text:
1
O Yeesu Krista lé le Dónbeenì Bíonì
1Mu ɲúhṹ ɓúɛɛníi, á yìa lé le Bíonì á wi ká bìo ɓúi dĩǹ yí léra. O páanía wi lè le Dónbeenì. Orɛ́n mí bɛɛre lé le Dónbeenì. 2Mu bìo ɓúenɓúen ɲúhṹ ɓúɛɛníi, ká arɛ́n lè le Dónbeenì páanía wi. 3Lé orɛ́n á le Dónbeenì dĩ̀n wán léraráa mu bìo ɓúenɓúen. Bìo ó o níi yí kɛra lénló yi bṹn mía. 4Orɛ́n lé yìa le mukãnì wee lé cɔ̃́n. Dén mukãnì so ka lòn khoomu na wee zéení bìo le Dónbeenì karáa lè ɓa nùpua. 5Mu khoomu mu wee dé le tíbírí yi, á bìa wi le tíbírí mu yi wee pĩ́ mu bìo.#1.5 á bìa wi le tíbírí mu yi wee pĩ́ mu bìo: Le Dónbeenì bíonì vɔ̃nna ɓúi yi, á mu bía kà síi: á le tíbírí máa dàń mu bìo.
6Nìi ɓúi hĩ́a wi bĩ́n á le Dónbeenì tonkaa. O yèni ɓa le Zãn.#1.6 O Zãn na bìo bía hen lé yìa hĩ́a wee bátízé ɓa nùpua. Mi loń Matiye vũahṹ 3.1-17 7Lé orɛ́n ɓuara ɓueé wó yìa ka lòn khoomu sɛɛ́ràso, á wee mì ho tũ̀iá o ɲii, bèra a na à ɓa ɓúenɓúen tà le yìa ka lòn khoomu á bìo bon orɛ́n pànká yi. 8Orɛ́n mí bɛɛre hĩ́a yínɔń yìa ka lòn khoomu, ká a ɓueé wó o sɛɛ́ràso, á mà ho tũ̀iá o ɲii. 9Yìa lé mu khoomu binbirì á ɓuara ho dĩ́míɲá yi á ɓueé wee dé mu khoomu ɓa nùpua ɓúenɓúen wán.
10Yìa lé le Bíonì á wi ho dĩ́míɲá yi, ho dĩ́míɲá na le Dónbeenì dĩ̀n orɛ́n wán á léra. Ɛ̀ɛ ká ho dĩ́míɲá mu nùpua màhã́ yí zũna a. 11O ɓuara mín kùrú lùe yi, á bìa bìo sã̀ a yi pã́ a bìo. 12Ká ɓa tĩ́ahṹ á ɓa ɓúi màhã́ tà a bìo, á dó mí sĩa wo yi. Bán ó o wó á ɓa wó le Dónbeenì zàwa. 13Ɓa yí wó le Dónbeenì zàwa làa bìo ɓa nùpua wee teráa ɓa zàwa bìo. Ɓa mún yí wó le Dónbeenì zàwa làa bìo ó o báa là a hã́a wee páaní à yíráa ɓa zàwa bìo. Le Dónbeenì míten lé dìo wó á ɓa lé le zàwa.
14Yìa lé le Bíonì á ɓueé wó a nùpue, á kará làa wɛn. O sãamu ɲii mía. Lé orɛ́n wee zéení ho tũ̀iá poni binbirì làa wɛn. Wa fá wa yìo o cùkú yi, hìa ó o Za kéní na ló mín Maá Dónbeenì cɔ̃́n wé yí.
15O Zãn na lé o sɛɛ́ràso á bía bìo kà pɔ̃́npɔ̃́n o dã́ní yi: «Yìa kà lé yìa á ĩ fèra bía bìo nɔn mia. Ĩ bía le o wi ĩ mɔ́n bò o ɓuen, ká a màhã́ po mi lé bìo ó o wi ĩ yahó hàánì.»
16Mu bè-tentewà lè mí sìíwà na lé o sãamu na ɲii mía á wa ɓúenɓúen yú ɲàmaa mín wán. 17Ho làndá lé o *Mɔyiize á le Dónbeenì bò yi nɔnnáa ho wɛn. Ká mu sãamu lè ho tũ̀iá poni lé orɛ́n na lé o Yeesu *Krista á le Dónbeenì bò yi zéeníanáa mu làa wɛn. 18Nùpue na dĩǹ mɔn le Dónbeenì wón mía. Ká arɛ́n na lé o Za kéní na lé le Dónbeenì, yìa páanía wi là a Maá Dónbeenì, lé wón nɔn ó o Maá bìo zũnáa.
Bìo ó o Zãn Batiisi bía míten dã́ní yi
(Matiye 3.1-12; Maaki 1.2-8; Luki 3.15-17)
19-20Wizonle ɓúi á ɓa *zúifùwa ɲúnása na wi ho Zeruzalɛɛmu yi á tonkaa ɓa yankarowà là a Levii nùwã le ɓa ɓuee tùa o Zãn yi le o lé o nùpue yɛ́n sìí. Ó o yí sà mu, ò o mà ho tũ̀iá wéréwéré nɔn bìa ɓa tonkaa yi: «Ĩnɛ́n yínɔń o Krista, yìa le Dónbeenì mɔn léra.» 21Á ɓa tùara a yi: «Á fo lé o nùpue yɛ́n síi? Fo lé le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro *Elii#1.21 Bìo le Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro Elii tonló sá vó, ó o ɓuan yòora ho wáayi. Ɓa ɓúi hĩ́a wee leéka le o ko ò o bĩní ɓuen à dí yìa le Dónbeenì mɔn léra yahó, à ɓuee wíoka a ɓuenló bìo. Mi loń Malasii 3.23 le?» Ó o Zãn le mí yínɔń Elii. Á ɓa bĩnía tùara: «Á fo lé le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro na wa wee lòoní#1.21 O ɲi-cúa fɛɛro na ɓa Farizĩɛwa tùara bìo lé o ɲi-cúa fɛɛro na ó o Mɔyiize bía bìo le o ka lè mínɛ́n bìo síi á le Dónbeenì khíi tonka. Mi loń Làndá zéeníló vũahṹ (Deutéronome) 18.15 le?» Ó o Zãn le ɓùeé. 22Á ɓa wã́a bía nɔn wo yi: «Ũnɛ́n ɓɛ̀n lé o nùpue yɛ́n sìí? Wa ko wa vaa zéení bìo ɓúi à na bìa tonkaa wɛn yi. Fo lée wée?» 23Ó o Zãn bía: «Ĩnɛ́n lé yìa le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro *Ezayii bía bìo:
‹Nìi ɓúi wee bío pɔ̃́npɔ̃́n le dùure yi kà síi:
Mi wíoka ho wɔ̃hṹ ká a Ɲúhṹso o ɓuen.›#1.23 Mi loń Ezayii vũahṹ 40.3»
24Bìa ɓa tonkaa o Zãn cɔ̃́n ɓúi lé ɓa Farizĩɛwa. 25Á bán tùara a Zãn mu yi: «Ká fo yínɔń yìa le Dónbeenì mɔn léra, á yínɔń o Elii, á mún yínɔń le Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro na wa wee lòoní, á lée webio nɔn fo wee bátízéráa ɓa nùpua?» 26Ó o Zãn wã́a bía nɔn ɓa yi: «Ĩnɛ́n wee bátízé ɓa nùpua lè mu ɲumu. Ɛ̀ɛ ká a ɓúi wi mi tĩ́ahṹ á mi yí zũ bìo. 27Ĩnɛ́n fèra dú wón yahó. O nakãa tɛnló á ĩnɛ́n yàá pá yí koráa.» 28Bìo kà ɓúenɓúen wó ho Betanii#1.28 Ho Betanii na ɓa bía bìo hen hón wi ho Zurudɛ̃n muhṹ nìsã́ní. Ho wi mí dòn làa hìa wi ho Zeruzalɛɛmu nìsã́ní. lóhó yi, ho muhṹ na ɓa le Zurudɛ̃n mɔ́n, hìa ó o Zãn hĩ́a wee bátízé ɓa nùpua yi.
O Yeesu ka lòn muinì pioza á le Dónbeenì nɔn
29Mu tá na lée tɔ̃n, ó o Zãn mɔn ò o Yeesu mà a wee ɓuen, ó o bía: «Yìa kà ka lòn muinì pioza á le Dónbeenì nɔn à sɛ́nnáa ho dĩ́míɲá nùpua bè-kora día.#1.29 Ɓa zúifùwa fù wee wé ya hã muiní lè ɓa bà-kùio, à càráa mí bè-kora sɛ́ndíaró. O Zãn le o Yeesu ka lòn muinì pioza á le Dónbeenì nɔn, lé bìo ó o Yeesu mu á ɓa à ɓúe ɓa nùpua bè-kora sɛ́ndíaró bìo yi. Mi loń Ezayii vũahṹ 53. 30Lé orɛ́n lé yìa á ĩ bía bìo kà síi: Nùpue ɓúi wi ĩ mɔ́n bò o ɓuen, ká a màhã́ po mi lé bìo ó o wi ĩ yahó hàánì. 31Ĩ lá yí zũ yìa lé orɛ́n, ká ĩ màhã́ ɓueé wee bátízé ɓa nùpua lè mu ɲumu, bèra a na ò o *Isirayɛɛle nìpomu à zũń wo.» 32O Zãn mu pá bĩnía bía bìo kà wéréwéré: «Ĩ mɔn le Dónbeenì Hácírí à le lion o wán lòn háponi, á lií wi làa wo. 33Ĩ lá dĩǹ yí zũ yìa lé orɛ́n, ká le Dónbeenì na tonkaa mi le ĩ bátízé ɓa nùpua lè mu ɲumu màhã́ bía nɔn miì: ‹Fo ó mi le Dónbeenì Hácírí ká le yòó ló wee lii o nùpue ɓúi wán. Wón lé yìa á à bátízé ɓa nùpua lè le Dónbeenì Hácírí.› 34Ĩ mɔn mu, á ĩ wee bío mu wéréwéré le o lé le Dónbeenì Za.»
O Yeesu lé yìa le Dónbeenì mɔn léra
35Mu tá na lée tɔ̃n, ká a Zãn tĩ́n wi ho lahó dà-kéní mu yi lè mí nì-kenínia nùwã ɲun, 36ó o mɔn o Yeesu ò o wee khĩí, ó o bía: «Yìa wee khĩí kà lé le *Dónbeenì Pioza.» 37Ó o Zãn nì-kenínia nùwã ɲun mu ɲá bìo ó o bía, á ɓa dɛ̀ɛnía bò a Yeesu yi. 38Ó o Yeesu yèrèmáa khíi lora á mɔn à ɓa bò a yi, ó o tùara ɓa yi: «Lée webio mi wee cà.» Á ɓa bía: «Arabii (bṹn kúará le: ‹nì-kàránlo›), lé wen fo wi yi?» 39Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Mi ɓuen, á mi vaa mi hen na á ĩ wi yi.» Á ɓa wã́a bò a yi á vaá zũna bĩ́n. Mu wó le wi-háarè. Á ɓa wã́a kará tò le wii bĩ́n làa wo.
40O Zãn nì-kenínia nùwã ɲun na ɲá a bíoní á bò a Yeesu yi nì-kéní ɓa le Ãndere, o Simɔn Piɛre ɓàn za. 41Yìa ó o Ãndere mu nín-yání van cɔ̃́n lé ɓàn za Simɔn mu á vaá bía nɔn wo yi: «Wa mɔn o Mɛsii.» (Mɛsii lé mu heberemu. Ká mu kúará lè mu kɛrɛɛkimu ɓa le Krista, bṹn kúará le yìa le Dónbeenì mɔn léra.) 42Ò o fó a ɓuararáa o Yeesu cɔ̃́n. Ó o Yeesu lora a yi ò o bía: «Fo lé o Simɔn, o Zãn za. Àwa! Bìo kà wán á ɓa wé è ve fo làa Sefaasi.» (Sefaasi lé mu heberemu. Mu kɛrɛɛkimu yi ɓa le Piɛre, bṹn kúará le ɓúaahó.)
43Mu tá na lée tɔ̃n, ó o Yeesu le mí ì va ho Kalilee kɔ̃hṹ, ó o fò mín là a nìi ɓúi na yèni ɓa le Filiipu, ó o bía nɔn wo yi: «Bè miì.» 44O Filiipu mu wee lé ho Bɛtesayidaa lóhó yi, hen na ó o Ãndere là a Piɛre wee lé yi. 45Bṹn mɔ́n ó o Filiipu ɓɛ̀n vaá fò mín là a Natanayɛɛle, ó o bía nɔn wón yi: «Yìa ó o *Mɔyiize bía bìo ho làndá vɔ̃nna yi, wón na ɓa ɲi-cúa fɛɛrowà mún bía bìo, á wa yú. O lé o Nazarɛɛte nìi Yeesu, o Zozɛɛfu za.» 46Ó o Natanayɛɛle bía nɔn wo yi: «Bè-tente so dà a lé Nazarɛɛte yi le?» Ó o Filiipu bía nɔn wo yi: «Ɓuen á fo vaá mi a.» 47Bìo ó o Yeesu mɔn o Natanayɛɛle ò o vará mà a, ó o bía bìo kà o dã́ní yi: «Yìa kà á kũaakṹaamu mía yi. O lé o *Isirayɛɛle nìi binbirì.» 48Ó o Natanayɛɛle tùara a Yeesu yi: «Fo wó kaka zũnanáa mi?» Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Ĩ fèra mɔn fo ká ũ kará le vĩ̀ndɛ̀ɛ na ɓa le fíkíyée tá, ká a Filiipu yàá dĩǹ yí von fo.» 49Ó o Natanayɛɛle bía nɔn wo yi: «Nì-kàránlo, fo lé le Dónbeenì Za. Fo lé o Isirayɛɛle nìpomu bɛ́ɛ.» 50Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Fo dó ũ sĩi miì lé bìo á ĩ bía le ĩ mɔn fo ho *fíkíyée tá. Àwa! Bè-beera ɓúi yàá khíi wé fo ò mi ká mu po bìo kà.» 51Ò o pá bĩnía bía: «Le ĩ mì ho tũ̀iá na mia: Mi khíi mi ho wáayi ká ho hɛ́ra, á le Dónbeenì wáayi tonkarowà wee bè o *Nùpue Za yi à liiráa à bĩní yòo.#1.51 Bìo ó o Yeesu bía hen á bìo ɓonmín lè le yòonì na ó o Zakoobu hĩ́a mɔn hã kònkórá yi ká ho wáayi tonkarowà wee lii à bĩní yòo làa de. Mu wee zéení le o Yeesu ka lòn yòonì na wi le Dónbeenì lè ɓa nùpua pã̀ahṹ. Mi loń Bìo ɲúhṹ ɓúɛɛníi vũahṹ (Genèse) 28.12-13»


c: text/html

text:
Ki ni o de ti emi o se le pa ara mi?
Ibeere: "Ki ni o de ti emi o se le pa ara mi?"
Idahun: Anu mi si se gbogbo awon ti won ti ro lati pa ara won. Ti iwo ba ro be, orisirisi ni iwo yi o ma ro, bi aini ireti ati ibanuje. Iwo yio si ro wipe, iwo wa ninu iho ti o jin, iwo o si ro wipe ko si atunes fun ile aye re. Ko si eni ti o mo tabi ti o fe ran e lowo. Ile aye yi ko wulo fun o mon…. Nje be ni?
Iru emi kemi yi ma n wa si okan wa ni igbaki gba. Iru ibere ti o ma n wa si okan mi, ti emi ba wa ninu ironu, “nje ise ti Olorun ni eyi, tani o da mi?” “nje Olorun yi kere lati ran mi lowo?” Nje iponju ti mo wa yi tobi ju fun?”
Inu mi dun lati so fun o wipe, nje ti iwo ba fun Olorun ni aye lati wa si inu okan rre nisisiyi, yio si fi han o bi ose tobi to! “ ko si ohun kan ti Olorun ko le se” (Luku 1;37). Tabi ohun ti o ti sele si o tele si ti wa ni okan re ti o si ro wipe ko si atunes. O si je ohun ibaunje ti o si je ki awon enia sa fun o. Gege be naa, eyi yi o mu ibanuje ati irora ayeraye ba awon ti o feran re ti iwo ba pa ara re.
Kini ode ti iwo yio fi pa ara re? Ore, ko si bi o ti le ni iponju to ninu aye re, Olorun kan wa ti o ni ife re, ti o si n duro de o lati mu o si ona, ati jade kuro si inu ina iyanu re. Ohun ni ireti re, oruko re ni Jesu.
Jesu yi, alaidese omo Olorun, yi o wa pelu re ninu iponju. Woli Isaiah ko nipa re, “Nitori yio dagba re bi ojele ohun ogbin, ati bi gbongbo lati inu ile gbigbe; irisi re ko dara, beni ko li ewa, nigbati a ba si ri i, ko li ewati a ba fi fe e. a kegan re a si ko o lodo awon enia, eni-ikanu, ti o si mo ibanuje: o si dabi enipe o mu ki a pa oju w amo kuro lara re; a kegan re, awa ko si ka a si. Loto o ti ru ibanuje wa, o si gbe ikanu wa lo; sugbon waw ka a si bi eniti a na, ti a lu lati odo Olorun, ti a si pon Loja. Sugbon a sal i orbe nitori irekoja wa, a pa a li ara nitori aisedede wa; ina alafia wa wa lara re, ati nipa ina re li a fi mu wa lara da. Gbogbo wa ti sina kirikiri bi agutan, olukuluku wa tele ona ara re; Oluwa si ti mu aisedede wa gbogbo pade lara re” (Isaiah 53: 2-6).
Ore, gbogbo iya yi ni Jesu Kristi je ki gbogbo ese re le je idariji! Ohun ese ti iwo baru, mo wipe yio dari ese re ji o ti iwo ba bere fun idariji ese (yi pada kuro ninu ese re, ki o wa si odo Olorun). Pe mi nigba iponju, emi yio si gba o la, iwo yi o gbe mi ga (Orin Dafidi 50:15). Ko si ohun ti o ti se ti o soro fun Oluwa tali dariji. Awon omo leyin re ninu Bibeli da ese orisirisi, bi pipa enia (Mose), agbere (Dafidi), ati iya emi ati ara (Aposteli Paulu). Be naa, won ri idariji ese pelu igbesi aye titán ninu Oluwa. We mi li awemo kuro ninu aisedede mi, ki o si we mi un kuro ninu ese mi” (Orin Dafidi 51:2). Nitorina, bi enikeni wa ba ninu Kristi, o di eda titán: ohun atijo ti koja lo: kiyesi i, nwon si di titán” (2 Korinti 5:17).
Ki ni o de ti iwo yi o fi pa ara re? Ore, Oluwa n pe lati tun ile aye re se……, bi igbesi aye re ni sin yi, ti o si pa ara re. Iwe woli Isaiah so wipe: “Emi Oluwa Jehofah mbe lara mi: nitori o ti fi ami ororo yan mi lati wasu ihin-rere fun awon otosi; o ti ran mi lati se awotan awon onirobinuje okan, lati kede idasile fun awon igbekun, ati isisile tubu fun awon onde. Lati kede Odón itewogba Olorun, ati ojo esan Olorun wa; lati tu gbogbo awon ti ngbawe ninun. Lati yan fun awon ti nsofo fun Sioni, lati fi oso fun won nipo eru, ororo ayo nipo ofo, aso iyin nipo emi ibanuje, ki ale pe won ni igi ododo, ogbin Oluwa, ki a le yin i logo” (Isaiah 61:1-3).
Wa si odo Jesu, ki o je ki o fun o ni ireti ati ilo re, bi iwo ba se gbagbo ninu re wipe ki o se atunse. “ Mu ayo igbala re pada to mi wa; ki o si fi emi ominira re gbe mi duro. Oluwa, iwo si mi li ete; enu mi yio si ma fi iyin re han: Nitori iwo ko fe ore-ebo sisun. Ebo Olorun ni irobinuje okan: irobinuje ati irota aiya, Olorun, on ni iwo ki yio gan” (Orin Dafidi 51:12, 15-17).
Nje iwo yio gba Olorun olugbala ati olutana re gbo. Yio mu o mona, die die ninu oro re ati Bibeli. “Emi o fi ese re le ona, emi o si ko o li ona ti iwo o rin: emi o ma fi oju mi to o (Orin Dafidi 32:8). “On o si je idurosinsin akoko re, isura igbala, ogbon ati imo; iberu Oluwa ni yio je isura re” (Isaiah 33:6). Ninu Kristi, iwo yi o ni lati según orisirisi, sugbon iwo yi o ni IRETI. “Ore” kan si mbe ti o fi ara moni ju arakonrin lo” (Owe 18:24). Ki ore-ofe Oluwa Jesu ki o wa pelu re bi iwo ba se ni imoran re si.
Ti iwo ba ni ireti ninu Jesu Kristi gege bi olugbala re, so oro won yi ninu okan re si Olorun. “Olorun, mo fe o ninu aye mi. Dariji gbogbo ese mi mi ji mi, mo si ni igbagbo ninu Jesu Kristi, mo si gbagbo wipe ohun ni olugbala mi. Jowo we mi, wo mi san, ki o si fun mi ni ayo mi pada. E se fu nife ti e ni si mi ati fun iku Jesu ti o ku fun mi.”
Nje o ti se ipinu fun Kristi nitoripe ohun ti o ti ka ninu oju ewe yi. To ba jebe, jowo te “Mo ti gba Kristi ni oni” ni abe.
Ki ni o de ti emi o se le pa ara mi?

