text: 1Ní usaraaŋakpil bālfì-u yii: “An sá míǹ tiŋmanaaan?” 2Ní Eetiyeen kíí-u yii: “Nimbi m-baabi nì m-nabiyaamu, m ŋá-ni gaafalaa. Pīlfìmaan! Unimbɔti tinyooldaan dɔ́miń ti-naanja Abraam cee ŋyunti ŋun u dáá bí Meesoopootamiiyee, ki wāatì ní u nín kɔ́ Kaaran, 3ní ki bí-u yii: 'Nyā a-tiŋkin nì a-dicaŋkun kí cù kitiŋ kin m dàá dàkà-see ni.' 4Ní u nyáń Saldee tiŋkin ní ki cūtì ki kɔ́ò Kaaran tiŋkin. U-baa kúm boonee ní Unimbɔti cáań-u kitiŋ kin poon ni bí nee. 5Waa nìn tīī-u kitiŋ nee poon dijandi báà diba, ali gba waa nìn cáá tikpaatan wāā ki bàn̄ u-tabɔbil. Unimbɔti pɔ̃oǹ-u yii u dàá dū kitiŋ gbanti kí tīī-u, án kpántí úǹ nì u-maaliŋu ŋun bí u-boonee kɔkɔ wanti. Míǹ gbee, Abraam kaa nìn dáá cáá kibiki. 6Unimbɔti bí-u yii: 'A-naantiibi dàá nīn sá binicambi kitiŋ kiban, kí kpántí iyumbu, bí sàaǹ-bi ali abin tilaafati tili.' 7Unimbɔti gítī lī-u yii: 'Ama kitiŋ kin yab dàá dāá sàaǹ-bi mimmee, mama m-ba di dàá dáaĺ bi-tafaliŋ. Boonee, a-naantiibee dàá dāá nyā kitiŋ gbantin kí dāan̄ doo kí nīn nyɔ́ŋkí-mi.' 8Niinee Unimbɔti tīī-u digiil marau din sá u-poondi daaŋkuee. Míǹ puee Abraam màl̄ Isaakee, ní ki gíí-u iwiin inii dal, ní Isaaki mun gíí Jaakɔb, ní Jaakɔb gíí ti-naanjab bin sá tinaakɔti saalaa nì tilee. 9“Ti-naanjabee nìn ná Jooseefi, ki dū-u ki nyáfì bí cáá-u kí cùnnì Eejipiti. Ama Unimbɔti nìn bí u-cee 10ki nyántì-u u-falaau kɔkɔ poon, ní ki tīī-u iciin ki yāntì u-bɔti fáatì Faraaɔn Eejipiti bɔtiu, ní Faraaɔn dū-u ki kāaǹ ú nin sá gɔmina Eejipiti tiŋki kɔkɔ pu, ki kpáaǹ úǹ ubɔti cindi. 11Niinee ní ŋkùm miba nyáń Eejipiti nì Kanaan timmu kɔkɔn. An nìn sá falaakpaan ní. Ti-naanjab kaa nìn kāntí tiba kí jī. 12Jaakɔb nìn gbìl̄ yii tijikaal bí Eejipitee, ní u tú ti-naanjab mpeepeekaam niin. 13Nliliitiimee ní Jooseefi yāntì u-nabiyaamu béè-u, ní Faraaɔn béè kudicaŋu kun poon ní Jooseefi sée. 14Niinee ní Jooseefi tú bí cáań u-baa Jaakɔb nì u-samaau kɔkɔ: bi nìn sá binib imuŋku ita nì saalaa nì biŋmoo. 15Ní Jaakɔb cūtì Eejipitee, ní ki tin kpíì niin, míǹ ní ti-naanjab mun kpíì niin. 16Ní bi yɔ̃oǹ bi-wunti ki cáā cūnnì Siiseem, ki tin síb́ dikaakul din Abraam nìn dá nì animil Eemɔɔr biyaamu cee Siiseemee. 17“Ŋyunti ŋun an tɔ́ob́ Unimbɔti ń ŋá kii u nín nìn pɔ̃oǹ pu ki tīī Abraamee, ní Israyeel yab būtì ki wíiǹ Eejipiti tiŋkin. 18Ní ubɔtipɔɔn kāl̀, kaa nyí Jooseefi. 19U dū iciin ki ŋúń ti-naanjab, ní ki cáá-bi ki sàantí, ali ki yāntì bi nyāntí bi-biyaamu ki féeń mu kúù. 20An yuntiŋu ní bi nìn màl̄ Mooisi un nìn ŋān̄ Unimbɔti ceeyee, ní bi kpíiǹ-u iŋmal ita u-baa diiku poon. 21Bi dāa nyántì-u ki ŋman dūu fée, ní Faraaɔn bisal píí-u ki ŋúb́-u kii úǹ u-ba bikee. 22An di yì-tì ní Mooisi bífì Eejipiti yab ciini kɔkɔ, ki nìn pɔ̄ɔ̄ dibɔsoondin ki kpáaǹ atuun ni. 23“U bàn̄ abin imuŋku ilee, ní an dɔ́miń u-pɔbil poon yii ú cù kí màntì u-nabiyaamu Israyeel yab pu. 24Niin ní u ká Ueejipitija ubɔ bí ki sàantí u-nabiki kiba, ní u mɔ́tì ki kútì u-nabiki unandaan un bi bíī sàantée pu, ní ki kūū Ueejipitijee ki tòn̄ ipɔntoon. 25U baa nyí yii u-nabiyaamu dàá béé yii úǹ pu ní Unimbɔti dàá dī kí fīī-bi, ama baa ŋúń ki béè. 26Kutaa wúntèe, u ká bi-ŋmaniŋma kansikin bili bíī jáà, ní u bíī sòŋkī bi-pɔbiliŋ, 27ní ki sáŋkì-bi yii: 'M-bɔɔbi, ni sá nnabiyaamu ní. Ba ŋá ní ni sàantí tɔb míǹ?' 28Ní un bíī sàantí u-jutee téé Mooisi ní ki fātìi bālfì-u yii: 'Ŋma di kāaǹ-si dibeel á nīn sòoǹ ti-bɔti? A là kí kpò-mi kii a nín fu kūū Ueejipitija puee níiin?' 29An bɔti puee, Mooisi sáǹ ki cūtìi kíǹ ki kɔ́ò Madiyan tiŋkin. Niin ní u màl̄ mbininjabiyaamu muli. 30“Abin imuŋku ili boonee, ní Unimbɔti tūuŋŋu dɔ́miń u-cee ŋŋminaapoolin kisugbooin kupɔɔun, dijool din bi yíì Siinaayee caŋin. 31Mooisi ká mimmee, ní an ŋá-u maamaaci. U sútì ki pìl̄ kí mòtīí kpèèyee, ní u gbìl̄ Unimbɔti neen lī yii: 32'Man di sá a-naanjab Nimbɔtiu, Abraam nì Isaaki nì Jaakɔb Nimbɔtiu!' Ní Mooisi wunti kíǹ ki bíī jìkì, ní waa ti là kí kpèè niin. 33Ní ti-Dindaan bí-u yii: 'Tákatí a-naatakaŋ, kun puee kitiŋ kin pu a yú nee sá circir tiŋki ní. 34M ká ki gítī ká falaa un poon ní m-samaau bí Eejipitee, ki gbìl̄ bi-yaliŋkii mun, ní m kpákatìń kí fīī-bi. Kɔŋkɔnnee, nín̄ cá, m dàá tɔ̄-si Eejipiti.' 35“Mooisi un Israyeel yab nìn yíì ki bí yii: 'Ŋma kāaǹ-si á nīn sá ubɔti nì ubɔsoonlee?' úǹ ní Unimbɔti túnní bi-cee ú nīn sá bi-bɔtiu kí nīn sá bi-fiiliu, ní ntūun ŋun u nìn ká kisugbooinee nìn bí ki tútuǹ-u. 36Úǹ di ŋáaǹ maamaacib nì tidaandi Eejipiti tiŋkin ki nyántì-bi niin, ki gítī ŋáaǹ maamaacib nì tidaandi dimɔɔmandi poon, ki kpáaǹ kupɔɔun, laakin bi ŋá abin imuŋku ilee. 37Mooisi gbanti ubaanti tùkū Israyeel yab yii: 'Unimbɔti dàá dāá lēēni-nabiyaamu kansikin ubɔ, ú nīn sá Unimbɔti bɔnaatiliu kii mamee.' 38Mooisibaanti gbanti di nìn bí Israyeel biyaamu mun nìn bí kupɔɔunee cee. U nìn cá Unimbɔti tūuŋŋu ŋun sòoǹ Siinaayi jool puee cee ki fòol̄ tibɔti ki cáǹ ki nàatī ti-naanjab. Úǹ di cáań tibɔti tin cáá dimaŋfalee ki tīī-ti. 39“Ama ti-naanjab nìn yíì, kaa là kí pīlfiǹ-u, bi-landɔkɔi gítì Eejipiti watil, 40ní bi bí Aarɔn yii: 'Mā-ti awaa ŋin dàá nīn līī ti-nyɔkɔpuee, kun puee Mooisi un nyántìń-ti Eejipiti tiŋkinee, taa nyí kun di bāań-uee.' 41Ŋyunti gbantee ní bi mɔ́ɔ́ dinabil, ní ki tɔ̃otì-dì ní ki bí ki jīǹ jiŋaal kun bíǹ bi-ba mɔ́ɔ́ nì bi-ŋaliiyee pu. 42Niinee, Unimbɔti fātì u-boon ki tīī-bi, ki dū-bi ki líiǹ iŋmalbijaa, bí nīn tòotī-i, kii Unimbɔti bɔnaatiliibi nín nìn ŋmàn̄ bi-takaldau poon puee yii: 'Unimbɔti bí yii, Israyeel yab, man ní ni nìn ŋá saraabi ki tīī abin imuŋku ili ŋin ni nìn ŋá kupɔɔuneeee? 43Aayee, kun puee ni nìn tūntí diwaal Mɔlɔki waadiiku kun ni gāā nì satee, nì diwaal din bi yíì Rafanee ŋmalbijau, an waaŋi ŋin ni nìn máń ki jáaḿee puee, m dàá cáá-ni Babilɔn pú kuyuŋu.' 44Kupɔɔunee, ti-naanjab nìn cáá tanti un poon ataŋkpee ali ŋin pu marab nìn ŋmàn̄ ki kēe bée. Di sá yii Unimbɔti nìn tùkū Mooisi yii ú gāā tanti kii un u dàkā-uee nín bí puee ní Mooisi lafun ŋá míǹ. 45Boonee, ti-naanjab fɔ̃ɔ̃ tantee bi-baabi cee ki kpáàā nɔ́ɔ́ Joosuee ki kɔ́ ntimu mun nibuliŋ Unimbɔti nìn jìn̄ bi-nyɔkɔpuee poon. Niin ní tanti gbanti yúl̀ ki dāa sāā Dafiidi yuntiŋu. 46Dafiidi gbanti bɔti nìn fáatì Unimbɔti pɔbil, ní u mēēUnimbɔti yii ú càntī ú mā ŋkɔŋkoon kí tīī úǹ, bi-naanja Jaakɔb Nimbɔtiu. 