text: 1Nà ŋwúndè mà se nà sɛlɛ̀, mà jòwò ya dí tìti na ŋwùnù e kanàì dè wòlúò wó dè Làwòdisiya jɛ̌ɛ̀ nù. Mà mùndí jòwò ya wòlù tɛ̀gbɛ̀lɛ ŋwùnù wòló wòì nɛ̀ bɛ́ɛ́lɛ́ mì sà. 2Mi sɛlɛ wòló nɛ wúlúì dè mà kálà wo kulu, yii jàvà eu jìjà wò dè nù kɔlɛ̀n. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wo sɛlɛ̀ ei nde sàáà é kàìn Ŋgàla wɔ kìimu nu sɛ̀lɛ́ì é dè Kolàì wɔ saaláà nù e si. 3Ŋgàla wɔ̀ wɔ keleɤeléè nɛ̀ sɛlɛ ei nde sa kàí gbǐn Kolàì jɔ̀ɔ̀ tù ya. 4Wɔ̀lɔ́ bulu bulúì ŋwùnù má dè jàkun wɔ̀lɔ́ sàadanù na bò èè dè, nàa nɛ̀ è wòlù èe gbǐlàì nà wɔ sa nà ŋgàma gbulúì nù. E dè ve nì bɛ́ɛ́lɛ́ wɔ́ dè siyɛ̀nù mùnɛ̀ wɔ̀lɔ́ wɔ́ dè ŋgàmáà tɛmùnù. 5Jɛ́ bɛ́ɛ́lɛ́ à na wo jòò àì dí kɔlɛ̀n dè mi nyináà dè nai fandɛ̀. Mi kulu dè tili tilìì dè èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, na yii jɔ̀ɔ faan mɛnàì mɛnàì dè kpáán Jisɛ̀ wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù. 6Èé nà Jisɛ̀ Kolàì jàdè faàìn dùmà ya wɔ̀ dè na Wòlu Nyɔ̀ɔ̀, nà nɛ̀ na tàodéè mùnɛ̀ wɔ̀lɔ́ nà wɔ jòò ná dè wòlù kɔlɛ̀n. 7Nà kúlàn na jíì wɔ̀ nù bulu kàí fɔ́ɔ́n, nà dùmà na lɔ̀ɔn fɔŋwúì kɔ̌ɛ̀ wɔ eodè. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má nà bì jainù Kolàì wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù wó siyadí nà sɛlɛ̀ e kàìn. Nà sa wɔ̀ màmà tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ gbàà. 8Nà kìi na bulu eu, nàa nɛ̀ì wòlù èe tùwà nà kɔnyàì wo wòi solóè nù é ka wòlù gbǐlàì. È dè sɛlɛ siya é wolòì wòlu fuyó jɔ̀ɔ̀. È ka mùndí nyináò jɔ̀ɔ̀ wolo wó biì de kewu jìjàìndéè eu jìjà. Sɛlɛ siya wòló èe ka Kolàì jɔ̀ɔ̀ wolo. 9Kolàì wɔ̀ nɔ̀ɔ̀ wɔ̀ dè Ŋgàla, wɔ́ júwadí wòlu fuyó jɛ́ɛ̀, wɔ jì tàode wɔ̀lɔ́ nù. 10Èé nà wɔ jòò ná dè nù kɔlɛ̀n, Ŋgàla wɔ̀ è nɛ ya, na dè tàode bulu bulu nɛ̀. De kewu dè Kolàì jɔ̀ɔ̀ nyináò gbǐn wou jìjà wó biì de kewu jìjàìndéè. 11Nà Kolàì wɔ̀ jòò na nu kɔlɛn dèéè ŋwùnù wò dùmàó nà kpo eodè. Kpo eode dùma wɔ̀lɔ́ èó wòlu fuyó kpo eode dùmà dùma kpaíì wolàì. Kɛ́ è nɛó Kolàì wɔ saaláà nù. 12Wó kwalió nà wúlú Ŋgàla nímí e sɛlɛ̀ woloó mùnɛ̀ wó kìimaó nà nà Kolàì wò jòò. Ŋwɔnɔ̀ nímí dɔ̀ɔ̀ nù Ŋgàla júwaó nà dè falan jɔ̀ɔ̀ mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ wɔ́ júwaó Kolàì dè, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de nà funàì Ŋgàla wɔ de kewu gbàa dɔ̀ɔ̀ wɔ́ jòwàìdí è. 13E ku nyɔɔ sepáà nù, na sɛlɛ̀ woloó mùnɛ̀ falan wòlù Ŋgàla sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de nà bió kùla siin kùlà. Dɔɔ ŋwɔnɔ̀ èó jì soolo, nàì Jusi wóó dè, dɔ̀ɔ̀ dè mùndí kɔlɛ̀n, kaɤáà Ŋgàla tùdí è Mosè jɔ̀ɔ̀ èó nà jɔ̀ɔ̀ dè. Ŋgàla wɔ̀ nà dè júwà ya falan jɔ̀ɔ̀ wɔ nì nà tàode nɛ̀ bulu bulu mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ wɔ́ nɛó Kolàì. Ŋgàla wɔ̀ dí nà sɛlɛ siíìn gbǐn e nu tǔn te ya. 14Wɔ̀ nyùmàó nà tǔn siin jàkúìn e gbì wɔ̀lɔ́ èì kaɤáà nɛó wòlù è yá è nɛ̀. Wɔ̀ nyùmàó è èé wɔ́ kpagbaó è tíì eodè. 15Èé wó kpagbaó Kolàì tíì eodè, nyináò de kewu dè wò jɔ̀ɔ̀ jìjàndéè, e kanàì dè wòló de kewu dè wò jɔ̀ɔ̀ tàodéè nù, wɔ̀ saó nà wo de kewúì jàdè. Wɔ̀ kamaó wò tɛ̀ɛ̀mì wòlíì gbǐn sǐn kwali wòì èé wɔ́ gbayaó wò wɔ jɛ kɔ̀ɔn keli namúì nù. 16Nàa nɛ̀ì wòlù wùlɛ̀ gbǐn èe funà nà jɔ̀ɔ̀ kaɤà e kàn jìlɛ wɔ̀lɔ́ ná dè wòlù na jì è kpedeó lɛ wɔ̀lɔ́ dè wòlù na namu è, kewu dèèléɔ̀ gbǐdí nɛ dúwáì, kpedeó lɔ̀ɔn sànyáà sɛlɛ nù. 17Sɛlɛ́ì é dè nɛ̀ jìnù e ku va nù e nyínɛ́ì dè sɛlɛ wòló. Kɛ́ sɛlɛ wɔ̀lɔ́ bulu bulúì é dè ŋgàma èè dè Kolàì wɔ sɛlɛ́ɛ̀. 18Nàa ŋwuni è wòló wó ka Ŋgàla wɔ tedíò sɔ̀ wòo sa na nɛ̀ sɛ̀lɛ̀ èì bɛlɛ. Nɛ̀ mùndí nàa nɛ̀ì wo júwàì wo bulùì wòlù gbààvìì e tì nau. Wòlu doo towóè wò ka è tɛmu wò nɛ̀ wòó sǐn sɛ̀lɛ sai sún saì ya, dɔɔ ŋwùnù wo sɛlɛ̀ dè naà gbàà wòlíì gbǐn wòì. Kɛ́ wòlu doo towóè wò ka wòlù gbǐlàì wo kùlà kùláà nù. E nyɔɔ́ɔ̀ ka nɔɔ̀ wɔ bulu fòɤàà tùwà, ŋwɔnɔ̀ wɔ̀lɔ́ ŋwùnù wɔ́ dè jòŋgáà selìnù ě sɛlɛ wúlú bìbi dè, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de wɔ kulu de kùláà dè wòlu fuyó kulu de kùlà. 19Ŋwɔnɔ̀ wɔ̀ wɔ faàn Kolàì wɔ sɛlɛ̀ nù sa ya wɔ́ dè kpujáà wúlú nyɔ̀ɔ̀. Kpujáà dè Kolàì wɔ de kewúì jàdè. Wɔ de kewúì jàdè kpujáà ka e nùu jìlɛ́ɛ̀ sa, e díì kɔlɛn kɔlɛ́ìn gbì e gbìáì e kwa kànàíì kan e gbǐn dè. Ŋwɔnɔ̀ è ka nyàŋgè mùnɛ̀ jɛ́ Ŋgàla jàvá é nyàŋgè. 20È dè má nà Kolàì wò jòò na faláàn saó nà tàode lɛíì gbǐn e de kewúì jàdè, de ŋwùnù naà nà de na tàodéè nɛ̀nù mùnɛ̀ wɔ̀lɔ́ ná dè nɛnɛ̀ wo de kewúì jàde? De ŋwùnù nà dè nɛnɛ̀ wo kaɤáì júwànù é ka nɛ̀, 21"Ka bòlò lɛ wɔ̀lɔ́ èì," "Ka sɛ jìlɛ wɔ̀lɔ́ va," "Ka bòlò lɛ wɔ̀lɔ́ va èì yɛ?" 22Kaɤai wòló towóì dè nɔɔ̀ kaɤàì é wolòì wòlu fuyó jɔ̀ɔ̀. Kaɤai wòló kàn nɔɔ̀ lɛ́ì wòlù fuyó ka nɔɔ̀ wò kpáŋá saàì kɔlɛ̀n. 23Ŋwàmáà nù wòlúò wó ka kaɤai doo towóì nyìnì wòlíì sìàì wò bì keleɤele, wò ka Ŋgàla wɔ sɔ̀ sɛ̀lɛ́ɛ̀ woi sɛlɛ júwàì. Wò ka kùlà mùnɛ̀ wó kúlòì nù kɛ́ wòì nù kúlò. Wò ka wo jaindéè kanu siya. Kɛ́ kaɤáì èe ka è nɛ wo wolo sɛlɛ wòló nɛ̀ì wo wòlu fuyó dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ jàvàì.


c: text/html

text:
Ọ̀yọ́túnjí
Oyotunji Apejopo awon kan ni yi ti won n gbe ede ati asa Yoruba laruge. Won pe ibi ti won wa ni The kingdom of Oyotunji, Box 51, Yoruba Village, South carolina 29941. Oruko Oba won ni H.R.H. Oba Oseijeman Adefunmi 1. Ile-Ife ni oba yii ti wa gba ade ni ojo karun-un osu kefa, odun 1981 ni aafin Oba Okunade Sijuwade, Olubushe Keji. Eyi si ni igba akoko ti eni ti kii se omo ile Naijiria yoo gba ade ni Ile-Ife. Orisirisi orisa ile Yoruba ni won n bo ni ibi yii.
Itoka[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- C.M. Hunt (1977), 'Oyotunji Village: Yoruba Movement in America.', PhD Dissertation, West Virginia University.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1An puee m-nabiyaamu, nimbi bin Unimbɔti yíiń ni sá u-yab ki dàá dāá kɔ́ u-beelinee, ní nīn nyí yii Yeesu di sá un Unimbɔti túnní ú nīn sá nnimbɔtisan ŋun ti nɔ́ɔ́ nee saraaŋakpiliuee. 2Di sá u yúliǹ Unimbɔti un lēē-u ú ŋá an tundee deedee, kii Mooisi nín nìn túń Unimbɔti dicaŋkun ditundi deedee miŋyee. 3Bi pàkà un máń kudiiyee ki jítiǹ kudii ku-ba, míǹ mbaantiim ní Yeesu nyooti jítiǹ Mooisi yati. 4Míǹ ní bidimaliibi wīikí ki māā, ama Unimbɔti di máń tikɔkɔ. 5Mooisi úǹ-uee, u sá utɔntɔnli ní ki túń ditundi nì deedee Unimbɔti dicaŋkun, u-tundee nìn sá kí dàkà tin tin Unimbɔti dàá dāá sòoǹ fool boonee ní. 6Ama Kriisitoo úǹ sá Unimbɔti Jipɔɔn ní ki yì Unimbɔti dicaŋku. Timbi di sá Unimbɔti dicaŋkuee ti yaa gbíntì ki máká ki cɔ́tí u-pu kí tin kátí-kuee. 7An puee, kii Unimbɔti Fām nín lī yii: “Ni yaa gbìl̄ Unimbɔti bɔti díǹ, 8ní taa ŋá mpɔɔgbifin ali kii ni-naanjab nín nìn ŋá mpɔɔgbifin ki cɔ́ŋkì Unimbɔti kupɔɔun puee. 9Kupɔɔun niin ní ni-naanjab nìn cɔ́ŋkì-mi kí kpèè m nín sá uŋyee, ní m dàkā-bi m nín sá uŋyee, ali abin imuŋku ili. 10An pu ní m gíí binib gbanti pu diŋuul, ki bí yii: 'Binib nee mòtīi gáatí baabadal ní, baa dī m-sambiyaamu.' 11An di yì-tì ní m nìn gíí diŋuul ki pūtì yii baa làá ti kɔ́ mpaan ŋun m bɔ́ntì bí bàà kɔ́ kí kàl̄ kí ŋùŋfèe ni.” 12An puee m-nabiyaamu, ní nīn nyíǹ ni-ba, ubɔ ń taa nín̄ cáá dipɔɔkpitil din kaa cáá fookiiyee kí cúú u-ba kí nákatíǹ Unimbɔti mmaŋfafɔkɔndaan. 13Ama ní nīn tììmaan tɔb kunyannyaau baabadal ŋyunti nín dáá bí pu nee, an nín dàá ŋá pu ikpiti ń taa kīil̀ ubɔ ni-kansikin udaan ń pɔ̄ɔkì u-pɔbilee. 14Ti nín kíĺ ki cáá dimákal din Kriisitoo puee, ti yaa gbíntì ki ŋúb́ míǹ ki tin kátì-kuee di dàkà yii ti sá Kriisitoo yab. 15Ali kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee yii: “Ni yaa gbìl̄ Unimbɔti bɔti díǹ, ní taa ŋá mpɔɔgbifin ali kii ni-naanjab nín nìn ŋá mpɔɔgbifin puee.” 16Bilab di nìn gbìl̄ Unimbɔti bɔti ní ki pɔ́ɔkì bi-pɔbiliŋ ní? An sá bin kɔkɔ Mooisi nìn nyántìń Eejipiti tiŋkinee. 17Bilab pu ní Unimbɔti nìn gíí diŋuul ali abin imuŋku ili? An sá bin nìn ŋá ikpiti ki kpíì kupɔɔunee. 18Bilab pu ní Unimbɔti nìn pūtì yii: “Bi kpá kí kɔ́ mpaan ŋun m bɔ́ntì bí bàà kɔ́ kí kàl̄ kí ŋùŋfèe ni?” An sá bin nìn ŋá mpɔɔgbifinee ní u nìn lī míǹ. 19Ti lafun ká yii baa nìn ŋúń ki kɔ́ diŋuŋfil laŋki kun puee baa fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí.


text:
Olúyọ̀lé
Basorun Oluyole je ikan nínú àwon jagunjagun tí ó wá lati ilu Ọ̀yọ́ si ilu Ìbàdàn.
Oríire, ogbón inu ati ìwà akikanju kó ipa pàtàkì ti o fi di Aare Agoro, Òsì Kákánfò, ati Basòrun ilu Ibadan.
Oun ni o koko ri ilu Ibadan gégé bi ilu olókìkí yàtò si ibudo ogun. Ìdí rèé tí o fi fi idi ijoba giriki múlè nigba naa.
Asiko rè ni awon ìlú ti won wa ni abe Ibadan gberu si i. Kò kuna lati gbe ise agbe laruge, béè ni o fi ìpìlè oro ajé ti o nipon mule. Idi ree ti a fi n pe Ibdan ni "ile Oluyole"
- Akínwùmí Àtàndá (200) Basòrun Olúyòlé Ibadan; Rasmed Publications, ISBN 978-8024-75-0. Ojú-iwé 140.


text: 1Dooooyee ni nín nìn yìntī ki ŋáań ikpiti iŋyee puee, ni nìn kpíì Unimbɔti nimiin. 2Ni nìn ŋáań kii duulnya yab nín péēŋáań puee ní, ki nɔ́ɔ́ arasiniibi bɔtiu un bí kutaa pu ki yàntī nnibiyaamu kaa tɔ́ Unimbɔtee. 3Ti-kɔkɔ mun nìn péēbí míǹ ní dooooyee, ki nɔ́ɔ́ timbi ti-ba nín là puee ní ki ŋáań min ní ti-pɔbiliŋ nì ti-landɔkɔi fáatèe, ní ti nín bí miŋyee, Unimbɔti tafadaaldi nìn dɔ̄ ki cí-ti kii an nín dɔ̄ ki cí bin béeyee puee. 4- 5Ama, Unimbɔti sūǹ binib saai tikpil. U-neeŋkpaandi din u cáá ti-puee yāntì, nì min kɔkɔ ti nìn bí ŋkúmin ti-kpitii puee, u fātìi tīī-ti dimaŋfal ti nín kpáfì nì Yeesu Kriisitooyee. An sá u-ŋanti pu ní ni ká difiil. 6Ti nì Kriisitoo nín ŋá ubaantee pu ní Unimbɔti fīkitì ti nì u, ki yāntì ti nì u kāl̀ yilpu. 7U dī Yeesu Kriisitoo pu ní ki ŋá-ti tiŋan gbanti, kí dàkà bin dàá dāá dāan̄ boonee u-ŋanti nín wīikí ki jítiǹ tikɔkɔ puee. 8Di sá yii Unimbɔti ŋanti pu nì ni nín fɔ̃ɔ̃ Kriisitoo ki kííyee pu ní ni ká difiil. Difiil gbantee, naa ŋá tiba ní ki ká-dì, u pú-ni-dì faalaa ní. 9An kaa tí sá ditundi pu, ní ubɔ ń nīn cáā gà u-bindi. 10Kun puee ti sá Unimbɔti wannaaŋkaati ní. Ti nín ŋá ubaanti nì Yeesu Kriisitooyee ní u fātìi náań-ti mpɔm, tí ŋmā kí nīn ŋáań atummɔnti ŋin u nìn bɔ́ntì ki yɔ́oǹ tí nīn ŋáańee. 11An puee, ní téetímaan dooooyee ni nín nìn bí miŋyee. Naa sá Juuda yab maaliŋun, nimbi ní Juuda yab bin gífée yíì yii bin kaa gífée. (Ama digiil gbantee, an sá kudaaŋŋu kun unil péēŋáań u-wunti pu famee ní.) 12Téetímaan yii, ŋyunti gbantee, naa nìn dáá nyí Kriisitoo, ni nìn sá binicambi ní, naa nìn sá Israyeel tindambiyaamu. Unimbɔti nín nìn ŋá nnyɔɔpee nì u-yab ki pɔ̃oǹ-bi dipoondee, ni nìn kpá poon, ni nìn bí duulnyan kaa nyí Unimbɔti, kaa cɔ́tí tiba mun pu. 13Ama nimbi bin nìn dátiǹ-uee, kɔŋkɔnnee ni nì Yeesu Kriisitoo nín ŋá ubaantee ni sútìń ki pìl̄-u Kriisitoo kúm pu. 14Kun puee úǹ pu ní ŋgbansɔŋfi dɔ́miń ti-kansikin. Dooooyee, Juuda yab nì bin kaa sá Juuda yabee nìn yākatì ní, úǹ dí yāntì ní bi ŋá unibaanti. Di sá yii kináŋ nìn pītì ti-kansikin kii digundee, ní u dū u-ba ki tīī ki wīī digundee, 15ní ki kpītì Juuda yab marab nì tin bi nìn péē ŋáańee kɔkɔ. Ti nì u nín ŋá ubaantee pu ní u dū atimbun alee ki ŋá dinikitibaantiil din sá dipɔndee, ní ki cáań-ti ŋgbansɔŋfi. 16Kriisitoo kúm ndɔpuntikaa pu di kúntì kináŋ, ki cāntì Juuda yab nì bin kaa sá Juuda yabee kpántì tiwumbaantiil, bi nì Unimbɔti kpíikì. 17U dɔ́miń duulnyan ki sòon̄ dipɔɔsɔŋkil bɔti ki tīī nimbi bin kaa sá Juuda yab ki dátiǹ Unimbɔtee, nì timbi bin sá Juuda yab ki pìlīǹ-uee mun. 18Di sá yii Kriisitoo pu ní timbi bin sá Juuda yabee nì nimbi bin kaa sée kɔkɔ ŋūǹ kí bà ti-Baa Unimbɔti nì u-Fām mbaantiim tūtuntam pu. 19Míǹ puee naa ti sá binicambi, kaa ti sá bin nyánní laaabee, ni kpántì ntindambiyaamu kii bin sá Unimbɔti yabee nín sá puee ní, ní ki sá Unimbɔti dicaŋkun yab. 20Ni sá kudii ní, ní kudiiyee nín tɔ́kɔ́ ataŋkpee ŋin puee di sá Yeesu Kriisitoo kpambaliŋ nì Unimbɔti bɔnaatiliibi, ní Yeesu sá ditaŋkpal din yì kudiiyee pɔŋŋuee. 21Úǹ di yì-tì ní kudiiyee yú ki pɔ̄ɔ̄ ní ki wīintí ki jɔ́ḿ ki kpántí circir diiku ti-Dindaan pu. 22Ni nì Yeesu Kriisitoo nín ŋá ubaanti puee, nimbi nì timbi di kpáfì ki ŋá kii kudii kun ni Unimbɔti kɔ́ò nì u-Fāminee.