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Winta dalee, ubɔ nìn cáá unimpu Kana, Gaaliilee timbilikin. Yeesu na mun nìn bí niin, 2ní bi nìn yíiń Yeesu mun nì u-boonnooliibi bí dāan̄. 3Ndaam dāa dɔ́òyee, ní Yeesu na bí-u yii: “Bi-daam dɔ́òyaa!” 4Ní Yeesu kíí-u yii: “Unimpu, sii di dàá tùkù-mi m nín dàá ŋá pueeee? Ŋyunti ŋun m dàá ŋá m-tundee kaa láá ŋmāntì.” 5Niinee ní Yeesu na bí bitɔntɔnliibi bin bí niinee yii: “U yaa bí ní ŋá puee, ŋáman míǹ.” 6Tilɔn tiluu nìn yú ki sá ataŋkpee. Niin ní bi nìn jòotī nnyim ki fíntí, kii Juuda yab koobiliŋ nín sá puee. Tilɔn nìn fòol̄ mbamu mmuŋku ní tiba mun mmuŋku nì saalaa. 7Ní Yeesu bí bitɔntɔnliibee yii bí lúń nnyim kí gbéeǹ tilɔn gbanti. Ní bi lafun lúń ki gbéeǹ yátíyati. 8Niinee ní Yeesu bí-bi yii: “Jɔ̃ɔ̃maan kí cáá tīī ukpil un kpèé tijinee!” Ní bi jɔ̃ɔ̃ ki cáā tīī-u. Ní nnyimee kpántì ndaam. 9Ukpilee kaa nìn nyí laakin ndaamee nyánnée, see bitɔntɔnliibi bin nìn lúń nnyimee di nyí. U dákée, ní ki yíiń unimpucaan cal, 10ní ki bí-u yii: “Bi péé péetí kí cáań ndamɔntiim, ní binib yaa nyùn̄ an nyāatì-bee ní bí nín nyāntiń min kaa mɔ̄tìi mɔ̄ee. Ní sii dū ndamɔntiim ki kpáafì ki dāa cāabìń-mi naŋkɔnampuɔɔɔ?” 11Kana timbiliki kin bí Gaaliileeyee ní Yeesu nìn ŋá u-maamaacipeepeekaau ki dàkā u-nyooti, ní u-boonnooliibi fɔ̃ɔ̃-u ki kíí. 12Boonee ní u nì u-na nì u-naalib nì u-boonnooliibi nín sìntī Kapeenaayum, ki kāl̀ niin iwiŋkaaŋkaa iba. 13Juuda yab jiŋaaliu un bi jīǹ ki téetí Unimbɔti nín nìn fīī bi-naanjab ki nyántì Eejipitee nìn tɔ́obińee, ní Yeesu nín cá Jeerusaleem. 14U bàn̄ ki kɔ́ Kunimbɔtidiinee ní ki ká bin nyáfí inaa, nì ipii nì abeenanjilee nì binimikpantiliibi kā. 15Ní u nyàab̄ iŋmii ki dūu ŋá dinaalabil, ní ki jìn̄-bi ki nyántì nì bi-piii nì bi-naai kɔkɔ, ní ki dū binimikpantiliibi nimiliŋ ki yàl̄ kitiŋ, ní ki lábitì bi-teebilbi ki cìb̄, 16ní ki bí bin nyáfí abeenanjilee yii: “Nyāntímaan ni-wanti nee doo. Ní taa nín̄ cáá m-Baa diiku ki kpántí kunyɔmpudii!” 17Niinee ní u-boonnooliibi téetì tibɔti tin bi ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaunee, yii: “Ti-Dindaan, m nín mɔ́tí a-diiku nee pu miŋyee di wù m-pɔbilin kii ŋŋmee.” 18Ní Juuda yab kpilib bí-u yii: “Dàkà-ti kudaaŋŋu ní tí béé yii a cáá nsan kí ŋá min a ŋá nee!” 19Ní Yeesu kíí-bi yii: “Wīīmaan Kunimbɔtidii nee, iwiin ita dal m dàá fàtīí mā-ku.” 20Niinee ní Juuda yab kpilib bí yii: “Bi dū abin imuŋku ili nì aluu ní ki máń Kunimbɔtidii nee, nì mana ní sii ŋūǹ kí dū iwiin ita kí fàtīí mā-ku?” 21Ama Yeesu nìn sòoǹ u-wunti pu ní ki nántiǹ Kunimbɔtidii. 22Boon u nín dāa fīkitì ditaŋkpiilinee ní u-boonnooliibi téetì yii u nìn lī míǹ, ní ki fɔ̃ɔ̃ tin bi nìn ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaunee nì Yeesu nín sòon̄ tin u-fìkititam puee ki kíí. 23Yeesu nín nìn bí Jeerusaleem jiŋaal gbanti yuntiŋuee ní binib tikpil kántì maamaacib bin u ŋáańee ní ki fɔ̃ɔ̃-u ki kíí. 24Ama Yeesu kaa nìn máká bi-pu. Di sá yii u nyí bi-kɔkɔ nín sá biŋyee, 25kaa nyàab̀ ubɔ ń tùkù-u kun bi sée, kun puee u nyí tin bí bi-pɔbiliŋinee.


text: 1Mimmee, ti dàá sòoǹ diyimɔɔl din timbi Juuda yab naanja Abraam nìn kée pu yii ba? 2An yaa sá Abraam tunnyaaŋŋi pu ní Unimbɔti yíiń-u deedeedaanee, u bàà ŋūǹ kí nīn dàkà u-ba. Ama waa ŋūǹ kí dàkà u-ba Unimbɔti nimiin. 3Unimbɔti takaldau poon lī yii ba ní? Yii: “Abraam nìn fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí, ní Unimbɔti ká u-fookiiu un u cáá u-puee ní ki yíiń-u deedeedaan.” 4Unil un túń ditundee, bi yaa pàn̄-uee, baa lì yii bi pú-u fam, ama u-tundi paati ní u fɔ̃ɔ̃. 5Un kaa ŋá diba, ama ní ki fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti un di yàntī binikpitib kpántí deedeedambee ki kííyee, Unimbɔti yíì udaan deedeedaan u-fookiiu pu. 6An di yāntì ní Dafiidi nìn lī yii un bí dipɔɔpindinee di sá unil un Unimbɔti yíiń deedeedaan an kaa sá u-tuuŋŋi puee. 7“Bin bin Unimbɔti dū bi-yìntitam ki pú-bi ki pítì bi-kpitiyee bí dipɔɔpindinaaaan! 8Un ní ti-Dindaan kaa ti lì yii u ŋá ikpitee bí dipɔɔpindinaaaan!” 9Mimmee, dipɔɔpindi gbanti sá ki tīī Juuda yab bin gífèe ŋmaniŋma, kaa sá ki tīī bin kíǹeeee? Ti dáá ká yii: “Abraam nín fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kííyee pu ní Unimbɔti yíiń-u deedeedaan.” 10Ŋyunti ŋulɔŋu ní Unimbɔti yíiń-u deedeedaan ní? U nín gíí ki dɔ́òyeeyaaa u nín kaa láá gííyee? An kaa sá u nín gíí ki dɔ́òyee ní u lī, an sá min waa láá gííyee ní u nìn lī. 11Boonee ní Unimbɔti bí Abraam ń gíí án nīn sá kudaaŋŋu yii u sá deedeedaan u-fookiiu pu. Míǹ puee, bin kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí, kaa gífì ki sá deedeedambi Unimbɔti nimiinee, bi-baa di sá Abraam, 12ní u sá bin gííyee mun baa, kaa sá bi nín gííyee ŋmaniŋma pu, an sá bi nín fɔ̃ɔ̃ ki kííyee pu, kii ti-baa Abraam mun nín nìn fɔ̃ɔ̃ ki kíí pu, kaa láá gííyee. 13Unimbɔti nìn pɔ̃oǹ Abraam nì u-naantiibi yii u dàá dāá dū duulnya kí tīī-bi. An kaa sá Abraam nín nìn nɔ́ɔ́ marabee pu ní u nìn pɔ̃oǹ-u míǹ, an sá u nín nìn fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí Unimbɔti yíì-u deedeedaanee pu. 14An yaa sá tí nīn tɔ́ marab ní kí fɔ̃ɔ̃ tin Unimbɔti pɔ̃oǹ-tee mimmee fookii ŋá fam dee, ní Unimbɔti poondi kaa ti bí tiban. 15Di sá yii marab cāabìń ditafadaaldi ní, ní laakin marab kpée, marab yìntitam mun kpá. 16Mimmee, ti ká yii ti nín fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kííyee pu ní ti fòol̄ tin u pòontí-tee. An sá Unimbɔti ŋanti pu ní an bí míǹ ki tīī Abraam maaliŋu kɔkɔ. An kaa sá ki tīī bin tɔ́ Mooisi marabee ŋmaniŋma, an sá ki kpáaǹ bin kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí kii Abraam nín nìn fɔ̃ɔ̃ ki kíí puee. Timbi bin kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ ki kííyee baa di sá Abraam. 17Unimbɔti lī u-takaldau poon míǹ ní yii: “M dū-si ki kpántì atimbun tikpil baa.” Unimbɔti un fìkitī bitaŋkpiibi ki wāĺ tin kaa láá bée kii tì bée, Unimbɔti un pu Abraam nìn mákée yāntì u sá ti-baa. 18Abraam nìn nyí yii tiba kaa bí ki dàkà yii u dàá màal̀ kibiki, ama ní ki fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti bɔti ki kíí, ki máká yii u dàá màal̀, ní ki lafun dūu kpántì atimbun tikpil baa, kii Unimbɔti nín nìn péē tùkū-u puee yii: “A-maaliŋu nín dàá nīn wīikí min nyɔkɔmee dee.” 19U nìn púĺ ki bàn̄ abin dilaataal. U yaa kpēē u-bee, u-wunti pēefì, ní u yaa tí kpēēu-nimpuu Saaraayee ú mun kpántì unimpunaati, bi-liitil jítì mmaal pu, ama ní u-mákal dáá gbíntìi pɔ̄ɔ̄. 20Waa fá u-mákal kí dàkafì yii Unimbɔti kaa ŋūǹ kí ŋá tin u pɔ̃oǹee, ama u-mákal tīī-u mpɔn ní u nyɔ́ŋkì Unimbɔti, 21ki béè u-pɔbilin yii, ibaamɔn, Unimbɔti cáá mpɔn ki dàá ŋá min u pɔ̃oǹee. 22An pu ní Unimbɔti yíiń-u deedeedaan. 23An kaa sá úǹ baba pu ní an ŋmàn̄ yii Unimbɔti yíiń-u deedeedaan, 24an sá ti mun pu, kun puee Unimbɔti kpèé-ti yii ti mun sá deedeedambi dimákal din ti cáá úǹ Unimbɔti un fīkitì ti-Dindaan Yeesu ditaŋkpiilinee pu. 25Ti-kpitii pu ní Yeesu kpíì, ní ki fīkitì, ti mun ń ŋmā kí kpántí deedeedambi Unimbɔti nimiin.


text: 1Ní Yeesu tùkū-bi tibɔŋmantikaal nee kí dàkà yii an máaǹ bí nīn péēmèé kí taa gbèen̄, 2u bí yii: “Ubɔsoonli ubɔ di nìn bí kitiŋ kiban, kaa fàŋkí Unimbɔtaa kaa tɔ́ unil mun. 3Kitiŋ gbanti poonee unimpukpiipu ubɔ nìn bí ki dòoń ubɔsoonlee cee múlmul ki bí-u yii: 'M-nannanliu ŋá-mi tibɔti, pò m-bɔti kí tīī-mi.' 4Ní ubɔsoonlee tafal kpá, an tin yúntì, boonee ní u dāa bí u-ba yii: 'Nì min kɔkɔ maa fàŋkí Unimbɔti, kaa tɔ́ unilee, 5ukpiipu nee nín dòoń ki páb̀-mi pu nee, m dàá sòoǹ bi-bɔti nee kí tīī-u. An yaa sá fam, u dàá nīn péēdòoń ki páb̀-mi yéè ní kí dāá tìl̄ m-fām.' ” 6Ní ti-Dindaan gítī bí yii: “Pīlfìmaan ubɔsooŋkpitee nín lī puee. 7Míǹ ní Unimbɔti dàá sòoǹ kí pò bin u lútì bi tíminsí-u ŋwìiń pu nì kunyeeuee, waa làá yàntī-bi, u dàá tūtuǹ-bi malaa. 8Ibaamɔn ní m tùkù-ni, see ú sòoǹ kí pò bi-bɔti. Ama, man Kinibiki yaa láā fātìi gítìńee, m dàá ká bin fɔ̃ɔ̃-mi ki kííyee wīikí kitiŋ puɔɔɔ?” 9Yeesu gítī lī tibɔŋmantikaal nee bin nìn lì yii bíǹ bí deedee Unimbɔti nimiin nì bi-ba nyítam ki kpèé ki sìnkīǹ bin kíǹeeyee, 10yii: “Binib bili di nìn cūtì Kunimbɔtidiin kí mèè, ubɔ nìn sá Fariisa ní un kíǹee sá ufɔtil. 11Fariisee nìn yú ki mèé u-ban, yii: 'Oo Unimbɔti, m jáaḿ-si man nín kaa bí kii bin kíǹee nín bí pu ki sá binaayub, binikpitib, bilaakpaadambee, m jáaḿ-si man nín kaa bí kii ufɔtil un bí neeyee. 12M bɔ̃ob̀ kinyɔkɔ mili kinyɔŋ poon, ní m-wanti tin kɔkɔ m kāntée, m lèekī saalaa sá kamaa puee kubɔ kubɔ ki tìì-si.' 13Ní ufɔtilee, úǹ yúń kudaŋdaŋu, kaa là kí wáaǹ u-yil yilpu gba, ki fátí u-bindi ki yáliŋkí u-kpitii pu ní ki lì yii: 'Oo Unimbɔti, sɔ̄ m-saai, m sá unikpiti ní!' ” 14Ní Yeesu gítī lī yii: “M tùkù-ni yii ufɔtilee fātì u-dumpu, Unimbɔti dū u-kpitii ki pú-u, kaa pú un béeyee. Kun puee un sá kamaa yaa yɔ̃ontí u-ba yilpuee Unimbɔti dàá sìntīǹ-u taapu, ní un sìntīǹ u-ba taapuee Unimbɔti dàá yòon̄-u yilpu.” 15Binib nìn cāabìń ki kpáaǹ mbiyaawaamu Yeesu cee ú dū u-ŋal kí páań mu-pu kí mèè kí tīī-mu, ní u-boonnooliibi nìn mɔ́tí ki jì-bi. 16Ní Yeesu yíiń-mu, ní ki bí yii: “Yàntīmaan mbiyaawaamu ń dāan̄ m-cee, ní taa pìin̄-mu nsan, kun puee Unimbɔti beel sá ki tīī bin náań nì muee ní. 17Ibaamɔn ní m sòoǹ nì ni, un kamaa yaa kaa fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti beel kii kibiyaawaayee kpá kí kɔ́ u-beelin.” 18Niinee, Juuda yab kpiliu ubɔ bālfì Yeesu yii: “Ukpimɔnti, m dàá ŋá mana ní kí ká mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee ní?” 19Ní Yeesu fātìi kíí-u yii: “Ba pu ní a yíiń-mi yii umɔnti, ubɔ kaa ti sá umɔnti see Unimbɔti baba. 20Kee, sii a-ba nyí Unimbɔti marabaa? An lī yii: 'Á taa ŋá tilaakpaal, kí taa kpò unil, kí taa yò, kí taa mɔ̄ntì kí páań ubɔ pu fam, kí nīn tɔ́ a-baa nì a-na.' ” 21Ní uninjee fātìi kíí-u yii: “Doooo m-naacimpɔntin ní m péēŋúb́ an marab gbanti.” 22Yeesu gbìl̄ u nín lī puee, ní ki bí-u yii: “Kuwambaantiiu di kíǹ-si á ŋá. Nín̄ cá kí nyāfì tin kɔkɔ a cááyee kí dūú yàkatī bifalaadambi kí tin ká tigaajati Unimbɔti cee; a yaa ŋá mimmee, á dāan̄ kí nīn nɔ́ɔ́-mi.” 23Kijapaayee nín gbìl̄ mimmee, kunimbaau kɔ́-u kun puee u nìn cáá tigaajawan tikpil kaa là kí dūú pɔ̄. 24Yeesu nín ká yii kunimbaau kɔ́-uee, ní u bí yii: “An pɔ̄ɔ̄ tikpil ki tīī bigaajab bí kɔ́ Unimbɔti beelineeee! 25An pòfì ki tīī ugutaamu ń jītí ujoo buŋŋun ki jítiǹ ugaaja ń kɔ́ Unimbɔti beelin.” 26Ní bin nìn bíī pílfíǹ-uee bí yii: “Kin, ŋma di dàá nín ká difiil dee?” 27Ní Yeesu kíí-bi yii: “Tin pɔ̄ɔ̄ binib ceeyee, kaa pɔ̄ɔ̄ Unimbɔti cee.” 28Ní Piyeer bí yii: “Kin timbi bin cāntì tin ti cááyee ki táá-see faa?” 29Ní Yeesu kíí-u yii: “M sòoǹ nì ni ibaamɔn ní, un kamaa di yaa fá u-dumpu, u-nimpuu, u-nabiyaamu, u-baa nì u-na, nì u-biyaamu, Unimbɔti beel puee, 30dàá fɔ̃ɔ̃ tipaal tikpil ŋyunti ŋun ti bí nee poon ní kí dāá gítī fɔ̃ɔ̃ mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee ŋyunti ŋun dòońee.” 31Ní Yeesu gāntì u-kpambaliŋ saalaa nì alee ní ki bí-bi yii: “Ní pīlfì tiŋan, Jeerusaleem un ti cá nee tin kɔkɔ Unimbɔti bɔnaatiliibi nìn ŋmàn̄ ki yɔ́oǹ yii an dàá dāá bàń man Kinibiki puee, ŋyunti bāań ní nee an dàá ŋá míǹ. 32Bi dàá cúú-mi kí tīī bin kaa sá Juuda yabee bí bèel̀-mi, kí sìì-mi, kí tíiĺ timɔtan kí làbitì-mi. 33Bi dàá gbá-mi anaalab kí wàatī ní kí kpò-mi. Ní iwiin ita dalee ḿ fìkitī.” 34Ama u-kpambaliŋ kaa nìn gbìl̄ an kɔkɔ taapu, kaa nyí tin pu ní Yeesu sòoǹ mimmee kun puee tibɔtee nìn dáá bí-bi dibalin. 35Yeesu nín tɔ́obiń Jeeriikooyee uninjajɔfu ubɔ nìn kā disaŋkaŋkpil ki mèé tiwan. 36U gbìl̄ kunipaau jītée, ní u bālfì yii: “Án sá ba ní?” 37Ní bi tùkū-u yii: “Yeesu Naasaareeti yɔuee di jītí.” 38Niinee ní u téeń mpɔn yii: “Yeesu, Dafiidi naantiiu, sɔ̄ m-saai!” 39Ní bin nìn līī nyɔkɔpuee bíī kpàtī u-pu yii ú ŋmīĺee. Ní u mɔ̄tìi bíī kāantí yii: “Dafiidi naantiiu sɔ̄ m-saai!” 40Ní Yeesu sāā ki síl̀, ní ki bí yii bí cáań-u u-cee. U bāańee, ní Yeesu bālfì-u yii: 41“A là ḿ ŋá-si mana ní?” Ní u bí yii: “Ukpil, m là kí wāl̀ ní.” 42Ní Yeesu bí-u yii: “Nín̄ kíǹ ki wāĺ! A-fookiiu di fīī-si.” 43Niin niin ní u-nimiliŋ cúū ŋúbitì ní u wál̀ ní ki kíǹ ki táá Yeesu ki nyɔ́ŋkí Unimbɔti. Kunipaauee kɔkɔ nín ká mimmee, ní bi bíī pàkà Unimbɔti.