47Asee Saloomɔn di dāa máń Kunimbɔtidii gbanti. 48“Ama yilpu Nimbɔtiu kaa kɔ́ò adiin ŋin binib cáá bi-ŋalii ki māāyee. Ali kii Unimbɔti bɔnaatiliu nín nìn lī puee, yii: 49'Ti-Dindaan bí yii: Yilpu sá m-beejal, ní kitiŋ sá m-taaŋi siinlaŋki, kudii kulɔkɔ ní ni dàá gítī mā-mi, àá mpaan ŋulɔŋu ní m dàá dāá kàl̄ kí ŋùŋfì? 50An kaa sá mama m-ba di náań tin bí nee kɔkɔɔɔ?' ” 51Eetiyeen nìkī ki lī yii: “Nimbi binib nee yiliŋ pɔ̄ɔ̄, ni-pɔbiliŋ dátiǹ Unimbɔti, naa là kí pīlfiǹ-u mun. Baabadal ni jáà nì Unimbɔti Fām, kii ni-naanjab nín nìn ŋáań puee. 52Bíǹ di nìn sāaǹ Unimbɔti bɔnaatiliibi kɔkɔ, ki kūū bin nìn sòon̄ ki yɔ́oǹ yii Deedeedaan dàá dāá dāan̄ee, ní kɔŋkɔnnee ni nyáfì Yeesu Deedeedaanee ki kūū-u. 53Nimbi di fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti tūuŋŋu cee marab ki mun di kaa là kí ŋúb́-bi.” 54Bibɔsooŋkpaambee gbìl̄ mimmee, an wùn̄-bi, ní bi fɔ̃ɔ̃ Eetiyeen pu diŋuul tikpil ní bi-nyiŋŋi gà tɔb kàkaka. 55Ama Circir Fām gbí Eetiyeen, ní u dū u-nimikpeeŋu ki báaǹ yilpu, ki ká Unimbɔti nyooti ní Yeesu yú Unimbɔti ŋaŋgiil pú. 56Ní u bí yii: “Kpèèmaan, m ká yilpu cúū pīitì, ní Yeesu Kinibiki yú Unimbɔti ŋaŋgiil pú!” 57Ní bi yíkìi tátí mpɔn ki kpáà bi-tafaliŋ, ní bi-kɔkɔ yíkìń u-pu kìlkil, 58ki cúú-u ki dáaĺ-u ki nyántì kitiŋ kpaanceetiŋu, ní ki yáŋkì-u ataŋkpee ki kūū. Bin nìn lēēu-pu seerakpitee nìn cáań bi-bɔkutiŋ ki bíl̀ unaacimpɔɔn un bi nìn yíì Sɔɔlee cee. 59Ŋyunti ŋun bi bíī yāŋkí Eetiyeen ataŋkpeeyee, ní u bíī mèé yii: “Ti-Dindaan Yeesu, fɔ̃ɔ̃ m-naŋki!” 60Niinee ní Eetiyeen gbāaǹ ki téeń mpɔn yii: “Ti-Dindaan, taa dū bi-kpitii nee kí dáaĺ bi-tafal!” U lī míǹ ki dɔ́òyee, ní ki sīntì.


c: text/html

text: 1Iyumbu máaǹ kí nīn tɔ́ i-dindambi nì i-pɔbiliŋ kɔkɔ, an nín dàá ŋá pu binib ń taa sòoǹ kí bīil̀ Unimbɔti yindi nì tibɔti tin ti dàkèe. 2Iyumbu in dindambi nɔ́ɔ́ Kriisitooyee, í taa kpèè-bi fam, yii bi nín sá i-nabiyaamuee pu, míǹ gba ní i máaǹ kí nīn tūǹ ditundi mmɔntiimin, kun puee bin i tūǹ ditundi ki tììyee sá i-nabineeŋkaamu mun nɔ́ɔ́ Kriisitooyee ní. Min a máaǹ kí nīn dàkà binib ki kpáafí-bee sèé. 3Ubɔ yaa bíī dàkà tinyimɔmbɔti tiba, ki yíì, kaa nɔ́ɔ́ ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo baamɔmbɔti nì bi nín dàkā-tì unil nín máaǹ kí nīn bí min Unimbɔti nimiinee, 4udaan lámintí, kaa nyí tiba, ki būǹ tibɔti weeni ní ki kpákà anyɔɔbun pu. An di cāabìń nnimidiki, kujaau, asiibil, nì ilandɔkɔkpiti bi-jutiibi pu. 5Baa ti dàkafī nnimɔntiyaamin, baa ti nyí ibaamɔn, ki kpākantí tɔb, an kaa kúntí. Bi nyí kii nnimbɔtisan sá laakin bi dàá dī kí ká tigaajatee ní. 6Tiŋman, nnimbɔtisan lafun sá tigaajakpaandi ní, ŋyunti ŋun tin a cááyee yaa mɔ̄ǹ-see. 7Ti dɔ́miń duulnya nee ni nì iŋaŋkulim ní, míǹ ní ti dàá dāá fàtīí tí gítí nì iŋaŋkulim. 8Míǹ puee, ti yaa cáá kun ti dàá jēe nì kun ti dàá pèen̄ee, án ŋmàntīǹ-tee. 9Ama bin nimiliŋ máǹ tigaajati puee dàá kɔ́ icɔŋkin kí lítí, ní nnimitaataam tiwan tikpil pu min kaa cáá taapu ki cāabìń diwaŋkilee sàtī-bi kii kutaliŋŋuee, an di téekí binib ki cáǹ asaluun ki nàantí-bi, 10kun puee nnimineel di cāabìń mbusub kɔkɔ. Biba nín néeń animil puee, bi dū nnimbɔtisan ki fá ki dū bi-ba ki kɔ́ǹ diniminaamandin tikpil. 11Ama sii Unimbɔti niliu, nyā tíǹ kɔkɔn, kí nyàab̀ kí nīn bí deedee, kí ŋúb́ dinimbɔtinool, kí nīn cáá fookii kí nīn cáá dineendi nì kimɔtii, kí nīn mɔ̄. 12Á já kujamɔntiiu kí nīn nɔ́ɔ́ nnimbɔtisan, kí cúú mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa kúntée, ŋun pu ní Unimbɔti yíiń-si á béé-ŋu ŋyunti ŋun a nìn sòon̄ a nín fɔ̃ɔ̃ tibɔmɔntiilee ki kíí miŋyee kunipaau nimiinee. 13Unimbɔti un tìì tiwan kɔkɔ dimaŋfalee nimiin, nì Yeesu Kriisitoo un nìn sòon̄ ibaamɔn Pɔnsi Piilati cee mmɔntiimee mun nimiin ní m kpáafí-si. 14Á kpèè tibɔti tin m ŋúbiǹ-si nee tiŋan kí taa yìntī, kí nīn cí ŋyunti ŋun ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo dàá dāá páannée. 15Ŋyunti ŋun Unimbɔti yɔ́oǹee yaa láā bāańee, ní ú yàntī Yeesu ń páanní, Unimbɔti un baba sá ukpaan, tiba kaa lɔ́otí-uee, bibɔtiibi kɔkɔ Bɔtiu nì bidindambi kɔkɔ Dindaan, 16un baba di kaa kúùyee, ki kɔ́ò ŋwalfi ŋun ubɔ kaa ŋūǹ kí sútí kí pìl̄ee ni, báà ubɔ kaa láá ká-u, ubɔ mun tí kpá kí ká-u, úǹ di máaǹ tinyool nì mpɔn kí nīn cá jaanjaan! Ameen. 17Á kpāafì bin cáá tigaajati duulnya nee nee yii bí taa nín̄ cáá dilambil kí taa nín̄ máká bi-gaajati pu, kun puee tì ŋūǹ kí fu dɔ́ɔ́ fool. Ama bí dū bi-mákal kí ŋá Unimbɔti un di pūǹ-ti tikɔkɔ nì tikɔkɔ tikpil gbìb tí nīn bí mmɔnnee. 18Bí nīn ŋáań tiŋan, bi-gaajawanti nín wīikí puee, bi-tummɔntiiŋi ń nīn wīikí míǹ, bí nīn cáá tiniti ki yàkatī tin bi cááyee nì bin kíǹee. 19Bi yaa ŋá mimmee, bi kɔ̃ontí tigaajamɔntiil tin kaa bíiĺee án nīn dɔ̄ ki cí-bi fool boon dee, ní bí ŋmā kí ká ibaamɔn maŋfal. 20Sii Tiimootee, kpāafì tin Unimbɔti tīī-see tiŋan, kí gɔ́ntí tibɔfan tin kaa nàaǹ nì nnimbɔtisanee, kí taa cèeǹ a-nyɔkɔ bin bí yii bi cáá iciin kin kaa cááyee nikpɔŋkpɔkɔku poon. 21Di sá biba nìn bí yii bíǹ di nyí dinyil gbanti ní ki dāa dū nnimbɔtisan ki fá. Kriisitoo ŋanti ń nīn bí ni-pu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ŋìnó a tà-ká-tà gítí ṛèngbó bà jò Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, tí 'viì mì Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì, tí 'viì mì Àbìráámò tí mbe jò ŋa ndâ Ìzìrìyélì 'dáá gî. 2Ŋìnó a ṛè ndâ ká gù Jézù mbe 'bìtà 'do tí Àbìráámò yee tí Dàvídè: Àbìráámò ká jò Ìzákò, Ìzákò giì jò Jàkóbè, Jàkóbè giì jò ndâ Júdàà ta ndâ ná'vindí wó. 3Júdàà giì jò ndâ Pèrézì ta Zérà mítí Tàmárà, Pèrézì giì jò Èzìrónì, Èzìrónì giì jò Rámù, 4Rámù giì jò Àmìnàdábì, Àmìnàdábì giì jò Nàsónì, Nàsónì giì jò Sàlìmónì, 5Sàlìmónì giì jò Bòwázì mítí Rà'ábù, Bòwázì giì jò Òbédì mítí Rútà, Òbédì giì jò Jésì, 6bìndi~ Jésì giì jò Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì. Ŋìnó a ṛè ndâ gù Jézù mbe 'bìtà 'do tí Dàvídè yee tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó 'do 'bá mì ndú ya tí~ gí Bàbìlónìyà: Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì giì jò Sólómònì mítí nawù wó Ùráyà, 7Sólómònì giì jò Rèyòbòwámù, Rèyòbòwámù giì jò Àbíjà, Àbíjà giì jò Ásà, 8Ásà giì jò Yòsàfátì, Yòsàfátì giì jò Yòrámù, Yòrámù giì jò Ùzáyà, 9Ùzáyà giì jò Yòtámù, Yòtámù giì jò Àázì, Àázì giì jò Èzìkíyà, 10Èzìkíyà giì jò Mànásè, Mànásè giì jò Àmónì, Àmónì giì jò Yòsíyà, 11Yòsíyà giì jò ndâ Jèkòníyà ta ndâ ná'vindí wó. 