text: 1Ní bi dū ŋkpaŋkpaan ŋubɔ ki tīī-mi, ŋu náań nì ndɔ ŋun bidimaliibi cáā ŋmàntī ki māā adiin an tèen̄ee, ní ki bí-mi yii: “Yīkìí ŋmàntī Kunimbɔtidii nì nsaraafan, kí kàaǹ bin kɔkɔ bí ku-poon ki jáaḿ Unimbɔtee.” 2Ní ki bí-mi yii: “Yàntī, taa ŋmàntī Kunimbɔtidii cindi din bí mmɔŋki puee, kun puee bi dū niin ki tīī atimbun ŋin kaa nyí Unimbɔtee, bíǹ di dàá tāā circir tiŋki pùb kí tin sāā abin ata nì dijandi. 3M-seeradambi bin m dàá dāá tɔ̄ńee dāa pēē kutukub ní ki sòoǹ m-bɔti kí tin sāā abin ata nì dijandi.” 4M-seeraleeliibi gbantee di sá ɔliifi sufii ili nì fitilab bili bin yú ti-Dindaan un yì kitiŋee nimiinee. 5Ubɔ yaa là kí bīil̀-bee, ŋŋmi ŋubɔ dàá nyānní bi-nyɔmmun ní kí wò bi-nannanliibi, un nyàab̀ kí bīil̀-bee nín dàá dāá kpú miŋyee dee. 6Bi cáá mpɔn kí pìin̄ kutagbɔŋu iwiin in bi dàá dūú sòoǹ Unimbɔti bɔtee utaa ń taa jɔ̃ɔ̃ kitiŋ pu, ki cáá mpɔn kí yàntī nnyim ń kpántí fatiku, ki tí cáá mpɔn kí yàntī animinaaman nín bí tɔbin puee ń jēetí kitiŋ pu ŋyunti ŋun kamaa bi yaa lèe. 7Bi yaa láā sòon̄ Unimbɔti bɔti ki dɔ́òyee, upeel un bí mbookpaanee dàá dāá nyānní kí jáǹ-bi ní kí pɔ̄ɔkiǹ-bi ní kí kpò-bi. 8U yaa kūū-bee, anikpilee dàá gbíntí ki dɔ̄ kitiŋkpaaŋŋi gbanti daŋŋi pu, kitiŋkpaaŋŋee ní bi dū ki nántiǹ Soodɔm nì Eejipiti. Kitiŋ gbanti kibaantii poon ní bi kpáá bi-Dindaan ndɔpuntikaa pu. 9Anikiti, anibul, isoon kɔkɔ nib nì atimbun dàá dāá dāan̄ kí kpèè anikpil gbanti kí tin sāā iwiin ita nì dijandi, baa làá dāá pɔ̄ nsan bí síb́-bi. 10Bi-kúm gbanti puee, an dāa sá duulnya yab kɔkɔ jiŋaal ní, ní bí fàal̀ ní ki pūǹ tɔb tiwan. Kun pu an dāa mɔ̄ǹ-bi mimmee di sá Unimbɔti bɔnaatiliibi bili gbantee nìn kɔ́ǹ-bi diniminaamandin. 11Ama iwiin ita nì dijandee boonee, Unimbɔti yāntì ŋfām dɔ́miń ki kɔ́ bi-ni, ní bi fīkitì, ní tifaandi cúú bin yú ki kpèé-bee. 12Bi yáatìi yúlèe ní ki gbìl̄ nneen ŋubɔ sòon̄ní yilpu mpɔn yii: “Jɔ̄mìḿmaan doo!” Bi-nannanliibi yú ki kpèé-bi míǹ ní bi yíkìi nín jɔ́ḿ yilpu ki tin kɔ́ atagban ni. 13Dicilpu niinee, kitiŋ cīŋkì ŋkpitim pu, bi yaa yākatì kitiŋ gbanti diiŋŋi saalaa puee, diba pu lēēki lítì ní binib kutukub biluli kpíì. Ní tifaandi kɔ́ bin kíǹ kaa kpíìyee, ní bi bí ki nyɔ́ŋkí Unimbɔti un yì yilpuee. 14Mbusuliliiti jítì, utataati di dàá bàń kɔŋkɔnnee. 15Ntūun nluluútee búń ŋu-kantándee, ní ineen kupaau sòon̄ní yilpu mpɔn yii: “Duulnya beel kpántì ti-Dindaan nì u-Kriisitoou beel ní kɔŋkɔnnee, úǹ di dàá nīn péēkā di-pu kí nīn cá jaanjaan.” 16Ní bikpilib mmuŋku nì binaa bin kā bi-beejaliŋ pu Unimbɔti ceeyee lítì dicincibil u-nimiin ki bí ki nyɔ́ŋkí-u, 17yii: “Ti-Dindaan Unimbɔti ipɔn kɔkɔ daan, sii un nìn bí ki gbíntì ki bée, ti jáam̀-si a nín dàkā a-pɔŋkpaaŋŋu ki jíń dibeelee pu. 18Atimbun nìn gíí a-pu diŋuul, ama ŋyunti bāań á dàkà-ŋi a-ŋuul nín sá puee, kí sòoǹ bitaŋkpiibi bɔti. Ŋyunti bāań dee á pà a-tɔntɔnliibi bin sá a-bɔnaatiliibee paati, nì bin kɔkɔ sá a-yab ki fàŋkí-see, bikpaambi nì ŋwaamu. Ŋyunti bāań dee á kúntí bin bí ki nàantí duulnyee.” 19Ní bi cúú yilpu Nimbɔtidiiku ki pīitì ní bi ká dipoondi dakaau yú Kunimbɔtidiin. Niinee ní an bíī ŋmɔ́ò ki tátí kii utaayee, ní m gbìl̄ dibintiŋkpaandi pu, ní kitiŋ cīŋkì ŋkpitim pu, ní ataanyiŋkumbil lítí.


c: text/html

text: 1Yo mi Pol, mó jóäó káto Krist Yesus. Yo mi siná mañ wusu Timóte kátá mákana maka kánjá wá Filemóñ te sóñ temó su. Siná wuná ká ñgbó keló kiya másay. 2Wusá káàti kánjá sendi ëyómbu ëyusu Apiya náè mañ wusu Arisip, mó te yi siná äo luã ëyambi káto Kumande Yesus Krist kó, kátó yo sendi kánjá njóñ äotu äete äe tiká temó ká yi Kumande Yesus äe ëiki wesiëya ká móy tuã ëyó äaka. 3Da Njambiyá náè Krist Yesus Nyañgwá Kumande wusu keêl ñgikwa ná wuná, nyá sendi wuná táte. 4Mi ká nyá Njambiyá wombá wosoko máñgimó háná, taká wá komá mi ñgwáta ná nyá káà, 5káto mi ká wokó nde, wá ká kwaëyá äotu äe Njambiyá háná äuëyate. Sendi, wá ká tikó temó ná ñgbik ká yi Kumande Yesus. 6Mi dïùya Njambiyá nde, kán mbómbu ëiyó sañgwate wuàná äotu äete äe tiká sendi temó ká yi Krist äaka kwaã to te, náà wá duwá kimó máyasi háná te yi wusá yakama keló káto Krist káà. 7Mañmbá, mákwaëya máte yi wá kwaëyá ná äemóñ káà nya mi másosa äuëyate, nyá sendi mi ëeti ká temó, káto wá kelma nde, temó äotu äe Njambiyá äáêki ná tá. 8Ma yo káto te yite yi mi ná ëeti te yi lápó yasi te yi wá yaêkañgwá keló káà nyá wá, káto mi mó tomun Krist. 9Ko ëete, mi ká kpaló ñgwáta ñgwátañgwá ná wá káto mákwaëya máte yi wusá nó káà. Yo mi Pol, tomba mumó, mó jóäó nda yi mi ëiyá nó ndana káto Krist Yesus káà lápá ëete. 10Mi ká ñgwáta gba ná wá káto Onesim. Mi njaã nje äá sañgwá wená, káto mi teëye nyá nje Krist, yite mi ká jóäó. 11A tïì kelá yaña mbómbu yïù kamá ná wá na. Ma ndana, a má ká keló másay yïù kamá ná wusá háná, náè wá náè mi. 12Mi ká yókiëye nyá ndana kánjá wá, gba nyá Onesim, siná nyá má muka nda kól äená jon. 13Mi kwaëya tika mbá ná nyá, náà siná nyá ëiy, na pa kam mi ká numbu yó piñó te yi mi ndi ká jóäó káto Kimó Tom káà. 14Yasi wátá, mi tïì kwaëyá keló ëete kiná pa diyá wá na, má nje äá nda mi ká maló wá maló. Ma mi kwaàëyikwá nde, yo wuêla ká kwaëya te yó ná ñguru wó. 15Ta äá Onesim pañma jisá ká káki yó yi yaka mónó ñgimó, na nje yókwá nje ëiyó wuàná nyá kpo ná kpo. 16Ma ndana, yeti ndi ná tári te yi bala siyá na, yasi wátá, a má sendi ká kimó tári kwaã yite, a má mañ wusu, sóñ temó su. Ká yembá, mi ká kwaëyá nyá ná temó mbá háná, ma wá kwaàëyikwá nyá kwaã yite, káto nyá mó te yi wuàná nyá joñna, nyá sendi mañ wó, káto a ká tikó sendi temó ká yi Nyañgwá Kumande. 17Ñgá äá nde, wá ká äuã mi nda mó njóñ wó, äoñgó nyá kimóte nda wá äoàñ gba mi. 18Ñgá äá nde, a kelma yiña kótu mákele suñgwá ná wá, ho nde, a ná yiña pilo yó, nóè nyáêki yo ká to mbá. 19Yo gba mi Pol kátá ëete ná gba äó mbá. Mi ta gbo yasi te nyá wá. Mi tïù gwe ná lápó nyá wá nde, wá ná pilo mbá na. Pilo te, yo jónja joñgwá te yi wá nó káto Kimó Tom te yi mi pelma nyá wá káà. 20Gbate mañmbá, kama mi keló yasi ká yi mi diyá wá káà káto Nyañgwá Kumande wusu. Keló nde, temó mbá äáêki ná tá, káto wusá sañgwate siná äe Krist. 21Mi káàti mákana maka kánjá wá ëete, káto mi ná äiäina temó nde, wá ta wokó mán mbá nda yi wá ëiki keló máñgimó háná káà. Mi duwaã nde, wá ta keló lañsa yiká yi mi diyá wá káà. 22Sendi, nóè koêmbila mbaña toñgari tiká mi. Mi ná äiäina temó nde, Njambiyá ta wokó máñgwáta mun, äo maà soñá äó ná mi yókiëye nyá wuná. 23Epafras ká nyánó wá. Siná nyá ká jóäó káto Krist Yesus. 24Mark náè Aristark náè Demas äuã Lukas ká nyánó sendi wuná. Siná äo háná ká ñgbó keló kiya másay wátá. 25Nyañgwá Kumande wusu Yesus Krist keêl ñgikwa ná wuná, nyá sendi wuná táte.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ọ̀yọ́túnjí
Oyotunji Apejopo awon kan ni yi ti won n gbe ede ati asa Yoruba laruge. Won pe ibi ti won wa ni The kingdom of Oyotunji, Box 51, Yoruba Village, South carolina 29941. Oruko Oba won ni H.R.H. Oba Oseijeman Adefunmi 1. Ile-Ife ni oba yii ti wa gba ade ni ojo karun-un osu kefa, odun 1981 ni aafin Oba Okunade Sijuwade, Olubushe Keji. Eyi si ni igba akoko ti eni ti kii se omo ile Naijiria yoo gba ade ni Ile-Ife. Orisirisi orisa ile Yoruba ni won n bo ni ibi yii.
Itoka[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- C.M. Hunt (1977), 'Oyotunji Village: Yoruba Movement in America.', PhD Dissertation, West Virginia University.


text: Andre Romelle Young (ojoibi February 18, 1965), to gbajumo pelu oruko ori-itage re to unje Dr. Dre, je atokun awo orin, rapper, onigbowo awo orin, onisowo, ati leekookan bi osere ara Amerika. Ohun ni oludasile ati oga agba Aftermath Entertainment be sini tele o ti je onisona fun Death Row Records. O ti se atokun awo orin opo awon rapper ti won wa ni ile-ise rekodu re, awon bi Snoop Dogg, Eminem ati 50 Cent. Gegebi atokun awo orin o je enikan pataki to je ki orin G-funk West Coast o gbajumo, iru orin rap to unlo duuru akorinjo pelu ilu-orin alora to pariwo.


text:
Giordano Bruno
Giordano Bruno (1548 – February 17, 1600), oruko abiso Filippo Bruno, je ara Italia elesin Dominiki, amoye, onimomathimatiki ati atorawo, to gbajumo bi elegbe ijeailopin agbalaaye. Awon irojinle oro-ida aye re koja afijuwe ti Koperniku lo nipa pe o pe Òrùn bi ikan ninu awon ohun agbarajo ojuorun alainiye ti won unda lo kiri: ohunni ara Europe akoko to setumo agbalaaye bi ohun ajapo nibi ti awon irawo ti a unri lale ri bakanna bi Orun. O je siseku pa pelu ijona lowo awon alase i 1600 leyin ti Ile Iwadi Romu dalebi esun ailesin to je aibofinmu nigbamo. Leyi iku re o gbajumo gidi; ni orundun 19k ati ibere orundun 20k, awon olutuwo ti won gbe awon igbagbo alatorawo re wo gba bi akoni fun ironu ominira ati awon erookan sayensi odeoni.


text:
Ẹ̀sìn-ìn Híndù
Esin Hindu ni èsìn ti ó lójó lórí jùlo, tó si lààmi-laaka jùlo nínú gbogbo àwon èsin. Ònà láti se èkúnréré àlàyé ìdàgbàsóké èsìn Hindu ta kókó púpò nítorí pé a kòlè so pàtó eni tó se agbáterù ìdásílè rè sùgbón inú àwon ìse èsìn èyà Aryan ti wón si lo si orílè-èdè India láti ààrin gbùngbùn Asia ló ti sè wá ní bi i i egbèrún odún méta séyìn. Àwon èyà Aryan gbógun ti àwon aráa Arapánì ti wón gbé ni orilè èdè India tòní ni bíi odún 500BC Séyìn. Àsèyín wá, àsèyìn bò, nípa ìfaramolé pèlú ìgbàgbó èsìn keji, àwon èyà méjéèjì se àgbékalè ìlànàn ìgbàgbó èsìn kan ná-àn to dálóríi ìgbàgbò pé èyà Aryan ni ju olórun kan lo àti ìwà ni mímó ìsèso, èyà Hárápáni. Láìpé, àwùjo to kún fún èyà Aryàn se àgbédìde ìlànà ti kò fààyè gba èyà mìíràn wón si se ìpínrò àwùjo won gégé bi isé owóo won se lóóòrìn sí.
Èsin Hindu dá lóri pé èmi ènìyàn àti èmi, eranko to ti kú sí n padà wá sáyé láti máa gbé láimo iye ìgbà àti ni orísiirísii ònàn. Ìgbàgbó pé èmi n lo sókè sódò lónà ta ò le so ni pàtó nipa ìwà èyi tí àwon Hindu yàn je yo nínú àwon àgbékalè isesi won. Ìlànàn ti kò fi àyè gba irúfé èyà miiràn yè, a kò sì gbo rárá pé èya kàn yónú si èyà kejì nítorí pé enikòòkan won ló n du ipò láwùjo ti a gbé bii. A fi elòmíràn si àwùjo tó ga jùlo nítorí pé ó ti hùwà omolúàbí séyìn, ní gbà ti a bi elòmiràn si àwùjo tó tòsi nítorí pé ó ti siwà hù séyìn.
Lónìí, elésin-ín Hindu le gbàgbó pé olórun jù òkan lo, òmíràn lè gbà pé òkan nì, a tún lerí èyi ti ó gbàgbó pé òkan ni olórun àti gbogbo àgba nlá ayé, béè a si tún ri èyi tó gbà pé kò si olorún rárá. Èyi mú ki ó sòro láti jiròrò lórii ìgbàgbó èsìn-in Hindu ni pàtó niwòn ìgbà tó jé wí pé orísiirísii ni òye tó wà nípa èsin Hindu. Nítorí ná-àn à gbodò má ménu ba àwon kókó wònyí.
Pàtàkì, si èsin, Hindu ni ètò ayé àtúnwá, èto èyà ti kò fi àyè gba òmiràn, tó dàpò pèlú ìsèlè tó lààmi laaka, wiwá ìwà omolúàbi àti bibó lówó sikún ayé àtúnwá lálàáfíà.
Lára àwon ònàn èsìn Hindù si igbàlà ni ònàn ìrúbo, mímo àwon ìsèlè tòóótó, ònàn ìfara eni ji, ìfara eni ji fún olórun èyi tó yàn láti tèlé. Bi àwon elésìn yii bá tèlé àwon ààlà àwon ònàn yi, ìgbàlà yóò jé tiwon.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]


