text: 1Ŋyunti ŋun Apooloosi nìn bí Kɔrantee, ní Pɔɔl dīń kitiŋ kin bí ajoon puee ki bāań Eefeesi. Niin ní u ká Kriisitoo yab biba, 2ki bālfì-bi yii: “Ni nín fɔ̃ɔ̃ ki kííyee, ni fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti Fāmaaan?” Ní bi kíí-u yii: “Timbi kaa kpáàā gbìl̄ bi sòon̄ Unimbɔti Fām pu gba ní kaa nín fɔ̃ɔ̃-mi.” 3Ní Pɔɔl bālfì-bi yii: “Mimmee, dinyiŋfaldi dilal ní bi fùl̄-ni ní?” Ní bi kíí-u yii: “Jaan yal ní ti fùl̄.” 4Niinee ní Pɔɔl kíí-bi yii: “Jaan nyiŋfaltam sá ki tīī bin fá bi-kpitiiyee ní, u nìn tùkù samaa yii bí dāá fɔ̃ɔ̃ un dàá dāá dāan̄ úǹ boonee kí kíí: an dàkà yii Yeesu.” 5Bi gbìl̄ an bɔtee, ní ki yāntì bi fùl̄-bi nnyim ti-Dindaan Yeesu yindi pu. 6Ní Pɔɔl dū u-ŋalii ki páaǹ bi-pu. Niinee, Unimbɔti Fām kpákatìń bi-pu, ní bi kíǹ ki bíī sòoǹ isooncaan ki nàatī Unimbɔti bɔti. 7Bininjab gbanti nìn bàn̄ binib saalaa nì bili nyɔkɔm. 8Niinee ní Pɔɔl ŋá iŋmal ita ki kíǹ ki bí kukpafidiin ki mòtīi sòoǹ ki cántí-bi Unimbɔti beel bɔti, an nín dàá ŋá pu ní ú ŋmā-bee. 9Ama biba nìn pɔ́ɔkì bi-pɔbiliŋ, kaa là kí fɔ̃ɔ̃ kí kíí, ní ki bí ki sòoǹ ki bíiĺ ti-Dindaan bɔti samaa nimiin. Niinee ní Pɔɔl yíkì bi-cee, ki yɔ̃oǹ Kriisitoo yab ní ki kíǹ ki dàkà Unimbɔti bɔti iwintil kɔkɔ Tiranusi sukuluun. 10U nìn dàkā-bi míǹ ali abin ali. An di yāntì Juuda yab nì Greeki yab kɔkɔ bin nìn kɔ́ò Asii tiŋkinee ŋúń ki gbìl̄ ti-Dindaan bɔti. 11Unimbɔti nìn dì Pɔɔl pu ki ŋáań maamaacikpaambi. 12Di sá yii Pɔɔl ŋaabikaaa, u-wampeeŋkaati tiba ní bi yaa nìn cáań ki gbēēbibunliibee, iween nìn càntī-bi, ní arasiniibi mun nìn nyēēbi-pu. 13Binyɔɔdambi biba nìn bí ki sá Juuda yab, ki yìiǹ ki cāantí bin cáá arasiniibee. Bí mun nìn mākaǹ kí yíiń ti-Dindaan Yeesu yindi kí jà arasiniibi. Bi nìn lī yii: “Nì Yeesu un pu Pɔɔl sòoǹee yindi pu ní m bí yii ní nyā.” 14(Sikeefa Juuda yab saraaŋakpiliu ubɔ jipɔmbi biluli di nìn ŋáań mimmee.) 15Ní arasiniiyee fātìi kíí-bi yii: “Man nyí Yeesu ki nyí Pɔɔl mun. Kin ni mun faa, ni sá bilab?” 16Niinee, uninja un pu arasinii kēe ŋàan̄ ki cìb̄-bi, ní ki pɔ́ɔkiǹ bi-kɔkɔ, ki yāntì bi sáǹ mpɔn ki nyáń dicindi gbantin nì dicancaŋgbeel nì tiweendi. 17Juuda yab nì Greeki yab kɔkɔ bin nìn kɔ́ò Eefeesee gbìl̄ mimmee, ní tifaandi kɔ́-bi ní bi mòtīi tìì ti-Dindaan Yeesu yindi tinyool. 18Bin nìn fɔ̃ɔ̃ ki kííyee tikpil nìn dòoń samaa nimiin ki bìitī tin bi nìn ŋáaǹee pu. 19Bi-kansikin tikpil bin nìn ŋáań tikpaŋkpantiilee nìn cáań bi-takaldab bin bi nìn cáā ŋáań tikpaŋkpantiilee ki wùn̄ ŋŋmi samaa kɔkɔ nimiin. Bi dāa kàan̄ ki kpēēyee, an sá animikpaan ní bi nìn dūu dá takaldab gbanti. 20Míǹ ní ti-Dindaan bɔti gbītì an kɔkɔ ki báaǹ inyaan mpɔn. 21Tíǹ jítèe, ní Pɔɔl bíī màkà yii u dàá dī Maseeduaan nì Akaayi pu kí cù Jeerusaleem. U lī mimmee, ní ki bí yii, u yaa bàn̄ niinee, see ú cù Room mun. 22Ní u dū binib bili bin nìn bí u-cee ki tútuǹ-uee, Tiimootee nì Eerasti, ki dūu tú Maseeduaan. Ní úǹ u-ba nìn gbíntìi kāl̀ Asii tiŋkin fiii. 23Ti-Dindaan bɔti puee ní ŋyunti gbanti bi yāntì dipɔɔmaldi kɔ́ Eefeesi tiŋkin. 24Di sá yii uninja ubɔ nìn bí, bi yíì-u Deemeetriyusi. Kijapaayee nìn cáá tikúti ki mɔ́ò ŋwaadibiyaamu ki cáā nántíǹ diwaal Aateemiisi diiku, ki nìn tìì u-tɔntɔnliibi bí mun ń nīn ŋáań ki kāntí ipaati tiŋan. 25Ní u kpáfì u-tɔntɔnliibi nì bin kɔkɔ péē tūǹ an tundee, ní ki bí-bi yii: “Ti-yab, kee, ni-kɔkɔ nyí yii ti-tundi nee di yì ti-jimaa! 26Kee, ni ká ki gbìl̄ Asii timmu kɔkɔn, an kaa sá Eefeesi ŋmaniŋma, Pɔɔl gbanti nín ŋúń ki dáaliń binib tikpil ki gíiǹní u-jandi pueeyaa! Ní ki cáá yii, inimbɔti in binib dū bi-ŋalii ki ŋée kaa sá inimbɔti. 27An sá mbusu ní, kun puee an dàá yàntī baa làá nīn gítī tɔ́ ti-tundi nee. Ali gba, baa dāa gítī dù diwaakpaandi Aateemiisi diiku kí yíiń tiba, ní diwaakpaandi gbanti din Eefeesi tiŋki nì duulnya timmu kɔkɔ nɔ́ɔ́yee dàá dāá ŋá fam!” 28Bi gbìl̄ an bɔtee, ní ki fɔ̃ɔ̃ aŋuu, ní ki kíǹ ki bíī tátí yii: “Eefeesi yab waal Aateemiisi di sá diwaakpaandi!” 29Niinee ní dipɔɔbiildi kɔ́ kitiŋ kɔkɔn. Ní bi cúú Maseeduaan yab Gaayusi nì Aristaaki bin nì Pɔɔl nìn nɔ̃otée, ki yɔ̃oǹ-bi ki cáā cūnnì laakin samaa nìn kpáfée. 30Pɔɔl bàà nìn là kí cù niin samaa cee, ní Kriisitoo yab yíì. 31Ali u-bɔɔbi biba bin nìn sá Eefeesi kpilibee nìn túnní u-cee, bí gbàam̀-u ú taa dāan̄ samaayee kansikin. 32Dikpafil gbanti poonee, biba nìn tátí ki sòoǹ tiba, ní biba mun ŋúb́ tiba. An ŋá fìkìlfikil, ní binib tikpil kaa kpáàā nyí kun pu ní bi baasii kpáfèe. 33Kunipaauee kansikinee biba nìn cūtìi ká Aleeksandi, ní Juuda yab téé-u ki nyántìń ú sòoǹ. Ní Aleeksandi yɔ̃oǹ ŋŋal ki téefì-bi bí ŋmīĺ ú bàà sòoǹ nì samaa. 34Ama bi nín dāa dūu béè yii u sá Ujuudajee, ní bi-kɔkɔ kpáfì ki tátí dicilpu ali tikúmɔn tili nyɔkɔm, ní ki cáá yii: “Eefeesi yab waal Aateemiisi di sá diwaakpaandi!” 35Niinee ní ukpil ubɔ yāntì samaa ŋmíl̀, ní u bí yii: “Eefeesi yab, ŋma di kaa nyí yii Eefeesi tiŋki yab di kpèé diwaakpaandi Aateemiisi din nyánní yilpu ki lítèe nì di-diiku? 36Ubɔ kaa ŋūǹ kí kpákaǹ an bɔti. Míǹ puee, kàl̄maan soooo, taa jìkìmaan tibɔti nee pu. 37Binib bin ni cáań nee, baa ŋá digaŋgam ubɔ kuwaadiin, kaa ti sīī ti-waal mun. 38Míǹ puee, Deemeetriyusi nì bitɔntɔnliibi bin bí u-ceeyee, ubɔ yaa ŋá-bi tibee, iwiin in bi sòoǹ tibɔtee bí, bibɔsoonliibi mun bí! Bí yíiń tɔb ibeeyiin kí sòoǹ. 39An yaa tí sá bikpilib bɔtaaa, ní bí kpāfì kí kpèè, kii bi nín péēŋáań puee. 40Ama tin bāań díǹ neeyee dàá yàntī bí lì yii ti là kí bīil̀ gɔmina. Di sá yii taa ŋūǹ kí lì kí dàkà kun pu ní ti kpáfì dooyee taapu.” 41U lī mimmee, ní ki bí yii báà ŋma ń nīn kùǹ.


c: text/html

text:
Sìnáì
Sinai tabi Peninsula Sinai; Lárúbáwá: سيناء sīnā'a; Hebrew סיני) je peninsula onigunmeta kan ni Egypt to je be 60,000 km2 (23,000 sq mi). O dubule si arin Omiokun Meditareani si ariwa, ati Omiokun Pupa si guusu, be sini ohun nikan ni apa ile Egypti to budo si Asia niyato si Africa. Lapapo mo oruko onibise re, awon ara Egypti tun pe ibe ni "Ile Fayrous" ("Land of Fayrouz"), toduro lori oro ede Egypti Ayejoun "Dumafkat", to ni itumo kanna. Peninsula na je pinpin si ile-gomina Egypti meji, o si ni olugbe bi egbegberun 1.3 awon eniyan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2'Lige ramué ralámuli jímirituru alé bárkochi. 'Lige alué barko alé 'naka Agramitio anilíchika simígame nile alué barko napu ramué cha'pirú. 'Lige alué barko simime nile alé napu bo'í alué wa'lú ejiro Asia anilime rewégame. 'Lige simíromili nile alé napu we'kaná uchúpame ju alué barko alé napu Asia anilime ejiro bo'í. 'Lige Aristarko anilime rió si enegéturu ramué 'yuga alé bárkochi. 'Lige alué rió Aristarko alé we'ká riógichi Tesalónika anilichi bejtégame ke napu ejiro Maseronia ju alé we'ká riógichi.
FREE!
One App.
1550 Languages.


text: 1Ŋyunti ŋun Yeesu nyáń Kunimbɔtidiin ki cée, ní u-boonnooliibi sútìń ki pìl̄-u ní ki bí yii ú kpèè bi nín baasii máń Kunimbɔtidii puee. 2Ní u bí-bi yii: “Kee ni ká kɔkɔ neeyaa! Ibaamɔn ní m tùkù-ni, ditaŋkpal diba kaa làá dāá nīn gítī tɔ́kɔ́ di-juti pu, an kɔkɔ dàá dāá wīī ní.” 3Yeesu cūtì ki kāl̀ Ɔliifi sufii jool pu, ní u-boonnooliibi dɔ́miń ki ká-u bi-ŋmaniŋma ní ki bālfì-u yii: “Tùkù-ti ŋyunti ŋun tin a bàà lēe dàá dāá bàńee, nì kudaaŋŋu kun dàá dāá dàkà-ti ŋyunti ŋun a dàá gítińee nì ŋyunti ŋun duulnya mun dàá kúntée.” 4Niinee ní Yeesu kíí-bi yii: “Ní nīn nyíǹ ni-ba ubɔ ń taa ŋmàtiǹ-ni, 5kun puee binib tikpil dàá dāá dū man yindi kí kpántí bi-yaŋ kí lì yii bíǹ di sá 'Kriisitoo' ní ki dàá dāá kīil̀ binib tikpil. 6Ni dàá dāá gbìl̄ bi sòoǹ tijáti tin bi bíī jáàyee nì tin gítī bí ki dòońee bɔti ama, ní nīn nyíǹ ni-ba ni-pɔbiliŋ ń taa bīil̀. An máaǹ tíǹ kɔkɔ ń bàń, ama niin kaa dá láá sá duulnya kúntitam. 7Ditimbundi diba dāa yíkí kí jáǹ diba, ní dibeel diba yab mun ń jáǹ diba; ní ŋkùm dàá dāá nyā, kitiŋ dàá dāá cìŋkì ajan kupaau. 8Tíǹ kɔkɔee dāa sá kii imatiŋween nín kífí puee ní. 9“Binib dàá dāá cúú-ni kí tīī bí sàaǹ-ni ní kí kpò-ni. Atimbun kɔkɔ nib dàá dāá nīn ná-ni ni nín fɔ̃ɔ̃ man ki kííyee pu. 10Ŋyunti gbantee binib tikpil dàá dāá fá bi-fookiiu un bi cáá man puee, kí nīn kíǹ ki nyáfí tɔb ki ná tɔb. 11Bin yíì bi-ba yii Unimbɔti bɔnaatiliibi kaa sée dàá dāá dāan̄ kí ŋmàtiǹ binib tikpil mun. 12Tikpitil dàá dāá wíiǹ, an puee, binib tikpil neendi dàá dāá sòŋkì. 13Ama un di yaa pɔ́ɔǹ mmɔntiimin ki tin kátì-kuee di dāa ŋmátí. 14Bi dāa sòoǹ Unimbɔti beel bɔmɔntiiti nee kitiŋ jaŋŋi kɔkɔ pai, án nīn sá seera kí tīī atimbun kɔkɔ kí wàatī ní duulnya ń nín kúntí.” 15“Ni dàá ká kuwaŋkpitiu kun cāabìń ntimbiilee, kun pu Unimbɔti bɔnaatiliu Daniyeel nìn sòon̄ee sí Kunimbɔtidiin. (Un kàaǹ tibɔti neeyee ń gbìl̄ ti-taapu.) 16Ŋyunti gbantee, Juudee tiŋki yab ń nīn sáń ki dàb̀ ajoon. 17Un yaa láā bí dicindee^fc^ ń taa lì yii u dàá kpákatí kí kɔ́ kudiin kí yòon̄ tiba, 18ní un yaa láā bí kusaauee ń taa lì yii u dàá gítiń mmɔŋki kí yòon̄ u-bɔkutil. 19Ama falaa dɔ̄ ki cí bipɔdambi nì bimatib iwiin gbanti poon! 20Mèèmaan Unimbɔti an bɔtee ń taa bàń-ni kuseeun, kí taa nín̄ sá ŋwiŋŋuŋfikaa dal, 21kun puee doooo duulnya nín kíliń ki dāa sāā an yuntiŋuee, an niminaamandee juti kaa láá cúú binib, ki kpá kí gítí cúú-bi mun. 22Unimbɔti yaa kaa bàà bātì falaayee wiini pu, unibaanti kaa bàà ŋmátí. Ama binib bin u lútì bi sá u-yabee pu, ní u bātì iwiin gbanti pu. 23“Ŋyunti gbantee, ubɔ yaa tùkū-ni yii: 'Kriisitoo bí doo,' àá 'U bíń lapu,' ní taa fɔ̃ɔ̃ kí kíí. 24Di sá yii, bin dàá dāá mɔ̄ntì yii bíǹ di sá Kriisitooyee nì bin dàá mɔ̄ntì yii bi sá Unimbɔti bɔnaatiliibee, dàá dāá nyā ki ŋáań tikpaŋkpantiil nì maamaaci tuuŋŋi ki nyàab̀ bi yaa ŋūǹ kí ŋmàtiǹ bin Unimbɔti lútèe gba. 25M tùkū-ni ki yɔ́oǹ dee. 26“Míǹ puee bi yaa láā tùkū-ni yii, m dɔ́miń ki bí kupɔɔunee, taa cùmaan. Bi yaa láā tí bí-ni yii, m bí dilɔnlɔkɔlin kudiinaaan, taa fɔ̃ɔ̃ kí kíímaan. 27Kii utaa nín ŋmɔ́ò pu nyàlab báà ŋma wāĺee, kí kíliń ŋwìiń nín nyēēpuee kí cáá sāā ŋu nín jēetí puee, míǹ ní man Kinibiki dāantam dāa bí. 28Laakin diwaŋkpil yaa dɔ̄ee, niin ní kaajiikub kpáfí.” 29Ní Yeesu gítī lī yii: “Diniminaamandee yaa jítì kpalaayee, ŋwìiń dāa kpántí dibɔmbɔndi, uŋmal mun kaa dāa gítī pīiǹ, iŋmalbijaa dāa kìtīń kutaa pu ki lítiń, ní ipɔn in bí kutaa puee ń cìŋkì. 30Niinee ní man Kinibiki daaŋku ń nyā kí páanní kutagbɔŋu pu, ní duulnya timbuliŋ kɔkɔ ń dāa fɔ̃ɔ̃ itiminsi, ní kí ká man Kinibiki ń páanní yilpu atagban ni nì mpɔn nì tinyool. 31Dikantándi dāa búǹ mpɔn, ní ḿ tɔ̄ m-tūuni kitiŋ jaŋŋi kɔkɔ kí tin sāā kutagbɔŋu nì kitiŋ kuntinyɔkɔ, bí kpāfì bin Unimbɔti lútèe.” 32“Pīlfìmaan fiigi subu nín dàkà-ti tiŋyee. Di sá yii, ni yaa ká fiigi subu tɔ́ apan ki bíī túkù tifaapɔnee, ni béetí yii kuseeu tɔ́obiń dee. 33Míǹ mbaantiim, ni yaa láā ká tin m máafì nee bíī jītée, béémaan yii m-dāantam tɔ́obiń, m sútì ki pìlīń kipunyɔkɔ dee. 34Ibaamɔn ní m tùkù-ni, waanee nib kɔkɔ kaa làá kpú kí dɔ́ɔ́ ní an bɔtee kɔkɔ ń bàń. 35Kutagbɔŋu nì kitiŋ dāa bí kí kúntí, ama man bɔti kaa bí kí kúntí jaanjaan.” 36“Báà ubɔ kaa nyí ŋwiin nì kukuluu kun ni an bɔti dàá bàńee. Unimbɔti tūuni in bí yilpuee kaa nyí, man u-Jipɔɔn gba kaa nyí, see m-Baa Unimbɔti baba di nyí. 37Tin nìn jítì Noowee yuntiŋuee, man Kinibiki yaa láā dàá dāan̄ee, míǹ mbaantiim di dàá tí jītí. 38Kí wàatī nnyiŋgbeen ń bàńee, binib nìn jīǹ ki nyù, ní ki cāab̀ binimpoobi ki cáá bi-bisalib ki pūǹ ticati, ali Noowee dāa kpáàā kɔ́ buŋalimbun, 39ní baa kpáàā béè kun dɔ̄ ki cí-bee ní nnyiŋgbeen dɔ́miń ki yɔ̃oǹ bi-kɔkɔ. Míǹ mbaantiim ní man Kinibiki yaa làá dāá dāan̄ee an dàá ŋá. 40Bininjab bili dāa gbāā kusaaun ki kù, ní ḿ yòon̄ ubɔ kí yàntī un kíǹee. 41Binimpoobi bili mun dāa gbāā kunaau pu ki nà, ní ḿ yòon̄ ubɔ kí yàntī un kíǹee. 42An puee, ní taa nín̄ gèem̀maan, kun puee naa nyí ŋwiin ŋun ní ni-Dindaan dàá fàtīí gítińee. 43Nín̄ nyímaan tiŋan yii, kudiidaan yaa bàà nyí kukuluu kun unaayuu dàá dāan̄ kunyeeu u-diikunee, waa bàà gèeǹ kí yàntī unaayuu ń cíĺ u-diiku. 44Míǹ puee, ni mun bɔ́ntímaan kí nīn cí, kun puee man Kinibiki dàá dāan̄ kukuluu kun naa dàkafī yii m dàá dāan̄ee ní.” 45“Ŋma di sá utɔntɔnli un bí deedee ki cáá iciinee, ní u-kpiliu dū u-tɔntɔnjutiibi ki ŋúbiǹ-u ú nīn tìì-bi tijin ŋyunti ŋun máaǹ ú nīn tìì-bee? 46An sá mmɔn ki tīī utɔntɔnli gbanti u-kpiliu yaa láā fātìi bàn̄ ki ká-u, u bíī tūǹ an tundee. 47Ibaamɔn ní m tùkù-ni, ukpilee dù u-gaajawanti kɔkɔ ní kí kūtì kí ŋúbiǹ utɔntɔnlee. 48Ama utɔntɔnlee yaa sá unikpitee, u dàá dàkafì yii: 'M-kpiliu kaa láá yàkań digitindi,' 49ní kí kíĺ ki gbáà u-tɔntɔnjutiibi ní u nì bidanyɔgbiliibi bí ki jīǹ ki nyù, 50ní u-kpiliu ń dāá dūú túuǹ-u ŋwiin nì kukuluu kun pu waa nyí yii u dàá bàn̄ee, 51ní kí dáaĺ u-tafal ŋkpitim pu, kí pà-u mpoonnyoondambi paati. Niin ní u dàá sɔ̄ ní u-nyiŋŋi ń nīn gà tɔb kàkaka.”