'Do bà-i-nò à giì kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ya tí~ gí Bàbìlónìyà. 12Ŋìnó a ṛè ndâ gù Jézù mbe 'bìtà 'do tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó 'do 'bá mì ndú ya tí~ gí Bàbìlónìyà yee tí o bà jò Jézù: Jèkòníyà giì jò Sèlìtìyélì si ndú Bàbìlónìyà, bìndi~ Sèlìtìyélì giì jò Zèrùbàbélè, 13Zèrùbàbélè giì jò Àbìyúdì, Àbìyúdì giì jò Èlìyàkímì, Èlìyàkímì giì jò Àzórì, 14Àzórì giì jò Zàdókì, Zàdókì giì jò Àkímì, Àkímì giì jò Èlìyúdì, 15Èlìyúdì giì jò Èlìyázàrà, Èlìyázàrà giì jò Màtánì, Màtánì giì jò Jàkóbè, 16bìndi~ Jàkóbè giì jò Jùzépè nó mbe kò Màríyà tí nawu Jézù nó tí Bìndi-Mbíṛì nô. 17Muu ndâ gù Jézù mbe 'bìtà 'do tí Àbìráámò tí bu ndâ Ìzìrìyélì 'dáá gî, yee tí Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì a bà 'dòkò bà jò tí tabà~ muu'bì-nje~nà'ô. 'Do tí Dàvídè yee tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ya tí~ gí Bàbìlónìyà 'dáá gî a bà 'dòkò bà jò tí tabà~ muu'bì-nje~nà'ô. 'Do tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ya tí~ gí Bàbìlónìyà yee tí o bà jò Jézù 'dáá gî a ndâ 'dakò muu'bì-nje~nà'ô. 18Ṛèngbó bà jò Jézù tí Bìndi-Mbíṛì énô. Ta o tí nò Jùzépè 'vee káa có tí Màríyà tí nawu Jézù tí Bìndi-Mbíṛì jéé gî, káa ndú toko bà sili ta yí lá. Káa kùṛo bà ko yí gí 'bá, Màríyà giì tè nakáyì ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì gî. 19Jùzépè mâ giì ŋò énò, yí giì bàkà có bà dele ndi ndâ i mì wó 'do tàkò Màríyà gbí 'dê có á tàbèngìì, tacó yí a tó 'dakò, káa go bà te nô á ṛo Màríyà mí kùṛo ndâ 'duù tí wó wálá. 20Káa si yí kû koṛo ŋa có tí nò, basìlì mì Mbíṛì giì gì gí muu wó gbí ṛiì, bìndi~ yí giì 'dè có ji yí máa, «Jùzépè, 'viì mì Dàvídè, cì gúku tí bà kò Màríyà tí nawù lo lá. Tacó 'viì tí nò gbí yì wó nò a 'viì mì Bèṛi-mì-Mbíṛì. 21Yí bà jò a 'viì-'dakò, bìndi~ wò bà gbì ṛè wó tí Jézù, tacó yí bà 'vala ndâ 'duù mì yo 'do gbí ndâ vò i mì ndú.» 22I tí nò bàkà tí 'dáá ká tacó wàa có tí nó náa Mbíṛì táánò tuu ta 'bí mbe 'dòkò có mì wó máa, 23«'Bí ngbutu 'vinî bà giì tè nakáyì, yí bà jò 'viì tí nò tí 'viì-'dakò, náa àá bà gbì ṛè wó tí Èmànùwélè (gbí~ máa: Mbíṛì ta ndoo) nó» 'ví dù tí~ tí yúcó. 24Jùzépè mâ giì ziya 'do tí ṛì, yí giì ko Màríyà gí 'bá go có tí nó náa basìlì mì Mbíṛì 'dè ji yí gbí ṛiì nô. 25Káa ndú toko bà sili ta yí lá. Bìndi~ Màríyà giì jò 'viì mì wó, tí 'viì-'dakò, bìndi~ Jùzépè giì gbì ṛè wó tí Jézù.


text: 1Jàkun wɔ̀lɔ́ wolo Pɔɔ̀ jɔ̀ɔ̀ wó mɛnìì wɔ̀ kpindi bò nù Jisɛ̀ Kolàì wɔ sɛlɛ ŋwùnù. È wolo mùndí nà bíɔ̀ Temetè pɛ́ jɔ̀ɔ̀. È dè bɛ̀nù nà bàde kàíɔ̀ nɛ̀ nà bàde jòwò nyɔɔ́ɔ̀, Fàìlemɔ bò. 2È dè mùndí bɛ̀nù Ŋgàla nyɔɔ́ò bò wó ka gbàdàì mù bóè nù nɛ̀ nà binɔ́ɔ̀ Àfiyà e kanàì dè nà bàde sɛ́njɛlɛ́ɔ̀ Àkipɔ̀. 3Tedé Ŋgàla nɛ̀ nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀ Kolàì sɔn wo nɛ̀ nàì wo sɛlɛ kàí soolóè wo nì nà kulu lɔ̀mù faàòn. 4Sànyà gbǐn nù mà dè má Ŋgàla sɔ̀nù mà ka mù nyɛlɛ́ɛ̀ va mɛni ma sa mi Ŋgàláà màmà. 5Ŋwɔnɔ̀ mà nyìnì è wò nɛ̀ mù jàvà Ŋgàla wɔ faàn jèe wòlúò gbǐn kpóŋ nɛ̀ mùndí mù funàì Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀. 6Mi Ŋgàla sɔ wòíì dè, nà bu dèáì nù à mù wo jòò, è nyìnì ve sɛlɛ̀ ei ndè sa gbàà e kan gbɛ̀lɛ́ì gbǐn é dè nà jɔ̀ɔ̀ nà tàodéè nù, à Kolàì wò jòò nà nu kɔlɛn dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù. 7Mù jàváà è mì kulu de tili gbàà nɛ̀ kulu kálí ni ya. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, mù Ŋgàla wɔ̀ wòlúò wúlú dè júwà ya e dèèlè. 8Èé á dè biò Kolàì wɔ saaláà nù, màa gbɛo mù wòi seì ŋwɔnɔ̀ mu jao e jàde wúlú sa kídí bi, kɛ́ mì 9ŋgelè mà dè mùi fɛlɛ̀nù jàva gbulu nù. Mìí mu má dè Pɔɔ̀ má dè Kolàì wɔ sǐn, mà dè mùndí kpindi bò nù fáálíìn Jisɛ̀ Kolàì wɔ ŋwùnù. 10Mà dè mùi fɛlɛ̀nù Ònesèmɔ̀ wɔ ŋwùnù. Wɔ̀ mi jí dè ya Kolàì wɔ̀ faàìn nù. Mi kpindi bo nu dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ èè nɛ̀ ya ma dè wɔ̀ te Ŋgàla sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù. 11E ku nyɔɔ sepáà nù wɔ̀ó sɛlɛ̀ gbǐn javàì gbɛ̀ mù ŋwùnù. Kɛ́ à mù sɔn à gbɛ̀ naà wɔ sunuma wolòì. 12Mà dè naà wɔ tiyànù mù bò. Kɛ́ mi kulúì dè wɔ̀ bu. 13Mà jàvào mà kan wɔ̀ dè vè mii fandɛ̀ èé má dè kpindi bò nù Tedí Kàíì ŋwùnù. Dɔ̀ɔ̀ èe nɛo wɔ dè mii mà, wɔ dè mù bèwu sɛ̀lɛ nɛ̀. 14Kɛ́ màì jàvá má nɛ̀nàì mù mii mà sɛ̀lɛ́ɛ̀ kaŋa. Dɔɔ ŋwùnù mà jàvá é fun mù bulu mù kulúì nù. Màó jàvá má nɛ̀ sɛlɛ sún gbǐn mù sǐn jèè. 15Kilaa ŋwùnù wɔ̀lɔ́ nɛ̀ì wɔ́ teì mù dúwai kɛlɛ jàdè, èè dè wɔ̀ kpolu dè mùndí mù bóè nù, wɔ̀ dè naà va wɔ́wɔ̀wɔ́. 16Wɔ̌ naà va dè ye mùnɛ̀ mù kɔnyà, kɛ́ wɔ sɛlɛ̀ dè ve gbàà e tì kɔnyà wɔu. Ŋwɔnɔ̀ wɔ dè ve mù kului bi Kolàì wɔ saaláà nù. Wɔ sɛlɛ̀ dè gbàà mi kulúì nù. Ŋwɔnɔ̀ wɔ sɛlɛ̀ dè bɛ́ɛ́lɛ́ gbàà mù kulúì nù e tì miu, wɔ kɔnya dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ nɛ̀ nà bi dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ faàìn nù. 17Dɔɔ ŋwùnù mù kùlà má kulu dè mi nù mùnɛ̀ jɛ́ má dè mù bàde jòwò nyɔ̀ɔ̀, dùmà wɔ̀ jàdè faàìn mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ mùu jio mì jàdè faàìn dùmà. 18È dè má wɔ̀ó mù sɛlɛ siìn gbǐn nɛ̀nàì ya kpedeó mù tǔn sún gbǐn dè wɔu, tùwàì mii sɛlɛ̀. 19Àa mi faan bèíì dè. Mìí má dè Pɔɔ̀ mà sa ve mù tǔìn. (Mù ŋgelè èì ŋwùnwà má jà wɔ̀lɔ́ díwòò mù wúlú nù, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de mù lɔ̀ɔn fɔŋwúì bulúì è dè tǔn nù mì jɔ̀ɔ̀.) 20Dɔɔ ŋwùnù mì biò, nì mì ei ma wɔ̀lɔ́ Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ saaláà nù. Júwà mi kulúì dè Kolàì faàìn nù. 21Mà funàì mù ka wòlu wòì nyìnì kàí fɔ́ɔ́n, dɔɔ ŋwùnù mà sàadàì mù bò jàkun wɔ̀lɔ́. Ŋwɔnɔ̀ mà sì è wɔ̀lɔ́ má bídè e ŋwùnù mù nɛ̀ ve è e tì eu. 22Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má kìi naà funai dè mi ŋwùnù. Mà Ŋgàla wɔ̀ì kulu kàlà ya wɔ̀lɔ́ wɔ̀ dè na gbǐn na Ŋgàla sɔ wòíì de sìnya jìnù, wɔ̀ tiya mì jèè na bò. 23Ìpafùlà, à wɔ sɔn á dè kpindi bò nù Jisɛ̀ Kolàì wɔ ŋwùnù, wɔ̀ te nà wòì tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ gbàà. 24Nyɔìŋ nɔɔ̀ mì bàde jòwo nyɔɔ wòló Maà, Àlètaikɔ̀, Dimà nɛ̀ Luù wò jòò wò te nà wòì. 25Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀ Kolàì wɔ nɛ̀ na gbǐn nàì wɔ sɛlɛ kàí soolóè faàòn.