text: 1Kpáí aa bá nda, Pọ́ọ̀l, nè Selvánọ̀s, nè Témọ̀tì, maá boolo e o dií bõ̀òna ló Kráìst e a di Tẹsalọnáíkà, e o dúì gbò e o dii nei Bàrì, e a dú bẹẹ Tẹ̀, nè Jíìzọ̀s Kráìst, e a dú Dõò: 2M̀ gé ban kọ Bàrì, e a dú bẹẹ Tẹ̀, nè Jíìzọ̀s Kráìst, e a dú Dõò, á iéi sàn nyíe ló vaá à néi fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló. 3È íè ge olòó õá Bàrì zaa boói lee, e pá vígà. À bọ́ ló kọ é naa vó, boo bée kọ ò dii e o gé kpáá palà ge dẹlẹi nyíe boo Jíìzọ̀s, vaá ò gé kpáá palà ge vulenai gé ene. 4Boo bée vó, è ólò túi kààmà ka boo tṍó e e ína dõòna gbò bõ̀òna ló Bàrì. È ólò kọ́ bé e o láá elai agalai vaá dẹlẹi nyíe boo Jíìzọ̀s tení gbàà dénè bé e bà bíigèi ló vaá naa kọ ó monii tãàgà naa. 5Níí palà ge naa zogè kọ bèèla bel Bàrì lelà, vaá naa kọ bà é bugi boolo kọ ò bọ́ì ló gbò e Bàrì é lẹẹlà bel ló, e a dú nu e o gé monii tãàga booí. 6Bàrì ólò naa nu e a lelà. À é kpẽ́ tãàgà e gbò nen gé nveèí lóí vaá naa kọ baala á mòn tãàgà, 7vaá à é nè bò séi boolo, nè beele na gé, boo tṍó e Bàrì é náa kọ é mòn bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s nè pá a gbò nyómá tóm e kpóó di ló e bà gé aa káála dù. 8À é fáálá sã́ e a gé bẹ́ domá gé kpọmá té ló gbò e bà náa nyímá ló Bàrì nè gbò e bà náa ziga ló Lé Kpẹa e a kil ló bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s. 9Ba kpọ̀ té é dú kọ bà é íe kyọ̀à sĩ́ dọ̀ dèdè, vaá bà é kpóva kọ bà á gá tõo kè sĩ́ Dõò à bè ge monmà dẽe dù̃ùnè e a dú ló a kpóó. 10Níí é nááá kà lèlà Deeá, e bẹẹ Dõò é ooa kẽ dù gé ié ka lọl bá pá a gbò, vaá dénè gbò e bà dẹlẹ́e nyíe boo é ẹvíe vaá nèe fã̀. Boolo é diivá ló, boo bée kọ o beè zigai ló Lé Kpẹa e beele beè kọ́ nèiá. 11Vó ní e a kọ́ é olòó tãàga ló Bàrì mái kọ bẹẹ Bàrì á bugíi naamá gbò e o bọ́i ló gè iei nu e a beè kolíi ló é. È gé banna gé kọ tení dú ló a kpóó mè á mmè bọọ tàn ge naa lé nu, bii ló bọọ tóm e o dẹlẹ̀ì nyíe boo Jíìzọ̀s vaá sii. 12È gé ban naa vóí kọ bé gbò nen dí boo bée boolo vaá lèèlà bée bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s. Boolo é gboó diié ló vaá ienai gé ka tení dú ló sàn nyíe bẹẹ Bàrì nè bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s Kráìst.


text:
Anígunmẹ́ta
Anigunmeta (triangle) je okan ninu ipilese irisi aniwonile: anigunpupo (polygon) pelu elenusonso (vertex) meta ati egbe meta ti won apa ila (line segment) gbooro. Irisi yi lo mu eka imo isiro ti a mo si Iwon anigunmeta (trigonometry) wa. Eyi fihan wa bi o se se pataki to.
Orisirisi awon anigunmeta[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
A le se eka anigunmeta gege bi ibu awon egbe won se to:
- Anigunmeta onibukanna (equilateral triangle): gbogbo egbe meteta ni won ni ibu kanna.
- Anigunmeta onibumeji (isosceles triangle) : egbe meji nikan ni won ni ibu kanna.
- Anigunmeta onibumeta (scalene triangle) : ibu otooto ni egbe meteta ni.
A tun le se eka awon anigunmeta gege bi itobisi awon igun inu won se to:
- Anigunmeta onigunrege (right-angled triangle): o ni igun kan to je 90° (Aadorun iyi)
- Anigunmeta onigunsonso (acute triangle): igun meteta inu re kere ju 90° lo.
- Anigunmeta onigunfenfe (obtuse triangle) : o ni igun kan ti o tobi ju 90° lo.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]


text: 1An nìn kíǹ iwiin ili, bí jī apibil jiŋaaliu un Juuda yab jīǹ ki téetí Unimbɔti nín nìn fīī Israyeel yab ki nyántì Eejipiti puee nì jiŋaal un ni bi nìn ŋmɔ́ò kpɔnɔb bin baa ŋá ŋkpɔnɔnyɔkɔee, ní bisaraaŋakpilib nì bimaradakaliibi nìn nyàab̀ nì nciin poon kisambiki kin bi dàá dī kí cúú Yeesu kí kpò-uee. 2Ní bi lī yii: “Án taa nín̄ sá jiŋaal poon, fìkìlfikil ń taa kɔ́ samaa kansikin.” 3Yeesu nìn bí Beetanii, Siimɔn un nìn sá unyaŋgbantee dumpu. Ŋyunti ŋun u kā ki jīǹ tijinee, unimpu ubɔ kɔ́oń ki ŋúbiń talaalumɔnti un bi yíì náaree, u nìn pɔ̄ɔ̄ kudaau tikpil ki kā ditaŋkpal kpalbanyaanun. Ní unimpuee fáá ki wīī kpalbee nyɔkɔ ki kpáatì talaaluee ki sītì Yeesu yil pu. 4Ní biba fɔ̃ɔ̃ diŋuul ki bí yii: “Ba pu ní bi fá talaalumɔnti nee míǹ? 5Bi bàà ŋūǹ kí nyāfì-u animikpaan kí dūú yàkatī biwɔfib.” Ní bi yíkìi bíī wòoǹ unimpuee. 6Ní Yeesu bíī lìǹ-bi yii: “Yàntīmaan-u! Ba pu ní ni páb́-u míǹ? Unimpu nee ŋá ditummɔntiil ní ki tīī-mi. 7Ni nì biwɔfib di dàá nīn péēbí baabadal, ni ŋūǹ kí nīn ŋáań-bi tiŋan ŋyunti ŋun ni yaa lèe. An yaa kíǹ man, maa làá nīn bí ni-cee baabadal. 8Min u ŋúńee ní u ŋée: u péé ki dɔ́miń ki yāaǹ-mi talaalu kí bɔ́ntí m-wunti kí cīití ŋu-síbitam dal dee. 9Ibaamɔn ní m tùkù-ni, duulnya kɔkɔwoooo laakin kamaa ní bi yaa láā sòon̄ m-bɔmɔntiitee, bi dāa téetí unimpu nee pu ki máafí min u ŋée.” 10Ŋyunti gbantee ní akpambal saalaa nì alee kansikin un bi yíì Juudasi Iskaariyɔtee cūtì ki ká bisaraaŋakpilibee kí sòoǹ nì bi min ní u dàá ŋá kí dū Yeesu kí ŋúbiǹ-bee. 11Bi nín gbìl̄ mimmee, an mɔ́ɔkiǹ-bi, ní bi pɔ̃oǹ-u yii bi dàá tīī-u animil. Juudasi nìn kíĺ ki bíī nyàab̀ ŋyunti ŋun di kítì ú dū Yeesu kí ŋúbiǹ-bee. 12Jiŋaal un bi ŋmɔ́ò kpɔnɔb bin kaa cáá ŋkpɔnɔnyɔkɔee wimpeekaaŋu dal ŋun bi làntī apibil ki téetí Unimbɔti nín nìn fīī Israyeel yab ki nyántì Eejipitee, ní Yeesu boonnooliibi bí-u yii: “La ní a là tí cù kí bɔ́ntí-si apibil jiŋaaliu?” 13Ní u tú u-boonnooliibi bili, ní ki tùkū-bi yii: “Nín̄ cámaan kitiŋin, ni dàá tū uninja ubɔ tú dinyimbool. Ní nīn táá-u. 14Laakin u yaa tin kɔ́ee, ni mun ń kɔ́ niin kí bàlfì kudiidaan yii: 'Ukpil bàlfī-si yii, m-diiku kun poon man nì m-boonnooliibi dàá jī apibil jiŋaaliu jikaatee bí la?' 15Niinee, u dàá dàkà-ni diditɔntɔkɔl yilpu, kudii kun poon wāā, bi bɔ́ntì tikɔkɔ sée. Niin ní ni dàá bɔ́ntí-ti tijikaal.” 16U-boonnooliibi búntì ki bàn̄ kitiŋinee, ki ká an jítì kii u nín bàà tùkū-bi pu ki síiǹee deedee, ní bi bɔ́ntì apibil jiŋaaliu jikaati. 17Kujoou jɔ́otèe, Yeesu nì u-kpambaliŋ saalaa nì alee bāań niin. 18Ŋyunti ŋun bi kāl̀ ki bíī jīǹ tijikaalee, ní Yeesu bí yii: “Ibaamɔn ní m tùkù-ni, man nì nimbi bin pēēki jīǹee kansikin ubɔ dàá dū-mi kí ŋúbiǹ m-nannanliibi.” 19Niinee, kunimbaau kɔ́-bi, ní bi kíĺ ki bíī bàlfī-u ubɔ ubɔ yii: “Kee an kaa sá mamaa?” “Kee an kaa sá mamaa?” 20Ní Yeesu kíí-bi yii: “An sá nimbi saalaa nì bili nee kansikin ubɔ man nì un sèetī disambibaantiilinee. 21Man Kinibiki cá kí kpú ní nee, kii an nín ŋmàn̄ ki síiǹ m-pu miŋyee. Ama mbusu dɔ̄ ki cí un dàá dū-mi kí ŋúbiǹ m-nannanliibee. Bi yaa kaa bàà màl̄ udaan, an bàà sɔ́.” 22Ŋyunti ŋun bi bíī jīǹee, ní Yeesu yɔ̃oǹ kpɔnɔ ki pàkā Unimbɔti, ki cúū gífì gífì, ki yākatì bi-kɔkɔ, ní ki bí yii: “Fɔ̃ɔ̃maan! Doo di sá m-wunti.” 23Ní ki yɔ̃oǹ ndaam, ki jáam̀ Unimbɔti ki dɔ́òyee, ní ki dūu tīī-bi, ní bi-kɔkɔ nyùn̄. 24Ní u tùkū-bi yii: “M-fatikuu dee, fatiku un cāabìń mpèé binib nì Unimbɔti kansikinee dee. Fatikuee di nyáń kí fīī binib kupaau. 25Ibaamɔn ní m tùkù-ni, maa ti bí kí nyò ndamam nee kí nīn cí daliŋkin m dàá gítī nyò-mì mpɔm Unimbɔti beelinee.” 26Ŋyunti ŋun bi gāā jiŋaal lani ki dɔ́òyee, ní bi nyáń ki búntì Ɔliifi sufii jool pu. 27Yeesu bí-bi yii: “Ni-kɔkɔ dàá fá-mi, kii an nín ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaun puee yii: 'M dàá dāá fáá kí kpò upikpaal, ní ipii ń yàl̄.' ” 28Yeesu gítī lī yii: “Ama m yaa láā fīkitèe, m dàá lìntī kí cīití-ni Gaaliilee.” 29Ní Piyeer lī-u yii: “Bi-kɔkɔ yaa féeń-saaa, man kaa bí kí fá-si.” 30Ní Yeesu bí-u yii: “Ibaamɔn ní m tùkù-si, díǹ nyeeku gba, kí wàatī ukooja ń bāakì milee, a dàá néé diba dibee mita yii saa nyí-mi!” 31Niinee ní Piyeer kpákaǹ-u ki bí yii: “Báà an yaa sá man nì sii ń kpú gba, m kpá kí néé!” Ní u-boonnooliibi bin kíǹee mun lī míǹ mbaantiim. 32Yeesu nì u-boonnooliibi búntì laakin bi yíì Geetiseemanee, ní Yeesu tùkū-bi yii: “Kàl̄maan doo, man dàá cù kí mèè.” 33U nìn kpáaǹ Piyeer, nì Jaaki nì Jaan. Tifaandi nì diniminaamandi kíĺ ki bíī bàń-uee, ní u tùkū-bi yii: 34“Kunimbaau kɔ́-mi tikpil ki cáǹ-mi ŋkúmin. Kàl̄maan doo kí nīn cí kí taa gèeǹ!” 35U lī mimmee, ní ki sútì nyɔkɔpu fiii ní ki tin dɔ̃oǹ dicincibil, ní ki mēēyii an yaa bàà kítì, Unimbɔti ń kàkatī falaa yuntiŋu nee kí wàatī-u. 36U lī yii: “M-Baa, tiba kaa péēpɔ̄ɔ̄ a-cee! Kàkatī falaanyɔkaa nee kí wàatī-mi! Ama nì míǹ kɔkɔee, m nyàab̀ a-làtam ní, kaa sá mama m-ba nín là puee.” 37Yeesu fātìi gítìń u-kpambaliŋ atee cee ki ká bi dɔ̄ ki gèeǹ, ní u fīntì-bi, ní kí bí Piyeer yii: “Siimɔn, a gèeǹ níiin? Aa kpáàā ŋúń ki kāl̀ ki cíitì kukubaantiiu ń jītí kí taa gèeǹaaan? 38Fìntīmaan kí nīn mèé, an nín dàá ŋá pu ni yaa kɔ́ icɔŋkinee ní taa lítée. Unil bàà cáá nlandɔkɔmɔnti ama ní ki bí iwɔfin.” 39Yeesu fātìi sútì nyɔkɔpu ki mēēki sòon̄ tibɔbaantiil, 40ní ki fātìi gítī gítìń ní ki ká bi dɔ̄ ki gèeǹ, kun puee ŋgeem nìn cáá-bi tikpil. Bi fīntèe, baa nyí bi nín dàá kíí-u puee. 41U búntì ki gítī tí gítìń ntataatiim, ní ki lī-bi yii: “Ni dáá gbíntìi dɔ̄ ki gèeǹ ki ŋùŋfāa! Too, an dɔ́ò. Kɔŋkɔnnee an ŋmāntì bí dū man Kinibiki kí ŋúbiǹ binikpitib dee. 42Un dàá dū-mi kí nyāfèe di bàan̄ nee. Yīkìmaan tí cù.” 43Yeesu kaa láá sòon̄ ki ŋmíl̀, kpalaayee ní u-kpambaliŋ saalaa nì alee kansikin un bi yíì Juudasee cílìń, u nì kunipaau kubɔ, kúǹ ŋúbiń njimu nì atambɔn. Bisaraaŋakpilib nì bimaradakaliibi nì bikpilib di nìn túnní-bi. 44Juudasi un dàá nìn dū Yeesu kí ŋúbiǹ-bee nìn tīī-bi kudaaŋŋu yii: “Un m yaa kpàl̄ ki jáam̀ee, un ni nyàab̀ee dee, ní cúúmaan-u tiŋan kí nīn cáá-u ki cá!” 45Juudasi bāań kpalaayee ki sútì ki pìl̄ Yeesu, ní ki bí yii: “Ukpil,” ní ki kpàl̄-u. 46Niinee bin táań Juudasee cìb̄ ki cúú Yeesu. 47Bin nìn bí Yeesu ceeyee kansikin ubɔ fɔ́fì u-jiki ní ki gāā ki wúkutì usaraaŋakpil tɔntɔnliu tafal. 48Ní Yeesu bí-bi yii: “M sá unikpiti naaan? Ba pu ní ni ŋúbiń njimu nì atambɔn kí dāá cúú-mi? 49Baabadal m bí Kunimbɔtidiin ni-kansikin ki dàkà binib, ba pu ní naa cúú-mi niin? Ama kɔŋkɔnnee, Unimbɔti takaldau nín sòon̄ ki síiǹ m-pu miŋyee ń ŋá!” 50Niinee, u-boonnooliibi kɔkɔ sáǹ ki wāatì-u. 51Unaacimpɔɔn ubɔ nìn táá Yeesu ki pēēsata. Bi cìb̄ kí cúú-uee, 52ní u yāntì sata bi-ŋaan ki sáǹ dicancaŋgbeel. 53Bi cáá Yeesu ki búntì usaraaŋakpil dumpu, ní bisaraaŋakpilib nì biyidambi nì bimaradakaliibi kɔkɔ kɔ́oǹní ki kpáfì niin. 54Piyeer nìn táá Yeesu aboon aboon ki tin bàn̄ usaraaŋakpil cindi ní ki kāl̀ soojab kansikin ki wùl̀ ŋŋmi. 55Bisaraaŋakpilib nì bibɔsoonliibi kɔkɔ nyàab̄ bin dàá lēēseera Yeesu pu bí ŋmā kí kpò-uee, ní kaa ká. 56Di sá yii binib tikpil mɔ́ntí u-nyɔkɔpu, ní bi-nyɔmmu kaa pēē. 57Biba yíkìi mɔ́ntì Yeesu pu yii: 58“Ti gbìl̄ u lī yii: 'M dàá gbá kí wīī Kunimbɔtidii kun binib máń nee, kí dū iwiin ita kí mā kupɔŋu kun binib kaa dū bi-ŋalii ki máńee.' ” 59Nì míǹ kɔkɔee, bin lēekì an seerau gbantee nyɔmmu kaa pēē. 60Niinee, usaraaŋakpil yíkìi síl̀ bi-kɔkɔ nimiin ki bālfì Yeesu yii: “Binib nee nín bí ki sòoǹ a-pu miŋyee ba ŋá ní saa kíikí ní?” 61Ní u ŋmí, kaa gātì tiba. Ní usaraaŋakpil gítī bālfì-u mpɔm yii: “Sii di sá Unimbɔti tinyooldaan Jipɔɔn un u túnní ú nīn sá ubɔteeee?” 62Ní Yeesu kíí-u yii: “M lafun sá-u. Ni dàá dāá ká man Kinibiki kā Unimbɔti ipɔn kɔkɔ daan ŋaŋgiil pú, ní ki dàá ká m nyánní yilpu atagban ni ki dòoń.” 63Usaraaŋakpil gbìl̄ mimmee, ní ki dáaĺ ki cátì u-bɔkutil kii bi-koobiliŋ nín sá puee kí dàkà yii an kaa mɔ́ɔkiǹ-u, ní ki bí yii: “Ti gítī nyàab̀ seeradambi kí ŋá ba? 64Nimbi ni-ba gbìl̄ u nín ŋèeǹ nì Unimbɔtee, ni dàkafī yii ba?” Ní bi-kɔkɔ bí yii u-bɔti kaa ŋān̄, u máaǹ ŋkúm. 65Ní biba kíĺ ki tíiĺ timɔtan ki sìtī Yeesu pu. Bi dū ŋŋaabu ki bīiǹ u-nimiin ki fátí-u, ní ki bàlfī-u yii: “Sii un wāĺee, tùkù-ti un di fáá-see!” Ní plisib mun fɔ̃ɔ̃-u ki bíī fátí-u itampa. 66Ŋyunti ŋun Piyeer nìn dáá bí taapu cindinee, bisapɔmbi bin bí usaraaŋakpil cee ki tūǹ ditundee ubɔ dɔ́miń 67ki ká Piyeer bíī wùl̀ ŋŋmi. Ní u kpēē u-nimiin, ní ki bí yii: “Si mun nì Yeesu Naasaareeti yɔuee di nìn tāatí!” 68Ní Piyeer néè ki bí yii: “Maa nyí tin a sòoǹee, kaa gbìl̀ ti-taapu.” Niinee, Piyeer nyáń ki nín kɔ́ò kunaakooun ní ukɔl súń. 69Ní usapɔɔnee gítī tí ká-u niin, ní ki bíī tùkù bin bí niinee yii: “Binibee kansikin ubɔ sèé!” 70Ní u gítī néè. An kútì fiiiyee, bin nìn bí niinee bí Piyeer yii: “Tiŋman, si mun ŋmàl̄ binibee ni. Ti wāĺ yii a sá Gaaliilee watil niliu ní.” 71Niinee, Piyeer kíĺ ki bíī pùtī ki tíntí yii: “Maa nyí uninja un bɔti ni sòoǹee!” 72Kpalaayee, ukooja báakì nliliitiim, ní Piyeer téetì dinyɔɔbundi din Yeesu bàà lī-uee, yii: “Kí wàatī ukooja ń bāakì milee, a dàá néé diba dibee mita yii saa nyí-mi.” Niinee ní u kíĺ ki bíī sūǹ ki yáliŋkí.