text: 1Man Pɔɔl un sá Yeesu Kriisitoo tɔntɔnliu, Unimbɔti yíiń-mi ki gāntì ḿ nīn sá Yeesu kpambal kí sòoǹ u-bɔmɔntiitee di jáaḿ-ni. 2Dooooyee ní Unimbɔti nìn dī u-bɔnaatiliibi pu ki pɔ̃oǹ-ti u-bɔmɔntiiti gbanti ki ŋá u-takaldau poon ki síiǹ. 3U-Jipɔɔn ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo pu ní tibɔtee sòoǹ. Ti yaa làá kpèè tinitanee, u nyánní ubɔti Dafiidi maaliŋu poon ní. 4Ti yaa làá kpèè u-Fām min sá circiree jandi puee, Unimbɔti nín fīkitì-u ditaŋkpiilinee, u dàkā yii u sá u-Jipɔɔn mpɔndaan. 5U-pu ní ti ká diyimɔɔl kí nīn sá u-kpambaliŋ, an nín dàá ŋá pu tí yàntī atimbun kɔkɔ nib ń fɔ̃ɔ̃ kí kíí kí nīn kíǹ ki ŋáań min min Unimbɔti lèe, ní u-yindi ń ká tinyool. 6Nimbi Room yab bin Unimbɔti yíiń ní nīn kíǹ ki sá Yeesu Kriisitoo yabee mun kútì poon. 7Nimbi ní m ŋmàn̄ takalda nee, nimbi bin kɔkɔ Unimbɔti néeń ki yíiń ní nīn sá u-yabee. Ti-Baa Unimbɔti nì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ń ŋá-ni tiŋan kí tīī-ni ŋgbansɔŋfi! 8Mpeekaaminee, m dī Yeesu Kriisitoo pu ki jáaḿ m-Nimbɔtiu ni-kɔkɔ pu, kun puee bi sòoǹ ni nín fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti bɔti ki kíí puee ajan kɔkɔ pu. 9M téetí ni-pu múlmul m-wimmeem poon. Unimbɔti un m nɔ́ɔ́ nì m-pɔbil kɔkɔ ki sòoǹ u-Jipɔɔn bɔmɔntiitee nyí yii tin m lèe sá ibaamɔn. 10Baabadal m-wimmeem poonee, m bàlfī Unimbɔti yii an yaa sá u-lammi, ú pɔ̄-mi nsan ŋyunti nee ḿ dāan̄ kí màntì ni-pu, 11kun puee m-nimiliŋ máǹ ḿ dāan̄ ni-cee kí cáań-ni Unimbɔti Fām pɔ̄kaati tiba tin ŋūǹ kí kūtì-ni mpɔnee. 12M nín dàá lì puee di sá tí ŋmā kí dū ti-fookiiu un ti-kɔkɔ cáá Unimbɔti puee kí tīī tɔb kunyannyaau. 13Nnabiyaamu, m là ní béé yii m mākafì miŋa nì miŋa kí bàà dāan̄ ni-cee, ama nìn din maa ká nsan. M bàà là yii m-tundi ń lòoǹ abil ni-cee kii dì nín lòon̄ atimbun ŋin kíǹee cee puee. 14An sá-mi dipɔndi ní ḿ sòoǹ Yeesu bɔti kí tùkù báà ŋma, bin nimiliŋ ŋúbitèe nì bin nimiliŋ kaa ŋúbitèe, bin nyí iciinee nì bin kaa nyí tibee. 15Míǹ pu ní m-nimiliŋ máǹ ń dāan̄ kí sòoǹ tibɔmɔntiil gbanti kí tùkù nimbi bin bí Roomee mun. 16An kaa cáá-mi icoo ḿ sòoǹ tibɔmɔntiil gbanti, kun puee tì sá Unimbɔti pɔŋŋu ki fìil̄ bin fòol̄-tì ki kíikée. Mpeepeekaamee, Juuda yab, ní boonee ki dāa nín kpáaǹ bin kaa sá Juuda yabee mun. 17Tibɔtee dàkà-ti nsan ŋun Unimbɔti dì ki kpántí unil deedeedaan u-nimiinee: an sá unil ń fɔ̃ɔ̃ kí kíí ní. An kífí nì fookii ní kí tin kúntí nì fookii, kii an nín ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon puee, yii: “Deedeedaan kāntí dimaŋfal u-fookiiu pu ní.” 18Di sá yii doooo yilpu ní Unimbɔti dàkà u-ŋuul nnibiyaamu lakasikpitib pu. Baa tɔ́ úǹ Unimbɔti ní ki ŋáań ikpiti. Bi-tuŋkpitiŋ kaa yàntī ibaamɔn ń tɔ̄ i-tundi bi-ni. 19Kun pu ní Unimbɔti dàá dáaĺ bi-tafaliŋee di sá bi wál̀ kun unil ŋūǹ kí ká kí béé Unimbɔtee, an sá Unimbɔti di nyántì ki dàkā-bi. 20Di sá yii, doooo Unimbɔti nín náań yilpu nì taapuee, atuun ŋin u túńee ŋūǹ kí yàntī unil ń béé u-ban Unimbɔti bimbim min baa wāĺee an dàkà yii: u-pɔŋŋu ŋun kaa kúntée nì Unimbɔtiiti. Mimmee unil kaa ŋūǹ kí ká nnaakpal yii waa nyí-u. 21Bi nyí Unimbɔti, ní kaa pàkà-u, kaa jáaḿ-u u-ŋanti pu min máaǹ bí jāam̀-uee. Bi fá-u, ki nɔ́ɔ́ bi-landɔkɔi in kaa bí deedeeyee, ki kpántì bigbaambi, ní bi-pɔbiliŋ kɔ́ dibɔmbɔndin. 22Bi bí ki gà bi-biŋŋi yii bi cáá iciin, kaa nyí yii bi wáatì ní. 23An nín bàà sá bí nyɔ̄ŋkì Unimbɔti tinyooldaan un kaa kúùyee puee, ní bi nyɔ́ŋkí tiwan tin bi kpítì ki nántiǹ unil un kúùyee nì inoon nì tiwaŋkuti nì tin fù kitiŋee mun. 24Kii bi-pɔbiliŋ poon bi nín lēēkí nīn ŋáań tijɔkɔndee puee, Unimbɔti dū-bi ki líiǹ tijɔkɔndi, bí nīn bíiĺ bi-ba. 25Bi dū Unimbɔti bɔti tin sá ibaamɔnee ki fá, ki yɔ̃oǹ inyimɔn, ní ki nɔ́ɔ́ ki tòotī tiwan tin Unimbɔti náańee ní ki fá unaanli u-ba, un máaǹ bí nīn nyɔ́ŋkí-u baabadal kí nīn cée! Ameen. 26Míǹ pu ní Unimbɔti dū-bi ki líiǹ kukpeeu kun kɔ̄ntí-bi icooyee. Di sá yii an nín bàà sá binimpoobi ń mɔ̄ǹ bininjabee, ní bí fàtīí dūú mɔ̄ǹ bi-nimpujutiibi. 27Míǹ mbaantiim, bininjab kaa ti là binimpoobi, ní ki kíǹ ki là tɔb ŋmaniŋma tikpil ki dò nì tɔb. Bi-tuuŋŋi gbanti cáań ditafadaaldi din sá bi-paati tin máaǹ-bee ki tɔ́ bi-pu. 28Kii bi-landɔkɔi nín sá yii Unimbɔti kaa máaǹ bí béé-uee puee, Unimbɔti dū-bi ki líì, ní bi-landɔkɔi gátì, ní bi kíǹ ki ŋáań min kaa máaǹ bí ŋée. 29Bi kpántì binikpitib mbaamɔm, ki ŋáań min kaa ŋān̄ee, ki cáá nnimitaataam, nì ntoom, ki cáá kináŋ nì nnikpaakoon tikpil, ki néeń kujaau, ki ŋmàtíǹ tɔb, ki kíiĺ tɔb, ki sòoǹ ki bíiĺ tɔb, 30ki sìí tɔb. Bi sá Unimbɔti nannanliibi, ki sɔ́kò binib, ki yòontí bi-ba yilpu, ki dàkà bi-ba, ki nāantí isampɔɔn ki dì ki ŋáań ikpiti, ní kaa tɔ́ bi-nab nì bi-baabi. 31Baa cáá iciin, bi yaa pɔ̃oǹee, baa ŋáań tin bi pɔ̃oǹee. Baa cáá dineendi, kaa sūǹ bin kíǹee saai. 32Nì min kamaa bi baasii nyí tiŋan yii Unimbɔti bí yii bin bin ŋáań ikpiti gbantee máaǹ ŋkúmee, bi gbíntì ki ŋáań ikpiti gbanti. Tin gítī lákatèe di sá bi bí yii bin ŋáań ikpiti gbantee di ŋáań min kítèe.


text: IWE KINI MOSE, TI A NPE NI GENESISI ORI 1 LI atetekp$e Qlprun da prun on -/ aiye. 2 Aiye si wa ni juju, o si ?ofo; 6ku- nkun si wa loju ibu: pmi Qlprun si nrababa loju omi. 3 Qlprun si wipe, Ki imple ki o wa: imple si wa. 4 Qlprun si ri imple na, pe o dara: Qlprun si pala si agbedemeji imple on dkunkun. 5 Qlprun si pe imple ni Qsan, ati dkunkun ni Oru. Ati a§ale ati owurp o di pjp kini. 6 Qlprun si wipe, Ki ofurufu ki o wa li agbedemeji omi, ki o si ya omi kuro lara omi. 7 Qlprun si $e ofurufu, o si ya omi ti o wa nisale ofurufu kuro lara omi ti o wa loke ofurufu: o si ri b$. 8 Qlprun si pe ofurufu ni Qrun. Ati a$ale ati owurp o di pjp keji. 9 Qlprun si wipe, Ki omi abe prun ki o wpjp pp si ibi kan, ki iyangbe ile ki o si han: o si ri b$. 10 Qlprun si pe iyangbe ile ni lie; o si pe iwpjppp omi ni Okun: Qlprun si ri pe o dara. 11 Qlprun si wipe, Ki ile ki o hu oko, eweko ti yio ma so eso, ati igi eleso ti yio ma so eso ni iru tire, ti o ni irugbin ninu lori ile : o si ri b  ti Oluwa Qlprun da aiye on prun. 5 Ati olukuluku igi igbe ki o to wa ni ile, ati olukuluku eweko igbe ki nwpn ki o to hu: Oluwa Qlprun ko sa ti rpjo si ile, ko si si enia kan lati ro ile. 6 $ugbpn ikuku a ti ile wa, a si ma rin oju ile gbogbo. 7 Oluwa Qlprun si fi erupe ile mp enia; o si mi emi iye si iho imu r£; enia si di alaye pkan. 8 Oluwa Qlprun si gbin pgba kan niha ilaorun ni Edeni; nib$ H o si fi pkpnrin na ti o ti mp si. 9 Lati inu ile li Oluwa Qlprun mu oniruru igi hu jade wa, ti o dara ni wiwo, ti o si dara fun onje; igi iye pelu larin pgba na, ati igi imp rere ati buburu. 10 Odd kan si ti Edeni $an wa lati rin pgba na; lati ib£ li o gb6 ya, o si di ipa ori merin. 11 Orukp ekini ni Pisoni: on li eyiti o yi gbogbo ile Hafila kd, nibiti wura wa; 12 Wura ile na si dara: nibe ni bedeliumu (ojia) wa ati okuta oniki. 13 Orukp odd keji si ni Gihoni: on na li eyiti o yi gbogbo ile Ku$i ka. 14 Ati orukp odo keta ni Hiddekeli : on li eyiti n$an lp si iha iha-orun Assi- ria. Ati odd kerin ni Euferate. 1 5 Oluwa Qlprun si mu pkpnrin na, o si fi i sinu pgba Edeni lati ma ro o, ati lati ma $p p. 16 Oluwa Qlprun si fi a§e fun pkp- nrin na pe, Ninu gbogbo igi pgba ni ki iwp ki o ma je : 17 $ugbpn ninu igi imp rere ati bururu ni, iwp ko gbpdp je ninu r£: nitoripe li pjp ti iwp ba je ninu r$ kiku ni iwp o ku. 18 Oluwa Qlprun si wipe, ko dara ki pkpnrin na lei o nikan ma gbe; emi o §e oluranlpwp ti o dabi r^ fun u. 19 Lati inu ile li Oluwa Qlprun si ti da eranko igbe gbogbo, ati eiye oju- prun gbogbo; o si mu wpn tp Adamu wa lati wo orukp ti yio sp wpn ; orukp- korukp ti Adamu si sp olukuluku eda alaye, on li orukp r$. 20 Adamu si sp eran-psin gbogbo, ati eiye oju-prun, ati eranko igbe gbogbo, li orukp; §ugbpn fun Adamu a ko ri oluranlpwp ti o dabi r£ fun u. 21 Oluwa Qlprun si mu orun ijika kun Adamu, o si sun: o si yp pkan ninu egungun-iha r^, o si fi eran di ipo r^ : 22 Oluwa Qlprun si fi egungun-iha ti o mu ni iha pkpnrin na mp obirin, o si mu u tp pkpnrin na wa. 23 Adamu si wipe, Eyiyi li egungun ninu egungun mi, ati eran-ara ninu era- nara mi: Obirin li a o ma pe e, nitori ti a mu u jade lati ara pkpnrin wa. 24 Nitori na li pkpnrin yio $e ma fi baba on iya r£ sile, yio si fi ara mp aya r£: nwpn o si di ara kan. 25 Awpn mejeji si wa ni ihoho, ati pkpnrin na ati obirin r?, nwpn ko si tiju. ORI 3 EjC) sa §e arakereke ju eranko igbe iyoku lp ti Oluwa Qlprun ti da. O si wi fun obirin na pe, otp li Qlprun wipe, £nyin ko gbpdp je gbogbo eso igi pgba? 2 Obirin na si wi fun ejd na pe, Awa a ma je ninu eso igi pgba: GENESISI 3 §ugbpn ninu eso igi ni ti o wk larin pgba Qlprun ti wipe, pnyin k6 gbpdp ninu r$, bfli $nyin ko gbpdp fpwpkan a, ki enyin ki o ma ba ku. 4 Ejo na si wi fun obirin na pe, Enyin ki yio ku iku kikii kan. 5 Nitori Qlprun mp pe, li pjp ti $nyin ba }§ ninu r$, nigbana li oju nyin yio la, enyin o si dabi Qlprun, e o mp rere ati bururu. 6 Nigbati obirin na si ri pe, igi na dara ni jije, ati pe, o si dara fun oju, ati igi ti a if$ lati mu ni gbpn, o mu ninu eso r$ o si j$, o si fi fun pkp r$ p$lu r£, on si if . 7 Oju awpn mejeji si la, nwpn si mp pe nwpn wa ni ihoho ; nwpn si gan ewe ppptp pp, nwpn si da ibant$ fun ara wpn. 8 Nwpn si gbp ohun Oluwa Qlp- run, o nrin ninu pgba ni itura pjp: Adamu ati aya r£ si fi ara wpn pamp kuro niwaju Oluwa Qlprun larin igi pgba. 9 Oluwa Qlprun si kp si Adamu, o si wi fun u pe, Nibo ni iwp wa 7 10 O si wipe, Mo gbp ohun r§ ninu pgba, £ru si ba mi, nitori ti mo wa ni ihoho; mo si fi ara pamp. 11 O si wi pe, Tali o wi fun p pe iwp wa ni ihoho ? iwp ha 3$ ninu igi ni, ninu eyiti mo pa§$ fun p pe iwp ko gbpdp 12 Qkpnrin na si wipe, Obirin ti iwp fi p$lu mi, on li o fun mi ninu eso igi na, emi si 1 3 Oluwa Qlprun si bi obirin na pe, Ewo ni iwp §e yi ? Obirin na si wipe, Ejo li o tan mi, mo si j$. 14 Oluwa Qlprun si wi fun ejo na pe, nitori ti iwp ti §e eyi, a fi iwp bu ninu gbogbo $ran ati ninu gbogbo eranko igb?; inu r$ ni iwp o ma fi wp, erup? il$ ni iwp o ma j$ li pj$ aiye r$ gbogbo. 15 Emi o si fi pta sarin iwp ati obirin na, ati sarin iru-pmp r$ ati iru-pmp r£ : on o fp p li ori, iwp o si pa a ni gigis$. 16 Fun obirin na li o wipe, Emi o sp ippnju ati iloyun r$ di pupp; ni ippnju ni iwp o ma bimp; lpdp pkp i§ ni ifip r$ yio ma fa si, on ni yio si ma §e olori r$. 17 O si wi fun Adamu pe, Nitori ti iwp gba ohun aya r$ gbp, ti iwp si j$ 7 ninu eso igi na, ninu eyiti mo ti pa§$ fun p pe, iwp kd gbpdp j$ ninu r$; a fi il$ bu nitori r$; ni ippnju ni iwp o ma je ninu r£ li pjp aiye r$ gbogbo; 18 pgun on o?u$u m yio ma hu jade fun p, iwp o si ma j$ eweko igb$: 19 Li dgun oju r$ ni iwp o ma j$un, titi iwp o fi pada si il$; nitori inu r£ li a ti mu p wa, erup$ sa ni iwp, iwp o si pada di erup$. 20 Adamu si peorukp aya r$niEfa; nitori on ni i§e iya alaye gbogbo. 21 Ati fun Adamu ati fun aya li Oluwa Qlprun da ewu awp, o si fi wp wpn. 22 Oluwa Qlprun si wipe, Wo o, Qkpnrin na dabi pkan ninu wa lati m$ rere ati bururu: nj$ nisisiyi ki o ma ba na pwp r^ ki o si mu ninu eso igi iye Pflu, ki o si j^, ki o si yd titi lai; 23 Nitorina Oluwa Qlprun le e jade kuro ninu pgba Edeni, lati ma ro il? ninu eyiti a ti mu u jade wa. 24 Bfli o le pkpnrin na jade; o si fi awpn kerubu ati ida ina dt iha ila-drun Edeni ti nju kakiii, lati ma §p pna igi iye na. THE HOLY BIBLE IN YORUBA O.T. Reprinted from the Edition of 1900 N.T. Corrected 1959 © U.B.S. 1960 EPF-BFBS- 1 99 1 -70M-OV53


text:
Iṣẹ́ẹ̀rọ oníná
Iṣẹ́ẹ̀rọ oníná tabi iṣẹ́ẹ̀rọ ìṣiṣẹ́oníná (Electronics engineering tabi electronic engineering lede Geesi), ni papa eko iseero nibi ti awon ohuninu onitanna alaije onigboro (non-linear) ati agbese bi awon igo elektroni, ati awon ero-imulo agbanasaradie, agaga awon tiransisto, adiojuona ati asoyipo olodidi, se unje mimulo lati seto awon asoyipo onina, ero-imulo ati sistemu, eyi tun je mo nipa awon ohuninu onitanna onirele, won si da lori awon patako asoyipo àtẹ̀kọ. Opo papa eko iseero to se pataki bi isiseonina alapinse, isiseonina eleyoika, ero onina, awon sistemu afisinu ati isiseonina agbara. Iseero isiseonina da lori igbese awon imulo, awon opo ilana ati algoritimu to jade ninu opo awon papa eko to ba laramu, fun apere isiseeda ipo alaralile, iseero redio, ibanisoroelero, awon sistemu ikojannu, igbese amioloro, iseero awon sistemu, iseero komputa, iseero iserinse, ikojannu agbara itanna, isiseroboti, ati opo awon miran.[1]
Instituti àwon Oniseero Onitanna ati Isiseonina (IEEE) ni ikan ninu awon agbajo to se patijulo ati to ni ipa julo fun awon oniseero isiseonina.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Brett Wilson/Z. Ghassemloooy/I. Darwazeh Analogue Optical Fibre Communications, p. xvi, Institution of Electrical Engineers, 1995 ISBN 978-0-85296-832-1


text:
Mikhail Bakhtin
Mikhail Mikhailovich Bakhtin (Rọ́síà: Mиxaил MиxaйлoBич БaxTи́H, pípè [mʲɪxʌˈil mʲɪˈxajləvʲɪtɕ bʌxˈtʲin]) (November 17, 1895, Oryol – March 7, 1975) je ara Rosia amoye, oluyewo mookomooka, onimo semiotiki[1] ati omowe to sise lori iro mookomooka, ethics, ati imoye ede. Awon iwe re lori orisirisi ori-oro je eko fun awon omowe to unsise lori orisirisi eko (Isemarksi, Semiotiki, isedopo, iseayewo esin) ati lori eko bi iseayewo mookomooka, itan, imoye, oro-eda ati oroinuokan. Botilejepe Bakhtin je alakitiyan ninu awon ijiyan lori aesthetics ati litireso to sele ni Rosia Sofieti ni 1920, ipo re pato ko gbajumo titi ti awon omowe ara Rosia titunwari ni ewadun 1960.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Maranhão 1990, p.197