text: Lítíọ̀mù ( /ˈlɪθiəmu/, LI-thee-əm) ni metali múlọ́múlọ́ fàdákà-funfun to wa ni ẹgbẹ́ mẹ́tàlì álkálì ti awon ẹ́límẹ̀ntì kẹ́míkà. Àmì-ìdámọ̀ rẹ̀ ni Li, tó sì ní nọ́mbà átọ̀mù 3. Labe awon ipo opagun o je ide tofuyejulo ati apilese alaralile kiki die julo. Bi gbogbo awon ide alkali, lithium je adarapomora gidigidi, o si le gbana. Nitori idi eyi, inu epo alumoni lo ma unje fifipamosi. Nigba toba je gige, lithium ri bi luster onide, sugbon ti afefe tutu ba fe si oju re yio je kiakia to a dull silvery gray, then black, tarnish. Because of its high reactivity, lithium never occurs free in nature, and instead, only appears in compounds, usually ionic ones. Lithium occurs in a number of pegmatitic minerals, but is also commonly obtained from brines and clays. On a commercial scale, lithium is isolated electrolytically from a mixture of lithium chloride and potassium chloride.


text:
Nneka
Nneka Lucia Egbunna, a bii ni ọjọ́ kẹrìnlelogun, Ọdún 1980. O jẹ olorin àdàlú ilẹ Nàìjíríà àti jamaní Hip/Soul. Á máa ṣe àkọọlè irúfẹ́ orin yìí àti kíkọ orin náà
Àwọn àkóónú
Ìgbé- Ayé Ẹ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Nneka tí bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Anambra tíí ṣe ẹ̀yà ìgbò tí ìyá a rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Jamani. A bí Nneka bẹ́ẹ̀ la tọ dàgbà nílùú Warri tíí ṣe agbègbè Del,ta lórílẹ̀ èdè Naìjíríà. Ó lọ ilé –ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti ilé iṣé awórin-túnrin-rọ nípìnlẹ́ Delta, Ó tẹ́ síwájú nípa lílọ ile-ìwé Girama ti ilé –iṣẹ́ ifọpo orilẹ-èdè Nàìjíríà . Nneka gba ìmọ̀ orin kíkọ́ lóòórọ̀ ayé ẹ̀ nílé ìwé ẹ̀ àti nínú ẹgbẹ́ akọrin ti ilé ìjọsìn. Nígbà tí ó tàtaré bọ́ sí orílẹ̀ èdè Jámánì nílùú Hamburg lẹ́ni ọmọ ọdún méjìdínlógún, ó mú orin gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ ajẹ́ pẹ̀lú ìkẹ́kọ̀ọ́ gboyé nínú ìmọ̀ àṣà àti ìṣe ènìyàn. Ní báyìí, orílẹ́-èdè Nàìjíríà àti Hamburg ni ó fi ṣe ibùgbé.
Orin Gẹ́gẹ́ bí Iṣẹ́ Ajé[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Làti ọdún 2003 ni Nneka ti ń ṣíṣé pọ̀ pẹlu alátò orin hip-hop tórúkọ rẹ̀ ń jẹ́ DJ Farhot tíí tún ṣe agbórin jáde tí ó fi ilẹ̀ Hamburg ṣe ibùgbé. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀jẹ̀ –wẹ́wẹ́ olórin ó kọ́kọ́ jẹ it wọ́gbà àwọn ènìyàn ní ọdún 2004 nígbà tí ó kópa nínú ìṣíde ijó-jíjó kan pẹ̀lúu gbajúgbajà akọrin Reggae tí ń jẹ́ Ṣean Paul nílùú Hamburg. Lẹ́yìn tí orúkọ rẹ̀ ti tàn kálé-káko Nneka ri àǹfàní àti kà àwo rẹ̀ àkọ́kọ́ sílẹ̀ .Lẹ́yin tí ó gbé àwo náà tí ó là á jáde tí ó pe àkọ́lé e rẹ̀ ni “The Uncomfortable Truth” pẹ̀lú ilé iṣẹ agbó rinjáde Yo Mama’s ,níbi ìgbé –kiri orin ẹ̀ fún ìgbà àkọ́kọ̀ ló ti kọrin pẹ̀lú atrice Bart Williams nínú oṣù kẹrin, Odún 2005, ní àwọn ìlú bíi Germany, Austria àti Switzerland.
Ó parí àkáálẹ̀ orin rẹ̀ àkọ́kọ́ ni àsìkò ọ̀gbẹlẹ̀ (Ẹrùn) tí ó pe àkọ́lé ẹ̀ ni “ Victim of Truth”, títà àwo náà wáyé ni orílẹ̀-èdè Jamáni, Gẹ̀ẹ́sì Faranse, Netherland, Nàìjíríà àti Japan.
Àkójọpọ̀ láti ẹ̀ka agbóhùn sáfẹ́fẹ́ pàápàá jùlọ UK’a Sunday Times pè ní “ọdun tí a fojú fo aṣemáṣe àwo orin jùlọ” tí wọn sì gbe yèwò sí ti àwo orin Launyn Hill tí ó kún fún ọpọlọpọ aṣemáṣe. Lẹ́yìn tí àwo náà bóde pàdé, ó ṣínà ìgbé –iri àti ìkópa nínú ayẹyẹ bí i chiemsee, Reggae Summer, Haarlem (Beuridgings Pop), Den Haag (park pop) àti Saint-Brienc (Art Rock festival) bákan náà ni ni àwọn bíi La Maroquinerie àti New Moring ní ìlú paris, Tivel ní Utrecht, Paradiso nì Amsterdam àti Cargo òun Ulu nílùú London. Bákan náà ló ti ran àwọn akọrin mìràn lọ́ẁ bíi Femi –kuti, Bilai seed àti Gnarls Barkley.
Ní oṣu kejì ọdún 2008,ó gbé àwo rẹ̀ kejì jàde tí ó pè ní "No Longer at Ease”. Ó yọ àkọlé àwo nàá jáde làti inú ìwé ìtàn (Chinua Achebe tí ìwé náà sì fi òye inú orin náà hàn. Ọ̀pọ̀ orin inú àwo náà ni ó ní í ṣe pẹ̀lú ọ̀rọ̀ –òṣèlú, tí ó ń sọ nípa ìṣòro àwọn èyà Gúsù – úsù ilẹ̀ yìí àti àwọn ìwá ọbaàyéjẹ́ mìíràn tí ń wáyé l’ágbègbè abínibí Nneka. No longer at ease” jẹ́ èyí tó so òṣèlú pọ̀ mọ́ ara ẹni nípa pé ó jẹ́ àwònú bọ̀nú orin Soul, hip-hop a[ti Reggae.orin tí ó gbajúmọ̀ jù nínú àwo náà “heartbeat ‘ jẹ́ àdákọ rẹ̀ akọkọ tí ó wọ ikọ orin ilẹ̀ Jamaní aláàdọ́ta àkọ́kọ́,Ní oṣù kẹsan-an 2009 orin náà wọ ikọ orin àdákọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní ipò ogún.