text: 1Yeesu mēēmíǹ ki dɔ́òyee, ní u nì u-boonnooliibi búntì Seedroon buŋgbandi lapu pu. Bukpaa bubɔ nìn bí niin, ní u nì u-boonnooliibi cūtì ki kɔ́ bu-poon. 2Juudasi un nìn nyáń u-boonee mun nyí niin, kun puee Yeesu nì u-boonnooliibi nìn péēcá niin múlmul. 3Ní bisaraaŋakpilib nì Fariisab nìn tīī Juudasi disoojakitil nì diplisikitil, ní u yɔ̃oǹ-bi ki cáā nín cá bukpaayee poon, bi ŋúb́ iŋminaapool nì fitilab nì tijanjawan. 4Yeesu nyí tin dòoń-uee, ní ki sútì ki pìl̄-bi, ki bālfì-bi yii: “Ŋma ní ni nyàab̀ ní?” 5Ní bi kíí-u yii: “Ti nyàab̀ Yeesu Naasaareeti yɔuee ní.” Ní u kíí-bi yii “Man sèé!” Juudasi, un nyáń u-boonee, sáká bi-kansikin. 6Yeesu nín kíí-bi yii: “Man sèéyee”, ní bi fātìi túlfì bi-boon ki lítì kitiŋ. 7Ní Yeesu fātìi tí bālfì-bi yii: “Ŋma ní ni nyàab̀ ní?” Ní bi bí yii: “Ti nyàab̀ Yeesu Naasaareeti yɔu ní.” 8Ní Yeesu kíí-bi yii: “Kee, m péētùkū-ni yii m sèéyaa! An yaa sá man ní ni nyàab̀ee, ní yàntī bin bí nee ń nīn cá!” 9U lī míǹ án ŋá min u bàà mēēyee dee, yii: “Maa fá bin a tīī-mee kansikin báà ubɔ.” 10Niinee ní Siimɔn Piyeer dáaĺ ki fɔ́fì u-jiki, ki gāā ki wúkutì usaraaŋakpil tɔntɔnliu ubɔ ŋaŋgiitafal. (Bi nìn yíì utɔntɔnli gbanti Maalkusi.) 11Ní Yeesu bí Piyeer yii: “Gíiǹ a-jiki kí fúuń kujitooun! M-Baa yaa tīī-mi falaa ḿ nyòee ḿ taa nyòɔɔ?” 12Niinee ní disoojakitilee nì bi-kpiliu nì Juuda yab plisib cúú Yeesu ki bɔ́ob́-u, 13ní ki dá láá cáá-u ki cūnnì Ana cee. Ana gbanti di nìn sá Kaayifi un nìn sá usaraaŋakpil dibindi gbantee coo. 14Kaayifi gbantee di nìn sáŋkì Juuda yab yii: “An máaǹ unibaanti ń kpú binib kɔkɔ yil pu.” 15Siimɔn Piyeer nì Yeesu boonnooliu ubɔ nìn nɔ́ɔ́ Yeesu. Uboonnoolee nɔ́ɔ́ Yeesu ki kɔ́ usaraaŋakpil cindin, kun puee usaraaŋakpil nìn nyí-u, 16ní Piyeer nìn gbíntìi sí kipunyɔkɔ boon mmɔŋki. Ní uboonnool un usaraaŋakpil nìn nyée nyáń ki ká usapɔɔn un nìn cí kipunyɔkɔpuee ní ki kɔ́ǹní Piyeer. 17Ní usapɔɔn un nìn cí kipunyɔkɔpuee bālfì Piyeer yii: “A mun kaa sá uninja nee boonnooliibi ubɔɔɔ?” Ní Piyeer bí-u yii: “Aayee, maa sá.” 18Tiwool nìn bí, an pu ní bitɔntɔnliibi nì plisib kpāā ŋŋmi ki sí ki wùl̀, ní Piyeer mun yú bi-cee niin ki wùl̀. 19Niinee ní usaraaŋakpil bíī bàlfī Yeesu u-boonnooliibi bɔti nì tibɔti tin u dàkèe pu. 20Ní Yeesu kíí-u yii: “M sòon̄ mpaampiin pu báà ŋma nimiin, m dàkā m-bɔti akpafidiin ni nì Kunimbɔtidiin, laakin Juuda yab kɔkɔ kpáfée, maa nìn sòon̄ tiba dibalin. 21Ba pu ní a bàlfī-mi? Bàlfì bin pílfì tin m sòon̄ee, bàlfì-bi tin m lēē, bíǹ nyí tin m sòon̄ee.” 22Ŋyunti ŋun Yeesu lī mimmee, ní plisi ubɔ un yú ki kɔ́ĺ-uee fáá-u ntampa, ní ki bí-u yii: “Míǹ ní bi kíikí usaraaŋakpilaaa?” 23Ní Yeesu bí-u yii: “M yaa sòon̄ min kaa kítèe, dàkà-mi min ní m yīntèe. M yaa tí sòon̄ min kítèe, ba pu ní a fáá-mi?” 24Yeesu ŋalii gbíntìi bɔ́ob́ee, ní Ana dū-u ki tīī usaraaŋakpil Kaayifi. 25Ŋyunti gbantee, Piyeer yú ki wùl̀ ŋŋmi. Ní bi bālfì-u yii: “Si mun kaa sá uninja nee boonnooliuaaa?” Ní Piyeer néè yii: “Aayee, man kaa sá.” 26Ní usaraaŋakpil tɔntɔnliu ubɔ un nabiki tafal Piyeer bàà gāā ki wúkutèe bí-u yii: “Maa bàà ká si nì u bukpaanaaan?” 27Ní Piyeer fātìi ti néè yii an kaa sá úǹ. Kpalaa niin ní ukooja báakì. 28Ní bi yɔ̃oǹní Yeesu Kaayifi cee ki cáá-u ki nín cá gɔmina Piilati cee. An nìn dáá sá kutaafaau pòlpɔl. Juuda yab kaa nìn là kí kɔ́ gɔmina diikun kun puee bi là kí nīn bí circir kí ŋmā kí jī jiŋaal un bi jīǹ ki téetí Unimbɔti nín nìn nyántì bi-naanjab Eejipitee. 29Míǹ pu ní gɔmina Piilati nyánní ki dɔ́miń bi-cee, ní ki bālfì-bi yii: “Ba ní uninja nee ŋá ní ni cáań-u ní?” 30Ní bi kíí-u yii: “U yaa kaa bàà sá unikpiti, taa bàà cāabìń-u kí tīī-si!” 31Ní Piilati bí-bi yii: “Yòom̄maan-u, ni-marau nín sá puee, ní sòom̀maan u-bɔti ni-ba!” Ní bi kíí-u yii: “Timbi kaa cáá nsan kí kpò unil.” 32An ŋá míǹ kí dàkà Yeesu nín nìn sòon̄ u-kúm min u dàá kpúee puee dee. 33Ní Piilati nín kɔ́ò kudiin ki yíiń Yeesu, ní ki bālfì-u yii: “Mimmee, sii di sá Juuda yab bɔtiuaaa?” 34Ní Yeesu kíí-u yii: “Tin tin a lī nee, sii a-ba di dākafì míǹ naaan ubɔ di tùkū-si míǹ man pu ní?” 35Ní Piilati kíí-u yii: “M sá Ujuudajaaa! A-yab nì bisaraaŋakpilib di dū-si ki tīiń-mi. Mimmee, ba ní a ŋá ní?” 36Ní Yeesu kíí-u yii “M-beel kaa sá taapu doo beel. M-beel yaa bàà sá duulnyan yal, m-tɔntɔnliibi bàà jáà kí mɔ̄tì m-pu ní, baa bàà kíikí bí dū-mi kí tīī Juuda yab kpilib. Ama, m-beel kaa sá taapu doo yal.” 37Ní Piilati bí-u yii: “Mimmee, a sá ubɔti níiin?” Ní Yeesu kíí-u yii: “Míǹ ní a lī nee, m sá ubɔti ní. M dɔ́miń bi màl̄-mi duulnyan ḿ dàkà binib kun di sá ibaamɔnee. Un kamaa sá ibaamɔn yɔuee pílfí tin m sòoǹee ní.” 38Ní Piilati bālfì-u yii: “Ba di sá ibaamɔn ní?” Piilati sòon̄ míǹ ki dɔ́òyee, ki nyáń ki tí nín cá Juuda yab cee, ní ki bí-bi yii: “Maa ká kun pu ní kijapaai nee máaǹ ditafadaaldee. 39Kii ni-marau nín péēsá puee, ni-jiŋaaliu nee yaa bāańee m gīintí usarkadaan ubɔ ní kí líí-ni. Mimmee, ni là ḿ gíiǹ Juuda yab bɔtiu kí líí-naaan?” 40Niinee ní bi gítī tí bíī tátí yii: “Aayee, á taa gíiǹ úǹ kí líí, see Baaraabasi ní á gíiǹ kí líí!” Ní Baaraabasi gbantee mun di sá digaŋgandaan.


text: 1M gbò tṍóá, gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s beè gboó dù gé bĩináe kọ, “Mée ní e a bọọ èl dénè nen e Bàrì gé lẹẹlà bel ló é?” 2Jíìzọ̀s à gboó kolí ene kà nvín vaá túe elevá ke gbàà. 3À gboó kọ́ nèva kọ, “Palà ge dãi kọ, be nóo kiiaí kẽ vaá belii gbò pá nvín, mè nóo é dí zẹ̀ẹ̀ gbò e Bàrì gé lẹẹlà bel ló. 4Nen e a tú a ló kilmà kẽ vaá belí nvíní ní e a bọọ èl dénè nen e Bàrì gé lẹẹlà bel ló é. 5Nen e a tú ene kà nvín e a dì belí vóí boo ńda bée, tú nda. 6“Nen e a náa kọ ene kà nvín e a dẹlẹm̄ nyíe booí á dọ̀ ààm̄ nvée, à é dú lé kọ bà gá è tú gbele kpò dem bọvíe men vaá tovíe tẹlẹ kà kè tẽ́ pene. 7Tãàgà di ló bàlà boo, boo bée gbò nu e a náa kọ nen á dọ̀ ààm̄ nvée! Nu e a náa vó náa é aa ló ge dì, sõò tãàgà di ló nen e a téní dú bá! 8“Be báni à bè kpóó tọni é náa kọ ó dọ̀ ààm̄ nvée, ò fùl lọ̀a ló vaá ò tovíe gbẹẹ! Mè à dú lé kọ ó tú t̃ẽ̀ènè kà bá à bè t̃ẽ̀ènè kà kpóó tọ bã̀ma m dùm e bè náa tá èl ge kọ bá nè tọ éganí ló vaá bà tovíni tẹlẹ dáa sã́ e bè náa é gímí lee. 9Vaá be dẽéni ní e a é náa kọ ó dọ̀ ààm̄ nvée é, ò toolàe lọa bólni vaá ò tóvíe gbẹẹ! Mè à dú lé kọ ó tú t̃ẽ̀ènè ból dẽe bã̀ma m dùm e bè náa tá èl ge kọ pálàa ból dẽe dìni ból vaá bà tovíni tẹlẹ ke tõ̀ò bẹẹ ló dáa sã́. 10“Monii kọ nóo ẹvìì tọ́ọ̀ kà gbò ńkem není tẹlẹí kẽ. M̀ palà ge naa kọ ó nyimai kọ ba gbò nyómá tóm ólò ié deè, kọ̀láá tṍó, ge mòn sĩ́ nà Tẹ̀ m káála. (( 11Boo bée kọ nda, Sã́áná Nen, beè dú ló ge dùùlà gbò e a beè pè.)) 12“Éé ní e o bulàì kọ nen e a íe vòò tub kà naanà ból vaá ene kà à pè aa dẽe é náa é? É kọ náa é sọ̀ bá ténì tub nè òb nè sĩ́ìna òb kà naanà bólá gbẹẹ́ boo gù vaá gé gbĩ́ t̃ẽ̀ènè kà ní e a peá? 13M̀ kọ́ nèi kọ, be à láá mòn, nyíee é palà ge ẹẹ èlmà bé e nyíee ẹ́ẹ́ boo ténì tub nè òb nè sĩ́ìna òb kà ní e bè náa è pèa naa. 14Vóá bé e bè náa dú bùlà bọọ Tẹ̀ e a di káála kọ ene ka gbò nvíní á pè naa é. 15“Be o vígà síni pọ́lọ́, síé ló gé naa kọ á nyimá. Sõò á dú ke gbàà áá pálàa bọ̀ì. Be à máni tṍ, ò nyímá kọ o duulàè o vígà nveàe bá. 16Be náa máni tṍ, kólí ene nen à bè bàà nen vaá ò fááláva simáé ló, kọ bé ò láá dui bàà nen à bè taa nen e a é elá nen di tõ̀ò ló kọ̀láá kà bel e a é lóá, belí bé e mon bel Bàrì nóomà naa. 17Sõò be náa máva tṍ, naa kọ bõ̀òna ló Tọ Bàrì á nyimá. Vaá be náa mána gé tṍ nu e Tọ Bàrì kọ́, ò gboó sẹlẹ́e belí nen e bè à gáà nyima ló Bàrì à bè pọ́lọ́ nen bon. 18“M̀ ló kà kà bel nèi kọ̀ Bàrì é kpeg kọ̀láá nu e o gbẹ́ai bàlà booí kpègii, vaá à nè deè kọ̀láá nu e o gbẹ́ai bàlà booí nèi deè. 19“M̀ kọ́na gé níí nèi kọ: Kọ̀láá tṍó e bàà bọ̀ì gbẹ́ài boo bàlà booí vaá tui t̃ẽ̀ènè mon bĩimai ene kà nu bá Bàrì, mè Bàrì, e a dú nà Tẹ̀ e a di káála, é náa na kà nu nèi. 20Boo bée kọ, kĩ e bàà à bè taa bṍóná boo nà bée, nda di kĩé.” 21Pítà beè gboó dù gé bĩiná Jíìzọ̀s kọ, “Dõò, ku tóm e nà vígà é bii bá ló sím̄ pọ́lọ́ vaá m̀ ia ló nèe é? É kọ àlàbà tóm?” 22Jíìzọ̀s à gboó aalá kọ, “Níì kóló àlàbà tóm nì, sõò taa tub nè òb tóm gbò àlàbà tóm, 23boo bée kọ lẹ̀ẹ̀là bel Bàrì belí vóí: “Ene kà méné beè gbĩ́ gè tení boo a kpègè e a di bá pá a gbò tóm. 24À gé dalà gé togóá, bà gboó faalá ene ọ̀và e a dée kom gbele gã́ bug kpègè bá domá. 25Nen tómá náa beè ié kpègè e a láá kpẽmá komá. Ménéá beè gboó lẹ̀ẹ̀là kọ bà á tú ẹlẹ nè a va nè pá a nvín oolá nen e a é túva naamá gyóòlo. A beè lẹ̀ẹ̀là kọ bà á oona gé dénè a gyọ́ vaá bà gboó tú kpègè e a dú ló kpẽmá kom e a dìé bólí. 26“Nen tómá beè gboó kumí dúnú ke gbàà ménéá vaá bànie kọ, ʽSóo sóò nvèè bá nèm̄, mè m̀ é beè kpẽ gé o kom lọa ból!’ 27Ménéá beè gboó tóe sàn vaá aa ló nèe kọ á gá kpẽná. 28“Sõò gbálài beè aa tọá, vaá gboó zọ̀ dõòna nen e a ólò zọe siá tóm nyoònà. Není beè siíe gbálà ńzọ́ọ́ kom bá. À gboó biíe bá kpóó òò vaá kọ́ nèe kọ, ʽKpẽ́ nà kom e a dìní ból nèm̄!’ 29“Nen e bà gé gbá siá tómá beè gboó dọ kunu kẽ vaá bànie kọ, ʽSóo sóò nvèè bá nèm̄, mè m̀ é beè kpẽ gé o kom lọa ból!’ 30“Sõò tãá e a aàé ló, à gboó gé túe nvee kpọ́gọ́lọ́ kọ á tõó kĩé dọ̀ tṍó e a é kpẽ́ komá lọa ból. 31Tṍó e na gbò e bà gé gbá siana gé tómá dã́, à gboó palà ge kyẽ́va, naa ní e bà aà gé kọ́ kọ̀láá nu e a nááá nè ménéá. 32“Ménéá beè gboó kolí nen tómá vaá kọ́ nèe kọ, ʽOlo bàg nen tóm! Nda beè aa ló dénè kom e o síìm̄ bá nèni boo bée kọ o beè bànim̄. 33Olo gá è àànà gé ló nè nen e o gé gbái siai tóm belí bé e nda beè aa ló nè olo naaá.’ 34Sṹg beè gboó palà ge bã̀ ménéá, naa ní e a gboó kọ bà á túe nvee kpọ́gọ́lọ́ vaá bomàe bàg dọ̀ tṍó e a é kpẽ́ dénè kom e a è siiá. 35“Vóá bé e nà Tẹ̀ e a di káála é kpọ́ té ló kọ̀láá bọ̀ì e bè nóo aalii deè iaí ló pọ́lọ́ nei bọọ vígà naa é.”


text: 1Níí kà kà bel: Nen e a íe tàn ge tõo togó bõ̀òna ló Kráìst gbĩ́ gè sí kà lé tóm. 2Nen e a é tõo togó bõ̀òna ló Kráìst íe ge dú nen e bè náa íe pọ́lọ́ kpẹa. À íe ge dú dóm t̃ẽ̀ènè kà va, nen e a láá lẹ̀ẹ̀là bel ló a bá, nen e a nyímá nu, nen e a nvèà ka ló, nen e a ólò kolí kyáà. À íe ge dú nen e a nyímá tẽ́ gè noomà nu. 3Á gá dú nen tènè míí dẽe à bè nen gboo gboo ló; tãa vó, á dú gbọ́ọ́ gbọọ̀ ló nen e a ólò fẹẹlẹ ló. Á gá dú nen e a vulè dẽe ló kpègè. 4Á dú nen e a láá palà ge bẹ̀l a tọ vaá naa kọ pá a nvín á tõo kè kẽ lẹ̀ẹ̀là vaá ié fã̀. 5Boo bée kọ nen e bè náa nyímá tẽ́ gè bẹ̀l a tọ náa é láá bẹ̀l bõ̀òna ló Kráìst. 6Á gá dú nen e a ã́àa nyima ló Bàrì, mè á di vó à bọọ gè dalàe kpá ló boo vaá naa kọ á dọ bá t̃ẽ̀ènè kà bẽge bel e Pọ́lọ́ Nyómá beè dọ báá. 7À íe gè dú nen e gbò e bà á gé bõ̀òna ló Kráìst ólò ló a lé bel. Be níì vó nì, bà é lọlie fàà ló vaá à dọ dáa gyẽ̀ì e Pọ́lọ́ Nyómá beè elí. 8Gbò e bà é nveè bá tóm bõ̀òna ló Kráìst íe ge duna gé gbò e bà tõo lèlà, e bà náa é dú gbò bàà dém, à bè gbò e bà ólò bọọ gè ṍ míí, à bè gbò e bà íe gọ̀l òò kpègè. 9Bà íe ge dú gbò e bà é tú õoà bùlà siimá bá ló kà kà bel e a gṹá ló gbò nen vaá Bàrì à tẹlẹ bàlà kẽ nè beele kọ é ziga lóí. 10Nen íe gè zẹẹ́ dòva ẹ̀b, vaá mòn kọ kpẹa á gévá ló, bé à kálá kọ bà á sí tóm dì belí gbò nvèè bá. 11Ba pá bia íe ge dúná gé gbò e bà tõo lèlà, e bà náa é ténmà gã́ ló nen. Bà íe gè dú gbò e bà láá lẹ̀ẹ̀là bel ló ba bá vaá bọ́ ló dẹ̀lẹ̀ nyíe boo m kọ̀láá kà nu. 12Nen e a gé nveè bá tóm bõ̀òna ló Kráìst íe ge dú dóm t̃ẽ̀ènè kà va, vaá dú nen e a láá palà ge bẹ̀l pá a nvín nè pá a tọ. 13Gbò e bà gé nveè bá tóm bõ̀òna ló Kráìst vaá bà sí ba tóm leevè ólò ié ka vaá láá taaá ló kọ́ bé e baala dẹlẹ nyíe boo Kráìst Jíìzọ̀s naa. 14Boo tṍó e m gé émí kpáí mánií, m̀ gé ẹb dẽe sĩ́ ge valẹ bá dù gé mònni. 15Sõò be à gá náa vaá m̀ pee tṍó ló gè dù, kpáí é náa kọ ó nyimá bé e a bọ́ ló kọ gbò e Bàrì gé bẹl, e a dú bõ̀òna ló e ẹlẹ, Bàrì e a di dùm, íe á laví láb naa. Bõ̀òna lóí ní e a dú kyọ́ọ nè dò díí kẽ e a di ló kà kà belí é. 16Tọ́ọ̀ kà dùlà bel á gé ló kọ kà kà bel e a gṹá ló gbò nen kilma ló Kráìst e beele gé fãí dú nu e a aa deè bọọ: A beè mèà dọ bàlà kẽ m nom kpá ló nen, bà gbĩ́e mòn kọ à lelà m nyómá, gbò nyómá tóm à mònmàe dẽe, gbò nen beè vee kpẹa e a kilíé ló dénè kpá dó, gbò e bà di dénè bàlà boo à dẹlẹ́e nyíe boo, vaá Bàrì à túe kilma káála.