text: 1Kpáí aa bá nda, Pọ́ọ̀l, e m dú gyóòlo Kráìst Jíìzọ̀s. Bàrì beè kolím̄ vaá túm̄ naamá nen e Jíìzọ̀s lẹẹlà, vaá à kpòòlàm̄ sẹlẹ kele kọ ḿ veelìè a Lé Kpẹa. 2Lé Kpẹaí dú nu e Bàrì beè zìgà tenmá gã́ gbò kọ́ bùlà Bàrì dee kéléá vaá ba è émí m Kpá Káí. 3À kil ló bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s Kráìst e a dú Sã́áná Bàrì. M a ge mèà dú nen, a beè mea m kúúlí Dévìd. 4Sõò a beè dú gè naáe tẹlẹ bàlà kẽ kọ ẹ̀ẹ̀ Sã́áná Bàrì e kpóó dìe bá vaá à di káí belí Bàrì, tení domá ló a gè kẽ̀èà aa ke mà ú. 5Ẹlẹ ní e beele ténì dú ló vaá sàn nyíe Bàrì à naa kọ é dú gbò e ẹlẹ, Jíìzọ̀s, lẹẹlà e. È gé kólí ból nyíe gbò e bà aa dénè ke tõ̀ò kọ bà á dẹlẹ́e nyíe boo vaá gbànìe tṍ ló, naa ní e a é nvèè ka ló a bée. 6Vaá boolo e o dii Róm̀ dṹùnànàì gé gbò e bà ni gban tṍ ló Lé Kpẹaí, boo bée kọ Jíìzọ̀s a kolíi vaá sài naamá pá ńlẹ gbò. 7M̀ gé lẹẹlà kpáí má dénè boolo e o dii Róm̀, e Bàrì vulèi vaá sài naamá pá ńlẹ gbò: M̀ gé ban kọ Bàrì, e a dú bẹẹ Tẹ̀, nè Jíìzọ̀s Kráìst, e a dú Dõò, á iéi sàn nyíe ló vaá à néi fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló. 8Túá ke tõ̀ò, m̀ ténì domá ló Jíìzọ̀s Kráìst vaá õá ńda Bàrì zaa boo dénè bọ̀ì, boo bée kọ kpẹa e a kil ló bé e o dẹlẹ̀ì nyíe boo Jíìzọ̀s naa a zaala dénè bàlà boo. 9Bàrì e m gé tú dénè nà nyíe simá tóm nè, m ge vee Lé Kpẹa e a kil ló a Sã́áná, é sí nen di tõ̀ò nèm̄, kọ ním̄ ólò aa ló gè kẽ̀èàí boo lee 10kọ̀láá tṍó e m gé tãagaé ló. M̀ ólò bii bá ló banie bá kọ, be à dú a bùlà, á naa kọ á valím̄ ló gè láá dù gé kãái. 11Boo bée kọ à palà ge tànim̄ gè dù gé kãái, vaá tú dõ̀ò nu e a aa bá Nyómá Káí nèi, kọ bé à agẹlẹi ló. 12Nu e m gé kọ́ kọlà kọ, be m̀ dìí ló, mè bé e boolo dẹlẹ̀ì nyíe boo Kráìst naa é agẹlẹ ló nda, vaá bé e nda dẹlẹ̀e nyíe boo naa é agẹlẹna gé ló boolo. 13M̀ gé gbĩ́ kọ ó nyimai, e pá vígà, kọ kà gã́ bug tṍó e m ni noo kọ ḿ dúè gé kãanìèi, sõò à iégi nu e a gbanàm̄ sĩ́ kọ ḿ gá láá dú dọ̀ kátogóí. M beè gbĩ́ gè dù gé kolí ból nyíe gbò e bà di zẹ̀ẹ̀ boolo má Kráìst, vaá naa kọ a bõ̀òna ló á sìm kil sĩ́, belí bé e m beè naana gé naa zẹ̀ẹ̀ na gbòa. 14Boo bée kọ m̀ síì kom bá dénè gbò nen: M̀ síì kom bá gbò e bà di kpá dó e dẽéva ni muuà nè bá gbò e bà di kpá dó e dẽeva gáà mùùà, bá gbò e bà ni tavẹ nu nè gbò e bà gáà tavẹ. 15Vó ní e a naa vaá à palà ge tànim̄ gè vee Lé Kpẹaí nènà gé boolo e o dii Róm̀ e. 16Kẹ́ẹ náa siím̄ ló gè vee Lé Kpẹaí, boo bée kọ ẹ̀ẹ̀ ní e a dú nu e Bàrì ólò tú a kpóó tẹlẹ bàlà kẽ tenmá ló vaá dùùmà kọ̀láá nen e a zìgà ló é. A beè zẹ́ẹ́ dì nè pá Júù, sõò kátogóí à dì nè dénè nen. 17Boo bée kọ Lé Kpẹaí tú bé e Bàrì ólò leevè bel gbò nen naa tẹlẹ bàlà kẽ nèva, e a kọlà kọ bà é dẹlẹ nyíe boo Kráìst domá dàà togó tẹlẹ kùbmà. À dì belí bé e Kpá Káí kọ́ naa kọ “Nen e a dẹlẹ nyíe boo Bàrì vaá Bàrì à gboó leevèe bel é di dùm.” 18Boo bée kọ Bàrì élá káála vaá tú a sṹg tẹlẹ bàlà kẽ nyòòmà gbò e bà náa fã́e, nè gbò e bà tú pọ́lọ́ láb e a dìvá m uumá bá boo kà kà belí, 19tã́gíní bé e Bàrì beè zogèva kọ̀láá kà nu e nen é láá nyimá e a kil ló ẹlẹ, Bàrì, vaá naa kọ dénè ẹ̀ẹ̀ á dọ bàlà kẽ nèvaá. 20Dì belí bé e a palà ge dú kà kà naa, gbò nu e dẽe nen náa moà, e a zógè nu e Bàrì dú, beè palà ge dọ bàlà kẽ m gbò nu e Bàrì beè dèm domá tã́gíní bé e a beè dèm bàlà booí. Gbò nu e a zógè nu e Bàrì dúí kọlà a kpóó e a dì lee nè bé e a dú Bàrì e a di boo a bá naa. Boo bée vó, gbò nen náa íe tọ́ọ̀ kà nu e bà é láá gba ból vaá kọ bà náa è nyimàè. 21Boo bée kọ bà nyímá kọ Bàrì dì, sõò bà náa zigà ge tú ka e a kuúe nèe, à bè ge nèe ṍà zaa. Tãa vó, bà gboó bugi togó dìà dìà nu kilma ló nu e Bàrì dú. Vó à gboó naa kọ nyíeva á di m gín. 22Bà gboó dú ból, boo tṍó e bà dì e bà gé leelà bé e bà nyímàè nu naanìè, 23vaá tú gbò nu e nen dem m a bela, nè ní e a dem m bela nom, nè m bela ńnóm, nè m bela gbò nu e a ólò kuu doge di tõ̀ò gbele dù̃ùnè Bàrì e a dì dọ dèdè. 24Boo bée vó, Bàrì à gboó sọ̀va bá gbẹẹ m dùm e bè náa õoà, vaá kọ bà á tú pọ́lọ́ tàn e a dìva nyíeá naamá bé e a léémáva naa, vaá naa ní e áá ọ̀và tú ba kpá ló zọ̀mà ene naamá nu kẹ́ẹ. 25Bà tú kyáá kyáá ńbàlì nyaamá ló kà kà Bàrì. Bà kumí sĩ́ kẽ vaá sí tóm nè gbò nu e Bàrì beè dèm, gbẹẹ gè kumí sĩ́ kẽ vaá sí tóm nè Bàrì e a beè dèm gbò nuí, e a dú Bàrì e ka nè lèèlà dì nèe dọ̀mà dee e bè náa tá. Á dì naa vó! 26Vó ní e a naa kọ Bàrì á sọ̀va bá gbẹẹ bá pọ́lọ́ tàn e a nveemàva lẹ́í é. Ba gbò bia gbẹ́ẹ di tõ̀ò e Bàrì beè kọ á di zẹ̀ẹ̀ pá bia nè pá gbálà vaá naa íb ní e a dú kele ló bé e Bàrì beè kọ á dì naa. 27T̃ẽ̀ènè báá bé e ba gbò gbálà gbẹ́ẹ pá bia e Bàrì beè kọ bà á zọ̀ màà vaá ié gbele kpóó ló tàn ge zọ̀ áá ọ̀và ọ̀và baála pá gbálà màà naa é. Pá gbálà zọ̀ a kóò pá gbálà naaá nu kẹ́ẹ, vaá gboó dọ bá kpọ̀ té e a zọ ló ba kyọ̀à lóí gbõ̀ònà. 28Tã́gíní bé e bà náa gbĩ́ gè nyimá ló Bàrìa, Bàrì à gboó túva tẹlẹ bá dagi bá bùlà e a túva naamá nu e bè náa bọ́ ló kọ bà á naa. 29Kọ̀láá íb ból pọ́lọ́ láb di ḿmavá m: bàg, gọ̀l òò, nè ọ́b nyíe. Bà dú gbò e bà ḿmá m ge bẹ́ nyíe, fẹ́ nen, kaná kana, kẹlẹ nen, vaá noo pọ́lọ́ nyòòmà dõòna nen. Bà di m ge bã̀ pílì vaá ló pọ́lọ́ bel ló ene. 30Ọ̀và gbò ọ́b Bàrì, gbò ge nvèèmà lẹ́ nen, e bà kpẹlá vaá kpọ́ mon. Bà nyímá dẽe ge tõo tẽ́ ãa ból pọ́lọ́ e bà é sí, vaá lọl togó kẽ ba tẹ̀ nè kà. 31Bà náa íe bug. Nen náa é láá dẹlẹva nyíe boo. Bà náa ólò bùlà nen, vaá sàn nyíe á gévá gbàà. 32Baala nyímá ló beela bel e Bàrì beè tenmá, kọ kọ̀láá nen e a náa gbò nu e a dì belí vó bọ́ ló kọ á ù. Sõò bà gé náa gbò nu e a dì belí vó, vaá bà náa gbẹ́ẹ ló vó; tãa vó, bà leelà dõòna gbò e bà di m gbò láví.


text:
Amartya Sen
Amartya Kumar Sen, CH (Bẹ̀ngálì: অমর্ত্য কুমার সেন, Ômorto Kumar Shen; ojoibi 3 November 1933) je ara India aseoro-okowo to gba ni 1998 Ebun Nobel ninu awon Sayensi Oro-Okowo fun ipa re si oro-okowo itoju awujo ati iro ayanmu awujo, ati fun ijologun re si awon isoro awon talaka awujo.[1] Sen gbajumo fun ise re lori awo ohu ti o unfa iyan, to fa idagbasoke ojutu amulo wa lati dina tabi kekuru awon ipa aito onje lawujo. Lowolowo ohun ni Ojogbon Yunifasiti aga Thomas W. Lamont ati Ojogbon Oro-Okowo ati Imoye ni Harvard University. O je elegbe agba ni Harvard Society of Fellows ati elegbe Trinity College, Cambridge, nibi to ti sise teletele bi Oga lati 1998 di 2004.[2][3] Ohun olukoni ara Asia ati India akoko to je olori koleji Oxbridge.


text: 1«Mè né dé mò toú dé jéjêg. Tele mò né nùà njèh, à toú sâ kie né kɔɔ́. 2Bɔ̀ béh mò mé tàb wá ŋgwéh dɔɔ́ŋ, à né yeé bɔ́ kɔré sɔm. À mbellé nyegé bɔ̀ɔ́ mé né tàb waá, te bɔ́ wa sagá cu déì. 3Bɔ̀ ŋgòr mò sie dilí nyegé gi aá bí dé biì kèn. 4Bí dèn nyɔ̀gɔ̀ dèn yoòr mò, faá mè né yoòr biì den nyɔgɔ́ den nɔ. Mɔ béh toû te meí toû nyɔ̀gɔ̀ dèn ŋgwéh, à tàb wá kòmò ndé ŋgwéh. Mɔ bí yoòr mò nyɔ̀gɔ̀ dèn ŋgwéh, bí tàb wá ndé ŋgwéh ménâ ndɔ. 5«Mè dé mò né meí toû, bí né béh mò. Nuaá mé né yoòr mò nyɔgɔ́ den, mè né yoòr seèn nyɔgɔ́ den dɔɔ́ŋ, tàb kókoó wa nde né kɔɔ́; wanɔɔ́ŋ bí njeré déì bɔ́ kòmò ndé ŋgwéh, kɔ mè né teèn, sâ ye. 6Nuaá mé dé seèn yoòr mò nyɔ̀gɔ̀ dèn ŋgwéh, ŋɔgɔ die gi aá ké doó faá béh toû, bɔ́ ŋuaán fu njií tuar, à ŋgie yuo. 7Mɔ bí nyɔgɔ́ den né yoòr mò, bí né mé ŋgòr mò lè ŋgulí den, sâ bí dua mene njií mé bí né gwaán dɔɔ́ŋ, bí nde né kwa gií. 8Mɔ bí né lom tàb mé gècên mene waá, bí né mé njéh feh keéh ye bí né bɔ̀ mbɔ̀ŋ mò sâ. Terreb Tele mò nde né teèn ŋené ŋagá. 9«Mè bí gwaán lom né faá Tele mò né mè gwaán nɔ. Bí dèn nyɔ̀gɔ̀ ndé lòm yoòr mò nɔɔ́ŋ, bí kɔ́ lòm mè. 10Mɔ bí né ŋgòr mò jolo, temé mò nde né yoòr biì le; faá mè né sòn Tele mò ŋgweé, temé seèn le yoòr mò nɔ. 11Mè bí ménâ tueé kuú né ye te bí den lom mé vɔ́gɔ́-temé faá mè nɔ, te bí samé gi mé gùm mene. 12«Ndéb mò né mân: bí gwàn kú lètenè biì mé temé cén faá mè gwaán né bí nɔ. 13Gwaân dé koô mé nùàr nde né bèsɔ́nè sɔm keéh, né yɔ̀ŋ seèn felè bɔ̀ mbaábɔɔ̀n siì. 14Mɔ bí né faá mè tueé nê nɔ bɔɔ́, sâ bí né bɔ̀ mbeí mò, 15mè bí bɔ̀ seé bɔ̀ yílá ndé cú. Lòù sam, nùà seê beéh ndègè tele seê seèn kɔ́ bèh. Dé biì, mè feh keéh gi aá bí ndègè bɔ̀ njií mé mè né ké sònò Tele mò ŋgweé kèn. Bí kɔ́ɔ ye, bɔ̀ mbeí mò né bí. 16Bí lé mè kɔɔ́ bàlè wèh lɔ́gɔ́ ná ŋgwêh, mè lé balé weh seér naâ bí kɔɔ́, mè jege haá bí seé beè, ye bí a, ndé wá tàb, te tàb biì sâ le ter. Sâ dɔɔ́ŋ né te Tele mò haá laré bí bɔ̀ njií mé bí dua né mé yilí mò. 17Mè taga lom né bí gwaân: bí gwàn kú dèn lètenè biì cu dɔɔ́ŋ mé temé cén.» 18«Mɔ wɔ́ŋ né bí bunó, bí kɔ́ɔ ye wɔ́ŋ lé bunó lɔgɔ́ naâ mè, te bunó ye bí ma. 19Mɔ bí sé né bɔ̀ wɔ́ŋ bɔ̀, wɔ́ŋ sé naâ bí gwaán, ye bí né bɔ̀ nùàr nyî. Á seèn môn sam; mè bí balé weh gi aá kèn, bí bɔ̀ nùàr seèn sam cuú, à bí bunó né mé njéh. 20Bí mùnò kɔ́ cú faá mè lé tueé naâ bí nɔ, mè lé ye bí a: ndɔ́g, nùà seê beéh tele seê seèn hàm yɔ́gɔ́ bèh ma. Mɔ bɔ́ lé naâ mè bunó, sâ bɔ́ bí bunó nde né ménâ ndɔ. Mɔ bɔ́ lé naâ ŋgòr mò jolo, sâ bɔ́ nde né dé biì ménâ jolo ndɔ. 21Mè tueé bí, bɔ́ bí bɔ̀ njií hên dɔɔ́ŋ bɔɔ́ gi nde né felè mò. Lòù sam, nuaá mé lé tema njií naâ mè, bɔ́ bú kɔ́ ŋgwéh. 22«Mɔ mè sé ká yoòr bɔɔ̀n wá ná ŋgwêh, mè tueé bɔ́ ŋgòr Càŋ, ju sé bɔ́ mé veên bɔɔ̀n sìè ná ŋgwêh. Dé kènê, bɔ́ mé sòn sam cuú. 23Mè tueé bí: nuaá mé né mè bunó, bunó bilí né mé Tele mò mene. 24Seé mé nuaré déì sé bɔ́ kòmò ná ŋgwêh, mɔ mè sé lètenè bɔɔ̀n bɔ́ ná ŋgwêh, bɔ́ sé mé ju yoòr ná ŋgwêh ndɔ. Á, bɔ́ ŋene gi aá kèn, bɔ́ mè bunó seér né lòù, bɔ́ né Tele mò bunó. Ŋgweéh sâ bɔ́ né mé ju yoòr wa? 25Sâ dɔɔ́ŋ bɔɔ́ gi né te yuo faá bɔ́ lé nyagá kwaá giì naâ te mvù sóù bɔɔ̀n nɔ, ye: Bɔ́ bunó weh né mè mbaá, kwɔ̀m sam.» 26Jomo sâ Yeésò den cuù, ye bɔ́ a: «Nuaá mé gam nde né bí baá ndeê: né lom Cúcuí jéjêg mé né ké beè Tele mò. Mè nde né bú temá njií, à yuo ndeè né ké yoòr seèn, à sòn mò tueé nde né kɔɔ́. 27Bí nde né sòn mò tueé ndɔ; lòù sam, ké bèh duɔɔ̂m béh bí lé naâ kɔɔ́.»


text:
Ẹ̀fọn
Ara àwon kòkòrò tí ó n fò ni èfọn. Wón tún máa n pè é ní yànmùyánmú. Àwon èfon burú gan-an ni nítorí pé wón máa n tan àìsàn ká. Èfon tí ó bá jé ako kò léwu. Èfon tí ó bá jé abo ni ó máa n fa èjè ènìyàn tàbí ti eranko mu. Ibi tí ó ti n fa èjè mu yìí ni ó ti máa n tan àìsàn ká. Àwon èfon kan máa n tan malaria ká. Àwon kan máa n tan ibà apónjú ká.
Orí omi ni àwon èfon máa n yé sí. Léyìn òsè kan sí márùn-ún, eyin yìí yóò pa yóò di ‘larvae’, eléyìí ní yóò di ‘pupae’ kí ó tó wá di èfon léyìn ojó méta.
A le fín oògùn sí èfon láti pa á tàbí kí a máa jé kí ó rí omi yé sí tàbí kí a máa sin àwon eja kan tí ó máa n je eyin wònyí. Ti a ba fe sun, a le fi neeti yi beedi wa po ki efon ma baa je wa.


text:
Ìtẹ̀léntẹ̀lé Cauchy
Ninu imo isiro, itelentele Cauchy, ti a s'oloruko fun Augustin Cauchy, je itelentele ti awon afida (element) re n sunmo ara won bi itelentele ohun ba se n po si. Ni soki, ti a ba jusile nomba pato afida lati ibere itelentele ohun, a le so ijinnasi togaju larin afida meji di kekere bo ba se wu wa.
Itelentele Cauchy fun awon nomba gidi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Itelentele kan,
fun nomba gidi je ti Cauchy, ti fun gbogbo nomba gidi alapaotun ti r > 0, nomba odidi N alapaotun yio wa fun won to je pe fun gbogbo awon nomba odidi m, n>N a ni


text:
Iyọ̀
Iyọ̀ je alumoni afaralokun to je kikopo sodiomu oniklorini to se pataki fun igbesiaye eranko, sugbon o le lewu fun opo awon ogbin orile. Aadun iyo je itowo to gbajumo fun onje, eyi so iyo di ikan ninu awon amudun onje topejulo ati to wajulo. Idayobo ni ona ti a lo fi onje pamo.
Iyo ti eniyan n je se da lorisirisi ona: iyo aimo (bi iyo okun), iyo mimo (iyo onje), ati iyo oniayodini. O n wa lati inu omi okun tabi okuta ile.
Awon ioni onikolrini ati sodiomu, ti won je olukopo iyo, se pataki fun iwalaye gbogbo ohun eda alaaye. Iyo nkopa lati samuto water ninu ara. Iyo jijeju le fa ewu fun ilera bi ifunpa eje giga.