Ni oṣu tí ó tẹ̀lẹ́ e, onírúurú ìrìn àjò orin kíkọ sílẹ́ Faransé ítàló, àti orílẹ̀ èdè Potogí ni ó wáyé, ó tún ṣe alátílẹyìn fún Lenny Kravitz nínú ìrìn àjò orin rẹ̀ sílẹ̀ Faransé ni oṣù kẹrin ọdún 2009. Nneka ẹni tí a ti kà mọ àwọn tí ó ṣe é ṣe kí ó gba àmì ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bi ọ̀ǹkọrin nínú ikọ̀ oriṣi mẹta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí ilé–iṣẹ́ amohun-máwòran channel o’ṣe agbatẹnu rẹ̀ àmọ́ tí ó jáwé olúborí gẹ́gẹ́ bí ọ̀ṣèré akọrin aláwọ̀dúdú tí ó dárajú nínú ìdíje MOBO l’ọ]dún 2009.
Ní ìparí ọdún 2009. Beyond Race magazine’s kà mọ́ ikọ̀ aláàdọ́ta àwọn akọrin tí ó ń dide bọ̀ leyìí tí ó mú kí wọn ó gbé àwòrán rẹ̀ sójú ewé àkọ́kọ́ ìwé àtẹ̀jáde kan kan pẹ̀lú àwọn mììran biúi Bodega Girls àti S. cole Bákan náà ni wọ́n ni ìfọ̀rọ̀wérọ̀ pẹ̀lúu Magasíìnì náà.
Ní oṣù kọkànlá ọdún 2009, Nneka ṣe ìpàtẹ orin rẹ̀ àkọ́kọ́ lọ sọrílẹ̀ èdè USA nibi tí ó ti ṣeré nilùú New York, Vienna, Washington D.C., Boston, Philadelphia, Los Angeles àti San Francisco.
Bákan, náà ni ó jẹ́ ẹni àyẹ́sí pàtàkì níbi ayẹyẹ ‘the Roots Jam, àwo r2 àkọ́kọ́ lórílẹ̀ èdè Améríkà tí ó pé ní ‘ concrete Jungle” ni yóò jáde níjọ́ kejì oṣù kejì ọdún, 2010. Ọ̀kan nínú orin inú àwo rẹ̀ tí ó pé ní “kangpe” ni ó ṣe bẹ́ẹ̀ jẹ́ átẹ́wọ́gbà EA sports FIFA 2010 gẹ́gẹ́ bíi orin abẹ́nú fún eré bọ́ọ̀lù orí ẹ̀rọ amóhùn –máwòrán.
Ní oṣù kìíní ọdún 2010, Nneka Farahàn lórí ètò tí a pè ní ‘Late show’ pẹ̀lúu David Letterman ní ìlú New York kí ó tó lóre ọ̀fẹ́ àti gbé rẹ̀ kiri ilẹ̀ Amẹ́ríkà. Ó gbà láti rìrìn –àjò orin kík̀ pẹ̀lúu Nas àti Damian Marley láti le é báwọn gbé àwo orin ‘Distant Relativs “ larugẹ. Ó ti ṣe àtúnkọ orin rẹ̀ tí ó gbajúmọ̀ jù u ni ̂”Heartbeat “ pẹ̀lu Nas tí yóò si di kíkó jáde laipẹ jọjọ. Ó tún gbà láti kópa nínú ayeye ìpàt orin tí a pè ní “Lilith Fair Concert" (2010) pẹ̀lú àwọn aḱrin bí i Tegan àti Sara, Sarah Mcachlan. Kelly Clarkson Jill scott, Erykah Badu, Corrine Barley Rae, Mary J Blige, Rihanna, àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ gẹ́gẹ́ bí akópa. Yọ́ó tun ṣere bákan náà ni ashington, Raleigh àti Charlotte nílẹ̀ Amẹ́ríkà. Bẹ́ẹ̀ ló tún kọ orin tí ó fi sorí ìdije b̀ọ́ọ̀lù àgbáyé tí a pé ní 2010 ifa world cup tí ó wáyé nílẹ̀ Gúsù Afíríkà (south Africa) tí ó pé ní “ Viva Africa “. Ó ṣe èyí nítórí tí ó jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ ìdíje náà nilé aláwọ̀údú.
Ó gba àmì ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bí akọrin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó dára júlo níbi ayẹyẹ Nigeria Entertainment Awards 2010 tí ó wáyé ti ó wáyé nílùú New York Lorílẹ̀ èdè Amẹríkà.
Ọ̀nà Ìṣowọ́ Kọrin[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Bótrilẹ̀ jẹ́ pè Nneka n kọrin ju Ráàpù lọ, ó ní orin hip-hop bi òún fi bẹ̀rẹ̀, òun sí ni óń fún òhun ní ìmísí nígbà tí ó si dárúkọ àwọn olórin bíi Fẹlá-kuti àti Bob Marley, kò ṣàì dárúkọ àwọn olórin Ráàpù ìgbàlódé bí i Mos Def, Talib Kweli àti Larry Hill gẹ̀gẹ̀ bí àwọn ti orin wọ́ nípa lórí ìrìn àjò òhun nínú orin kíkọ. Àwọn orin rẹ̀ a máa ní òye nípa ìtàn àti ayé e rẹ̀ lórílẹ̀ Nàìjíríà àti ìgba rẹ̀ nílùu àwọn aláwọ́ -funfun. Àwọn orin rẹ̀ a tún má a sọ nípa ìjẹgàba àwọn ènìyan péréte lórí ọ̀rọ̀ ajẹ́,ìṣẹ́ àti ogun tí ó sí máa ń kún fún ẹkó ìwá áti ẹsẹ bíbélì nígbà ti àwọn aláwìyè kan nídi iṣẹ́ orin a máa fiwé Erykah Badu, Neneh Cherry àti Floety.
Ìpòngbẹ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Orin rẹ̀ tí ó pé ní “Heartbeat” jẹ́ èyi tí ṣarah Matos (Magarida) àti Lourenco Ortiago (Rui) ti kO lọ́pọ̀ ìgbà nínú sáà keje ti orin ilẹ̀ Potogí tí wọn ń pè ní |Moranges comAcucar”.
Awon awo orin to te jade[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Albums[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- 2005: Victim of Truth
- 2008: No Longer at Ease
- 2011: Soul Is Heavy
Compilations[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- 2009: To and Fro (3 CD-Box-Set)
- 2009: J.Period & Nneka The Madness (Onye-Ala) Free Download
- 2010: Concrete Jungle
EPs[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- 2005: The Uncomfortable Truth
Singles[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- 2005: The Uncomfortable Truth
- 2006: Beautiful
- 2006: God of Mercy
- 2007: Africans
- 2008: Heartbeat #9 Portugal, #20 UK, #34 Austria, # 49 Germany
- 2008: Walking
- 2009: Kangpe
Soundtracks[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- 2011: "Beat the World" (Expresse Yourself)


text:
Edgar Adrian
Edgar Douglas Adrian niogbónjo osu kokànlá Odún 1889 (11-30-1889). A bi I ni ilú Hampstead, London, England. O kú ní ojó kerin osú kejo odún 1977 (ní ìgbà naa o jé omo dun méta-di-ni-aadorun-un).
O jé ará ìlu British tí o jé onímo ifero mo-ise-ohun-elémi ati ólùgbà ebùn íyibíye olólá ni odún 1932 fún ìmo ìse ohun elemi ti oun àti Sir Charles Sherrigbon jùmò jé fún ìmúlò oun kan nínú ara tí o má gbé ìròyin làtí ibi opolo de ibi-ti-o kú lárá.
Omo Alfred Douglas Adrian, onimoran ofin fún igbimo ijoba ibíle tí BriitisI (British) ni ojogbon Edgar je. Òjògbón Edger Adrian lo si ile-ìwe West Minister, o si ká sáyénsì adándá ni ilé-ìwé gíga ti Kémíbiriijì. O si wa ni ibè fún opolopo odun. O parí kí kó ìmò egbógi ni odun 1915. Isé aseparí fun eko won ti ile-wosan ni o se ni ile-Iwosan ti St. Bartholemew’s ni London nigba ogun agbaye kiini, O se ìtójú àwon ológun. Òjogbón Edger pada si Kémíbirììji ní odun 1919, ni igba ti o di odun 1925. Òjògbón Adrian Baron fé Arabirin HESTER AGNES PINSENT ni ojó kerin-la osu keta odun 1923 (14-6-1923). Won bi omo méta (omo obinrin kan àti awon Ibejí miiran). Òjògbón Adrian se awárì elétirìiki nínú èyá ara níbí isan.