text: 1Tã́gíní bé e o dúì gbò pá nvín e Bàrì vulèa, noi gè beliíe. 2Tõonii m vulà súú dẽe ló, belí bé e Kráìst beè vùlè beele naa vaá tú a dùm nè boo bée beele naamá vọ́b nu nè vààla gyọ́ọ e a simì kpéè nu ló vaá leemá Bàrìa. 3Dì belí gbò nvín Bàrì, ó gá zigai kọ kúnà gã̀, à bè dùm e bè náa õoà, à bè gọ̀l òò, á dú gè dã́ tṍ ló kọ à dìí zẹ̀ẹ̀. 4Náa bọ́ná gé ló kọ bọọ gã́ á loá bel e a dú kẹ́ẹ gè dã̀, à bè bel e a bélí bel gbò dàgì bá, à bè bel kpéè tégélé. Tãa vó, ò olòó tui ṍà zaa nei Bàrì. 5Palà ge nyimai kọ tọ́ọ̀ nen kúnà gã̀, à bè nen e a di m dùm e bè náa õoà, à bè nen gọ̀l òò, náa é dí zẹ̀ẹ̀ gbò e Kráìst nè Bàrì gé lẹẹlà bel ló. (Boo bée kọ gọ̀l òò ene íb sĩ́ dee ge fã̀ ńbàlì e bà náàmà bá.) 6Ó gá zigai kọ tọ́ọ̀ nen á tú mon bel dàgì bá kẹ̀ẹ̀mài, boo bée kọ gbò nu e a dì belí vó ní e a é náa vaá sṹg Bàrì dọ́ boo gbò lọl togó kẽ é. 7Boo bée vó, ó gá zọi gbò e bà dì belí vó naaaí tọ́ọ̀ nu. 8À íe tṍó e boolo beè dui gín, sõò tã́gíní bé e o ni gbáai ló Dõòa, ò dúi ẹ́ẹ́ dee. Gboó tõonii belii gbò e bà dì nè ẹ́ẹ́ dee! 9Boo bée kọ ẹ́ẹ́ dee ní e a ólò domà kele kele íb ból lé nàà nu, nè lé lab dògò, nè nu e a dú kà kà e. 10Noi gè nyimai ló nu e a léémá Bàrì. 11Ó gá zọi gbò nen lavii láb kè gín, e a dú gbò láb e bè náa dọ̀ bélèa. Tãa vó, ò túi gbò láví tẹlẹí bàlà kẽ. 12(Kà sĩ́, à palà ge dú kẹ́ẹ gè kọ́ íb nu e bà gé tõo ke gũa naa.) 13Tṍó e dénè gbò nuí ni dọ́ bàlà kẽ, dénè nen é gboó mon kà lèlà bé e a mèà naa, 14boo bée kọ kọ̀láá nu e a ni dọ́ bàlà kẽ a ẹẹà belí ẹ́ẹ́ dee. Vó ní e a náa vaá à dú gè kọ: “K̃ẽ̀èà, e olo e o di dáá! K̃ẽ̀èà aa ke mà ú, mè Kráìst é moní boo.” 15Boo bée vó, ọẹi dẽe ló bé e o é lávii láb naanii. Ó gá lavii láb belii gbò ból, sõò lavii láb belii gbò nyìmà nu. 16Tui kọ̀láá kà tṍó e o íeì naamai lé nu, boo bée kọ gbò dee e e di m̄í dú pọ́lọ́. 17Boo bée vó, ó gá dui ból. Tãa vó, ò piigai vaá nyimai ló nu e Dõò gbĩ́ kọ ó naanii. 18Ó gá õi míí tẽeaí dẽe, boo bée kọ níé é túi naamá dìà dìà. Tãa vó, Nyómá Káí á mmáí m. 19Tui mon bel e a aa m sọ́l lèèlà, nè m kpéè mon sọ́l Bàrì, nè m sọ́l e a aa bá Nyómá Káí, lomai bel nei ene. Ọlii vaá ò kpái sọ́l leemai Dõò lọlií m bọọ nyíe. 20Elaí boo bée bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s Kráìst vaá olòó õai Bàrì Tẹ̀ zaa boo bée dénè nu. 21Tui fã̀ e o íei ló Kráìst tõomaí kè kẽ ene. 22Boolo, gbò va, tõonii kè kẽ bọọ gbò dóm belí bé e o tõonii kè kẽ Dõò naanii. 23Boo bée kọ dóm dú togó ló a va belí bé e Kráìst dú togó ló a bõ̀òna ló naa. Ẹlẹ ní e a beè dùùlà bõ̀òna lóá, e a dú a nom kpá ló é. 24Boo bée vó, gbò va íè gè tõo kè kẽ ba gbò dóm m kọ̀láá kà nu, belí bé e bõ̀òna ló Kráìst tõoé kè kẽ naa. 25Boolo, gbò dóm, vulei bọọ gbò va belí bé e Kráìst beè vùlè a bõ̀òna ló vaá úé boo naa. 26A beè naa vó naamá gè kpòòlàe sẹlẹ káí nè Bàrì tení dú ló gè tú a mon bel nè múú logmáe õ̀ònà, 27kọ bé à láá ié bõ̀òna lóí m dì tõ̀ò ka, e dà, à bè bíígá bíígá náa é di ló, à bè kọ bà é gbĩ́ ene kà kpẹa mon ló--ló bé e a é náa vaá a bõ̀òna ló õoà vaá aa ló gè ié kọ̀ bel. 28Dóm íè ge vùlè a va belí bé e a vulè a nom ló naa. Dóm e a vulè a va vulè a bá. 29Tọ́ọ̀ nen náa ólò ọví a nom ló. Tãa vó, à ólò bumáe vaá palà ge ẹ̀vie, dì belí bé e Kráìst ólò naa a bõ̀òna ló naana gé é, 30boo bée kọ beele dṹùnà a nom kpá ló. 31Dì belí bé e Kpá Káí kọ́ naa, “Vó ní e a náa vaá pá gbálà é aa ló a tẹ̀ nè a kà vaá gé zọ̀ a va ié gbaa ló é, vaá pálàa ọ̀và é gboó dú t̃ẽ̀ènè nen.” 32À íe gbele kè tẽ́ kà kà bel e a gṹá ló gbò nen e a dọ́ bàlà kẽ m nu e ba è emíí, vaá nda tavẹ̀ kọ à íe nu e a gé kọ́ kilma ló di tõ̀ò e a di gbà gbá Kráìst nè a bõ̀òna ló. 33Sõò a kilna gé ló boolo, e a kọlà kọ kọ̀láá kà dóm á vùlè a va belí bé e a vulè a bá naa, vaá kọ̀láá kà va á nè fã̀ a dóm.


text: 1Nnabiyaamu, m là ní béé Unimbɔti Fām nín pūǹ dipɔl diŋyee bɔti. 2Ni téetí yii ni nín kaa nìn dáá nɔ́ɔ́ Yeesuee, an nìn dátí-ni ní ki cáǹ awaa ŋin bi máń ŋaa gbìl̀ kaa sòoǹee cee. 3An pu ní m là ní béé yii unil un Unimbɔti Fām kpòotēe kaa ŋūǹ kí lì yii mbusu ń jēetí Yeesu pu, míǹ ní ubɔ kaa tí ŋūǹ kí lì yii: “Yeesu sá ti-Dindaan” Unimbɔti Fām yaa kaa kpɔ̃otì udaan. 4Unimbɔti Fām nín pūǹ dipɔl^fc^ diŋyee bí u-ba u-ba, ama Unimbɔti Fām mbaantiimee di tìì míǹ. 5Ní báà ŋma tundi nyēēdi-ba di-ba ama ní ti-kɔkɔ tūǹ ki tìì ti-Dindaan ubaanti. 6Ní báà ŋma cáá min ní u ŋáań u-tundee, ama Unimbɔtibaanti di yàntī ti-kɔkɔ ŋūǹ ki ŋáań míǹ. 7Unimbɔti Fām tìì binib dipɔl ní bi ŋáań atuun an tútuǹ báà ŋma. 8Unimbɔti Fām pūǹ ubɔ iciin ú sòoǹ tibɔti, míǹ mbaantiim ní mi tí pūǹ ubɔ mun dinyil ú sòoǹ tibɔti. 9Unimbɔti Fāmee mbaantiim di pūǹ ubɔ fookii, ní ki pūǹ ubɔ mun ú nīn ŋūǹ ki cāantí iween. 10Unimbɔti Fām pūǹ ubɔ mpɔn ú nīn ŋáań maamaacib, ní kí pɔ̄ ubɔ mun ú nīn nàatī Unimbɔti nyɔɔbundi, kí pɔ̄ ubɔ mun ú nīn nyí kí gàntī Unimbɔti Fām tundi nì arasiniibi tuuŋŋi, ní kí pɔ̄ ubɔ ní úǹ sòoǹ isooncaan kupaau, ní kí pɔ̄ ubɔ úǹ ń gbìl̄ isooncaan taapu kí nàatī. 11Unimbɔti Fām mbaantiimee di ŋáań an tuuŋŋi gbanti kɔkɔ. Mi nín lēēmiŋyee ní mi yàkatī mi-pɔl ki tìì báà ŋma. 12Kii tiwun nín sá tibaantiil ki cáá ajan kupaau puee, nì min kɔkɔ ajan gbanti bí a-ba a-ba, ŋi kɔkɔ kpáfì ki ŋá tiwumbaantiilee, míǹ ní ti nì Kriisitoo sá. 13Míǹ ní bin sá Juuda yabee nì bin kaa sée, nì bin sá iyumbuee nì bin kaa sée, Unimbɔti Fām mbaantiim ní bi fùl̄ ti-kɔkɔ ti kpántì tiwumbaantiil, míǹ ní Unimbɔti tīī ti-kɔkɔ u-Fām gbanti mbaantiim. 14Tiwun kaa sá mbaantiim an yākatì ajan kupaau ní. 15Ditaal yaa bí yii díǹ kaa sá ŋŋal, an puee dàá sá tiwun, mimmee dàá lafun sá tiwun dì nín kaa sá ŋŋalee puɔɔ? 16Àá ditafal yaa bí yii díǹ kaa sá dinimil míǹ puee dàá sá tiwun, mimmee dàá lafun sá tiwun dì nín kaa sá dinimilee puɔɔ? 17Tiwun kɔkɔ yaa sá dinimilee tì bàà ŋáań mana kí nīn gbìl̀? Àá tiwun kɔkɔ yaa bàà sá atafalee, mana ní tì bàà ŋáań kí nīn gbìl̀ nsɔnsɔfi? 18Ama min Unimbɔti lèe ní u kāaǹ tiwun jaŋŋi tiwun pu. 19Ajan kɔkɔ yaa bàà sá dijambaantiilee la ní tiwun tíǹ bàà làá kàl̄? 20Unil wunti jaŋŋi bí kupaau ama ní ki sá tiwumbaantiil. 21An puee, dinimil kaa ŋūǹ kí lì ŋŋal yii: “Maa là-si,” míǹ ní diyil mun kaa tí ŋūǹ kí lì ataa yii: “Maa là-ni.” 22Unil wunti jaŋŋi ŋin bi kpèé yii ŋaa pɔ̄ɔ̄yee, ŋíǹ di nín kèetī. 23Ní ŋin ti kpèé ki ŋèen̄ee, ŋíǹ ní ti tìì tinyool, ní ŋin bɔti taa lèe ŋíǹ ní ti kpèé tiŋan. 24Ama ajan ŋin sá amɔntee, kaa nyàab̀ bí tīī-ŋi tinyool, Unimbɔti ŋá tiwun míǹ kí tīī dijandi din lɔ́ò tinyoolee tinyool ní, 25an nín dàá ŋá pu digàntil ń taa nín̄ bí tiwun jaŋŋi kansikin ŋi-kɔkɔ ń nīn sūǹ tɔb puee. 26Falaa yaa cúú dijandi dibee, an cúú ki kpáaǹ ajan kɔkɔ dee, bi yaa tí bíī pàkà dijandi dibee, ŋin kɔkɔ kíǹee fàal̀ ní. 27Ni-kɔkɔ sá Kriisitoo wunti ní, ní ni-kansikin báà ŋma sá tiwun jandi diba. 28Míǹ ní Unimbɔti péé péé ki kāaǹ akpambal Kriisitoo nikitil kansikin; nliliitiimee, Unimbɔti bɔnaatiliibi, ntataatiimee, bidakaliibi, boonee ní u dū bin kíǹee ki páaǹ. U pú biba bí nīn ŋáań maamaacib, ki pú biba bí nīn cāantí bibunliibi, ní ki tīī biba ŋŋmam bí nīn tútuǹ binib, ní ki pú biba bí nīn kpòotī binib, ní ki pú biba bí nīn sòoǹ isooncaan kupaau. 29Bi-kɔkɔ di sá akpambalaaa? Bi-kɔkɔ di sá Unimbɔti bɔnaatiliibaaa? Bi-kɔkɔ di sá bidakaliibaaa? Bi-kɔkɔ di ŋáań maamaacibaaa? 30Bi-kɔkɔ ní Unimbɔti pú bí nīn cāantí bibunlibaaa? Bi-kɔkɔ di sòoǹ isooncaanaaan? Bi-kɔkɔ di gbìl̀ isooncaan taapu ki nàatāaa? 31An puee, ní nyàab̀ Unimbɔti ń pɔ̄-ni dipɔl din jítiǹ ŋin kíǹeeyee. M dàá gítī dàkà-ni nsan ŋun jítiǹ i-kɔkɔee:


text: 1Tṍó e níí ni téní, m beè gboó ẹ̀b vaá mòn ene kà nu tọ e a di sèèla m káála. M beè dã́ t̃ẽ̀ènè kà mon e a beè sìlà belí koò vaá ló bel nèm̄ túá bólá, e a kọ́ nèm̄ kọ, “Dú gbàn deè kĩí, mè ḿ zógèni nu e a é gé íè ge naaá tṍó e níí ni téní.” 2Nyómá Bàrì beè gbẹá boo áá tómá kọ̀lim̄, vaá m̀ gboó mòn ene kà kpò té méné e a di káála, e ene nen di ĩ́ì tẽ́ boo. 3Sĩ́ nen e a di ĩ́ì tẽ́ boo kpò téá beè mò vaá sẹlẹ dẽe ene íb dem e ki di ló, e a kọlà jáspà, nè ene íb mii mii dem e ki di ló, e a kọlà kanílìàn. Gùnùgù, e a sẹlẹ dẽe ene íb dem e a ólò dú bṹú bṹú, e a kọ̀là ẹ́màràld, beè pììà tení ló kpò té ménéá. 4Tub nè ténì kà dõòna kà kpò té méné, e tub nè ténì kà pá kàbáàlì di ĩ́ì tẽ́ boo, beè kpẽá beeá ló kpò té ménéá. Ba beè nvèà ẹ́ẹ́ nu, vaá tú pẹ̀gẹ̀lẹ̀ bé èl bá e bà demmà nóò kpé uá ból. 5Éném dee, nè kòvà kpã́, nè kòvà náa káála beè dọọ aa ló kpò té ménéá. Àlàbà dũ sã́ géè bẹ́ lèlà sĩ́ kpò té ménéá, vaá níá àlàbà kà nyómá Bàrìa. 6Nu e a bélí pene ẹ̀à sĩ́, e a mo belí ẹ́ẹ́ múú, beè dìnà gé lèlà sĩ́ kpò té ménéá. Ténì kà nu e a di dùm, e dẽe ḿmavá sĩ́ nè nvée, beè di èèlè nyíe zẹ̀ẹ̀ kpò té ménéá vaá kpẽá beeá ló. 7Ńtúá kà beè belí kpẹẹ̀, ní e a égè bàà kà à belí dom láo, ní e a égè taà kà beè ié sĩ́ e a bélí sĩ́ nen, ní e a égè ténì kà à belí gò e a di boo pẹ̀ẹ̀. 8Ténìva kà nu e a di dùmi beè ié ọ̀ọ̀lẹ̀ ọ̀ọ̀lẹ̀ kà pó, vaá dẽe beè ḿmavá ló bã̀vá kè pó. Kọ̀láá tṍó, bílá dee nè ẹ́ẹ́ èlà, bà dì e bà gé ọ́lí kọ: Káí, Káí, Káí, ní e Dõò Bàrì e a íe dénè lẹ̀ẹ̀là bel dì e, Bàrì e a beè dì, vaá à dì, vaá à é dú. 9Kọ̀láá tṍó e ténì kà nu e a di dùmi gé ọ́lí sọ́l vaá tú lèèlà nè ka nè ṍà zaa má nen e a di ĩ́ì tẽ́ boo kpò té ménéí, e a dú nen e a dì dùm leeí, 10tub nè ténì kà pá kàbáàlìa géè gboó tooá dọ kè gbàà nen e a dì ĩ́ì tẽ́ boo kpò té ménéí, vaá gboó kumina gé sĩ́ kẽ nè t̃ẽ̀ènè není, e a dú nen e a di dùm leeí. Ba beè lọ̀àgì ba pẹ̀gẹ̀lẹ̀ bé èl bá ból sẹlẹ́ lèlà sĩ́ kpò té ménéá, vaá kọ, 11“Lèèlà nè ka nè kpóó bọ́ni ló, e beéle Dõò nè beéle Bàrì! Boo bée kọ olo ní e o beè dèm dénè nu é, vaá o bùlà ní e o beè dèmmàva vaá naa kọ bà á dì e.”