text: 1M-nabiyaamu, kii ni nín bí ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo tinyooldaan saŋŋun puee, an kaa máaǹ ní nīn cáá dinigàntil. 2Tí lì yii ni-kpafil poon ní ugaaja ubɔ yaa kɔ́oń ki fúuń sindaariya bɔmbiki ki pēēdibɔkutinyaandi, ní usoodaan ubɔ mun kɔ́oń ki pēēikpalcati, 3ní ni yaa tīī ugaaja un pēētiwammɔntiilee jilma ki bí-u yii: “Sii dāá kàl̄ mpaammɔnti nee pu.” Ama ní ki bí usoodaanee yii: “Sii nín̄ yú, a yaa tí là kí kàl̄ kitiŋ m-taaŋi caŋin yéèyaaa.” 4Mimmee, naa gāntì-bi deeee? Ilandɔkɔkpiti ní ni dākafì ní ki ŋá míǹ. 5M-nabineeŋkaamu, ní pīlfìmaan: Unimbɔti lútì duulnya nee poon bisoodambi bí fɔ̃ɔ̃ Yeesu Kriisitoo kí kíí, ní kí ká tigaajamɔntiil kí kɔ́ Unimbɔti beel din u pɔ̃oǹ ki yɔ́oǹ bin néeń-uee ni. 6Ama ní nimbi kpèé bisoodambi fam. An kaa sá bigaajab di sàantí-ni ki cútí-ni ki cáǹ ibɔsooneeee? 7Bíǹ di kaa bíiĺ Yeesu Kriisitoo yinnyaandi din u pú-neeee? 8Tiŋman, ni yaa nɔ́ɔ́ Unimbɔti un sá ubɔtee marau kii an nín ŋmàn̄ puee, yii: “Á nīn néeń a-juti kii sii a-bee,” mimmee, ni ŋáań min ŋān̄ee dee. 9Ama ni yaa kpèé ki gàntī binibee, an sá ikpiti ní ni ŋáań, maree cúú-ni, kun puee ni yīntiǹ-u. 10Di sá yii, a yaa ŋúb́ marab kɔkɔ ní ki yaa yīntiǹ ubambaanti bi-kansikinee, a yīntì bi-kɔkɔ dee, 11kun puee Unimbɔti un lī yii: “Á taa ŋá tilaakpaalee” úǹ ubaanti di tí lī yii: “Á taa kpò unil.” Míǹ puee, a yaa kaa ŋá tilaakpaal, ama ní ki yaa kūū unilee, a yīntì mara dee. 12Míǹ puee, ni-bɔsooni nì ni-ŋáaǹtam kɔkɔnee, ní nīn ŋáań ki nyí yii ni sá binib bin Unimbɔti dàá dū mara un cāabìń dibatɔlee ní kí sòoǹ ni-bɔtee. 13Sii un kaa súń a-jutiibi saayee, ibɔsoon dalee, Unimbɔti kaa làá dāá sɔ̄ a-saai. A nín súń binib saayee di dàá yàntī Unimbɔti mun ń sɔ̄ a-saai. 14M-nabiyaamu, an kaa ŋān̄ unil ń bí yii úǹ fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí, ama ní kaa bíī ŋáań atummɔnti, an fookiiuee kaa ŋūǹ kí fīī-si. 15Kii ti-nabiki kiba, uninja kii unimpu, di yaa bí, kaa cáá tiwampeeŋkaalaaa kaa cáá tijikaal baabadal kí jī, 16ní ni-kansikin ubɔ yaa tùkū udaan yii: “Án ŋá kí kūtì, á nīn bí tiŋan! Taa yàntī tiwool ń cúú-si, á nīn jīǹ tijin ki díkì!”, ama ní kaa tīī-u ú jī, kaa tīī-u ú pèen̄ kí ŋmátée, an ŋān̄ lapu? 17Míǹ mbaantiim ní un yaa fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí ŋmaniŋma, ní kaa ŋáań fookii tundi nín sá puee, mimmee udaan fookiiu kpíì dee. 18Ubɔ ŋūǹ kí lì yii: “Sii cáá fookii, ama ní man ŋáań atummɔnti.” M ŋūǹ kí kíí udaan yii, ú dàkà-mi u nín fɔ̃ɔ̃ ki kíí min min, kaa ŋáań atummɔntee, ní man mun ń dàkà-u m-tummɔntiŋ ú béé yii m fɔ̃ɔ̃ ki kíí. 19A nín fɔ̃ɔ̃ ki kíí yii Unimbɔtibaanti di bée, an ŋān̄: ama míǹ ní arasiniibi mun fɔ̃ɔ̃ ki kíí, ní ki fàŋkí yɔ́kɔ́yɔkɔ. 20Ugbaan, aa là kí béé yii a yaa fɔ̃ɔ̃ ki kíí ní kaa ŋáań atummɔntee, a-fookiiu sá famaaan? 21An ŋá mana ní ti-naanja Abraam dāa kpántì deedeedaan Unimbɔti nimiin ní? An sá ditundi din u ŋée pu, an dàkà yii u nìn dū u-jipɔɔn Isaaki ki páaǹ nsaraafan pu ki dàá ŋá saraa kí tīī Unimbɔtee. 22A káà, u fɔ̃ɔ̃ ki kíí ní ki ŋá ditundi mun, u-fookiiu nì u-tuuŋŋi nín kpáfì mbaantiim ki táá tɔb puee ní u-fookiiu kpántì umɔnti. 23An ŋá kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee dee, yii: “Abraam fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí, ní Unimbɔti ká u-fookiiu un u cáá u-puee ní ki yíiń-u deedeedaan,” ní ki kíǹ ki yíì-u u-bɔɔ mun. 24Ni káà, unil tuuŋŋi pu ní u kpántí deedeedaan Unimbɔti cee, an kaa sá fookii un u cááyee ŋmaniŋma pu. 25Míǹ mbaantiim ní an nìn tí jítì Raabi kinimpulaakpaayee cee, ú mun nín nìn ŋá atuun ŋin ki kpántì deedeedaan Unimbɔti ceeyee di sá u nín fɔ̃ɔ̃ binib bin Juuda yab nìn túee ki dàkā-bi nsan ŋubɔ bi dī ki ŋmátèe. 26Kii ŋfām yaa nyáń tiwun nín kpántí utaŋkpiil puee, míǹ ní unil yaa fɔ̃ɔ̃ ki kíí ní kaa ŋáań atummɔntee, u-fookiiu kúù.


text:
Harriet Tubman
Harriet Tubman (abiso Araminta Ross; c. 1820 or 1821 – March 10, 1913) je omo Afrika Amerika to je olutudekun, aseteyan, ati oluwona nigba Ogun Abele Amerika. Leyin igba to sa kuro ni oko eru, nibi ti won bi si, o se iranlose metala lati se itusile awon eru bi 70[1] nipa lilo awon eto ati ile abo awon alakitiyan alodioko eru ti a mo si Underground Railroad. Lojo waju o ran John Brown lowo lati wa awon eniyan ti won rolu Harpers Ferry ni, o si tun sakitiyan fun eto ibo awon obinrin.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Larson, p. xvii.


text: 1“Unimbɔti beel náań nì kii bukpaadaan ubɔ nín nyáń kutaafaau pòlpɔl kí nyàab̀ bipaadambi bí tɔ̄ ditundi u-kpaabun puee ní. 2U ká-bee, ní bi sòon̄ ki bɔ́ntì yii u dàá pà-bi ŋwiin ŋubɔ tundi paati, ní u cáá-bi ki tɔ́ u-kpaabun. 3Tikúti tiwa gbáńee, u nyáń ki ká biba kā kinyɔŋin fam kaa bíī tūǹ diba, 4ní u bí-bi yii: 'Ni mun nín̄ cámaan m-kpaabun, m dàá dāá pà-ni an nín máaǹ puee.' 5Ní bi búntì. Ní bukpaadaan tí nyáń tikúti saalaa nì tili ní ki dāa nyáń wiŋkpooti tikúti tita ki ká biba mun. 6Kujoou tikúti tiŋmoo watilee, ní u tí nyáń ki ká biba kā, ní u bālfì-bi yii: 'Ba ŋá ní doooo kutaafaau ni kā doo fam, kaa bíī tūǹ diba?' 7Ní bi kíí-u yii: 'Di sá yii ubɔ kaa cúú-ti.' Ní u bí yii: 'Too, ni mun nín̄ cámaan man kpaabun.' 8“Kujoou jɔ́otèe, ní bukpaadaan bí un kpèé u-paadambee yii: 'Yíiń bipaadambee kí pà-bi bi-paati, kí kíliń bin m lúŋkèe kí dāá kátí bin m pééyee.' 9Ní bin bi cúú kujoou tikúti tiŋmooyee dɔ́miń, ní bi-kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ ŋwimmɔn paati. 10Bin bin u péé péé ki cúúyee dàkafī yii bíǹ dàá fɔ̃ɔ̃ tipaal án nīn wīikí ki jítiǹ bin lúŋkì boonee, ní bi dū ŋwiin ŋubɔ paati ki tīī báà ŋma. 11Bi nín fɔ̃ɔ̃ animilee, ní bi bíī gbùkum̄ ukpilee pu, yii: 12'Bin a lúŋkì ki fɔ̃ɔ̃ nee, kukúbambaantiiu ní bi dūu túń ditundi, ní a pàn̄-bi mbaantiim kii timbi bin kíĺ doooo kutaafaau ki kùn̄ ki gīī, ŋwìiń píĺ-tee.' 13Ní u fātìi kíí bi-kansikin ubɔ yii: 'M-bɔɔ, maa mūul̀-si. Man nì si kaa sòon̄ a kíí yii a dàá fɔ̃ɔ̃ ŋwiin ŋubɔ paati níiin? 14Fɔ̃ɔ̃ a-nimiliŋ kí nīn cá, m là kí tīī ujoolkaa nee kii m nín tīī si mun puee ní. 15Maa cáá nsan kí dū m-nimiliŋ kí ŋá m nín là pueeee? Àá, m nín ŋá un béeyee tiŋanee ní an wù-si ní?' ” 16Ní Yeesu gítī lī yii: “Bin bin sá bisanlintiliibi kɔŋkɔnneeyee dàá ŋá biboompaanliibi, ní biboompaanliibi ń dāá ŋá bisanlintiliibi.” 17Ŋyunti ŋun Yeesu cá Jeerusaleemee ní u gāntì u-boonnooliibi saalaa nì bilee nsanni, ní ki bí-bi yii: 18“Ni ká Jeerusaleem un ti jɔ́ḿ neeyaa, bi dàá cúú man Kinibiki kí tīī bisaraaŋakpilib nì bimaradakaliibi, ní bíǹ ń dāá sòoǹ m-bɔti kí lì yii bí kpò-mi, 19kí dū-mi kí ŋúbiǹ bin kaa sá Juuda yabee ní bíǹ ń bèel̄-mi kí gbá-mi anaalab, kí kpáá-mi ndɔpuntikaa pu kí kpò-mi, ní winta dalee ḿ fàtīí fìkitī.” 20Niinee, Seebeedee jipɔmbi na yɔ̃oǹní u-biyaamu ki dɔ́miń Yeesu cee ki gbāaǹ u-nimiin kí mèè-u tiba. 21Ní Yeesu bālfì-u yii: “Ba ní a là?” Ní u bí-u yii: “Ŋyunti ŋun a yaa láā kpántì ubɔtee, á yàntī m-jipɔmbi bili nee ubɔ ń dāá nīn kā a-ŋaŋgiil pú, un kíǹee a-ŋaŋgan pú.” 22Ní Yeesu bí yii: “Naa nyí tin ni mèéyee. Ni ŋūǹ kí nyò falaa un man dàá nyò naaan?” Ní bi kíí-u yii: “Iiin, ti ŋūǹ.” 23Ní Yeesu kíí-bi yii: “Tiŋman, an lafun sá ní nyò falaa gbanti, ama an yaa kíǹ ŋŋaŋgiil nì ŋŋaŋgan kakaaŋuee, an kaa sá man di pūǹ an paani. Ipaan gbanti sá ki tīī bin pu m-Baa bɔ́ntì-i ki síiǹee ní.” 24U-boonnooliibi saalaa bin kíǹee nín gbìl̄ mimmee, ní bi fɔ̃ɔ̃ nnabiyaamu mulee pu diŋuul. 25Niinee ní Yeesu yíiń bi-kɔkɔ, ní ki bí-bi yii: “Ni nyí yii atimbun bɔtiibi wɔ́b́ bi-yab, ní binikpaambi tɔ́kɔ́ bin kíǹee pu ki dàkà-bi bi-pɔŋŋu. 26An kaa máaǹ kí nīn bí míǹ nimbi kansikin, ama un yaa là kí nīn sá ukpaan ni-kansikinee, udaan ń gíiǹ u-ba ni-tɔntɔnliu, 27ní ni-kansikin ubɔ yaa là kí nīn sá upeepeekaayee, udaan ń nīn sá ni-yumbuu. 28Míǹ ní man Kinibiki kaa dɔ́miń bí ŋá ditundi kí tīī-mi, m dɔ́miń kí tɔ̄ atuun kí tīī binib ní kí dū m-maŋfal kí pà kí fɔ̃ɔ̃ binib tikpil kí líí.” 29Ŋyunti ŋun Yeesu bíī nyēēJeeriikooyee, dinikitikpaandi diba nìn nɔ́ɔ́-u. 30Ní bijɔfub bili nìn kā nsan caŋin, bi gbìl̄ Yeesu bíī jītí bi-cee niinee, ní bi bíī tátí yii: “Ukpil, Dafiidi naantiiu, sɔ̄ ti-saai!” 31Ní diniwulee bíī wòoǹ-bi yii bí ŋmīĺee ní bi mɔ̄tìi bíī tátí mpɔn yii: “Ukpil, Dafiidi naantiiu, sɔ̄ ti-saai!” 32Niinee ní Yeesu sāā ki síl̀, ní ki yíiń-bi ki bālfì-bi yii: “Ba ní ni là ḿ ŋá kí tīī-ni ní?” 33Ní bi kíí-u yii: “Ukpil, ŋúbití ti-nimiliŋ.” 34Ní Yeesu súń bi-saai ní ki gbēēbi-nimiliŋ, kpalaa niinee ní bi wál̀, ki kíǹ ki nɔ́ɔ́-u.


text: 1Yeesu tí kíĺ ki bíī dàkà Gaaliilee mɔɔl caŋin, ní kunipaau kɔ́oǹní ki kpáfì u-cee. Bi-wíiŋŋu puee, ní u jɔ́m̀ ki kāl̀ buŋalimbun nnyim pu, ní kunipaauee kɔkɔ sí dimɔɔgbandi ki pìlīǹ-u. 2U nìn cáá alaŋkpan tikpil ki sòoǹ nì bi tibɔti ní ki dàkà-bi ki bí-bi yii: 3“Pīlfìmaan! Uwaŋyaanli ubɔ nyáń kí yàaǹ u-wamboolii. 4U bíī yàantée ní iba lítì nsan pu, ní ilunlukuti dɔ́miń ki dūu jíń. 5Iba mun lítì kuteeu pu, laakin kitiŋ kaa nyɔ́òyee ní ki pūtì kpáàā nyáń. 6Ŋwìiń píĺee ní i kpíì kun puee kitiŋ kaa nyɔ́ò inyaan ń kɔ́. 7Iba mun lítì ikuŋkumin ki nyáń, ní ikuŋkum wíiǹ ki múkuǹ i-pu, ní iaa ŋúń kí lòoǹ. 8In kíǹee mun lítì laakin kitiŋ ŋān̄ee, ki nyáń ki wíiǹ ki cáá apoo, ní ki lòon̄ ifin. Iba cáá abil mmuŋku nì saalaa, iba mun imuŋku ita, in kíǹee mun dilaataal.” 9Ní u gítī kútì ki lī yii: “Sii un yaa cáá ditafalee ń gbìl̄!” 10Ŋyunti ŋun u kíǹ u-babee ní bin nìn cēentí-uee nì u-boonnooliibi saalaa nì bilee bālfì-u u-laŋkpaŋŋee taapu. 11Ní u kíí-bi yii: “Unimbɔti yāntì nimbi ń béé u-beel bɔti tin nìn bí dibalinee taapu. An yaa kíǹ bifantantiibee, an kɔ sá bíǹ cee alaŋkpan ní, 12an nín dàá ŋá pu ní: 'Bi-nimiliŋ ń nīn kpítì bí taa nín̄ wāĺ, bí nīn pílfí mun tikpil kí taa nín̄ gbìl̀ee; an yaa yíì, bi yaa kpēēki wál̀, ki yaa pílfì mun ki gbìl̄ee, bi féeń bi-saŋkpitii, Unimbɔti ń dū bi-kpitii kí pɔ̄-bi.' ” 13Ní Yeesu gítī lī-bi yii: “Naa gbìl̀ dilaŋkpandi nee taapuɔɔɔ? Kin ni dàá dāá ŋá mana kí gbìl̄ alaŋkpan ŋin kíǹee taapu? 14An sá Unimbɔti nyɔɔbundi ní uyaanlee bí ki yàantí. 15Binib biba ŋmàǹ kii iwambool in lítì nsan puee ní. Binibee yaa gbìl̄ dinyɔɔbundee, Sitaan dòoń ki lèekī dicilpu tibɔti tin bi búĺ bi-pɔbiliŋinee. 16Míǹ mbaantiim ní binib biba náań nì kuteeu, laakin iwambool lítèe. Binibee yaa gbìl̄ dinyɔɔbundee, bi fòol̄-di nì dipɔɔpindi. 17Nì min kɔkɔ bi fòol̄ mimmee, baa cáá inyaan kí sīĺ kí báań. Bi nín fɔ̃ɔ̃ dinyɔɔbundee puee, an yaa sá digìńdi kii disaandi, di yaa jéetì bi-puee ní bí dū dimákal din bi cáá Unimbɔti puee kí fá malaa. 18Biba mun ŋmàǹ kii ikuŋkumin, laakin iwamboolee lítèe. Bíǹ di sá bin gbìl̀ dinyɔɔbundee, 19ní waanee landɔkɔi páb́-bi, tigaajati ŋmàtíǹ-bi, ní nnimitaataam mun cáá-bi. An wantee kɔkɔ mūkuntí ki bìintí dinyɔɔbundee pu, ní dàá ŋūǹ kí lòoǹ abil. 20Biba mun tí ŋmàǹ kii laakin kitiŋ ŋān̄ iwamboolee lítèe ní. Bíǹ di sá bin gbìl̄ dinyɔɔbundee ki fɔ̃ɔ̃-dì, ní ki lòoǹ abil. Ŋfin ŋubɔ pu lòon̄ mmuŋku nì saalaa, ŋubɔ imuŋku ita, ŋubɔ mun dilaataal.” 21Ní u gítī bí-bi yii: “Baa tùutī fitila kí dūu tàkan̄ kulɔŋun, kaa tí dù-u kí síiń kilambaŋ taapu. Bi dù fitila kí tɔ́kɔń kifaŋkɔlii pu ní. 22Míǹ ní tin kɔkɔ pu binib bìintée dàá dāá bìitī, tiba kaa bí dibalin kaa làá nyā mpaampiin pu. 23Sii un cáá ditafalee ń gbìl̄!” 24Ní u tí bí-bi yii: “Ní nīn pílfí tibɔti nee tiŋan. Ni nín ŋmāntì pu ki tīīyee, Unimbɔti dāa ŋmàntī míǹ ní kí tīī-ni, kí gbéeǹ-ni gba án yàaǹ. 25Di sá yii Unimbɔti dāa kútí un cááyee ní kí fɔ̃ɔ̃ un kaa cááyee cee fiii un u bàà cááyee.” 26U gítī lī yii: “Unimbɔti beel náań nì kii unil nín yàantí iwambool kitiŋ puee ní. 27U yaa gèeǹeeee, u yaa wāĺeeee, kunyeeueeee, ŋwìiń pueeee, iwamboolee nyēēki wīintí, waa kpāantí kí béé an nín dì pu ní kí dāá ŋá mimmee. 28Kitiŋ ki-ba càntī iwambool ń nyā kí cáá apoo kí màtī, ní kí lòoǹ abil ifin ni. 29Abil yaa bīń ki dɔ́òyee, mimmee, kudiceeu bāań dee ní bí yòon̄ kijiki kí kɔ́ kí cā.” 30Yeesu gítī lī yii: “Ti dàá dū Unimbɔti beel kí nántíǹ ba? Àá dilaŋkpandi dilar ní ti dàá gāā kí dàkà dibeelee nín bí puee? 31Di náań nì kii tikuŋfaal subiki kin bi yíì muutaadee bil ní. Bi yaa búĺ-dèe díǹ di sá kiwaai kitiŋ pu subiliŋ kɔkɔ kansikin. 32Ama bi nín búĺ-dèe ní dí nyā kí wíiǹ kí tɔ̄ apan kí kpántí busukpaambu kí jītíǹ tikuŋfaal tin kɔ kíǹee subiyaamu, ali nnɔmbiyaamu gba ŋūǹ kí dāá páań mu-diiŋŋi kí báĺ busubuee faatin.” 33Alaŋkpan nee jutiibi tikpil ní Yeesu nìn cáā sòoǹ nì bi u-bɔti, min ní bi nìn ŋūǹ kí gbìl̄ taapuee. 34Waa nìn sòoǹ nì bi fam an yaa kaa sá nì alaŋkpan. Boonee, u nì u-boonnooliibi yaa kíǹ bi-ŋmaniŋmee ní u cántí alaŋkpanee taapu ki tùkù-bi. 35Ŋwimbaanti gbanti jookuee, Yeesu bí u-boonnooliibi yii: “Tí dùtīmaan lapu buŋgbandi!” 36U-boonnooliibi yāntì kunipaau yàl̄ee, ní bi kɔ́ buŋalimbu bun ni u nìn kēēki kpáaǹ-u ki búntì. Iŋaliŋfi iba mun nìn táá-u. 37Bi cée ní kubuŋkpaaŋŋu kubɔ kíĺ ki bíī jītí ki yòontí nnyim ki tòɔ́ buŋalimbun, ki yāntì buŋalimbuee bíī gbéè nnyim kpalaa. 38Ama Yeesu úǹ nìn dɔ̄ buŋalimbu boon pú ki kúĺ diyikuŋkul ki gèeǹ, ní u-boonnooliibi fīntì-u, ní ki bí-u yii: “Ukpil, ti nín dàá kpúee, an kaa ká-saaa?” 39U fīntèe, ní ki kpātì kubuŋu pu ní ki tùkū dimɔɔl yii: “Ŋmīĺ kí dòon̄ soooo!” Ní kubuŋu kpáàā gbēeǹ, ní an ŋmíl̀ fɔ́ŋfɔŋ díkídiki. 40Niinee ní Yeesu bālfì u-boonnooliibi yii: “Ba ŋá ní ni fāŋkì mimmee? Ba pu ní naa máká m-pu?” 41Tifaandi nìn baasii kɔ́-bi tikpil, ní bi bàlfī tɔb yii: “Kijapaai nee nín baasii sá ŋma dee, ní ki sòoǹ kubuŋu nì dimɔɔl gbìliǹ-u míǹ nan dee.”