text: 1Yeesu bàn̄ Jeeriikooyee, ki bíī còom̄ ki jītí kitiŋin. 2Uninja ubɔ nìn bí niin, bi yíì-u Jaasee. U nìn sá bifɔtiliibi kpiliu ní ki sá ugaaja. 3Kijapaayee bàà péēnyàab̀ kí wāl̀ un ní Yeesu baasii sée, ama u nín sá kinigiŋgiŋee puee waa ŋūǹ kí ká-u kun puee binib nìn múkú Yeesu pu tikpil. 4Ní u sáǹ ki līntì nyɔkɔpu ki cūtìi jɔ́m̀ busubu pu kí wāl̀ Yeesu, kun puee Yeesu dàá jītí niin ní. 5Yeesu dūu bāań niinee, ní ki wáaǹ yilpu ní ki bí-u yii: “Jaasee, kpákatiń malaa, kun puee sii dumpu ní m dàá kɔ́ díǹ.” 6Ní Jaasee ŋá malaa malaa ki kpákatìń ní ki fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki cūnnì u-dumpu nì dipɔɔpindi. 7Bin nìn bí niin ki ká mimmee nìn bíī gbùkum̄ yii: “Uninja nee cūtì ki kɔ́ unikpiti dumpu dee.” 8Ní Jaasee síl̀ ti-Dindaan nimiin ní ki bí yii: “Ti-Dindaan, kpèè, m dàá lēēm-gaajati dijandi kí tīī bisoodambi, ní m yaa nìn mūul̀ ubɔ ki fɔ̃ɔ̃ animil u-cee, m dàá téeǹ-u min m mūul̀-uee minaa pu.” 9Ní Yeesu bí-u yii: “Difiil kɔ́nní kudii nee poon díǹ, kun puee uninja nee mun sá Abraam maaliŋun ní. 10Di sá yii man Kinibiki dɔ́miń kí nyàab̀ kí fīī bin nìn wáŋkèe ní.” 11Ní Yeesu gítī kútì tibɔŋmantikaal nee ki lī bin nìn bí ki pílfíǹ-uee, kun puee bi nìn dàkafī yii, u nín tɔ́ob́ Jeerusaleem nee, Unimbɔti dàá dū-u kí kàan̄ dibeel kɔŋkɔnnee dee. 12Ní u lī yii “Uninja ubɔ di sá ubɔti maaliŋun, ní ki yíkì ki búntì kitiŋ kiba poon ndandati kí cù kí fɔ̃oń dibeel, kí gítiń u-tiŋki pu kí dāá kàl̄ tibɔtiil. 13Kí wàatī ú nín yīkèe, u yíiń u-tɔntɔnliibi kansikinee saalaa ní ki tīī bi-kɔkɔ kinimifɔŋ kiba kiba bí nīn bàntī ú dāan̄. 14Ama ní u-tiŋkin nib kaa là u-bɔti. U yíkì kpalaayee, ní bi tú binib u-boon bí cùú tùkù-u yii bíǹ kaa là kijapaai gbanti ń nīn sá bi-bɔtiu. 15“U nín cūtì bi kāaǹní-u dibeel u fātìńee ní u yíiń u-tɔntɔnliibi saalaa bin u nìn tīī animil bí nīn cáā bàntēe kí kpèè yii bi bāntì ki ká mana. 16Ní upeepeekaa dɔ́miń ki bí yii: 'Ukpil, a nín tīī-mi animil ḿ bàntēe, m bāntì ki ká míǹ saalaa mun ki kútì.' 17Ní u-kpiliu bí yii: 'Mboo, a sá utɔntɔmmɔnti, kun puee m tīī-si tiwan fiii ní a ŋúb́-tì nì deedee, an puee m kāaǹ-si á nīn sá ntimu saalaa bɔtiu.' 18Ní uliliiti mun bāań ní ki bí yii: 'A nín tīī-mi animil ŋiŋyee, m bāntì ki ká míǹ miŋmoo pu ki kútì.' 19Ní ukpilee bí yii: 'Si mun ń nīn sá ntimu muŋmoo bɔtiu.' 20Ní ubɔ mun bāań, ní ki bí yii: 'Ukpil, kpèè, a-nimiliŋ sèé, m dūu kúĺ kiŋaabikin ki yɔ́oǹ-si. 21M fāŋkì-si, kun puee a sá unil un bɔti pɔ̄ɔ̄yee, kun saa yɔ́oǹee kúǹ ní a yòontí, ní ki cēēkun saa búĺee.' 22Ní ubɔtee bí-u yii: 'Utɔntɔŋkpiti ní a sá. Tin tin a sòon̄ee tíǹ ní m dàá gíiǹ kí kpò a-bɔti. A nyí m sá unil un bɔti pɔ̄ɔ̄yee, ní kun maa síiǹee ní m yòontí, ní ki cēēkun kun maa búĺee, 23kin, ba pu ní aa cáá m-nimiliŋ kí ŋá baŋkan, m yaa láā fātìi gítìńee, ḿ bàà fɔ̃ɔ̃ m-nimiliŋ nì ipaati?' 24Ní u bí bin bí niinee yii: 'Fɔ̃ɔ̃maan animil u-cee kí dūú kūtì un cáá saalaayee.' 25Ní bíǹ bí yii: 'Ukpil, u cáá saalaayaa!' 26Ní u kíí-bi yii: 'M tùkù-ni yii, un kamaa yaa ŋúb́ tin u cááyee tiŋanee, bi dāa kútí-u ní. Ama un kamaa yaa kaa ŋúb́ tin u cááyee tiŋanee ní bí dāá fɔ̃ɔ̃ fiii un u cááyee. 27An yaa kíǹ m-nannanliibi bin bí yii baa là ḿ nīn sá bi-bɔtiuee, cáaḿmaan-bi kí kpò-bi m-nimiin doo.' ” 28Yeesu sòon̄ míǹ ki dɔ́òyee, ní ki līntì bin táá-uee nyɔkɔpu ki búntì Jeerusaleem. 29U nín tɔ́ob́ Beetifagee nì Beetanii, kigbantaŋ kin bi yíì Ɔliifi sufii joolee ceeyee, ní u dū u-boonnooliibi bili ki tú u-nyɔkɔpu ki tùkū-bi yii: 30“Nín̄ cámaan kitimbilii kin bí ti-nyɔkɔpu nee. Ni yaa bàn̄ ki kɔ́ ki-nee, ni dàá ká dimampɔmbil diba gbìn̄, din pu báà ubɔ kaa láá kāl̀ee, ní gbìntīmaan-di kí cáań-mi. 31Ubɔ yaa bālfì-ni yii: 'Ba pu ní ni gbìntī-dee?' ní kíí-u yii: 'Ti-Dindaan di nyàab̀ kimaŋ.' ” 32Bin Yeesu túee búntì ní ki bàn̄ ki ká kii u nín tùkūń-bi puee deedee. 33Ŋyunti ŋun bi bíī gbìntī kimaŋee ní ki-dindambi bālfì-bi yii: “Ba pu ní ni gbìntī-kì?” 34Ní bi kíí-bi yii: “Ti-Dindaan di nyàab̀ kimaŋ.” 35Bi cáań dimampɔmbilee Yeesu cee ní ki pēetì bi-wampeeŋkaati ki páaǹ di-pu ní ki yāntì Yeesu kāl̀. 36Yeesu còom̄ ki cée, ní binib kpátí bi-wampeeŋkaati ki bīil̀ nsan pu. 37U bíī kpákatí Ɔliifi sufii joolee pu ki tɔ́obiń Jeerusaleemee, u-boonnooliibi kpáfì dinikitikpaandi an mɔ̄ǹ-bi tikpil bi fàal̀ ki pàkà Unimbɔti mpɔn maamaacib bin bi nìn ká Yeesu ŋáaǹee pu. 38Ní bi lì yii: “Ti-Dindaan ń bìin̄ ubɔti un dòoń u-yindi puee boon. Unimbɔti tīiń-ti ŋgbansɔŋfi ní binib bíī tìì-u tinyool.” 39Fariisab biba nìn bí kunipaaun, ní ki bí Yeesu yii: “Ukpil, tùkù a-boonnooliibi yii bí ŋmīĺee.” 40Ní Yeesu kíí-bi yii: “M tùkù-ni ibaamɔn ní, báà binee yaa ŋmíl̀aaa, ataŋkpee dàá kūuntì.” 41Yeesu nín pìl̄ Jeerusaleem ki wál̀ kitiŋee ní u bíī sūǹ ki-nib pu, 42ní ki bí yii: “Díǹ wiiŋŋu nee ni yaa bàà ŋūǹ kí béé kun ŋūǹ kí cáań-ni ŋgbansɔŋfee, ama kɔŋkɔnnee an bí-ni dibalin. 43An puee iwiin iba dòoń ni-nannanliibi dàá dāan̄ kí bíĺ ataŋkpuku kí màntīí tū ni-tiŋki, ní kí lùtīí gɔ́ń-kì kí táká-ni. 44Bi dàá kúntí ni nì ni-tiŋki kɔkɔ, kí taa kíń báà kudigbuŋu, kun puee naa béè ŋyunti ŋun Unimbɔti dɔ́miń kí jòoń-nee.” 45Yeesu bāań Jeerusaleemee, ní ki kɔ́ Kunimbɔtidiin, ki kíĺ ki bíī jì biwannyafiliibi, 46ní ki tùkū-bi yii: “An ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaun yii: 'M-diiku dàá nīn sá ŋwimmeem diiku ní, ama ní nimbi dū-ku ki kpántì kunaayudii.' ” 47Yeesu nìn kíǹ ki bí baabadal Kunimbɔtidiin ki dàkà Unimbɔti bɔti, ní bisaraaŋakpilib nì bimaradakaliibi nì biyidambi bíī nyàab̀ bi nín dàá dī pu kí kpò-uee, 48kaa nyí min ní bi dàá ŋée, kun puee kunipaau kɔkɔ nìn bí ki pílfíǹ Yeesu kaa là kí lɔ́ɔ́ u-nyɔɔbundi báà diba.