text: 1Yeesu yíiń u-kpambaliŋ saalaa nì alee ki kpáfì ki tīī-bi ipɔn bí nīn jì arasiniibi kɔkɔ, kí nīn cāantí bibunliibi, 2ní ki tú-bi bí nīn sòoǹ Unimbɔti beel bɔti kí nīn cāantí bibunliibi. 3Ní u bí-bi yii: “Ni yaa cée, ní taa yòon̄ báà tiba: ní taa ŋúb́ ŋkpɔndɔɔɔ, kuloouaaa, tijinaaan, animilaaa, kí taa ŋúb́ abɔkuti ali ali. 4Ni yaa kɔ́ kudicaŋu kun ni ní bi yaa fɔ̃ɔ̃-nee, nín̄ bímaan niin kí tin sāā daliŋkin ni dàá yīkèe. 5Laan kamaa ní ni yaa bàn̄ ní baa fɔ̃ɔ̃-nee, ní yīkì kitiŋ gbanti pu kí pítí ni-taaŋi kpɔŋkpɔm kí yàl̄ bi-tiŋki gbanti pu, án nīn sá-bi kudaaŋŋu yii bi yīntì.” 6U sòon̄ nì bi míǹ ki dɔ́òyee, ní bi búntì ki yìiǹ ntimbilimu kɔkɔn ki sòoǹ Unimbɔti bɔti, ki cāantí bibunliibi an kɔkɔ. 7Ubɔti Eeroodi nín nìn gbìl̄ tin kɔkɔ bíī jītée, u bākatì, kun puee biba nìn bí yii: “Jaan di fātìi fīkitì.” 8Ní biba mun bí yii: “Unimbɔti bɔnaatiliu Eelii di nyánní yilpu ki fātìń.” Ní biba mun bí yii: “An sá Unimbɔti bɔnaatiliibi dooooyee yab ubɔ di fātìi fīkitì.” 9Ama ní Eeroodi bí yii: “Man yāntì bi lēēJaan yil, kin ŋma di gítī sá kijapaai kin pu bi sòoǹ míǹ nan dee?” Niinee ní u kíĺ ki nyàab̀ kí ká Yeesu. 10Yeesu kpambaliŋ ŋin u nìn túee bāań ki kpáfì u-cee ki bíī máafí-u bi nín ŋáaǹ puee. Ní Yeesu cáá-bi ki kpɔ̃otì bi-ŋmaniŋma kitiŋ kin bi yíì Beetsayidee caŋin. 11Ama kunipaau nín dāa béè laakin bi túĺee ní bi nín jì bi-boon. Ní Yeesu fɔ̃ɔ̃-bi ki sòon̄ nì bi Unimbɔti beel bɔti, ní ki cáaǹ bin nìn nyàab̀ ú cáaǹ-bee. 12Kujoou nìn bíī jɔ́otée, ní Yeesu kpambaliŋ saalaa nì alee sútìń ki pìl̄-u ní ki bí-u yii: “Yàntī binib nee ń nīn cá ntimbilimun nì ikaan kí nyàab̀ tijin nì laakin bi dàá dòon̄ee. Di sá yii laakin ti bí nee, binib kpá.” 13Ní Yeesu kíí-bi yii: “Nimbi ni-ba tīīmaan-bi bí jī.” Ní bi bí-u yii: “Timbi cáá kpɔnɔb biŋmoo nì njɔmbiyaamu muli ja ní, àá a là tí cùú dāń tijin kí cáań kí tīī samaa nee kɔkɔ ń jī ní.” 14Kunipaauee poonee bininjab nìn bàn̄ kutukub biŋmoo nyɔkɔm. Ní Yeesu bí u-boonnooliibi yii: “Ní yàntī bí kàl̄ ikuul ikuul, ŋkuul kamaa ń nīn cáá binib ili nì saalaa nyɔkɔm” 15Ní u-boonnooliibi ŋá u nín lī puee ki yāntì bi kāl̀ ikuul ikuul. 16Ní Yeesu yɔ̃oǹ kpɔnɔb biŋmooyee nì njɔmbiyaamu mulee ní ki wáaǹ kutaa ki jáam̀ Unimbɔti tijin gbanti pu, ní ki gífì ní ki dūu tīī u-boonnooliibi bí yàkatī kunipaau kɔkɔ ń jī. 17Ní báà ŋma jíń ki díkí, ní bi tɔ̃ɔ̃ akpɔnɔkati nì ajɔŋgin ŋin bi ŋmɔ́ ki kíǹee an gbí tikabiti saalaa nì tili. 18Dalba Yeesu tí kākatì ki bí laaaba u-baba ki mèé, u-boonnooliibi nìn bí u-cee ní u bālfì-bi yii: “Binib lì yii m sá ŋma ní?” 19Ní bi kíí-u yii: “Biba lì yii an sá Jaan un fùul̀ binib Unimbɔti nyimee di fātìi fīkitì, biba mun lì yii a sá Unimbɔti bɔnaatiliu Eelii, biba mun lì yii an sá Unimbɔti bɔnaatiliibi bikpikib kansikin ubɔ di fīkitì.” 20Ní Yeesu fātìi bālfì-bi yii: “Kin nimbi faa, ŋma ní nimbi nyí yii m sá?” Ní Piyeer kíí-u yii: “A sá Kriisitoo un Unimbɔti túnnée ní.” 21Ní Yeesu kpáafì-bi tiŋan yii bí taa péēlì-tì báà ubɔ cee, 22ní ki gítī lī yii: “An máaǹ man Kinibiki ń jī falaa tikpil. Biyidambi nì bisaraaŋaliibi nì bimaradakaliibi dàá dāá yíí-mi, kí kpò-mi, ní ḿ dāá fìkitī winta dal.” 23Ní u tùkū bi-kɔkɔ yii: “Un yaa là kí nɔ́ɔ́-mee ń fá úǹ u-ba nín là puee kí yòon̄ u-dɔpuntikaaŋu kí nīn nɔ́ɔ́-mi baabadal. 24Un di yaa là kí fīī u-maŋfalee dàá dāá fá-di, ama un di yaa dū u-maŋfal ki fá man puee dàá dāá fīī-di. 25Unil, a yaa jíń duulnya nee kɔkɔ, ní sisi a-ba wáŋkèe ba ní a páatì? 26Un yaa cáá man nì m-bɔti pu icooyee man Kinibiki mun dàá dāá nīn cáá udaan pu icoo m yaa láā gítìń nì m-nyootin nì m-Baa nì u-circir tūuni nyootinee. 27Ibaamɔn ní m sòoǹ nì ni, ni-kansikin biba dàá ká Unimbɔti beel kí wàatī ní kí nín kpú.” 28Yeesu sòon̄ míǹ, iwiin inii boonee ní ki yɔ̃oǹ Piyeer nì Jaan nì Jaaki ki jɔ́m̀ dijool pu kí mèè ŋwimmeem. 29Ŋyunti ŋun u bíī mèéyee ní u-nimiin cúū kpántì, ní u-bɔkutil píil̀ káŋkaŋ ní ki jìliŋkī. 30- 31Kpalaayee, binib bili nyáń ki yúl̀ u-cee ki jìl̀ pàlpal, u nì bi bíī gbáà faawii, an nìn sá Mooisi nì Eelii. Bi nìn bíī sòoǹ nì Yeesu u-tundi din sá yii ú kpú Jeerusaleemee pu ní. 32Piyeer nì u-bɔɔbi nìn gèen̄ ki kɔ́ poon, ama bi dāa fīntèe, ní ki ká Yeesu walfiŋu nì binib bilee yú. 33Ŋyunti ŋun bi dàá yīkì Yeesu ceeyee, ní Piyeer bí-u yii: “Ukpil, an ŋān̄ tí gbíntí doo, tí gāā tibìń tita, sii kubɔ, Mooisi kubɔ, Eelii mun kubɔ.” (Di sá waa nìn nyí tin u bíī sòoǹee.) 34U bíī sòoǹ mimmee, ní ditagbandi diba dɔ́miń ki bīiǹ bi-pu, ní tifaandi cúú Piyeerbi. 35Ní bi gbìl̄ Unimbɔti sòon̄ní ditagbandin, yii: “Un bí nee di sá m-Jipɔɔn un m lēēyee! Ní pīlfiǹ-u” 36Unimbɔti tin sòoǹ míǹ ki ŋmīlfée an kíǹ Yeesu baba, ní bi kpáafì an bɔti, kaa péēsòon̄ tin bi kée báà ubɔ cee. 37Kutaa wúntì, bi bíī kpákatiń dijoolee, ní dinikitikpaandi diba túŋkìń Yeesu. 38Binib gbanti poon ní uninja ubɔ kúuǹ, yii: “Ukpil, m gbàam̄-si, péēfàtī kí kpèè m-jipɔɔn nee. An sá-mi dibibaabil ní. 39Arasinii ubɔ di bí u-pu, an yaa bāań-uee, ní u tátí ní u-wunti jìkì, ní u-nyɔkɔ nyēēkupumpukuu, ní arasiniiyee sàantí-u, kaa là kí yàntī-u malaa. 40M mēēa-boonnooliibi yii bí jà-mi-u, ní baa ŋúń.” 41Ní Yeesu bí yii: “Oo binib nee, naa cáá Unimbɔti pu dimákal ki gáatì! Ni là ḿ bàà kàl̄ ni-cee kí tin sāā ŋyunti ŋulɔŋu ní? M dàá nīn jīǹ ni-pu kimɔtii kí tin sāā ŋyunti ŋulɔŋu ní? Uninjee, cáań a-biki doo.” 42Ŋyunti ŋun kibikee dòoń Yeesu ceeyee, ní arasiniiyee fíiǹ-kì ki lúkú ní ki cīŋkì-kì ŋkpitim pu. Ní Yeesu kpātì arasiniiyee pu, ki cáaǹ kibikee, ki dū-kì ki tīī ki-baa. 43Ní báà ŋma bākatì seeee Unimbɔti pɔŋŋu nín sá ŋkpaan miŋyee. Báà ŋma dáá bíī pàkà maamaacib bin kɔkɔ Yeesu ŋáańee, ní u bí u-boonnooliibi yii: 44“Ní cúú tibɔti tin m dàá tùkù-ni kɔŋkɔnneeyee tiŋan. Bi dàá dū man Kinibiki kí dūú nyāfiǹ binib.” 45Ama baa nìn gbìl̄ tibɔtee taapu, an nìn bí-bi dibalin, baa ŋūǹ kí béé, ní bi fàŋkí, kaa bālfì-u taapu. 46Yeesu boonnooliibi nìn bíī kpákà tikpiti pu. 47Ní Yeesu béè bi-landɔkɔi, ní ki cáań kibiyaawaai ki yɔ́oǹ u-cee, 48ní ki bí-bi yii: “Un di yaa fɔ̃ɔ̃ kibiyaawaai kii kinee man puee, fɔ̃ɔ̃ man m-ba dee, ní un yaa fɔ̃ɔ̃-mee, fɔ̃ɔ̃ un túnní-mee mun dee. Di sá yii un yaa sá kiyaawaai ni-kansikinee, úǹ di sá ukpaan.” 49Ní Jaan bí Yeesu yii: “Ukpil, ti ká uninja ubɔ cáá a-yindi ki jì arasiniibi binib pu, ní timbi mɔ́tì kun puee waa sá ti-yɔu.” 50Ní Yeesu kíí-u yii: “Taa nín̄ mɔ́tímaan, kun puee un kaa kpākantí-nee sá ni-yɔu ní.” 51Ŋyunti ŋun u dàá yīkì duulnyan kí nīn jɔ́ḿ yilpuee tɔ́obińee, ní u bɔ́ob́ yii see ú péēcù Jeerusaleem. 52Ní u tú binib ń lìntī. Binib gbanti cūtì ki kɔ́ Samarii tiŋki kiban kí bɔ́ntí laakin u dàá dāá kɔ́ee, 53ní niin yab yíì, kaa fɔ̃ɔ̃-u, u nín nìn cá Jeerusaleemee pu.^fc^ 54U-boonnooliibi Jaaki nì Jaan nín gbìl̄ mimmee, ní bi bí yii: “Ti-Dindaan, tí mèè Unimbɔti ŋŋmi ń nyānní yilpu kí dāá wò kí céetí-baaa?” 55Ní Yeesu fātì ki kpīiǹ-bi yii: [Naa nyí ŋfām min bí ni-nee]. 56Ní bi nìkī kitiŋgbaŋ kiban. 57Bi bí nsanni ki céé, ní uninja ubɔ bí Yeesu yii: “M dàá nīn péēnɔ́ɔ́-si, báà laakin ní a yaa cée.” 58Ní Yeesu bí-u yii: “Jiiŋkpaaibi cáá bi-kɔŋkooni ki dò, ní nnɔmbiyaamu cáá anɔndiin ki dò, ama man Kinibiki kaa cáá laakin m dàá bíĺ m-yil kí ŋùŋfèe.” 59Ní Yeesu bí kijapaai kiba yii: “Nɔ́ɔ́-mi.” Ní kijapaayee bí-u yii: “Ukpil, pɔ̄-mi nsan ḿ síb́ m-baa kí nín dāá nɔ́ɔ́-si.” 60Ní Yeesu kíí-u yii: “Yàntī bitaŋkpiibi ń nīn síb̀ bi-taŋkpiibi, sii ń cùú sòoǹ Unimbɔti beel bɔti kí tùkù binib.” 61Ní ubɔ mun gítī dɔ́miń ki bí Yeesu yii: “Ukpil, m dàá nīn nɔ́ɔ́-si, ama á dá láá pɔ̄-mi nsan ḿ cùú kàan̄ m-dumpu yab kí wàatī.” 62Ní Yeesu bí-u yii: “Sii un yaa cúú dikool kí kpò ní ki gítī bíī fàtīi kpèé a-boonee, kaa sá Unimbɔti beel yɔu.”


text: 1M yú ki kpèéyee, ní dipibil cúú tiwampiiŋkaal tiluli tin bɔ́ob́ takaldee kubɔ ki bútì, ní m gbìl̄ tiwan tinaa tin cáá kufoouee kansikin kubɔ téeń mpɔn mpɔn kii ntaateenteenee yii: “Dāan̄!” 2M kpēēyee, ki ká utampiin, un kā-uee ŋúb́ butɔbu, ní bi cíkiǹ-u kibeefuulii, ní u búntì nì dijajil poon kí já kí jīń. 3Ní dipibilee bútì tiwampiiŋkaal kuliliitiiu, ní m gbìl̄ kuwaŋu kun cáá kufoouee kuliliitiiu téeń yii: “Dāan̄!” 4Niinee ní utaamu ubɔ mun nyánní ki sá uman ní bi pú un kā u-puee mpɔn ú lēēŋgbansɔŋfi kitiŋ pu binib ń nīn kù tɔb, ní bi dū kijikpaaŋŋi ki tīī-u. 5Ní dipibilee bútì tiwampiiŋkaal kutataatiiu, ní m gbìl̄ kuwaŋu kun cáá kufoouee kutataatiiu téeń yii: “Dāan̄!” M kpēēyee, ki ká utambɔn, un kā-uee ŋúb́ saniya u-ŋaan. 6Ní m gbìl̄ nneen ŋubɔ sòon̄ tiwan tinaa tin cáá kufoouee kansikin yii: “Dū saniya kí ŋmàntī italandi disambil ŋwiin ŋubɔ tundi paati, kí ŋmàntī idi asambil ata ŋwiin ŋubɔ tundi paati. Ama á taa gbēēŋkpam nì ndaam^fc^ pu.” 7Ní dipibilee tí bútì tiwampiiŋkaal kunanaatiiu ní m gbìl̄ kuwaŋu kun cáá kufoouee kunanaatiiu téeń yii: “Dāan̄!” 8M kpēēyee, ki ká utaamu un pīiǹ fùuuyee, ní bi yíì un kā utaamu gbanti puee yii Ŋkúm, ní Ditaŋkpiil nɔ́ɔ́-u, ní bi tīī-bi mpɔn yii bí kpò kitiŋ pu nib kɔkɔ yaa yākatì minaayee dijandi diba nì njimu, nì ŋkùm, nì bìlbil kúm, ní ticuncuti tin bí kitiŋ puee ń cūtì binib. 9Ní u cúú tiwampiiŋkaal kuŋmooŋmootiiu ki bútì. M kpēēyee, ki ká nsaraafan ceeyee bin bin nìn sòoǹ Unimbɔti bɔti ki lèekī seerab bi kūū-bee nammu, 10ní bi bí ki tátí mpɔn yii: “Ti-Dindaan un sá circir ki sá mbaamɔndaanee, a dàá cīití kí tin sāā ŋyunti ŋulɔŋu ní kí sòoǹ duulnya yab bin kūū-tee bɔti kí dáaĺ bi-tafal ní?” 11Niinee ní bi cáań abɔkutipiin ki pēeǹ bi-kɔkɔ ní ki bí-bi yii bí dá láá kàl̄ kí ŋùŋfì fiii, bi yaa láā kūū bi-tɔntɔnjutiibi nì bi-nabiyaamu mun kíǹ duulnyanee bí mun dɔ́miń ki kútì bi-puee. 12Ní dipibilee tí cúú tiwampiiŋkaal kululuutiiu ki bútì, ní kitiŋ cīŋkì tikpil, ní ŋwìiń fɔ̃ɔ̃ ki bɔ̄ntì kii satabɔnee, ní uŋmal mántì cínciŋ kii fatikuee, 13ní iŋmalbijaa tìfī yilpu ki lítí alii kubuŋkpaaŋŋu nín tìfī asubigaan ki lúkufí puee. 14Ní kutagbɔŋu wáŋkì alii kukampeeu ní bi kpáb́ ki yɔ̃oǹee, ní ajoon nì ntimu mun nnyim māntì ki túee kpīkitì. 15Ní duulnya bɔtiibi, biyidambi, bisoojakpilib, bigaajab, ipɔndambi, iyumbu nì bin tɔ́ bi-bee, báà ŋma sáń ki bāal̀ afalgin ni nì titaŋkpanaakɔtin ajoon pu, 16ní binibee lì ajoon nì ataŋkpee yii: “Lítímaan kí bìin̄ ti-pu, un kā dibeejal puee ń taa ká-ti, dipibil mun ŋuul ń taa bàń-ti. 17Kun puee ŋwiin ŋun sá diŋuukpaandi wiiŋŋuee bāań. Ŋma di sá-u kí yūĺ?”


text:
Ẹ̀sìn Búddà
Ìgbàgbó ìbílè fi han wí pé a bi Budda si ìdílé Oba ni Orílé-èdè “Lumbini, Nepal ní Teria” leba “Himalayas”. Nítorí náà, àwon àwòràwò wí pé ní ìlú “Kalinga” èyí tí o ti di òrìsà àkúnlèbo ní ìlú “India” ni a gbé bí i.
O jé omo ebí “Sakays”. Orùko bàbá re ni “Suddhodana”. A bí Budda nínú ìdílé Oba. Orúko ìyá re ni “Maya”.
Kò si eni ti o mo àkosílè ojó ibi rè pàtó tàbí ti o ni àkosílè rè. Olúkúlùkù kan nso àwon ojó ti won rò pe o le jé ni nítorí kò si àkosílè kan pàtó ti a le toka sí. Àwon onpìtàn kan ní a bi i ni odun “623 tàbí 624 BCE”. Kò pé kò jiìnà yíì ni àwon elésìn kan so wí pé ojo ibii rè títí di ojó ti o gbé lórí eèpè jé ni aarin odún 567 si 487 BCE” .
Òpòlopò àwon òjògbón wí pé a bí ì ni Odún 420 sí 502 BCE” ki a ma fi òpá pòlòpolo pa ejò, kò sí ìdánilójú ojó ibii rè àti ojó ti ó lò láyé.
Àwon ohun ti a ri nínú àkosílè ti o se pàtàkì ni pé a bi i ni ònà ìyanu. Léhìn ìbí rè, o dìde dúró ó gbé àwon ìgbésè nínú èyí tí o kede ara rè wí pé òun yoo jé ìjòyè ayé. O wí pé èyí ni yoo jé ìgbà ti òun yoo padà wá sáyé gbèhìn.
Orúko ti àwon obi ré so o ni “Siddhartha Gautama”. “Siddhartha” . Eyi túmò sí “eni ti o ti kése járí sùgbón “Gautama” ni orúko ìdílé tí a bí i si. Òpòlopò ìgbà ni won má n pe e ni “Sakayamuni”, itumò èyí tí n jé amòye nínú “Sakyas”.
“Sakyamuni” jé eni ti a tó lónà èsìn “Hindu”, èrò àwon òbí rè ni ki o jé arópò Bàbá rè léhìn ìgbà tí ó bá gbésè. Wón ro wí pé yoo lánfààní lati jé ìlù moóká Oba tàbí olórí èsìn nlá kan ti o se jìnmòwò. Àwon òbí rè tóo ni ona olá àti olà kí ohun ti o wá se l’áyé lé rorùn fún-un àti ki o le gbé ìgbé ayé èsìn won.
Ní ìgbà tí o di omo odún mérìndínlógún ni o gbé ìyàwó, orúkó ìyàwó rè a má jé “Yasodhara”, Nígbà tí o pé omo odún mókàndínlógbón ni ìyàwó rè bi omo okùnrin kan fún-un orúko rè a ma jé “Rahula”. Léhìn tí o bi omo yii tán ìtàn fi ye wa wí pé o se ìrìnàjò lori èsìn léèmérin òtòòtò, nígbà tí òpò ìtàn so wí pé n se ni o ri ìran léèmérin. Nínú ìrìnàjò rè àkókó o ri okùnrin arúgbó kan ti o jé aláilòlùránlòwó, ní ìrìnàjò re kejì ó rí okùnrín ti àìsàn ti o lágbára juu lo n ba a fínra, ní ìrìn àjò re keta o ri ìdílé kan ti ìbànújé bò mólè ti won si ngbé okàn nínú won ti o se aláìsí lo si ibojì. Ó ronú jinlè lórí ìsòro ti àwon arúgbó n kójú bi àìsàn àti ikú.
Nínu ìrìn àjò rè kerin, o ri elésìn kan ti o pè sí ìrònú nípa ohun ti o rí nígbà yii ni òkan re to rú sókè láti tèlé ònà àti le se ìrànlówó nípa ti èmí papa fún ìsòro ti o n kojú omo ènìyàn.
Ó fi aya, omo àti ìgbé ayé ìròrùn àti ìgbá ayé asáajú àwon ènìyàn rè sílè lati se ìwadi ìyànjú ìsòro èdá.
Ní àkókò nàá àwon okùnrin miran a ma kúrò ni ilé lati lo d’ánìkàn wà nínú igbó tàbí ibití o se kólófín nítorí won fé mo àwon ohun ìjìnlè kan.
WÍWÁ ÒNÀ SI ÌSÒRO TI O N KO ÈDÁ LÓJÚ
O kókó gbìyànjú lati ronú ohun tí o kó lati òdò àwon olùkó re méjì òtóotó, o rò wí pé èyí ni ó se iyebíye.
Sùgbón ìrònú yii kò le tèsíwájú lo títí nítorí náà o yípadà nínú ìrònú náà ki o le dojú ko àwon ìsoro náà tí ó n fé yanjú èyí, ti o jemó ìbímo, àìsàn ojó ogbó àti ikú.
Ó dara pò mó egbé ti won jo ni èrò kan lorí wíwà ònà si ìsòro tí o n dojúko ènìyàn, ní béè ni o ti ko onírúrú ohun bi ki a sé èémi àti bi a ti gba àwè léraléra.
Àwon ohun ti o gbékalè fún ara re yìí jé ohun ti o nira lópòlopò nítorí náà o fi sílè lai tún tèsíwájú nípa re mó, àwon ti o se fífi íyá je ara eni gbíga àwè tàbi sìn rè “Hendu” kò si ònà àbáyo si ìsòro ti o nfé ìyanjú nítorí náà o tún pinnu láti se àwárí ònà míràn láti le tú àwon ènìyàn sílè nínú ìsòro ti o n dojú ko wón.
ÀWON ÌFOYÈHÀN BUDDA
Ni àsálé ojó kan ni “535 BCE” ni ìgbà tí o pé omo odún márùndínlógòji O joko lábé igi nla kan ti a mò si igi Bódì. O bèrè si ni ri ìrírí nípa àseyorí t’èmí.
(1) Ní alé àkókó o rántí ìgbé ayé kí a kú ni ibikan ki a si tún wà ni ibòmíràn gégé bi alààyè.
(2) Ni ale oji keji o ri bi igbe aye ibi ati ika ti opolopò ma n gbe se ma n so ibiti won yóò lo lehin iku.
(3) Ni alé ojo keta o kó wí pé oun ti tèsíwájú koja ipele biba emi jé nipa ikorira, ibinu, ongbe, iberu àti ijaya o si pinnu wí pé oun ko tún ni wá s’áyé mó. O ti ni ifoyehan o si di “Olugbala, enito n gbani àti Olùràpadà”
Léhìn ìfoyèhàn rè yi o gbìyànjú láti jé ki òpò ènìyàn mò nípa pipolongo èkó rè si wón èyí ti òpòlopò si gbàgbó ti won si n tele èkó rè.


text:
Augustus
Gaius Julius Caesar Augustus (23 September 63 BC – 19 August AD 14) ni olori akoko Ile Obaluaye Romu, to jaba le lori lati January 27 kJ titi di ojo iku re ni 14 lJ.[note 1] Bibi gege bi Gaius Octavius Thurinus, o je gbigba bi omo posthumously latowo egbon-baba-baba re Gaius Julius Caesar leyin igba to ku ni 44 kJ, be sini larin igba na ati 31 kJ oruko re fun tonibise je Gaius Julius Caesar. Ni 27 kJ Ile Alagba fun ni ebun oye oniyi Augustus ("ẹni ọ̀wọ̀"; "the revered one"), leyin igbana oruko re di Gaius Julius Caesar Augustus.[note 2] Nitori opolopo oruko ti a mo si, o wopo lati pe ni Octavius ti a ba n toka si awon isele larin odun 63kJ ati 44 kJ, Octavian (tabi Octavianus) ti a ba n toka si awon isele larin odun 44 kJ ati 27 kJ, ati bi Augustus ti a ba n toka si awon isele leyin 27 kJ. Ninu awon iwe ti orisun won wa lati ede Griiki, Augustus je mimo bi ὈktάBιoς (Octavius), Kaῖσap (Caesar; Kesari), AὔYouσtoς (Augustus), tabi EeBaσtός (Sebastos), lori ba ba se ni ibamu si.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ The dates of his rule are contemporary dates; Augustus lived under two calendars, the Roman Republican until 45 BC, and the Julian after 45 BC. Due to departures from Julius Caesar's intentions, Augustus restored the Julian calendar in 8 BC, and the correspondence between the proleptic Julian calendar and the actual calendar observed in Rome is uncertain before 8 BC.(Blackburn & Holford-Strevens 2003: 670–1)
- ↑ Formally Imperator Caesar, Divi filius, Augustus which means Imperator Caesar, Son of the Divus (Divus Julius), Augustus.