text: 1Ikoonium tiŋkinee, Pɔɔl nì Baarnaabasi tí kɔ́ Juuda yab kpafidiikun mbaantiim, ki sòon̄ tiŋan, ali binib tikpil, Juuda yab nì Greeki yab kɔkɔ, fɔ̃ɔ̃ ki kíí. 2Ama Juuda yab bin kaa fɔ̃ɔ̃ kí kííyee téé bin kaa sá Juuda yabee bí cùú ŋá Pɔɔl nì Baarnaabasi tin kaa ŋān̄ee. 3Nì míǹ kɔkɔee, Pɔɔl nì Baarnaabasi kāl̀ ki yúntì Ikoonium ki sòon̄ ti-Dindaan bɔti, kaa fàŋkí, ní ti-Dindaan yāntì bi ŋáań tidaandi nì maamaacib kí dàkà yii bi nín sòoǹ u-ŋanti puee, an sá ibaamɔn. 4Ní kitiŋin yab cúū yākatì mili: biba bí Juuda yab jandi pú, ní bin kíǹee mun bí Yeesu kpambaliŋ jandi pú. 5Ní Juuda yab nì bin kaa sá Juuda yabee, ki kpáaǹ bi-bɔtiibi, kpáfì ki bíī bɔ́ntí ki là kí sàaǹ-bi, kí yāŋkì-bi ataŋkpee kí kpò. 6Pɔɔl nì Baarnaabasi béè mimmee, ní ki sáǹ ki búntì ki tin bàn̄ Liista nì Deebi, ntimu mun bí Liikayoonii tiŋkinee, nì mu-kpaanceetii, 7ki bí niin ki sòoǹ Yeesu bɔmɔntiiti. 8Ufaliŋfaan ubɔ nìn bí Liista, bi péēmàl̄-uee, u-taaŋi fáká ní waa cɔ̃om̀ ki ká. 9Dalba uninjee bíī pílfí Pɔɔl nyɔɔbundee, ní Pɔɔl dū u-nimikpeeŋu ki báaǹ u-pu, ki béè yii u cáá fookii Unimbɔti pu ki ŋūǹ kí ká dicaandee, 10ní u téeń mpɔn yii: “Yīkìí yūĺ mɔ́lmɔl a-taaŋi pu!” Ní u nyīī ki yíkì krùb ki bíī còom̄. 11Samaa nìn ká min Pɔɔl ŋée, ní bi bíī tátí nì Liikayoonii soonin yii: “Awaa aba kpántì binib ki kpákatìń ti-cee!” 12Ní bi pú Baarnaabasi diyindi yii Suusi, ní ki pú Pɔɔl mun yii Eemasi, kun puee úǹ di nìn sòoǹ nì samaa. 13Ní utandaan un nìn tòotī diwaal din bi yíì Suusi, di-diiku yú kitiŋ kpaanceetiŋuee, dūń nsupumpukum^fc^ ki léeǹ inajaa ki cáań kitiŋ punyɔkɔpu, u nì samaa là kí dūú tòotī-bi. 14Yeesu kpambaliŋ Pɔɔl nì Baarnaabasi gbìl̄ mimmee, an wùn̄-bi, ní bi cátì bi-bɔkutiŋ ki sáǹ ki nín cá samaayee kansikin ki tátí yii: 15“Ti-yab, ba ŋá ní ni ŋáań míǹ? Ti mun péē sá binib kii nimbee ní, tiwumbaantiil. Ní ti bíī tùkù-ni dinyɔɔbummɔɔndi, yii ní fá ni-waaŋi gbanti ŋin sá famee kí nɔ́ɔ́ Unimbɔti un bée. Úǹ di náań yilpu nì taapu nì tiŋku, nì tin kɔkɔwoooo péēbée. 16Ŋyunti ŋun jítèe, u nìn yāntì atimbun kamaa ŋáaǹ ŋi nín là puee. 17Nì míǹ kɔkɔee, u dàkā-ŋi kun ní u sée, nì u-ŋáaǹtamin: di sá yii u yāntì utaa nì, tiwan lòoǹ, tijikaal gbɔ́otí ki tìì-ni dipɔɔpindi.” 18Mpɔn nì mpɔn ní Yeesu kpambaliŋ dū tibɔti gbanti ki dūu pīiǹ samaa nsan bí taa ŋmā kí tòotī-bi. 19Boonee, Juuda yab biba nyánní Antiyɔsi nì Ikoonium ki ŋúń ki ŋmātiǹ samaa, ki yáŋkì Pɔɔl ataŋkpee ki fùn̄-u ki cáā bíl̀ kitiŋ boon ŋkpaanceeti, ki dàkafī yii u kpíì dee. 20Kriisitoo yab dāa dɔ́miń ki māntìi tú-u, ní Pɔɔl yíkì ki nín cá kitiŋin. Kutaa wúntèe, ní u nì Baarnaabasi búntì Deebi. 21Bi sòon̄ dinyɔɔbummɔɔndi kitiŋ gbantin ki yāntì binib tikpil kpántì Kriisitoo yab. Boonee ní bi nín gítiń Liista, Ikoonium nì Antiyɔsi. 22Bi nìn tìì Kriisitoo yab kunyannyaau, ki sáŋkí-bi yii bí nīn pɔ̄ɔntí biba Yeesu bɔtin, ní ki bí-bi yii: “An sá nì falaakpaan ní tí nín ŋmā kí kɔ́ Unimbɔti beelin.” 23Ní bi lēekì bikpilib Kriisitoo nikitil sá kamaa poon, ki bɔ́ob́ kinyɔkɔ ki mēēki dɔ́òyee, ki dū-bi ki dūu ŋá ti-Dindaan un bi fɔ̃ɔ̃ ki kííyee ŋaan. 24Bi dīń Pisidii puee, ki bāań Paŋfilii. 25Bi sòon̄ Unimbɔti bɔti Peeji ki dɔ́òyee, ní ki nín sìntī Atalii. 26Niin ní bi kɔ́ meela ki búntì Antiyɔsi, laakin Kriisitoo yab nìn mēēUnimbɔti ń tūtuǹ-bi atuun ŋin bi ŋáaǹ nee puee. 27Bi bàan̄ee, ki kpáfì Kriisitoo nikitil ní ki máafì tin kɔkɔwoooo Unimbɔti ŋá ki tīī-bee, nì min ní u pīitì nsan bin kaa sá Juuda yabee kɔkɔ ń fɔ̃ɔ̃ kí kííyee. 28Ní bi nìn kāl̀ ki yúntì fiii Kriisitoo yab cee.


text: 1Ní m gítī ká maamaacikpaan ubɔ yilpu an sá bitii: m ká itūun iluli ŋúb́ falaabi biluli. Bíǹ di sá bifalaajoolkaabi bin Unimbɔti dàá dūú tɔ̄ binib pu ní u-ŋuul ń nín sòŋkèe. 2Ní m ká tiba an náań nì tiŋku ní ki wāĺ kílkil kii digitilee ní ki ŋmàl̄ nì ŋŋmi, ní m ká bin jáń ki jíń upeelee nì u-naŋku nì nɔmba un sá u-yindee yú tiŋku un wāĺ kílkil kii digitilee cee ki ŋúb́ tibati tin Unimbɔti tīī-bee, 3ní ki bí ki gà Mooisi Unimbɔti tɔntɔnliu nì dipibil lani yii: “Ti-Dindaan Unimbɔti ipɔn kɔkɔ daan, a-tuuŋŋi wīikí ki sá amɔnti, sii di sá atimbun bɔtiu. A nín lēēnsambiyaamu muŋyee bí deedee ní ki sá mbaamɔn. 4Ti-Dindaan, ŋma di kaa làá fàŋkì-si? Ŋma di dàá yíí, kaa làá tīī-si tinyool? Kun puee sii baba di sá circirdaan, atimbun kɔkɔ dàá dāan̄ ní kí gbàan̄ a-nimiin kí nyɔ̄ŋkì-si, kun puee báà ŋma ká a-tuuŋŋi, ŋi bí deedee.” 5Míǹ boonee m ká Kunimbɔtidii kun bí yilpuee cúū pīitì, ní Unimbɔti tantiu un dàkà u-bítamee yú poon, 6ní itūun iluli in ŋúb́ falaabi bilulee nyánní Kunimbɔtidiiyee poon ki pēētiwampin káŋkaŋ ki jìl̀, ní ki dū sindaariya dambalau ki cúú i-biŋŋi. 7Tiwan tinaa tin cáá kufoouee kubɔ tīī itūun ilulee sindaariya sambiyaamu mululi, Unimbɔti un bí jaanjaanee ŋuul gbí poon. 8Niinee ní Unimbɔti nyooti nì u-pɔŋŋu yāntì nnyiim yíkì ki gbí Kunimbɔtidiin, ní ubɔ kaa ti ŋūǹ kí kɔ́ niin, see falaabi bin bi tīī itūun ilulee nín dāa jítèe.


text:
Esin wo lo to si mi?
Ibeere: "Esin wo lo to si mi?"
Idahun: A le ra onje ni buka bi a ba se fe si. Awon ibi ti won n ta onje ma n ni ogorun orisirisi onje. Tabi ti aba fe ra ile tabi oko, o pe orisirisi, eyi to ba wu wa ni a le ra. A gbe ninu ile aye ti o dun fun eroja didun. Ohun ti a fe ni Oba! O le ri ohun ti o ba fe gege bi a ba se fe si ati ni li lo re.
Sugbon bawo ni esin ti to si o? Ba wo ni esin ti ko nira, ti ko bere fun ohun ko ohun, ti ko si ni ohun ti o le nipa ohun ti o ye ko se ati eyi ti ko ye? O nbe, bi mo se so, sugbon se esin je gege bi ohun orisirisi si bi onje ti a feran lati je?
Opolopo ekun ni o n ke fun, ki ni o de ti a ma se fi li gbe elomiran ga ju Jesu lo, bi Mohamedi tabi Konfuciusi, Buda, Charles Taze Russell, tabi Joseph Smith? Abi naa, se lai se gbogbo ona lo lo si orun? Se ki se gbogbo esin lo je ba kan naa? O to ni wipe, ki se gbogbo esin ni o ja si orun, bi gbogbo ona naa ko ja si Indiana.
Jesu nikan soro pelu ase Olorun nitoripe Jesu nikan ni oni igbala lori iku. Mohamedi, konfuciusi ati awon to ku wa ninu isa oku titi di isin yi, sugbon Jesu, pelu agbara re, rin jade lati inu ibodi lehin ojo meta nigbati won kan mo igi agbelebu awon Romu. Enikeni to ba ni agbara lori oku je eni ti a ni lati mo nipa. Enikeni ti o ba ni agbara lori o ko je eni ti a ni lati gbo ni pare.
O o to ti o nipan ti o je ki a mon nipa ajinde oluwa o se ni ni iyanu. Ikuni awon eniyan bi egbedogbon ni ori Kristi jinde. Opolopo eniyan ni yen. Ohun awon enia egbedogbon ko le je ohun ti a le gbagbe. Inu ibodi ti o o si sofo je ikan miran; awon ota Jesu, won ko le da awon eniyan dajke nipa ajinde re nitori pe, won ko le fi ori re han, ara re re ti o ke, sugbon ko si ara re ni? Rara. Ki a ma se ni iro naa, won si fi awon ologun si enu ibode Jesu. Kiyesi, awon omo lehin re ti o sunmo sa lo, won beru nigba ti a mu, ti a si kan mo n igi, nitori eyi, ko si ibi awon omo leyin re ti won je oniberu apeja se le ni agbara lati ba awon ologun ja. Ni soki a ko le so wipe ki a gbagbe nipa ajinde, ajinde jesu.
Nibayi, enikeni ti o ba ni agbara lori oku ni lati je eni ti a ni lati gbo nipa. Jesu fi agbara re han lori oku, nitori naa, o ye ki a mo ohun ti o n so. Jesu nikan ni ona iye (Johannu 14;6). Ki se ona, ki se eni ona pupo, sugbon Jesu naa ni ona.
Jesu yi naa so wipe, “E wa sodo mi gbogbo eyin ti nsise ti asi di eru wiwo le lori, emi o si fi isimi fun nyin. (Matteu 11;28). Ile aye yi le gan o si kan. A ti ri iri aye, iya, iya orisirisi. Ma se jiyan? Ki ni o fe? Iso ni di igba tabi ebo to sofo? Jesu ko ni yiyan-Ohun si ni yiyan.
Jesu ni ododo “esin” ti o ba n wa idariji ese (Ise Awon Aposteli 10;43). Jesu ni “esin” naa ti o ba n fe idani loju ododo pelu Oluwa (Johannu 10;10). Jesu ni esin naa ti iwo ba fe iye ainipekun ni ile paradise (Johannu 3;16). Fi Igbagbo re le Jesu Kristi olugbala- o si ni segbe! Ni ireti ninu idariji ese re- iwo ki yi o padanu aye re.
Ti iwo ba fe ni igbesi “olododo” ninu ola Oluwa, eyi ni adura ni soki. Ranti wipe, gbigba adura yi tabi adura mi ran ko le gba o o la. O ni lati ni ireti ninu Jesu Kristi wipe o le dariji ese re ji o. Adura yi je eyi ti o file so fun Oluwa nipa igbagbo re ninu re, ki o si dupe fun idariji re. “Oluwa, mo wipe elese ni mi. mo si mo wipe iya ayeraye to si mi fun ese mi.” Sugbon, mo ni ireti ninu Jesu Kristi gege bi olugbala. Mo mo n wipe iku ati ajinde re lo fun mi ni idariji ese. Mo ni ireti ninu Jesu, Jesu ni kan gege bi Olorun ni nikan ati olugbala mi. E se fun ore- ofe ati idariji ese mi- ebun ayeraye! Ami!
Nje o ti se ipinu fun Kristi nitoripe ohun ti o ti ka ninu oju ewe yi. To ba jebe, jowo te “Mo ti gba Kristi ni oni” ni abe.
Esin wo lo to si mi?


text: 1Né mè nùà koô gwà Càŋ nyagá né wò kɔɔ́. Mè né wò bieé dé vêh, mè né bɔ̀ ŋuna yeè bieé ndɔ. Càŋ lé balé sɔɔ́m naâ wò kɔɔ́; mè né wò mé gècên mene gwaán. Mè gí lòm ŋgwéh, bɔ̀ɔ́ mé né ŋgòr gècên kɔɔ́ dɔɔ́ŋ né gi wò gwaán ndɔ. 2Lòù sam, béh né mé ŋgòr gècên yoòr, ŋgòr gècên sâ le den nde né yoòr beèh dé ndeèr. 3Béh bɔ̀ɔ́ mé né ceér gècên bele, mé né lètenè beèh gwaán kuú dɔɔ́ŋ, Càŋ Tele beèh bɔ̂ Ŋuna seèn Yeésò Kristò nde né béh kulú, bɔ́ nde né béh jere kɔɔ́, bɔ́ nde né béh dɔlê haá ndɔ. 4Lé naá loôm mè yoòr mé gècên mene nɔré huɔɔ́m. Lòù sam, mè lé naâ bɔ̀ huaán yeè déì te ceér gècên kwa, bɔ́ bele lom né faá Tele beèh né béh sɔgɔ́ nɔ. 5Teèn sâ, mè né wò bɔŋ, dé vêh, béh gwàn kú dèn ká lètenè beèh gwaàn. Ndéb bú hên dé feê sam, né den ka ndéb mé béh bí lé naá giì ké bèh duɔɔ̂m ŋgweé doô, mè wò hên nyagá njií cu né cí. 6Mɔ béh né lètenè beèh gwaán kuú, sâ béh né sòn seèn jolo. Càŋ lé naá giì ménâ soú kwaá, ye bí gwàn kú bèh lètenè biì gwaàn. Bí lé naá giì ké bèh duɔɔ̂m ŋgweé ndɔ. 7Mè lòù túé ŋgwéh, bɔ̀ nyeén bɔ̀ ŋab sie aá wɔ́ŋ beè; bɔ́ né lom berɔ́ŋ, ye Yeésò Kristò lé nùàr ŋá ná ŋgwêh. Mè tueé bí ndɔ, nuaá mé né mân tueé dɔɔ́ŋ né nùà nyeên, né nùà bùnò Kristò sâ. 8Bí kɔ́gɔ́n lòm beè bɔɔ̀n dé gècên, te sàgà seê biì ndeè mbaá vù lè cú, bí ndeè bú kwa gi mé gùm mene. 9Nuaá mé né ŋgòr felè Kristò ŋgeén, né seér dé hiîn sagá yií dɔɔ́ŋ, dé seèn beè Càŋ sam; beè Càŋ bɔ̂ Ŋuna seèn né seér nuaá mé né yeé ndéb Kristò jolo. 10Mè tueé bí, mɔ nuaré déì waà ké yoòr biì, à ndéb Yeésò Kristò fèh ŋgwéh, bí té bú gwò yí kéh, bí lím bílí bú mé dé bieê mene dɔɔ́ŋ. 11Lòù sam, nuaá mé né gèh bɔ̀ sâ bɔ̀ bieé, né gèh veên mé bɔ́ né bɔɔ́ sâ lòù seén. Sâ be seèn né teèn ndɔ. 12Mè né lom mé ŋgòr lè ŋgún. Njèh cén, mè bí lòù nyàgà ndé ŋgwéh, mè gwaán kela né ké yoòr biì mé feh mò yɔŋ ndeê, te béh bí tueé kɔ mé sòn, béh samé gi mé gùm mene. 13Bɔ̀ Ŋunà bei yeè mé Càŋ lé balé sɔɔ́m naâ hên ye bíé kéh wò.


text: 1Ti nyí yii tiwun tin poon ti kɔ́ò duulnya nee poonee yaa kpíìyaaa, Unimbɔti kpáafì-ti tiwumpɔn tiba yilpu, tin sá kii kudii kun úǹ u-ba máńee ní tí nīn kɔ́ò poon jaanjaan. 2Ama kɔŋkɔnnee ti bí ki yáliŋkí ki bàà nyàab̀ kí fɔ̃ɔ̃ yilpu wunti tin sá kii kudii kun Unimbɔti u-ba máńee. 3Kun puee taa làá tin nín̄ bí yilpu kaa cáá tiwun. 4Tiŋman timbi bin dáá kɔ́ò tiwun nee poonee, ti bí digìńdi nì falaabi poon ní. Ama taa là kí nyā tiwun tin sá taapu doo yatee poon, ti là kí dū yilpu wunti ní kí dūú bìin̄ tin béeyee pu an nín dàá ŋá pu ní tiwun tin kúùyee ń nīn fúuń tin kaa kúùyee poon kí ká dimaŋfalee. 5Unimbɔti u-ba di bí yii ti-wunti ń dāá kpántí míǹ, u-Fām min u tīī-tee di dàkà yii u kpáafì tiwammɔntiil ki yɔ́oǹ-ti ti dàá dāá fɔ̃ɔ̃. 6An puee ní ti cáá kunyannyaau baabadal. Ti nyí yii ti nín dáá kɔ́ò tiwun tin poonee ti dá láá dátiǹ ti-Dindaan. 7Ti fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti nín lī puee ní ki kíí, taa láá ká nì ti-nimiliŋ. 8Ti cáá kunyannyaau an júkufí-ti ti bàà là kí yīkì ti-wunti tin bí nee poon kí cù kí nīn bí ti-Dindaan cee. 9Ama tin ti nyàab̀ee di sá báà ti yaa bí tiwun nee poonaaan, ti yaa nyáń ti-naaan, tí fáatí-u. 10Kun puee an sá yii ti-kɔkɔ ń dāá kpāfì Kriisitoo nimiin ní ú sòoǹ ti-bɔti ti nín kāl̀ duulnya poon ki dū ti-yuntiŋu ki ŋá diŋyee, an yaa sá ikpitaaa, an yaa tí sá tiŋanaaan, ní ú pà báà ŋma u nín máaǹ tipaal tiŋyee. 11Ti nín fàŋkí Unimbɔti puee ní ti bí ki nyàab̀ binib ń fɔ̃ɔ̃-u kí kíí. Unimbɔti wāĺ-ti míǹ pílpil, m nyí yii ni mun nyí ti-pu míǹ ni-pɔbiliŋ poon. 12Kaa sá ti là kí fàtīí tí pàkà ti-ba ni-cee, ti là kí pɔ̄-ni nsan ní nīn mòɔǹ ti-pu ní. Míǹ ní ni ŋūǹ kí ká tiba kí kíí bin di bí ki sòoǹ bi-nyɔmmu poon tibɔti fam ki kāntí tinyool ama ní bi-pɔbiliŋ poon kūńee. 13Bi yaa yíì-ti biwaatiibaaa, an sá Unimbɔti pu ní bi yíì-ti míǹ. Bi yaa tí yíì-ti binimɔntiibaaa, an sá nimbi paatii ní. 14Kriisitoo neendi di jíń mpaan timbi pu, timbi bin nyí yii unibaanti di kpíì ti-kɔkɔ puee, mimmee ti-kɔkɔ kpíì dee. 15Úǹ di kpíì ti-kɔkɔ pu an nín dàá ŋá pu bin bí dimaŋfalinee ń taa nín̄ bí ki tīī bi-ba, ama bí nīn bí ki tīī un kpíì ki fīkitì bi-puee. 16An puee taa ti kpèé ubɔ nniyaamin. Ki kpáaǹ dooooyee ti yaa nìn kpèé Kriisitoo nniyaaminaaan, kɔŋkɔnnee taa ti kpèé-u míǹ. 17Un nì Kriisitoo ŋá ubaantee kpántì unipɔɔn dee, tin sá tikpikilee jítì, tipɔn di kíǹ ki bí. 18Unimbɔti di ŋá míǹ kɔkɔ. U dī Kriisitoo pu ki yāntì ti nì u kpíikì ní ki dū ditundi nee ki ŋá ti-ŋaan yii tí cáań binib u nì bi ń kpīikì. 19Di sá yii Kriisitoo pu ní Unimbɔti dī ki cáań binib ní u nì bi kpíikì, kaa fātìi tɔ́ bi-kpitii in bi ŋée pu. U dū dikpiikil gbanti tundi ki ŋúbiǹ-ti tí sòoǹ nì binib. 20An puee Kriisitoo nyɔkɔpu ní ti dàá sòoǹee ali kii Unimbɔti u-ba di dī timbi pu ki yíì-nee. Ti dū Kriisitoo ki gbāam̀-ni, ní kíí kí yàntī ni nì Unimbɔti ń kpīikì. 21Timbi kɔkɔ puee, Unimbɔti yāntì Kriisitoo un kaa ŋá ikpiti ki kée fɔ̃ɔ̃ timbi kpitii, an nín dàá ŋá pu, u-puee tí kpántí deedeedambi Unimbɔti nimiinee.