text: 1Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọá beè gboó bĩiná Stívàn kọ, “É kọ belí dú kà kà?” 2Stívàn à aalá kọ: “Pá nà tẹ̀ nè pá nà vígà, pãaném̄i tṍ ló! Be sĩ́ bẹẹ nómá tẹ̀ Ébràhàm à kálá má sĩ́ bon e a kọlà Háràn gé tõo, Bàrì e a dú dù̃ùnè beè sìlàé ló gbẹa Mẹsapatémìà, 3vaá kọ́ nèe kọ: ʽAa ló pá o dó nè pá o nen vaá ò má sĩ́ dó kĩ e nda é kọ ó kìl.’ 4“Ébràhàm beè gboó aa a kpá dó Kaldíà vaá má sĩ́ bon e a kọlà Háràn gé tõo. Vaá tṍó e tẹ̀ Ébràhàm ú lọ̀l, Bàrì beè gboó lẹ̀ẹ̀làe kọ á má sĩ́ boní e boolo dii kátogóí. 5Bàrì náa beè nèe tọ́ọ̀ báà sĩ́ kunu kẽí kọ á tú naamá ńlẹ, sõò Bàrì beè zigà kọ à é nèè pá a nvín nè ẹ̀ẹ̀ kọ á dú ba ìè nu. Tṍó e Bàrì beè zigà zigai nè Ébràhàm, à gáà beè ie tọ́ọ̀ kà nvín. 6Nee nu e Bàrì beè kọ́ neèi: ʽPá o nvín é tõo dõòna kà kpá dó vaá dú gyóòlo vaá di kè bá bíígá ló m bóó gbáá. 7Sõò nda é kpọ́ té ló gbò e bà é dú gyóòlo nèa, vaá tṍó e a é lée, pá o nvín é beè aa dóá dú kĩí gé fã̀ nda.’ 8Bàrì beè zila zíl gbaa ló vaá nè log Ébràhàm kọ pá a nvín pá gbálà nè ẹ̀ẹ̀ á kòòà, e a é náa zogè kọ zíl dièva zẹ̀ẹ̀. Boo bée vó, tṍó e a ni toolá aatáá dee e Áízèk beè meà, Ébràhàm beè gboó koóe. Áízèk à koo ńlẹ nvín Jékọ̀b, vaá Jékọ̀b à koo òb nè bàà kà pá ńlẹ nvín, e bà dú gbò nómá tẹ̀ òb nè bàà tẽ́ gã Ízràẹ̀l. 9“Pá nvín Jékọ̀b beè ié bẹẹ nyíe ló ba vígà Jósẹ̀f vaá túe oolá pá Íjèpt kọ á dú gyóòlo. Sõò Bàrì beè dìe ló 10vaá nvèè bá nèe kọ á zélí bá dénè tãàgà e a è téní bá. Tṍó e Jósẹ̀f íná ló Fẹ́rò, Méné Íjèpt, Bàrì beè nèe nyìmà nu vaá naa kọ á leema ménéá, naa ní e a túe naamá nen e a gé lẹẹlà bel ló kpá dóá nè dénè nu e a di tọ ménéá. 11“Kíi beè gboó dọ zivè kà kpá dó Íjèpt nè Kénàn, naa ní e gbò nen beè mòn gbele bá kpóó tãàgà. Bẹẹ gbò nómá tẹ̀ náa beè mòn tọ́ọ̀ kà gyã́á gè dè, 12vaá tṍó e Jékọ̀b dã́ kọ gyã́á di Íjèpt, a beè gboó lẹ̀ẹ̀là pá a nvín, e bà dú beéle gbò nómá tẹ̀ nieí, simá kĩé túá tóm. 13Ní e a égè bàà tóm e bà sí, Jósẹ̀f beè gboó tú a ló tẹlẹ bàlà kẽ naa kọ pá a vígà á nyimàèe ló, vaá kĩé ní e Fẹ́rò, Méné Íjèpt, beè dì nyimá ló pá nen Jósẹ̀f e. 14Vóá à naa, Jósẹ̀f beè gboó lẹ̀ẹ̀là pá a vígà simá ló a tẹ̀ Jékọ̀b, kọ bà á kọ́ nèe nè dénè pá a tọ e bà gbá toolá taa tub nè òb nè vòò nen, kọ bà á dú Íjèpt. 15Jékọ̀b nè dénè pá a tọ beè gboó àà má sĩ́ Íjèpt. Kĩé ní e ẹlẹ nè pá a nvín, e bà dú bẹẹ gbò nómá tẹ̀ nieí, beè tõo dọ̀ dee e bà ú é. 16Ba beè dàlàva íí kilma Sẹ́kẹ̀m gé lì m bànà ú e Ébràhàm beè zálma kpègè lọl bá pá nvín Hémọ̀, e bà dú Sẹ́kẹ̀m. 17“Tṍó e tṍó ni lée e Bàrì é gé naa nu e a beè zìgà nè Ébràhàm, gã́ bug pá beéle dó e ba è di Íjèpt beè gboó kpáá palà ge bọọ dọ ló. 18Dee dee nvée, méné e bè náa è nyímá nu e a kil ló Jósẹ̀f beè gboó dàlà togó bẹ̀l kpá dó Íjèpt. 19A beè kẹlẹ bẹẹ gbò nómá tẹ̀ vaá nèva agẹ bá kpọ̀ té. A beè tú bá kpóó lẹ̀ẹ̀màva bel ló kọ bà á sọ̀ bá gbò ãa nvín gbẹẹ ke dei kọ bé bà ú. 20“M gbò tṍóí ní e Mózìs beè mèà e, vaá a è dú kà lé gbálà nvín. Ba è bumáe gbẹa tọ a kà m taa ẽ́, 21vaá tṍó e bà ni túe lọl tọ a kà tẹlẹ ke dẹi, síla ménéá beè gboó nanáe vaá bumáe naamá ńlẹ nvín. 22Ba è nóòmàe dénè íb nyìmà pá Íjèpt, naa ní e a è dú zivè kà nen m ge ló bel nè ge naa nu. 23“Tṍó e Mózìs ni toolá bàà tub gbáá, a beè gboó gbĩ́ gè nyima ló íb bá e ba géè sẹ̀ẹ̀mà pá a vígà, naamá pá Ízràẹ̀l. 24À gboó mòn ene ọ̀và e nen Íjèpt gé bomíe, à gboó sì gé dùùlàe lọlie bá vaá fẹ́ nen Íjèpta. 25(A beè ié bùlà kọ pá ńlẹ gbò é tavẹ kọ Bàrì gé túèe aàmàèva, sõò bà náa è tavẹ.) 26À zila dee e a bẽene, Mózìs à dọ boo bàà nen Ízràẹ̀l e bà gé bé. A beè gboó gbĩ́ gè nvèèva fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló gbàà. À gboó kọ: ʻẸ̀b mè pálàa bọ̀ì bàà vígà e o gbái dui Ízràẹ̀l. Éé ní e a kọ ó béi é?’ 27“Sõò ẹlẹ e a géè bòm ńna ọ̀vàa à tãa bá Mózìs lọa ló vaá bĩináe kọ: ʽMée ní e a è kọ ó bẹ̀lii vaá beelái bel gbàà e? 28Ò gbĩ́ ge fẹ́ná gé nda dì belí bé e o beè fẹ́ nen Íjèpta naa sṍóeá?’ 29Tṍó e Mózìs dã́ naa vó, à gboó teá aa Íjèpt má sĩ́ bon Médìàn gé tõo. A è tõo kĩé ié bàà kà nvín pá gbálà. 30“Tṍó e bàà tub gbáá ni tení, nyómá tóm Bàrì beè ló bel tenmá gbàà sã́ e a géè bẹ́ ló kpò sàgà nu nè Mózìs gbẹa boo kpáá bàlà ól e a di ku ló gù Sáínàì. 31Nu e Mózìs moná beè palà ge bọọe ló, vaá à gboó kyãà bã ku ló kpò sàgà nu e sã́ gé bẹ́ lóá vaá palà ge ẹ̀b. Sõò a è gboó dã́ mon Dõò Bàrì e a kọ́: 32ʽNda Bàrì e pá o gbò nómá tẹ̀ beè fã̀a, Bàrì Ébràhàm, Áízèk nè Jékọ̀b.’Pọ̀ beè gboó sii Mózìs vaá kénèe, naa ní e bè náa è láá ẹ̀bnà sã́á. 33“Dõò à gboó kọ́ nèe kọ: ʽLọ̀à kpá ká tọ tọni mè kĩ e o di éláí kunu kẽ káí. 34M̀ monì íb agẹ bá tãàgà e pá ńda gbò di kè bá m kpá dó Íjèpt. M̀ dã́ ba kpã́ tó vaá m̀ dù m ge dùùlàva lọl kè bá gyóòlo. Dù, mè m̀ é lẹẹlàni simá Íjèpt kátogóí.’ 35“Mózìs ní e pá Ízràẹ̀l beè kìnàèa vaá bĩináe kọ ʽMée ní e a beè kọ ó bẹ̀lii vaá beelái bel gbàà e?’ Sõò ẹlẹ ní e Bàrì beè kọ á bẹlva vaá dùùlàva lọl kè bá gyóòlo tenmá ló nyómá tóm e a beè ló bel nèe tenmá gbàà sã́ e a géè bẹ́ ló kpò sàgà nuá é. 36Mózìs beè sí tóm dù̃ùnè vaá tulè pá Ízràẹ̀l lọl Íjèpt. À sí tóm dù̃ùnè gbẹá nu Mii Mii Pene nè boo kpáá bàlà ól m bàà tub gbáá. 37Mózìs ní e a è kọ́ nè pá Ízràẹ̀l kọ: ʽBàrì é lẹẹlà nen kọ́ bùlà Bàrì e a é belí nda mái, vaá à é dú nen e a aa bọọ mana mana.’ 38Mózìs ní e a è di ló pá Ízràẹ̀l boo tṍó e ba è bõona boo kpáá bàlà ólá. Ẹlẹ nè bẹẹ gbò nómá tẹ̀ ní e ba è di kĩé boo tṍó e nyómá tóm Bàrì beè ló bel nèe gbẹa boo Gù Sáínàì, vaá à tú mon bel Bàrì e a di dùm kọ bà á má beele. 39“Sõò bẹẹ gbò nómá tẹ̀ náa beè gbànie tṍ ló. Tãa vó, ba è kìnàe vaá dàlà togó gbĩ́ gè òòà kẽ kil Íjèpt. 40Boo bée vó, bà gboó kọ́ nè Ẹ́rọ̀n kọ: ʽDèm gbò nu e è é naamá gbò ńbàlì e a é tulei nèi, mè née nyimà ló nu e a náá ló na kà gbálà e a kọ̀là Mózìs e a beè tulei, lọl Íjèpti.’ 41Tṍóá ní e bà gboó dèmmà bá nu e a belí mèà nvín láo e bà vaalá gyọ́ọ nè e, vaá sẹlẹ dè nu ẹ́ẹ́ nyíe nè zaava boo bée nu e baala beè dèmmà báá. 42Boo bée vó, Bàrì beè gboó kìnva vaá sọ̀va bá kọ bà á kumi sĩ́ kẽ nè gyã́à káála dì belí bé e a di m Kpá Gbò Kọ́ Bùlà Bàrì naa kọ: ʽPá Ízràẹ̀l! M bàà tub gbáá e o beè tõonii boo kpáá bàlà ólá, níì nda ní e o beè kèlii nom vaá vaamai gyọ́ọ nei é nì. 43Tọ kàn Mólọ̀k ní e o beè faalai é, nè kélè té e a doga tõ̀ò Rẹ́fàn, bọọ ńbàlì gyã́à káála, níá gbò ńbàlì e boolo beè dèmmà bá vaá kọ ò é fãi é. Vaá vóá à naa, m̀ é lẹẹlài zelmá kẽ fùlmà bon Bábìlọ̀n.’ 44“Bẹẹ gbò nómá tẹ̀ beè ié Tọ Kàn Káí e a è zogè kọ kè sĩ́ Bàrì beè diva ló boo tṍó e ba è di boo kpáá bàlà ólá. Ba è tìb kà lèlà íb ní e Bàrì beè lẹ̀ẹ̀là vaá zogè Mózìs kọ á tìva. 45Tṍó e tṍó ni tení, bẹẹ gbò nómá tẹ̀ e ba è tú tọ kàna lọl bá baála gbò tẹ̀a beè gboó faalá tọ kàna boo tṍó e bà zọ Jásùà bã boo kunu kẽ e Bàrì beè kpenè pá dõòna kà dó lọl boo nèvaá. Vaá tọ kàna beè di kĩé dọ̀ tṍó e Dévìd dú méné pá Ízràẹ̀l. 46Sàn nyíe Bàrì beè di boo Dévìd, vaá a è gboó bĩina lọl bá Bàrì kọ á nèe kói e a é tìbmàe Tọ Káí nè Bàrì Jékọ̀b. 47Sõò Sólomọ̀n ní e a beè tìb tọá é. 48“Sõò Bàrì e a tõo lọ̀l vaá à lee náa ólò tõo m tọ e nen tìbmà bá, dì belí bé e nen kọ́ bùlà Bàrì kọ́ naa kọ: 49ʽBàrì kọ, Káála ní e nda ólò tõo bẹl é, vaá m sẹlẹ ká tọ boo kunu kẽí. Mó íb tọ ní e o é láá tìb nè nda é? Ãà ní e a é tá nda gè tõo é? 50É kọ níì nda ní e m beè dèm dénè gbò nuí é nì?’ ” 51Stívàn beè gboó kil sĩ́ gè kọ́ nèva kọ: “Ò palà ge dúi kà gbò agẹ togó! Ò íèì agẹ nyíe vaá nóo tavẹi mon bel Bàrì! Ò béi Nyómá Káí belii bọọ gbò nómá tẹ̀. 52Náa íe tọ́ọ̀ nen kọ́ bùlà Bàrì e bọọ gbò nómá tẹ̀ náa beè biigè ló. Ba beè fẹ́ gbò e ba è kọ́ gbẹẹ deè sĩ́ tã́gíní kpã́á gbáá kọ nen lé lab dògò é dú. Vaá kátogóí boolo ní e o ténììe ló nveenii bá gbò ọ́b kọ bà á fẹ́e é. 53Boolo beè túi Log Bàrì e a beè nè Mózìs tenmá gã́ gbò nyómá tómá, sõò nóo sẹlẹ̀ì Logá!” 54Boo tṍó e gbò dóm bèèlaá dã́ bel e Stívàn lóí, ba beè gboó nvèè sṹg vaá palà ge biilée nyíe ló. 55Sõò Nyómá Káí beè bã m Stívàn vaá dàlàe dẽe ẹ̀bmà sĩ́ káála. À gboó mòn dù̃ùnè Bàrì nè Jíìzọ̀s e a di ela ke tõ̀ò ka boo bá lè Bàrì. 56À gboó kọ, “Gbanii tṍ! M̀ mon káála e a kuuà vaá m̀ mòn Sã́áná Nen e a di ela ke tõ̀ò ka boo bá lè Bàrì!” 57Gbò dóm bèèlaá beè gboó uuá bá deè tṍ vaá vulí kpã́. Bà gboó gbá kona boo Stívàn vaá siíe, 58dùùlàe kilma nvée boná, vaá tobmàe dem dọ̀mà tṍó e a ú. Gbò e ba è eláe nen di tõ̀ò lóá beè lọ̀a ba kọ̀là ló ló vaá tú nvee bá ene kà nvín ãa gbálà e a kọlà Sọ́ọ̀l. 59Ba beè kil sĩ́ gè olòó tobmàe dem boo tṍó e a dì e a gé tãàgà ló Bàrì kọ, “Dõo Jíìzọ̀s, tú nà ból nyíe!” 60À gboó kumi dúnú kẽ vaá vulí kpã́ kọ, “Dõo Bàrì, ia ló pọ́lọ́í nèva!” À kọ vó lọ̀l, à gboó ù.


text:
Robert Menzies
Robert Gordon Menzies je oloselu omo ile Australia ni Menzies. A bi i ni 1894. O je olootu ijoba ile Australia fun odun mokandinlogun. Ilu Jepart ni won ti bi i ni Victoria. O gba oye ninu ofin ni University Melborne. Ni aarin 1928 si 1934, o wa ni Victoria State Legislature. Nigba ti o se, o wo federal House of Representative. O di Attorney General ile Australia ni aarin 1935 si 1939. Leyin igba ti J. A. Lyons ku ni Menzies wa di olootu Australia. O fi ori oye sile funraare ni 1966.