text: 1Doo di sá Yeesu Kriisitoo naanjab yiŋŋi. U nìn sá Dafiidi naantiiu, ní Dafiidi nìn sá Abraam naantiiu. 2Abraam màl̄ Isaaki, ní Isaaki màl̄ Jaakɔb, ní Jaakɔb màl̄ Juuda nì u-nabiyaamu. 3Ní Juuda màl̄ Fareesi nì Saara, (bi-na di nìn sá Tamaar). Fareesi màl̄ Eesroom, Eesroom màl̄ Aram, 4Aram màl̄ Aminadab, ní Aminadab màl̄ Naasɔn, Naasɔn mun màl̄ Salmɔn 5ní Salmɔn màl̄ Boowaasi, (Boowaasi na di nìn sá Raabi), ní Boowaasi mun màl̄ Oobeedi. (Oobeedi na di sá Rutu), ní Oobeedi màl̄ Jeesee, 6ní Jeesee màl̄ ubɔti Dafiidi. Dafiidi màl̄ Saloomɔn. Saloomɔn na di nìn sá Uurii nimpuu un Dafiidi nìn fɔ̃ɔ̃ ukpiipuee. 7Saloomɔn màl̄ Roobooaam, Roobooaam màl̄ Abiya, Abiya màl̄ Asaa, 8Asaa màl̄ Joosafati, Joosafati màl̄ Jooram, Jooram màl̄ Oosiyasi 9Oosiyasi màl̄ Joowatam, Joowatam màl̄ Akaasi, Akaasi màl̄ Eeseekiyasi, 10Eeseekiyasi màl̄ Manasee, Manasee màl̄ Amɔn, Amɔn màl̄ Joosiyasi. 11Joosiyasi màl̄ Jeekooniyasi nì u-nabiyaamu ŋyunti ŋun bi cúú Israyeel yab ki cūnnì Babilɔnee. 12Bi nín cáá Israyeel yab ki cūnnì Babilɔnee, boonee ní Jeekooniyasi màl̄ Salatiyeel, ní Salatiyeel màl̄ Sooroobaabeel, 13ní Sooroobaabeel màl̄ Abiyudi, Abiyudi màl̄ Eeliyakim, Eeliyakim màl̄ Asɔɔr, 14Asɔɔr màl̄ Sadooki, Sadooki màl̄ Akim, Akim màl̄ Eeliyudi 15Eeliyudi màl̄ Eeleeyasaar, Eeleeyasaar màl̄ Maatan, Maatan màl̄ Jaakɔb, 16ní Jaakɔb màl̄ Jooseefi un cáá Maarii un màl̄ Yeesu un bi yíì Kriisitooyee. 17Kí yòon̄ Abraam yuntiŋu kí dāá sāā Dafiidi yuntiŋuee, anaantitɔntɔkɔ nìn sá diba kpá saalku ní, ní kí tí yòon̄ Dafiidi yuntiŋu kí dāá sāā ŋyunti ŋun bi cúú Israyeel yab ki cūnnì Babilɔnee muee, anaantitɔntɔkɔ nìn sá diba kpá saalku, ní kí yòon̄ ŋyunti gbanti muee kí dāá sāā Kriisitoo màaltam muee anaantitɔntɔkɔ mun sá diba kpá saalku. 18Bi nín màl̄ Yeesu Kriisitoo puee sèé: U-na Maarii nìn sá Jooseefi bɔɔn ní; kí wàatī bí nín cáá tɔbee, Unimbɔti Fām pɔŋŋu yāntì Maarii cáá dipool. 19U-bɔɔn Jooseefi nìn là kí nɔ́ɔ́ mara nín lī puee, ama ní kaa là kí bìitī Maarii mun pu, ní ki là kí yàntī-u dibalin. 20U bíī dàkafī mimmee, ní ti-Dindaan tūuŋŋu dɔ́miń ki sòon̄nì-u kudamintiiun yii: “Jooseefi, Dafiidi naantiiu, taa fàŋkì kí cáá Maarii, kun puee Unimbɔti Fām di yāntì u cáá kibiki kin u dàá màal̀ nee pool. 21U dàá màal̀ kibininjabiki ní á dāá pɔ̄-kì diyindi yii Yeesu, kun puee úǹ di dàá dāá fīī u-niboolii bi-kpitiin.” 22Tin bí nee kɔkɔ bāań ki ŋá kii ti-Dindaan nín yāntì u-bɔnaatiliu sòon̄ miŋyee ní yii: 23“Usapɔɔn un kaa nyí uninjee dàá cáá dipool kí màal̀ kibininjabiki, bi dàá pɔ̄-kì diyindi yii Eemanuyeel.” (Eemanuyeel taapu di sá yii: Unimbɔti bí ti-cee). 24Jooseefi fīntì ŋgeem puee, ní ki cūtì ki cáá Maarii kii ti-Dindaan tūuŋŋu nín bí yii ú ŋá puee. 25Ama waa gb̄ēē-u ali ki dāa sāā ŋyunti ŋun u màl̄ kibininjabikee ní Jooseefi pú kibiki diyindi yii: Yeesu.


text: 1Tṍó e bà ni kyãà iná ku ló Jerúsàlẹ̀m, ba è gboó íná ló bon Bẹ́tfàjì nè Bẹ́tànì e a di boo Gù Ọ́lìv. Jíìzọ̀s à gboó lẹ̀ẹ̀là bàà nen gbàà gbò e bà ólò nyoonée nvée 2vaá kọ́ nèva kọ, “Bãi bon e a dìí lèlà sĩ́á ela, mè t̃ẽ̀ènè bé e o gé bãí gé, ò é monii ene kà põonì nom tee, e tọ́ọ̀ nen gáà bã boo, e a di dáa díí. Taalaíe vaá ò túíe domai. 3Be nen bĩ́ínái nu e a náa vaá ò gé taalaíe, ò kọ́i neíe kọ, ʻÀ dì bíi ló Tẹ̀ Íe vaá à é òòmà kẽ domá m gbálà ńkem tṍó.’ ” 4Gbò e a lẹ̀ẹ̀làa beè gboó àà vaá mòn põonì nom tee e a di dáà díí ló tọ e a di ló pọ̀b èèlè e a tení zẹ̀ẹ̀ tọ boná. Boo tṍó e bà gé tááláe, 5sìgà gbò e ba è dì élá kĩé à gboó bĩináva kọ, “Ò gé táalai nom teeá ló éé?” 6Bà gboó aalá kùbmà bé e Jíìzọ̀s beè kọ́ nèva naa. Gbòa à gboó sọ̀va bá kọ bà á taaláe ààmà. 7Bà fáálá nom teeá inmá ló Jíìzọ̀s, gboó toví ba pọ̀b kọ̀là ló zaali boo, vaá Jíìzọ̀s à gboó bã boo. 8Gbele tõ̀ò nen beè tú ba pọ̀b kọ̀là ló talí boo èèlè, boo tṍó e na gbòa gé bã bàlà ól vaá fùl gṹ sã lẹna gé boo èèlèa, kọ á teá tení boo. 9Gbò e a kyãà gyàé sĩ́ nè gbò e a kyãà dúé nvée beè olòó vulí kọ, “Lèèlà á dì nè Bàrì! Bàrì á tãanè dee bá nen e a dú boo bée Dõò! 10Bàrì á tãanè dee bá a lẹ̀ẹ̀là bel belí ní bẹẹ nómá tẹ̀ Méné Dévìd! Lèèlà á dì nè Bàrì e a di káála!” 11Tṍó e Jíìzọ̀s ni íná Jerúsàlẹ̀m, à gboó bã boo be Tọ Káí vaá beemà dẽe ló dénè nu. Sõò tã́gíní bé e dee ni íná kpã́áá, à gboó àà kil Bẹ́tànì bii ló òb nè bàà nen e a ólò nyoonée nvéeá. 12Tṍó e dee ni zilà, gbò e bà ólò nyoonée nvée nè ẹ̀ẹ̀ beè gboó òòa kẽ àà Bẹ́tànì, vaá tá kói beè gboó tá ló Jíìzọ̀s. 13À gboó mon ene kà té fíìg e a di kpã́á e pa sã di ḿmá boo. À kyãà sì gé ẹ̀b kà bè à é láá monie ból e a di boo, sõò áá kóló pa sãa ní e a mon boo é, boo bée kọ tṍó e fíìg ólò mumí gáà lee. 14Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nè téá kọ, “Tọ́ọ̀ nen á gá kpáá dena ból e a dúní boo!” Gbò e bà ólò nyoonée nvée beè dã́ tṍó e a ló belí. 15Bà gboó iná Jerúsàlẹ̀m. Jíìzọ̀s bã́ boo be Tọ Káí vaá dàlà togó kpó gbò e a géè tõó kĩé ùlà ki. À làbgì té e gbò nyáànà kpègè beè di boo bii ló kpò té e gbò e a géè oo bẹ̀ẹ̀ kukuu beè di ĩ́ì tẽ́ boo, vaá tugá sĩ́ uú kẽ. 16Náa è zìgànà kọ tọ́ọ̀ nen á kpáá toolana nu tenmáná boo be Tọ Káíá. 17À gboó nóòmà nu gbòa vaá kọ, “Ba è emí m Kpá Káí kọ Bàrì kọ, ʽGbò nen é kólí nà tọ kólíe tọ tãàga ló e a dì nè dénè gbò.’Sõò boolo o kiilai naamai kĩ e gbò zib gṹá!” 18Tṍó e gbò togó vààla gyọ́ọ nè gbò nóòmà Log pá Júù dã́ nu e a kil ló, pọ̀ beè siíva ló Jíìzọ̀s, boo bée kọ bé e a gé nóòmà nu naa beè palà ge bọọ ló gbò nen. Boo bée vóá, bà gboó gbĩ́ sĩ́ dee e bà gá téní vaá fẹ́ Jíìzọ̀s. 19Tṍó e a ni dú ló èlà, Jíìzọ̀s nè gbò e bà ólò nyoonée nvée beè gboó aa boná. 20Boo lọ̀ọ̀le dõòna dee e bà géè tení, bà gboó mòn té fíìga e a ni sọọ vaá ú dọ ló lí. 21Pítà kẽ̀èa boo nu e a beè lẹ̀ẹ̀à vaá à gboó kolí Jíìzọ̀s kọ, “Nen Dò Bá, ni ẹ̀b, mè é té e o beè kọ́ belá ú!” 22Jíìzọ̀s à gboó aalá vaá kọ́ nè dénè ọ̀và kọ, “Dẹlẹi nyíe boo Bàrì! 23Mè m̀ palà ge ló kà kà bel nèi kọ, nen e a zìgà kọ nu e a kọ́è é lẹ̀ẹ̀à, vaá náa íe bàà bàà bùlà kilma ló, à é láá kọ́ nè gùa ela kọ, ʽKyãà aa dọ̀ vaá ò gé dọ pene,’vaá à é lẹ̀ẹ̀à naa vó nèe. 24Boo bée vóí, m̀ kọ́ nèi kọ, kọ̀láá nu e o banìì bá Bàrì, zìgài kọ o íei nuá, mè à é néi. 25“Boo tṍó e o dìí ke sĩ́ Bàrì e o gé lói bel neíe, be nen beè síi pọ́lọ́, ò iai ló nèíe, kọ bé bọọ Tẹ̀ e a di káála ia ló bọọ pọ́lọ́ nèi. (( 26Sõò be nóo iai ló pọ́lọ́ nèi dõòna nen, bọọ Tẹ̀ e a di káála náa é ia ló boólo pọ́lọ́ nèi.))” 27Ba è kpáá iná Jerúsàlẹ̀m, vaá boo tṍó e Jíìzọ̀s géè kyãà boo be Tọ Káíá, gbò togó vààla gyọ́ọ, nè gbò nóòmà Log pá Júù, nè gbò kà nen à gboó dúé ló 28vaá bĩináe kọ, “Mó íb kpóó ní e o náàmà gbò nuí é? Vaá mée ní e a beè nèni na kà kpóóí é?” 29Jíìzọ̀s à gboó aalá nèva kọ, “M̀ é zẹ́ẹ́ bĩinái ene kà bel, vaá be ò láá aalai, m̀ gboó kọ́ íb kpóó e m náàmà gbò nuí nèi. 30Mée ní e a beè tú kpóó nè Jọ́ọ̀n kọ á tú múú logmá gbò nen é? É kọ Bàrì sẹ̀ nen é? Aalai nem̄i.” 31Bà gboó dùlà bel boo bé bà gá aalá naa, kọ, “Be è kọ́, ʽA kpóó àà bá Bàrì,’à é bĩiná kọ, ʽÉEé ní e a náa vaá nóo beè zìgài ló nu e a beè nóòmà e?’ 32Sõò née láá kọ, ʽA kpóó àà bá nen.’ ” (Pọ̀ beè siíva kọ, be bà kọ́e vó, gbò nená é bãeva sṹg ló, boo bée kọ dénè nen beè tú kọ Jọ́ọ̀n beè dú kà lèlà nen kọ́ bùlà Bàrì.) 33Boo bée vóá, ba è gboó aalá nè Jíìzọ̀s kọ, “Née nyímà.” Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèva kọ, “Be vó, ním̄ é kọ́nà gé íb kpóó e m náàmà gbò nuí nèi.”


text: 1Bi màl̄ Yeesu Beetleem ní, Juudee tiŋki kiban. Ŋyunti gbantee Eeroodi di nìn sá ubɔti, ní bin nyí iŋmalbijaa bɔtee biba nyánní ŋwìiń nín nyēeń puee ki bāań Jeerusaleem, 2ní ki bālfì yii: “Juuda yab bɔtiu un bi dáá màl̄ nee, bí la? Ti ká u-ŋmalbijau nyáń ŋwìiń nín nyēeń puee ní ti dɔ́miń kí gbàan̄ kí jāam̀-u.” 3Ubɔti Eeroodi nín gbìl̄ mimmee, ní u-pɔbil bíil̀, ki kpáaǹ Jeerusaleem nib kɔkɔ pɔbiliŋ bíil̀. 4Ní u yíiń Juuda yab saraaŋakpilib nì bimaradakaliibi ki kpáfì ní ki bālfì-bi yii: “La ní an lī yii bi dàá màal̀ Kriisitoo ní?” 5Ní bi kíí-u yii: “Beetleem kitiŋ kin bí Juudeeyee, kun puee Unimbɔti bɔnaatiliu nìn ŋmàn̄ yii: 6'Sii Beetleem kitiŋ kin bí Juudeeyee, aa sá kitiŋwaai Juudee tiŋkpaammu kansikin, kun puee sii poon ní ubɔti un dàá kpàà Israyeel yab man diniwulee dàá nyānní.' ” 7Niinee ní Eeroodi yíiń bin nyí iŋmalbijaa bɔtee dibalin ki bālfì-bi ŋyunti ŋun páaa ní bi ká uŋmalbijee, 8ní ki bí yii bí nīn cá Beetleem, kí nyàab̀ mmɔntiimin kí béé laakin kibikee bée, ní ki bí yii: “Ni yaa ká-kee, ní dāan̄ kí tùkù man mun ń cù kí gbàan̄ kí jāam̀-kì.” 9Ubɔti tùkū-bi mimmee, ní bi búntì, ní ki ká uŋmalbijee līntì bi-nyɔkɔpu ki bàn̄ laakin bi màl̄ kibikee, ní ki yúl̀ kutaa pu ki bíitì niin. 10Bi nín ká uŋmalbijee yúl̀ee ní an mɔ́ɔkiǹ-bi tikpil 11ní bi kɔ́ kudiin ki ká kibiwaayee nì ki-na Maarii ní ki gbāaǹ ki jáam̀-kì, ní ki pīitì bi-gaajawanti ki lēē sindaariya nì talaalu un bi yíì ansaŋyee nì talaalu un bi yíì miiree mun ki dūu pú-kì. 12Boonee ní Unimbɔti sòon̄ nì bi kudamintiiu poon yii bí taa fàtīí dī Eeroodi cee, ní bi páaǹ nsan ŋubɔ ki nín kùǹ bi-dumpu. 13Bin nyí iŋmalbijaa bɔtee nín kùǹee, ní Unimbɔti tūuŋŋu dɔ́miń ki tùkū Jooseefi kudamintiiun yii: “Yīkì kí yòon̄ kibiki nì ki-na kí sāǹ kí nīn cá Eejipiti tiŋkin kí kàl̄ niin kí nīn cí ŋyunti ŋun m dàá tùkù-si á fàtīí gítińee, kun puee Eeroodi dàá nyàab̀ kí kpò kibiki nee.” 14Ní Jooseefi yíkì ki yɔ̃oǹ kibiki nì ki-na kunyeeu ki búntì Eejipiti, 15ní ki kāl̀ niin ali Eeroodi dāa kpíì. Mimmee an ŋá min ti-Dindaan nìn yāntì u-bɔnaatiliu sòon̄ee dee yii: “M yíiń m-jipɔɔn ń nyānní Eejipiti.” 16Eeroodi nín dāa béè yii bin nyí iŋmalbijaa bɔtee ŋmātiǹ-u, kaa ti gítìń u-ceeyee, ní u fɔ̃ɔ̃ diŋuul tikpil ní ki pú kinyɔkɔ yii bí cù Beetleem tiŋkin nì ntimu mun māntìi tú-kèe kí kpò mbininjabiyaamu mun cáá abin alee nì mun kaa láá bàn̄ alee, ki táá nì ŋyunti ŋun bin nyí iŋmalbijaa bɔtee nìn tùkū-uee. 17An ŋá míǹ kí dàkà Unimbɔti bɔnaatiliu Jeereemii nín nìn lī puee dee, yii: 18“Bi gbìl̄ Raama tiŋkin dituweel, nsiim, nì iyaliŋki tikpil, an sá Raaseel di bíī sūǹ u-biyaamu pu, kaa là bí ŋméeǹ-u, kun puee mu kpíì” 19Ubɔti Eeroodi nín kpíìyee, ní ti-Dindaan tūuŋŋu dɔ́miń Jooseefi cee kudamintiiun Eejipiti, 20ní ki bí-u yii: “Yīkìm̄ kí yòon̄ kibiki nì ki-na ní gítí Israyeel tiŋkin, kun puee bin bàà nìn nyàab̀ kí kpò kibikee kpíì, baa ti bí.” 21Ní Jooseefi yíkì ki yɔ̃oǹ kibiki nì ki-na ki nín gítí Israyeel tiŋkin. 22Ama u fāŋkì kí cùú kàl̄ Juudee tiŋkin kun puee u gbìl̄ yii Arkeelayusi di fɔ̃ɔ̃ u-baa Eeroodi beel Juudee. Kudamintiiun ní Unimbɔti dàkā-u, ní u túĺ Gaaliilee watil pu, 23ní ki cūtìi kāl̀ Gaaliilee tiŋki kin bi yíì Naasaareetee. An ŋá kii Unimbɔti bɔnaatiliibi nín nìn sòon̄ ki síiǹ puee dee, yii: “Bi dàá dāá nīn yíì-u Unaasaareetija ní.”