text:
Kini Kristiani mo nipa ipara eni? Kini Bibeli so nipa pipa ara eni?
Ibeere: "Kini Kristiani mo nipa ipara eni? Kini Bibeli so nipa pipa ara eni?"
Idahun: Gege bi Bibeli, boya enia pa ara re, eyi ko so wipe yio wo ijoba orun. Ti eni ti ko je atunbi ba pa ara re, orun apadi ni o n lo. Eni ti o si pa ara yio wa ni orun apadi nitoripe o ko igbala Kristi, ki se nitoripe won pa ara won. Bibeli so fun nipa awon marun ti won pa ara won: Abimeleki (Awon Onidajo 9:54), Saulu (1 Samueli 31:4), Eni ti o ru ihamora Saulu (1 Samueli 31:4-6), Ahitofeli (2 Samueli 17:23), Simri (Awon Oba 16:18), ati Judasi (Matteu 27: 5). Okan kan ninu won buru, elemi okuku, ati elese. ( a ko mon pupo nipa Onihamora Saulu lati li so eni ti o je). Awon kan nipe Samsoni wa lara awon ti pa ara won (Awon Onidajo 16:26-31), Sugbon ohun ti Samsoni fe se ni ko pa awon omo filistini, ki se ara re. Bibeli je ki a mon wipe ipara eni dabi ipani yan ni- ohun ti o je niyen. Olorun nikan ni o le so igba ti enia yio ku. Ki o se ohun ti o wu je odi si Olorun.
Kini Bibeli so nipa Kristiani ti o pa ara re? Emi ko gbagbo wipe Kristiani ti o ba pa ara yio padanu igbala re lati lo si apadi. Bibeli wipe ni akoko ti enia ba ti gba Kristi gbo, yio si ni igbala ayeraye (Johannu 3:16). Gege bi Bibeli ti wi, Kristiani lati mo wipe won ni igbala ayeraye fun ohun kohun ti o ba sele. “Nkan wonyi ni mo kowe re si nyin ani si enyin ti o gba oruko Omo Olorun gbo; ki enyin ki o le mo pe enyin ni iye ainipekun, ani fun enyin ti o gba oruko Omo Olorun gbo” (1 Johannu 5:13). Ko si ohun ti o le yawa kuro ninu ife Olorun! “ Nitoripe o da mi loju pe, ki se iku, tabi iye, tabi awon angeli, tabi awon ijoye, tabi awon alagbara, tabi ohun igba isisiyi, tabi ohun igba ti mbo, tabi oke, tabi ogbun, tabi eda miran kan ni yio le ya wa kuro ninu ife Olorun, ti o wa ninu Kristi Jesu Oluwa wa” (Romu 8: 38-39). Ti o ba si je be, “ohun ti o da” le yawa kuro ninu ife re, kristiani ti o ba si pa ara re si je “ohun ti o da” nitori naa, eyi ki yio je ki o yawa lowo ife Olorun. Jesu ku fun ese wa… ti omo leyin Jesu ba si ni isoro ti o si pa ara re- eyi si je ese wipe Jesu ku fun wa.
Eyi fi ye wa pe pipa ara eni je ese gidi si Olorun. Gege bi Bibeli ti so, ipara eni je ipaniyan, ko si dara. Emi yi o si ni iyemeji lati bere wipe eni ti o ni igbagbo ninu Jesu ti o si tun pa ara re. Ko si ohun ti o le je idalare fun enia papa Kristiani to pa ara re. A pe Kristiani lati gbe igbesi aye won fun Olorun- Olorun nikan ni o lo so igba ti enia yio ku, Olorun ni kan ni. Ti a ba wo iwe Esteri, yio si fi han wa nipa eyi. Ni Persia, won ni ofin kan to je wipe eni ti o ba wa si iwaju Oba lai je wipe Oba ni ko wa, won yio si pa afi ti Oba naa ba naa opa re wipe ki won je ko wa. Pipara eni yio dabi wipe a fe ri Olorun fun ra wa lai se pe o pe wa ni asiko tire. O ni lati na opa re si o, ki o si fun o ni iye ainipekun, eyi ko so wipe inu re dun si o. Sugbon won ko fi han, Bibeli so ninu 1 Korinti 3: 15 fihan nipa ohun ti o sele si Kristiani ti o ba pa ara re: “ Eni na yio si ni igbala, sugbon yio dabi eni ti o salo kuro ninu ewu alo ina.”
Kini Kristiani mo nipa ipara eni? Kini Bibeli so nipa pipa ara eni?


text: 1Yeesu tí kíĺ ki bíī dàkà Gaaliilee mɔɔl caŋin, ní kunipaau kɔ́oǹní ki kpáfì u-cee. Bi-wíiŋŋu puee, ní u jɔ́m̀ ki kāl̀ buŋalimbun nnyim pu, ní kunipaauee kɔkɔ sí dimɔɔgbandi ki pìlīǹ-u. 2U nìn cáá alaŋkpan tikpil ki sòoǹ nì bi tibɔti ní ki dàkà-bi ki bí-bi yii: 3“Pīlfìmaan! Uwaŋyaanli ubɔ nyáń kí yàaǹ u-wamboolii. 4U bíī yàantée ní iba lítì nsan pu, ní ilunlukuti dɔ́miń ki dūu jíń. 5Iba mun lítì kuteeu pu, laakin kitiŋ kaa nyɔ́òyee ní ki pūtì kpáàā nyáń. 6Ŋwìiń píĺee ní i kpíì kun puee kitiŋ kaa nyɔ́ò inyaan ń kɔ́. 7Iba mun lítì ikuŋkumin ki nyáń, ní ikuŋkum wíiǹ ki múkuǹ i-pu, ní iaa ŋúń kí lòoǹ. 8In kíǹee mun lítì laakin kitiŋ ŋān̄ee, ki nyáń ki wíiǹ ki cáá apoo, ní ki lòon̄ ifin. Iba cáá abil mmuŋku nì saalaa, iba mun imuŋku ita, in kíǹee mun dilaataal.” 9Ní u gítī kútì ki lī yii: “Sii un yaa cáá ditafalee ń gbìl̄!” 10Ŋyunti ŋun u kíǹ u-babee ní bin nìn cēentí-uee nì u-boonnooliibi saalaa nì bilee bālfì-u u-laŋkpaŋŋee taapu. 11Ní u kíí-bi yii: “Unimbɔti yāntì nimbi ń béé u-beel bɔti tin nìn bí dibalinee taapu. An yaa kíǹ bifantantiibee, an kɔ sá bíǹ cee alaŋkpan ní, 12an nín dàá ŋá pu ní: 'Bi-nimiliŋ ń nīn kpítì bí taa nín̄ wāĺ, bí nīn pílfí mun tikpil kí taa nín̄ gbìl̀ee; an yaa yíì, bi yaa kpēēki wál̀, ki yaa pílfì mun ki gbìl̄ee, bi féeń bi-saŋkpitii, Unimbɔti ń dū bi-kpitii kí pɔ̄-bi.' ” 13Ní Yeesu gítī lī-bi yii: “Naa gbìl̀ dilaŋkpandi nee taapuɔɔɔ? Kin ni dàá dāá ŋá mana kí gbìl̄ alaŋkpan ŋin kíǹee taapu? 14An sá Unimbɔti nyɔɔbundi ní uyaanlee bí ki yàantí. 15Binib biba ŋmàǹ kii iwambool in lítì nsan puee ní. Binibee yaa gbìl̄ dinyɔɔbundee, Sitaan dòoń ki lèekī dicilpu tibɔti tin bi búĺ bi-pɔbiliŋinee. 16Míǹ mbaantiim ní binib biba náań nì kuteeu, laakin iwambool lítèe. Binibee yaa gbìl̄ dinyɔɔbundee, bi fòol̄-di nì dipɔɔpindi. 17Nì min kɔkɔ bi fòol̄ mimmee, baa cáá inyaan kí sīĺ kí báań. Bi nín fɔ̃ɔ̃ dinyɔɔbundee puee, an yaa sá digìńdi kii disaandi, di yaa jéetì bi-puee ní bí dū dimákal din bi cáá Unimbɔti puee kí fá malaa. 18Biba mun ŋmàǹ kii ikuŋkumin, laakin iwamboolee lítèe. Bíǹ di sá bin gbìl̀ dinyɔɔbundee, 19ní waanee landɔkɔi páb́-bi, tigaajati ŋmàtíǹ-bi, ní nnimitaataam mun cáá-bi. An wantee kɔkɔ mūkuntí ki bìintí dinyɔɔbundee pu, ní dàá ŋūǹ kí lòoǹ abil. 20Biba mun tí ŋmàǹ kii laakin kitiŋ ŋān̄ iwamboolee lítèe ní. Bíǹ di sá bin gbìl̄ dinyɔɔbundee ki fɔ̃ɔ̃-dì, ní ki lòoǹ abil. Ŋfin ŋubɔ pu lòon̄ mmuŋku nì saalaa, ŋubɔ imuŋku ita, ŋubɔ mun dilaataal.” 21Ní u gítī bí-bi yii: “Baa tùutī fitila kí dūu tàkan̄ kulɔŋun, kaa tí dù-u kí síiń kilambaŋ taapu. Bi dù fitila kí tɔ́kɔń kifaŋkɔlii pu ní. 22Míǹ ní tin kɔkɔ pu binib bìintée dàá dāá bìitī, tiba kaa bí dibalin kaa làá nyā mpaampiin pu. 23Sii un cáá ditafalee ń gbìl̄!” 24Ní u tí bí-bi yii: “Ní nīn pílfí tibɔti nee tiŋan. Ni nín ŋmāntì pu ki tīīyee, Unimbɔti dāa ŋmàntī míǹ ní kí tīī-ni, kí gbéeǹ-ni gba án yàaǹ. 25Di sá yii Unimbɔti dāa kútí un cááyee ní kí fɔ̃ɔ̃ un kaa cááyee cee fiii un u bàà cááyee.” 26U gítī lī yii: “Unimbɔti beel náań nì kii unil nín yàantí iwambool kitiŋ puee ní. 27U yaa gèeǹeeee, u yaa wāĺeeee, kunyeeueeee, ŋwìiń pueeee, iwamboolee nyēēki wīintí, waa kpāantí kí béé an nín dì pu ní kí dāá ŋá mimmee. 28Kitiŋ ki-ba càntī iwambool ń nyā kí cáá apoo kí màtī, ní kí lòoǹ abil ifin ni. 29Abil yaa bīń ki dɔ́òyee, mimmee, kudiceeu bāań dee ní bí yòon̄ kijiki kí kɔ́ kí cā.” 30Yeesu gítī lī yii: “Ti dàá dū Unimbɔti beel kí nántíǹ ba? Àá dilaŋkpandi dilar ní ti dàá gāā kí dàkà dibeelee nín bí puee? 31Di náań nì kii tikuŋfaal subiki kin bi yíì muutaadee bil ní. Bi yaa búĺ-dèe díǹ di sá kiwaai kitiŋ pu subiliŋ kɔkɔ kansikin. 32Ama bi nín búĺ-dèe ní dí nyā kí wíiǹ kí tɔ̄ apan kí kpántí busukpaambu kí jītíǹ tikuŋfaal tin kɔ kíǹee subiyaamu, ali nnɔmbiyaamu gba ŋūǹ kí dāá páań mu-diiŋŋi kí báĺ busubuee faatin.” 33Alaŋkpan nee jutiibi tikpil ní Yeesu nìn cáā sòoǹ nì bi u-bɔti, min ní bi nìn ŋūǹ kí gbìl̄ taapuee. 34Waa nìn sòoǹ nì bi fam an yaa kaa sá nì alaŋkpan. Boonee, u nì u-boonnooliibi yaa kíǹ bi-ŋmaniŋmee ní u cántí alaŋkpanee taapu ki tùkù-bi. 35Ŋwimbaanti gbanti jookuee, Yeesu bí u-boonnooliibi yii: “Tí dùtīmaan lapu buŋgbandi!” 36U-boonnooliibi yāntì kunipaau yàl̄ee, ní bi kɔ́ buŋalimbu bun ni u nìn kēēki kpáaǹ-u ki búntì. Iŋaliŋfi iba mun nìn táá-u. 37Bi cée ní kubuŋkpaaŋŋu kubɔ kíĺ ki bíī jītí ki yòontí nnyim ki tòɔ́ buŋalimbun, ki yāntì buŋalimbuee bíī gbéè nnyim kpalaa. 38Ama Yeesu úǹ nìn dɔ̄ buŋalimbu boon pú ki kúĺ diyikuŋkul ki gèeǹ, ní u-boonnooliibi fīntì-u, ní ki bí-u yii: “Ukpil, ti nín dàá kpúee, an kaa ká-saaa?” 39U fīntèe, ní ki kpātì kubuŋu pu ní ki tùkū dimɔɔl yii: “Ŋmīĺ kí dòon̄ soooo!” Ní kubuŋu kpáàā gbēeǹ, ní an ŋmíl̀ fɔ́ŋfɔŋ díkídiki. 40Niinee ní Yeesu bālfì u-boonnooliibi yii: “Ba ŋá ní ni fāŋkì mimmee? Ba pu ní naa máká m-pu?” 41Tifaandi nìn baasii kɔ́-bi tikpil, ní bi bàlfī tɔb yii: “Kijapaai nee nín baasii sá ŋma dee, ní ki sòoǹ kubuŋu nì dimɔɔl gbìliǹ-u míǹ nan dee.”


text: 1Jɔ́gɔ́ mé kèrrè lètenè biì kelà he ndɔ wa? Sâ dɔɔ́ŋ né gi tuaá wɔ̂ŋ mé né lè biì, ŋaáŋ né bí môn kɔɔ́. 2Bí sé yeé baá njeré déì gwaán, temé biì jɔgɔ le teèn; bí sé yeé kwà cú, ŋa wúlá-feh. Tuaá sé yeé baá bí mé njeré déì sie, bí sé yeé kwà kòmò cú, lègè die lètenè biì, kèrrè kela baá-re teèn yila. Mè tueé bí, bí bɔ̀ njií sâ kwà bèh; lòù sam, bí mé Càŋ dùà njí bèh. 3Bí né mene mé bú dua njií, bí kwà bèh. Lòù sam, bí teèn dùà yí ŋgwéh, bí kɔ lom né duaà, te bí bɔɔ́ mé njéh faá bí gwaán nê nɔ. 4Kɔ̀cɔ̀, jue ka bí bɔ̀ vevenê bɔ̀! Bí kɔ́ ŋgwéh ye, mɔ bí né bɔ̀ mbeí wɔ̂ŋ, sâ bí né bɔ̀ bùnò bɔ̀ Càŋ wa? Né yeé môn; nuaá mé ye nyí né mbeí wɔ̂ŋ né nùà bùnò Càŋ. 5Bí té mùnò, ye bɔ́ te mvù Càŋe nyagá kuú né dé lòù, ye: Yɔ̀ŋ mé Càŋ yií kwaá né yoòr beèh hên, à bú cií lom nde né mé huer mene. 6Sâ kè-re ndɔ, mé njéh mene, Càŋ né cu béh húɔ́m-temé seèn lòù feh keéh ŋeí, te yuo faá bɔ́ lé nyagá kwaá naâ te mvù Càŋe nɔ, ye: Nuaá mé né lòù ŋgumó dɔɔ́ŋ, Càŋ bú gwàn bèh, à húɔ́m-temé seèn feh keéh seér né mé bɔ̀ dedɔlê bɔ̀.» 7Mɔ bí ye te huɔm, bí léb ndé toò Càŋ, bí njébá taáb mé Sátàn, à nde né bí dula kwaá lɔɔ́. 8Bí ŋgòrò ndé gí yoòr Càŋ, te Càŋ ŋgoró nde yoòr biì ndɔ. Kɔ̀cɔ̀ bɔ̀ leba bɔ̀, bí yàgà sɔ̀m gí bɔ̀ veên beè, bí yaga nyegé temé ndɔ. 9Bí vúágá kú, bí sì yúé, bí né njegér. Bí lɔɔ̀ ja kioô, bí yúé sér lòù. Bí lɔɔ̀ vɔ́gɔ́-temé, bí vúágá sér kú. 10Bí cémmé ndé gí toò Fehtoò beèh, à nde né bí ter sie sɔm. 11Bɔ̀ nùàr mò, nùàr té mbeí júé. Nuaá mé né mbeí jueé, mé né ju felè seèn tená gɔ dɔɔ́ŋ, jue né sóú, à ju tena né felè sóù ndɔ. Mɔ à né ju felè sóù ménâ tená, sâ à feh seèn weh né faá nùà téná-juù nɔ, à sóú hèllè jòlò ndé cú. 12Mè né tueé ye bí a, ye sóú sou lom né Càŋ nùà njèh, à né lom nùà téná-juù teèn mé huún ndɔ. Terreb nùàr yili sɔɔ̀m mé nùàr calé sɔɔ̀m né cegé beè seèn mé huún. Wò né neì mé né ju felè mbeî tená wa? 13Bí bɔ̀ɔ́ mé né tueé gɔ ye: lan wa, né kwéh wa, béh nde né te lɔɔ́ mân ndeé, béh cer teèn gùm nyèmà, béh né toón bɔɔ́, béh né kàgàlɔ̀ŋ kwa, bí bɔ̀ɔ́ mé né ménâ tueé sâ, bí ŋgwé nyégé bagasé. 14Njií mé wa ndeè né felè biì kwéh, bí né kɔɔ́ wa? Bí den né faá mvulu bègè nɔ; à nde gi né bagasé sie ndɔgɔ́, tètèì sam à ŋagá yuo cu aá kèn. 15Mɔ ye te huɔm, bí sé la tueé seér naâ ye: mɔ Nùà Dueè né gwaán, à nde né béh terreb haá, te béh bɔɔ́ dé kàn mé dé kân. 16Bí lɔɔ̀ cí, bí né seér feh mé púnò mbaá ham gɔ. Bí kɔ́ ŋgwéh ye gèh púnò bú sâ né dé veên wa? 17Sâ kènê ndɔ, nuaá mé né ceér bagaà kɔɔ́, lɔɔ̀ cí, nde bele seér ceér dé hiîn, kuú baá veên kèn.