text:
Èdè Árámáìkì
Èdè Árámáìkì je ara èdè Sèmítíìkì (Semitic). Àwon tí ó ń so èdè yìí tó egbèrún lónà igba ní Ìráànù (Iran) àti Ìráàkì (Iraq) pèlú òpòlopò àwon mìíràn tí wón tún ń so ó ní Ààrin gbùngbùn ìlà-òòrùn àgbáyé (Middle tast). Láti séńtúrì kefà ni wón ti ń fi Árámáìkì àtijó (Classical Aramaic) ko nnkan sílè ní Ààrin gbingbein ìlà-oòrùn àgbáyé (Middle East). Hébéérù ni ó wá gba ipò rè gégé bí èdè tí àwon júù ń so.
Èka-èdè ìwò-oòrùn èdè yìí (Western dialect) ni èdè tí Jéésù Kristì àti àwon omo èyìn rè ń so. Èka-èdè kán tí ó wá láti ara èka-èdè yìí ni wón sì ń so ní àwon abúlé kan ní ilè Síríà àti Lébánóònù.
Ní nnkan bíi séńtúrì kéje ni èdè Lárúbáwá gba ipò èdè Árámáìkì. Èka-èdè apá ìwo-oòrùn èdè yìí tí a ń pè ní Síríàkì (Syricac) ni àwon ìjo Àgùdà ará fíríàkì (Syriac Catholic) ń lò.
Álúfábéètì méjìlélógún ni èdè yìí ní. Èdè yìí sì se pàtàkì nítorí pé láti ara rè ni Hébéérù, Lárúbáwá àti àwon èdè mìíràn ti dìde.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]


text:
Nọ́mbà gidi
Ninu imo mathematiki, nomba gidi (real number) ni a mo si awon nomba ti a le kole gege bi nomba irumewaa (decimal) ti ko lopin. Fun apere 2.4871773339…. Awon nomba gidi je nomba onipin, nomba bi 42 ati −23/129, ati nọ́mbà aláìníìpín, nomba bi π ati gbòngbò alagbarameji 2 (square root) ti won si se fihan gege bi ojuami (point) ni ori ila nomba to gun ni ailopin.
A n pe awon nomba gidi be lati le seyato si awon nọ́mbà tósòro (complex number). Ni aye atijo awon onimo isiro mo nomba tosoro gege be nomba tikosi (imaginary number).
Àwọn àkóónú
Bi a se le da nomba gidi mo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Nomba gidi le je onipin tabi alainipin; o le je nomba aljebra tabi nomba tikonionka (transcendental number); be si ni won le je todaju, ni odi tabi ki won o je odo.
A n fi nomba gidi se iwon awon opoiye to je wiwapapo (continuous). O se se ka fi won han gege bi nombamewa to ni itelentele (sequence) eyonomba (digit) ti ko lopin lapa otun ojuami nombamewa (decimal point); a le fi won han bayi 324.823211247…. Awon ami bintin meta to wa leyin nomba yi tumosi pe awon eyonomba miran si n bo leyin.
Bakanna, awon nomba gidi tun ni idamo meji ti papa elesese (ordered field) ni, be ni won si ni idamo ti a mo si ipari l'oke tokerejulo (least upper bound). Akoko so fun wa pe awon nomba gidi ni papa kan, pelu aropo, isodipupo ati isepinpin pelu awon nomba ti ki se odo ti won le je elesese lapapo ni ori ila nomba lona to ni ibamu po mo aropo ati isodipupo. Ekeji so fun wa pe ti akojopo nomba gidi ti ki se ofo (empty) ba ni ipari l'oke (upper bound), o gbudo ni ipari l'oke tokerejulo. Awon mejeji yi lapapo ni won se'tumo nomba gidi patapata. Lati inu won ni awon idamo nomba gidi yioku ti jade wa. Fun apere a le fihan pe gbogbo polynomial (alamipupo) alagbara nomba siseku pelu nomba ibamulo (coefficient) gidi yio ni gbongbo gidi; ati pe ti a ba s'aropo gbongbo alagbarameji idin okan (minus one) po mo nomba gidi lati fun wa ni nomba tosoro, esi yi ni a n so pe o je titi ninu aljebra.
Iwulo awon nomba gidi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
A n se iwon ninu Imo Sayensi Alagbamu (physical science) gege bi won ba n sunmo nomba gidi to. Bo tile je pe awon nomba ti a n lo fun eyi je ida nombamewa (decimal fraction) ti won duro fun awon nomba oniipin, nipa kiko won sile gege bi nombamewa fihan pe won n sunmo nomba gidi kan.
A n so pe nomba gidi se sesiro ti igbese isiro ti a mo si Algorithm ba wa ti yio mu eyonomba re wa. Nitoripe bo tile wu ki awon algorithm re o po to, won niye pato (countable), sugbon awon nomba gidi ko niye (uncountable), nitori eyi opo ninu awon nomba gidi ni won ko se sesiro.
Ero onka Komputa le sunmo nomba gidi nikan. L'apapo won le s'oju fun awon inuakojopo (subset) awon nomba oniipin pato kan, nipa lilo nomba ojuami tonlefo (floating point) tabi nomba ojuami soso (fixed point), be sini awon nomba oniipin yi n je lilo lati sunmo awon iye gidi ti won sunmo won.
Awon onimo isiro n lo ami R (tabi tabi Unicode ℝ) lati se'duro fun akojopo gbogbo nomba gidi. Ami ikosile Rn n tokasi aaye elegbe-n pelu ipoidojuko (coordinate) gidi won. Fun apere awon iye R3 je nomba gidi meta ti won tokasi ipo kookan ninu aaye elegbe meta (3 dimension)
Isetumo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Amuwa lati inu awon nomba oniipin[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
A lé mú nomba gidí wa gégé bí àkótán àwon nomba oniìpín ni ònà tó jé pé ìtèntèle nomba kan se fẹsíwájú pèlú nombámèwa tàbí nombáméjì (binary) báyí {3, 3.1, 3.14, 3.141, 3.1415,...} f'enuko sí nomba pàtò gidí kan.
Agbagbo (Axiom)[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
E je ki R ki o duro fun akojopo gbogbo nomba gidi. Nitorie:
- Akojopo R je papa kan. Eyi tumosi pe a le se aropo ati isodipupo ninu re.
- Papa R je elesese. Eyi tumosi pe a ni apapo elesese ≥ to je pe, fun gbogbo nomba gidi x, y ati z:
- ti x ≥ y nitorie x + z ≥ y + z;
- ti x ≥ 0 ati y ≥ 0 nitorie xy ≥ 0.
- Eseese yi je akotan Dedekind. Eyi tumosi pe gbogbo abeikojopo S (subset) ti ki se ofo, fun R pelu ipari l'oke ninu R ni ipari l'oke tokerejulo (least upper bound or supremum) kan ninu R.
Idamo to gbeyin yi lo seyato larin nomba gidi ati nomba oniipin. Fun apere akojopo awon nomba oniipin ti alagbarameji won din si 2 ni nomba oniipin ipari l'oke (apere 1.5) sugbon won ko ni nomba onipin ipari l'oke tokerejulo, nitoripe gbongbo alagbarameji 2 ko se pin
Awon Idamo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Titan
Idi pataki ti a tun se seyato awon nomba gidi ni pe won ni gbogbo opin (limit). A le so pe won ""tan". Eyi tumosi bawonyi:
Itelentele kan (xn) nomba gidi ni a n pe ni ìtẹ̀léntẹ̀lé Cauchy to je pe fun e > 0, nomba odidi N kan wa to je pe ijinnasi (distance) |xn − xm| kere ju e eyun to ba je pe n ati m tobi ju N lo. Ni ede mi, itelentele je itelentele Cauchy ti awon afida (element) xn re ba sunmo ara won gbagba.
Itelentele (xn) foriko po si opin x to ba je pe fun e > 0, nomba odidi N kan wa to je pe ijinnasi |xn − x| kere ju e lo, to ba je pe n tobi ju N lo. Ni ede miran, itelentele kan ni opin x ti awon afida (element) re ba sunmo x gbagbagba.
A ri bayi pe gbogbo itelentele ti o n foriko si oju kanna ni itelentele Cauchy.
- Gbogbo itelentele Cauchy fun nomba gidi je eyi to n foriko si oju kanna.
Bayi wipe awon nomba gidi "tan".
S'akiyesi pe awon nomba onipin ko lo tan o. Fun apere itelentele 1, 1.4, 1.41, 1.414, 1.4142, 1.41421, …) je ti Cauchy sugbon won ko foriko si nomba oniipin. (Eyi yatosi nomba gidi ti won foriko si gbongbo alagbarameji 2).
Nitoripe awon opin wa fun awon itelentele Cauchy ni isiro Kalkulosi fi se e se, ti o si wulo. Ona kan ti a fi le sewadi boya itelentele kan ni opin ni ki a yewo boya o je itelentele Cauchy, nitoripe a ko le mo opin yi tele.
Fun apere etonomba (series) fun igbega alabase (exponential function)
foriko si nomba gidi kan, nitoripe fun gbogbo x awon aropo
le kere gan ti a ba je ki N o tobi daada. Eyi fihan pe itelentele Cauchy ni o je. A ti mo bayi pe itenlentele ohun foriko si opin kan bi a ko ba ti e le so opin ibi ti o foriko si.


text:
Nọ́mbà àkọ́kọ́
Ninu Ìmọ̀ Ìṣirò nọ́mbà àkọ́kọ́ (prime numbers) ni a mo si awon nomba adabaye (natural numbers) ti won ni nomba adaba meji pere ti a le fi pin won dogba, eyun ni nomba 1 ati nomba akoko fun ra ara re. Awon nomba akoko po to be to fi je pe won ko lopin gege bi Efklidi se fihan ni odun 300 K.J (kia to bi Jesu, K.J). Nomba odo 0 ati ọ̀kan 1 ki se nomba akoko.
Bi awon nomba akoko se tele ara won ni yi : 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 101, 103, 107, 109, and 113
Nomba 2 nikan ni o je nọ́mbà tódọ́gba (even number) larin won. Awon to ku je nọ́mbà tóṣẹ́kù (odd numbers).
Nomba Akoko gege bi baba awon nomba adaba[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ipilese Agbagbo Isesiro la kale pe gbogbo nọ́mbà odidi (integers) apa otun ti won tobi ju 1 lo se ko sile gege bi isodipupo nomba akoko kan tabi jubelo ni ona kan pato. Fun apere a le ko:
Gbogbo Awon Nomba Akoko[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Awon nomba akoko ko ni ye. Eyi ti je fifihan lopolopo ona. Eni akoko to koko fi eyi han ni Efklidi. Bi o se fi han ni yi:
- E je ki a so pe awon nomba akoko to l'opin (finite) kan wa. E je ki a pe awon nomba wonyi ni m. Se isodipupo gbogbo m, ki o si se aropo re pelu okan (nomba Efklidi). Nomba esi ti ri ko se pin pelu ikojopo number akoko kankan t'olopin, nitoripe bi a ba se pin to okan yio seku, be sini okan ko se pin pelu nomba akoko. Nipa bayi, tabi ki o je nomba akoko fun ra ara re tabi ki o se pin pelu nomba akoko miran ti ko si ninu ikojopo to l'opin. Botiwulekaje, a gbudo ni nomba akoko ti yio je m + 1.


text:
Kúrùpù
Kúrùpù (tabi laringotrakiobronkaitis) jẹ arun nipa mimi ti o lewu gan-an ti o maa nwaye nipa aisan ọ̀nà-atẹgun oke. Arun yii maa nfa wiwu ninu ọ̀nàfun. Wiwu yii maa nfa idiwọ fun mimi deede; awọn aami aisan Kúrùpù ni ikọ́ "gbígbó", idiwọ ọnafun (mimi ti o ngbọn ti ìró rẹ lọ soke), ati ohùn kíkẹ̀. Awọn aami aisan kúrùpù le ma nira, mọ niwọnba, tabi lewu, ti o si le nira ni òru. Fifun ni oògùn sitẹriodu lẹẹkan lati ẹnu le ṣe abojuto arun naa. Nigba miiran epinifini ni a maa nlo fun awọn iṣẹlẹ ti o lewu gan-an. Kii saba nilo ki a da ni duro ni ile-iwosan.
A maa nda kúrùpù mọ nipa iṣẹ iwadi iṣegun oyinbo, ni kete ti a ba ti ya awọn okunfa aami aisan ti o lewu gan-an sọtọ (fun apẹẹrẹ, epiglottitis tabi nkan ti o ṣe ajẹji si oju-ọ̀nà atẹgun). Awọn iwadi siwaju sii—bii awọn ayẹwo ẹjẹ, X-rays, ati mimu kokoro dagba nipa amu nkan dagba ni yara iwadi—ni a ko nilo. Kúrùpù jẹ iṣẹlẹ ti o wọpọ ti a maa nri ninu ida marundinlogun ninu ọgọrun (15%)awọn ọmọde, ti ọjọ ori wọn jẹ oṣu mẹfa (6 months)si ọdun marun si mẹfa (5–6 years). Awọn ogo-wẹrẹ tabi agbalagba kii saba ni kúrùpù.
Àwọn àkóónú
Awọn aami aisan[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Awọn aami aisan kúrùpù ni ninu ikọ́"gbígbó", idiwọ ọnafun(mimi ti o ngbọn), ohun kíkẹ̀, ati mimi ti o nira eyiti o maa nnira ni òru.[1] Ikọ́ "gbígbó" naa ni a maa nsaba ṣ’apejuwe wipe o jọ ìpè erinmi tabi kiniun okun.[2] Si sọkun le mu ki mimi ti o ngbọn naa ki o buru si; mimi ti o ngbọn le tunmọ si wipe ọ̀nà-atẹgun ti dinku. Bi kúrùpù ba ṣe nburu sii, mimi ti o ngbọn le dinku gan-an.[1]
Awọn aami aisan miiran ni ninu ibà, coryza (awọn aami aisan to wọpọ fun otutu), ati egungun igbaya ti o sa wọle.[1][3] Dida itọ́ lẹnu tabi ìwò alaisan nṣe afihan awọn ipo aisan miiran.[3]
Awọn okunfa[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Fairọsi le fa kúrùpù.[1][4] Awọn eniyan kan lo ọrọ naa lati ni ninularingotrakiaitisiti o lewu, kúrùpù ti o ṣẹlẹ logiji fun igba diẹ, laringeal diphtheria, trakiatisi ti bakiteriali fa, laringotrakiobronkaitisi, ati laringotrakiaobronkoneumonitisi. Ipo meji akọkọ ni ninu fairọsi kan ti o si ni aami aisan ti ko nira; awọn mẹrin ti o kẹyin maa nwaye lati ọwọ bakiteria wọn si maa nlewu gan-an.[2]
Ti o niiṣe pẹlu fairọsi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ninu ida marundinlọgọrin (75%) iṣẹlẹ parainfluensa fairọsi, oriṣi 1 ati 2, ni fairọsi ti o nfa kúrùpù/laringotrakiatisi ti o lewu gan-an.[5] Awọn fairọsi miiran ti o le fa kúrùpù ni influenza A ati B, measles, adenofairọsi ati respiratory syncytial virus (RSV).[2] Kúrùpù ti o ṣẹlẹ logiji fun igba diẹ (kúrùpù ti o ni gbígbó) maa nwaye nitori iru ẹgbẹ fairọsi kanna bii ti o lewu gan-an laryngotracheitis, ṣugbọn kii saba ni awọn aami arun ti o wọpọ (bii iba, ọ̀nà-ọfun ti o ndun ni, ati sẹẹli ẹjẹ funfun ti o lọ silẹ) ninu.[2] Abojuto, ati idahun si abojuto naa tun jọra.[5]
Ti o niiṣe pẹlu Bakiteria[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Kúrùpù ti o niiṣe pẹlu bakiteria ṣee pin si laryngeal diphtheria, bacterial tracheitis, laryngotracheobronchitis, ati laringotrakiobronkopneumonitisi.[2] Laringeal diphtheria maa nwaye nitori Corynebacterium diphtheriae nigbati bakiteria trakitisi, laringotrackiobronkaitisi, ati laringotrakobronkopneumonitisi maa nwaye nitori fairọsi, pẹlu bakiteria ti o lọwọ sii. Awọn bakiteria ti o wọpọ julọ niStaphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Hemophilus influenzae, ati Moraxella catarrhalis.[2]
Abajade ti o niiṣe pẹlu aisan[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Arun fairọsi maa nwo inu awọn sẹẹli ẹjẹ funfun ti o si ma nfa wiwu larynx, trachea, ati ẹ̀dọ̀-f ọ́ọ́rọ́ nla[4] (ọ̀nà-atẹgun ). Wiwu le jẹ ki mi i ki o nira.[4]
Ṣiṣe ayẹwo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Kúrùpù jẹ eyiti a maa nmọ nipa iṣẹ iwadi iṣegun oyinbo.[4] Igbese akoko ni lati yo kuro awọn iṣẹlẹ idiwo ni ọ̀nà-atẹgun oke, papa julọ epiglottitis, oju-ọ̀nà atẹgun nkan ajẹji, subglottic stenosis, angioedema, retropharyngeal abscess, andbacterial tracheitis.[2][4]
A o kii saba ṣe ayẹwo X-ray ti orun,[4] ṣugbọn bi a ba ṣee, o le ṣe afihan abuda didiku trachea, ti a npe ni aami sonso ori òrùlé, nitori bi nkan naa ti ri dabi sonso ori òrùlé ti sọọsi sonso. Aami sonso ori òrùlé kii farahan ninu ilaji awọn iṣẹlẹ.[3]
Awọn Ayẹwo ẹjẹ ati viral culture (awọn ayẹwo fairọsi) le fa irira ti ko nilo fun oju-ọ̀nà atẹgun.[4] Nigbati awọn viral mimu kokoro dagba nipa amu nkan dagba ni yara iwadi, ti a gba nipase ilepa nasopharyngeal (ọ̀nà kan ti a nlo rọba ti o ni alafo ninu lati fa ikun imu jade ninu imu), ṣee lo lati jẹrisi ni pato ohun ti o ṣe okunfa. A maa ndekun lilo awọn mimu kokoro dagba nipa amu nkan dagba ni yara iwadi yii l’ọpọ igba fun awọn eto iṣẹ iwadi.[1] Bi nkan ko ba gberu pẹlu abojuto ti o kun oju oṣunwọn, a le ṣe awọn ayẹwo siwaju sii lati ṣayẹwo fun bakiteria.[2]
- Severity
Idiye Westley ni ọ̀nà eto ti o wọpọ julọ lati sọ bi kúrùpù ṣe lewu si. A maa nlo ayẹwo yii fun awọn ète iwadi dipo iṣẹ iṣegun oyinbo.[2] O jẹ akọjọ iye awọn aami ti a yan fun awọn abuda marun: ipele imolara, ti o ni àwọ̀-bulu, idiwọ ọnafun, bi atẹgun ṣe nwọle, ati si sunki.[2] Iye aami ti a fi fun ọkọọkan awọn abuda ni a ṣe akọjọ ninu tabili ti o wa lọwọ ọtun, ati iye abajade aami wa laarin oodo si ẹẹtadinlogun (0 to 17).[6]
- A total score of ≤ 2 indicates mild croup. The person can have barking cough and hoarseness, but there is no stridor (wheezing) at rest.[5]
- A total score of 3–5 is classified as moderate croup — the person has wheezing, with few other signs.[5]
- A total score of 6–11 is severe croup. It also presents with obvious idiwọ ọnafun, but also features marked chest wall indrawing.[5]
- A total score of ≥ 12 means respiratory failureis possible. The barking cough and wheezing may no longer be prominent at this stage.[5]
Ida 85% awọn ọmọde ti o nlọ si ẹka pajawiri ni aisan ti ko le, kúrùpù ti o lewu sọwọn (<1%).[5]
Didẹkun[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Abẹrẹ ajẹsara (oogun abẹrẹ ajẹsara) fun influenza ati diphtheria le dẹkun kúrùpù. [2]
Abojuto[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Awọn ọmọde ti o ni kúrùpù ni a gbọdọ jẹ ki ara wọn balẹ bi o ba ṣee ṣe si.[4] A le fun ni awọn sitẹroidi loorekoore, pẹlu ẹfinifirini ni a nlo fun awọn iṣẹlẹ ti o lewu.[4] Awọn ọmọde ti atẹgun ti o to (iye atẹgun ti a nmi sinu ti o wa ninu ẹjẹ) ti ko to 92% gbọdọ gba atẹgun ti a nmi simu,[2] awọn eniyan ti o ni kúrùpù ti o lewu ni a le da duro si ile-iwosan lati bojuto wọn.[3] Bi atẹgun ti a nmi simu ba nilo, a gba ni niyanju lati lo "blow-by" (mimu orisun atẹgun ti a nmi simu kan sunmọ oju ọmọ naa), nitori kii fa rukerudo bi lilo iboju.[2] Pẹlu abojuto, iye eniyan ti o kere si 0.2% ni o nilo endotracheal intubation(rọba kan ti a maa nfi sinu ọ̀nà-atẹgun .[6]
Awọn sitẹrọidi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Awọn kotikositẹrọidi, bii desamẹtasone ati budesonide, ṣee lo lati ṣe abojuto kúrùpù awọn ọmọde.[7] A maa nri itura to ni apẹẹrẹ ni bii wakati mẹfa lẹyin abojuto.[7] Bi o ti le jẹ wipe awọn ogun yii nṣiṣẹ nigbati a ba fun ni lati ẹnu (nipasẹ ẹnu), parenteral (nipasẹ abẹrẹ), tabi fi fa si imu, ọ̀nà ti a yan laayo ni nipasẹ ẹnu.[4] Fi fun ni lẹẹkan jẹ gbogbo nkan ti a nilo, eyiti ọpọ si fi ara mọ wipe ko lewu.[4] Desamẹtasone ni idiwọn 0.15, 0.3 ati 0.6 mg/kg tun jọ wipe ohun naa muna doko.[8]
Efinifirini[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Kúrùpù ti o mọ niwọnba tabi ti o lewu ṣee ran lọwọ pẹlu nebulized efinifirini(nkan olomi ti a nfa simu lati jẹ ki ọ̀nà-atẹgun le fẹ)[4] Nigbati efinifirine lọpọ igba maa ndin ewu kúrùpù ku laarin iṣẹju mẹwa si ọgbọn (10–30 minutes), awọn anfaani maa npẹ fun bii wakati meji.[1][4] Bi ipo ba tẹsiwaju lati gberu fun wakati 2–4 lẹyin abojuto ti ti nkan ti ko rọgbọ kankan ko si ṣẹlẹ, omo naa le fi ile-iwosan silẹ.[1][4]
Omiiran[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
A ti ṣe iwadi fun awọn abojuto miiran fun kúrùpù, ṣugbọn ko ti si ẹri ti o to lati ṣe atilẹyin fun lilo wọn. Mimi ikuuku gbigbona simu tabi atẹgun jẹ ọ̀nà atọwọdọwọ lati ṣe abojuto ṣe abojuto ara-ẹni, ṣugbọn awọn ẹkọ iwadi iṣegun oyinbo kuna lati fi mumunadoko mulẹ[2][4] ati lọwọlọwọ a kii saba lo o.[9] Lilo awọn oogun ikọ́, eyi ti o maa ni dextromethorphan ninu ati/tabi guiafenesin, ni a ko gba ni niyanju lati lo.[1] Nigbati fifa heliox simu (idapọ helium ati oxygen) lati din iṣẹ mimi ku ni a ti lo ni atẹyin wa, ṣugbọn ẹri ti o kere jọjọ lo wa lati ṣe atilẹyin fun lilo rẹ.[10] Nitori kúrùpù lọpọ igba jẹ arun ti fairọsi nfa,awọn oogun apakokoro ni a kii lo a fi bi a ba fura si bakiteria.[1] Apakokoro vancomycin ati cefotaxime ni a gba ni niyanju fun awọn arun bakiteria.[2] Ni awọn iṣẹlẹ ti o lewu ti o rọ mọ ọfinki A tabi B, agbogun ti fairọsi neuraminidase inhibitors ṣee lo.[2]
Awọn okunfa[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Kúrùpù ti o niiṣẹ pẹlu fairọsi jẹ lọpọ igba self-limited arun (fun saa diẹ); kúrùpù kii saba fa iku lati owo ikuna mimi ati/tabicardiac arrest.[1] Awọn aami aisan maa nsaba ngberu laarin ọjọ meji, ṣugbọn eyi le wa fun bii ọjọn meji.[5] Awọn ewu miiran ti ko wọpọ ni ninu bacterial tracheitis, pneumonia, ati pulmonary edema.[5]
Ẹkọ nipa ajakalẹ arun[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Bi ida marundinlogun ninu ọgọrun (15%) awọn ọmọde, ti ọjọ ori wọn wa laarin oṣu mẹfa ati ọdun marun si mẹfa (6 months and 5–6 years), yoo ni kúrùpù.[2][4] Kúrùpù lo maa nfa bi ida marun ninu ọgọrun (5)% awọn ti a gba si ile-iwosan fun ẹgbẹ ti ọjọ ori wọn wa ninu eyi.[5] Ni iṣẹlẹ ti o ṣọwọn, awọn ọmọde ti o kere to oṣu mẹta (3 months) ati ti o dagba to ọdun marundinlogun (15 years) ni kúrùpù.[5] Awọn ọkunrin maa nni idojukọ ida aadọta ninu ọgọrun (50%) ju awọn obinrin lọ; kúrùpù wọpọ ni igba autumn (fall).[2]
Itan[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ọrọ naa kúrùpù wa lati ọrọ-ìṣe croup, Ede Gẹẹsi Igbalode ti ati ibẹrẹ ti o tumọ si "lati sọkun pẹlu ohùn kíkẹ̀"; akọkọ lo orukọ naa fun aisan naa ni orile-ede Sikotilandi ti o si wa gbajumọ ni ẹgbẹrun ọdun kejidinlọgun (18th century).[11] A ti mọ kúrùpù diphtheritic lati igba Homer Giriki Atijọ. Ni ọdun 1826, Bretonneau da mọ yatọ kúrùpù ti fairọsi fa ati kúrùpù ti o waye lati ọwọ diphtheria.[12] Awọn Faranse npe kúrùpù ti fairọsi fa ni "faux-croup," nipa lilo "kúrùpù" fun arun ti bakiteria diphtheria fa.[9] Kúrùpù ti diphtheria fa ni o fẹẹ jẹ wipe a ko mọ nitori imunadoko abẹrẹ ajẹsara.[12]
Awọn itọkasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 Rajapaksa S, Starr M (May 2010). "Croup – assessment and management". Aust Fam Physician 39 (5): 280–2. PMID 20485713.
- ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 Cherry JD (2008). "Clinical practice. Croup". N. Engl. J. Med. 358 (4): 384–91. doi:10.1056/NEJMcp072022. PMID 18216359. http://content.nejm.org/cgi/content/full/358/4/384.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 "Diagnosis and Management of Croup" (PDF). BC Children’s Hospital Division of Pediatric Emergency Medicine Clinical Practice Guidelines. http://www.childhealthbc.ca/resources/category/5-croup?download=13%3Acroup-guideline.
- ↑ 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 Everard ML (February 2009). "Ti o lewu gan-an bronchiolitis and croup". Pediatr. Clin. North Am. 56 (1): 119–33, x–xi. doi:10.1016/j.pcl.2008.10.007. PMID 19135584.
- ↑ 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 Johnson D (2009). "Croup". Clin Evid (Online) 2009. PMC 2907784. PMID 19445760. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2907784.
- ↑ 6.0 6.1 6.2 Klassen TP (December 1999). "Croup. A current perspective". Pediatr. Clin. North Am. 46 (6): 1167–78. doi:10.1016/S0031-3955(05)70180-2. PMID 10629679.
- ↑ 7.0 7.1 Russell KF, Liang Y, O'Gorman K, Johnson DW, Klassen TP (2011). Klassen, Terry P. ed. "Glucocorticoids for croup". Cochrane Database Syst Rev 1 (1): CD001955. doi:10.1002/14651858.CD001955.pub3. PMID 21249651.
- ↑ Port C (April 2009). "Towards evidence based emergency medicine: best BETs from the Manchester Royal Infirmary. BET 4. Dose of dexamethasone in croup". Emerg Med J 26 (4): 291–2. doi:10.1136/emj.2009.072090. PMID 19307398.
- ↑ 9.0 9.1 Marchessault V (November 2001). "Historical review of croup". Can J Infect Dis 12 (6): 337–9. PMC 2094841. PMID 18159359. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2094841.
- ↑ Vorwerk C, Coats T (2010). Vorwerk, Christiane. ed. "Heliox for croup in children". Cochrane Database Syst Rev 2 (2): CD006822. doi:10.1002/14651858.CD006822.pub2. PMID 20166089.
- ↑ Online Etymological Dictiọ̀nàry, croup. Accessed 2010-09-13.
- ↑ 12.0 12.1 Feigin, Ralph D. (2004). Textbook of pediatric infectious diseases. Philadelphia: Saunders. p. 252. ISBN 0-7216-9329-6.