text: 1Boonee ní m ká ntūun ŋubɔ nyánní yilpu ki cáá mpɔŋkpaan ní ŋu nín jìl̀ puee ŋmíntì duulnya kɔkɔ. 2Ní ntūunee téeń mpɔn yii: “Kì lítì, Babilɔn tiŋkpaaŋkee lítì ki kpántì kɔŋkɔnnee arasiniibi kɔŋkooŋŋu, arasiniibi nín bí tɔbin puee ballaŋki, nì inoon in kɔkɔ kaa sàafì kpataaayee ballaŋki; 3kun puee kì nyūntì atimbun kɔkɔ ki-daam min sá ki-jɔkɔmbiikuee, duulnya bɔtiibi kɔkɔ dɔ̃oǹ nì kì ki kpántì bijɔkɔndambi, ní duulnya bantiliibi kūliŋkì ki-wannyaanti tikpil tikpil.” 4Ní m gítī gbìl̄ nneen ŋubɔ nyánní yilpu ki lī yii: “M-samaau, nyāmaan kitiŋ nee poon, an nín dàá ŋá pu ní taa ŋá ki-kpitii, kí dāá fɔ̃ɔ̃ ki-tafadaaldi din bi bɔ́ntì ki yɔ́oǹ-kèe. 5Kun puee kitiŋ gbanti yab kpitii kpúkú ní ki tin sāā kutagbɔŋu, Unimbɔti kaa súntì ki-tuŋkpitiŋ gbanti pu. 6Ŋámaan-kì kii kì nín ŋá-ni puee, téem̀maan-kì ikpiti in ki ŋá-nee mili, kì nín dáaĺ ni-tafal miŋyee, nimbi ń dáaĺ-kì míǹ mili pu. 7Kì nín cáá tiwannyaandi ki gà ki-bindi miŋyee, ní yàntī falaa nì diniminaamandi ń kɔ́-kì míǹ, kun puee kì sòoǹ ki pò ki-ba yii kíǹ sá unimpubɔti ní, kaa sá ukpiipu, diniminaamandi kpá kí kɔ́ kíǹ dalba dalba. 8An pu ní ditafadaaldi din dɔ̄ ki cí-kèe kɔkɔ dàá bàń ki-pu ŋwimbaanti, ŋkúm, diniminaamandi, ŋkùm; ní ŋŋmi ń dāá púntí-kì kí wò, kun puee ti-Dindaan Unimbɔti un dáaĺ ki-tafalee sá mpɔndaan ní.” 9Niin ní duulnya bɔtiibi bin nì u kpáfì ki ŋá tijɔkɔndi ki yākatì ki-wannyaantee, dàá sɔ̄ kí yāliŋkì bi yaa láā ká ŋŋmi ŋun bíī wù kitiŋ gbantee ŋminyiim yíkì jòoooyee. 10Diniminaamandi din poon kitiŋee dàá dāá kɔ́ee dàá cúú-bi tifaandi, ní bi dāa yú kudandaŋu ki lì yii: “Ba busuu di jéetì Babilɔn kitiŋkpaaŋŋi kin cáá mpɔnee pu nan dee? Kukúbambaantiiu poon bi kpáàā péē dáaĺ sii tafal sɔkɔmiiin?” 11Ní duulnya bantiliibi sūǹ ki yáliŋkí ki-pu kun puee baa làá ti ká ubɔ ń dā bi-nyampuwanti; 12bi-nyampuwanti tin sá sindaariyab nì animil kúti, nì ataŋkpee ŋin pɔ̄ɔ̄ kudaauee, nì idiŋfi, nì iŋaamɔnti, nì iŋaabɔn, nì iman, nì in bí kii sirci ki pɔ̄ɔ̄ kudaauee, nì idɔ in cáá kudapɔɔu tikpilee kɔkɔ, nì tin kɔkɔ bi cáá akuntinyin ki ŋáańee, nì bi nín cáá idɔ ki kpítí tiwammɔntiil tin an pɔ̄ɔ̄ kudaauee, nì tasa kúti nì tikúti wanti nì ataŋkpee ŋin jìl̀ee, 13nì talaalub nín bí tɔbin puee nì tifaal tin sɔ́fèe nì ŋkpaŋmitikaam, nì tikaliŋkpin tin bi tùutī an sɔ́fèe, nì idafi, nì ikpafi, nì ŋkpɔnɔyim, nì blee biliŋ nì inaa nì ipii, nì itaamu, nì tɔrkub, nì iyumbu, ki tin kpáaǹ binib nammu. 14Ní binyampoobee kíǹ ki lì yii: “Tiwan tin pu a-nimiliŋ máǹee kaa ti dàbiǹ-si, a-gaajati nì a-wannyaanti tin jìl̀ pàlpalee wáŋkì a-ŋaan, a péēgítī kpá kí ká-tì jaanjaan!” 15Binyampoobi bin di bāntì kitiŋ gbanti poon ki ká animilee, dàá dāá fàŋkì falaa un kitiŋee bíī jīǹee, an pu ní bi dāa yú kudandaŋu ki sūǹ ki yáliŋkí, 16ní ki lì yii: “Mbusu, mbusu kɔ́ kitiŋkpaaŋŋi, kíǹ kin nìn pēēiŋaamɔnti, ibɔn nì iman bɔkutinyaaŋŋee, ki túuń sindaariya falfatib nì abeedimbil nì idiŋfi an pɔ̄ɔ̄ kudaau ki jìl̀ee, 17kukúbambaantiiu ja poon ní bi dūu kúntì ki-gaajati kɔkɔ!” Bimeelaŋaalkpilib kɔkɔ nì bin kā meelabinee nì bimeelaŋaalliibi nì bin kɔkɔ tūǹ ditundi tiŋkunee yúń kudandaŋu 18ki wāĺ kitiŋee nín fɔ̃ɔ̃ ŋŋmi min ŋŋminyiim yíkí jòoooyee, ní bi gbáà ibiil yii: “Kitiŋ kiba kpá bí dūú ŋmàntīǹ Babilɔn tiŋki”; 19ní ki jáfí ntam ki sìtī bi-yiliŋ pu ki sūǹ ki yáliŋkí ní ki lì yii: “Mbusu ulɔu di nín kɔ́ kitiŋkpaaŋŋi míǹ nan dee? Ki-gaajati pu ní meelabdambi kpántì bigaajab. Ní kukúbambaantiiu ja poon ní bi kpáàā kúntì sii nì a-wanti kɔkɔɔɔ?” 20Nimbi bin kɔ́ò yilpu ki sá Unimbɔti yab nì Unimbɔti bɔnaatiliibi nì Yeesu kpambaliŋee, nín̄ fàal̀maan tin bāań kitiŋkpaaŋŋi gbantee pu, kun puee ikpiti in kì ŋá-nee pu ní Unimbɔti dáaĺ ki-tafal kí pò-ni. 21Niinee ní ntūun mpɔndaan ŋubɔ yɔ̃oǹ ditaŋkpal diba di gbìfì kii kunaauee ki tɔ́ tiŋkun, ní ki bí yii: “Míǹ ní bi dàá dāá téé Babilɔn kitiŋkpaaŋŋi kìlkil kí tɔ̄ taapu, ubɔ kaa dāa gítī líkití ki-pu jaanjaan. 22Baa làá ti gbìl̄ kitiŋ gbanti poon bi bòɔ́ kubeeu, kaa làá gbìl̄ bi búǹ diwul àá dikantándi, kaa làá ti gbìl̄ bigbiŋgbiilliibi baa ubɔ pu, kaa làá ti wāl̀ utɔntɔnli báà uŋyee kitiŋ gbanti poon, kaa làá ti gbìl̄ bi nà kunaau. 23Fitila walfiŋu kaa làá ti ŋmíntí kitiŋ gbanti pu, baa làá ti gbìl̄ dinimpucaal puɔɔɔ, kaa làá ti gbìl̄ dicamɔndi pu. Kun puee bibantiliibi sá bikpikpaambi ní kitiŋ gbanti poon, ní ki cáá bi-bɔti ki kíiĺ binib kɔkɔ.” 24Kitiŋ gbanti fɔ̃ɔ̃ ditafadaaldi kun puee bi kūū Unimbɔti yab nì u-bɔnaatiliibi nì bin kɔkɔ bi kūū kitiŋ puee.


text: 1Sõò gbò e ba è kpọ́ kyáá kọ baála gbò kọ́ bùlà Bàrì beè dìnà gé zẹ̀ẹ̀ gbòa, belí bé e gbò dò bá kẹ̀lẹ̀ é beè dì zẹ̀ẹ̀ boolo naa. Bà é beè gẹẹlẹ ló tú lọ̀ dò bá nu e a é kyọ nu domá. Bà é tú ba bá kolmá gbala gbala kyọ̀à sĩ́ tẹẹá boo tení dú ló gè àmà sàn Dõò e a beè zalíva. 2Gbele tõ̀ò gbò é biia nvée gbòi vaá bã̀ nyaa. Gbò nen é gboó di boo bée baala vaá kọ́ èèlè kà kà belí kyọ̀. 3Boo bée gọ̀l òò e bà íe, bà é dem bel e bà é túmá kpègè lọlíí bá vaá túi ùlmà ki. Tã́gíní kpã́á dee e bèèla bel e a kuúva dì e a gé élá bànàva, vaá kyọ̀à sĩ́ e a é dọvá boo dì e a gé seele dẽe ẹ̀bva. 4È nyímà kọ Bàrì náa beè sọ̀ bá gbò nyómá tóm e ba è sí pọ́lọ́á kọ bà á kìl pọ́ì. Tãa vó, a beè tãáva bá tẹlẹ ke tõ̀ò bẹẹ ló, vaá tú díí kpọ́gọ́lọ́ bọbmáva gbẹẹ́ m kùkùù gín kĩé, sẹlẹ́va sẹ̀ẹ̀ Dee Bèèla Bel. 5È nyímà kọ Bàrì náa beè sọ̀ bá gbò e ba è di nómá bàlà booá kọ bà á kìl pọ́ì. Tãa vó, a beè tú múú tumá zivè kà bàlà boo e a è di tṍóá, boo bée kọ bà náa beè fã̀e. Áá Nóà, e a géè vee kọ gbò nen á naa nu e a lelà nè dõòna kà àlàbà nen, ní e a è lọl gbàà e. 6Bàrì beè bẽgè bel pá Sọ́dàm nè pá Gọmọ́rà vaá tú sã́ kyọ̀màva sĩ́, naamá gè zogè íb nu e a é nááá ló gbò e bà náa fã́e. 7È nyímà kọ Bàrì beè tú Lọ́t lọl m kpọ̀ téí. Lọ́t beè lé nen, vaá dùm nyaa e a è di m gbò pọ́lọ́í beè palà ge bẽemáe. 8Gbele lé není beè dìvá zẹ̀ẹ̀, vaá dénè deeí ní e nyíee beè olòó tãàgà boo tṍó e a mon vaá dã́na gé íb gbò pọ́lọ́ nu e bà gé náa é. 9Níé zógè kọ Bàrì nyímá tẽ́ gè tú gbò e bà fã́e lọl bá ẹ̀bmà e a élavá sĩ́, nè ge tú gbò pọ́lọ́ sẹlẹ sẹ̀ẹ̀ kpọ̀ té e a é néva Dee Bèèla Bel, 10èlmà tõ̀ò gbò e bà gbẹ́ tule vaá dẹví gbẹá bá kpéè ló nom kpá ló. Gbò dò bá kẹ̀lẹ̀i ólò dàlà kpá ló boo vaá dẽéva náa ólò pì̃ múú. Pọ̀ náa ólò síiva ge òn gbò e ka di ló. 11Bãànà gbò nyómá tóm Bàrì, e bà íe kpóó vaá bọọ kẽ́é èl baala, náa ólò tú gbò e ka di lóí kilma kè sĩ́ Dõò gé òn à bè ge bẽgèva bel. 12Sõò gbò dò bá kẹ̀lẹ̀i ólò naa nu e a fuuà dọ̀vá nyíe belí gbò nom kọ̀l e ba è mea boo bée bé e a é náa gbò nen á siíva fẹ̀. Kọ̀láá kà nu e ba bug náa tulà, bà ólò kọ́ kyọ̀. Bà é kyọ́va sĩ́ belí gbò nom kọ̀li, 13vaá tãàgà e bà é moní ní e a é gboó dú kp̃ẽ̀ kom e bà íe ló ba pọ́lọ́ láb é. Nu e baala kólíe kpéè ló kọlà ge tú kà ẹ́ẹ́má èlà naamá kọ̀láá nu e a tan ba nom kpá ló. Baala ní e bà dú dà nè bo e a di ló bọọ bõona ló dè nu é, vaá bà ólò dì e bà gé ṍ kààga boo tṍóá kọ bà a láá kẹlẹ̀èi. 14Tọ́ọ̀ nu e a kpáá dìvá boo dẽe èlmà va kùnà kúnà á gé, vaá náa ólò mmáva gè tú dẽe gbĩmá pọ́lọ́ e bà gá sí. Bà ólò tãa bá gbò e lóva gáà àgà tẹlẹ dáa díí e ba è elí. Ba è noomà ba nyíe kọ nu e bà íèè á gá gbõomàèvá ló. Kpọ̀ té Bàrì dìvá boo! 15Bà a iià aa boo lèlà èèlè vaá dagí. Bà a láví láb Bélàm, nvín Bíọ̀, e ba è zìgà kpègè nèe kọ á sí pọ́lọ́ vaá à leemáe. 16Sõò a nom tò, e ẹlẹ beè di boo, ní e a è kpègie kọ á gá lavina láb nen ból é. Nomá beè ló bel belí nen vaá kọ́e bel ló a pọ́lọ́. 17Bà bélí kpáá kpáá m bànà múú nè bù dee e fọ́ọ́lọ́ gé dalà kyãàmà. Bàrì kpoogè dee ló kùkùù gín sẹ̀ẹ̀va. 18Boo bée kọ bà ólò põómi vaá ló bel e nyima á gé m, vaá tení dú ló tàn nom kpá ló nè dùm nyaa e a dìvá m, bà tã́a bá gbò e bà gé ã́àa teá aa ló gbò e bà di nvée lọ̀ nu tẹlẹ dáa díí e ba è elí. 19Bà ólò zigà zìgà nè gbò nen kọ bà é íe dì pọ́ì, boo tṍó e baala nè baála ló dú gyóòlo kè bá gbò dùm e a kyọ nen--boo bée kọ kọ̀láá kà nu e a láá bé nen èl bá, nen dú gyóòlo nè na kà nu. 20Boo bée kọ tṍó e gbò nen ni téní dú ló gè nyimá ló Jíìzọ̀s Kráìst, e a dú bẹẹ Dõò nè bẹẹ Nen Dùùlà, vaá aaá aa bá gbò pọ́lọ́ láb e a kyọ bàlà booí, be à gá náa bà zila fẹ́ẹ̀gẹ̀ ló vaá kpáá gé ọlẹ̀ togó m gbò láví, naa ní e a béva èl bá, ba di tõ̀ò na tóm é bẽ́e èl kà túá ból e bà gáà beè nyima ló Kráìsta. 21À gá è dú lé be bà náa beè nyima ló èèlè lé lab dògò, èlmà kọ tṍó e ba ni nyímá, mè bà kpáá kììlà nvée kpee lẹ̀ẹ̀là e a di káí e ba è nèvaá. 22Kà lèlà kà kà nu e gbò kina belí kọ́í ní e a náaavá ló é, kọ: “Gbógó ooa kẽ dá a kpọ,” nè ge kọ, “Dì máá e ba è bile múú ooa kẽ bìlà gbá.”


text: 1Lèlà dee e a dọ dee Pẹ́ntìkọ̀st, dénè gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s beè di bṍóná t̃ẽ̀ènè ke tõ̀ò. 2Boo búà ló, bà gboó dã́ kòvà e a belí gbele bá kpóó fọ́ọ́lọ́ e a gé ulà e a aa káála dù vaá gbõoma ló zivè kà tọ e ba è di ĩ́ì tẽ́á. 3Bà gboó mongi nu e a belí dém sã́ e a dõoà vaá elági boo togó bu ọ̀và. 4Nyómá Káí à gboó bã̀va m, vaá bà gboó dàlà togó logági dõòna kà gbò dém bel, dì belí bé e Nyómáá naa kọ bà á láá ló naa. 5Pá Júù e bà ólò fã̀ Bàrì e ba è aa kọ̀láá ke tõ̀ò e ba è dì dugági beè di Jerúsàlẹ̀m. 6Tṍó e bà dã́ kòvàa, ba beè gboó kònà dù gé bõoná kĩé. A è palà ge bọọvá ló tṍó e bà dã́gagi bu kà ba dém bel gã́ gbòa e bà gé logági. 7À gboó palà ge bọọva ló, naa ní e bà bĩiná kọ: “Nda gá kọ́ dénè gbò e bà gé lógági bel naaí pá Gálìlì à? 8À náà và vaá bu bẹ̀ì è dãgági dém bel bu kà bẹẹ bálá sĩ́ gã́va e bà gé lógági é? 9Beele pá Páátìà, pá Mídìà nè pá Ílàm, sìgà bẹ̀ì è aa Mẹsapatémìà, Judíà nè Kapadósìà, Pọ́ntọ̀s nè Ésìà, 10Fréjìà nè Pamfélìà, Íjèpt nè bálá sĩ́ Lébìà e a di ku ló bon Sairínì. Sìgà bẹ̀ì è aa Róm̀ dù, 11pá Júù nè dõòna gbò e bè níì pá Júù nì e bà ólò sí tọ Bàrì pá Júù. Sìgà bẹ̀ì pá Kríìt nè pá Arébìà--sõò dénè bẹ̀ì dã́ e bà gé tú bu kà bẹẹ dém bel kọmági gbele gbele tóm dù̃ùnè e Bàrì ni sí!” 12A è palà ge bọọvá ló, naa ní e bà náa nyimá ló nu e bà gá kọ́. Ba beè gboó olòó bĩiná ene kọ, “Níí kọlà và é?” 13Sõò sìgà ọ̀và beè gboó nvèèmà lẹ́ gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s vaá kọ, “Míí téní dẽe gbòi!” 14Boo tṍóá, Pítà à gboó elá èla zẹ̀ẹ̀ na kà òb nè ene nen e Jíìzọ̀s lẹẹlàa vaá ló bel dàlà mon boo nè gbòa kọ: “Pá nà vígà e e gbá dú Júù nè dénè boolo e o dii Jerúsàlẹ̀m, gbanim̄i tṍ ló, mè m é kọ́ nu e nuí kọlà nèi. 15Míí náa tení dẽe gbòi, dì belí bé e boolo íèì bùlà naanii, boo bée kọ tṍó e a gé dú sĩ́ìna òb tóm lọ̀ọ̀le. 16Sõò níí nu e nen kọ́ bùlà Bàrì, e a kọlà Jóẹ̀l, beè kọá, kọ: 17ʽBàrì kọ, m gbò kùbmà nvée dee, m̀ é náa kọ kọ̀láá nen á ié ńda Nyómá Káí. Bọọ gbò nvín pá gbálà nè pá bia é kọ́ ńda bùlà, bọọ gbò nvín ãa gbálà é íe kùùa dẽe, vaá m̀ kùùlà nu zogè bọọ gbò kà nen tenmá m gyáálá. 18Bãànà pá ńda gbò gyóòlo, bia nè gbálà, m̀ é náa kọ bà á ié ńda Nyómá Káí m gbò tṍóá, naa ní e ba é kọ́ ńda bùlà. 19M̀ é zogègì nu dù̃ùnè sĩ́ káála vaá m naagi nu e a é bọọ ló gbò nen boo kunu kẽí. Mii gbò nen é eeà, sã́ é kyọ sĩ́ nu vaá kéi é dẹẹ dúu boo kunu kẽí. 20Nàànì é kuu gín vaá ẽ́ kúm mii kọ bé gbele dee dù̃ùnèa e Dõò Bàrì é beelá bel ló bàlà booí kálá dù. 21Tṍóá, kọ̀láá nen e a dẹlẹ nyíe boo Dõo kọ a é nveenìè bá nèe é duuà.’ ” 22Pítà à gboó kolíva kọ: “Pá Ízràẹ̀l gbanii tṍ ló na kà mon belí! Bàrì beè naa tẹlẹ bàlà kẽ nèi kọ ó nyimai kọ Jíìzọ̀s, nen Názàrẹ̀t, dú nen e ẹlẹ sáe aa ló gbò tóm dù̃ùnè nè nu dù̃ùnè nè nu kùùmà dẽe ló e a beè túe simá. Boolo palà ge nyimai dénè nuí boo bée kọ a è lẹ̀ẹ̀à zẹ̀ẹ̀ boolo kĩí. 23A beè dú nòò nu Bàrì kọ bà é téní ló Jíìzọ̀s nvee bá boolo. Bàrì ní e a è noo naa vó vaá a beè nyimá kọ bé à kálá naa é. Boolo ní e o è lẹẹlai gbò e bà náa nyima ló Bàrì kọ bà á túe ká kú té vaá fẹ̀ e. 24Sõò Bàrì beè kẽeée lọl ke mà ú vaá naa kọ á di pọ́ì aa bá nyaa ló zọ̀ ú, boo bée kọ náa váli gè kọ ú gé láá bọvíe. 25Boo bée kọ Dévìd beè ló bel e a kilíé ló kọ: ʻM̀ monì Dõò, e a dìm̄ ló dénè tṍó. À tõom̄ ku ló kọ bé gbò nen náa láá tãagém̄. 26Vóá à naa, nyíem̄ ẹ́ẹ vaá nà mon bel à zogè ṍ kààgà. Vaá náa kal ló bée kọ m̀ dú nen e a é láá ù, m̀ íè ból dẽe sĩ́ m nu e Bàrì é náa nèm̄, 27boo bée kọ olo, e Bàrì, nóo é sọ́m̄ bá gbẹẹ m bànà ú, nóo é sọ bá kọ íí o Nen Káí á bèm gbẹá m bànà ú. 28O beè do bá èèlè dùm nèm̄, nyíem̄ palà ge ẹẹ, boo bée kọ ò dìm̄ ló dénè tṍó.’ 29“Pá nà vígà, m̀ é kọ́ vaá baa tẽ́ nu e a kil ló bẹẹ nómá tẹ̀ Dévìd nèi. A beè ù vaá ba è lìe, vaá a kpò lí dìí zẹ̀ẹ̀ dọ̀ nieí. 30Ẹ̀ẹ̀ beè nen kọ́ bulà Bàrì, vaá a è nyimá nu e Bàrì beè zigà nèe: Bàrì beè zigà nè Dévìd kọ à é túe ene nen e a dú a mana mana naama méné e a é di belí ẹlẹ Dévìd. 31Dévìd beè gyà sĩ́ mon nu e Bàrì é náa dee sĩ́, vaá a è gboó kọ́ nu e a kil ló kẽeà aa ke mà ú Méné e Bàrì Sa kọ: ʽBàrì náa sọ́e bá gbẹẹ m bànà ú; a nom kpá ló náa bèm gbẹá m bànà ú.’ 32Bàrì beè kẽee Jíìzọ̀s lọl ke mà ú vaá dénè beele beè mònmàe dẽe. 33Bàrì, e a dú Tẹ̀ Jíìzọ̀s, beè túe kilma káála, bọ̀ọ̀vẹ̀e sẹlẹ́é boo a bá lè vaá nèe kói, dì belí bé e a è zigà naa, kọ Jíìzọ̀s á lẹ̀ẹ̀là dõ̀ò nu Nyómá Kái má beele e a man nu e o gé monmai dẽe vaá dãi kátogóí. 34Boo bée kọ níì Dévìd ní e Bàrì beè tú kilma káála é nì. Tãa vó, ẹlẹ beè kọ: ʽDõò beè kọ́ nè nà Dõò kọ: Ĩìm̄ tẽ́ boo bá lè 35dọ̀ tṍó e m é tú dénè pá o gbò ọ́b nvèèni kè ká tọ.’ 36“Dénè pá Ízràẹ̀l á palà ge nyimá kọ mè lèlà bá Jíìzọ̀s e boolo beè kaíe kú téá, ní e Bàrì tú naama Dõo nè Méné e Bàrì Sa é!” 37Tṍó e gbòa dã́ naa vóí, nyíeva beè gboó palà ge tãàgà vaá bà gboó bĩiná Pítà nè dénè na gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlàa kọ, “Pá vígà, éé ní e beele é náa é?” 38Pítà à aalá nèva kọ: “Bu bọ̀ì é íè ge ọgai ló bọọ pọ́lọ́ vaá bà logmai múú boo bée Jíìzọ̀s Kráìst, kọ bé Bàrì ia ló bọọ pọ́lọ́ nèi vaá dõo a Nyómá Kái nèi. 39Boo bée kọ Bàrì beè zigà zigà nuí nè boolo nè bọọ gbò nvín nè dénè gbò e a di kpã́á, nè dénè gbò e Bàrì é beè kolíva nèà.” 40Pítà beè gboó kpáá ló gã́ bug bel nèva vaá ãanéva kọ: “Duulai bọọ ló lọlii kè bá kpọ̀ té e a é dọ boo gbò pọ́lọ́í!” 41Gã́ bug gbòa beè zigà ló mon bel e Pítà kọ nèvaá vaá bà gboó tú múú logma dénè ọ̀và. Lèlà deeá gã́ bug nen e a é láá toolá àlàbà bóó nè òb tub (3,000) nen beè dọ ló gã́ bug gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s. 42Ba è gboó tú ló nè ge nó nu lọl bá gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà, vaá olòó zọ̀va bõona, nè ge olòó zọ̀va gbáá ló deá gyã́á vaá tãàgà ló Bàrì. 43Bàrì beè tú gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà simá gbele tõ̀ò tóm dù̃ùnè, vaá a è palà ge bọọ ló kọ̀láá nen. 44Dénè gbò e a dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s beè olòó gbá bõoná t̃ẽ̀ènè ke tõ̀ò vaá olòó gbá dõ̀ònà ba ìè nu. 45Ba beè oogi ba gyọ́ nè gbò nu e bà íegi vaá dõ̀ònà kpègè e a dú ló èèlè nyíe zẹ̀ẹ̀va, nyòòmà bé e bíi bu ọ̀và tóólá naa. 46Ba beè olòó bõoná m Tọ Káí kọ̀láá dee, vaá bà olòó gbá deá gyã́á aa tọ dọ tọ, m tááa nyíe nè t̃ẽ̀ènè bùlà. 47Ba è olòó lèèlà Bàrì vaá dénè gbò nen beè lèèlà di dùm e bà íe. Vaá kọ̀láá dee, Bàrì beè olòó dùùlà ból nyíe gbò nen gbává dẽe.