text: 1Ŋyunti gbantee ní Jaan un fùul̀ binib Unimbɔti nyimee dɔ́miń ki bíī báakí Unimbɔti bɔti Juudee pɔɔkun, yii: 2“Kpántímaan ni-bimbim kun puee Unimbɔti beel sútì ki pìlìń-ni.” 3Jaan pu ní Unimbɔti bɔnaatiliu Eesayi nìn sòon̄ ki bí yii: “Ubɔ báakí kupɔɔun yii: Bɔ́ntímaan ti-Dindaan saŋŋu kí tàntīmaan u-sambiyaamu kí cīití-u.” 4Jaan nìn pēēugutaamu kuti bɔkutil ní ki gbìn̄ ŋgban dambalau u-caŋin, ní ki ŋmɔ́ò inaakitoon nì tisiil ŋmaniŋma. 5Jeerusaleem yab nì Juudee kɔkɔ, nì bin kɔ́ò Jɔɔdan mɔɔl caŋinee kɔkɔ yab nìn dòoń Jaan cee 6ki bìitī bi-kpitii pu ní Jaan fùul̀-bi Unimbɔti nyim Jɔɔdan mɔɔlin. 7Jaan nín ká yii Fariisab nì Sadusab dòoń ú fàl̀-bi Unimbɔti nyimee, ní u bí-bi yii: “Nimbi bin tū kii ikoowaatee, ŋma tùkū-ni yii ní sāǹ kí nyā Unimbɔti ŋuul din dòońee ni? 8Nín̄ ŋáaḿmaan atuun ŋin dàkà yii ni fá ni-kpitiiyee 9kí taa nín̄ kā ki dàkafī ki gà ni-biŋŋi yii: 'Abraam sá ti-naanja'. Ibaamɔn ní m tùkū-ni, Unimbɔti ŋūǹ kí dū ataŋkpee nee kí kpántí Abraam naantiibi. 10Unimbɔti bɔ́ntì kicɔkɔ ki bíl̀ isufi taapu kí kpìkitī-i. Busubu bun kamaa yaa kaa lòoǹ abimɔntee bi dàá gāā-bu kí tɔ̄ ŋŋmin ní. 11Man cáá nnyim ní ki fùul̀-ni ki dàkà yii ni bíī kpántí ni-bimbim, ama un dàá dāan̄ man boonee dàá dāá fàl̀-ni nì Unimbɔti Fām nì ŋŋmi ní. Úǹ cáá mpɔn ki jítiǹ man, maa sàafì kí nīn sá u-yumbuu kí yòon̄ u-naatakaŋ gba. 12Úǹ ŋúb́ u-yubakalkaaku, ní ki dàá bàkal̀ kí gàntī tifin nì idi, ní kí dū idi kí ŋá kulɔŋun ní kí dū tifinee kí dūú tɔ̄ ŋŋmi ŋun kaa kúù jaanjaanee ni.” 13Ní Yeesu nyánní Gaaliilee ki dɔ́miń Jɔɔdan mɔɔl caŋin Jaan cee ú fàl̀-u Unimbɔti nyim. 14Ní Jaan yíì, ki bí-u yii: “Man di bàà máaǹ kí dāan̄ sii cee sii ń fàl̀ man, ní sii gítī dɔ́miń man ń fàl̀-saaa?” 15Ní Yeesu bí-u yii: “Kíí tí ŋá míǹ kɔŋkɔnnee kun puee an máaǹ tí ŋá míǹ kí nɔ́ɔ́ min kɔkɔ Unimbɔti bàlfēe.” Niinee ní Jaan kaa ti kpákaǹ-u, ní ki fùl̄-u. 16Ŋyunti ŋun Jaan fùl̄-u ki dɔ́ò, u bíī nyēeń nnyiminee, kpalaayee ní kutagbɔŋu cúū pīitì, ní u wál̀ Unimbɔti Fām kpákatìń u-pu ki bí kii dibeenanjilee, 17ní bi gbìl̄ Unimbɔti sòon̄ní kutaa pu yii: “Un bí nee di sá man Jipɔɔn un m néeń tikpilee; úǹ ní m-pɔbil fáatì.”


text: 1Juuda yab marab kaa nìn baasii dàkà tiŋan tin Yeesu dàá cáań-tee mbaamɔmin, an nìn péēsá kunaŋu ní. Di sá yii bi nìn péēŋáań saraabi gbanti míǹ ní abintil sá kamaa an kaa kúntí, ama ní an kaa ŋūǹ kí yàntī bí kpántí bimɔntiibi páaa kí sútí kí pìl̄ Unimbɔti. 2Bin bin nìn ŋáań tiwaŋkuti saraabi ki tìì Unimbɔtee yaa nìn ŋá saraa míǹ diba pu bi-kpitii lēēyee, kɔnampu bi bàà nìn gbēeǹ disaraaŋal dooooyee, kun puee baa ti nyí yii bi cáá ikpiti iba bi-pu. 3Ibaamɔnee, an saraabee sá kí nīn téetí binib abintil kamaa bi-kpitii pu ní. 4Kun puee inajaa nì iŋɔjaa fatikuu kaa ŋūǹ kí lēē ikpiti jaanjaan. 5An pu ní ŋyunti ŋun Kriisitoo dàá nīn dòoń duulnyanee, u bí Unimbɔti yii: “Aa là saraabi bin bi ŋáań ki tìì-si á dū bi-kpitii kí pɔ̄-bee, kaa là saraabi bin bi ŋáań ki jáaḿ-see. Man ní a tīī tiwun ḿ dū-tì kí ŋá saraa kí tīī-si. 6Saraabi bin bi ŋáań kí dū tiwaŋkuti tin bi kūūyee kí wò ŋŋmi kɔkɔee kaa fáatí-si, saraabi bin bi ŋáań ki tìì-si á dū bi-kpitii kí pɔ̄-bee kaa fáatí-si. 7An pu ní m bí yii: Unimbɔti, m sèé, m dàá cùú ŋá min dàá fáatí-see, Kii an nín péēŋmàn̄ m-pu min ki yɔ́oǹ a-takaldaunee.” 8Yeesu dá láá péé ki lī yii: “Aa fáatí saraabi bin bi ŋáań ki jáaḿ-see, kaa fáatí saraabi bin bi ŋáań ki tìì-si á dū bi-kpiinti kí pɔ̄-bee.” U nìn lī míǹ nì min kɔkɔ mara di pú nsan yii bí nīn ŋáań saraabi gbanti mimmee. 9Boonee ní ki nìn lī yii: “An pu ní man bí yii: M sèé, Unimbɔti, m dàá cù kí ŋá min fáatì-see.” Ní u lafun dɔ́miń ki kpītì nsaŋkpiki ŋun binib nìn dī ki nɔ́ɔ́ Unimbɔtee ní ki náań mpɔɔn. 10Yeesu Kriisitoo dɔ́miń ki ŋá min fáatì Unimbɔtee. U nín dū u-ba ki ŋá saraa diba pu ki kúntì saraabee pu, u-saraauee di fíntì ti-kpitii. 11Baabadalee usaraaŋal yú u-tundi laŋki ní, ní ki ŋáań bisaraabaantiibi múlmul, ama ní an saraabee kaa ŋūǹ kí lēēunil kpitii. 12Ní Kriisitoo úǹ dū u-ba ní ki ŋá saraa un bí kí nīn cá jaanjaanee diba pu timbi kpitii pu. Boonee ní ki cūtìi kāl̀ Unimbɔti ŋaŋgiil pú. 13U kā niin ki cí ŋyunti ŋun Unimbɔti dàá dāá dū u-nannanliibi kí ŋá u-taapu ú tāāyee. 14Di sá yii saraabambaanti ní u ŋá ní an fíntì binib kpitii ní saraa gbantee cáá mpɔn kí nīn cá, kí gàntī-bi kí yɔ́oń bí nīn ŋān̄ Unimbɔti nimiin. 15Unimbɔti Fām lī yii míǹ ní an lafun sá. Mpeekaamee mi bí yii: 16“Ti-Dindaan bí yii dipoondi din m dàá dāá líí-bi ŋyunti gbantee sèé: M dàá dāá dū m-marab kí ŋá bi-pɔbiliŋin ní bí ŋmā kí nīn nyí min m lèe, ní kí tí ŋmà marab gbanti bi-landɔkɔin bí ŋmā kí nīn ŋúb́-bi kí taa súntí.” 17Ní nliliitiimee mi gítī bí yii: “Maa làá dāá gítī téetí bi-kpitii nì bi-yìntitam pu dalba dalba.” 18Di sá bi yaa dū unil kpitii ki pú-uee, an kaa ti cáá saraa ubɔ ú gítī ŋá ikpitee pu. 19An puee nnabiyaamu, Yeesu nín kpíì ki nyántì u-fatikuuee ní nsan dɔ̃oǹ tí jītí kí kɔ́ circir páaa laŋki laakin Unimbɔti bée. 20An sá nsampɔɔn ŋun tìì dimaŋfalee ní Yeesu pīitì-ti. Ŋŋaabu ŋun nìn pītì circir laŋki nì circir páaa laŋkee ní u cúū cátì an nín dàá ŋá pu tí jītí kí kɔ́ circir laŋki Unimbɔti nimiinee. Ŋŋaabuee di sá u-wunti. 21Ti nín cáá usaraaŋakpil un Unimbɔti kāaǹ u-dicaŋku puee, 22tí sútí kí pìl̄ Unimbɔti nì dipɔbil diba nì dimákabaamɔndi, kí fíntí ti-pɔbiliŋ poon ilandɔkɔkpiti án nyā dándan, kí dū nnyim min ŋān̄ circiree kí fàl̀ ti-wunti ń nyā circir, 23kí nīn gbíntì ki ŋúb́ ti-mákal din ti lì yii ti cááyee gbīm gbim, kun puee u nín pɔ̃oǹ yii u dàá ŋá miŋyee, u dàá lafun ŋá míǹ ní. 24Tí nīn ŋúb́maan tɔb tiŋan kí nīn nyàatī tɔb, ti-neendi ń mòtīí nīn wīintí, kí nīn ŋáań atummɔnti, 25kí taa fá Kriisitoo nikitil kpafil kii biba nín dū ki fá pu kaa ti dòońee, ama nín̄ tììmaan tɔb kunyannyaau kun puee nimbi ni-ba nyí yii ŋwiin ŋun ti-Dindaan dàá gítińee tɔ́obiń. 26Ti yaa béè ibaamɔn ní ki fɔ̃ɔ̃-i, ní boonee ti gbíntì ki nìkì ki ŋáań ikpiti ti nín là puee, tí béé yii saraa ubɔ gítī kpá bí ŋá án lēē ti-kpitii. 27Ama tin kíǹ tí nīn cée di sá ditafadaalkpaandi din sá ŋŋmi ki gà lìblib ki dàá wò Unimbɔti nannanliibee. 28Un yaa nìn yīntiǹ Mooisi marab, ní binib bili kii bita yaa lēēseera yii bi ká u nín yīntì puee, bi kù-u ní baa sūǹ u-saai. 29Ní kpèè ditafadaaldi dilar ní un kpēēUnimbɔti Jipɔɔn fam kaa dū fatiku un Unimbɔti dū ki líì-ti dipoondee ki yíiń tibee máaǹ? Ama fatikuee ní bi dūu fíntì u-kpitii, ní boonee u kíǹ ki kɔ̄ntí Unimbɔti Fām min min pú-u an yimɔɔlee diŋuul. 30Ti nyí, an sá Unimbɔti di lī yii: “An sá man Unimbɔti di dàá dāá tò ipɔntoon, man di dàá dāá pà tipaal,” ní ki gítī bí yii: “Man di dàá dāá sòoǹ m-samaau bɔti.” 31Sii un yaa kɔ́ Unimbɔti un bí nee bɔtinee, an dɔ́ò sii pu! 32Téetímaan ŋkpikim ni nín nìn fɔ̃ɔ̃ Kriisitoo ki kíí ki ká ŋwalfi ŋuŋyee, nì falaabi bin ní ni nìn jíń tikpil kaa fātìi tɔ́ee. 33Iyunti ibee bi sìí-ni, iyunti ibee bi cáǹ-ni diniwul nimiin ki sàantí, iyunti ibee ni bí ki sūǹ bin bi sàantée saai. 34Míǹ ní ni nì bisarkadambi yākatì bi-falaau, bi yaa cúú ni-wanti ki fɔ̃ol̀ an kaa páb́-ni, ni-pɔbiliŋ sòm̀ kun puee ni nyí yii ni cáá tigaajamɔntiil tin dàá nīn bí jaanjaanee an dɔ̄ yilpu. 35An puee ní taa páatí ni-mákal, ipaatikpaan dɔ̄ ki cí-ni. 36An máaǹ ní nīn cáá dipɔɔndi ní kí ŋmā kí ŋá min Unimbɔti lèe kí wàatī ní kí nín ká tin u pɔ̃oǹee. 37An bí kii an nín ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon puee yii: “An kíǹ ŋyunti fiii nàanyɔkɔ ní un dàá dāan̄ee ń bàń, an kaa làá ti yúntí. 38Un bí deedee m-nimiinee fookiiu pu ní u dàá ŋmátí, ama u yaa gítì u-boonee, maa dāa gítī fáatí u-bɔti.” 39Taa sá bin gítí bi-boon ki wáŋkée, ama ti sá bin fɔ̃ɔ̃ ki kíí ki cáá dimaŋfalee ní.


text: 1“Unimbɔti beel náań nì kii bisapɔmbi saalaa biba bin yɔ̃oǹ bi-fitilab ki búntì kí tūŋkìń unimpucaan calee ní. 2Bi-kansikinee biŋmoo sá bigbaambi ní biŋmoo sá biciŋfitiibi. 3Bigbaambee yɔ̃oǹ bi-fitilab, kaa ŋúb́ ŋkpam ansaŋkiya pu, 4ama bin bin sá biciŋfitiibee yɔ̃oǹ bi-fitilab ní ki gítī kpíĺ ŋkpam miba ansaŋkiya pu. 5Unimpucaan cal nín kaa bíī bàń malaayee ní ŋgeem cúú bisapɔmbee kɔkɔ, ní bi gèen̄. 6“Kunyataasiiu búmbumee, ní bi téeń yii: 'Kpèèmaan unimpucaan cal dee! Cù kí tūŋkìmaan-u!' 7Niinee ní bisapɔmbi saalaayee kɔkɔ fīntì ki bíī ŋáŋkí bi-fitilab. 8Ní bisapɔŋgbaambee bí bin cáá iciinee yii: 'Pɔ̄maan-ti ni-kpamaa! Timbi fitilab bíī kúù.' 9Ní bin cáá iciinee bí-bi yii, 'Aayee, min bí timbi cee nee kaa làá bà kí kpáaǹ ni mun. Pūtì nín̄ cámaan bin nyáfée cee kí dāmaan.' 10Ŋyunti ŋun bi búntì kí dā ŋkpamee, ní unimpucaan cal bāań, bin bɔ́ntèe nɔ́ɔ́-u ki kɔ́ kunimpucandiin, ní bi dū kipunyɔkɔ ki pīiǹ. 11Boonee, bisapɔmbi bin kíǹee mun dūu bāań ki bíī yíì yii: 'Ukpil, ukpileeee, pìitī-ti!' 12Ní u kíí-bi yii: 'Ibaamɔn ní m tùkù-ni, maa nyí-ni.' ” 13Ní Yeesu gítī lī yii: “Taa nín̄ gèem̀maan kun puee naa nyí ŋwiin, kaa nyí kukuluu kun m dàá dāá gítińee.” 14“Unimbɔti beel dāa bí kii Uninja ubɔ nín dàá cù nsan ki yíiń u-tɔntɔnliibi ki dū u-gaajawanti ki ŋúbiǹ-bi puee ní. 15U dū nnimifɔmu muŋmoo ki tīī ubɔ, ní ki dū nnimifɔmu muli ki tīī ubɔ, ní ki dū kinimifɔŋ kiba ki tīī utataati: u péētīī báà ŋma nì u-pɔŋŋu nyɔkɔm, ní ki búntì nsan. 16Dicilpu niinee, un fɔ̃ɔ̃ nnimifɔmu muŋmooyee kpáàā búntì dibàntil ní ki ká nnimifɔmu muŋmoo ki kútì muŋmoo mun bi tīī-uee pu. 17Míǹ ní un fɔ̃ɔ̃ nnimifɔmu mulee mun kánní muli ki kútì mun bi tīī-uee pu. 18Ama ní un fɔ̃ɔ̃ kiba jee cūtì ki gbìn̄ mboo ki dū u-kpiliu nimiliŋ ki bál̀. 19“Uninjee búntèe, ki yúntìń tikpil. U dāa fātìi bāańee ní ki yíiń u-tɔntɔnliibi bí tùkù-u bi nín dū animil ki ŋá kuŋyee. 20Ní un nìn fɔ̃ɔ̃ nnimifɔmu muŋmooyee sútìń ki bí yii: 'Ukpil, a nìn tīī-mi nnimifɔmu muŋmoo, ní m dūu bāntì ki ká muŋmoo ki kútì, an sèé.' 21Ní u-kpiliu bí-u yii: 'An ŋān̄, a sá utɔntɔmmɔnti ki bí deedee! A nín ŋúb́ tin kaa náaǹee deedeeyee, m dàá kàan̄-si á nīn kpèé tiwan tikpil. Kɔ́ man a-kpiliu mɔŋŋun!' 22Ní utɔntɔnli un mun fɔ̃ɔ̃ nnimifɔmu mulee dɔ́miń ki bí yii: 'Ukpil, a nìn tīī-mi nnimifɔmu muli, ní m dūu bāntì ki ká nnimifɔmu muli ki kútì, an sèé!' 23Ní u-kpiliu bí-u yii: 'An ŋān̄, a sá utɔntɔmmɔnti ki bí deedee. A nín ŋúb́ tin kaa náaǹee deedeeyee m dàá kàan̄-si á nīn kpèé tiwan tikpil. Kɔ́ man a-kpiliu mɔŋŋun!' 24Ní un fɔ̃ɔ̃ kinimifɔŋ kiba jee mun sútìń ki bí yii: 'Ukpil, m nyí yii a sá unil un bɔti pɔ̄ɔ̄yee, laakin saa yāaǹ iwamboolee niin ní a dāa cēē, ní laakin saa gbáń ki bíl̀ee niin ní a fà. 25An puee m fāŋkì, ní ki cáá a-nimiliŋ ki gbìn̄ kitiŋ ki dūu bál̀, kpèè, a-wanti sèé!' 26Niinee ní u-kpiliu kíí-u yii: 'Utɔntɔŋkpiti, uwutijoodaan ní a sá! A nín nyí yii laakin maa yāaǹee ní m dāa cēē, ní laakin maa gbáń ki bíl̀ee niin ní m fèe, 27ba pu ní saa dū m-nimiliŋ ki ŋá-mi baŋkan? M bàà bàn̄ nee ní kí fɔ̃ɔ̃ m-nimijaliŋ nì ipaati,' 28ní ki bí yii: 'Fɔ̃ɔ̃maan u-nimifɔŋki kí dūú kūtì un cáá nnimifɔmu saalaayee. 29Di sá yii un kamaa yaa ŋúb́ tin u cááyee tiŋanee bi dāa kútí-u, ní ú nīn bí digbílin; ama un kamaa yaa kaa ŋúb́ tin u cááyee tiŋanee, bi dāa fòol̄ fiii un u cááyee. 30Ama an yaa kíǹ utɔntɔnli un kaa bí tibanee, cúúmaan-u kí tɔ̄ mmɔŋki dibɔmbɔndin! Niin ní u dàá nīn sūǹ, u-nyiŋŋi ń nīn gà tɔb kàkaka.' ” 31“Man Kinibiki yaa láā dɔ́miń kii ubɔtee nì Unimbɔti tūuni kɔkɔee, m dàá dāá kàl̄ m-beejal pu nì tinyool, 32ní duulnya timbuliŋ kɔkɔ dāa kpáfí m-nimiin ní ḿ gàntī-bi kii uwaŋkpaal nín gàntī ipii nì iŋoobu puee, 33ní kí dū ipii kí yɔ́oń m-ŋaŋgiil pú, ní kí dū iŋoobu kí yɔ́oń m-ŋaŋgan pú. 34Niinee ní man ubɔti ń bí bin bí m-ŋaŋgiil púee, yii: 'Dāam̄maan, nimbi bin pu m-Baa bīiǹee, kí fɔ̃ɔ̃maan dibeel din u bɔ́ntì ki yɔ́oǹ-ni doooo duulnya kíltamee. 35Di sá ŋkùm nìn cúú-mi ní ni tīī-mi tijin m jíń; nnyinyoo nìn cáá-mi ní ni pú-mi nnyim m nyùn̄; m nìn sá unicaan ní ni fɔ̃ɔ̃-mi; 36maa nìn cáá tiba kí pèen̄ ní ni pú-mi tiwan m pēeǹ; m nìn būǹ ní ni kpēē-mi; m nìn bí sarkan ní ni dɔ́miń ki māntì m-pu.' 37Niinee ní bin yúl̀ nì Unimbɔti deedeeyee ń dāá kíí-mi yii: 'Ti-Dindaan, ba dal ní ti nìn ká-si ŋkùm cáá-si ní ti tīī-si tijin a jíń, àá nnyinnyoo cáá-si ní ti tīī-si nnyim a nyùn̄ ní? 38Ba dal ní ti nìn ká-si a sá unicaan ní ti fɔ̃ɔ̃-si, àá aa cáá tiba kí pèen̄ ní ti tīī-si tiwan a pēeǹ ní? 39Ba dal ní ti ká-si a būǹ, àá a bí sarkan ní ti cūtì ki māntì a-pu?' 40Ní man ubɔti ń dāá kíí-bi yii: 'Ibaamɔn ní m tùkù-ni yii, ni nín péēŋá min ki tīī bin sá ŋwaamu m-naalib nee kansikinee, man ní ni ŋá ki tīī.' ” 41“Míǹ boonee ní ḿ fàtī kí tùkù bin yú m-ŋaŋgan púee yii: 'Sútímaan niin kí wàatī-mi, mbusudambi! Nín̄ cámaan ŋŋmi ŋun dàá nīn wù jaanjaanee ni, ŋun bɔ́ntì ki yɔ́oǹ Sitaan nì u-tūuniee! 42Di sá yii ŋkùm nìn cáá-mi naa pú-mi tijin m jíń; ní nnyinnyoo nìn cáá-mi, naa pú-mi nnyim m nyùn̄. 43M nìn sá unicaan, naa fɔ̃ɔ̃-mi; maa nìn cáá tiba kí pèen̄, naa tīī-mi tiwan m pēeǹ; m nìn būǹ, naa kpēē-mi; m nìn bí sarkan, naa dɔ́miń ki māntì m-pu!' 44Niinee ní bí kíí-mi yii: 'Ti-Dindaan, ba dal ní ti nìn ká-si ŋkùm nì nnyinnyoo cáá-si, àá a sá unicaan, àá aa cáá tiba kí pèen̄, àá a būǹ, àá a bí sarkan, ní taa tútuǹ-si?' 45Ní man ubɔti ń dāá kíí-bi yii: 'Ibaamɔn ní m tùkù-ni, ni nín kaa ŋá min ki tīī ŋwaamu nee kansikin kibee, man ní naa ŋá ki tīī.' 46Ní bí dāá dū-bi kí tɔ̄ ditafadaaldi din kaa cáá dikuntilee ni, ní bin yúl̀ nì Unimbɔti deedeeyee ń nīn cá dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee ni.”