text:
Ìfitónilétí
OWOLABANI JAMES AHISU ati AKINDIPE OLUWABUNMI TOPE
Ètò Gírámà
Ìfáàrà
“Ní àtètèkóse ni òrò wà …” (Jóònù 1:1)
Kì í se ohun tó dájú ni pé akékòó èdè kòòkan yóò jiyàn pé òrò ni wúnrèn ìpìlè fún ìtúpalè nínú àwon gírámà. A lè yígbà yígbà kí a wádìí lítítésò fún àríyànjiyàn lórí mófíìmù, sùgbón léyìn gbogbo atótónu yìí, kí ni a rí? Sé ó léni tó n so mófíìmù tó dáwà tí won kìí sìí se òrò fúnra won? kí ni ó wà nínú òrò–síso tó ní ìtumò? Kí ni àwon ìdánudúró fún gbólóhùn? Òrò ni àárín, inú, àti àwon ìbèrè òrò.àjòmó ìbèrè, kódà fóníìmù pèlú kò lè dá dúró tí kò bá ti lè làdì sí ìtumò nínú òrò. Ní àtètèkóse ni òrò wà. Ó wà níbè láti dá ayé ofò sílè, láti mo àti láti tún òrò–síso mo, láti fikún, láti yo kúrò àti láti mú ye ní orísìírísi ònà.
E jé kí á padà kúrò ní àníjé ìmó wa lo sí ajúwè nínú gírámà; ètò rè ìlànà ìfojú- ààtò-wò àti àlàyé rè. Fífi ojú gbogbo ayé wo gírámà, a máa se àpèjúwe ètò gírámà pèlú àwon òrò, ní ìbèrè, ní pàtàkì pèlú èdè Gèésì àti Yorùbá kí a sì fi àpéjo àwon ènìyàn tí n gbó òrò sílè láti dásí ìfihàn nípa títeríba fún èrò ìlànà tí a fi lélè fún ìtúpalè ní èdè tirè, èdè ènìyàn mìíran. Àkíyèsí ni pé tí èdè Gèésì àti Yorùbá, àwon èdè tí kò tàn móra won tó gbilè, ni a lè tún se àtúnse rè sí àwon òfin tí a ti gbìmò won níbí, ó se é se kí àwon nnkan tí à n rò jé òtító, kí ó sì sisé fún èdè mìíràn títí dé àwon àbùdá àìròtélè àwon èdè kan. Bí èfè yen kò bá mú ìbàjé wá, à á se àtúnwí àbá kan náà pèlú èyí: àwon tí won kò gba èyí gbódò mò nínú won pé nígbà tí wón bá n se ìtúpalè àwon èdè won ni àwon èrò yìí, èrò yìí ni a máa se atótónu wa tí ó kún lórí rè fún àpeere èdè Yorùbá, ‘Hausa’, èdè Gèésì, èdè ‘Ibibio’… àwon èdè tí a kójo pèlú ìyàtò ni wón ní ìbásepò kankan nítorí pé wón jé èdè ènìyàn. Síbèsíbè, tí a bá fi owó gírámà kan náà mú won, à n so pé wón ní ìjora, bí okùnrin elédè Gèésì se jo okùnrin elédè Yorùbá kan, tí ìyàtò won sì jé ti àwò won. Ìyókù orí yìí yóò mú wa wà ní ìmúra sílè láti rí ìdí tí àwon onímò èdè fi n kóòdù àwon ìtúpalè won bí wón bí wón se n se.
2.1 ORO Fífún àwon òrò wònyí lédè Gèésì:
1. Okùnrin, ìwé, kálámù, òòtè, ife, Olè, síbí, tábìlì, òsùká, téèpù,
eni tó rí so Gèésì kò ni ní wàhálà nípa sísèdá:
2. Àwon okùnrin , àwon ìwé, àwon kálámù, àwon òòtè, àwon ife, Àwon síbí, àwon tábìlì, àwon òsùká, àwon téèpù.
Ó ti pinu ní okàn rè láti mo ìsodorúko àwon òrò náà àti àwon òrò orúko (Latin: nomen ‘name’) ni a lè so di òpò ----- àwon àpeere pò nípa àwon nnkan ti a so lórúko. Nípa ti iye ìtèsí rè, a lè fi àwon òrò mìíràn bí i kan tàbí náà kún òkòòkan àwon òrò náà. Yíyéni láì sàlàyé tóbé è jùbé è lo gírámà rè ni gbìmò tíórì kan pé kí gbogbo àwon òrò orúko gba àwon átíkù kan tàbí náà. Lára àwon ìdájó rè ni ó jé pé átíkù wo ni ó síwájú tí ó sì tèlé àwon òrò pàtàkì nínú ìwé tí à n kà lówó láti túmò rè, sùgbón kò sí ohun tí ó dá yàtò nípa:
3. ife náà ~ ife kan
síbí náà ~ síbí kan
Ohùn kan tó tún dìjú ni pé, nígbà tí a bá mú ìkan lára àwon átíkù wònyí, ní dandan òkan lára àwon tó lè dá dúró tí a pín sí abé òrò orúko gbódò tèle, sùgbón kì í se dandan kí síso òrò jé òotó! Ohunkóhun tó bá selè, à n tè síwájú láti so pé bí a bá ní òrò kan, ohun mìíràn, tí ó wá láti ìpín mìíràn, lè tèle tàbí kí ó máa tèle, nínú síntáàsì, a máa n lo ònà mìíràn làti so pé:
4. X: Y; + {__ (Z)}
Òrò kan tó jé X ni a pín gégé bí Y àti pé ó lè jeyo pèlú àwon òrò Z, Z jé òrò kan tí ó lè wà tàbí kí ó má wà nílé nígbà náà. Tí a bá n fojú isé onà wò ó òrò kan tó jé X ni ìpín onítumò àdámò (ìsòrí òrò) Y ní abgègbè tó saajú òròmìíràn Z, wíwá níbè Z jé wòfún. Àkosílè afòyemò tí òkè yìí ni à n pè ní àpíntúnpín sí ìsòrí tó múná dóko ni a jíròrò lè lórí nínú Yusuf (1997). Tí a bá padà sí àwon àpeere (1,2) ti òkè, eni tí n sòrò lórí bí a se lè mo àwon tí ó dá dúró yìí to jé òrò oruko tí o lè wà ní ipò tó se kóko; olùwà àti àbò. Lára àwon ìmò rè nípa àwon òrò wònyí ni pé a lè fún wón ni àwon ipa kan láti kó; tí a bá ní ká wò ó kí ni ìwúlò won tí won kò bá kó ipa kankan ní àyíká gbólóhùn tàbí ofò won. Fún àpeere, olè kan jé òsèré, olùkópa tí ó bá kópa níhìnìn tàbí òhún láti mú àpíyadà wá. Nígbà tí ó bá n serè, a mò pé ó lè jalè. Kódà kì í se olè tí a kò bá mò ó sí eni tó jí nnkan kan nítorí nínú gbólóhùn bí i.
5. Olè náà jí kálámù
Òrò náà tó jé ‘ole’ so ohun tó pò. Ó jé òrò tó mú náà, tóje átíkù, ó lè yàtò fún oye àwon olè àti pé ó je ÒSÈRÉ nínú àyè ofò tó lè mú ìyípadà bá ìfarasin kálámù náà. Rántí pé òrò náà ‘kálámù’ wà ní ìsòrí yìí náà pèlú; ó máa gba átíkù náà/kan tí a lè gbékalè ní òpò (àwon kálámù) àti pé a fé fà á yo, gégé bí àwon ojúgbà rè, wí pé ó jé olùkópa ní àyíká gbólóhùn náà sùgbón ní báyìí ó n kó ipa ohun tí wón jí, ipa náà ni a máa pè ni ÀKÓSO. Opolo wa so fún wa pé kálámù kan lè jé ohun ÈLÒ fún ìbánisòrò. Àwon ipa náà, tí àwon álífábétì nlá dúró fún ni à n pè ní Àwon ipa asekókó, a lè gé e kúrú sí ‘Theta – roles’, tí wón máa n kò gégé bí i ‘Ø roles’, bí ìtèsíwájú bá se n bá ìtúpale wa. Ko lè sí ohun ìtókasí tó dúró, àwon olùkópa kan tí a lè tòka sí, nawó sí, dárúko, sòrò nípa, tí kò ní gba ‘Ø role’ kan. Àwon àjoni tí a sábà náa n rí ‘Ø roles’ je OLÙSE, OLÙFARAGBA, (nígbà mìíràn tí a máà n pè ni Àkóso), ÒPIN àti ÈLÒ. Òpòlopò àwon onímò lìngúísíìkì mo àwon mìíràn dájú.
Àwon àbùbá àdámó òrò wà tí a lè tóka sí báyìí. Àwon àbùdá mìíràn máa hàn kedere tí a bá gbé èdè tó yàtò sí èyí tí a ti mò télè yèwò. Nítòótó, a máa so pé ìwúlò wò ni ó wà nínú kí a máa sòrò nípa àwon ohun tí a kò rí nínú èdè wa! Ìkìlò: À n sòrò nípa àwon àbùdá tó wà nínú èdè ènìyàn, kì í kan n se nínú èdè Gèésì tàbí èdè Yorùbá. Rántí ohun tí a rò nípa Gírámà Àgbáyé, Èdè Gèésì, èdè Ìgbò, èdè ‘Eskimo’, èdè ‘Japan’…….. jé díè lará èdè ènìyàn tí wón sì ní àwon ìyàtò won, nínú ohun tó se kókó báyìí, fífún àwon òrò asèdá òrò asèdá bí i ÒPÒ ‘Ø role’, àwon ipò onítumò gírámà, abbl.
E jé kí á fi àbùdá kan kún àwon àpeere wa. Àwon òrò náà ni a lè yí padà. Ní béè à á ní:
6a. Okùnrin alágbára kan
b. Ògbójú olè kan
d. Igi oaku kan
e. Téèpù mímógaara kan
e. Ife kan tó kún fún kofí
f. Òsùká kan fún ìbòsè aré bóòlù àfesègbá
Àwon wònyí jé àwon èpón tó jè wí pé bí a bá yo wón kúrò ìtumò àwon òrò náa kò ní dínkù (ìsomó). Àwon àkámó tí a lò nínú àpíntínpín sí ìsòrí tó múná dóko àti àwon tí a fihàn ní orí kìíní, ni a lè lò báyìí, bí i (T).
7a. ife kan ([tó kún] fún kofí)
b. téèpù (mímógaara) kan
c. Okùnrin (alágbára) kan.
Àwon ohun tí a fi sínú àkámó ni à n pè ní àwon ìsomó, won kò ní apíntúnpín sí ìsòrí, won kì í se dandan, wón je èpón –on wòfún. Nígbà tí àwon wònyí tún wúlò níbò mìíràn, a fe yán an pé kìí se gbogbo àwon èpón ló jé wòfún. Kódà nígbà tí won kò bá ní ìtumò àdámò wón wúlò. Fún àpeere, oba tàbí olorì kò níyì bí oba tí won kò bá ní ìjoba tiwon. ní béè a ní:
8a. Oba tí Èkó
b. òbí ti Agbor
d. Oba àwon Júù
Kódà Oba bìnrin ‘Elibabeth’ tí ó tó láti se ìtóka ni a mò pé ó ní agbára lórí ilè Gèésì. Àkíyèsí pé láti so pé Oba bìnrin náà, láà jé pé ènìyàn n gbé nílè Gèésì tàbí tí iyè rè so pèlú oríle – èdè náà, máà sàì nítumò. Orúko àbíso lè tó láti mo àwon orí oyè, sùgbón ìjoba won tí se pàtàkì jù, èpón wòfun. Àwon èpón ni à n pè ní Àwon Àfikún. Ní kúkúrú, àwon èpón PP ti oba àti oba àti oba je wúnrèn tí a ní lò.
2.2 Àkópò kúkúrú kan
Àwon òrò, tí a fihàn gégé bí i àwon òrò orúko, gba àwon nnkan mìíràn móra dandan, ‘DET’, Àwon ipa asekókó, ÌSODÒPÒ, àwon kan– npá àti wòfún (ákámó), àwon Àfikún àti àwon Ìsomó bákan náà, àti àwon mìíràn tí a kò ménu bà. Àwon àbùdá àdámò ti olùso èdè rè gbódò mò ni àwon wònyí. Ó jé dandan pé ó mo òpòlopò, lára èyí tí a máa so tó bá yá ní ìfìwàwèdá. A fé je kí àwon akékòó mò pé àwon nnkan wònyí jé àìkó, lára àwon akówòó rìn UG nínú àká – òrò náà (atúmò èdè tí iyè náà). A ménu bà á pé àwon nnkan wònyí kìí hànde bákan náà, sùgbón ó lè gbón fara sin sínú àwon kóòdù mofólójì nínú òrò náà, ní àwon àyíká tí a kò funra sí.
2.3 Òrò náà (2)
Àwon àkójopò àwon òrò tó yàtò sí ti àkókó máa fún wa ni àwon nnkan. E je kí a mu àwon òrò tó n so nípa àwon òrò orúko.
1. talk, kill, endure, wait, eat, drink, write, see
fún àwon elédè Gèésì, àwon òrò wònyí jé òrò ìse (Latin: verbum ‘Word’), won le fi àsìkò ìsèlè hàn nípa gbígba àwon àfòmó:
2. talk: talks, talked, talking,
kill: kills, killed, killing.
X X-s X-ed X-ing.
Àwon gégé bí àwon òrò orúko lè gba àwon àbò àwon kan wòfún ni (àwon òrò ise agbàbò) nígbà mìíràn ó jé wòfún nígbà tí wón bá jé aláìgbàbò sùgbón tí won bá gbà àwon àbò tan, tàbí kí won máà gba àwon ìsomó kankan.
3. eat (NP)
kill (NP)
drink (NP)
[+ liquid].
Àwon ìsomó máa n borí àwon àpólà (tí ó lè je eyo òrò kan soso) sí àwon àpólà orúkò. Níbí ni a se àpèjúwe ránpé nípa àwon Àfikún òrò ìse sí.
4a: eat ([NP an unripe mango])
b. destroy [NP the termitarium]
c. said [s. that [s the NBA examination is
canceled]]
d. put [x [NP salt] [pp in the soap]]
e. saw [NP Móremí].
Àwon òrò ìse aláìgbàbò ni a máa fihàn nísàlè, pélù àwon ìsomó.
5a Jòkó sórí ení
b. Sùn síjòkó èyìn òkò
d. La àlá
e. Kú.
Nígbà tí àwon yìí kò gba àwon àfikún, wón lè, nípa ìgba àkànse gba àwon àbò - àwon àbò àkànse tí a so mo won tàbí tí a sèdá láti ara won. Wón fejó Èsù so nínú Bíbélì pé ó n gba Éfà níyànjú láti ma bèrù nípa jíje èso èèwò, tó wí pé, “Èyin kò ní kú kan”. Èsù kò nílò àti yí òrò ìse aláìgbàbò sí agbàbò
Nitóri pé wón n sòrò nípa àwon òrò orúko wón fi àwon nnkan pamó lórí àwon irú òrò orúko (kódà yíyípadà) ní àwon èdè kan. Èdè Gèésì kìí se àpeere tó dára nípa bí òrò ìse se lè yí òrò roúko tí a bá wèyìn, ipa asekókó ÒSÈRÉ, ÀKÓSO, ÈLÒ, abbl wá tààrà tàbí àìsetààrà láti ara òrò ìse. Fún àpeere alè máà ri sùgbón a mò pé N kan náà (nítòótó NP) ni ó n kú nínú:
6. Olú pa olè náà
Olè náà ni olú pa Àti pé kò sí àníàní, NP kan náà tó fa ikú bó tilè jé pé ìtò gégé ní àwon olùkópa nínú gbólóhùn méjèèjì wà. Fún béè Olú ni ÒSÈRÉ nínú gbólóhùn méjèèjì nígbà tí Olè náà jé Àkóso nínú méjèèjì bákan náà. A lè sòrò nípa àwon òwó òrò mìíràn, tó yàtò sí Àwon òrò orúko àti àwon òrò ìse, sùgbón e jé kí á padá séyìn láti wo àwon ìjíròrò wa fún ìbáramu. À n so pé òrò kòòkan, bó jé òrò orúko tàbí òrò ìse, máa n wá pèlú àwon nnkan. Nínú ìbásepò won, àwon òrò náà n sisé lórí ara won to fi jé pé àwon òwò kan a gbà àwon mìíràn yóò sì fún won ní àwon àbùdá kan. Òrò orúko náà, tó máa n jé olùkópa, kìí se ÒSÈRÉ tàbí ÀKÓSO tí òrò kò bá fún won ní irú ipa béè. Nínú òrò – èdè tí ayé (tí a gbé wonú gírámà) òrò ìse tó n darí àbò APOR rè fún ìdí èyí, ó n fún ní isé (ní báyìí, Ø role nìkan, àmó ó lè se àyànse àwon àwòmó mìíràn).
Gégé bí olùso èdè se nu ìmò nípa àwon nnkan wònyí láìkó tí ó sì je pé dandan ni ó n tèlé àwon ofin yìí, se a kò lè so pé àwon ogbón ètò yìí jé abínibí gégé bí mímí se je?
2.4 Àwon ibi gíga
Ìwòn mìíran nì a ti menu bà télè, nípa òrò náà, ohun náà ní pé kìí jeyo ní dídáwà. Olè di Olè náà, ògbójú Olè náà, ògbójú alágbára Olè náà pèlú ìwo, abbl. Àwon àlèpò òrò náà sí àwon òwó tí ó tóbi pèlú ìrànlówó àwon ohun tí a pè ní àwon àpólà. Nítorí pé àárín òrò, òrò gangan tí a bá túnse nì yóò dúró fún odidi àpólà, a máa n pé irú won ni Ori. Ni a se máa rí i, òrò orúko ní ó máa n jé orí fún Apólà orúko (APOR), òrò ìse fún Àpólà ìse (APIS), òrò àpèjúwe fún Àpólà àpèjúwe (APAJ)….,X tàbí Y tún àpólà X (XP) àti àpólà Y (YP) bákan náà. Léèkan sí, ká wò ó pé olùso èka –èdè rè mo púpò nípa rè. Yorùbá máa mò mò pé omo ‘child’ ni a lè tó àwon òrò èpón mó bi i omo kékeré ‘small child’, omo baba Ìbàdàn ‘the child of the man from Ìbàdàn’ tàbí omo náà “the child” kò di dandan, àti pé kódà, won kò tí ì kò ní àwon àtòpò yìí rí. Àti wí pé opolo tí olùso èka–èdè yìí n lo ni a fé gbéyèwò nínú gírámà, Akitiyan láti mo ohun tí ó mò láì kó. Se kò pani lérìn-ín, olùso èka – èdè, tàbí omodé kan n kó àwon orímò èdá–èdè kò ní ìtumò sùgbón òótó ni.
A se àfiikún àwon àpólà tí a kó tí olùso èka–èdè lè lò pé kò ní èkun ó sì peléke. Àwon iní ìhun béè lè kún fún àwon èròjà wòfún tí ó wonú ara won. Sùgbón èyí kéyií tó bá selè, àpólà gbódò ní orí, títèlé àwon ohun tí òfin níní orí gbà, tí a pè ní ‘endocentricity requiremrnt’. Nítorí béètí a bá ní òrò kan W, ó gbódò di W max tí a túpalè ní síntáàsì gégé bí i WP (for W-Phrase) tàbí W” (W- double prime (=bar)).


text: 1Nnabiyaamu, ni yaa cúú ubɔ bíī ŋáań ikpitee, nimbi bin Unimbɔti Fām kpòotēe ń ŋá soooo kí gíiǹ-u nsammɔnti poon, ní kí nīn kpèé ni-ba tiŋan ki mun ń taa lítí ni-ba. 2Ní nīn tútuǹ tɔb ni-gìŋ́ŋi poon, mimmee, ni bíī ŋáań min Kriisitoo marau lèe dee. 3Ubɔ yaa dākafì yii u bí tiban ní kaa bée, udaan kíiĺ u-ba ní. 4Báà ŋma ń cɔ̄ŋkì u-ba kí kpèè u-tuuŋŋi, ní u yaa làá nín gāā u-bindaaa ú gāā an nīn sá a-ba ŋmaniŋma tuuŋŋi pu, ú taa dū kí ŋmàntīǹ u-jutiibi yaŋ pu. 5Di sá yii báà ŋma máaǹ kí kpèè u-ba bɔti ní. 6Un bi yaa dàkà Unimbɔti bɔtee, udaan máaǹ kí lēēu-wanti tin kɔkɔ u cááyee poon kí tīī un dàkà-uee. 7Taa nín̄ kíiĺmaan ni-ba: baa gbíilíǹ Unimbɔti. Di sá yii kun unil yaa búĺee, kúǹ ní u dāa cēē. 8Un ŋáań min u-bimbikpitim lèe búĺ u-bimbikpitim dee, ní kí dāá cā ŋkúm; ama un ŋáań min Unimbɔti Fām lèe búĺ Unimbɔti Fām dee, ní kí dāá cā mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa kúntée. 9Tí taa gīī kí gbèen̄ tiŋan diŋal; ti-wunti yaa kaa yɔ̄tì, ŋyunti yaa láā bāań, ti dàá dāá fɔ̃ɔ̃ tipaal. 10Míǹ puee, ŋyunti ŋun poon ti cáá mpaan nee, tí nīn ŋáań báà ŋma tiŋan, ama cilinjee tí nīn ŋáaḿmaan timbi nì bin pēēnnimbɔtisanee tiŋan. 11Kpèèmaan, m nín dū m-ŋal ki ŋmàn̄ tiŋmaŋmabti an gbìfì puee! 12Bin téekí-ni ní gííyee là binib ń nīn nyí bi-pu dee. Kun pu bi ŋáań mimmee di sá baa là kí ká digìńdi Kriisitoo dɔpuntikaaŋu pu. 13Di sá yii bin gífèe bi-ba kaa ŋúb̀ Mooisi marab. Kun pu bi là ní gííyee di sá bi là kí gāā bi-biŋŋi yii, ni-wunti daaŋku nee, bíǹ di páb́-ni ní ni ŋá. 14Maa là kí gāā m-bindi tiba pu kpataaa an yaa kaa sá ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo dɔpuntikaaŋu baba pu. Man ceeyee duulnya kpíì ndɔpuntikaa pu, ní duulnya ceeyee man mun kpíì ndɔpuntikaa pu. 15A yaa gííyaaa a yaa kaa gííyaaa, an kaa páb́, tin páb́ee di sá á kpántí unipɔɔn. 16Bin kɔkɔ dàá nɔ́ɔ́ min m lī nee, Unimbɔti ń tīī-bi ŋgbansɔŋfi kí sɔ̄ bi-saai, ki kpáaǹ bin sá Israyeel yab kīŋkiŋ Unimbɔti nikitilee. 17Kí péēyòon̄ díǹ kí nīn cá, ubɔ ń taa ti ŋá-mi digìńdi, kun puee m-wunti buŋwati di sá Yeesu daanti. 18Nnabiyaamu, ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ŋanti ń nīn bí ni-pu! Ameen.