text: 1À íe ene kà gbálà, e a dṹùnà pá Fárèsì, e a kọlà Nikọdímọ̀s. A beè di gbàà gbò tule pá Júù. 2Gbálài beè tú bílá dee simá ló Jíìzọ̀s vaá kọ́ nèe kọ, “Nen Dò Bá, è nyímà kọ ọ̀ọ̀ nen dò bá e o aa bá Bàrì, boo bée kọ tọ́ọ̀ nen e Bàrì á géé ló náa é láá sí íb gbò tóm dù̃ùnè e o gé síí.” 3Jíìzọ̀s à aalá nèe kọ, “M̀ palà ge ló kà kà bel nèni kọ nen e bè náa kpáá mèà náa é láá di zẹ̀ẹ̀ gbò e Bàrì gé lẹẹlà bel ló.” 4Nikọdímọ̀s beè gboó bĩináe kọ “Mó sĩ́ deè ní e nen é téní vaá láá mèà boo tṍó e a ni dú kà nen é? É kọ à válí kọ á kpáá bã gbàà a kà vaá mèà?” 5Jíìzọ̀s à aalá nèe kọ, “M̀ gé ló kà kà bel nèni kọ nen e bè náa kpáá mèà tení bá múú nè Nyómá Káí náa é láá bã zẹ̀ẹ̀ gbò e Bàrì gé lẹẹlà bel ló. 6Kọ̀láá nen e a beè mèà tení bá nom kpá ló dú nom kpá ló, sõò nen e a ni meà tení bá Nyómá Kái ní nyómá é. 7Á gá bọọní ló kọ m̀ kọ́ nèni kọ ò íè ge kpáá mèà. 8Kĩ e a léémá fọ́ọ́lọ́ ní e a ólò ùlà e. Ò é dã́e gé mon, sõò nóó nyímà kĩ e a aà dù nè kĩ e a gé má sĩ́. Vóá bé e a dì naa kilma ló kọ̀láá nen e a meà tení bá Nyómá Káí é.” 9Nikọdímọ̀s beè gboó bĩiná kọ, “Mó sĩ́ deè ní e níá gã́niá é láá lẹ̀ẹ̀à e?” 10Jíìzọ̀s à aalá nèe kọ, “Olo nen dò bá pá Ízràẹ̀l ní e bè nóo nyímà gbò nu e a dì belí vó é? 11M̀ palà ge ló kà kà bel nèni kọ beele gé kọ́ nu e e nyímà, vaá è gé nè kpẹa nu e e ni monmà dẽe, sõò nóo tomìì ge tui bẹẹ kpẹa. 12Begè dẽe tṍó e m ni tú nu e a di boo bàlà boo lomá bel nèi vaá nóo zigàìa. Be m̀ gboó tú nu e a di káála lomá bel nèi, ò é náà và zigai é. 13Tọ́ọ̀ nen gáà ina káála, daalá lọl ló nda, Sã́áná Nen, e m beè aa káála dù. 14“Vaá dì belí bé e Mózìs beè lùl naanà kpé ló kpóó té vaá dàlàe elí boo gbẹá boo kpáá bàlà ól naa, vóá bé e bà íè ge dàlàna gé nda, Sã́áná Nen, elí boo naa é, 15kọ bé kọ̀láá nen e a dẹlẹ́m̄ nyíe boo íé dùm e bè náa tá. 16“Vóá bé e Bàrì vulè bàlà boo naa vaá gboó lọ̀à áá kà a Sã́áná bá nè e, kọ bé kọ̀láá nen e a dẹlẹ́e nyíe boo náa é pè; tãa vó, à íe dùm e bè náa tá. 17Boo bée kọ tṍó e Bàrì lẹẹlà a Sã́áná domá bàlà boo, náa kọ́ á gé bẽgè bel gbò nen; tãa vó, à kọ́ gbò nen á dùùà tení dúé bá. 18“Bàrì náa bẽ́gè bel tọ́ọ̀ nen e a dẹlẹ nyíe boo a Sã́áná, sõò bel bẽ́è kọ̀láá nen e bè náa dẹlẹ́e nyíe boo lọ̀l, boo bée kọ náa dẹlẹ nyíe boo áá kà Sã́áná e Bàrì íe. 19Bàrì bẽ́gè bel gbò nen kọ ẹ́ẹ́ dee beè dú bã bàlà boo vaá gbò nen à vùlè gín gbẹẹ ẹ́ẹ́ dee, boo bée kọ ba láb dú pọ́lọ́. 20Kọ̀láá nen e a gé sí pọ́lọ́ ólò ọví ẹ́ẹ́ dee, vaá náa ólò zìgà ge bã kĩ e ẹ́ẹ́ dee dì, mè á di vó a pọ́lọ́ ẹẹae bàlà kẽ. 21Sõò kọ̀láá nen e a gé náa nu e a lelà ólò bã kĩ e ẹ́ẹ́ dee dì, kọ bé dẽe dénè nen moà kọ Bàrì beè di nvée kọ̀láá kà tóm e a géè siè.” 22Tṍó e níí ni téní, Jíìzọ̀s nè gbò e bà ólò nyoonée nvée beè gboó bã Judíà. A beè zọ̀va tõó kĩé vaá logmà múú gbò nen. 23Jọ́ọ̀n beè di Áínọ̀n e a géè logmànà gé múú gbò nen, boo bée kọ gbele tõ̀ò múú beè di kĩé. Áínọ̀n beè di ku ló Sélìm. Gbò nen beè dúé ló vaá à tú múú logmáva. 24(Boo tṍóá, bà gáà beè nvèè Jọ́ọ̀n kpọ́gọ́lọ́.) 25Sìgà gbò e bà ólò nyoone nvée Jọ́ọ̀n beè zọ̀ ene nen Júù dula boo ba nàà nu ge logá ló kọ bé bà léèmàè Bàrì. 26Ba beè gboó sí ló Jọ́ọ̀n vaá kọ́ nèe kọ, “Nen Dò Bá, ò kẽea boo gbálà e o beè kọ́ nu e a kil ló e a beè dìní ló na sĩ́ Pene Jọ́dàni booá? À dì e a gé lógmà múú gbò nen, vaá dénè nen gé kõoà síé ló!” 27Jọ́ọ̀n à aalá kọ, “Tọ́ọ̀ nen náa é láá ié tọ́ọ̀ nu e bè náa dú kọ Bàrì ní e a née é. 28Boolo é láá sii nen di tõ̀ò nèm̄i kọ m beè kọ́ nèi kọ, ʽNíì nda ní Méné e Bàrì Sa é nì, sõò mè Bàrì beè lẹ̀ẹ̀làm̄ kọ ḿ gyàé sĩ́.’ 29Dóm e a gé ílí va ní e vaá dì nè e. Tṍó e kóò dóm vaá di ela, vaá dã́ mon a kóò e a gé dú, nyíee ólò gboó palà ge ẹẹ. Níá íb nu e a lẹẹàm̄ ló vaá kọ́ nyíem̄ á aa deè ẹẹ é. 30Ẹlẹ é íè ge dààa boo vaá nda kil kẽ. 31“Nen e a aa gbàn deè dù el boo dénè nen. Nen bàlà boo é bélí pá bàlà boo vaá ló bel e a kil ló nu bàlà boo, sõò nen e a aa káála dù el boo dénè nen. 32À kọ́ nu e a beè mòn vaá dã̀, sõò tọ́ọ̀ nen náa tú a bel. 33Kọ̀láá nen e a tú a bel nveè kpò tẽ́ kọ Bàrì dú nen kà kà bel. 34Nen e Bàrì beè lẹ̀ẹ̀là ólò ló bel e a dú gã́ Bàrì, boo bée kọ Bàrì ólò tú a Nyómá Káí mmèé m. 35Tẹ̀ vulè a Sã́áná vaá à tú dénè nu nvèèé bá. 36Kọ̀láá nen e a dẹlẹ nyíe boo Sã́áná Bàrì íe dùm e bè náa tá, sõò kọ̀láá nen e a lọl togó kè kẽ a Sã́ánáí náa é íe dùm; tãa vó, kpọ̀ té Bàrì dìé boo.”


text: 1Pá vígà, níí nè ẹ̀ẹ̀ à égè bàà kà kpá e m ni émí mái. M pálàa kà kpáí, m piigà ge kẽeéi gbò nuí nyíe kọ bé à kẽee bọọ bùlà kọ ó iei lé bug, 2naa ní e o é kẽeaí boo gbò mon bel e gbò kọ́ bùlà Bàrì, e bà di káí, beè tú gbẹẹ sĩ́ e bè à gáà dù vaá vee, biina gé ló lẹ̀ẹ̀là e bẹẹ Dõò nè bẹẹ Nen Dùùlà beè nèi tenmá bá gbò e ẹlẹ lẹẹlà má boolo. 3Túá ke tõ̀ò, ò é zẹẹ́ nyimai kọ, dee dee nvée tṍó, mè à é íe gbò e bà é kyãa boo ba kpéè ló. Bà é magài nvèèmà lẹ́ 4vaá bĩinái kọ, “Éé nen e a è zìgà kọ à é dúèa di ãà e? Tã́gíní tṍó e beéle gbò tẹ̀ beè dì vaá bà ú àà, bé e nu beè dì naa lọl dàlà togó tṍó e Bàrì beè dèm bàlà boo ní e a dìnà gé é!” 5Sõò bà sẹlẹ kọ á nyaèvá ló kọ mon bel e a dú gã́ Bàrì ní e a beè nèmà lẹ̀ẹ̀là vaá káála á dì àà gé kéléá é. A mon belí ní e a beè kpòòmà kunu kẽ lọl ló múú vaá tú kunu kẽ tenmá m múú tẹlẹ bàlà kẽ é, 6vaá múú ní e a beè bã̀ vaá tú nómá bàlà booá m ge kyọ̀e sĩ́ é. 7Sõò Bàrì gé tú áá kà mon belá kumà káála nè kunu kẽ e a di kátogóí sẹlẹ sẹ̀ẹ̀ sã́ e a é kyọ́va sĩ́. Bàrì kumàva sẹlẹ sẹ̀ẹ̀ dee e a é béélá bel ló vaá kyọ̀ sĩ́ gbò e bà náa fã́e. 8Níí á gá táí nyíe, e pá vígà! Ene dee tõo kè sĩ́ Dõò belí bàà bóó nè òb tub (1,000) gbáá, vaá bàà bóó nè òb tub gbáá à tõoé kè sĩ́ belí ene dee. 9Bàrì náa kọọgà ló gè naa nu e a beè zìgà, belí bé e sìgà gbò bugi togó naa. Sõò à gé ĩimà vaá ẹ̀bmài bá, boo bée kọ náa gbĩ́ kọ tọ́ọ̀ nen á ié kyọ̀à sĩ́; tãa vó, à gbĩ́ kọ dénè nen á ọgá ló ba pọ́lọ́. 10Sõò Dee e Dõò é dú é bú ló nen belí bé e nen zib ólò bú ló nen naa. Kà lèlà deeá, káála é kovà tení tà, vaá kọ̀láá kà nu e a dì é bẹ́ sã́. Kunu kẽí nè dénè nu e a dìé m é bẹ́ tà. 11Tã́gíní bé e bà é kyọ sĩ́ dénè gbò nuí naa vóá, à bọ́ ló kọ ó palà ge tõonii káí vaá fãi Bàrì 12begè dẽe tṍó e o gé élai banai vaá naanii kọ dee e Bàrì é dú gé béélá bel á gbalá. Deeá ní e káála é bẹ́ tà vaá sã́ táa dénè nu ọvẹ belí múú é. 13Sõò dì belí bé e Bàrì beè zìgà naa nèi, beele gé élá bànà ãa káála nè ãa kunu kẽ, e lé lab dògò é tú dọ m. 14Boo bée vó, e pá vígà, tã́gíní bé e o gé élai bànài Deeá, piigai monii kọ á gá ié dà à bè bo e a é díí ló kè sĩ́ Bàrì, vaá ò zọíe diaí m fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló. 15Tui bé e bẹẹ Dõò gé ĩimà elá naa tumai kọ à gé neèi dee kọ ó duuai, dì belí bé e bẹẹ vígà Pọ́ọ̀l beè tú nyìmà nu e Bàrì beè nèe kọmá nèi m kpá e a beè emí máiá naa. 16À ólò ló belí m kọ̀láá kà kpá e a émí vaá lẹ̀ẹ̀là. Sìgà nu e a émí m gbò kpáí tavàlà ge dã̀, vaá gbò e bà gáà no nu nè gbò e lóva gáà àgà ólò gboó tàb kììlà, dì belí bé e bà ólò tàbnà gé dõòna dõòna ke tõ̀ò e a di m Kpá Káí kììlà naa vaá à gboó màn kyọ̀à sĩ́ nè áá ọ̀và. 17Sõò boolo beè nyimai níí tenmai, e pá nà vígà. Ọẹi dẽe, mè á di vó gbò e bà náa tõo kè kẽ log tú ba lọ̀ nu tumái ààmà vaá naa kọ ó gá ienai agẹ ló. 18Sõò kilii sĩ́ gè bọọlii m sàn nyíe Bàrì nè m ge nyima ló Jíìzọ̀s Kráìst, e a dú bẹẹ Dõò nè bẹẹ Nen Dùùlà. Lèèlà á dì nèe lọl kátogóí tẹlẹ̀ dee e bè náa tá! Á dì naa vó.


text: 1M gbò tṍó e a kil nvéeá, Bàrì beè olòó tú kà tõ̀ò bá e a dì kele kele lomá bel nè bẹẹ gbò nómá tẹ̀ tenmá gã́ gbò kọ́ bùlà Bàrì. 2Sõò m gbò kùbmà nvée deeí, à ló bel nèi tenmá gã́ a Sã́áná. Ẹlẹ ní e Bàrì beè dèm bàlà boo tenmá bá vaá sà naamá nen e dénè nu é bã bá é. 3Dù̃ùnè Bàrì mo ààé ló vaá à aa deè belí Bàrì. À tú a mon bel e kpóó di m sẹ̀ẹ̀mà bàlà booí. Tṍó e a ni lógì pọ́lọ́ lọl ló gbò nen lọ̀l, a beè gboó gé ĩì tẽ́ káála, boo bá lè Bàrì e a íe dénè kpóó. 4Bàrì náa kọ a Sã́áná á èl kpãa gbò nyómá tóm, dì belí bé e a née bée e a el boo baála bée naa. 5Boo bée kọ Bàrì gáà kọ nè tọ́ọ̀ kà a nyómá tóm kọ, “Olo ńda Sã́áná, vaá nieí nda dú o Tẹ̀.” À bè kọ à kọ́ kilma ló ene kà a nyómá tóm kọ, “Nda é dú a Tẹ̀ vaá ẹlẹ dú ńda Sã́áná.” 6Sõò boo tṍó e Bàrì é gé lẹ̀ẹ̀là a Sã́áná, e a dú a túá sĩ́ nvín, tẹlẹ bàlà booí, a beè kọ, “Dénè gbò nyómá tóm Bàrì á kùm sĩ́ kẽ nèe.” 7Kilma ló gbò nyómá tóm, Bàrì beè kọ, “Bàrì ólò naa kọ pá ńlẹ gbò nyómá tóm á belí fọ́ọ́lọ́, vaá à naa kọ pá a gbò tóm á belí dém sã́.” 8Sõò a beè gboó kọ́ nè a Sã́áná kọ, “Ò é lẹẹlà bel dọ̀ dèdè, e Bàrì! Ò tú lé lab dògò bẹ̀lmà pá o gbò. 9Ò vulè lèlà nu vaá ọví pọ́lọ́ nu. Vó ní e a náa vaá Bàrì, e a dú o Bàrì, à sàni vaá túni sẹlẹ́ dì tõ̀ò ka nè ṍ kààgà e a el boo bé e a sẹlẹ pá o gbò naa é.” 10A beè kọna gé kọ, “Kà dàà togó, olo, Dõò, beè dèm bàlà boo, vaá ò tú o bá dèmmà káála. 11Baala é téní tà, sõò olo é di lee. Dénè ọ̀và é sàvà belí kàn. 12Ò é fagílíva belí kọ̀là ló, vaá bà é nyáánáva belí kàn. Sõò olo nóo é nyááá, vaá dee náa é tá ló olo.” 13Bàrì gáà kọ nè tọ́ọ̀ kà a nyómá tóm kọ, “Ĩìm̄ tẽ́ boo bá lè dọ̀mà tṍó e m é tú pá o gbò ọ́b nvèèní kè ká tọ.” 14Dénè gbò nyómá tóm dú gbò nyómá e bà gé sí tóm nè Bàrì, vaá à lẹ̀ẹ̀làva kọ bà á gé nvèè bá nè gbò e bà é íé dùùà.


text: 1Kátogóí, m̀ gé ló bel kilma ló nu e o beè emií kilmai ló nom e bà váámá gyọ́ọ nè gbò ńbàlì e bà náàmà báá. À dú kà kà kọ, “dénè bẹ̀ì nyímà nu,” dì belí bé e bà kọ́ naa. Íb na kà nyìmà nu ólò naa kọ nen á dàlà kpá ló boo, sõò vulà súú dẽe ló ólò naa kọ é kil sĩ́. 2Be à ié nen e a íe bùlà kọ à nyímàè nu, náa zẹ́ẹ́ nyímá kà lèlà nu e a dú bíi kọ á nyimá. 3Sõò nen e a vulè Bàrì, Bàrì nyímáe ló. 4Vóá à naa, kilma ló gè bà nom e ba è vaamá gyọ́ọ nè gbò ńbàlì e bà náàmà bá: È nyimà kọ nu e bà náàmà bá náa doga tõ̀ò kà kà Bàrì. È nyímá kọ kóló t̃ẽ̀ènè kà Bàrì e a dì. 5Kà bè à ié gbò nu e bà kolíva “gbò ńbàlì,” e bà di káála à bè boo bàlà boo, dì belí bé e “gbò ńbàlì” nè “gbò dõò” bọọ gã́ bug naa, 6kilma kĩ e beele dì, Kóló t̃ẽ̀ènè kà Bàrì e a dì, e a náámá Tẹ̀. Ẹlẹ ní e a è dèm kọ̀láá kà nu é, vaá beele dì nèe. Kóló t̃ẽ̀ènè kà Dõò e a dì, e a náámá Jíìzọ̀s Kráìst. Bàrì beè dèm kọ̀láá kà nu tenmáé bá, vaá beele è di dùm tení dúé ló. 7Sõò níì dénè nen ní e a íe íb na kà nyima e e gé ló bel kilma lóí é nì. À íe sìgà gbò e a ni ọ̀ọ̀làva ló gè fã̀ gbò ńbàlì e bà náàmà bá m gbò tṍó e a kil nvéeá, naa ní e, tẹlẹ̀ gé kátogóí, be bà bà nom e ba è vaamá gyọ́ọ nè ńbàlì e bà náàmà bá, bà íé bùlà kọ níá nu ńbàlì e bà náàmà báá. Boo bée kọ nyíeva gáà àgà, bà gboó ié bùlà kọ nu e bà baèa náanìè kọ bà á gá dìe õ̀òa kè sĩ́ Bàrì. 8Sõò níì gyã́á ní e a é kpáá palà ge túi gbá ló Bàrì e nì. Kà bè e ba à bè née baè, tọ́ọ̀ kà nu e a é tẹlẹ ló à bè ge lọl ló bẹẹ gè gbaa ló Bàrì á gé. 9Ọ́ẹi dẽe, vaá ó gá zigai kọ bọọ dì pọ́ì á màn dọ nè gbò e nyíeva gáà àgà. 10Be nen e nyíee gáà àgà mon olo e o kọ ò nyímàè nu e o di ĩ́ì tẽ́ tọ zọ e o gé dé nu, é kọ níí náa é nèe agẹ nyíe gè kọ á olòó ba nom e ba è vaamá gyọ́ọ nè ńbàlì e bà náàmà bá? 11Vaá o vígà e Kráìst beè únáe gé boo e a nyíe gáà àgàa é gboó pe boo bée ńlo “nyìmà nu” ! 12Vaá m na sĩ́ deèi ò gbóò sí pọ́lọ́ Kráìst tení dú ló pọ́lọ́ e o sí pá o vígà m Kráìst vaá kyọ̀va nyíe e bè à gáà àgàa. 13Vóá à naa, be nu dé ní e a é náa kọ nà vígà m Kráìst á dọ̀ e, ním̄ é bana nom, mè á kálá di vó m̀ náa kọ nà vígà m Kráìst á dọ̀.