text: 1Boonee ní Unimbɔti Fām cáá Yeesu ki cūnnì kupɔɔun Sitaan ń cɔ̄ŋkì-u. 2Ní u bɔ́ob́ kinyɔkɔ iwiin imuŋku ili, tinyati mun imuŋku ili, ní ŋkùm kíǹ ki cáá-u. 3Ní Sitaan sútì ki pìl̄-u, ní ki bí-u yii: “A yaa lafun sá Unimbɔti Jipɔɔn, á yàntī ataŋkpee nee ń kpántí tijin á jī” 4Ní Yeesu yíì ní ki kíí-u yii: “Unimbɔti takaldau lī yii: 'An kaa sá tijin dijil ŋmaniŋma di yì unil maŋfal, ama, unil ń nīn tɔ́ Unimbɔti bɔtee di yì u-maŋfal.' ” 5Ní Sitaan cáá-u ki cūnnì Jeerusaleem ní ki cáá-u ki tɔ́kɔǹ Kunimbɔtidii yilpu kúntikūnti, 6ní ki bí-u yii: “A yaa sá Unimbɔti Jipɔɔn, yùkū kí tìin̄ taapu tiba kaa làá ŋá-si; kun puee an ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaun yii: “Unimbɔti dàá yàntī u-tūuni ń nīn tíkí-si i-ŋaanin a-taal ń taa gbéetí ditaŋkpal.” 7Ní Yeesu tí yíì ní ki kíí-u yii: “An lī Unimbɔti takaldau poon yii: 'Á taa cɔ̄ŋkì ti-Dindaan a-Nimbɔtiu.' ” 8Ní Sitaan tí cáá-u ki jɔ́m̀ dijoofɔŋfɔkɔl diba pu, ní ki yāntì u ká abee ŋin bí duulnyanee kɔkɔ nì ŋi-nyooti, 9ní ki bí-u yii: “A yaa gbāaǹ ki jáam̀-mi, m dàá dū an kɔkɔ kí tīī-si.” 10Niinee Yeesu bí-u yii: “Sitaan, sútí niin kí wàatī-mi! Kun puee an ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon yii: 'Ti-Dindaan a-Nimbɔtiu baba ní an sá á jāam̀, kí nīn bí úǹ baba tundin.' ” 11Ní Sitaan cāntì-u ní Unimbɔti tūuni dɔ́miń u-cee ki tīī-u tijin. 12Yeesu nín gbìl̄ yii bi cúú Jaan ki pīiǹ sarkee ní u yíkì ki nín cá Gaaliilee, 13ki bàn̄ee kaa kɔ́ò Naasaareeti ní ki kɔ́òń Kapeenaayum Gaaliilee mɔɔl caŋin, laan sá Sabiilɔn nì Neeftalii tiŋkinee. 14An ŋá kii Unimbɔti bɔnaatiliu Eesayi nín nìn sòon̄ ki síiǹ puee dee, yii: 15“Sabiilɔn nì Neeftalii timmu yab, tiŋku watil pú, Jɔɔdan buŋgbandi lapu, Gaaliilee tiŋki, laakin bin kaa sá Juuda yabee kɔ́òyee, 16Niin ní inifunaan in kɔkɔ nìn kɔ́ò dibɔmbɔndinee dàá dāá ká ŋwalfikpaan! Bin nìn kā ŋkúm bɔmbɔndinee ŋwalfi dàá dāá ŋmíntí bi-pu.” 17Kí yòon̄ ŋyunti gbantee ní Yeesu kíĺ ki bíī sòoǹ Unimbɔti bɔti, yii: “Kpántímaan ni-bimbim kun puee Unimbɔti beel sútì ki pìlīń-ni.” 18Yeesu nín bíī kpàkaǹ Gaaliilee mɔɔlee, ní u ká nnabiyaamu muli: an nìn sá Siimɔn un bi yíì Piyeeree nì u-naal Andree. Bi nìn sá bijɔncuuliibi ní ki bíī tòɔ́ kulaaŋŋu. 19Ní Yeesu bí yii: “Dāan̄ kí nīn nɔ́ɔ́maan-mi, ḿ dū-ni kí kpántí bin cāabìń binib m-ceeyee.” 20Dicilpu niin ní bi yāntì bi-laanti ki kíǹ ki táá-u. 21U gítī cūtì nyɔkɔpuee, ní ki ká binib bili, bí mun tí sá unil nì u-naal, an sá Jaaki nì Jaan Seebeedee jipɔmbi, bi nìn kā biŋalimbun bi nì bi-baa ki ŋáŋkí bi-laanti. Ní Yeesu yíiń-bi, 22ní bi yāntì bi-baa nì bi-ŋalimbu niin, ní ki táá Yeesu. 23Yeesu nìn yìiǹ Gaaliilee timmu kɔkɔn ki dàkà akpafidiinni ki sòoǹ tibɔmɔntiil tin sá Unimbɔti beel bɔtee, ki cāantí bideembi nì bibunliibi kɔkɔ samaa kansikin. 24Siirii yab kɔkɔ nín gbìl̄ tin Yeesu ŋáańee ní bi cáań bin kɔkɔ būǹ tigbaŋweeŋkpitilee nì bin bí iyaliŋkin tikpilee. Bin pu arasiniibi kēe nì bibimbidambi nì bifaliŋfaambi, ní Yeesu cáaǹ bi-kɔkɔ. 25Ní dinikitikpaandi nìn kíǹ ki nɔ́ɔ́-u, ki nìn nyánní Gaaliilee nì ntimu saalaa watil, nì Jeerusaleem nì Juudee tiŋkin nì kitiŋ kin bí Jɔɔdan buŋgbandi lapu puee.


text: 1Yeesu nín ká dinikitikpaandi gbantee, ní u jɔ́m̀ ki kāl̀ dijool pu, ní u-boonnooliibi sútì ki pìl̄-u. 2Ní u kíĺ ki bíī dàkà-bi yii: 3“Án nīn mɔ̄ǹ bin sīntiǹ bi-ba ki tīī Unimbɔtee kun puee bi sá Unimbɔti beelin yab. 4“Án nīn mɔ̄ǹ bin bí kunimbaaunee kun puee Unimbɔti dàá dāá ŋméeǹ-bi. 5“Án nīn mɔ̄ǹ binib bin mɔ̄ee, kun puee Unimbɔti dàá dāá tīī-bi kutindaŋu. 6“Án nīn mɔ̄ǹ bin deedee kùm nì deedee nyinnyooŋu cááyee, kun puee Unimbɔti dàá dāá tīī-bi an kɔkɔ. 7“Án nīn mɔ̄ǹ bisaasɔliibi, kun puee Unimbɔti dàá dāá sɔ̄ bí mun saai. 8“Án nīn mɔ̄ǹ bin pɔbiliŋ bí diba nì Unimbɔtee kun puee bi dàá ká Unimbɔti. 9“Án nīn mɔ̄ǹ bin cāabìń ŋgbansɔŋfi bi-jutiibi kansikinee, kun puee Unimbɔti dàá dāá yíiń-bi u-biyaamu. 10“Án nīn mɔ̄ǹ bin ní bi sàantí bi-deedeeu puee, kun puee bi sá Unimbɔti beelin yab. 11“Án nīn mɔ̄ǹ-ni binib yaa bí ki sìí-ni ki sàantí-ni ki mɔ́ntí inyimɔn ki tūntí ni-pu ki sòoǹ tikpitil kamaa ni-pu ni nín sá man yabee puee. 12Án nīn mɔ̄m̀maan-ni ní nīn fàal̀, kun puee tipaakpaandi dɔ̄ yilpu ki cí-ni. Míǹ mbaantiim ní bi nìn tí sāaǹ Unimbɔti bɔnaatiliibi bin nīn péé péé ki kāl̀ ní nimbi dāa nín páaǹní boonee.” 13Ní Yeesu kútì ki lī yii: “Nimbi di sá kii ŋyaam ki tīī duulnya. Ŋyaam yaa kpíìyee, mana ní bi gítī ŋūǹ kí ŋá ní mí fàtīí mɔ̄ɔkì? Mimmee maa ti bí tiban dee, see bí dū-mì kí fá mmɔŋki, ní binib jītí ki tà. 14“Ni sá kii ŋwalfee ní ki tīī duulnya. Kitiŋ kin bi máń ki tɔ́kɔǹ kigbantaŋ puee kaa lìkintí ki-ba pu. 15Baa tí tùutī fitila kí dū dibool kí cíkiń u-pu asee bí dūú tɔ́kɔń dikɔl pu ní án nīn wāĺ bin kɔkɔ bí kudiinee. 16Míǹ ní ni-walfiŋu ń nīn ŋmíntí binib, bí ká tiŋan tin ni ŋáańee, kí pàkà ni-Baa Unimbɔti un bí yilpuee.” 17“Ní taa dàkafì yii m dɔ́miń kí kpìtī Mooisi marab nì tin Unimbɔti bɔnaatiliibi nìn sòon̄ee, maa dɔ́miń kí kpìtī, m dɔ́miń kí bɔ́bití bi-taapu nín sá puee ní. 18Ibaamɔn ní m tùkù-ni, ŋyunti ŋun ní yilpu nì taapu dáá bée, marabee poon tiŋmaŋmabiti báà kubɔ kpá kí fɔ́táaa, kilɔmbiki báà kiba mun kpá kí kpìtī kí dāá sāā tiwan kɔkɔ kúntitam. 19An pu ní un di yaa kpītì kimarawaai kiba ní ki dàkà bin kíǹee yii bí nīn ŋáań mimmee, udaan dāa sá kiyaawaai ní Unimbɔti beelin. Ama un di yaa ŋúb́ marab ní ki dàkà binib bí nīn ŋáań mimmee, udaan dāa sá ukpaan ní Unimbɔti beelin. 20Ibaamɔn ní m sòoǹ nì ni, ni yaa kaa bí deedee ki jítiǹ bimaradakaliibi nì Fariisab, naa ŋūǹ kí kɔ́ Unimbɔti beelin.” 21“Ni gbìl̄ bi tùkū ti-naanjab yii: 'Á taa kpò unil, un kamaa yaa kūū unilee, see bí cáá udaan ibɔsoon kí dáaĺ u-tafal.' 22Ama man tùkù-ni yii un kamaa di yaa fɔ̃ɔ̃ diŋuul u-nabiki puee, see bí cáá-u ibɔsoon kí dáaĺ u-tafal. Un yaa sīī u-nabiki yii 'Kinaatuuyee,' see bí cáá-u bibɔsooŋkpaambi cee, ní un yaa sīī u-nabiki yii 'Kunifaŋuee,' udaan máaǹ bí cáá-u ditafadaaldi ŋmiŋun ní. 23An puee a yaa cáań saraa nsaraafan pu kí tīī Unimbɔti ní ki téetì yii a-nabiki díkí a-pu tibee, 24yàntī a-saraau nsaraafan cee kí cùú ŋāŋkì si nì a-nabikee kansikin, ní kí nín gítiń kí ŋá a-saraau kí tīī Unimbɔti. 25“A yaa ŋá ubɔ tiba ní u cáǹ-si ibɔsoonee, ŋāŋkì sii nì u kansikin malaa, ŋyunti ŋun ni dáá bí nsannee, an nín dàá ŋá pu ú taa cáá-si kí tīī ubɔsoonli ní ubɔsoonlee mun ń dū-si kí tīī plisi, ní úǹ ń cáá-si kí pìin̄ sarkee. 26Ibaamɔn ní m tùkù-si, bi yaa cáá-si ki tɔ́ niinee see á pà a-pɔndi nyíkínyiki, báà gboo kaa kīntí, ní bí nín líí-si.” 27Ní Yeesu bí-bi yii: “Kee ni gbìl̄ bi síiǹ yii: 'Á taa ŋá tilaakpaalaa?' 28Ama man tùkù-ni yii un kamaa di yaa kpēēunimpu ki bàà là kí mònnì-uee kpáàā ŋá tilaakpaal dee, u-pɔbilin. 29An puee a nín kpèé kuŋyee yaa kaa fáatì Unimbɔtee lēēan landɔkɔi a-ni, kun puee an ŋān̄ ki tīī-si á taa ŋá an kpitii kí taa láā kɔ́ ŋŋmi ŋun kaa kúù jaanjaanee ni, kii an nín ŋān̄ ki tīī-si bí lúkutí a-nimil diba kí fá á ŋmátí nì a-nimiliŋ liitil ń nīn kā á kpú puee. 30A-ŋaŋgiil di yaa làá tí yàntī á lítí ikpitinee, gùutī-ŋu kí fá, an sɔ́ a-wunjandi diba ń nīn kpá, ki jítiǹ a-wunti ń nīn bí mmɔm kí kɔ́ ŋŋmin.” 31“An tí lī yii: 'Sii un yaa làá jà a-nimpuuee ń tīī-u takalda un dàkà kun pu ní a jì-uee ní kí nín jà-u.' 32Ama man tùkù-ni yii: Sii un kamaa nimpuu yaa kaa nyáń a-boon ní a yaa jìn̄-uee, a dū-u ki síiǹ tilaakpaal saŋŋu pu dee. Ní un mun yaa cáá unimpu un bi jìn̄ee mun ŋá tilaakpaal.” 33“Ni gítī tí gbìl̄ bi nín tùkū ti-naanjab yii: 'Á taa pùtī Unimbɔti yindi fam, a yaa pūtì-u ki bí yii a làá ŋá puee, ŋá míǹ kí tīī-u.' 34Ama man tùkū-ni yii ní taa péēpùtī kpataaa. Ní taa pùtī yilpu kun puee niin di sá Unimbɔti beejal, 35kí taa pùtī kitiŋ, kun puee kitiŋ sá u-taaŋi tɔkɔnlaŋki ní, kí taa pùtī Jeerusaleem kun puee Ubɔtikpaan tiŋki dee. 36Á taa pùtī a-yil, kun puee aa ŋūǹ kí yàntī kuyikpibambaantiiu ń pīil̀aaa kaa ŋūǹ kí yàntī kú bòntī. 37An yaa sá á kíí iiiŋyee, kíí 'iiin', an yaa sá á kíí aayeeyee, kíí 'aayee', tin a yaa gítī páaǹ ki lī boonee nyánní Sitaan cee ní.” 38“Ni gbìl̄ bi síiǹ yii: 'Un yaa lēēa-nimilee, a mun ń lēēu-yal kí téeǹ, ní un yaa lēēa-nyindee a mun ń lēēu-yal kí téeǹ.' 39Ama man tùkù-ni yii, a-juti yaa ŋá-si ikpitee, á taa dū ikpiti kí tò-u ipɔntoon. Bi yaa fáá a-ŋaŋgiitaŋkpanjil ntampee, fàtī a-ŋaŋgan yal kí tīī bí fáá. 40Ubɔ yaa là kí kɔ́ǹ-si tibɔtin kí fɔ̃ɔ̃ a-bɔkutiikee, dū a-bɔkutikpaandi kí kūtì kí tīī-u. 41Uyidaan yaa páb́-si yii á túń diwaŋgul kí còom̀ ditaŋkpal dibee, á túń diwaŋgulee kí còom̀ ataŋkpee ali. 42Ubɔ yaa mēē-si tibee, pɔ̄-u, kí taa fàtī a-boon kí tīī un dɔ́miń a-cee kí pìnnì tibee.” 43“Ni gbìl̄ bi síiǹ yii: 'Á nīn néeń a-bɔɔ, kí nīn ná a-nannanliu.' 44Ama man tùkù-ni yii ní nīn néeń ni-nannanliibi kí nīn mèé Unimbɔti ki tìì bin sàantí-nee, 45mimmee, ni sá ni-Baa un bí yilpuee biyaamu dee, kun puee úǹ yàntī u-wìiŋ́ŋu nyēēki tìì binikpitib nì binimɔntiibi ní ki yàntī utaa nì ki tìì bin bí deedeeyee nì bin kaa bí deedeeyee. 46Ni yaa néeń bin néeń-nee ŋmaniŋmee, ba paatii ní ni gítī kā ki cí kí dāá fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti cee? Kaa sá míǹ ní bifɔtiliibi bin ni kpèé yii bi sá bikpitibee mun ŋáańaaan. 47Ni yaa tí jáaḿ ni-nabiyaamu ŋmaniŋmee, la di nyáń u-ba? Bin kaa nyí Unimbɔtee mun ŋáań míǹ mbaantiim naa! 48Míǹ puee ní nīn cáámaan mbimbimɔntiim tikɔkɔ poon kii ni-Baa un bí yilpuee nín cáá puee.”


text: 1Mè kuún baá-re gò hèllè ndɔ, te mè bí temé lè bɔ́ yúlá cú; 2wanɔɔ́ŋ sâ ne`i mè temé lè bɔɔ́ samé cu nde né kɔɔ́ wa? Ŋgweéh sé la né bí mà. Hên, mɔ temé bi`i né lè yulá, bí nde né mè temé lè bɔɔ́ samé cuú wa? Dé sâ ndɔ́g. 3Mè lé bí mvù hèllè nyagá naâ dé cî, ye te mè ndeè waà, bí mè temé lè bɔ́ yúlá cú. Lòù sam, bí sé la mè temé lè bɔɔ́ samé seér naâ kɔɔ́. Dé mò, mè lé naá gi`i kɔɔ́ ye, mɔ mè né samésé, bí nde gi né mé vɔ́gɔ́-temé mene dɔɔ́ŋ sagár ndɔ. 4Mè tueé bí, mè lé bí mvù hèllè nyagá njií naâ mé yímé njolò, mé yílí temé mene dɔɔ́ŋ. Mè lé nyàgà ná ŋgwêh ye te temé yili bí mé njéh lè ndɔ, mè ye te bí ŋene kɔ seér lòù, ye mè né lom bí mé gècên mene gwaán ma. 5Mɔ nuaré dé`i lé naâ bɔ̀ nùàr temé lè bɔɔ́ yulá, à mé mè bɔ́ njí ŋgwéh, à bɔɔ́ njií né mé bí mene. Mɔ sam, à sâ bɔɔ́ njií né mé bɔ̀ dé`i lètenè bi`i. 6Bí lé naâ bú gèr feh keéh. Kènê wulu baá kèn. 7Bí kúlú sɔ̀m á yúlá-temé sâ lè bi`i, bí bɔŋ seér cu bú lòù, wanɔɔ́ŋ à nde né mé kú vuagá kuú. 8Mɔ né mân, mè né bí bɔŋ, bí fèh kéh bú gwaân bi`i ndɔ. 9Mè lé bí mvù sâ nyagá njií naâ ye te mè jɔ̀gɔ̀ ke ke, bí né sòn mò ŋgweé wa. 10Mɔ bí kulu sɔm gi aá veên nùà hèllè lè bi`i, sâ mè nde né veên seèn lè mò kulú sɔm. Mé njéh mene, mɔ à naâ mè njeré dé`i bɔɔ́, sâ mè veên seèn lè mò kulú sɔm gi aá kèn. Mè ménâ bɔɔ́ né felè bi`i, toò Yeésò Kristò, 11te Sátàn terreb felè beèh kwà cú. Lòù sam, béh né gi seé seèn kɔɔ́. 12Bí né kɔɔ́ ye, mè lé naâ ké Troâs ndeé, te mè se Njàgà Bagaà felè Kristò. Wa ké teèn, mè kwa Fehtoò beèh gulu kwaá baá mè ceér seé seèn lɔŋ. 13Njèh cén, mè lé d`im beèh Tîte ké teèn kwà ná ŋgwêh. Mè yeé bú ké teèn kwà cú, temé mò lè d`iè cú ndɔ. Mè bie weh bɔ̀ nùàr, mè fɔɔ́n gò, mè nde Masedínà. 14S`iè ŋgɔ́b, Càŋ Dueè, béh né wò vra! Béh jomo Kristò né bɔ̀ táŋgɔ́g. Wò béh mân sie kwa naâ kɔɔ́, ye te cu dɔɔ́ŋ béh cɔ beh nyí, béh yoòr den mé múmú nyî, bèh dɔɔ́ŋ béh né nyí mé bɔ̀ nùàr ŋgɔ feh. 15Mé gècên mene, béh né faá kómó múmû mé Kristò né mé Càŋ haá njií nɔ. Bɔ̀ɔ́ mé nde né yili yuo dɔɔ́ŋ nde né múmú sâ ŋgweé. Bɔ̀ɔ́ mé nde né lòù leér le, ŋgweé gi múmú sâ ndɔ. 16Dé bɔɔ̀n nde né múmú cioò, bɔ́ kuú nde né mé njéh. Dé bɔ̀ɔ́ mé nde né yili yuo, múmú yɔ̀ŋ. Sâ nuaré dé`i nde né seé hên bɔɔ́ komo wa? 17Mé njéh mene, béh dé beèh faá bɔ̀ dé`i nɔ sam. Dé bɔɔ̀n, ŋgòr Càŋ beè bɔɔ̀n né seé kàgàlɔ̀ŋ. Sâ béh dé beèh tueé sege lom né ŋgòr Càŋ. Càŋ lé béh temà naâ kɔɔ́, béh tueé den né toò seèn, béh tueé né mé yilí Kristò.