text:
Àròjinlẹ̀ aláyẹ̀wò
Ìròjinlẹ̀ oníàgbéwò tabi irojinle alagbewo je idanwo ati ayewo awujo ati asa, nipa lilo imo inu awon sayensi awujo ati awon sayensi omoniyan. Oro yi ni itumo meji pelu awo orisun otooto ati itan: ikan bere lati inu oro-awujo ekeji lati inu iseagbewo onimookomooka. Eyi lo fa to je pe This has led to the very literal use of 'irojinle alagbewo' to ka si gbogbo irojinle to ba duro lori ayewo.
Ninu lilo oloro-awujo, irojinle alagbewo untoka si iru irojinle Marksisti pelu agbara lati koju awon ipa alaise Marksisti (fun apere iwe Friedrich Nietzsche ati Sigmund Freud).[1] Agbara yi ni awon asemarksisti gbamugbamu unpe bi abuku ni 'iseatunyewo'. Irojinle alagbewo odeoni dide lati inu eka to ta wa lati inu oro-awujo alaiseonididaloju ti Max Weber ati Georg Simmel, irojinle Marksisti tonituntun ti Georg Lukács ati Antonio Gramsci, titi de ti awon to sepo mo Ibi-Eko Iwadi Awujo Frankfurt.
Pelu awon aserojinle ibi ti aun pe ni '"Ile-Eko Frankfurt" ni oro yi unsaba toka si: Herbert Marcuse, Theodor Adorno, Max Horkheimer, Walter Benjamin, ati Jürgen Habermas. Latowo eni to gbeyin yi ni irojinle oniagbewo ti tun jinna si ibere to ni ninu iseboseye Jemani to si bo sunmo iseoloungidi ara Amerika. Fife wa idi onirojinle fun "opo titobi" asa to wa lati "ipile" eleroja nikan ni igbagbo Marksisti toseku ninu irojinle alagbewo igbalode.[2]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Outhwaite, William. 1988. Habermas: Key Contemporary Thinkers 2nd Edition (2009). p5. ISBN 9780745643281
- ↑ Outhwaite, William. 1988. Habermas: Key Contemporary Thinkers 2nd Edition (2009), p.5-8 (ISBN 9780745643281)


text:
Thucydides
Thukydidis (Thucydides) (c. 460 BC – c. 395 BC) (Èdè Grííkì Ayéijọ́un: Θoukuδίδnς Thoukudídēs) je Griiki olukoitan ati olukowe Itan Ogun awon ara Peloponesi, to so nipa ogun orundun 5 kJ larin Sparta ati Athens titi de odun 411 kJ. Thukydidis je mimo bi baba "itan onisayensi" nitori awon ona to lo lati sakojo idi ati igbeyewo nipa itori ati ifa lai menu ba ipa awon olorun, gege bo se je lilasile ninu ibere si ise re.[1]
Won tun pe bi baba eka-eko realisimu oloselu, to n fojuwo awon ibasepo larin awon orile-ede pe won da lori agbara kuku eto.[2]


text:
Ẹ́gíptì Ayéijọ́un
Ẹ́gíptì Ayéijọ́un ni asailaju ayeijoun ti apailaorun Ariwa Afrika, to wo jo si isale Odo Nile nibi ti orile-ede ayeodeoni Egypt wa. Asailaju ti ara Egypti gbajo ni bi odun 3150 SK (gegebi Iseoroasiko apejose ti ara Egypti )[1] pelu isodokan oselu Apa Oke ati Apa Isale Egypti labe farao akoko.[2] Itan Egypti ayeijoun sele bi eseese awon Ileoba, ti won je pinpinniya pelu awon igba aitoro ti won unje Igba Apinniya. Ileoba Atijo ti Igba Ibere Amobaba, Ileoba Arin ti Igba Arin Amobaba ati Ileoba Tuntun ti Igba Opin Amobaba. Egypti de ogo agbara re nigba Ileoba Tuntun, ni igba Ramesi, leyin eyi ni obere si ni bo si igba irele diedie. Egypt je sisegun latowo awon alagbara okere ni titelentele. Leyin iku Aleksanda Eninla, ikan ninu awon ogagun re to unje Ptolemy Soter, so ara re di ajoba tuntun Egypt. Iran-oba Ptolemi yi joba lori Egypt titi de odun 30 SK, nigba to bo sowo Ile Romu to si di igberiko Romu.[3]
Ijasirere asailaju Egipti ayeijoun je be nitori agbara re lati le gbe pelu awon isele Ifonofoji Odo Nilo. Agbara asotele ati ikojanu ibomirin ile olora inu afonifoji fa opo eso ogbin wa, eyi lo si mu idagbasoke awujo ati asa wa. Pelu opo ohun amulo o se ese fun ijoba lati segbowo imulo awon alumoni to wa ni afonifoji Nilo ati awon agbegbe ashale to yika, atetebere idagbasoke sistemu ikoole fun ra ara won, igbajo ikole akojopo ati awon iseowo iseagbe, idunadura pelu awon agbegbe ayika, ati ise ologun to fe segun awon ota okere to si le fi agbara Egypti han. Lati sakoso awon agbese wonyi ni awon akowe, olori esin, ati awo aseamojuto labe ijanu Farao, eni to ridaju pe awon eniyan ara Egipti wa lokan labe sistemu awon igbagbo esin.[4][5]
Ninu awon opo oriire awon ara Egipti ayeijoun ni okuta fifo, ile wiwon ati awon ona ikole to fa kiko awon piramidi gbangba, tempili, ati obeliski; sistemu mathimatiki, sistemu iwosan to sise ati to se e mulo, awon sistemu ibomirin ati ona ida iseagbe, awon oko-ojuomi akoko,[6] amo fiyansi Egypti ati iseoroiseona digi (gilasi), iru isemookomooka tuntun, ati adehun alafia atetejulo ti a mo.[7] Egypt left a lasting legacy. Its art and architecture were widely copied, and its antiquities carried off to far corners of the world. Its monumental ruins have inspired the imaginations of travellers and writers for centuries. A new-found respect for antiquities and excavations in the early modern period led to the scientific investigation of Egyptian civilization and a greater appreciation of its cultural legacy.[8]
Àwọn àkóónú
Ìtàn[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ìgbà aṣíwájú ìran-ọba[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ìgbà Àtètèbẹ̀rẹ̀ Ìran-ọba[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ilẹ̀ọba Àtijọ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ "Chronology". Digital Egypt for Universities, University College London. http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/chronology/index.html. Retrieved 25 March 2008.
- ↑ Dodson (2004) p. 46
- ↑ Clayton (1994) p. 217
- ↑ James (2005) p. 8
- ↑ Manuelian (1998) pp. 6–7
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
AIA
- ↑ Clayton (1994) p. 153
- ↑ James (2005) p. 84


text: 1Ti ŋmàn̄ takalda nee kí tùkù-ni dimaŋfal bɔti. Dimaŋfal gbantee nìn péēbí doooo ŋkilkaamin ní. Ti gbìl̄ dì nín nìn sòon̄ puee, ki wál̀-dì nì ti-nimiliŋ, ki máań-dì nì ti-ŋalii mun. 2Dimaŋfal gbanti nyáń mpaampiin pu, ní ti ká-dì. An pu ní ti sòoǹ ki tùkù-ni dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee bɔti. Dì nìn bí ti-Baa Unimbɔti cee ní u nyántì-dì ki dàkā-ti. 3Míǹ puee tin tin ti kée nì tin ti gbìl̄ee ní ti cáā bíī tùkù ni mun, an nín dàá ŋá pu ti nì ni kɔkɔ ń kpántí ubaantee. Kun puee timbi nì ti-Baa Unimbɔti nì u-Jipɔɔn Yeesu Kriisitoo ŋá ubaanti. 4Ti ŋmà takalda nee an nín dàá ŋá pu ti-pɔbiliŋ ń mòtīí pīil̀ee. 5Dinyɔɔbundi din ti gbìl̄ Yeesu cee ki cáā tùkù-nee di sá yii Unimbɔti sá ŋwalfi, dibɔmbɔndi kpá u-ni báà fiii. 6Míǹ puee, ti yaa bí yii ti nì u ŋá ubaanti ní ki gbíntìi còom̄ dibɔmbɔndinee, ti mɔ́ntí, taa dī ibaamɔn. 7Ama ti yaa dī ŋwalfi saŋŋu kii Unimbɔti u-ba nín sá ŋwalfi puee, niinee ní ti nì ti-nabiyaamu ŋáań ubaanti, ní u-Jipɔɔn Yeesu fatikuu fíntí ti-pɔbiliŋ circir ki lèekī ti-kpitii kɔkɔ. 8Ti yaa bí yii taa cáá ikpitee, mimmee taa cáá ibaamɔn ti-ni, ti mòtīi bíī wáŋkí dee. 9Ti yaa bīitì ti-kpitii pu, Unimbɔti sá deedeedaan ki cáá ibaamɔn ki dàá dū ti-kpitii kí pɔ̄-ti, kí fíntí tin kɔkɔwoooo bí ti-pɔbiliŋin kaa ŋān̄ee, tí nīn bí circir. 10Ama ti yaa bí yii taa ŋá ikpitee, mimmee ti yíì Unimbɔti unyimɔndaan dee. An dàkà yii u-nyɔɔbundi kaa bí ti-pɔbiliŋin.


text:
Ṣẹ̀kẹ̀rẹ̀
Sèkèrè:-
Jakejado ìle Yorùbá la ti nlù sekere nibi aseye. Orisii ìlù merin la nlù leekan naa.
(a) Sekere: Agbe to tobi díè la fi n se sekere. Owu ati eyowo la fi n se e, Bi a ba ti se eyowo sara owu, a o so owu naa mo ara gbe ti a ge ori re. Eyowo yi lo maa n dun lara agbe nigba ti a ba luu.
(b) Kósó:- Kósó ni ìlù ti a fi igi se. Awo la fi n bo ori igi ti a gbe naa. O gun gboogi to iwon ese bàtà meji abo. O sit obi lori nibi ti a fi awo bo ju isale lo, o ni òjá teere ti a le fi gbe e ko apa.
(d) Bembe: Ojú méjì ni bèmbé ní. Igi ti a bo. Òpòlopò awo tééré la fi ń fa awo ojú rè méjèèjì pò. Bi a ti n fi kòngó lù ú lápá òtún náà la ó máa fi owó lú ú lápá òsì. Òjá tééré ara rè la fi ń gbé e kó apá.
(e) Aro: Ìlù kerin ti a n lu si sèkèrè ni aro. Irin la fi ń se aro, àwon alágbède ló sì ń se é.


text: 1Mè nde né punó, la mene gàm ŋgwéh, mè punó nde né môn. Mè kènê punó nde aá mé vuú felè Fehtoò beèh mé lé naâ njolò mò ŋené yuo kelâ. 2Mè né nùà Kristò dé`i kɔɔ́, né mè. Lan baá nyèmà yulà cùɔ̀b nèà mé Càŋ lé weh njií naâ mè ké ter te vulúu, jomo sâ, mè suaga cuù ye. Kɔ ŋgweé, mé gècên mene, mè lé naá-re ké ter sâ ŋaá wa, né-re vuú lé ŋené naâ mè njolò kɔɔ́ wa, mè kɔ́ ŋgwéh. Càŋ kɔ lom né dé sâ kɔɔ́. 3Mè tueé cu né ye, mè né kɔɔ́ ye, mè hèllè lé naâ ké mbar Càŋ ŋaá waá, mè né cu tueé ndɔ ye, kɔ ŋgweé mé gècên mene, mè lé naá-re ké ter ŋaá sâ, wa né-re vuú lé ŋené naâ mè njolò kɔɔ́ wa, mè kɔ́ ŋgwéh, Càŋ kɔ lom né dé sâ kɔɔ́. 4Bɔ̀ ŋgòr mé nùàr fèlà kòmò ndé ŋgwéh, mè lé naâ ké teèn ŋgweé; né jolo mé nùàr tueé ŋgòr sâ ndɔ. 5Mè punó lom nde né mé mè nùà Kristò hèllè, mè mé dé felè mò púnó ndé ŋgwéh. Mɔ mè nde né mé dé felè mò punó, kɔ mè punó seér felè bèh yuyuaâ mò. 6Mɔ mè tueé mene ye mè nde né punó, mè nùà kùlù sam, mè tueé yií né teèn. Mé njéh mene, mè gwàn ŋgwéh punô, te bí mè weh lom faá bí né mè ŋené, bí né mè ŋgweé nɔ, te mè beè bi`i nùà koô mé vuú mò hèllè ŋá cú. 7Mè tueé bí, felè bɔ̀ njií mé Càŋ lé feh keéh naâ mè dɔɔ́ŋ, mè sé naâ nùà púnò teèn ŋaá. Njèh cén, Càŋ nde mè haá seér cu gèr te den yoòr mò faá ŋgwaga nɔ, njege lom mè faá seé Sátàn nɔ, te mè bèh púnò hèllè kwà kéh cú. 8Mè lé naâ Fehtoò beèh teèn dua, mè dua bú mbei tagár, ye bú a, sɔ̀m mè njèh hên yoòr teèn. 9Ye mè a: mè né fùgò beè nyî kuú, mè kɔ́ cégé dé mò cí, nde né mè wulú; wa kɔ nùà baá yuaá, terreb nyî ŋené ye yoòr seèn ma. Mɔ né mân, mè né lom mé vɔ́gɔ́-temé dé gècên, mè punó seér nde aá mé yuaâ mò hèllè lòù, te terreb Kristò kurú nyegé mè kɔɔ́. 10Sâ kènê, mè samé seér nde aá mé yuaâ mò dé samê. Né mene séb, né mene núr, né mene bùnò, né mene dàm gèr feh hihiné, mɔ né felè Kristò, mè samé seér nde né mé njéh dé samê. Lòù sam, kɔ mè baá yuaásé, te mè den ye tarésé. 11Mè né mene nùà kùlù mân ŋaá dɔɔ́ŋ, bí haá né mè sònò kɔɔ́. Ŋgweéh sòn mò sé lé tueé naâ bí mà. Mè sé né mene njèh mbaâ, bí kɔ́ɔ ye, mè ka bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê dudueèr bi`i hèllè sam. 12Bɔ̀ seé mé né tueé ye, mè né mbɔ̀ŋ tebê dé gècên lé naá gi`i ké lètenè bi`i ŋené, mè lé naâ fém mé c`iè hihiné bɔɔ́, mè né sèŋ kwaá, mè sèŋ kwaá lom dé fî. 13Mè lé naâ bí hiín weh kwaá, mè weh kwaá bɔ̀ Yeésò bɔ̀ te lɔɔ́ dé`i hiín wa? Kɔ bí jue né-re yáb, dé sâ mè lé bí dé bi`i bíé ná ŋgwêh, ye te bí k`i cú. Ŋgweéh sâ mè lé saàb naâ lòù mà, bí kúlú njí-re bi`i dèh doó, bí té ndè. 14Mè baá cu gò ké yoòr bi`i kaga; sâ baá dé mbei tagâr. Mɔ mè wa cuù mene ké yoòr bi`i, mè ka bí dé yâb k`i ndé ŋgwéh. Mè gwaán kela né gùm bi`i, njèh bi`i sam. Bɔ̀ huaán njèh kɔɔ́ fɔ́n bèh, te koó bɔ̀ tele; bɔ̀ tele fɔɔ́n seér yeé njèh kɔɔ́, bɔ́ koó bɔ̀ huaán. 15Ká beè mò, mɔ mè né mene bɔ̀ njèh mò felè mò sɔm gií, mè sɔm bilí mé yɔ̀ŋ mò mene te gam bí, nde né mè yoòr sagár. Mɔ mè né bí gèh dé hên gwaán, sâ bí temé yoòr mò sɔm waga seér nde né lòù wa? 16Bí kɔ́ɔ ye, mè lé bí yáb bíé ná ŋgwêh ye te bí k`i cú. Mé njéh mene, nuaré dé`i túé ndé ŋgwéh ye mè lé bí njèh beè bele weéh naâ lòù wa? 17Á sâ, mè lé naâ bɔ̀ nuaré dé`i ké yoòr bi`i temá njií; cén dé`i lé naâ bí njèh beè bele weh wa? 18Mè lé ye Tîte a, kúkùr ndé ké yoòr bi`i, mè sɔm kwaá bú mbeí dé`i jomo. Sâ bí ye Tîte lé naâ bí njèh beè bele weh wa? Dé sâ ndɔ́g! Njií mé mè lé bɔɔ́ naâ, Tîte bɔɔ́ lom né cí. Te dene beèh toò bi`i, béh bú né mé temé cên. 19Kɔ ŋgweéh dàb baá teèn mé bí né munó den, ye béh toò bi`i hên tena den né sòn beèh wa? Sâ mè tueé bí, bɔ̀ mbeí mò, cí sam. Béh tueé né dé beèh toò Càŋ faá Kristò gwaán nê nɔ. Sâ dɔɔ́ŋ béh ye te bí kwaá yam njií gi temé yoòr seèn. 20Mè né veéh ye, mè sé ndeè wa né ké yoòr bi`i, mè bí faá mè né gwaán nɔ, kwà ŋgwéh; bí mè faá bí né gwaán nɔ kwà cú wâ? Lòù sam, mè né jɔ́gɔ́ mé huer ké lètenè bi`i veéh; mè né sà bɔ̂ kèrrè mé séb veéh; mè né júéb bɔ̂ púnò mé ŋgare veéh ndɔ. 21Mè né veéh ye, mè sé ndeè wa né ké lètenè bi`i, mè gulí kuú mé bí, mè keré die toò Càŋ ndɔ. Sâ mè nde né mé yúé yueé kuú. Né felè bɔ̀ɔ́ mé né lom veên bɔɔ́, bɔ́ temé kwéh sér ŋgwéh doô: bɔ́ né te veên joú yilá, bɔ́ né yàgà bɔɔ́ tobó gɔ, sár né lulí ndeé den, mè veéh né cí.


text:
Benito Mussolini
Benito Mussolini je oloselu omo orile-ede Italia. Wón bí Benito ní 1883. Ó kú ní 1945. Òun ni ó dá Fasisti sílè ní Italy. Òun ni ó darí Italy ní 1922 sí 1943. Agbára ni ó fi n darí ilè náà (a dictator). It Duce tí ó dúró fún olórí (the leader) ni àwon èyìn rè máa n pè é. Mussolini àti ìgbìmò Fascist Party ni won jo n darí Italy. Won kò gba alátakò kankan láyè.
Gégé bí ajàfún-mèkúnnù (socialist) ni Mussohni se wo òsèlú. Ó jé olóòtu ìwé-ìróyìn kan tí ó n jé ní Avanti sùgbón ní 1914, ó dá ìwé-ìroyìn tirè sílè. Ó pè é ní IL Popolo d’Italia. Ní odún 1921 ni ó dá egbé òsèlú Fascist sile. Èrò tí ó ní nípa dídá egbé òsèlú yìí sílè ni láti lè tún Italy kó kí ó sì so ó di ìlú tí ó lágbára. Léyìn ìgbà tí àwon Fascist rìn lo sí Róòmù ní 1922 (‘Fascist March on Rome’), Oba Victor Emmanuel III pe Mussoline láti wá gbé ìjoba tirè kalè. Kò pé tí àwon Fascist bèrè síí darí ilè Italy.
Àwon omo ogun Mussoline kolu Ethopia ní 1905 wón sì ségun ibè léyìn òpòlopò ìjà tí ó gbóná. Kò pé tí Mussolini ní kí àwon omo ogun òun lo ran General Franco lówó nínú ogun abélé ilè Spain. Ní 1940, Italy bèrè síí kópa nínú ogun àgbáyé kejì. Italy dúró gbá gbá gba ti Germany sùgbón wón ségun Italy. Won di ebi ifidíremi Italy yìí ru Mussolini. Wón gba ìjoba lówó rè wón sì so ó sí èwòn. Àwon German gba á sílè ó wa di olórí ìjobá tí kò fesè múlè kan. Ní odún 1945, àwon tí ó n jà rí i mú, wón sì pa á.