text: 1Mi wòi ku nyɔɔ sepáà dè, nai fɛlɛ̀ fɛlɛ̀ì dè nà funà na kpáŋá sɛ̀lɛ́ɛ̀ gbǐn Ŋgàla jɔ̀ɔ̀, nà sɔ Ŋgàla wòlíì gbǐn ŋwùnù mùndí nà sa wɔ̀ màmà wòlíì gbǐn ŋwùnù. 2À nà sa mùndí wɔ̀ màmà kadaíò ŋwùnù e kanàì dè wòló gbǐn wó biì ŋwúnai wòlù eu jìjà. À dè má Ŋgàla sɔ̀nù, à sɔ̀ wɔ̀, wɔ̀ nɛ̀ì nà tàodéè fɔ̀mùì kulu lɔ̀mù nù wɔ̀lɔ́ é mà ve nàì a ŋwànì wɔ gbulúì bu a kùlà kùla kàí. 3Sɛlɛ wɔ̀lɔ́ dè kàí, ŋwɔnɔ̀ è ka nà sɛlɛ siin nu sa nyɔɔ́ɔ̀ Ŋgàla kulu lɔ̀mà, 4wɔ́ jàvá wòlù gbǐn wolo sɛlɛ siìn nù wɔ bì keleɤele e kàn ŋgàmáà wɔ sì mùndí è. 5Ŋgàla dè nɔɔ̀ kɔlɛ̀n. Ŋwɔnɔ̀ wòlù kɔlɛ̀n nɔɔ̀ wɔ̀ ka è nɛ̀ Ŋgàla júwàì wòlu telembo nyɔ̀ɔ̀. Dɔɔ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ̀ wɔ̀ dè Jisɛ̀ Kolàì, 6wɔ̀lɔ́ wɔ́ sadí wɔ lɔ̀ɔn fɔŋwúì nù kulu wòlù gbǐn sɛlɛ nu sa ŋwùnù. Ŋgàla nió tedí wɔ̀lɔ́ tàodéè nu nyɔɔ́ò ku e dúwáì bulu bulúì nù wɔ́ jàvàó wɔ sa wòlù gbǐn sɛlɛ̀ nù. 7Sɛlɛ wɔ̀lɔ́ ŋwùnù Ŋgàla kàlàdí mì faàn mà dè wɔ de namu nyɔ̀ɔ̀, mà dè wòlúò sɛlɛ siya wòì Jusi wóó dè. Mà se wò tedíì é kàìn Jisɛ̀ wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ nɛ̀ ŋgàmáà. Sɛlɛ́ɛ̀ má dè e tɛmùnù èì duulì dè. Ŋgàma bulu bulu è dè! 8Mà jàvá nà gbàdàì má dí kɔlɛ̀n jijíò gbǐn wo sɔ̀ Ŋgàla. Dɔ̀ɔ̀ èè dè jiji wòló wò wo bulu wo kulu dè kùláì gbǐn Ŋgàla wɔ jòwóè nù kwa ya kpáán, wó gbɛ̀ wo faáìn de júwàì wo sɔ̀ Ŋgàla sɛlɛ kulu jì sɛ̀lɛ̀ nɛ̀ mɛndɛ fi sɛ̀lɛ̀ ě wo kulúì nu dè. 9Mà jàvá nyinɔ́ò pɛ́ wó kìi wo bulu wou, wò mùwàì dè keleɤele gbului nù é jà ve wò tɛ̀ɛ̀mi bi. Wòo jùwà wúlú wɔ̀lɔ́ wúlú èì, é dè kàí dí tìti, wòo tù fɛlɛ lɛ̀ kpedeó nɔidii wɔ̀lɔ́ é biì sɔŋwɔ̀ dí tìti, wòo tu jújú sɔŋwɔ bìbi. 10Wò dè wòlù wo kùlà kùla kàí, dɔ̀ɔ̀ è siya ve è wò dè nyinɔ̀ò wó kaìn Ŋgàla wɔ sɛ̀lɛ́ɛ̀ dè kpáán. 11Nyinɔ́ò dè má sɛlɛ kpɛnù wò yá e dí bú nɛ̀ wo kúlà wo bulùì nù. 12Màì jàvá nyinɔ́ò wo dè sɛlɛ siya nyɔ̀ɔ̀ò kpedeó wo dè jijíò wou jìjà Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéè nù. Woníì dè wò yá e dí bú nɛ̀, wo ko sɛlɛ́ì gbǐn fandɛ̀. 13Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, Ŋgàla nyàŋgèdí Adàŋ sepá wɔ kìyá Iì nyàŋgè. 14Gbɛ̀ɛ́ɔ̀n wɔ̀ì dí Adàŋ gbǐlàì. Wɔ̀ gbǐlaidí nyinɔ́ɔ̀, dɔ̀ɔ̀ nyùmà Ŋgàla wɔ kaɤáà. 15Nyinɔ̀ wolo ve sɛlɛ̀ nù wɔ jí kɔ̀mà sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù, è dè má wò kándaíì má Jisɛ̀ wɔ funàì jàvà nù nɛ̀ Ŋgàla wɔ faàn jèe wòlu dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù.


text: 1Man Pɔɔl nì Siilaasi nì Tiimootee di ŋmàn̄ takalda nee kí tīī nimbi Kriisitoo nikitil din bí Teesaalooniiki ki sá ti-Baa Unimbɔti nì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo yabee. 2Unimbɔti ti-Baa nì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ń ŋá-ni tiŋan kí tīī-ni ŋgbansɔŋfi. 3Nnabiyaamu, ti ŋmāntì kí nīn jáaḿ Unimbɔti ni-pu múlmul. An lafun máaǹ míǹ kun puee ni-fookiiu mòtīi wīintí ki cá, ní dineendi din ni cáá tɔb puee mun mòtīi wīintí. 4Nimbi pu ní timbi mòɔǹ Unimbɔti nikitiŋ cee, ni nín gbíntì ki pɔ̄ɔntí ki ŋúb́ ni-fookiiu falaabi kɔkɔ nì agìń ŋin poon ni bée. 5Míǹ di dàkà Unimbɔti bɔsooni nín bí deedee miŋyee, kun puee an di dàá yàntī ní ŋmā kí kɔ́ Unimbɔti beel din pu ni bí ki jīǹ falaayee. 6Kun puee Unimbɔti sá deedeedaan ní, falaa ní u dàá dāá gíiǹ kí téeǹ bin yàntī ni jīǹ falaayee, 7ní kí kàan̄ nimbi bin jíń falaayee nì timbi nsɔŋfin ŋyunti ŋun ti-Dindaan Yeesu yaa láā nyánní yilpu nì u-tūuni ipɔndambee. 8U dàá dāan̄ nì ŋŋmi kí dáaĺ bin kaa nyí Unimbɔti, kaa fɔ̃ɔ̃ ti-Dindaan Yeesu bɔmɔntiitee tafaliŋ. 9Bi-tafadaaldi di dāa sá bí nàan̄-bi kí nīn cá jaanjaan bí taa nín̄ dàbiǹ ti-Dindaan nì u-nyooti nì u-pɔŋŋu. 10Daliŋkin u yaa gítìń bin sá u-yabee cee bí tīī-u tinyoolee nì bin kɔkɔ fɔ̃ɔ̃-u ki kííyee ń pàkà-uee, ni mun dāa bí niin kun puee ni fɔ̃ɔ̃ ti-bɔti tin ti sòoǹ nì nee ki kíí. 11An puee ti mèé Unimbɔti ni-pu baabadal ki bàlfī yii ú yàntī ní nīn sá binib bin máaǹ dimaŋfal din pu u yíiń-nee, ki mèé-u yii u-pɔŋŋu ń yàntī ní ŋmā kí ŋá tiŋan tin ni dàkafī kí ŋée, kí yàntī ni-fookiiu tuuŋŋi ń còom̀ mmɔntiim, 12an nín dàá ŋá pu ni-puee ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo yindi ń ká tinyoolee, ní ú mun puee ni mun ń ká tinyool nì ti-Nimbɔtiu nì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ŋanti pu.


text:
Skanderbeg
Galway George ni àbíkẹyìn ti John Castriota ati Ọmọ-binrin ọba Vojsava , to koja laarin awọn ọmọ 4 omokunrin ati 5 omobirin . Ro ti a ti bi lori May 6 , 1405 ninu Matteu . Nizam o ti ya bi hostage lẹhin kikan baba rẹ Sultan Murad ni 1421 ati awọn ti a fi ranṣẹ si awọn ẹjọ ti Sultan ni Adrianople . Nibẹ , ati ki o ingenuity resourcefulness si mu George School Sultan ( içogllanëve ) lati mura commanders ati awọn olori . Iseda ti ebu ogbon irorun ati ara . Nje ti a daruko Iskender ( Alexander ). Leyin ti ile-eko , George Galway "( Iskander ) " ori awon ologun ojuse ninu awọn Balkans ati Asia Iyatọ , ni lola fun bravery ati ti a fun un ni akọle Nitorina ṣe afipamo nights tabi nobleman Kànga Skënderbeg tumo si Prince Alexander tabi awọn ọlọla . O si ko gbagbe re ayanfe orilẹ-ede ati ti nwa siwaju si ni anfani lati pada si ilẹ ti fun ibi . Pẹlu awọn baba rẹ iku , o fe lati gba ibi , sugbon ni o daju lesa Sultan sanxhakbej ita Albanian -gan . Skanderbeg ko fun soke ni agutan ti to pada si Albania ni itẹ ti awọn baba rẹ , titi 1443 nigbati o si lọ lodi si Janos Hunyadi labe ase ti Beylerbeyi ti Rumelia . Lori Oṣù 3 , 1443 ni agbegbe ti Nis , awọn meji ogun clashed . Ottoman ogun ti a routed ati retreated ni ijaaya . Skanderbeg bẹrẹ si se awọn ètò ti uprising , pẹlú 300 ti awọn Albanian knight eleyi Hamza Galway , wa ni tan- ni Debar , ni ibi ti awon eniyan greeted bi awọn kan liberator . Si mu awon igbese lati teramo ni opopona le wa lati awọn Ottomans , ati lati nibẹ wá si Kruja . Pẹlu kan eke ferman sile ni garrison ilu ati bẹ lori Oṣù 28 , 1443 ni a polongo ni principality ti Kastriotis imularada . Kruja kasulu lori Flag ji dide pẹlu ni ṣiṣi ni ilopo- dudu - ni ṣiṣi Kastriotis . Awọn uprising ni kiakia lati tan awọn agbegbe miiran ati awọn ọkunrin miran ni won tun dide . Nigba Kejìlá , Albania ati North East won parun nipa Ottoman omo ologun , won tu ọkan lẹhin awọn miiran castles ni agbegbe . Skanderbeg ni mastermind ti Arber Apejọ, eyi ti a dibo bi olori ninu awọn Ajumọṣe Lezha . O si ni iyawo ni ọmọbinrin ti George Arianiti pẹlu awada Arianiti lati teramo awọn oniwe- seése pẹlu miiran principalities . Ni January 1468 , Skanderbeg subu nṣaisan nigba ti papa kan ti a npe ni Asofin nipa u , ti won pe gbogbo awọn ijoye Albanian . Ku 17 Oṣù 1468 ni Lezha . Mo bo pelu ogo , o si sin i ni Lezha . Albanians nu won ologo olori ti o si mu fun 25 itẹlera ọdun . Iyawo rẹ emigrated pẹlu awọn ọmọ rẹ , bi awọn kan ninu awọn ara Albanian ijoye , si Italy . Nipa akete ibori agutan ti o waye ni ola ti Pyrrhus ti Epirus , bi o ti pa kanna akete ibori