text: 1Yeesu yáatì ki ká bigaajab nín tòɔ́ animil saraa dakaaun pu Kunimbɔtidiinee, 2ní u ká ukpiipusoodaan ubɔ cáań igboo ili ki tɔ́. 3Ní u bí yii: “Ibaamɔn ní m tùkù-ni, Unimbɔti nimiinee ukpiipusoodaan nee tɔ́ ki jítiǹ bin kɔkɔ kíǹee. 4Di sá yii bin kíǹee dū bi-nimiliŋ ŋin pá baa làá dūú ŋá nì tibee ní ki tɔ́, ama ukpiipu nee nì u-sool poonee, u nín bàà cáá ŋin kí dā tijin kí jēe ní u cáań kɔkɔ ki dūu tɔ́ nee.” 5Binib biba nìn bíī sòoǹ Kunimbɔtidii nyaaŋku pu, ataŋkpanyaan ŋin bi nìn dūu máń-kuee, nì tiwammɔntiil tin bi nìn dūu ŋá saraa ki tīī Unimbɔtee. Ní Yeesu bí-bi yii: 6“Kun ni wāĺ neeyaa, iwiin iba dòoń naa dāa gítī kāntí ditaŋkpal diba tɔ́kɔ́ di-juti pu. An kɔkɔ dàá dāá wīī ní.” 7Bi bālfì Yeesu yii: “Ŋyunti ŋulɔŋu ní tin a sòon̄ee dàá bàń? Kudaaŋŋu kulɔkɔ di dàá dàkà yii an tɔ́obiń?” 8Ní Yeesu bí yii: “Ní nīn nyíǹ ni-ba ubɔ ń taa ŋmàtiǹ-ni, kun puee binib tikpil dàá dāá dū man yindi kí kpántí bi-yaŋ, kí bí yii bíǹ di sá man, kí tùkù-ni yii ŋyunti bāań. Ama ní taa nɔ́ɔ́-bi. 9Ni yaa láā gbìl̄ bi sòoǹ tijáti nì fìkìlfikil kitiŋ puee, ni-pɔbiliŋ ń taa bīil̀. An máaǹ tíǹ kɔkɔ ń bàń kí wàatī. Ní nīn nyí yii duulnya kúntitam kaa dá láá yá.” 10Ní u gítī lī yii: “Kitiŋ kiba yab dāa yíkí ní kí jáǹ kiba yab, ní dibeel diba yab ń yīkì kí jáǹ diba mun yab. 11Ajan tikpil kitiŋ dàá dāá cìŋkì ŋkpitim pu, ní bìlbil kúm nì ŋkùm dàá dāá nyā atinjan kupaau poon. Tiwan tikpil dàá dāá ŋá kí kɔ́ǹ binib tifaandi, ní tidaandi tikpaandi dāa pāantí kutagbɔŋu pu. 12“Kí wàatī tíǹ kɔkɔ ń bàńee, bi dàá cūtì-ni kí sàaǹ-ni, kí cáá-ni ibɔsoon akpafidiin ni, kí pìin̄-ni sarka; ki dàá cáá-ni bibɔtikpaambi nì biyidambi nimiin man pu. 13Niin ní ni dāa kāntí mpaan kí sòoǹ nì bi tin ni nyí man puee. 14Míǹ yaa bāań nee, ní bɔ́ntí ni-ba kí taa nín̄ yáliŋkí tin ni dàá tin sòoǹ kí fīī ni-bee pu. 15Kun puee mama m-ba di dàá dāá tīī-ni iciin nì tibɔti tin ni dàá sòoǹ kí líí ni-nannanliibi, baa làá ŋmā kí kpákaǹ-nee. 16Ni-baabi nì ni-nab, nì ni-nabiyaamu, nì ni nì bin pēēyee, nì ni-bɔɔbi dàá dāá dū-ni kí ŋúbiǹ ni-nannanliibi, ní bíǹ ń kpò ni-kansikin biba. 17Báà ŋma dàá nīn ná-ni ni nín fɔ̃ɔ̃ man ki kííyee pu. 18Ama, nì míǹ kɔkɔee, ni-yikpiliku báà kubɔ kaa làá lēēni-yil pu kí wɔ̄ŋkì. 19Yūĺmaan mmɔntiimin, míǹ ní ni ŋūǹ kí dāá fīī ni-ba.” 20“Ni yaa láā ká bijanjaliibi dɔ́miń ki māntì ki tú Jeerusaleemee, ní béé yii, ŋyunti gbantee, butɔbu dàá jàkà-u dee. 21An yuntiŋuee, bin yaa láā bíń Juudee tiŋkinee ń nīn sáń ki dàb̀ ajoon, bin yaa láā bí Jeerusaleem tiŋkinee ń nīn sáń ki nyēē, ní bin yaa láā bíń tisatinee ń taa kpìnní mmɔŋki. 22An dāa sá ipɔntoon wiini ní, kí ŋá kii Unimbɔti takaldau poon nín ŋmàn̄ ki síiǹ puee. 23Ama, falaa dɔ̄ ki cí bipɔdambi nì bimatib iwiin gbanti poon. An dāa sá kunimbaakpaaŋŋu ní kitiŋ kɔkɔn. Unimbɔti ŋuul dàá dāá lítí inibool nee pu tikpil. 24Bi dàá kpò binib tikpil nì njimu, kí cúú tikpil kí cáá cùnnì kuyuŋu atimbun kɔkɔn, ní bin kaa nyí Unimbɔtee ń dāá jī Jeerusaleem kí tāā pùb, kí dāá sāā bi-yuntiŋu.” 25“Ni dàá dāá ká tidaandi ŋwìiń nì uŋmal nì iŋmalbijaa pu. Kitiŋ puee, atimbun dāa bí ki yáliŋkí nì ŋi-ba, ní tiŋku nyiŋguŋŋi wooku dāa kɔ̄ntí-bi tifaandi. 26Binib yaa dākafì tin bí ki dòoń kitiŋ puee, an-faantee dàá dāá kpò-bi. Ní ipɔn in bí kutaa puee ń dāá cìŋkì. 27Ŋyunti gbantee ní bi dāa kāntí man Kinibiki dòoń ditagbandi pu ki jìl̀ pàlpal nì mpɔn nì tinyool tikpil. 28Tin bí nee yaa láā bíī ŋáańee, nimbi ń mòtīí yūĺ kí ká kunyannyaau, ni-fiil tɔ́obiń dee.” 29Ní Yeesu lī tibɔŋmantikaal nee yii: “Kpèèmaan fiigi subu nì isufi in kɔkɔ kíǹee nín dàkà-ti tiŋyee. 30Ni yaa ká i bíī túkù tifaapɔnee, ni béetí yii kuseeu yàkań dee. 31Míǹ mbaantiim, ni yaa láā ká tin kɔkɔ m sòon̄ nì ni nee bíī jītée, béémaan yii Unimbɔti beel tɔ́obiń dee. 32Ibaamɔn ní m tùkù-ni, nimbi waanee nib kaa làá kpú kí kúntí ní an bɔtee kɔkɔ ń bàń. 33Kutagbɔŋu nì kitiŋ dāa bí kí kúntí, ama man bɔti kpá kí kúntí jaanjaan.” 34“Ní nīn nyímmaan nì ni-ba kí taa yàntī njinjim nì ndanyoon nì duulnya landɔkɔi ń jī mpaan ni-pɔbiliŋ poon. An yaa sá fam, Unimbɔti bɔsooni wiiŋŋu gbanti dàá dāá túuǹ-ni. 35Ŋu dāa tòoń kii kulaaŋŋuee kun puee an dàá dāá bìin̄ kitiŋ kɔkɔ nì ki-nib pu ní. 36Míǹ puee ní taa nín̄ gèem̀maan, nín̄ mèémaan múlmul, mbusu wiini gbanti yaa láā bāańee ní ká mpɔn kí ŋmátí tikɔkɔ poon, kí ŋmā kí dāá yūĺ man Kinibiki nimiin.” 37Kinyɔŋ gbanti poonee, baabadalee, Yeesu nìn dàkà Unimbɔti bɔti Kunimbɔtidiin, ní kunyeeuee ú cù kitimbilii kin bí dijool din bi yíì Ɔliifi sufii joolee pu kí dòon̄. 38Ní samaa kɔkɔ nìn kíntiń-u kutaafaau pòlpɔl Kunimbɔtidiin kí pīlfì tin u sòoǹee.


text: 1M-nabiyaamu, kii ni nín bí ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo tinyooldaan saŋŋun puee, an kaa máaǹ ní nīn cáá dinigàntil. 2Tí lì yii ni-kpafil poon ní ugaaja ubɔ yaa kɔ́oń ki fúuń sindaariya bɔmbiki ki pēēdibɔkutinyaandi, ní usoodaan ubɔ mun kɔ́oń ki pēēikpalcati, 3ní ni yaa tīī ugaaja un pēētiwammɔntiilee jilma ki bí-u yii: “Sii dāá kàl̄ mpaammɔnti nee pu.” Ama ní ki bí usoodaanee yii: “Sii nín̄ yú, a yaa tí là kí kàl̄ kitiŋ m-taaŋi caŋin yéèyaaa.” 4Mimmee, naa gāntì-bi deeee? Ilandɔkɔkpiti ní ni dākafì ní ki ŋá míǹ. 5M-nabineeŋkaamu, ní pīlfìmaan: Unimbɔti lútì duulnya nee poon bisoodambi bí fɔ̃ɔ̃ Yeesu Kriisitoo kí kíí, ní kí ká tigaajamɔntiil kí kɔ́ Unimbɔti beel din u pɔ̃oǹ ki yɔ́oǹ bin néeń-uee ni. 6Ama ní nimbi kpèé bisoodambi fam. An kaa sá bigaajab di sàantí-ni ki cútí-ni ki cáǹ ibɔsooneeee? 7Bíǹ di kaa bíiĺ Yeesu Kriisitoo yinnyaandi din u pú-neeee? 8Tiŋman, ni yaa nɔ́ɔ́ Unimbɔti un sá ubɔtee marau kii an nín ŋmàn̄ puee, yii: “Á nīn néeń a-juti kii sii a-bee,” mimmee, ni ŋáań min ŋān̄ee dee. 9Ama ni yaa kpèé ki gàntī binibee, an sá ikpiti ní ni ŋáań, maree cúú-ni, kun puee ni yīntiǹ-u. 10Di sá yii, a yaa ŋúb́ marab kɔkɔ ní ki yaa yīntiǹ ubambaanti bi-kansikinee, a yīntì bi-kɔkɔ dee, 11kun puee Unimbɔti un lī yii: “Á taa ŋá tilaakpaalee” úǹ ubaanti di tí lī yii: “Á taa kpò unil.” Míǹ puee, a yaa kaa ŋá tilaakpaal, ama ní ki yaa kūū unilee, a yīntì mara dee. 12Míǹ puee, ni-bɔsooni nì ni-ŋáaǹtam kɔkɔnee, ní nīn ŋáań ki nyí yii ni sá binib bin Unimbɔti dàá dū mara un cāabìń dibatɔlee ní kí sòoǹ ni-bɔtee. 13Sii un kaa súń a-jutiibi saayee, ibɔsoon dalee, Unimbɔti kaa làá dāá sɔ̄ a-saai. A nín súń binib saayee di dàá yàntī Unimbɔti mun ń sɔ̄ a-saai. 14M-nabiyaamu, an kaa ŋān̄ unil ń bí yii úǹ fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí, ama ní kaa bíī ŋáań atummɔnti, an fookiiuee kaa ŋūǹ kí fīī-si. 15Kii ti-nabiki kiba, uninja kii unimpu, di yaa bí, kaa cáá tiwampeeŋkaalaaa kaa cáá tijikaal baabadal kí jī, 16ní ni-kansikin ubɔ yaa tùkū udaan yii: “Án ŋá kí kūtì, á nīn bí tiŋan! Taa yàntī tiwool ń cúú-si, á nīn jīǹ tijin ki díkì!”, ama ní kaa tīī-u ú jī, kaa tīī-u ú pèen̄ kí ŋmátée, an ŋān̄ lapu? 17Míǹ mbaantiim ní un yaa fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí ŋmaniŋma, ní kaa ŋáań fookii tundi nín sá puee, mimmee udaan fookiiu kpíì dee. 18Ubɔ ŋūǹ kí lì yii: “Sii cáá fookii, ama ní man ŋáań atummɔnti.” M ŋūǹ kí kíí udaan yii, ú dàkà-mi u nín fɔ̃ɔ̃ ki kíí min min, kaa ŋáań atummɔntee, ní man mun ń dàkà-u m-tummɔntiŋ ú béé yii m fɔ̃ɔ̃ ki kíí. 19A nín fɔ̃ɔ̃ ki kíí yii Unimbɔtibaanti di bée, an ŋān̄: ama míǹ ní arasiniibi mun fɔ̃ɔ̃ ki kíí, ní ki fàŋkí yɔ́kɔ́yɔkɔ. 20Ugbaan, aa là kí béé yii a yaa fɔ̃ɔ̃ ki kíí ní kaa ŋáań atummɔntee, a-fookiiu sá famaaan? 21An ŋá mana ní ti-naanja Abraam dāa kpántì deedeedaan Unimbɔti nimiin ní? An sá ditundi din u ŋée pu, an dàkà yii u nìn dū u-jipɔɔn Isaaki ki páaǹ nsaraafan pu ki dàá ŋá saraa kí tīī Unimbɔtee. 22A káà, u fɔ̃ɔ̃ ki kíí ní ki ŋá ditundi mun, u-fookiiu nì u-tuuŋŋi nín kpáfì mbaantiim ki táá tɔb puee ní u-fookiiu kpántì umɔnti. 23An ŋá kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee dee, yii: “Abraam fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí, ní Unimbɔti ká u-fookiiu un u cáá u-puee ní ki yíiń-u deedeedaan,” ní ki kíǹ ki yíì-u u-bɔɔ mun. 24Ni káà, unil tuuŋŋi pu ní u kpántí deedeedaan Unimbɔti cee, an kaa sá fookii un u cááyee ŋmaniŋma pu. 25Míǹ mbaantiim ní an nìn tí jítì Raabi kinimpulaakpaayee cee, ú mun nín nìn ŋá atuun ŋin ki kpántì deedeedaan Unimbɔti ceeyee di sá u nín fɔ̃ɔ̃ binib bin Juuda yab nìn túee ki dàkā-bi nsan ŋubɔ bi dī ki ŋmátèe. 26Kii ŋfām yaa nyáń tiwun nín kpántí utaŋkpiil puee, míǹ ní unil yaa fɔ̃ɔ̃ ki kíí ní kaa ŋáań atummɔntee, u-fookiiu kúù.


text:
Opobiyi is New Provost College of Education Ilorin
Cloud Tag: What's trending
Click on a word/phrase to read more about it.
Ilorin South Belgore Taiwo Joseph Funke Adedoyin Otunba Taiwo Joseph Ilorin East Christopher Odetunde March 28 Kwara Harmony Holdings Mohammed Katsina Ahmed Erin-ile Abiodun Abdulkareem NTA Ilorin Lai Mohammed Olushola Saraki Baba Isale Femi Ogunsola Kamaldeen Ajibade Zulu Gambari Funmilayo Isiaka Oniwa Ilorin East/South Federal Constituency Abdulrazak Shehu Akorede Oniwa Kwara State Governor Akorede Omu Aran Kayode Oyin-Zubair Minister Musa Ayinla Yeketi Idiagbon Economic And Financial Crimes Commission Aremu Odolaye Ibrahim Gambari Bilikisu Gambari Patigi Regatta Segun Olawoyin Ganmo Kale Belgore David Adesina Odolaye Aremu Students Union Government Apaokagi Zaratu Umar Dairo Kunle Paul Radio Kwara Shonga Ita-Ore Bashirat Bola Bello Unilorin Kwara State Government Admiralty Villa Babata Arca Santa Raliat Elelu-Habeeb Hamza Usman Sherif Sagaya Jimba Babatunde Kwara South Wasiu Odewale Bature Bello Abdulrasheed Okiki Kwara Politics Akeem Lawal Adamu Attah Mohammed Alabi Lawal Abdulfatai Baakini Code Of Conduct Bureau Abubakar Olusola Saraki Kwara Restoration Project Olusola Saraki Oke-oyi Moronfoye Abubakar B.M GRA Dauda Adeniran Adeshola Kwara 2015