text: 1An nìn kíǹ iwiin ili, bí jī apibil jiŋaaliu un Juuda yab jīǹ ki téetí Unimbɔti nín nìn fīī Israyeel yab ki nyántì Eejipiti puee nì jiŋaal un ni bi nìn ŋmɔ́ò kpɔnɔb bin baa ŋá ŋkpɔnɔnyɔkɔee, ní bisaraaŋakpilib nì bimaradakaliibi nìn nyàab̀ nì nciin poon kisambiki kin bi dàá dī kí cúú Yeesu kí kpò-uee. 2Ní bi lī yii: “Án taa nín̄ sá jiŋaal poon, fìkìlfikil ń taa kɔ́ samaa kansikin.” 3Yeesu nìn bí Beetanii, Siimɔn un nìn sá unyaŋgbantee dumpu. Ŋyunti ŋun u kā ki jīǹ tijinee, unimpu ubɔ kɔ́oń ki ŋúbiń talaalumɔnti un bi yíì náaree, u nìn pɔ̄ɔ̄ kudaau tikpil ki kā ditaŋkpal kpalbanyaanun. Ní unimpuee fáá ki wīī kpalbee nyɔkɔ ki kpáatì talaaluee ki sītì Yeesu yil pu. 4Ní biba fɔ̃ɔ̃ diŋuul ki bí yii: “Ba pu ní bi fá talaalumɔnti nee míǹ? 5Bi bàà ŋūǹ kí nyāfì-u animikpaan kí dūú yàkatī biwɔfib.” Ní bi yíkìi bíī wòoǹ unimpuee. 6Ní Yeesu bíī lìǹ-bi yii: “Yàntīmaan-u! Ba pu ní ni páb́-u míǹ? Unimpu nee ŋá ditummɔntiil ní ki tīī-mi. 7Ni nì biwɔfib di dàá nīn péēbí baabadal, ni ŋūǹ kí nīn ŋáań-bi tiŋan ŋyunti ŋun ni yaa lèe. An yaa kíǹ man, maa làá nīn bí ni-cee baabadal. 8Min u ŋúńee ní u ŋée: u péé ki dɔ́miń ki yāaǹ-mi talaalu kí bɔ́ntí m-wunti kí cīití ŋu-síbitam dal dee. 9Ibaamɔn ní m tùkù-ni, duulnya kɔkɔwoooo laakin kamaa ní bi yaa láā sòon̄ m-bɔmɔntiitee, bi dāa téetí unimpu nee pu ki máafí min u ŋée.” 10Ŋyunti gbantee ní akpambal saalaa nì alee kansikin un bi yíì Juudasi Iskaariyɔtee cūtì ki ká bisaraaŋakpilibee kí sòoǹ nì bi min ní u dàá ŋá kí dū Yeesu kí ŋúbiǹ-bee. 11Bi nín gbìl̄ mimmee, an mɔ́ɔkiǹ-bi, ní bi pɔ̃oǹ-u yii bi dàá tīī-u animil. Juudasi nìn kíĺ ki bíī nyàab̀ ŋyunti ŋun di kítì ú dū Yeesu kí ŋúbiǹ-bee. 12Jiŋaal un bi ŋmɔ́ò kpɔnɔb bin kaa cáá ŋkpɔnɔnyɔkɔee wimpeekaaŋu dal ŋun bi làntī apibil ki téetí Unimbɔti nín nìn fīī Israyeel yab ki nyántì Eejipitee, ní Yeesu boonnooliibi bí-u yii: “La ní a là tí cù kí bɔ́ntí-si apibil jiŋaaliu?” 13Ní u tú u-boonnooliibi bili, ní ki tùkū-bi yii: “Nín̄ cámaan kitiŋin, ni dàá tū uninja ubɔ tú dinyimbool. Ní nīn táá-u. 14Laakin u yaa tin kɔ́ee, ni mun ń kɔ́ niin kí bàlfì kudiidaan yii: 'Ukpil bàlfī-si yii, m-diiku kun poon man nì m-boonnooliibi dàá jī apibil jiŋaaliu jikaatee bí la?' 15Niinee, u dàá dàkà-ni diditɔntɔkɔl yilpu, kudii kun poon wāā, bi bɔ́ntì tikɔkɔ sée. Niin ní ni dàá bɔ́ntí-ti tijikaal.” 16U-boonnooliibi búntì ki bàn̄ kitiŋinee, ki ká an jítì kii u nín bàà tùkū-bi pu ki síiǹee deedee, ní bi bɔ́ntì apibil jiŋaaliu jikaati. 17Kujoou jɔ́otèe, Yeesu nì u-kpambaliŋ saalaa nì alee bāań niin. 18Ŋyunti ŋun bi kāl̀ ki bíī jīǹ tijikaalee, ní Yeesu bí yii: “Ibaamɔn ní m tùkù-ni, man nì nimbi bin pēēki jīǹee kansikin ubɔ dàá dū-mi kí ŋúbiǹ m-nannanliibi.” 19Niinee, kunimbaau kɔ́-bi, ní bi kíĺ ki bíī bàlfī-u ubɔ ubɔ yii: “Kee an kaa sá mamaa?” “Kee an kaa sá mamaa?” 20Ní Yeesu kíí-bi yii: “An sá nimbi saalaa nì bili nee kansikin ubɔ man nì un sèetī disambibaantiilinee. 21Man Kinibiki cá kí kpú ní nee, kii an nín ŋmàn̄ ki síiǹ m-pu miŋyee. Ama mbusu dɔ̄ ki cí un dàá dū-mi kí ŋúbiǹ m-nannanliibee. Bi yaa kaa bàà màl̄ udaan, an bàà sɔ́.” 22Ŋyunti ŋun bi bíī jīǹee, ní Yeesu yɔ̃oǹ kpɔnɔ ki pàkā Unimbɔti, ki cúū gífì gífì, ki yākatì bi-kɔkɔ, ní ki bí yii: “Fɔ̃ɔ̃maan! Doo di sá m-wunti.” 23Ní ki yɔ̃oǹ ndaam, ki jáam̀ Unimbɔti ki dɔ́òyee, ní ki dūu tīī-bi, ní bi-kɔkɔ nyùn̄. 24Ní u tùkū-bi yii: “M-fatikuu dee, fatiku un cāabìń mpèé binib nì Unimbɔti kansikinee dee. Fatikuee di nyáń kí fīī binib kupaau. 25Ibaamɔn ní m tùkù-ni, maa ti bí kí nyò ndamam nee kí nīn cí daliŋkin m dàá gítī nyò-mì mpɔm Unimbɔti beelinee.” 26Ŋyunti ŋun bi gāā jiŋaal lani ki dɔ́òyee, ní bi nyáń ki búntì Ɔliifi sufii jool pu. 27Yeesu bí-bi yii: “Ni-kɔkɔ dàá fá-mi, kii an nín ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaun puee yii: 'M dàá dāá fáá kí kpò upikpaal, ní ipii ń yàl̄.' ” 28Yeesu gítī lī yii: “Ama m yaa láā fīkitèe, m dàá lìntī kí cīití-ni Gaaliilee.” 29Ní Piyeer lī-u yii: “Bi-kɔkɔ yaa féeń-saaa, man kaa bí kí fá-si.” 30Ní Yeesu bí-u yii: “Ibaamɔn ní m tùkù-si, díǹ nyeeku gba, kí wàatī ukooja ń bāakì milee, a dàá néé diba dibee mita yii saa nyí-mi!” 31Niinee ní Piyeer kpákaǹ-u ki bí yii: “Báà an yaa sá man nì sii ń kpú gba, m kpá kí néé!” Ní u-boonnooliibi bin kíǹee mun lī míǹ mbaantiim. 32Yeesu nì u-boonnooliibi búntì laakin bi yíì Geetiseemanee, ní Yeesu tùkū-bi yii: “Kàl̄maan doo, man dàá cù kí mèè.” 33U nìn kpáaǹ Piyeer, nì Jaaki nì Jaan. Tifaandi nì diniminaamandi kíĺ ki bíī bàń-uee, ní u tùkū-bi yii: 34“Kunimbaau kɔ́-mi tikpil ki cáǹ-mi ŋkúmin. Kàl̄maan doo kí nīn cí kí taa gèeǹ!” 35U lī mimmee, ní ki sútì nyɔkɔpu fiii ní ki tin dɔ̃oǹ dicincibil, ní ki mēēyii an yaa bàà kítì, Unimbɔti ń kàkatī falaa yuntiŋu nee kí wàatī-u. 36U lī yii: “M-Baa, tiba kaa péēpɔ̄ɔ̄ a-cee! Kàkatī falaanyɔkaa nee kí wàatī-mi! Ama nì míǹ kɔkɔee, m nyàab̀ a-làtam ní, kaa sá mama m-ba nín là puee.” 37Yeesu fātìi gítìń u-kpambaliŋ atee cee ki ká bi dɔ̄ ki gèeǹ, ní u fīntì-bi, ní kí bí Piyeer yii: “Siimɔn, a gèeǹ níiin? Aa kpáàā ŋúń ki kāl̀ ki cíitì kukubaantiiu ń jītí kí taa gèeǹaaan? 38Fìntīmaan kí nīn mèé, an nín dàá ŋá pu ni yaa kɔ́ icɔŋkinee ní taa lítée. Unil bàà cáá nlandɔkɔmɔnti ama ní ki bí iwɔfin.” 39Yeesu fātìi sútì nyɔkɔpu ki mēēki sòon̄ tibɔbaantiil, 40ní ki fātìi gítī gítìń ní ki ká bi dɔ̄ ki gèeǹ, kun puee ŋgeem nìn cáá-bi tikpil. Bi fīntèe, baa nyí bi nín dàá kíí-u puee. 41U búntì ki gítī tí gítìń ntataatiim, ní ki lī-bi yii: “Ni dáá gbíntìi dɔ̄ ki gèeǹ ki ŋùŋfāa! Too, an dɔ́ò. Kɔŋkɔnnee an ŋmāntì bí dū man Kinibiki kí ŋúbiǹ binikpitib dee. 42Un dàá dū-mi kí nyāfèe di bàan̄ nee. Yīkìmaan tí cù.” 43Yeesu kaa láá sòon̄ ki ŋmíl̀, kpalaayee ní u-kpambaliŋ saalaa nì alee kansikin un bi yíì Juudasee cílìń, u nì kunipaau kubɔ, kúǹ ŋúbiń njimu nì atambɔn. Bisaraaŋakpilib nì bimaradakaliibi nì bikpilib di nìn túnní-bi. 44Juudasi un dàá nìn dū Yeesu kí ŋúbiǹ-bee nìn tīī-bi kudaaŋŋu yii: “Un m yaa kpàl̄ ki jáam̀ee, un ni nyàab̀ee dee, ní cúúmaan-u tiŋan kí nīn cáá-u ki cá!” 45Juudasi bāań kpalaayee ki sútì ki pìl̄ Yeesu, ní ki bí yii: “Ukpil,” ní ki kpàl̄-u. 46Niinee bin táań Juudasee cìb̄ ki cúú Yeesu. 47Bin nìn bí Yeesu ceeyee kansikin ubɔ fɔ́fì u-jiki ní ki gāā ki wúkutì usaraaŋakpil tɔntɔnliu tafal. 48Ní Yeesu bí-bi yii: “M sá unikpiti naaan? Ba pu ní ni ŋúbiń njimu nì atambɔn kí dāá cúú-mi? 49Baabadal m bí Kunimbɔtidiin ni-kansikin ki dàkà binib, ba pu ní naa cúú-mi niin? Ama kɔŋkɔnnee, Unimbɔti takaldau nín sòon̄ ki síiǹ m-pu miŋyee ń ŋá!” 50Niinee, u-boonnooliibi kɔkɔ sáǹ ki wāatì-u. 51Unaacimpɔɔn ubɔ nìn táá Yeesu ki pēēsata. Bi cìb̄ kí cúú-uee, 52ní u yāntì sata bi-ŋaan ki sáǹ dicancaŋgbeel. 53Bi cáá Yeesu ki búntì usaraaŋakpil dumpu, ní bisaraaŋakpilib nì biyidambi nì bimaradakaliibi kɔkɔ kɔ́oǹní ki kpáfì niin. 54Piyeer nìn táá Yeesu aboon aboon ki tin bàn̄ usaraaŋakpil cindi ní ki kāl̀ soojab kansikin ki wùl̀ ŋŋmi. 55Bisaraaŋakpilib nì bibɔsoonliibi kɔkɔ nyàab̄ bin dàá lēēseera Yeesu pu bí ŋmā kí kpò-uee, ní kaa ká. 56Di sá yii binib tikpil mɔ́ntí u-nyɔkɔpu, ní bi-nyɔmmu kaa pēē. 57Biba yíkìi mɔ́ntì Yeesu pu yii: 58“Ti gbìl̄ u lī yii: 'M dàá gbá kí wīī Kunimbɔtidii kun binib máń nee, kí dū iwiin ita kí mā kupɔŋu kun binib kaa dū bi-ŋalii ki máńee.' ” 59Nì míǹ kɔkɔee, bin lēekì an seerau gbantee nyɔmmu kaa pēē. 60Niinee, usaraaŋakpil yíkìi síl̀ bi-kɔkɔ nimiin ki bālfì Yeesu yii: “Binib nee nín bí ki sòoǹ a-pu miŋyee ba ŋá ní saa kíikí ní?” 61Ní u ŋmí, kaa gātì tiba. Ní usaraaŋakpil gítī bālfì-u mpɔm yii: “Sii di sá Unimbɔti tinyooldaan Jipɔɔn un u túnní ú nīn sá ubɔteeee?” 62Ní Yeesu kíí-u yii: “M lafun sá-u. Ni dàá dāá ká man Kinibiki kā Unimbɔti ipɔn kɔkɔ daan ŋaŋgiil pú, ní ki dàá ká m nyánní yilpu atagban ni ki dòoń.” 63Usaraaŋakpil gbìl̄ mimmee, ní ki dáaĺ ki cátì u-bɔkutil kii bi-koobiliŋ nín sá puee kí dàkà yii an kaa mɔ́ɔkiǹ-u, ní ki bí yii: “Ti gítī nyàab̀ seeradambi kí ŋá ba? 64Nimbi ni-ba gbìl̄ u nín ŋèeǹ nì Unimbɔtee, ni dàkafī yii ba?” Ní bi-kɔkɔ bí yii u-bɔti kaa ŋān̄, u máaǹ ŋkúm. 65Ní biba kíĺ ki tíiĺ timɔtan ki sìtī Yeesu pu. Bi dū ŋŋaabu ki bīiǹ u-nimiin ki fátí-u, ní ki bàlfī-u yii: “Sii un wāĺee, tùkù-ti un di fáá-see!” Ní plisib mun fɔ̃ɔ̃-u ki bíī fátí-u itampa. 66Ŋyunti ŋun Piyeer nìn dáá bí taapu cindinee, bisapɔmbi bin bí usaraaŋakpil cee ki tūǹ ditundee ubɔ dɔ́miń 67ki ká Piyeer bíī wùl̀ ŋŋmi. Ní u kpēē u-nimiin, ní ki bí yii: “Si mun nì Yeesu Naasaareeti yɔuee di nìn tāatí!” 68Ní Piyeer néè ki bí yii: “Maa nyí tin a sòoǹee, kaa gbìl̀ ti-taapu.” Niinee, Piyeer nyáń ki nín kɔ́ò kunaakooun ní ukɔl súń. 69Ní usapɔɔnee gítī tí ká-u niin, ní ki bíī tùkù bin bí niinee yii: “Binibee kansikin ubɔ sèé!” 70Ní u gítī néè. An kútì fiiiyee, bin nìn bí niinee bí Piyeer yii: “Tiŋman, si mun ŋmàl̄ binibee ni. Ti wāĺ yii a sá Gaaliilee watil niliu ní.” 71Niinee, Piyeer kíĺ ki bíī pùtī ki tíntí yii: “Maa nyí uninja un bɔti ni sòoǹee!” 72Kpalaayee, ukooja báakì nliliitiim, ní Piyeer téetì dinyɔɔbundi din Yeesu bàà lī-uee, yii: “Kí wàatī ukooja ń bāakì milee, a dàá néé diba dibee mita yii saa nyí-mi.” Niinee ní u kíĺ ki bíī sūǹ ki yáliŋkí.


text: 1An sá man ukpil di ŋmà takalda nee kí jāam̀ m-nabineeŋkaaki Gaayusi, un m néeń nì ibaamɔnee. 2M-nabineeŋkaaki, m mèé yii tikɔkɔ ń còom̀-si tiŋan á nīn cáá ŋgbampɔn kii a-nimbɔtinootam nín cáá ŋfām puee. 3An mɔ́ɔkiǹ-mi tikpil nnabiyaamu nín bāań ki tùkū-mi a nín ŋúb́ ibaamɔn an píkí puee kii a nín péēcòom̄ ibaamɔn poon puee. 4Tiba kaa ti bí ki mɔ̄ǹ-mi kí jītíǹ m yaa gbìl̄ yii m-biyaamu bí ki còom̄ ibaamɔn saŋŋu poonee an nín mɔ́ɔkíǹ-mi miŋyee. 5- 6Kinabineeŋkaai, a nín ŋáań atummɔnti ŋin ki tìì nnabiyaamu ki kpáaǹ bin sá-si binicambee gbee, bi bāańee, bi máafì a-neendi gbanti pu Kriisitoo nikitil kɔkɔ nimiin. Mimmee, m mèé-si, á tūtuǹ-bi bi-saŋŋu gbanti poon min dàá fáatíǹ Unimbɔtee, 7kun puee Yeesu tundi pu ní bi còom̄ nsan, kaa fɔ̃ɔ̃ tiba bin kaa nyí Unimbɔtee cee. 8An puee, bi yaa bāań ti-ceeyee, ti máaǹ kí tūtuǹ binib gbanti. Mimmee, ti mun kútì bi-pu ki cáá ibaamɔn tundi ki cáǹ nyɔkɔpu dee. 9M nìn ŋmàn̄ takalda ki tīī Kriisitoo nikitil ki sòon̄ nì bi kibɔgiŋ, ama Diyootreefi là kí nīn sá bi-kpiliu ní kaa là kí pīlfì tin man sòoǹee. 10U gífí inyimɔn nì tibɔkpitil ki tūntí ti-pu. Míǹ kɔkɔ kaa yá ki kɔ́-u, kun puee u yíití kaa fòol̄ nnabiyaamu mun jītí u-ceeyee mun, ní bin yaa bàà là kí fɔ̃ɔ̃-bee, u pìintí-bi nsan ki là kí nyāntí-bi Kriisitoo nikitil kansikin. Míǹ puee, m yaa láā bāańee, m dàá dāá kàaǹ tin kɔkɔwoooo u ŋáańee binib nimiin. 11M-nabineeŋkaaki, á taa nín̄ ŋèeǹ nì binib bin ŋáań tikpitilee, ama nín̄ ŋèeǹ nì bin ŋáań tiŋanee. Un ŋáań tiŋanee di sá Unimbɔti niliu, un ŋáań tikpitilee kaa nyí Unimbɔti. 12Ama Deemeetriyusi ní báà ŋma pàkà, ní ibaamɔn bɔti tin tin u bí ki sòoǹee mun pàkà-u, ní ti mun pàkà-u; sii a-ba nyí yii tin ti yaa lēe sá ibaamɔn ní. 13M bàà cáá tibɔti tikpil kí sòoǹ nì si, ama maa là kí dū ntakaldaŋmamɔɔn kí ŋmà. 14Kun puee m là kí dāan̄ a-cee iwiin ili nee poon, niin ní ti dāa ŋūǹ kí kàl̄ kí sòoǹ tikɔkɔ. 15Unimbɔti ń tīī-si ŋgbansɔŋfi. A-bɔɔbi jáaḿ-si. Á jāam̀ ti-bɔɔbi kɔkɔ kí tīī-mi.