text: 1Fɔn naà à gbɛ̀ ve tɛmùì yɛ? À sìɤàì nɔɔ̀ sɛlɛ siin nɛ̀nù wɔ́, dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve Ŋgàla wɔ sɛlɛ kàí soolo nɛ̀ sɛ̀lɛ́ɛ̀ dè nù gbàà? 2Ě nyɔìŋ de pɛ́! Sɛlɛ siìn wɔ de kewúì èì nàu jìjà dè yɛ? Nà sɛlɛ̀ wolo nɔɔ̀ mùnɛ̀ falan wòlù sɛlɛ siìn jɔ̀ɔ̀. Ǎ mùndí nà tàodéè nɛ̀ì gbɛ̀ ye sɛlɛ siìn nù. 3Ŋgàmáà nù nà sì wɔ̀lɔ́. Èé wó kàdí nà wúlú Ŋgàla nímí kwali à Jisɛ̀ wò jòò a de nù kɔlɛ̀n, nà pɛ́ à falaón wɔ faláàn. 4Èé wó kwalidí nà wúlú Ŋgàla nímí, wò kìimadí nà à Jisɛ̀ wò jòò wɔ faláàn nù. Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ Tedé Ŋgàla wɔ̀ júwàì Kolàì dè falan jɔ̀ɔ̀ wɔ de kewu gbàáà nù, nà bɛ́ɛ́lɛ́ à dɔ̀ ve dè falan jɔ̀ɔ̀, a nɛ̀ tàode dèèlè. 5È dè má à dè nù kɔlɛ̀n Kolàì wɔ faláàn nù, kɛní à dè ve nɔɔ̀ nù kɔlɛ̀n, wɔ de dɔ sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù falan jɔ̀ɔ̀. 6À sì è à nɛ̀ wò kpagbaó nà wòlu fuyó dè sɛ̀lɛ laáà e kanàì dè Kolàì tíì eodè. Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve nà jaindéè dɔ̀ɔ̀ e sɛlɛ siíìn, e de kewúì nyùmù nù. Ŋwɔnɔ̀ dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve è ǎ sɛlɛ siìn wɔ kɔnyà dè ye gbǐn tàodè. 7Wòlù kàmá falan, sɛlɛ siìn wɔ de kewu ě wɔu jìjà dè ye. 8È dè má à Kolàì wò jòò à falaón, kɛní a funàì à nɛ̀ à wo jòò à dè ve mùndí tàodè. 9À sì è mùndí à nɛ̀ Kolàì wɔ̀ dí dè dɔ ya falan jɔ̀ɔ̀, ŋwɔnɔ̀ wɔ̌ falan ye. Falan wɔ de kewu èì wɔu jìjà dè ye, 10faláàn wɔ́ falaón è, wɔ̀ falaón naà nù kɔlɛ̀n, ŋwɔnɔ̀ falan wɔ de kewu èó wɔu jìjà de. Ŋwɔnɔ̀ tàodéè wɔ́ dè naà e nɛ̀nù wɔ̀ dè e nɛ̀nù Ŋgàla ŋwùnù. 11Yèlé nì nɔɔ̀ nà pɛ́ nà júwàì na bulùì falan wòlìì sɛlɛ siìn jɔ̀ɔ̀, kɛ́ nà dè tàodè Ŋgàla bò nà Jisɛ̀ Kolàì wò jòò na nu kɔlɛn dèéè saala nù. 12Sɛlɛ siìn wɔ de kewúì èe dè naà mùndí na eu jìjà. Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve nǎ na bulu na lɛ soo bi siíìn bu ŋwànì, 13kpedeó na nì na jaindéè e gbǐn sɛlɛ siìn ku wɔ̀lɔ́ wò jòwàì è màlùŋ de siin kùla ŋwùnù. Kɛ́ è ŋwùwá na tù na bulúì Ŋgàla jɔ̀ɔ̀, mùnɛ̀ wòlúò wòó falan jɔ̀ɔ̀ wolo ya, wò dè naà tàodè. Nà tù na bulúì Ŋgàla jɔ̀ɔ̀ wɔ̀ jòwàì nà telembo sɛ̀lɛi ŋwùnù. 14Sɛlɛ siìn wɔ faàn èe tì nau. Nàì kaɤà jàdè dè, kɛ́ nà dè Ŋgàla wɔ sɛlɛ kàí soolóè jàdè. 15Jɛ́ naà à nɛ̀ ve mu? À dè ve nɔɔ̀ sɛlɛ siin nɛ̀ wɔ́ èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, àì kaɤà jàdè dè, kɛ́ à dè Ŋgàla wɔ sɛlɛ kàí soolóè jàdè yɛ? Ě nyɔìŋ dè pɛ́! 16Ŋgàmáà nù nà sì wɔ̀lɔ́. È dè má nà tù má na bulúì kɔnyà sɛ̀lɛ̀ nù wòlù jɔ̀ɔ̀, wɔ̀lɔ́ nà nyìnì wɔ wòì, kɛní nà dè e nyɔɔ́ɔ̀ wɔ kɔnyàì, na dè wɔ wòi nyìnì. Nà dè má sɛlɛ siìn wɔ kɔnyàì, dɔɔ ei jèè dè falan. Kpedeó na dè mùndí wòi nyìnì sɛ̀lɛ̀ wɔ kɔnyàì dɔ̀ɔ̀ wɔi jèè èè dè telembo. 17Kɛ́ Ŋgàla wɔ màmà tɛ̀gbɛ̀lɛ̀! Dúwai dɛ̀ɛ̀ nù nà dedí sɛlɛ siìn wɔ kɔnyàì, kɛ́ ŋgàmáà ná sàó è sɛlɛ siyáà nù, nà nyìnìó e wòì na kulúì nù. 18Wò saó nà sɛlɛ siìn jɔ̀ɔ̀, ŋwɔnɔ̀ nà dè naà kɔnyàì telembo ŋwùnù. 19(Na jainu nyíní nyinìì dè, dɔɔ ŋwùnù mà ka na bò dɛ̀kpɛì wòi wòló nù ná gbɛ̀ ei nde saì.) Dúwai dɛ̀ɛ̀ nù nà tùó na bulùì kɔnyà sɛ̀lɛ̀ nù nàndí sɛ̀lɛ̀ì jɔ̀ɔ̀ kùla siin towò towóì kùla ŋwùnù. Nyɔìŋ nɔɔ̀ nà yá na bulùì kɔnyà sɛ̀lɛ̀ nù tu telembo jɔ̀ɔ̀ na dùmà na bului dè Ŋgàla ŋwùnù. 20Èé ná dedí kɔnyàì sɛlɛ siìn jɔ̀ɔ̀, nàì dí telembo wɔ kɔnyàì dè. 21Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ má de sɛlɛ kàí nà sàdí sɛlɛ dòò nù ná dedí e nɛ̀nù, wɔ̀lɔ́ é dè na tɛ̀ɛ̀mi kamànù naà? Sɛlɛ doo towóì woi jèè dè falan! 22Kɛ́ wòó naà nà sɛlɛ siìn jɔ̀ɔ̀ sa ya, ŋwɔnɔ̀ nà dè naà kɔnyàì Ŋgàla ŋwùnù. Sɛlɛ kàí ná gbɛ̀ e sàì dɔ̀ɔ̀ nù èè dè, na dè Ŋgàla wɔ faàn jèe wòlìì. Dɔɔ wɔi jèéè dè wɔ́lɔ́wɔ́lɔ́ lɔ̀ɔn fɔŋwúì. 23Dɔɔ ŋwùnù sɛlɛ siin nɛ̀ màyɛ́ɛ̀ dè falan, kɛ́ Ŋgàla wɔ saba lɛ́ɛ̀ èè dè wɔ́lɔ́wɔ́lɔ́ lɔ̀ɔn fɔŋwúì, à nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀ Kolàì wo jòò nà nu kɔlɛn dèéè ŋwùnù.


text:
Tíátà
Tíátà jé òrò tí ó wáyé lati inú èdè Gíríìkì tí o túmò sí ibì ìwòran ó sì tún ní èka bí eré ìtàgé tí ó túnmò sí pé, nígbàtí ènìyàn kan tàbí jù béè bá kó ara won jo ní àkókò kan tábì sí ìbìkan láti dá àwon ènìyàn lárayá. Nípa ìtúmò tí ó gbòòrò yí, lati ìgbà tí ènìyàn ti wà láyé ni tíátà ti wà to béè ge ti ó se sajejuwe ìgbé ayé ènìyàn nítorí Ìfé àwon ènìyàn si ìtàn síso. Lati ipinlèsè tíátà, ni ó ti n mú orísiirísi àrà dání. A sì máa n ló àwon èròjà bi òrò, ìsesí, orin, ijó àti ìwòran papò mó eré ìtàgé sínú tíátà. Tíátà ayé ìsinsìnyí ni ó tún kún fún òtíto bí ó tilé jé pé ó pín sí orísiirísi ònà.
Tíátà àkókó ní a se ní ègberún odún méjì sájú ikú Olúwa wa séyìn, ni ó jé eré ìtara nípa ilè Ígíbítì ìgbanì. Ìtàn nípa Olórun órísírì ni wón fi n se tíátà ni ododún lati sin Olórun ósírísì won yi títi di ìgbà yé òlàjú, èyí wá fi hàn nípa ìbásepò tí ó wa láàrín tíátà àti èsin.
Àwon ará Gíríkì ìgbanì ni ó kókó se àgbékalè tíátà gégé bí ìse, wón sì túnmò tíátà sí orísirí ònà bí eré ti adùn kéyìn rè, eré ti ìbànújé kéyìn rè àti eré tí ó se àpèjúwe àwùjo.
Sùgbón láyé òde òní, tíátà síse ti gba ìgbà òtun, tí à n se sínú fánrán fún àgbéléwò àwon ènìyàn fún ìgbádùn. Tíátà síse ti wá da isé òòjó àwon kan lóde òní. Tíátà àsà àti ise tí àwon òsèrè máa n lò latí se ìgbélékè àsà àti ìse tí ó ti dòkú, pàápàá ní ilè Áfíríkà. Nípa tíátà ni a ti mò pàápàá ni ilè Yorùbá àwon àsà ati ise wa, tí ó ti sonù nítorí àsà àti ìwà àwon òyìnbó ti gba àsà àti ìse wa lówó wa.
Òkan nínú ìsòrí tíátà ni, tíátà nípa àwùjo àti òsèlú. Tíátà nípa àwùjo nì àwon eléré ìtàgé fi n se òpòlópò àyípadà sí àwon àlébù àti kùdìè-kudie tó kù nínú àwùjo wa lónìí. Nípà tíátà síse yálà nípa eré ìtàgé tàbí ti àgbéléwò ni àtúnse ti n bá òpòlopò ayé tí ó wà ní ìkòríta ìríjú, tí won kó si mo ohun tó ye lati se. Òpòlopò olósèlú ni bá tí so ayé di tàwon nìkan, bí kò bá sí ti àwon aléré ìtàgé tábì ti àgbéléwò tí óun pi ìwà ìbàjé won léde.
Tíátà tí ó ti wà lati bí òpò odún séyìn, ló ti gbá àtúnse nípa ìdàgbàsókè tí ó ti dé báa ní ayé òde òní. Tíátà sise yálà ti eré ìtàgé tàbí ti àgbéléwò ló wà fún èkó, ìtósónà ati fún ìsàtúnse àwùjo tí a wà lónìí.