text: 1Ti ŋmátì ki dɔ́òyee, ní ki nín béè yii bi yíì kitiŋ gbanti Malti. 2Binib bin nìn kɔ́ò niinee baasii ŋúb́-ti mmɔntiimin. Utaa nìn kíĺ ki kíǹ ki nì, ní tiwool bí. Míǹ puee bi nìn kpāā ŋŋmi ní ki yíiń-ti ní ti-kɔkɔ dɔ́miń ki kāl̀ ki māntìi tú ŋŋmee ki wùl̀. 3Ní Pɔɔl cūtìi báań tikpaŋkpaal dibɔndi diba, ukoobu kā niin, ki cáań ki tɔ́ ŋŋmin. Niinee ní ŋŋmifaan píĺ ukoobuee, ní u nyáń ki jú u-ŋal ki báaǹ. 4Binibee nín ká yii ukoobu lúń Pɔɔl ŋal puee, ní bi bíī lì tɔb cee yii: “Uninja nee máaǹ ki dàá nīn sá unikpɔl ní. Di sá yii, min kɔkɔwoooo u ŋmátì ki nyáń tiŋkunee, ti-waal deedeedaan kaa pú-u mpaan ú tɔ̄ u-ba.” 5Niinee ní Pɔɔl gbéeǹ ukoobuee ki fíiǹ ki tɔ́ ŋŋmin, kaa gbìl̄ tiba. 6Ní bi kíǹ ki kā ki kpèé yii an dàá díkáaa u dàá lítí kí kpú niin niin. Ama bi kāl̀ ki cíitìi kpēēki gīī, tiba kaa ŋá-uee, ní bi kpántì bi-landɔkɔi, ki kíǹ ki bíī cáá yii an sá diwaal diba ní. 7Niin caŋin ní kitiŋ gbanti bɔtiu un bi yíì Publiiyusee saaku nìn bí. Kijapaayee nìn fɔ̃ɔ̃-ti mmɔntiimin, ti dɔ̃oǹ u-dumpu iwiin ita. 8Publiiyusi baa nìn dɔ̄ ki būǹ mmaŋfanyim nì ticɔtindi. Ní Pɔɔl cūtìi māntì u-pu, ní ki mēēki tīī-u, ní ki dū u-ŋalii ki páaǹ u-pu, ní u pɔ́ɔkì. 9Niinee ní bibunliibi bin bí niinee kɔkɔ dɔ́miń ki ká dicaandi. 10Binibee nìn ŋá-ti tiŋan tikpil, ní daliŋkin ti dàá yīkèe, bi nìn tīī-ti tin kɔkɔ ti lèe. 11Iŋmal ita boonee ní ti kɔ́ meela un nìn yúl̀ kitiŋ gbantin kuseeu jítèe, ki nìn nyánní Aleeksandrii, bi kpítì awaa ali ki nántiǹ atab ki nákaǹ u-puee. 12Ti bàn̄ Sirakuusi tiŋkinee, ní ki kāl̀ niin iwiin ita. 13Niinee ní ti yíkìi kpàkaǹee, ní ki dūu bàn̄ Reejiyoo. Kutaa wúntèe, ní kubuŋu nyánní ti-boon pú ki kíĺ ki bíī jītí, ní ti dū iwiin ili ki dūu bàn̄ Pusɔl. 14Kitiŋ gbantin ní ti nìn ká nnabiyaamu mubɔ, ní bi bí yii tí kàl̄ bi-cee kinyɔŋ kiba. Ti dāa yíkì niinee, ní ki bàn̄ Room. 15Nnabiyaamu mun bí Roomee nín gbìl̄ ti-puee, ní bi yíkìi dɔ́miń ali Apiyusi nyɔŋkin nì kitimbilii kin bi yíì Inicaŋkooŋkoon itee,^fe^ ki túŋkì-ti. Pɔɔl nín péēká-bi puee, ní u bíī nyɔ́ŋkí Unimbɔti ní ki ká kunyannyaau. 16Ti nín bàn̄ Roomee, ní bi pú Pɔɔl nsan ú nīn kɔ́ò u-baba sooja ń nīn cí-u. 17Iwiin ita boonee, ní Pɔɔl yíiń Juuda yab kpilib bin nìn kɔ́ò Roomee bí kpāfì u-cee. Bi dɔ́miń ki kpáfèe, ní u bí-bi yii: “M-nabiyaamu, maa kpáàā ŋá ti-samaau tiba, kaa yīntiǹ ti-naanjab koobiliŋ mun. Ama bi cúú-mi Jeerusaleem, ki dū-mi ki tīī Room yab. 18Ní bíǹ bālfì-mi anyɔɔbun, ní ki bàà là kí gíiǹ-mi kí líí, kun puee baa ká kun di yì-tì ní bi máaǹ kí kpò-mee. 19Ama Juuda yab kaa nìn kíí, yii bí taa líí-mi. An di yì-tì ní m nìn bí yii gɔminakpaan ń sòoǹ m-bɔti. Nì míǹ kɔkɔee, maa làá bīil̀ m-yab. 20Kun pu ní m là kí ká-ni kí sòoǹ nì nee dee. Di sá yii dipoondi din pu Israyeel yab kā ki mákée pu ní ikusaka kā m-ŋaan nee.” 21Ní bi kíí Pɔɔl yii: “Juudee yab kaa ŋánní-ti takalda ubɔ ki sòon̄ a-bɔti pu tiba, ti-nabiki kiba mun kaa tí nyánní niin ki dɔ́miń ki tùkū-ti a-faawiiu ubɔ, ubɔ mun kaa tí tùkū-ti yii a ŋá tikpitil tiba. 22Míǹ puee, ti bàà là kí béé tin tin a cááyee, kun puee ti nyí yii báà laakin, binib tikpil kaa là nnimbɔtisan ŋun a nɔ́ɔ́ nee.” 23Ní bi fātìi yɔ́oǹ-u ŋwiin, ní binib tikpil dāa dɔ́miń ŋwiin gbanti. Pɔɔl nìn kíĺ kutaafaau ki cáā sāā kujoou ki cáá Mooisi marab nì Unimbɔti bɔnaatiliibi takaldab ki sòoǹ nì bi Unimbɔti beel bɔti taapu, ki nyàab̀ bí ŋmā kí fɔ̃ɔ̃ Yeesu kí kíí. 24U nín nìn sòon̄ puee, biba nìn gbìl̄ ki fɔ̃ɔ̃ ki kíí, ama biba mun nìn yíì, kaa fɔ̃ɔ̃ ki kíí. 25Kunikpɔŋkpɔkɔu kɔ́ bi-kansikin, bi dàá nīn cée, ní Pɔɔl lī-bi dinyɔɔbundi nee yii: “Tiŋman, an sá ibaamɔn ní, Unimbɔti Fām dī u-bɔnaatiliu Eesayi pu dooooyee ki sòon̄ nì ni-naanjab, yii: 26'Cù binib nee cee kí tùkù-bi yii: Ni dàá dāá gbìl̄ nì ni-tafaliŋ ní kaa nyí taapu, ki dàá dāá nīn kpèé nì ni-nimiliŋ ní kaa wāĺ. 27Di sá yii binib gbanti pɔbiliŋ gbìfì, bi kpáá bi-tafaliŋ ki ŋúb́ bi-nimiliŋ. Baa là kí nīn wāĺ, kaa là kí nīn gbìl̀, kaa là bi-landɔkɔi mun ń béé taapu, bí bàà gítiń m-cee ḿ cáaǹ-bi!' ” 28Ní Pɔɔl gítī kútì-bi yii: “Ní nīn nyímaan yii Unimbɔti tú u-fiil nyɔɔbundi nee bin kaa sá Juuda yabee cee! Bíǹ dàá fɔ̃ɔ̃-dì.” [ 29Pɔɔl lī an nyɔɔbuŋŋee ki dɔ́òyee ní Juuda yab búntì ki còom̄ ki kpákà bi-ŋmaniŋma tikpil.] 30Pɔɔl nìn kāl̀ abin ali amɔn kudii kun u fɔ̃ɔ̃ ki pà ki kɔ́òyee poon, ki nìn fòol̄ bin kɔkɔ dòoń u-ceeyee, 31ní ki nìn sòoǹ Unimbɔti beel pu, ki dàkà ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo bɔti nì tininjati, ubɔ kaa páb́-u.


text:
Àkúrẹ́
Akure je ilu ni Naijiria ati oluilu ipinle Ondo ni apa iwo oorun.
A kò le so pàtó odún tàbí àkókò tí won te ìlú Àkúré dó, sùgbón gégé bí Arífálò (1991) se wòye, ó ní Àkúré férè jé òkan lára àwon ìlú tí ó pé tí won ti tèdó ni ilè Yorùbá
Akure is probably lone of the oldest towns in Yorubaland.
(Arífálò 1991; o,1.2)
Ìtàn so fún wa pé, Aga, eni tí a tún wá mo orúko rò bí Alákùnré ni ó kókó te ìlú Àkúré dó. Orúkò bàbá rè ni ìyàngèdè. Ìtàn so fún wa pé, Èpé, ní èbá ìlú Òndó ni ó kókó fi se ibùgbé léyìn tí won kúrò ní Ilé-Ifè. Alákùnré tè síwójú láti dá ibùgbé tirè ní. Ní àsìkò yìí, ohun òsó owó rè tí á ń pè ní ‘Àkún’ gé. Ó pe ibè ní ‘Àkún ré’ nítorí ìtumò ‘gé’ ni ‘ré’ ní èdè Àkúré. Eléyìí ni ó wá di ‘Àkúré’ títí dòní yìí. Alákùnré sì jókòó gégé bí olórí ìlú. A kì í pè é ní oba ní àsìkò yen bí kò se ‘Omolójù’. Ó lo ipò rè bí olórí ìlú àti omo Odùduwà ní ìlú Àkúré.
Ní àsìkò yìí ni àwon omo Odùduwà ń je oba káàkiri ilè Yorùbá. A gbó pé, Àjàpadá Asodébòyèdé tí o jé òkan lára àwon omo Odùduwà kúrò ní ìlú Òsú, ó sì dúró sí ìlú kan tí won ń pè ní ‘Òyè’nítòsí Èfòn-Alààyè. Rògbòdìyàn, Ìsòro, ogun àti àìfokànbalè ko lu ìgbé – ayé Àjàpadá pèlú ara ìlú ‘Òyè’ náà. Ó wá di dandan fún Àjàpadá láti kúrò ní ìlú ‘Òyè’fún ààbò. Òun àti àwon alátìléyìn rè dórí ko ilè àìmòrí fún ibùgbé.
Àjàpadá gbáradì, ó kó àwon ènìyàn rè, ó sì se gégé bí akíkanjú àti ògbójú ode. wón rìn títí tí won fi dé igbó Àkúré, ibí ni wón ti bá won pa erin. Erin tí Àjàpadá pa fún àwon ará ìlú Àkúré fún àwon aré ìlú ní ìwúrí àti ìbèrù, nítorí pé, ode tí ó bá pa erin jé ode abàmì àti akíkanjú ode. Àwon ará ìlú Àkúré wá gba Àjàpadà gégé bí akíkanjú ode tí yóò lè ní agbára láti gba ará ìlú rè ní ojó mìíràn tí ogun tàbí òtè bá dé. Àwon ará ìlú Àkúré fún Àjàpadá ní orúko ‘Asodebóyèdé’.
Àjàpadá tí à ń pè ní Asodebóyèdé wá ní iyì gidi tí àwon ará ìlú sì féràn re gan-an. Àwon ará ìlú wá gbé Àjàpadá ga ju Alákùnré tí o kókó dé ìlú Àkúré lo. Alákùnré náà sàkíyèsí pé, àwon ará ìlú féràn Àjàpadá ju òun lo, ó wa dàbí eni pé wón rí ‘okó tuntun gbé àlòkù èsí dànù’. Alákùnré wá já owó rè nínú irókèkè àti akitiyan láti jé oba fún ìlú Àkúré bí ó tilè jé pé òun gan-an ni eni kìíní tí ó kókó te ìlú Àkúré dó. Itàn so fún wa pé Alákùnré fi tòwòtòwò kúrò fún Àjàpadá Asodebóyèdé.
Àjàpadá Asodebóyèdé wá jé oba ìlú Àkúré kìíní, gbogbo ayé gbó, òrun sì mò. Iwádìí fi hàn wá pé, Àjàpadá yìí jé omo Ekùn, Ekùn sì jé omo Òdùduwà1. Òdùduwà tí ó jé bàba Ekùn ni ó tójú Àjàpadá dàgbà nítorí Ekùn tètè kú. Àjàpadé jé omo rere, ó sì féràn láti máa seré káàkiri ààfin Òdùduwà, àwon ènìyàn a sì máa pè é ní ‘Àjàpadá Omo Ekùn. A gbó pé Odùduwà fún Àjàpadá ní èwù oògùn kan tí won ń pè ní ‘Èwù Ogele’ tí Òduduwà fúnra rè fi ń se ode, nígbà tí Àjàpadá pinnu láti dá ibùgbé tirè ní.
1. Orísirísi èrò ni ó wà nípa orúko àti iye omo Òdùduwà. Wo: T. A. Ládélé a.y. Àkòjopò Iwádìí Ìjìnlè Àsà Yorùbá. Ibadan’, Macmillan Nigeria Publishers Ltd. 1986, o.i. 1-2. Ohun méjì ni ó mú kí Òdùduwà se èyí, èkínní ni ìwà akíkanjú tí Àjàpadá fi hàn nígbà tí o fi ‘Àjà’1 kékeré pa eku edá nínú ilé àìlujú nígbà èwè re. Èkejì ni ìfé tí Òdùduwà ní sí Ekùn tí ó jé bàbá fún Àjàpadá. Ekùn sì tètè kú, ‘Omórèmílékún’ ni Àjàpadá jé sí Odùduwà.
Èbùn èwù yìí nìkan kò té Àjàpadá lórùn, ó be Odùduwà fún àwon ohun orò míràn, èyí wá jé kí Òdùduwà tún rob í baba Àjàpadá ti jé, ó sì wo ilé lo, nígbà tí o máa jáde, ó jáde pèlú ewà iwà mímó rè gégé bí oba. Ó gbé adé kan lówó, ó súre fún Àjàpadá, ó sì so fún Àjàpadá pé, ‘mo fi adé yìí jì ó’ Mo fi adé jì ó, ni ó wá di ‘Déjì’tí o jé orúko oyè oba ìlú Àkúré, gégé bí eni tí Òdùduwà fi adé jì2. Adé yìí je ìtókasí pé omo oba ni Àjàpadá.
1. Ohun èlò ode ti won fi irin se ni o ń jé ‘Àjà’. Ibi náà ni orúko Àjàpadá tí súyo tí o túmò sí ‘A fi ajà pá edá (Àjàpadá)
2. Èyí tí ó túmò sí pé, mo fi adé yìí fún o láéláé.
Àjàpadá omo Ekùn Asodebóyèdé, Déjì kìíní ní ìlú Àkúré jé akínkanjú ògbójú ode ni gbogbo ìgbésì ayé rè. Gégé bí àkosílè Weir (1934)1 ogójì oba ni ó ti je ní ìlú Àkúré láti ìgbà tí ìtàn ti bèrè. Oba merìn sì ti je léyìn àkókò tí Weir se ìwádìí tirè. Àpapò oba tí ó ti je ní Àkúré jé mérìnlélógójì2. À rí igbó pé obìnrin méjì ni ó wà nínú won.3 Obìnrin kìínì ni Èyé – Aró ti ó je oba ní odún 1393 títí di odún 1419 A.D. Ohun tí o fà á tí oyè fi kan obìnrin yìí nip é, òun nìkan ni ifá re fo rere láàrin àwon tí won dárúko fún ifá re fo rere láàrin àwon tí won dárúko fún Ifá. Àwon Àkúré sì fé tè lé ohun tí Ifá so nítorí pé won ti fi òpòlopò oba je tí won kò pe lórí oyè. Ifá so pé obìnrin yìí yóò pé lórí oyè àti pé àsìkò rè yóò tuba tùse. Obìnrin kejì tí ó je oba ní Èyémohin, ó wà lórí oyè ni odún 1705 títí di odún 1735. A gbó pé nígbà tí won tún dá ifá ní àsìkò yìí, ifá kò mú omokùnrin omo-oba kookan, bí kò se omo-oba-bìnrin yìí. Eléyìí ni ó mú kí àwon ará Àkúré fi omo-oba-bìnrin yìí je oba.
1. Wo: N.A. C. Weir 1934 Akure District Intelligence Report. Filo 41, 30014 Nigerian National Archives Ìbàdàn.
2. Wo Àfikún ‘I’ fún orúko àwon oba tí ó ti je ní ìlú Àkúró.
Oba Adésidá Afúnbíowó ni a gbó pé, ó pé láyé jù gégé bí oba ìlú Àkúré. Ó lo bí ogóta odún láyé (1897 -1957.) Àkíyèsí: A ko isé yìí láti inú àpilèko fún Oyè Émè ti F.A Àjàkáyé
A.F Àjàkáyé (1998) ‘Ìlò Orin Láwùjo Àkúré Àpilèko fún Oyè Émeè, DALL, OAU, Ifè Nigeria. Àsamò
Èròngbà isé yìí ni láti se ìwádìí sí ohun tí àwon ará Àkúré máa ń lo orin fún ní àwùjo won. Ó jé ònà láti sèdámò àwon orin àwùjo Àkúré, láti sàlàyé ìsèse àwon orin won àti láti se àgbéyèwò àwon kókó tí orin máa ń dá lé.
Ìlò orin ní àwùjo Àkúré tí isé ìwádìí yìí dá lé ni èròngbà láti sí ònà titun sílè fún àtúpalè lítírésò lónà láti mú kí àwon orin wònyí yé ni dáradára. Ó tún jé ònà láti sí ònà titun sílè fún ìwádìí lórí lítírésò alohùn pàápàá ti àwùjo Àkúré tí ó jé pé isé ìwádìí kò ì tí pò lórí rè.
À se àkójo-èdè-fáyèwò láti odò àwon òkorin. Apohùn ìsènbáyé àti àwon abínà-ìmò. A se àdàko àwon orin tí a gbà jo, a sì se àgbéyewò àwon isé tí won ti wà nílè lórí orin ní àwon agbègbè mìíràn. A ka àwon ìwá tí owó wa tè ní agbègbè náà, a sì rí òkó tó wúlò fún wa lórí orí òrò tí isé wa yìí dá lé.
Isé ìwádìí yìí fi hàn pé àkójinlè orin nípa síse àtúpalè kókó ohun tí à ń lo orin fún pon dandan kí a tó le ní òye isé onà àti Ìtumò orin ní àpapò.
Ìsé yìí tún jé kí ń ní ìmò nípa ìtàn Ìsèdálè, èsìn àti ètò ìsèlú àwon ará Àkúré.
Isé yìí tún fi hàn pé èsìn ní o máa ń bí àwon orin èsìn ní àwùjo Àkúré àti pé àsà àti ìse àwùjo ni ó máa ń se okùnfà fún àwon orin aláìjomésìn.
Ojú Ìwé: Oókàn-dín-láàádóòsàn-án
Alámòjútó: Òmòwé A. Akínyemí.
7°15′00″N 5°11′42″E / 7.25°N 5.195°E


text: 1Mè nde cuù né ké yoòr bi`i ndeé, sâ baá dé mbei tagâr. Mɔ béh nde né ju dé kàn tená, kɔ bɔ̀ɔ́ mé lé naâ ŋené né doó nùà fà mé tagár, faá mvù Càŋ tueé nê nɔ. 2Mè lé naâ bí njeré dé`i te gò mò dé jomò tueé. Bɔ̀ɔ́ mé lé bɔɔ́ naâ veên, mè lé naâ bɔ́ tagá, mè taga lɔ bɔ̀ dé`i ndɔ. Mè né mene ká dàb mân, mè né cu bí tueé ye bí a, mɔ mè ndeè waà baá ké yoòr bi`i, mè nde né bɔ̀ sâ bɔ̀ gèr feh keéh. 3Bí ye te bí sònò mò ŋene kɔ ŋgòr Kristò. Bí nde né ŋené ndɔ. Mɔ Kristò baá seé seèn lètenè bi`i bɔɔ́, à lòù yúá sér bèh, à taré seér yeé dé tarê. 4Né môn, bɔ́ lé naá gi`i bú te toû faá nùà yuaâ nɔ fagá njií. Càŋ mé ŋgeér sam, à baá cu làŋ. Né mé terreb Càŋ. Béh bɔ̀ɔ́ mé né yoòr seèn nyɔgɔ́ ndeé, béh né gi yuaásé môn ndɔ. Mé njéh mene, lètenè bi`i béh né làŋ faá bú nɔ. Né mé terreb Càŋ ndɔ. 5Bí mùnò nyégé mé feh bi`i bagasé! Mɔ bí né te ceér Càŋe ŋgulísé, bí nde né ŋené kɔɔ́. Bí kɔ́ ŋgwéh ye Yeésò Kristò né te temé bi`i wa? Sâ kɔ bí ka ŋgúlí ŋgwéh lòù, wanɔɔ́ŋ à né gi te temé bi`i. 6Mè né ndèm kwaá, ye bí nde né ŋené kɔɔ́ ye béh né dé beèh ŋgulísé. 7Béh né Càŋ felè bi`i dua, ye bú a, gàm bí, te bí veên dé`i mé be kèmà cú. Béh feh beèh mé njéh cí ŋgwéh ndɔ, béh mé njéh yueé seér né bí. Seé beèh la mene njolò bɔ̀ nùàr ŋéné ŋgwéh, béh dé sâ táŋ ŋgwéh. 8Lòù sam, béh gwaán lom né gècên, béh bú gè jomo s`i lɔ́ bèh. 9Mɔ béh né yuaásé, né béh yoòr lòù huɔɔ́m seér, te bí taré seér kɔɔ́, bí den lom ŋagásé. Béh Càŋ dua yeé ménâ. 10Mè né mene ká dàb, mè bí nyagá njií né te mè ndeè waà, sâ bí kweéh seér gi aá, mè bí lòù ndè cú. Mè né kɔɔ́ ye, Càŋ lé naâ mè terreb jege haá, à lé mè haá naâ, ye te gam bí, à túé ŋgwéh ye mè a, ndé bí mé njéh sie ŋaré. 11Sâ bí dèn bá-re, bɔ̀ nùàr mò! Bí lègè lòm tég te bí den ŋagásé, bí né lètenè bi`i toó kuú. Bí dèn mé sòn cên, bí dèn mé dɔlê ndɔ. Te Càŋ húɔ́m-temê mé haá yeé dɔlê kurú nyegé bí. 12Bí bíé kú lètenè bi`i mé húɔ́m-temé Kristò lè. Bɔ̀ Yeésò bɔ̀ dɔɔ́ŋ ye bíé kéh bí ndɔ. 13Fùgò Fehtoò beèh Yeésò Kristò mé húɔ́m-temé Càŋ a, ká s`iè bí beè. Cúcuí Ŋagâ a, kúrú bílí bí dɔɔ́ŋ.