text: 1“Ní nīn nyí nì ni-ba kí taa nín̄ nyāntí ni-deedeebitam ki dàkà binib yii bí ká-ni. Ni yaa ŋáań tiŋan ki dàkà binibee, naa tin gítī kāntí ipaati iba ni-Baa un bí yilpuee cee. 2“A yaa làá pɔ̄ uwɔfi ubɔ tibee, taa nín̄ báakí bí ká yii sii di bíī tìì tiba, kii ipoonnyoondambi nín báakí adan pu nì akpafidiin ni puee. Bi ŋáań míǹ binib ń nīn pàkà-bi ní. Ibaamɔn ní m tùkù-ni, bi fɔ̃ɔ̃ bi-paatii ki dɔ́ò. 3Ama sii yaa làá pɔ̄ uwɔfi tibee, á tīī a-ŋaŋgan ń taa nín̄ nyí a-ŋaŋgiil nín ŋá tiŋyee. 4Á ŋá dibalin, ní a-Baa un wāĺ dibalinee ń téeǹ-si.” 5“Ni yaa bíī mèéyee taa nín̄ mèémaan kii ipoonnyoondambi bin néeń ki yūlfí dicancaal akpafidiin ni nì asaŋkaŋkpil ki mèé báà ŋma ń nīn wāĺ-bee. Ibaamɔn ní m tùkù-ni, bi fɔ̃ɔ̃ bi-paatii ki dɔ́ò. 6Ama, a yaa làá mèèyee, kɔ́ a-diikun, kí dūú pìin̄ kí mèè, a-Baa bí dibalin niin. A-Baa un wāĺ tin a bíī ŋáań dibalinee dàá pà-si. 7“Ni yaa bíī mèéyee, taa nín̄ bùsīmaan anyɔɔbun ŋin kaa cáá taapuee kii bin kaa nyí Unimbɔtee nín ŋáań puee, ki dàkafī yii bi yaa mèé tikpilee ní Unimbɔti dàá pīlfiǹ-bee. 8Nimbi ń taa fɔ̃ɔ̃ bíǹ nín ŋáań puee, kun puee ni-Baa nyí kun páb́-nee ki wāatì ní ni dāa nín mēē-u. 9Nín̄ mèémaan yii: 'Ti-Baa un bí yilpuee, yàntī bí béé yii a sá Unimbɔti circirdaan, 10kí yàntī a-beel ń dāan̄, bí ŋá a nín là puee taapu doo kii bi nín ŋáań yilpu puee, 11kí pɔ̄-ti díǹ jikaati. 12Kí dū ti-kpitii in ti yīntiǹ-see kí pɔ̄-ti kii ti mun nín cáá bin yīntiǹ-tee kpitii ki pūǹ-bi puee. 13Kí taa pɔ̄ mpaan Sitaan ń kīil̀-ti, ama á nyāntí-ti u-ŋaan. [Kun puee sii di yì dibeel nì mpɔn nì tinyool kí nīn cá jaanjaan. Ameen'.] 14Di sá yii ni yaa cáá tin ni-jutiibi yīntiǹ-nee ki pūǹ-bee, ni-Baa un bí yilpuee dàá dū tin ni mun yīntiǹ-uee kí pɔ̄-ni. 15Ama ni yaa kaa cáá tin ni-jutiibi yīntiǹ-nee ki pūǹ-bee, ni-Baa un bí yilpuee kaa làá dū ni mun kpitii kí pɔ̄-ni.” 16“Ni yaa bɔ́ob́ kinyɔkɔee ní taa bīil̀ ni-nimiini kii ipoonnyoondambi nín ŋáań puee, bíǹ bíiĺ bi-nimiini binib ń béé yii bi bɔ́ob́ kinyɔkɔ ní. Ibaamɔn ní m tùkù-ni, bi fɔ̃ɔ̃ bi-paatii ki dɔ́ò. 17Ama sii yaa bɔ́ob́ kinyɔkɔee, fíntí a-nimiin kí càatī a-yikpiti, 18an nín dàá ŋá pu báà ubɔ ń taa béé yii a bɔ́ob́ kinyɔkɔee, see a-Baa un bí dibalinee baba ń nīn nyí, ní a-Baa un wāĺ dibalinee ń tīī-si a-paatii.” 19“Ní taa nín̄ nyàab̀maan tigaajati ki sīintí ni-ba taapu doo laakin dikɔtuul ŋūǹ kí mɔ́ an ŋūǹ kí tí dāmintì muee, binaayub mun ŋūǹ kí cíĺ kudii kí kɔ́ kí yò tiwanee. 20Nín̄ ŋáaḿmaan min fáatì Unimbɔtee ní ú dū ipaati kí síiń-ni yilpu laakin dikɔtuul kpáaa tiwan kaa dámintáaa binaayub mun kaa ŋūǹ kí cíĺ kí kɔ́ kí yòee. 21Kun puee laakin a-gaajati bée, niin ní a-landɔkɔŋu mun bí.” 22“Unil nimiliŋ di sá u-wunti fitilau. A-nimiliŋ yaa wāĺee a-wunti kɔkɔ bí ŋwalfin ní. 23Ama a-nimiliŋ yaa kaa wāĺee a-wunti kɔkɔ bí dibɔmbɔndin ní. Ŋwalfi ŋun bí a-nee yaa sá dibɔmbɔndee, mimmee dibɔmbɔndee kaa cáá juti.” 24“Unibaanti kaa ŋūǹ kí nīn sá bikpilib bili tɔntɔnliu: see ú nīn ná ubɔ kí nīn néeń un kíǹee, ú dū u-ba kí tīī ubɔ ní kí nīn kpèé un béeyee fam. Naa ŋūǹ kí nīn sá Unimbɔti tɔntɔnliibi kí nīn sá animil mun tɔntɔnliibi.” 25“An pu ní m tùkù-ni yii: Ní taa nín̄ yáliŋkí kun ni dàá jī ki dàá nyò kí nīn bée, nì tin ni dāá pèen̄ee pu. Di sá yii dimaŋfal jítiǹ tijin, ní tiwun mun jítiǹ abɔkuti, àá an kaa sá míǹ? 26Kpèèmaan nnɔmbiyaamu mun ŋàaǹ kutaa puee, muaa būul̀aaa kaa cēēyaaa, kaa cáá cakalaabi ki kpáafí tijikaal, ama ni-Baa un bí yilpuee kpīintí-mu, kin nimbi bin jítiǹ nnɔmbiyaamu kpataaayee ní ni-Baa un bí yilpuee kaa nín kpèéee? 27Ni-kansikin ŋma di ŋūǹ kí nīn kā ki nìiǹ, kí gbéeǹ u-maŋfal fɔkɔŋŋu pu fiii? 28“Kin, ba pu ní ni kā ki yáliŋkí kun ni dàá pèen̄ee pu? Kpèèmaan, nsupumpukum min nyēētisatinee: maa tūǹ ditundaaa, kaa lù satab, 29ama m tùkù-ni yii ubɔti Saloomɔn, nì u-gaajati kɔkɔee, waa ŋúń ki ká tiwannyaandi ki pēeǹ an bàn̄ mpumpukum gbanti kansikin miba nyaaŋku. 30Unimbɔti yaa nyāantí míǹ timool tin bí tisatin díǹ, fool ŋŋmi ń dāá wò-tèe, mimmee waa làá ŋá án jītíǹ míǹ ki tīī-naaan? Ba pu ní ni-fookiiu kaa náaǹ míǹ! 31Mimmee, taa nín̄ yáliŋkímaan, yii: 'Ti dàá jī ba? Ti dàá nyò ba? Ti dàá pèen̄ ba?' 32An sá bin kaa nyí Unimbɔtee di nyàab̀ tíǹ múlmul. Ama nimbi Baa un bí yilpuee nyí yii an wanti kɔkɔ máaǹ ní nīn cáá-tì. 33Péé kí nyàab̀maan Unimbɔti beel nì deedee un u bàlfī-ni yii ní nīn bée, ní Unimbɔti ń dū tin kíǹee kí kūtì-ni. 34Míǹ puee ní kpèè díǹ yati, ní taa nín̄ yáliŋkímaan fool pu. Fool mun nì u-yati ní. Ŋwiin kamaa nì ŋu-gìńdi ní.”


text: 1Mè né ŋgweé, bɔ́ ye gwárè baá ké lètenè bi`i teèn; ye gèh sár bú sâ, né mene bɔ̀ɔ́ mé Càŋ dùlà bèh, bɔ́ ménâ tóbó cá ŋgwéh: wa nuaré dé`i lètenè bi`i né veèh teleè weh sé wa? 2Ye mé njéh mene, né seér cu beè bi`i njèh hàm feèh ma. Kɔ̀cɔ̀, bí sé lé yueé seér naâ mé njéh lòù. Bí kwɔ́gɔ́ sɔ̀m nùà hèllè te mɔ̀gɔ̀ bi`i. 3Mè ju felè seèn tena gi aá, faá mè sé né lètenè bi`i nɔ. Mè né kɔɔ́ ye, mè ké kwarè bi`i sam; mé njéh mene temé mò né ké yoòr bi`i. 4Mè ju seèn mé yilí Yeésò Fehtoò beèh tena gi aá kèn. Mè né bí bɔŋ, bí bílí dèn bècénè, temé mò né ké lètenè bi`i, terreb Fehtoò beèh Yeésò né ké lètenè bi`i ndɔ. 5Mɔ bí bilí gi aá, bí sɔ̀m kwá kéh nùà bú séná yí bèh Sátàn, te gèr weh bú seé, ŋgàŋ yoòr seèn ŋerré yuo. Te loù mé Fehtoò beèh Yeésò ndeè cuù teèn, Càŋ yili sɔm ye yɔ̀ŋ seèn. 6Bí té teèn mbaá púnó dèn. Mè tueé bí, kulu maànjé né yeé gùm tàgà dɔɔ́ŋ ter fulú komo njií. 7Mɔ né mân, bí lùàgà sɔ̀m kulu veên sâ yoòr bi`i luagà, te bí den ŋagásé, bí den seér faá nyàb nɔ. Sâ mé gècên mene, bí né gi nyàb sâ ndɔ. Lòù sam, cieé koô beèh Páskà duɔɔ́m gi aá: Yeésò Kristò mbieè sèmè dé Páskà yili sɔm gi aá béh mé húɔ́m seèn. 8Kènê, béh kɔ́ lòm á Páskà yieê; béh yieé lom nde aá breêd ciî, béh kulu faá léí toò nɔ kwá ndé cú. Béh té bɔ̀ jéré-temé bɔ̀ dèn cú, béh sɔ̀m gí be te veéne. Né kulu sèlà nùàr. 9Mè lé bí mvù dé`i nyagá tema kuú naâ, te mè tueé teèn ye bí a: bí bɔ̀ gwárè bɔ̀ té bècénè dèn bílí ma. 10Mè lé dé sâ felè bɔ̀ lòù bɔ̀ túé ná ŋgwêh. Lòù sam, né bɔ̀ wɔ́ŋ bɔ̀; sár gwaâ né bɔ́, temé te njèh nùàre kwaá njiî né bɔ́, yíb ŋuɔɔ̂b né bɔ́, cècàŋ duaà né bɔ́. Bí mé bɔ́ gè kòmò ndé ŋgwéh. Mɔ bí ye te bí geé mé bɔ́, sâ kɔ bí kwaá lɔ wɔ́ŋ, wanɔɔ́ŋ bɔ́ né ŋgún kela. 11Mè lé jue seér naâ bɔ̀ Yeésò bɔ̀. Mɔ nùàr ye nyí né nùà Yeésò, à né cu sár gwaá, à né temé te njèh bɔ̀ nùàr jɔgɔ́ kwaá, à né cècàŋ dua, à né nùàr selé, à né mbè sela gɔ, à né yíb ŋuɔɔ́b, sâ bí bɔ́ té bècénè dèn. Né mene yáb, bí bɔ̀ sâ bɔ̀ té mé ŋgàb cên yíé bílí ndɔ́g. 12Dé bɔ̀ wɔ́ŋ bɔ̀ hèllè, mè ju felè bɔɔ̀n kɔɔ́ téná ndé ŋgwéh, Càŋ ju bɔɔ̀n tena nde né kɔɔ́. Dé bɔ̀ Yeésò bɔ̀, bí téná bi`i ju felè bɔɔ̀n tenà. Te den faá né te mvù Càŋe nyagá kwaá nɔ, ye: «Bí kwɔ́gɔ́ sɔ̀m nùà veên lètenè bi`i kwɔgɔ̀.»


text:
2'Lige ramué ralámuli jímirituru alé bárkochi. 'Lige alué barko alé 'naka Agramitio anilíchika simígame nile alué barko napu ramué cha'pirú. 'Lige alué barko simime nile alé napu bo'í alué wa'lú ejiro Asia anilime rewégame. 'Lige simíromili nile alé napu we'kaná uchúpame ju alué barko alé napu Asia anilime ejiro bo'í. 'Lige Aristarko anilime rió si enegéturu ramué 'yuga alé bárkochi. 'Lige alué rió Aristarko alé we'ká riógichi Tesalónika anilichi bejtégame ke napu ejiro Maseronia ju alé we'ká riógichi.
FREE!
One App.
1603 Languages.


text: 1Mà dè naà na bídènù mu, Ŋgàla sadí wɔ bulu wɔ wòlúò jàdè faàn? Wɔ̀ì dí dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ pɛ́. Mi bulu bulúì, mà dè Esulɛ jí, mà wolo Ebilayɛɛ̀n wɔ kɔ̀lɔ́ɛ̀ nù, mà dè Bɛnjimàì wɔ towóè nù wòlù. 2Ŋgàla wɔ̀ì nɛ̀ wɔ wòlúò jàdè faàìn sa, wɔ́ júwadí wò wɔ́lɔ́wɔ́lɔ́ va nù. Na bulúì nà sì wɔ̀lɔ́ Ŋgàla jàkúìn tɛmu è e kàn Ìlaijà wɔ́ sedí è Ŋgàla wɔ̀lɔ́ wɔ̀ faì Esulɛ nyɔɔ́ò nɛ̀lɛ siíìn nù. 3Wɔ̀ tɛmudí è wɔ̀ nɛ̀, "Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀, wò mù kèlì nyɔɔ́ò gbǐn java ya wo wàlà mù bendéì gbǐn. Ŋwɔnɔ̀ mì naà mà teì, ŋwɔnɔ̀ wò dè de kewunù wò java mì." 4Jɛ́ Ŋgàla sìnyàdí naà Ìlaijà wɔ wòì dè? Ŋgàla sedí è wɔ̀ wɔ̀ nɛ̀, "Mà wòlu kɔ̀lɛ̀ wúlúì kowaa koai dɔ́wɔ́ júwà ya mi bulu ŋwùnù, ŋwɔnɔ̀ wòlu wòló wòì nɛ̀ Beyɔ̀ kɔyàì bùlù." 5Nyɔìŋ naà kɔ̀ɔ̀nu sànyáà nù bɛ́ɛ́lɛ́ Ŋgàla wɔ̀ wòlu kèle biyò júwà ya wɔ sɛlɛ kàí soolóè ŋwùnù. 6È dè má Ŋgàla ka wòlù faàn kàlà wɔ sɛlɛ kàí soolóè nɔɔ̀ saala nù, kɛní wɔ̀ɔ ka wòlù faàn kàlà e nyɔɔ́ɔ̀ nɛ̀lɛ kàí ŋwùnù. Ŋwɔnɔ̀ èe deo má Ŋgàla dè wòlu faàn kàlànù e nyɔɔ́ɔ̀ nɛ̀lɛ̀ kàí ŋwùnù kɛní wɔ sɛlɛ kàí soolóè wɔ́ ka è wòlìì nɛ̀, èe jio nù kɛŋ bi. 7Àa sɛlɛ́ɛ̀ dè mu é nɛdí. Wɔ̀lɔ́ Esulɛ nyɔɔ́ò wó dedí e de kìinù, wòì dí è sa. Wòlu kèle biyɔ́ɔ̀ Ŋgàla kàlàdí wò faàn, wò wò sàdí wɔ̀lɔ́ Esulɛ nyɔɔ́ò dedí e de kìinù. Wo kpolóè wò sòlìdí Ŋgàla wɔ jíví wòíì ei nyìnì. 8Mùnɛ̀ jɛ́ Ŋgàla jàkúìn ka è tɛmu è nɛ̀, "Ŋgàla wɔ̀ dí wo kulúì èì pǔmà ya ŋwɔnɔ̀ wŏ sɛlɛ̀ èì ndè sà ye, wŏ mùndí kulu dè kùlà ye. É bùlùì kɔ̀ɔ̀nù eu bɛ́ɛ́lɛ́, wòì nɛ̀ nɛnɛ̀ de sàì gbɛ̀ kpedeó wo nɔíì kève bɛ́ɛ́lɛ́ dè nyìnì." 9Ŋwɔnɔ̀ Dèèvé tɛmudí è wɔ̀ nɛ̀, "Ŋgàla wɔ kamu wò, wɔ mɛni wò kedè nù wo bulu wo gbǐdíì eu faàòn. Ŋgàla wɔ nɛ̀ì wo bùlù, wɔ sa wò ku sɛlɛ̀ faàòn. 10Wo fulá wo sǐìn, dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve wŏ dè sà ye ŋwɔnɔ̀ wo gbǐla wò wo sɛlɛ tàíìn jàdè wɔ́ faàòn!" 11Mà dè mu na bídènù mùndí. Èé Jusíò wó badí wo bùlù, wò bùlùdí wɔ̀lɔ́ wŏ de dɔì gbɛ̀ ye gbǐn tàode yɛ? Èì nyɔìŋ de pɛ́! Èé Jusíò wó nɛdí sɛlɛ̀ siìn, dɔɔ ŋwùnù Ŋgàla tiyadí wòlu sɛlɛ nu sa tedíì wòló bò wòì Jusi wóó dè. Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve Jusíò wo tɔɔwàì wòló wou wòì Jusi wóó dè. 12Èé Jusíò wó nɛdí sɛlɛ siìn, dɔɔ ŋwùnù gbɛ̀lɛ dí tìti gbàà jidí tàodéè nu nyɔɔ́ò bò. Jusíò wo Ŋgàla sɛ̀lɛ jàde sòlíì nyìnìdí gbɛ̀lɛ dí tìti gbàà wòló bò wòì Jusi wóó dè. Gbɛ̀lɛ dí tìti wɔ̀lɔ́ è dè ve nù gbàà, è dè má Jusíò gbǐn kpóŋ dè wòlúò tidì Ŋgàla dè wòlù wɔ sa wò sɛlɛ̀ nù. 13Mà dè naà wòló bo siyɛ̀ìnù wòì Jusi wóó dè. Èé má dè Jisɛ̀ wɔ de namu nyɔ̀ɔ̀ wòló ŋwùnù wòì Jusi wóó dè, mi kulu dè è tili ve mi jòwóè ŋwùnù. 14Mà funàì mà gbɛ̀ e nɛ̀ì mì gbàin Jusíò wo tɔɔwàì wòló wou wòì Jusi wóó dè. Ŋwɔnɔ̀ dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve mi saaláà nù Ŋgàla wɔ sa wo téŋ sɛlɛ̀ nù. 15È dè má Ŋgàla wɔ Jusíò jàde faain sa sɛ̀lɛ́ɛ̀ è è nɛdí è, wɔ nyàŋgè nɛ̀ tàodéè nu nyɔɔ́ò jòò wo tidì nù, wɔ̀ dùmà má wò jàdè faàìn jèè, e sɛlɛ̀ wolai ve mùnɛ̀ nyɔ̀ŋgù wɔ́ kàlùìn nù. 16È dè má wò kpowú kelé ku nyɔɔ sepá faàn jèè dùmà ya Ŋgàla ŋwùnù, kɛní kpowúì gbǐn dè naà wɔ bèè. Ŋwɔnɔ̀ è dè má wòó ti jíì faàn jèè dùmà ya Ŋgàla ŋwùnù, kɛní ti jaíì pɛ́ è dè wɔ bèè. 17Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ má, wòó jɛ de ɔle tíì jaíì téŋ sɛn ya, wo nyìnì sǔ ɔle ti jáà wo kwa è va. Mùí mùì Jusi jí dè mù dè sǔ ɔle ti jáà. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de wòlù wɔ kulúì nù nɔɔ̀ wɔ̀ ka Ŋgàla funàì dɔ̀ɔ̀ júwàì wɔ̀ telembo nyɔ̀ɔ̀. Ŋwɔnɔ̀ wòlù wɔ ŋwɔ́ɛ̀ nɔɔ̀ wɔ̀ ka kajàì Ŋgàla sa wɔ̀ sɛlɛ̀ nù. 18Ka sìàì mù sɛlɛ̀ dè gbàà e tì ti jaíì sɛ̀n sɛ́ɛ̀n eu. De eodè mù selai ve jòŋgà? Ti jáà èì ti jíì e jèe koko dè, kɛ́ ti jíì èè dè ti jáà e jèe kokóè. 19Kɛ́ mù tan ve, "Wò sɛn dí ti jáà wò kwa mì e bèwu." 20Wɔ̀lɔ́ dè ŋgàma. Wò sɛn dí wò, wo Jisɛ̀ wɔ funai sòlíì ŋwùnù. Ŋwɔnɔ̀ wò kwadí mù wo bèwu èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, mù funaidí Jisɛ̀. Ŋwɔnɔ̀ ka siyɛ̀ì ŋwɔ̀ gbàà nù e kàn è, kɛ́ ŋwààmù. 21È dè má Ŋgàla wɔ̀ì dí tíì jaíì bulu bulúì dí te, mù sìàì pɛ́ wɔ̀ te ve mù dí yɛ? 22Fèlé mùndí à sì ve nɔɔ̀ è jɛ́ Ŋgàla wɔ kùlà kùláà é dè kàí nɛ̀ jɛ́ wɔ́ ka wòlù ku sɛlɛ̀ sa. Wɔ̀ ka wòló wou sɛlɛ̀ funà wó wolòì wɔ̀ bu. Kɛ́ wɔ̀ kamai ve mù kàí mù dè má nɔɔ̀ wɔ kului sɛ̀lɛ́ɛ̀ nɛ̀nù. Kɛ́ mù bɛ́ɛ́lɛ́ mùì má wɔ sɛlɛ siyáà bu sìɤàì, wɔ̀ seli ve mù wɔ sa mù dí. 23Ŋwɔnɔ̀ Jusíò wò nì má wo sɛlɛ siíìn budè ku, Ŋgàla wɔ̀ kwa ve wò jèè wo ŋwúnai laáà, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de Ŋgàla gbɛ̀ e nɛ̀ì. 24Nà kɔlɛn kɔlɛ́ìn à dè wòlù a jòwàì saba lɛ́ɛ̀ Ŋgàla wɔ́ nìì e nyɔɔ́ɔ̀ ku. 25Mì biò nà, mà jàvá ná sà kìimu nù sɛ̀lɛ wɔ̀lɔ́ èì ndè. È nɛ̀ ve è na wolo e tɛmùì nà nɛ̀ na keleɤele bìbi è dè dí tìti. Àa e sɛlɛ́ɛ̀ dè: Esulɛ nyɔɔ́ò wo wúlú nu kewu kewùì dè dúwai wɔ̀lɔ́ nù dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wòló wòì Jusi wóó de Ŋgàla wɔ́ jùwàì wò wo jì wɔ kada sɛlɛ́ɛ̀ nù. 26Ŋwɔnɔ̀ Ŋgàla sa ve Esulɛ nyɔɔ́ò gbǐn sɛlɛ nù. Ŋgàla jàkúìn ka è tɛmu è nɛ̀, "Tàodéè nu nyɔɔ́ò wo sɛlɛ nu sa nyɔɔ́ɔ̀ wolo ve Sanyɔ, wɔ̀ sa ve Jekɔ̀ wɔ̀ kɔ̀lɔ́ɛ̀ nu nyɔɔ́ò gbǐn wòì sɛlɛ siìn. 27Mà dùmàì ve sɛlɛ wɔ̀lɔ́ nù wo ŋwùnù mà sa má wo sɛlɛ siíìn wòì." 28Nàí nàì Jusi wóó dè, na sɛlɛ kàí ŋwùnù Jusíò wò Ŋgàla wɔ kɔ̀ɔ̀n towò dè ya, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de wò sadí Tedí Kàí jàdè faàìn. Èé Ŋgàla wɔ wòlu faàn kàlà sɛ̀lɛ́ɛ̀ é ka wɔ bulu jɔ̀ɔ̀ wolo, dɔɔ ŋwùnù nɛ̀ Jusíò jòò wo tidi nyàŋgè nyàŋgèì dè wo wòlu laíò saala nù. 29Ŋgàla kàmá wòlù faàn kàlà wɔ gbɛ̀lɛ̀ wò, wɔ̀ɔ ka wɔ wòíì dè jíví. 30Nàí nàì Jusi wóó dè, naníì nàa bidí Ŋgàla wɔ wòi nyìnì. Kɛ́ Ŋgàla bàlàdí na jààsɛŋ èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, Jusíò wò sòlìdí wɔ wòi nyìnì. 31Èé Ŋgàla wɔ̀ dí na jààsɛŋ bàlà ya, Jusíò wòì naà Ŋgàla wɔ wòi nyìnì dè ye. Dɔ̀ɔ̀ èè nɛ̀ ve Ŋgàla wɔ bàlà Jusíò wò pɛ́ wo jààsɛŋ. 32Ŋgàla wɔ̀ wòlù gbǐn wòlu wòi nyìni sòlì wɔ kpindi bo nu nyɔ̀ɔ̀ tùwà ya, dɔ̀ɔ̀ èè nɛ̀ ve wɔ siya wɔ wòlu jààsɛŋ bàláà wo gbǐn. 33Óó, nà Ŋgàláà wɔ kùlà kùláà dè kàí fó! Nà sà jɛ́ wɔ́ biì keleɤele, jɛ́ wɔ́ ka sɛlɛ̀ èì ndè sà! Wòlù gbǐn èì sì jɛ́ wɔ́ ka wɔ sɛlɛ́ì nù dùmàì! Wòlù gbǐn èì wɔ jɔ̀ɔ sɛlɛ̀ ei nde sàì gbɛ̀! 34Ŋgàla jàkúìn ka è tɛmu è nɛ̀, "Wòo de wɔ̀lɔ́ wɔ́ sì wɔ̀lɔ́ é dè Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ wɔ kulúì nù? Wòo de wɔ̀lɔ́ wɔ́ gbɛ̀ wɔ kpiìn yɛ? 35Wòo wɔ̀ dí wɔ̀ jídè sún gbǐn ni ya wɔ̀lɔ́ wɔ́ nì ve e nyɔɔ́ɔ̀ wɔníì sún jèè yɛ?" 36Ŋgàla wɔ̀ wɔ̀ nyàŋgèdí lɛ́ì gbǐn, ŋwɔnɔ̀ lɛ́ì gbǐn dè tàodè wɔ saaláà nù, e dè mùndí wɔ ŋwùnù. À nà sa Ŋgàla wɔ̀ì kaaje wɔ́wɔ̀wɔ́! È dè nyɔìŋ.