text:
Barack Obama
Barack Hussein Obama Jr. (ojoibi 4 August, 1961) je oloselu ati Aare orile-ede ile Amerika. A bí Barack Obama ní ọjó ìkérin, oṣù èkéjọ (ògún), odún 1961. Ó jé òṣèlú orílè èdè Améríkà, ọmọ ilé ìgbìmó aṣòfin láti ìpínlè Illinois, ọmọ ẹgbé òṣèlú Democrat. Barack Obama jé òkan nínú àwọn òṣèlú méjì tí wón figa gbága láti je Àrẹ ilè Amerika. Ẹni èkejì ni John Mccain. Ni ojo kerin osu kokanla odun 2008 Obama wole ibo fun ipo Aare ile Amerika. Obama gori oye ni ogun jo osu kinni odun 2009. Barack Obama jé ènìyàn dúdú àkọ́kọ́ tí òkan nínú àwọn egbé òṣèlú nlá ti ilè Amerika fún ní ànfàní láti kóra nínú eré ìje àti di Ààrẹ ilè Amerika láti ẹgbẹ́ òṣèlú Demokratiki.
Àwọn àkóónú
Igbesiaye[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Wón bí Barack Obama ní ìlú Honolulu, ìpínlè Hawaii ní ọdun 1961. Àwòn òbí ré rí ara won ní ìgbà tí wón nka ìwé ní ilé èkó Unifasiti Hawaii ní ìlu Manoa. Bàba rè wá láti orílè èdè Kenya. Barack Hussein Obama- àgbà, lọ ka ìwé nípa òrò ajé ní ilè Amerika. Ìya rè, ènìyàn funfun, ọmọ ilè Amerika, Stanley Ann Dunham, jé ọmọ ilé èkó Unifasiti láti ìlu Wichitta, ìpínlè Kansas. Àwọn òbí ìya rè lòdì sí àjọṣe àwọn méjèjì, ṣùgbón wón fé ara wọn ní ọdun 1960. Ọdún méjì léhìn tí wón bí Obama, bàbá rè lọ si Howard fún ìtèsíwájú èkọ rè, ṣùgbón kò mú ẹbí rè lọ nítorí àìsí owó. Ní àìpé ọjó wón yapa. Ní ìgbà èkó rè ní Howard, Obama- àgbà fé Ruth Nidesand, ẹni tí ó bá padà sí orílè èdè Kenya léhìn ìparí èkò rè. Ruth Nidesand jé ìyàwó rè ẹ̀kẹ́ta, wón sì ní ọmọ méjì. Ní orílè èdè Kenya, Obama- àgbà bèrè iṣé ní ilé iṣé tí ó nwa epo ròbì, léhìn èyí, ó ṣiṣé fún ìjọba, gégébí olóòtú ètò ọrò ajé. Ó fi ojú kan ọmọ rè, Obama, ní ìgbàkan péré- ní ìgbà tí oní tòhún pé ọmọ ọdún méwàá. Obama- àgbà fi arapa nínú àgbákò ọkò nípa èyí tí ó sọ ẹsè méjèjì nù. Ní ìgbà tí ó pé ọmọ ọdún mérin-dí-láàdóta, ní ọdún 1982, ó sọ èmí rè nù nínú àgbákò ọkò.
Léhìn ìyapa pèlu bàba Obama, ìya rè fé Lolo Soetoro, ọmọ ilé èkó gíga unifasiti láti orílè èdè Indonesia. Ní ọdún 1967 ó sì bá Lolo Soetoro lọ sí Indonesia. Barack Obama ní ọbàkàn, obìnrin, ọmọ Lolo àti Stanley Ann. Stanley Ann Dunham pèhìndà ní ọdún 1995.
Ìwé tó kọ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- Obama, Barack. Dreams from My Father: A Story of Race and Inheritance, Times Books, 1995. Reprint edition, 2004; ISBN 1-4000-8277-3
- Obama, Barack. The Audacity of Hope: Thoughts on Reclaiming the American Dream, Crown, 2006. ISBN 0-307-23769-9.


text: 1Kà bòm deè Dee Bàrì, gbò biaá beè faalá kà lé nu ló nóo e ba è kpoògè dee lóá ààmà gé simá ló bànà úá. 2Tṍó e bà mòn kọ ba beè kpọlẹ̀ báà demá lọl gã́ bànàa, 3bà gboó kyãà bã m, sõò bà náa è mòn íí Dõò Jíìzọ̀s. 4Boo tṍó e bà gé deèga boo nuí, bàà gbálà nen e bà nveà gbele ẹ́ẹ́ kọ̀là ló, beè gboó bú ló kẽ vaá elává ló. 5Pọ̀ à gboó sii gbò biaí, naa ní e ba è úu sĩ́ kẽ, vaá gbò nyómá tómá à gboó bĩináva kọ, “Éé ní e a náa ò gbĩi nen e a di dùm gbàà gbò e a beè ù e? 6Á géná kĩí. A è kẽ̀èà aa ke mà ú. Kẽeaí boo nu e a beè kọ́ nèi boo tṍó e a è di Gálìlìa kọ: 7ʽBà íè ge tú nda, Sã́áná Nen, nvèè bá gbò pọ́lọ́, vaá bà kám̄ kú té, vaá ní e a égè taa dee, m̀ gboó kẽ̀èà aa ke mà ú.’ ” 8Boo tṍóá, bà gboó kẽ̀èa boo a mon bel 9vaá ooa kẽ aa ló bànà úá gé kọ́ dénè gbò nuí nè òb nè ene nen e a beè lẹ̀ẹ̀làa, nè dénè na gbò e bà ólò nyoonéeá. 10Gbò biaá kọ̀là Mérì, e a dú bon Mágdàlà, Joánà, nè Mérì, e a dú kà Jém̀z. Baála nè dénè na gbò biaá ní e ba è kọ́ dénè gbò nuí nè gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà e. 11Sõò gbò mon belí tõová ló dú kélè kélè dẽe, naa ní e bà náa è zìgà nu e gbò biaá kọ́. 12Sõò Pítà beè aa boo vaá teá sí ló bànà úá. Tṍó e a úu ló kẽ vaá ẹ̀b m, náa beè mòn tọ́ọ̀ kà nu maaná lọl ló áá ẹ́ẹ́ páà e ba è kọ̀lmà a íí. À gboó ooa kẽ kil be vaá dèèga boo íb nu e a beè láá lẹ̀ẹ̀à. 13T̃ẽ̀ènè deeá, bàà nen e a ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s géè kyãà sí ene kà bon e a kọlà Ẹméíọ̀s, e a é láá toolá bàà tub nè òb nè ọ̀ọ̀lẹ̀ kélè ól lọl Jerúsàlẹ̀m. 14Bà géè loá bel e a kil ló gbò nu e a beè lẹ̀ẹ̀à. 15Boo tṍó e bà géè lóá bel boo dénè gbò nuíá, Jíìzọ̀s beè gboó kyãà bã̀vá ló vaá zọ̀va gbá tọ. 16Ba è mònie, sõò bà náa è nyimáe ló. 17Jíìzọ̀s à bĩináva kọ, “Éé ní e o gé lóai bel e a kil ló boo èèlè kyẽ̀èi é?” Bà gboó zẹ́ẹ́ zogè ló elá m gbele bígálá sĩ́. 18Boo tṍóá, ene ọ̀và, e a kọlà Klíòpàs, beè gboó bĩ́ínáe kọ, “É kọ olo áá nen kyáa e a di Jerúsàlẹ̀m e bè náa nyímá gbò nu e a géè lẹ̀ẹ̀a kĩé m gbò deeí?” 19Ẹlẹ à bĩináe kọ, “Níá gbò éé?” Bà aalá kọ, “Gbò nu e a beè lẹ̀ẹ̀à ló Jíìzọ̀s, nen Názàrẹ̀t. A è dú nen kọ́ bùlà Bàrì, vaá kpóó e a è simá tóm vaá lomá bel beè leemá dénè nen vaá à zogè kọ Bàrì beè dìé ló. 20Bẹẹ gbò togó vààla gyọ́ọ nè gbò dóm bèèla beè túe nvee bá nen e Méné Róm̀ beè sẹlẹ́ togó kĩí kọ á fẹ́e, vaá bà káé kú té. 21E è bolíe dẽe sĩ́ kọ ẹlẹ ní e a é duulà pá Ízràẹ̀l e! Maaná vó lọl, à dú taa dee e dénè gbò nuí beè lẹ̀ẹ̀à. 22Sìgà gbò bia e a dṹùnàì beè gboó ló bel e a ziiéi. Ba è numa kà bòm dee iná ló bànà úá, 23vaá bà náa mon a íí. Bà gboó ooa kẽ dù vaá kọ ba è ièè kùùà dẽe e bà monìè bãànà gbò nyómá tóm e a kọ́è neèva kọ à di dùm. 24Sìgà gbò e a dṹùnàì beè sí ló bànà úá vaá bà mon kà lèlà bé e gbò biaá beè kọ́ naa, sõò bà náa è mòn ẹlẹ.” 25Boo tṍóá, Jíìzọ̀s à gboó kọ, “Ni ẹb bé e o bãì ból naa, nè íb bé e bè náa è leemái gè zìgà kọ̀láá kà nu e gbò kọ́ bùlà Bàrì beè kọ̀ naa! 26É kọ bà náa è kọ à dú bùlà Bàrì kilma ló Méné e Bàrì Sà kọ à é zẹ́ẹ́ mòn dénè tãàgài bé à kálá tú a ka dì belí Méné?” 27Jíìzọ̀s à gboó baa tẽ́ dénè gbò mon bel e ba è emí m Kpá Káí kilma ló ẹlẹ nèva. A è dàlà togó domá ló Kpá Mózìs tẹlẹ ló dénè Kpá Gbò Kọ́ Bùlà Bàrì. 28Tṍó e bà ni kyãà íná bon e bà géè sì, Jíìzọ̀s beè gboó sẹlẹ ló dì belí e a gé kpáá kyãà kil sĩ́. 29Sõò bà gboó bànie kọ, “Tõoí ló, mè à dú ló ela e dee é gé bilá.” Boo bée vó, à gboó bã tọ vaá tõová ló. 30Tṍó e a ni zọ́va ĩì tẽ́ kẽ ló gè dé gyã́á, a è tú ene kpò fétúlú, vaá õá Bàrì zaá boo, gboó baagi nèva. 31Boo t̃ẽ̀ènè tṍóá, ba dẽe à kpáá kùùà, vaá bà gboó nyimáe ló. Sõò ẹlẹ è gboó ii ààvá kè sĩ́. 32Bà gboó bĩiá bel kọ, “É kọ náa léémái tṍó e a géè ló bel nèi èèlèa vaá baa tẽ́ gbò nu e ba è emí m Kpá Káí?” 33Bà gboó aa boo t̃ẽ̀ènè tṍóá sí Jerúsàlẹ̀m vaá mòn òb nè ene nen e a beè olòó nyoone nvée Jíìzọ̀s nè dénè na gbòa e bà di bṍóná kẽ 34e bà gé kọ, “À dú kà kà kọ Dõò kẽ̀èa aa ke mà ú vaá à sìla ló Sáímọ̀n!” 35Pálàa nená beè gboó kpẹá nu e a beè lẹ̀ẹ̀a boo èèlèa, nè bé e bà kpáá nyimáe ló naa boo tṍó e a baagi fétúlú nèva. 36Boo tṍó e bà gé kpẹ́á belí nèva, Jíìzọ̀s à gboó elává zẹ̀ẹ̀ vaá kànava mon kọ, “Fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló á dìí ló.” 37Sõò pọ̀ beè palà ge siíva, naa ní e ba è ié bùlà kọ bà monìè nyómá. 38Ẹlẹ à gboó bĩináva kọ, “Éé ní e a síìmai pọ̀ be sĩ́ ò iei bàà bàà bùlà e? 39Ẹvím̄i pálàa bá nè pálàa tọ, mè níá nda. Tọm̄i bá ló bé ò nyímai, boo bée kọ nyómá náa íe zọ́ọ́ nè kpóó dì belí bé e o monìì kọ m̀ íè naaí.” 40Tṍó e a ni kọ́ naa vóí lọ̀l, à gboó tú pálàa kà báe nè pálàa ká tọ́e zogèva. 41Boo tṍó e bà náa è láá zìgà boo bée gbele kpóó ẹ́ẹ́ nyíe nè bé e nu bọọvá ló naaá, à gboó bĩináva kọ, “É kọ nu ge dè dìí bá kĩíí?” 42Bà gboó nèe gyã́à e ba è bùl. 43À tú vaá ba kè sĩ́ dénè ọ̀và. 44À gboó kọ́ nèva kọ, “Níí gbò mon bel e m beè kọ́ nèi boo tṍó e m dìí lóá kọ: Dénè gbò nu e a kilím̄ ló e ba è émí m Log Mózìs, nè m Kpá Gbò Kọ́ Bùlà Bàrì, nè m Kpá Sọ́l Lèèlà, íè ge lẹ̀ẹ̀à.” 45À gboó kùùlà ba bùlà kọ bà á dã́ tẽ́ gbò nu e a di m Kpá Káí, 46tṍó e a kọ́ nèva kọ, “Nee bé e ba è émí naaí, kọ: Méné e Bàrì Sa íè ge ù, vaá ní e a égè taa dee, à kẽ̀èà aa ke mà ú, 47vaá boo a bée bà é dàlà togó vee Lé Kpẹaí lọl Jerúsàlẹ̀m tẹlẹ ló gbò nen e a di dénè ke tõ̀ò, kọ bà á ọgá ló ba pọ́lọ́, kọ bé Bàrì ia ló nèva. 48Boólo o dúi gbò nen di tõ̀ò ló dénè gbò nuí. 49Pãanei tṍ, mè nda é lẹẹlà Nyómá Káí mái dì belí dõò nu e nà Tẹ̀ beè zìgà. Sõò elaí Jerúsàlẹ̀m dọ̀mà tṍó e Bàrì é néi kpóó e a aa káála.” 50À gboó túva tenmá zẹ̀ẹ̀ tọá ààmà vaá iná ku ló Bẹ́tànì, kĩ e a dalà pálàa báe boo vaá bàn kọ Bàrì á tãànèva dee bá. 51Boo tṍó e a gé tã́ànèva dee báá, Bàrì à gboó túe lọlvá ló kilma káála. 52Dénè ọ̀và beè gboó kumí sĩ́ kẽ nèe vaá gboó ooa kẽ kil Jerúsàlẹ̀m m gbele kpóó záá zaà ló, 53vaá olòó tõó Tọ Káíá lèèlà Bàrì.


text: 1Nimbi binimpoobi mun, ní sìntīmaan ni-ba taapu kí tīī ni-calib, an nín dàá ŋá pu ni-calib kansikin biba yaa kaa fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti bɔtee, bi yaa ká ni-bimbimɔntiimee bí fɔ̃ɔ̃ kí kíí án taa nín̄ gítī sá nì kinyɔkɔ ní ní dū kí sòoǹ-bi, 2ama án nīn sá nì ni-bimbim min ni cáá ki tɔ́ binibee pu. 3Unimpu yaa là kí nīn ŋān̄ee, an kaa sá ú nīn dàkafī tiwun nyaaŋku ŋmaniŋma pu, an dàkà yii diyikpiboobil nì sindaariya falfatib nì an léeŋkaati, nì tiwammɔntiil diloondi. 4Ama u máaǹ kí dàkafì u-bimbim min u cááyee pu, an dàkà yii u-pɔbil poon ń nīn ŋān̄, ú nīn mɔ̄, ki bí soooo. An nyaaŋkuee di kaa jòontí, míǹ di ŋān̄ ki jítiǹ tikɔkɔ Unimbɔti nimiin. 5Dooooyee nimpoobi bin nìn bí circir ki máká Unimbɔti puee nín nìn bɔ́ntí bi-ba puee dee, ní ki sìntīǹ bi-ba taapu ki tìì bi-calib. 6Ti-naanja Abraam nimpuu Saaraa nín nìn bí puee dee, u nìn sīntiǹ u-ba ní ki tīī u-cal Abraam, ní ki yíì-u u-dindaan. Ni yaa ŋáań tiŋan, kaa yàntī tiba ń fàaǹ-nee, mimmee, ni kpántì Saaraa naantiibi dee. 7Míǹ mbaantiim ní nimbi bininjabee, ni mun ń nīn ŋúb́ ni-nimpoobi tiŋan, kí nīn nyí yii bi-pɔŋŋu kaa bàn̄ ni-yɔŋu, kí nīn tɔ́-bi, kun puee mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa kúntée mbaanti ní Unimbɔti dàá dāá tīī uninja nì unimpu. Ni yaa bí mimmee, tiba kaa lìkintí ni-wimmeem. 8Nimbi bin kíǹee, ni-kɔkɔ ń nīn cáámaan nlandɔkɔbaanti kí nīn sūǹ tɔb saai kí nīn néeń tɔb kii nnabiyaamuee, kí nīn ŋáaḿmaan tɔb tiŋan kí nīn sìntīǹ ni-ba taapu ki tìì tɔb. 9A-juti yaa ŋá-si min kaa ŋān̄ee á taa téeǹ-u, u yaa tí sīī-saaa, á taa sìì-u kí téeǹ, ama mèè Unimbɔti ń bìin̄ udaan pu, kun puee Unimbɔti pɔ̃oǹ yii u dàá bìin̄ ni-pu ní, an pu ní u yíiń-ni. 10Kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee, yii: “Un yaa là kí kàl̄ kí jī mmɔn u-wiini poonee, ú cúú u-limbil kí taa nín̄ sòoǹ tibɔkpitil kí taa nín̄ mɔ́ntí. 11Ú fá tikpitil kí nīn ŋáań tin ŋān̄ee, kí nīn nyàab̀ ŋgbansɔŋfi baabadal. 12Kun puee ti-Dindaan kpèé bin bí deedeeyee tiŋan ní ki fòol̄ bi-wimmeem, ní ki fàtī u-kpaŋkpamboon ki tìì bikpitiŋaliibi.” 13Ni yaa cáá difaŋgiil ki ŋáań tiŋanee, ŋma di dàá ŋá-ni tikpitil? 14Báà tiŋan tin ni ŋáańee pu ní ni yaa bíī jīǹ falaayee, ní taa yàntī án nīn wù-ni. Ní taa yàntī binib ń bīil̀ ni-pɔbiliŋ kí kɔ́ǹ-ni tifaandi. 15Ama, ní nīn tɔ́maan ti-Dindaan Kriisitoo ni-pɔbiliŋin, kí bɔ́ntí kí nīn cí baabadal un kamaa di yaa bālfì-ni ni-mákal din ni cáá Kriisitoonee taapuee ní ŋmā kí kíí-u. 16Ama, ní kíí an nibee soooo kí nīn tɔ́maan-bi kí taa yàntī bí ká ni-pu ibɔkpiti kí sòoǹ. Ní nīn gbíntì ki dàkà ni-bimbimɔntiim min ni ká Kriisitoonee, an nín dàá ŋá pu ubɔ yaa bàà làá bīil̀-nee icoo ń cúú udaanee. 17An ŋān̄ ki tīī-si á jī falaa tiŋan tin a ŋáańee pu, ki jítiǹ á jī falaa a-kpitii pu. Ŋyunti ŋubɔee Unimbɔti yàntī án bàń míǹ. 18Di sá míǹ ní Kriisitoo u-ba mun kpíì binib kpitii pu. U kpíì dibaba ja ní, binib kpitii pu, úǹ un bí deedeeyee kpíì bin kaa bí deedeeyee pu. U ŋá míǹ kí ŋmā kí cáań-ti Unimbɔti cee ní. Bi kūū-u ama ní Unimbɔti Fām fātìi gíiǹní-u dimaŋfalin. 19U kpíìyee ní ki cūtì ditaŋkpiilin ki sòon̄ Unimbɔti bɔti ki tīī bitaŋkpiibi bin bí sarkan niinee, 20an dàkà yii binib bin kɔkɔ nìn bí Noowee yuntiŋuee. Bi-kansikinee, binib binii jantanja di nìn kɔ́ buŋalimbun ki dēeǹ nnyim pu ki ŋmátì. Ama bin kíǹee kpíì kun puee bi kpēēUnimbɔti mɔtiiki fam ŋyunti ŋun Noowee nìn bíī kpáà buŋalimbuee. 21Nnyim min nìn fīī binib biniiyee náań nì min ni fùul̀ ki kāntí difiil nan ní. Unimbɔti nyim difaldee kaa sá kí lēētiwun pu jɔkɔnti, an sá kí mèè Unimbɔti ú fíntí ti-pɔbiliŋ ń nyā circir ní. Yeesu Kriisitoo fìkititam pu ní Unimbɔti nyim difaldi cáá mpɔn kí fīī-ti. 22U búntì yilpu ki kāl̀ Unimbɔti ŋaŋgiiliŋu pú, kí jī dibeel itūun nì bin kɔkɔ cáá ipɔn ki bí yilpuee pu.


text:
4Jaré rió 'yénale Páulo 'yuga. Bilé alué rió Sópate anilime nile, 'lige alué Sópate alé we'ká riógichi Berea bejtégame nile, Piro inolá nile. 'Lige uché bilé rió Aristarko anilime nile napu enale Páulo 'yúgachigó, 'lige uché bilé Segunto anilime nile. Alué oká rió alé ejiro Tesalónika mochígame rió nile. 'Lige uché bilé rió Gayo anilime si enale alemi alué Páulo 'yuga, Rerbe bejtégame nile. 'Lige alué rió Timoteo abiena enálechigó alemi. 'Lige alué rió Tíkiko, 'lige alué Trópimo abiena 'yénalechigó alemi. Alué oká rió alé ejiro Asia mochígame nile.
FREE!
One App.
1550 Languages.