text: 1Kátogóí, e pá nà vígà, m̀ gbĩ́ ge naa kọ ó kẽeai boo Lé Kpẹa e m beè vee nèiá, e o beè zigai ló vaá à dú dò díí kẽ e bọọ zìgà bel tia booá. 2Be ò biilii bá ló Lé Kpẹa e m beè vee nèiá, à é duulài. Be nóó náanii vó, à náa kọ ò zigai ló boo zọ̀là pọ́ì. 3Nda beè tú nu e a palà ge bọọ e ba è kọ́ nè ndaá kọ́ nè boolo, kọ mè: Kráìst beè ú boo bẹẹ pọ́lọ́, dì belí bé e ba è émí m Kpá Káí naa, 4nè ge kọ ba beè lìe, vaá ní e a égè taà dee, à kẽ̀èà aa ke mà ú, dì belí bé e ba è émí m Kpá Káí naa, 5nè ge kọ Pítà beè mònìè, kọ bé na kà òb nè bàà nen e bà ólò nyoonée nvéeá à kálá mònìè. 6Gã́ bug nen e a é téní zelí bóó nè vòò tub (500) nen e bà ólò nyoonée nvée beè gboó gbá mònìè t̃ẽ̀ènè tóm. Gbele tõ̀ò ọ̀và di di dùm kátogóí, sõò sìgà ọ̀và a ú. 7À náá naa vó lọ̀l, Jém̀z à gboó mònìe, kọ bé dénè gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà à kálá mònìe. 8Dee dee nvée nda beè gboó mònnàe gé--náa kal ló bée kọ nda dì belí nen e a è mèà tṍó e dee gáà egaé ló. 9Boo bée kọ nda ní e a dú nen e a kil kẽ zẹ̀ẹ̀ dénè gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà e--kà sĩ́ náa bọ́ ló kọ bà á kolí nda nen e Jíìzọ̀s lẹẹlà, boo bée kọ nda beè biigè ló bõ̀òna ló Bàrì. 10Sõò sàn nyíe Bàrì ní e a túm̄ naamá nen e m dú é, vaá sàn nyíe e Bàrì íém̄ lóá náa pe. Boo bée kọ nda palà ge sí tóm èl dénè na gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlàa, náa kal ló bée kọ níì ńda kói nì, sõò sàn nyíe Bàrì e a dìm̄ boo ní e a túm̄ simá é. 11Vóá à naa, kà bè nda à bè baala ní e a è vee Lé Kpẹaí nèi é, dénè bẹ̀ì veè t̃ẽ̀ènè kà Lé Kpẹa, e a dú ní e boolo zigai lóá. 12Kátogóí be beele vee kọ Bàrì beè kẽee Kráìst lọl ke mà ú, à tení naà vaá sìgà bọ̀ì ò kọ́i kọ gbò e ba è ù náa é kẽeà aa ke mà ú é? 13Be gbò e ba è ù náa é kẽ̀èà aa ke mà ú, be vó à náa kọ mè Bàrì náa è kẽee Kráìst lọl ke mà ú. 14Vaá be Bàrì náa è kẽee Kráìst lọl ke mà ú, be vó à náa kọ mè bẹẹ Lé Kpẹa e e gé vee dú zọ̀là pọ́ì, vaá gbò e bà zigà ló Lé Kpẹaí zigà ló boo zọ̀là pọ́ì. 15Èlmà tõ̀ò à é dú gè kọ mè beele gé kpọ́ kyáá bel ló Bàrì, boo bée kọ beele élà nen di tõ̀ò kọ Bàrì beè kẽee Kráìst lọl ke mà ú. Sõò be à dú kà kà kọ gbò e ba è ù náa é kẽ̀èà aa ke mà ú, be vó à náa kọ mè Bàrì náa è kẽee Kráìst lọl ke mà ú. 16Be gbò e ba è ù náa é kẽ̀èà aa ke mà ú, be vó à náa kọ mè Kráìst náa beè kẽ̀èà aa ke mà ú. 17Vaá be Kráìst náa beè kẽ̀èà aa ke mà ú, be vó à náa kọ mè bọọ gè dẹlẹi nyíe boo Kráìst dú zọ̀là pọ́ì vaá Bàrì gáà ia ló bọọ pọ́lọ́ nèi. 18Be vó à náana gé kọ mè gbò vígà m Kráìst e ba è ù pe. 19Be áá nu e e íè m na kà di dùmi ní e a dú nu e e nyoone dẹlẹ nyíe boo Kráìst e, è dú kà gbò ge tó sàn èlmà dénè gbò e bà dì bàlà booí. 20Sõò kà kà bel e a dì kọlà kọ Kráìst ní túá nen e Bàrì beè zẹ́ẹ́ kẽee lọl ke mà ú é, e a naa zogè kọ mè Bàrì é kẽeena gé gbò e ba è ù lọl ke mà ú. 21Boo bée kọ, dì belí bé e ú tulà dénè nen tení dú ló pọ́lọ́ e ene nen beè sí naaá, vóá bé e kẽ̀èà aa ke mà ú é tulànà gé dénè nen tení dú ló lé e ene nen náana gé naa é. 22Dì belí bé e ú tulà dénè nen tení dú ló gè kọ bà aa m mii Ádàma naaá, vóá bé e kẽ̀èà aa ke mà ú é tulànà gé dénè nen tení dú ló gè gbaa ló Kráìst naa é. 23Sõò ní e a dì íe ńlẹ tṍó e a lelà ló ẹlẹ gè kẽ̀èà. Kráìst ní túá nen e a beè zẹ́ẹ́ kẽ̀èà e. Tṍó e a é dú, gbò e bà dẹlẹe nyíe boo é gboó kẽ̀èà. 24Tṍóá bàlà boo é gboó íná kùbmà. Kráìst é kyọ sĩ́ dénè gbò nyómá e bà gé tú kpóó nè kói bẹ̀lmài, vaá gboó tú lẹ̀ẹ̀là bel lọa bá nè Bàrì Tẹ̀. 25Boo bée kọ Kráìst é lẹẹlà bel dọ̀mà tṍó e Bàrì é kyọ sĩ́ dénè gbò ọ́b lọ̀l vaá túva nvèèe kè ká tọ. 26Dee dee nvée nen ọ́b gè kyọ̀ sĩ́ é dú ú. 27Boo bée kọ Kpá Káí kọ, “Bàrì tú dénè nu nvèèé kè ká tọ.” À palà ge dọ bàlà kẽ kọ tṍó e a kọ “dénè nuá” mè Bàrì e a é túé dénè nu nvèèé kè ká tọá á gé gã́ bug. 28Sõò tṍó e dénè nu ni tõo kè kẽ Kráìst, ẹlẹ, Sã́ánáá, é gboó tú ńlẹ ló nvee kè kẽ Bàrì e a è tú dénè nu nvee kè kẽ ẹlẹá. Vaá Bàrì é gboó lẹ̀ẹ̀là bel ló dénè nu gbõome. 29À íe gbò e bà tú múú logmáva boo bée gbò e ba è ù. Be à dú kà kà kọ gbò e ba è ù náa é kẽ̀èà aa ke mà ú, dì belí bé e sìgà bọ̀ì kọi naaá, à náà vaá bà tú múú logmava boo bée gbò e ba è ù e? Éé ní e bà ẹb dẽe sĩ́ kọ bà é íèè e? 30Éé ní e a gá è naa kọ beele é zìgà ge tení kè bá nu àà zib bã́ dénè tṍó é? 31Pá nà vígà, nda ólò tení kè bá ú dénè deeí! Ṍ kààgà e m íè m boolo, nè m bẹẹ dùm e a gbaa ló Kráìst Jíìzọ̀s ní e a náa kọ ḿ kọ́ vó é. 32Be á dú gè kọ aa m bug togó e nen íé, ní e m beè elá boo vaá bé gbò pọ̀b kà nom kọ̀l gbẹa Ẹ́fẹ̀sọ̀s e, mó kà bélè ní e a gá è dọ̀ nèm̄ é? Sõò be gbò e ba è ù náa é kẽ̀èà aa ke mà ú, be vó, à dì belí bé e mon belá kọ́ naa, kọ: “Naanii mè é dé vaá õ̀, boo bée kọ kóló sṍóe ní e è é ú é.” 33Tọ́ọ̀ nen á gá kẹlẹ́i. “Pọ́lọ́ kóò e nen zọ gbá tọ ólò kyọ̀e.” 34Gboó nyieai vaá ó gá kilnai sĩ́ gè sínai pọ́lọ́. M̀ kọ́ m ge siimài kẹ́ẹ, kọ sìgà bọ̀ì nóo nyímàì ló Bàrì. 35Sìgà nen é bĩ́íná kọ, “Gbò e ba è ù é kẽeà naa é? Mó íb nom kpá ló ní e bà é íé é?” 36Olo nen ból! Tṍó e o fó nu kunu kẽá, súú té e o beè fòa náa ólò sí mée, e bè à gáà zẹẹ bèm. 37Vaá níì zivè kà kpá ló íb té e a sí mée aa ló súúá ní e olo beè fò e nì, sõò kóló súú ní e olo beè fò e, be à sẹlẹ súú kpá kyàlà à bè dõòna íb súú té. 38Bàrì tú íb kpá ló e a léémá ẹlẹ nvee ló té e a sí aa ló súúá. Bu íb súú té ié íb kpá ló té e a ólò sí aa ló ẹlẹ. 39Vaá zọ́ọ́ dénè íb nu e a di dùm níì t̃ẽ̀ènè íb nì. Nen íe kele íb zọ́ọ́, nom à ié dõòna íb, ńnóm à ié dõòna íb, vaá gyã́à à iena gé dõòna íb. 40Vaá à íe gbò nu e a di sĩ́ káála nè gbò nu e a di boo kunu kẽí. Bé e gbò nu e a di sĩ́ káála mo naa dú kele ló bé e gbò nu e a di boo kunu kẽí mo naa. 41Nàànì íe bé e ẹlẹ mo naa, ẽ́ à ié bé e ẹlẹ mo naa, vaá gbò gyã́à káála à ié bé e baala mo naa. Vaá bé e gbò gyã́à káála mo naa dú kele ló ene. 42Vóá bé e a é dìnà gé naa ló gbò e ba è ù tṍó e bà é kẽ̀èà aa ke mà ú é. Nom kpá ló e bà liá ólò ú bèm. Sõò tṍó e a é kẽeà, náa é ú bèm. 43Nom kpá ló e bà liá náa ólò ié ka. Sõò tṍó e a é kẽeà, à é íe ka. Ní e bà liá ólò dú ọ́ọ́ ọọ̀. Sõò tṍó e a é kẽeà, à é dú agẹ ló. 44Nom kpá ló e bà liá ólò dú nom kpá ló nen e a di bàlà kẽ. Sõò tṍó e a é kẽeà à é dú nom kpá ló nyómá. Nom kpá ló nen e a di bàlà kẽ dì e a náa dẽe kọ nom kpá ló nyómá é dinà ge. 45Boo bée kọ Kpá Káí kọ, “Bàrì beè dèm túá nená, Ádàm, naamá nen e a di dùm.” Sõò kpẹ̀ nvée Ádàmi à dú nyómá e a nè di dùm nen. 46Níì nen e a dú nyómáá ní e a beè zẹ́ẹ́ dù e nì, sõò nen e a di bàlà kẽá ní e a beè zẹ́ẹ́ dùe, kọ bé nen e a dú nyómáá à kálá dù. 47Túá kà Ádàm e ba è tú sãa dèmmàeá aa boo sãa bàlà boo dù. Ní e a égè bàà kà Ádàma à aa boo sãa káála dù. 48Gbò e bà kuu bàlà booí dìgà belí nen e ba è tú sãa dèmmàeá. Gbò e bà kuu káála à dìgà belí nen e a aa boo sãa káála dùa. 49Dì belí bé e e tú mèà nen e ba è tú sãa dèmmàeá, vóá bé e e é túná gé mèà nen e a aa boo sãa káála dùa naa é. 50Nu e m gé kọ́, e pá vígà, kọlà kọ mè nen e a di m nom kpá ló nè mii náa é láá bã kẽ lẹ̀ẹ̀là bel Bàrì, vaá nu e a ólò ú bèm náa é bã kĩ e nu e bè náa ólò ú bèm ólò tõo. 51Gbanii tṍ, mè m̀ é tú nu ke gù̃a tẹlẹ bàlà kẽ nèi. Dénè bẹ̀ì née gé ú, sõò dénè bẹ̀ì é gbalẹ̀ boo nyaaá, 52m ńkáb dẽe tṍó, e a é belí bé e nen náa dẽe naa káláb, tṍó e bà é uuli kùbmà nvée koò. Boo bée kọ tṍó e bà é uuli koòa, gbò e ba è ù é kẽ̀èà aa ke mà ú, naa ní e bà náa é úná, vaá beele é gboó nyaaá. 53Boo bée kọ nu e a ólò láá bèm é íè ge nyaaá dú nu e bè náa é bèm. Nu e a ólò láá ù é íè ge nyaaá dú nu e bè náa é ù. 54Vóá à naa, tṍó e nu e a ólò láá bèm ni nyaaá dú nu e bè náa é bèm, vaá nu e a ólò láá ù ni nyaaá dú nu e bè náa é ù, nu e ba è emí m Kpá Káíá é gboó mmá, e a kọ́: “Bà a kyọ sĩ́ ú, vaá bé fẹ̀ a di! 55Ú, ãà ní e o bé fẹ̀ dì e? Ú, ãà ní e o kpóó e o ólò ĩimá nená dì e?” 56Pọ́lọ́ lab dògò ní e a dú kpóó e ú ólò ĩimá nená é, Log ní e a nvèè kpóó ló pọ́lọ́ lab dògò e. 57Sõò è ṍà Bàrì zaa kọ à nei bé fẹ̀ tení dú ló bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s Kráìst! 58Vóá à naa, e pá nà vígà e m vulè, kilii sĩ́ gè elai agalai. Tã́gíní bé e o nyímàì kọ tọ́ọ̀ kà tóm e o síi nèi Dõò náa peá, kilii sĩ́ gè sii tóm neíe.


text: 1Tibɔmɔntiil tin sòoǹ Yeesu Kriisitoo Unimbɔti Jipɔɔn puee killaŋki sèé. 2Eesayi Unimbɔti bɔnaatiliu nìn ŋmàn̄ u-takaldau poon ki síiǹ, yii: Unimbɔti bí yii: “M-tūuŋŋu sèé! M túnní-ŋu ŋú lìntīń a-nyɔkɔpu kí dāá ŋāŋkì-si nsan. 3M-tūuŋŋuee di báakí kupɔɔun yii: Bɔ́ntímaan ti-Dindaan saŋŋu, kí tàntīmaan u-sambiyaamu kí cīití-u.” 4Ntūunee di sá un bi yíì Jaan u kɔ́ kupɔɔun ki fùul̀ binib Unimbɔti nyimee. U nìn báakí ki tùkù binib yii: “Kpántímaan ni-bimbim kí yàntī bí fàl̀-ni nnyim, Unimbɔti ń dū ni-kpitii kí pɔ̄-ni.” 5Ní Juudee watil pú yab nì Jeerusaleem tiŋkin nib kɔkɔ nìn cá Jaan cee. Bi nìn bìitī bi-kpitii pu, ní u fùul̀-bi Unimbɔti nyim Jɔɔdan mɔɔlin. 6Jaan gbanti nìn pēēugutaamu kuti bɔkutil ní ki gbìn̄ ŋgban dambalau. U nìn ŋmɔ́ò inaakitoon nì tisiil ní. U nìn báakí yii: 7“Ubɔ bí m-boon ki tɔ́obiń ki cáá mpɔn ki jítiǹ man. Maa sàafì kí nīn sá u-yumbuu kí sɔ́ntí kí kútí u-naataaŋmiii gba. 8Man fùul̀-ni nnyim ní, úǹ dàá dāá dū Circir Fām ní kí fàl̀-ni.” 9Ŋyunti gbantee, Yeesu nyánní Gaaliilee tiŋki kin bi yíì Naasaareetee, ki dɔ́miń Jaan fùl̄-u Jɔɔdan mɔɔlin. 10Jaan nín fùl̄-u ki dɔ́ò, u nyēeń nnyiminee, ní ki wál̀ kutagbɔŋu pīitì ní Unimbɔti Fām kpákatìń kii dinanjilee ki tɔ́kɔǹ u-pu, 11ní u gbìl̄ Unimbɔti sòon̄ní kutaa pu ki lī yii: “Sii di sá m-Jipɔɔn un m néeń tikpilee! M-pɔbil fáatì-si.” 12Kpalaa niinee ní Unimbɔti Fām yāntì u cūtì kupɔɔun. 13U nìn ŋá kupɔɔun iwiin imuŋku ili ní Sitaan cɔ́ŋkì-u. U nì ipeel di nìn kíǹ ki bí, ní Unimbɔti tūuni bí u-cee ki kèètī-u. 14Bi nìn cúú Jaan ki pīiǹ kudii. Míǹ boonee ní Yeesu cūtì Gaaliilee ki kíĺ ki bíī sòoǹ Unimbɔti bɔmɔntiiti ki tùkù-bi yii: 15“Ŋyunti bāań Unimbɔti beel sútì ki pìlīń-ni. Fámaan ni-kpitii kí fɔ̃ɔ̃maan tibɔmɔntiil nee kí kíí!” 16Ŋwiin ŋubɔ, Yeesu nìn bíī kpàkaǹ Gaaliilee mɔɔlee ní ki ká bijɔncuuliibi bili, Siimɔn nì u-naal Andree bí ki tòɔ́ kulaaŋŋu dimɔɔlin. 17Ní Yeesu bí-bi yii: “Dāá nīn nɔ́ɔ́maan-mi. Ni sá bi-jɔncuuliibi ní, ama m dàá dū-ni kí kpántí bin nyàabìń binib ki cāabìń m-ceeyee.” 18Ní bi yāntì bi-laanti dicilpu niin ki táá-u. 19U cɔ̃om̀ ki cūtì ndan fiiiyee, ní ki gítī ká Seebeedee jipɔmbi Jaaki nì Jaan kā buŋalimbun ki ŋáŋkí tilaandi. 20Kpalaa niinee ní Yeesu yíiń-bi ní bi yāntì bi-baa Seebeedee nì bitɔntɔnliibi buŋalimbun ki táá-u. 21Yeesu nì u-yab cūtì Kapeenaayum tiŋkin. Ŋwiŋŋuŋfikaa bāańee, ní Yeesu kɔ́ kukpafidiin ki kíĺ ki bíī dàkà binib Unimbɔti bɔti. 22Binib bin nìn bíī pílfíǹ-uee nìn bākatì tikpil nì u-dàkatam. Kun puee u-dàkatam nìn cáá mpɔn kaa náań nì bi-maradakaliibi yam. 23Kpalaa niinee, uwaati ubɔ un pu arasinii kēe téeń kupkafidiin niin yii: 24“Yeesu Naasaareeti yɔu, a nyàab̀-ti nì tilati ní? A dɔ́miń kí kúntí-ti níiin? M nyí un ní a sée! A sá circirdaan un nyánní Unimbɔti ceeyee ní!” 25Ní Yeesu kpātì arasiniiyee pu, yii: “Á ŋmīĺee kí nyā uninja nee ni!” 26Ní arasinii yāntì uninjee wunti fáá dijinjikil ŋkpitim pu, ní u tīl̀ mbiil mpɔn, ní ki nyáń u-ni. 27Báà ŋma bākatì sèeee, ní ki bàlfī tɔb yii: “Ba bɔti ní ti nín ká na? Tibɔcan sèé! Nì mpɔn ní u pūǹ kinyɔkɔ ki kpáaǹ arasiniibi bí nyā, ní bi pílfíǹ-u!” 28Ní Yeesu yindi gbītì kpalaa Gaaliilee jaŋŋi kɔkɔn. 29Bi nyáń kukpafidiinee kpalaayee ní u nì Jaaki nì Jaan búntì Siimɔn nì Andree dumpu. 30Siimɔn nimpuu na nìn būǹ mmaŋfanyim ki dɔ̄ u-wunti píĺ kpāŋkpam. Bi bàn̄ kpalaayee ní bi tùkū Yeesu unimpuee bumbunti pu, 31ní u kɔ́ unimpuee cee ki cúú u-ŋal ki yáatì-u ki kāaǹ. Ní mmaŋfanyimee yāntì-u dicilpu, ní u yíkì ki kíĺ ki bíī ŋáań tijin kí tīī-bi. 32Kujoou, ŋwìiń jéetèe, bi cūnnì Yeesu cee bibunliibi nì biwaatiibi bin pu arasiniibi kēe kɔkɔ, 33ní kitiŋin yab kɔkɔ kɔ́oǹ ki kpáfì kudii kun ni u nìn bée nyɔkɔpu. 34Binib kupaau nìn būǹ igbaŋween iba iba ní u cáaǹ-bi, ní ki jìn̄ arasiniibi tikpil ki nyántì, kaa pú-bi kinyɔkɔ bí sòoǹ, kun puee bi nìn nyí un ní u sée. 35Kutaa wúntì ntaafaabɔmbɔminee Yeesu péé ki nyáń ki búntì ŋkpaanceeti kumooun kí mèè Unimbɔti, 36ní Siimɔn nì u-jutiibi cūtìi bíī nyàab̀-u. 37Bi ká-uee, ní ki bí-u yii: “Báà ŋma bíī nyàab̀-si.” 38Ní u kíí-bi yii: “Tí cùmaan ntiŋgbamu mun kíǹee mun poon, ḿ sòoǹ nì bí mun Unimbɔti bɔti. Míǹ pu ní m dɔ́miń kitiŋ pu.” 39Ní u cūtì ki māntì Gaaliilee jaŋŋi kɔkɔ ki sòoǹ Unimbɔti bɔti akpafidiin ni ní ki jìn̄ arasiniibi biwaatiibi pu. 40Ŋwiin ŋubɔee, uninjanyaŋgbanti ubɔ dɔ́miń Yeesu cee ki gbāaǹ u-nimiin, ní ki bíī gbàam̄-u yii: “A yaa là a ŋūǹ kí cáaǹ-mi m-wunti ń ŋāŋkì.” 41Ní Yeesu súń u-saai ki tāntì u-ŋal ki gbēē-u ní ki bí-u yii: “M là! Pɔ̄ɔkìm̄.” 42Niinee, dinyaŋgbandi kpáàā wáŋkì, ní u-wunti ŋáŋkì. 43Yeesu ŋée, ní ki jìn̄-u ú fàtīí gítí malaa, 44ní ki kpáafì-u tiŋan yii: “Taa péētùkù báà ubɔ tibɔti nee. Cáá a-ba kí dàkà usaraaŋal, kí ŋá saraa kii Mooisi marau nín lī puee kí dàkà yii a pɔ́ɔkì an nīn sá-bi seera.” 45Nì min kɔkɔ bi kpáafì-uee, u nín péēbúntèe, u kíĺ ki máafí báà ŋma tin jítì u-puee, ki yāntì tibɔti gbītì ilaan kɔkɔ. An puee, Yeesu kaa nìn gítī ŋūǹ kí kɔ́ kitiŋ poon binib kansikin. U nìn kíǹ ki bí ikpaanceeti ní binib nyēeń ajan kɔ pu ki dòoń u-cee.