text:
Lítíréṣọ̀
Litireso tabi iṣẹ́ọnàmọ̀ọ́kọmọ̀ọ́kà
OHUN TÍ LÍTÍRÉSÒ JÉ
Eléyìí náà kò sàì ní orírun tirè láti inú èdè Látìn “LITERE” Èyí ni àwon géésì yá wo inú èdè won tí wón ń pè ni lete rature” Ìtumò tí a fún lítírésò máa ń yípadà láti òdò èyà ènìyàn kan sí èkejì láti ìgbà dé ìgbà. Lítírésò kò dúró sójú kan. Babalolá (1986), sàpèjúwe lítírésò pé:
“Àkójopò ìjìnlè òrò ní èdè kan tàbí òmíràn tó jásí ewì, ìtàn àló, ìyànjú, eré onítàn, ìròyìn àti eré akónilógbón lórí ìtàgé”
Tí a bá wo òde òní, ìtumò tí a fún lítírésò tún yàtò, fún àpeere a máa ń sàkíyèsí ìlò èdè tí wón fi ko ìwé kan yàtò sí èyí, a tún ka lítírésò kùn isé ònkòwé alátinúdá tàbí isé tó ní í se pèlú òrò ìlò ojú inú gégé bí ewì, ìtàn àròko àti eré oníse. A ó sì rí i pe awé tàbí èyà lítírésò tí a mènubà wònyí kó púpò nínú ìmò ìgbé èdá láwújo (folklore) mó ara, yálà, a ko, ó sílè, a rò ó so tàbí a se é léré yàtò fún àwon àkoó lè isé owó. Lítírésò tún jé irúfé àkoólè tó ní àbùdá èmí gígùn, ó máa ń fi ìsèse àti àsà àgbáríjo àwon èèyàn kan hàn. Àwon míràn tó tún sòrò lórí lítírésò ni àwon omo léyìn Mark: Àwon Marxist (1977) yìí gbà pé:
“Scrutiny of the literature could not be realize without the society”
Èyí ni pé:
“Lítírésò kò lè se é dá yèwò láìwo àwùjo tí a ko ó fún”
Kí ònkòwé kan tó lè se isé rè ní àseyanjú, irúfé onkòwé náà gbódò ni àtinúdá àtinúdá yìí pèlú ohun gan-an tí ó ń selè láwùjo ni yóò wá so di òkan nínú isé rè. Lara àwon tí ó sisé lórí ìlànà Marx yìí ni: Trosky ara Russia, Lucas àti Goldmann. Daviguand (1960) ni tíórì so pé
“Literature enumerate the future thought of an individual (Human being)
Èyí ni pé:
“Lítírésò wà fún láti máa so èrò okàn ènìyàn jáde nípa ojó iwájú”
Nípa yíye lítírésò wò, à ní láti wo èhun ìpìlè ìtumò, èyí ni wíwo gbogbo nnkan tí ó wà láwùjo yen olápapò láì dá òkan sí.


text:
Ogun Àgbáyé Kìíní
ÌJÀ OGUN ÀGBAYÉ KÌÍNÍ Láti ojó ti aláyé ti dáyé ni àwon ìwò búburú bí i: jàgídígàgan, wàhálà. Irúkèrúdò ti wà nínú ìgbésí ayé omo ènìyàn. Rògbòdìyàn kò yé selè, béè nì làásìgbò kò roko ìgbàgbé. Ìdàrúdàpò nínú ebí, Àríyànjiyàn láàárin òré. Gbónmisi, omi ò to kò yé wáyé láàárín ìlú sí ilu, abúléko sí abúléko. Gbogbo àwon nnkan ló ń parapò tí ó sì ń di ogun.
Tí a bá fi ojú sùnnnkùn woo gun àgbáyé kìíní, a óò rí wí pé gbogbo rògbòdìyàn, àjàkú akátá tó wáyé, kò sèyìn ìwà ìgbáraga, owú jíje, èmi ni mo jùó lo, ìwo lo jùmí lo láàárín àwon omo adárúwurun. Àwon àgbà sì bò wón “àìfàgbà fénìkan ni kò jé káyé ó gún”. Nígbà tí enìkan bá rò pé òun ló mo nnkan se jú, èrò tòun ló tònà jù, kò sí eni tó gbódò ta ko ohun tí òun bá so. Àwon nnkan wònyí tó máa ń bí ogun, nígbà tí elòmírà bá ta ko irúfé èèyàn béè tàbí kí ó je gàba lé òun lórí. Bí ogun se máa ń selè láàárin ìlú sí ìlú ló máa ń selè láàárín orílè-èdè sí orílè-èdè.
Ara àwon nnkan tí ó sokùn fa ogun àgbáyé àkókó nìyí Ogun àgbáyé àkókó yìí bèrè láàárin orílè-èdè méjì kan tí orúko won ń jé Austria-Humgary ati Serbia. Ìlú kékeré kan ní awon orílè-èdè méjèèjì yìí ń jà lé lórí. Orílè-èdè àkókó ló kókó gba ìlú yìí lówó èkejì nínú ogun kan tó wáyé ní odún 1908. Orílè-èdè kejì wá ń dún kòkò lajà láti gba ìtú yìí padà. Sáájú àsìkò yìí, àwon ìsèlè kan sèlè tí ó bèrè sí mú kí àwon orílè-èdè àgbáyé máa se gbún-ùn gbùn-ùn gbún-ùn sí ara won. Sáájú ogun àgbéyé kìíní, àwon orílè-èdè ló máa ń je gàba lórí àwón orílè-èdè mìíràn nígbà máà, kò pé kò jìnnà tí àwon orílè-èdè tí wón ní mú sìn yìí bèrè ń jà fún òmìnira.
Orílè-èdè [Belgium] gba òmìnìra ní odún 1830, nígbà tí ilè [Germany] gba tiwon ní 1871. Ìjà òmìnìra wá bèrè sí ní ta òpòlopò orílè-èdè lólogbó, wón bèrè sí jà fún òmìnira. Àwon orílè-èdè amúnisìn kókó tako èyí, síbèsíbè, won kò rí nnkan se si èyí. Gbogbo àwon tí wón tí wón ti jé gàba lé lórí bèrè sí jà fún òmìnira. Gbogbo won kóra pò. Bí wón se ń se èyí ni òrò eléyàmèyà bèrè sí selè, àti àwón ìsòro tí ó rò mó eléyàmèyà. Àwon nnkan wònyí ló sokùnfà rògbòdìyàn ogun nígbà náà yàtò sí èyí, wíwá àwon òyìnbó sí ilè aláwò dúdú [Africa] wà lára àwon nnkan to sokùnfà ogun àgbáyé kìíní. Owó ló gbé àwon òyìnbó dé ilè aláwò dúdú, wón wá ri pé yíò rorùn fún àwon láti rí nnkan àlùmóónì tí wón ń fé tí àwon bá mú ilè aláwò dúdú sìn. Sùgbón nígbà tí àwon òyìnbó wònyí dé ilè aláwò dúdú, ìjò bèrè sí wáyé láàárin won lórí orílè-èdè tí oníkálukú won yíò mú sìn. Nígbà tí wón ń pín ilè aláwò dúdú láàárin ara won, bí won se pin kò té àwon orílè-èdè amúnisìn kan lórùn lórí bí wón se pín àwon orílè-èdè aláwò dúdú láàárin ara won nígbà náà Àyorísí gbogbo wàhálà yìí ló sokùnfà ogun àgbáyé àkókó. Àwon orílè-èdè alágbára wònyí bèrè sí funra sí ara won, wón sì bèrè sí ní kó nnkan ijà olóró jo. Àwon orílè-èdè kan bèrè sí ní bá ara won sòré láti gbógun ti orílè-èdè mìíràn. Nígbà tí ogun yìí yóò fi bèrè, awon orílè-èdè alágbára pín ara won sí ònà méjì òtòòtò.
Orílè-èdè [Germany], [Austria-Hungary] ati [Italy] wà ní egbé kan, nígbà tí orílè-èdè [Britain], [France] àti [Pussia] wà nínú egbé kejì, Ní ojó kejìdínlógún osù kefà odún 1914 [18/6/1914] ni okùnrin kan tó ń jé Gavrilo Princip tí ó jé omo ilè Serbia sekú pa omo Oba orílè-èdè Astria-Hungary tí orúko rè ń jé Francis Ferdinand eni tó ye kó di oba ní orílè-èdè náà. Èyí kò sèyìn ìgbìyànjú Serbia láti gba àwon èyà tí Austria-Hungary ti kó sínú ìgbèkùn nínú ogun tí wón ti jà télè. Ikú omo oba yìí ló sokùnfà ogun àgbáyé nígbà tí orílè-èdè Astria-Hungary gbaná je. Wón pinu láti gbógun ti ilè Serbia. Bí wón se ń se èyí ni ilè Russia tí ó jé òré ilè Serbia kéde pé àwon yíò gbógun tí ilè Austria-Hungary. Àwon orílè-èdè àgbáyé gbìyànjù láti pètù sí wàhálà yìí. Ilè
Austria-Hungary fún ilè Serbia ní àwon nnkan tó le mu ogun yìí wolè, sùgbón ilè Serbia kò tèlé àwon nnkan wònyí. Látàrí èyí, ilè Austria-Hungary kéde ogun lé Serbia lórí ní ojó kejìdínlógbòn osù kejo odún 1914 [28/8/1914]. Bí ilè Austria-Hungary se se èyí tan ni orílè-èdè Russia náà kéde ogun lé ilè Austria-Hungary lórí. Bí ilè Russia se se èyí tán ni ilè Germany kìtò fúnwòn pé tí wón bá danwò, àwon yíò gbógun tìwón. Nígbà tí ilè Austria-Hungary ríbi tí òrò yìí ń to, wón tesè dúró fún ìjíròrò pèlú ilè Russia. Ilè Germany pàse láti tú àwon omo ogun tí wón ti kójo télè kó fún ogun yìí ká. Ile Russia ko etí ikún sí àse tí ilè Germany lórí àse yìí. Èyí ló mú kí ilè Germany kéde ogun lé ilè Russia lórí ní ojó kìíní osù kejo odún 1914 [1/8/1914]. Ní ojó kejì sí èyí ni ilè ni ilè France náà kéde ogun lé ilè Germany náà lórí. Ní ojó keta ni ilè Germany kéde ogun lé ilè France lórí padà.
Sáájú kí ogun tó bèrè, ilè Belgium tí kòwé ránsé sí àwon orílè-èdè tó kù pé tí ogun bá bèrè, àwon kò ní lówó síi. Gbogbo àwon orílè-èdè wònyí sì fowó sí ìwé tí ilè Belgium ko síwon. Sùgbón nígbà tí ogun bèrè, ilè Germany pinu láti gba ilè Belgium kojá láti ko lu ilè France. Sùgbón ilè Belgium kò jálè pé àwon ti pínú pé àwon kò ní dá sí ìjà. Èyí mú kí ilè Germany bínú, wón sì pínú láti gbógun tí ilè Belgium.
Ìpin ìlè Germany yìí mú kí ilè Britain dá sí òrò yìí, wón kìlò fún ilè Germany láti ro ìpin àti gbógun ti ilè Belgium ní èèmejì nítorí pé gbogbo àwon ni àwon fi owó si pé ilè Belgium kò ní lówó si ogun yìí nítorí náà, kí wón má se gbógun ti ilè Belgium. Ilè Germany kò jálè láti gba oro yìí yèwò, èyí sì mú kí orílè-èdè Britan kéde ogun lé ilè Germany lóri ní ojó kerin osù kejo odún 1914 [4/8/1914].
Ilè Turkey náà dá sí ogun yìí ní osù kewàá odún 1914. Nígbà tí ilè France náà da si ní osù kokànlá odún 1914. Báyìí ni ogun yìí di ogun àgbéyé, tí ó di ìjà àjàràn. Gbogbo àwon orílè-èdè tí awon orílè-èdè alágbára wònyí ń se àkóso lé lórí tí wón ń mú sìn pàápàá jùlo ní ilè adúláwò [Africa] àti ilè Lárúbáwá ni gbogbo won náà múra láti gbè séyìn àwon ògá won láti bá àwon orílè-èdè yòókù jà tí èyí sì di isu atayán-an yàn-an káàkiri orílè-èdè àgbáyé.
Ní osù kerin odún 1917 ni ile America náà kéde ogun lé ilè Germany lórí látàrí bí won se kolu àwon ara ilè America nínú okò ojú-oni ti èyí si tako ìlànà ogun jìjà. Òfin sì wà wí pé tí orílè-èdè méjì bá ń jà, àwon omo ogun ara won nìkan ní wón dojú ìjà ko. Orílè-èdè Germany rú òfin yìí. Èyí sì bí ilè America nínú, ìdí nìyí tí wón fi dá’ sí ogun àgbáyé ní odún 1917.
Ogun àgbáyé tó bèrè ní ojó kejìdínlógbòn osù keje odún 1914 [28/7/1914] parí ní ojó kokànlá osù kókànlá odún 1918[11/11/1918] léyìn odún mérin, osù méta àti ojó mérìnlá tí ogun ti bèrè. Owó tí àwon orílè-èdè àgbáyé ná sí ogun yìí tó Ogórùn-ún méjì Bílóònù dólà [Two Hundred Billons Dollas] owó ilè America láyé ìgbà náà tí owó níyì. Bí i ogójì mílíònù [Fourty Millions] omo ogun orílè-èdè àgbáyé ló bá ogun yìí lo kí á sèsè má so ti àwon ogun ojú-oun bí i mílíònù méwàá [Ten millions] tí ó ará ìlú tá kìí se sójà ló sòfò nínú ogun àgbéyé yìí.
Síbèsíbè, wàhálà tó sokùnfà ogun àgbáyé àkókó tí àwon èèyàn rò pé yíò yanju tàbí níyanjú. Wàhálà yìí ló tún sokùnfà ogun àgbáyé kejì àti àwon ogun tó tún wáyé léyìn ogun àgbáyé kìíní. Ní ìparí, ogun kìí se nnkan tí ó dára. Àwon àgbà bò wón ní eni tí ogun ba pa kù ní ń ròyìn ogun. Ogun máa ń fi òpòlopò èmí àti dúkìé sòfò. Yorùbá tún bò wón ní eni tí sàngó bá tojú rè jà rí kò ní báwon bú olúkòso. Enì tí Ogun bá jà lójú rè rí, kò ní be olórun kí ogun tún wáyé ní ojú òun. Olórun kò ní jé kí á ri ogun.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]


text:
Ẹ̀gbádò
Egbado
ÈKA-ÈDÈ ÈGBÁDÒ Èdè Ègbádò jé òkan nínú àwon òpòlopò èdè abínibí tí a lè bá pàdé nínú èdè Yorùbá. Nínú òdè Ègbádò yìí ni a ti rí èdè Ìmèko tí a ń yè wò nínú isé yìí. Èdè Ìmèko yàtò sí èdè Ègbádò yòókù bí ó tilè jé pé orúko kan náà “Ègbádò” ni a fi sa gbogbo won lámì. Èdè Kétu ni Ìmèko ń so, ó sì yàtò sí èdè Ìláròí tàbí Ayétòrò. Àwon onímò èdè kan bí Òmòwé Olásopé Oyèlàràn àti Edward M. Fresco tilè ti gbìyànjú láti fi ìyàtò tó wà láàrín èdè Kétu àti Yorùbá káríayé hàn. A ó sàkíyèsí pé àwon òrò kan wà tí àwon ará àdúgbò tí mo ti se ìwádìí yìí ń so jáde lénu bí èdè Ìmèko sùgbón tó yàtò sí Yorùbá káríayé. Àwon nnkan tó jé ní l’pgún nínú isé yìí ni pé kí n se àlàyé àwon òrò tó lè rú ni lójú nínú èdè Ìmèko. Léhìn ètí, n ó se àfiwó òrò ríè mnínú èdè Ìmèko àti Yorùbá káríayé. Kì í se àlàyé nípa gírámà èdè Ìmèko ni mo féé se níbí yìí nítorí pé eléyìí tó isé mìíràn lótò. Láìfa òrò gùn, ohun tí àlàyé sókí tí mo se nípa èdè Ìmèko nínú isé yìí dúró fún ni láti fún enikéni tí ó bá fé é ka isé yìí ní ìròrùn láti se béè. Bí irú eni béè bá sì se alábàápàdé àwon òrò tó lè mú ìrújú wá, wón lè lo ìtókasí tàbí àlàyé sókí yìí láti fit ú kókó ìrújú náà. Ìyàtò díè wà larin ìlò kóńsónàntì, fáwèlì àti arópò orúko nínú ède Ìmèko àti ti Yorùbá káríayé. Àyèwò ìsàlè yìí yóò ran èyin ònkàwé lówó láti ní òye ohun tí ará Ìmèko ń wí nígbà yówù kí e bá èyíkéyìí nínú àwon nnkan tí mo ménu bá lókè pàdé nínú isé yìí.
- G.O. fayomí (1982), ‘Èka-èdè Èbádò’ láti inú ‘Gèlède ní ìlú Ìmèko-Èbàdò kétu.’, Àpilèko fún Oyè Bíeè, DALL, OAU, Ifè, ojú-ìwé xviii-xxiv.


text: The sounds of Yorùbá 1. N’ílé örê At a Friend’s House 2. Ìkíni àti ìpádé Greetings and Meetings 3. Sísörö nípa ènìyàn Talking about People 4. Wíwá ilé láti rêñtì Looking for a Place to Rent 5. Nõkan æjà àti a«æ Market Product and Clothing 6. Síse oúnj÷ Cooking 7. Nípa ìlera About your Health 8. Sísæ nípa ÷bí r÷ Talking About Your Family 9. »í«àpèjúwe ènìyàn àti ìlú Describing People and Towns 10. Wìwá önà Finding One’s Way 11. Títún nõkan »e Fixing a Problem 12. Pípàdé ènìyàn ní ibùdó ækö-òfurufú ní Èkó Meeting Someone at the Airport 13. Lílæ sí orí«irí«i ibi Planning Different Places to Visit 14. Báwo ni ibë «e rí? What’s it like There? 15. Sí«e ìwádìí Getting Information. Grammar Summary. Key to Exercises. Yorùbá-English Glossary. English-Yorùbá Glossary


text:
Whoopi Goldberg
Whoopi Goldberg ( /ˈhwʊpi/; oruko abiso Caryn Elaine Johnson, November 13, 1955) je is an American alawada, osere, akorin-akoweorin, alakitiyan oloselu, ati olootu eto iforojomotoro-oro.
Goldberg se filmu akoko re pelu The Color Purple (1985) gege bi Celie, obinrin adulawo ti won seka si ni Guusu Amerika. O gba idaloruko fun Ebun Akademi fun Osere Obinrin Didarajulo be si ni o gba and won her first Ebun Wura Roboto re akoko fun ere re ninu filmu yi. Ni 1990, o sere bi Oda Mae Brown, abokusoro to unran okunrin oku kan lowo (Patrick Swayze) lati wa eni to seku pa ninu filmu Ghost. Ere re ninu filmu yi je ji o gba Ebun Wura Roboto re keji ati Ebun Akademi fun Osere Obinrin Keji Didarajulo. Awon filmu re miran tun ni Sister Act ati Sister Act 2, The Lion King, Made in America, How Stella Got Her Groove Back, Girl, Interrupted ati Rat Race, Star Trek: The Next Generation ati Jumpin' Jack Flash. Filmu to se gbeyin ni bi ohun fun Stretch ninu Toy Story 3.
Goldberg ti je didaloruko fun Ebun Emmy 13 fun ise re lori telifisan. Ohun lo je atokun eto ere-ibere telifisan Hollywood Squares lati 1998 de 2004. O ti je olootu eto iforojomitoro-oro ori telifisan The View lati 2007. Goldberg ti gba Ebun Grammy kan, Ebun Emmy meji, Ebun Wura Roboto meji, Ebun Tony kan, ati Ebun Oscar kan. Bakanna, Goldberg tun gba Ebun Akademi Filmu Britani kan, four Ebun Asayan People's merin be sini o ti gba eye pelu irawo lori Ojuona Agbajumo Hollywood ati ikan larin awon eniyan die ti won ti gba Ebun Oscar, Emmy, Grammy, ati Tony.


text:
Nọ́mbà gidi
Ninu imo mathematiki, nomba gidi (real number) ni a mo si awon nomba ti a le kole gege bi nomba irumewaa (decimal) ti ko lopin. Fun apere 2.4871773339…. Awon nomba gidi je nomba onipin, nomba bi 42 ati −23/129, ati nọ́mbà aláìníìpín, nomba bi π ati gbòngbò alagbarameji 2 (square root) ti won si se fihan gege bi ojuami (point) ni ori ila nomba to gun ni ailopin.
A n pe awon nomba gidi be lati le seyato si awon nọ́mbà tósòro (complex number). Ni aye atijo awon onimo isiro mo nomba tosoro gege be nomba tikosi (imaginary number).
Àwọn àkóónú
Bi a se le da nomba gidi mo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Nomba gidi le je onipin tabi alainipin; o le je nomba aljebra tabi nomba tikonionka (transcendental number); be si ni won le je todaju, ni odi tabi ki won o je odo.
A n fi nomba gidi se iwon awon opoiye to je wiwapapo (continuous). O se se ka fi won han gege bi nombamewa to ni itelentele (sequence) eyonomba (digit) ti ko lopin lapa otun ojuami nombamewa (decimal point); a le fi won han bayi 324.823211247…. Awon ami bintin meta to wa leyin nomba yi tumosi pe awon eyonomba miran si n bo leyin.
Bakanna, awon nomba gidi tun ni idamo meji ti papa elesese (ordered field) ni, be ni won si ni idamo ti a mo si ipari l'oke tokerejulo (least upper bound). Akoko so fun wa pe awon nomba gidi ni papa kan, pelu aropo, isodipupo ati isepinpin pelu awon nomba ti ki se odo ti won le je elesese lapapo ni ori ila nomba lona to ni ibamu po mo aropo ati isodipupo. Ekeji so fun wa pe ti akojopo nomba gidi ti ki se ofo (empty) ba ni ipari l'oke (upper bound), o gbudo ni ipari l'oke tokerejulo. Awon mejeji yi lapapo ni won se'tumo nomba gidi patapata. Lati inu won ni awon idamo nomba gidi yioku ti jade wa. Fun apere a le fihan pe gbogbo polynomial (alamipupo) alagbara nomba siseku pelu nomba ibamulo (coefficient) gidi yio ni gbongbo gidi; ati pe ti a ba s'aropo gbongbo alagbarameji idin okan (minus one) po mo nomba gidi lati fun wa ni nomba tosoro, esi yi ni a n so pe o je titi ninu aljebra.
Iwulo awon nomba gidi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
A n se iwon ninu Imo Sayensi Alagbamu (physical science) gege bi won ba n sunmo nomba gidi to. Bo tile je pe awon nomba ti a n lo fun eyi je ida nombamewa (decimal fraction) ti won duro fun awon nomba oniipin, nipa kiko won sile gege bi nombamewa fihan pe won n sunmo nomba gidi kan.
A n so pe nomba gidi se sesiro ti igbese isiro ti a mo si Algorithm ba wa ti yio mu eyonomba re wa. Nitoripe bo tile wu ki awon algorithm re o po to, won niye pato (countable), sugbon awon nomba gidi ko niye (uncountable), nitori eyi opo ninu awon nomba gidi ni won ko se sesiro.
Ero onka Komputa le sunmo nomba gidi nikan. L'apapo won le s'oju fun awon inuakojopo (subset) awon nomba oniipin pato kan, nipa lilo nomba ojuami tonlefo (floating point) tabi nomba ojuami soso (fixed point), be sini awon nomba oniipin yi n je lilo lati sunmo awon iye gidi ti won sunmo won.
Awon onimo isiro n lo ami R (tabi tabi Unicode ℝ) lati se'duro fun akojopo gbogbo nomba gidi. Ami ikosile Rn n tokasi aaye elegbe-n pelu ipoidojuko (coordinate) gidi won. Fun apere awon iye R3 je nomba gidi meta ti won tokasi ipo kookan ninu aaye elegbe meta (3 dimension)
Isetumo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Amuwa lati inu awon nomba oniipin[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
A lé mú nomba gidí wa gégé bí àkótán àwon nomba oniìpín ni ònà tó jé pé ìtèntèle nomba kan se fẹsíwájú pèlú nombámèwa tàbí nombáméjì (binary) báyí {3, 3.1, 3.14, 3.141, 3.1415,...} f'enuko sí nomba pàtò gidí kan.
Agbagbo (Axiom)[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
E je ki R ki o duro fun akojopo gbogbo nomba gidi. Nitorie:
- Akojopo R je papa kan. Eyi tumosi pe a le se aropo ati isodipupo ninu re.
- Papa R je elesese. Eyi tumosi pe a ni apapo elesese ≥ to je pe, fun gbogbo nomba gidi x, y ati z:
- ti x ≥ y nitorie x + z ≥ y + z;
- ti x ≥ 0 ati y ≥ 0 nitorie xy ≥ 0.
- Eseese yi je akotan Dedekind. Eyi tumosi pe gbogbo abeikojopo S (subset) ti ki se ofo, fun R pelu ipari l'oke ninu R ni ipari l'oke tokerejulo (least upper bound or supremum) kan ninu R.
Idamo to gbeyin yi lo seyato larin nomba gidi ati nomba oniipin. Fun apere akojopo awon nomba oniipin ti alagbarameji won din si 2 ni nomba oniipin ipari l'oke (apere 1.5) sugbon won ko ni nomba onipin ipari l'oke tokerejulo, nitoripe gbongbo alagbarameji 2 ko se pin
Awon Idamo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Titan
Idi pataki ti a tun se seyato awon nomba gidi ni pe won ni gbogbo opin (limit). A le so pe won ""tan". Eyi tumosi bawonyi:
Itelentele kan (xn) nomba gidi ni a n pe ni ìtẹ̀léntẹ̀lé Cauchy to je pe fun e > 0, nomba odidi N kan wa to je pe ijinnasi (distance) |xn − xm| kere ju e eyun to ba je pe n ati m tobi ju N lo. Ni ede mi, itelentele je itelentele Cauchy ti awon afida (element) xn re ba sunmo ara won gbagba.
Itelentele (xn) foriko po si opin x to ba je pe fun e > 0, nomba odidi N kan wa to je pe ijinnasi |xn − x| kere ju e lo, to ba je pe n tobi ju N lo. Ni ede miran, itelentele kan ni opin x ti awon afida (element) re ba sunmo x gbagbagba.
A ri bayi pe gbogbo itelentele ti o n foriko si oju kanna ni itelentele Cauchy.
- Gbogbo itelentele Cauchy fun nomba gidi je eyi to n foriko si oju kanna.
Bayi wipe awon nomba gidi "tan".
S'akiyesi pe awon nomba onipin ko lo tan o. Fun apere itelentele 1, 1.4, 1.41, 1.414, 1.4142, 1.41421, …) je ti Cauchy sugbon won ko foriko si nomba oniipin. (Eyi yatosi nomba gidi ti won foriko si gbongbo alagbarameji 2).
Nitoripe awon opin wa fun awon itelentele Cauchy ni isiro Kalkulosi fi se e se, ti o si wulo. Ona kan ti a fi le sewadi boya itelentele kan ni opin ni ki a yewo boya o je itelentele Cauchy, nitoripe a ko le mo opin yi tele.
Fun apere etonomba (series) fun igbega alabase (exponential function)
foriko si nomba gidi kan, nitoripe fun gbogbo x awon aropo
le kere gan ti a ba je ki N o tobi daada. Eyi fihan pe itelentele Cauchy ni o je. A ti mo bayi pe itenlentele ohun foriko si opin kan bi a ko ba ti e le so opin ibi ti o foriko si.


text:
Adam Smith
Adam Smith (iribomi 16 June 1723 – alaisi 17 July 1790 [OS: 5 June 1723 – 17 July 1790]) je amoye alawujo ati asiwaju ninu eko itokowo oloselu ara Skotlandi. Enikan pataki ninu Olaju Skotlandi, Smith ni o ko iwe The Theory of Moral Sentiments ati An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations to gbajumo lasan bi The Wealth of Nations, je gbigba bi ise ninla re ati iwe akoko odeoni nipa isiseitokowo. O je ko gbajumo gidigidi be sini yio je ki o nikopa lori isiseitokowo titi doni. Smith je titokasi kakiri gege bi baba isiseitokowo ati iseowoele.


text:
Èdè Árámáìkì
Èdè Árámáìkì je ara èdè Sèmítíìkì (Semitic). Àwon tí ó ń so èdè yìí tó egbèrún lónà igba ní Ìráànù (Iran) àti Ìráàkì (Iraq) pèlú òpòlopò àwon mìíràn tí wón tún ń so ó ní Ààrin gbùngbùn ìlà-òòrùn àgbáyé (Middle tast). Láti séńtúrì kefà ni wón ti ń fi Árámáìkì àtijó (Classical Aramaic) ko nnkan sílè ní Ààrin gbingbein ìlà-oòrùn àgbáyé (Middle East). Hébéérù ni ó wá gba ipò rè gégé bí èdè tí àwon júù ń so.
Èka-èdè ìwò-oòrùn èdè yìí (Western dialect) ni èdè tí Jéésù Kristì àti àwon omo èyìn rè ń so. Èka-èdè kán tí ó wá láti ara èka-èdè yìí ni wón sì ń so ní àwon abúlé kan ní ilè Síríà àti Lébánóònù.
Ní nnkan bíi séńtúrì kéje ni èdè Lárúbáwá gba ipò èdè Árámáìkì. Èka-èdè apá ìwo-oòrùn èdè yìí tí a ń pè ní Síríàkì (Syricac) ni àwon ìjo Àgùdà ará fíríàkì (Syriac Catholic) ń lò.
Álúfábéètì méjìlélógún ni èdè yìí ní. Èdè yìí sì se pàtàkì nítorí pé láti ara rè ni Hébéérù, Lárúbáwá àti àwon èdè mìíràn ti dìde.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]


text:
Ẹ̀bùn Nobel
Àwọn Ẹ̀bùn Nobel (Nobel Prize ni ede Geesi ati Nobelpriset ni ede Sweden Norwegian: Nobelprisen) ni awon ebun odoodun kariaye ti awon igbimo ara Scandinafia fun ni fun idamo imulosiwaju asa ati sayensi. Won je didasile ni 1895 latowo ara Swidin onimokemistri Alfred Nobel, oluse dynamite. Àwon ebun ninu Fisiksi, Kemistri, Iwosan, Litireso, ati Alafia koko je bibun ni 1901. Ebun Sveriges Riksbank ninu Sayensi Okowo ni Iranti Alfred Nobel je didimule latowo Sveriges Riksbank ni 1968 o si koko je bibun ni 1969. Botilejepe eyi kii se Ebun Nobel gangan, ikede ati ififun re unsele nigba kanna mo awon ebun yioku. Ebun kookan je didamo gege bi ebun oniyijulo ni papa ise won.[1]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Shalev, Baruch Aba (2005). p. 8.


text:
Timbuktu
Timbuktu (Timbuctoo) (Koyra Chiini: Tumbutu; Faranse: Tombouctou) je ilu ni Agbegbe Tombouctou, ni orile-ede Mali ni Iwoorun Afrika. O je gbigbega nigba ijoba mansa kewa ni Ile Obaluaye Mali, eyun Mansa Musa. Ibe ni Yunifasiti Sankore ati awon madrasas miran wa, bakanna ibe ni o je gbongan oye ati oro emin to yun je ibi ti imale ti fon kakiri ni Afrika ni orundun 15th ati orundun 16th. Awon mosalasi ninla meta ibe, Djingareyber, Sankore ati Sidi Yahya, je lati atijo. Botilejepe won je titunse ni gbogbo igba, awon oso yi ni ewu sisodiasale.[2]


text:
Ìjọ Jéésù Lótìítọ́
Ìjọ Jéésù Lótìítọ́ ti a dá s’ílẹ̀ ní ìlú Beijing, Shaina ní ọdún 1917, jẹ́ ìjọ t’ó dá dúró nínú àwọn oní-pẹ́ntíkọ́stì. Ìjọ yìí faramọ́ ìkọ́ni “ọ̀kan soso l’Ọlọ́run”. Wọ́n gbàgbọ́ pé ọ̀kan l’Ọlọ́run àti pé Jésu jẹ́ Ọlọ́run. Ìjọ yìí kọ ìkọ́ni “mẹ́tal’ọ́kan” pé kò tọ́, kò sì dọ́gba láti s’àpèjúwe Ọlọ́run. Ìjọ gbà pé ìkọ́ni “mẹ́tal’ọ́kan” kò wá láti inú Bíbélì nìkan sùgbọ́n láti inú àwọn orísirísi àfikún lẹ́yin àkojo Bíbélì, èyí tí àwọn olùtèlé “ọ̀kan soso l’Ọlọ́run” kà sí èrò èniyàn lásán, tí kò ní àsẹ ìmísi Ọlọ́run bíi ti Bíbélì.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a kà á sí ìjọ àwọn ará Sháínà, “Ìjọ Jéésù Lótìítọ́” lóde òní tí ó n tàn kálẹ̀ àgbáye bí a ti n wàásù ìhìnrere Jéésù kárí ayé. Iye àwọn olùtèlé “Ìjọ Jéésù Lótìítọ́” jẹ́ ẹgbèrún lọ́nà ẹgbàá mẹ́jọ èniyàn ní orílẹ̀ kọ́ntínẹ́ntì mẹ́fà ní àgbáyé.
Akọkọ igbagbo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- Emi Mimo: Gbigba emimimo, aridaju nipa fifi ede titun soro, eleyi je idaniloju ipin wa ni ijoba orun.
- Iribomi: Iribomi jẹ́ ise fun irapada ese lati irandiran. Iribomi n waye ninu omi bi Odo, Okun tabi omi ti n san. Eni ti a ti se iribomi ti omi ati tie mi mimo no o n se iribomi yii fun elomiran ni oruko Olwa wa Jésù Kristi. Eni ti a n se iribomi fun gbodo je riri bo omi patapata pelu ori ti yio teriba sinu omi.
- Ise ti fifo ese: Ise ti fifo ese jẹ́ ki eniyan ni ipin pelu Jésù Kristi. O si jẹ́ ohun iranti wipe eniyan gbodo ni ife, ije-mimo, iteriba, idariji ati ise iranse. Gbogbo eniyan ti a ti ri bo omi ye ki a we ese re ni oruko Jesu Kristi. Ise ki onikaluku we ese ominikeji re jẹ́ ohun ti o ye ki o di sise nigba ti o ba to.
- Ounje ale Oluwa: Ounje ale Oluwa jẹ́ sise fun iranti iku Jesus Kristi Oluwa wa. O jẹ́ ki a jẹ́ alabapin ninu eran ara ati eje Oluwa wa lati jẹ́ alajopin ninu iye ayeraye ki a si ji dide ninu oku ní ojo keyin. A gbodo ma se eleyi ni gbogbo igba. Buredi ati omi eso ‘girepu’ ní a oo lo.
- Ojo Isinmi: Ojo Isinmi, Ojo keje ose (Satide), je ojo mimo ti Ọlọ́run ya si mimo. Ojo yi jẹ́ yiyasoto ni abe ore ofe Olorun fun iranti awon eda Ọlọ́run ati igbala won pelu Ireti Isinmi ayeraye ni aye ti n bowa.
- Jésù Kristi: Jésù Kristi, oro naa ti o di eran-ara, ku fun wa ni ori igi agbelebu fun irapada elese, a jii dide ní ojo keta, o goke re orun. Ohun nikan ni olugbala araye, eleda orun oun aye, Olorun otiti kan soso.
- Iwe mimo: Iwe mimo, ninu re ni a ri Majemu Lailai ati Majemu titun, imisi eleyi ti o wa lati odo Ọlọ́run, iwe ododo kan soso ati ilana tooto fun igbe aye kristieni.
- Igbala: Igbala jẹ́ ohun ti a fifunni nipa Ore ofe Ọlọ́run nipase Igbagbo. Onigbagbo gbodo fi ara tan emi-mimo lati lepa Ije mimo, lati bowo fun Olorun ati lati fe ohun eda Ọlọ́run.
- Ijo mimo Jésù: Ijo mimo Jésù, ifilole lati owo Jésù Kristi wa, nipase emi mimo ní akoko “ojo ikeyin” ni ipadabosipo ijo tooto ti igba awon aposteli.
- Ipadabo Jésù kriti: Ipadabo Jésù kriti yio sele ní ojo ikeyin nigba ti O ba sokale lati orun wa lati da aye ní ejo: olododo yio jogun iye ainipeku, nigbati awon eni buburu yio jogun iparun ayeraye.