text: 1Ŋyunti gbantee, ubɔti Eeroodi kíĺ ki bíī sàantí Kriisitoo yab biba, 2ní ki yāntì bi lāntì Jaaki un sá Jaan maanee. 3U ká yii an ŋān̄ Juuda yab ceeyee, ní u yāntì bi cúú Piyeer mun. An nìn sá iwiin in poon bi ŋmɔ́ò kpɔnɔb bin baa ŋá ŋkpɔnɔnyɔkɔee ní. 4Bi cúú-u ki tɔ́ sarkanee, ní ubɔti lēēsoojab saalku nì ubɔ ń nīn cí-u tiŋan. U là yii, bi yaa jíń apibil jiŋaaliu ki dɔ́òyee, ú cáań-u samaa nimiin kí sòoǹ u-bɔti. 5Ŋyunti ŋun Piyeer nìn bí kusarkadiinee, Kriisitoo nikitil nìn bí ki mèé Unimbɔti u-pu, kaa gbèentí. 6Kutaa ń wúntí Eeroodi ń cáá-u ibɔsoon samaa nimiinee, kunyeeuee, Piyeer nìn sáká soojab bili kansikin ki dɔ̄ ki gèeǹ bi bɔ́ob́-u ikusaka ili, ní soojab bili yú kipunyɔkɔpu ki cí kusarkadii. 7Kpalaayee, Unimbɔti tūuŋŋu ŋubɔ dɔ́miń, ní kusarkadiin wál̀ nyákányaka. Ní ntūun fáá Piyeer takakal ki fīntì-u, ní ki bí yii: “Yīkì malaa!” Ní ikusakee cúū fɔ́fì u-ŋaliiyin ki lítì. 8Ní ntūun bí yii: “Gbìn̄ a-dambalau kí táká a-naatakaŋ.” Ní u ŋá míǹ. Ní ŋu gítī bí yii: “Dū a-satau kí pèen̄, kí nīn nɔ́ɔ́-mi.” 9Ní Piyeer nɔ́ɔ́-u ki nyánní kusarkadiin, kaa nyí min ntūun bíī ŋáańee sá ibaamɔn, an ŋá-u kii kudamintiiuee ní. 10Bi jítì soojapeekaabi pu ki tin jítì bililiitiibi mun puee, ní ki bàn̄ tikúti punyɔkɔki kin túĺ kitiŋinee. Kipunyɔkɔee cúū pīitì ki-ba bi-nimiin, ní bi nyáń ki tākaǹ didandi diba pu. Kpalaayee, ntūunee yíkì Piyeer cee. 11Niinee ní Piyeer béè ní ki bí yii: “Kɔŋkɔnnee, tiŋman, m nyí yii ti-Dindaan di túnní u-tūuŋŋu ŋú dāá nyāntí-mi Eeroodi ŋaan nì tin kɔkɔwoooo Juuda yab bàà cí kí ŋá-mee.” 12U yúl̀ ki dākafèe, ní ki nín̄ dòoń Maarii Jaan un bi páaǹ diyindi yii Maarkee na dumpu. Niin ní binib tikpil nìn kpáfì ki bíī mèé. 13Ní u bàn̄ ki fáá kunaakoou punyɔkɔ, ní usapɔɔn ubɔ un bi nìn yíì Roodee sútìń kí pīlfì. 14U béè Piyeer neenee, ní an mɔ́ɔkiǹ-u, ú bàà pìitī-uee, ní u sáǹ ki cūtìi tùkū yii Piyeer yú kipunyɔkɔpu. 15Ní bi bí-u yii: “A wáatì níiin?” Ní u bí yii: “An baasii sá ibaamɔn ní!” Niinee ní bi bí yii: “An dàá nīn sá Unimbɔti tūuŋŋu ŋun cí-uee ní!” 16Ŋyunti gbantee, Piyeer péēgbíntìi fátí, ní bi cúū pīitì ki ká-uee, ní ki bākatì sèeee. 17Ní Piyeer dū u-ŋal ki téefì-bi yii bí ŋmīĺee, ní u bíī máafí-bi Unimbɔti nín nyántì-u kusarkadiin puee. Ní u bí-bi yii: “Cùú tùkùmaan Jaaki nì nnabiyaamu mun kíǹee.” Ní u nyáń ki búntì laaaba mun. 18Kutaa wúntèe, soojab pɔbiliŋ bíil̀ tikpil, ní bi bíī bàlfī tɔb yii: “Ba di nín ŋá Piyeer dee?” 19Eeroodi tú bí nyàab̀-u, ní baa kpáàā ká-u. Ní u bí yii bí bàlfì soojab tibɔti, ní ki pú nsan bí kpò-bi. Niinee ní Eeroodi yíkì Juudee ki cūtìi kɔ́ò Seesaaree. 20Eeroodi nìn fɔ̃ɔ̃ Tiir nì Siidɔn yab pu diŋuul, ní bíǹ kpáfì dicilpu kí cùú ká-u. U-tiŋkin ní bi nìn tūntí tijin ki cāabìń bíǹ cee, míǹ puee, bi píí ubɔti Eeroodi cindin kpiliu Blasitusi kubɔɔtiiu ki wāatì, ní ki cūtìi gbāam̀ ubɔti Eeroodi. 21Ŋwiin ŋun bi nìn síiǹee bāańee, Eeroodi pēeǹ u-beebɔkutiŋ ki kā u-beejal pu ki bíī sòoǹ nì bi tibɔti. 22Ní samaa bíī kūuntí yii: “An sá unimbɔti ubɔ di sòoǹ, an kaa sá unil!” 23Dicilpu niin ní Unimbɔti tūuŋŋu ŋubɔ cáań iween ki tɔ́ u-pu, kun puee waa tīī Unimbɔti tinyool. Ní akoosibil aba kɔ́ u-ni ki ŋmɔ́ ki kūū-u. 24Ŋyunti gbantee, Unimbɔti nyɔɔbundi mòtīi gbìtī, ní bin fòol̄ ki kíikée wíiŋŋu gbēentí. 25Baarnaabasi nì Sɔɔl dɔ́ò bi-tuuŋŋi Jeerusaleemee, ní ki fātìi gítìń, ki kpáaǹní Jaan un bi páaǹ diyindi yii Maarkee.


text:
Micheline Calmy-Rey
Micheline Anne-Marie Calmy-Rey (ojoibi 8 July 1945) je oloselu ara Switzerland to di olori fun Eka Ijoba Apapo fun Oro Okere — eyun, alakoso oro okere orile-ede Switzerland. O tun je ikan ninu Igbimo Ijoba Apapo Switzerland lati 2002, ati Aare ni 2007.
Igba ewe ati ikeko[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Calmy-Rey je bibi ni Sion ni ibile Valais fun Charles ati Adeline Rey. Calmy-Rey gba iwe eri ni 1963 ni St. Maurice, ati iwe eri DEA ninu sayensi oloselu ni Institut de hautes études internationales (HEI) (Graduate Institute of International Studies) ni 1968. O wole oko ni 1966 ni gba to fe André Calmy. Won ni omo meji.


text:
Iléṣà
Iléṣà je ilu ni ile Naijiria.
Àwọn àkóónú
Isedale ati itan[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Tí a bá ń sọ̀rọ̀ nípa ojúlówó àwọn ọmọ Yorùbá ni ilẹ̀ Yorùbá òde-òní ìjẹ̀sa jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára ojúlówó ọmọ Yorùbá tí kò se fí ọwọ́ rọ́ sẹ́yìn nínú ìtàn àwọn Yorùbá. Oríìsíìsí ìtàn ni a sì gbọ́ nípa orírun Ìjẹ̀sà gẹ́gẹ́ bí ojúlówó Yorùbá kó dà a ti lè gbọ́ wí pé olórí àwọn Ìjẹ̀sà jẹ òkan lára àwọn ọmọ méjèje tí Odùduwà bí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìtàn ni a gbọ́ nípa ìsẹ̀dálẹ̀ Ìjẹ̀sà. Ó sì dàbí ẹni pé o sòro díẹ̀ láti sọ pe ọ̀kan ni fìdí múlẹ̀ jùlọ.
Lára ìtàn tí a gbọ́ ni wí pé ó jẹ́ àsà fún àwọn ènìyàn jàkànjàkàn láti wá bá Ajíbógun ní ibùdó rẹ̀, àwọn ènìyàn wònyí ni à ń pè ní “Ìjọ tí a sà”. Ní ìtẹ̀síwájú, ìtàn sọ fún wa wí pé òjígírí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí ò bá Ajíbógun kúrò ni ilé-ifẹ̀. Òjígírí yìí kan náà ló jẹ́ ọwá sí ìlú Ìpólé. Bákanna ni ìtàn sọ pé òjígírí ló jẹ Ògbóni sí ìlú ti Ìjẹ̀bú-jẹ̀sà. A sì tún gbọ́ wí pé nígbà tí Ajíbógun kúrò ni ilé-ifẹ̀, ilé-Ìdó ni o kọ́kọ́ dúró sí láti ilè Ìdó yi ló ti lọ sin òkú ọlọ́fin (Odùduwà) ní ilé-ifẹ̀, lẹ́yìn èyí ni a gbọ́ wí pé ìgbàdayé ni Ajíbógun padà sí, tí ó sì kú síbẹ̀. Ọ̀kà-òkìlè tí ó jẹ́ daodu fún Ajíbógun ni ó jẹ Ọwá sí ìlú- Ìlówá ti oun naa si sun ibẹ̀, bakanna ni Ọbarabara tí a mọ̀ sí Olokun. Esin ló je Ọwá sí Ìpólé. Ọwalusẹ ní ẹnití ó jẹ Ọwá àkọ́kọ́ sí ìlú Ilesà ti o nì. Bakanna ni a tún rí ìtàn míràn tó sọ fún wa nípa Ọwá Obòkun ti ilẹ̀-Ìjẹ̀sà wí pé nígbà tí Odùduwà tó n se bàbá fún (Ajíbógun) dàgbà ti ojú rẹ fọ̀ ni ifá Àgbọ̀níregùn ní kí wọn lo bu omi òkun wá kí ojú Odùduwà bàbá wọn lè là. Báyìí ní ó wá pe àwọn ọmọ rẹ̀ ni ọ̀kọ̀ọkan èjèejì wí pé ki wọn lọ bu omi lókun wá fún ìtọ́jú ojú òhun, sùgbọ́n èyí Ọwá re ló gbà láti lọ bu omi òkun naa wá. Nígbà tí ó ń lọ bàbá rẹ fun ní idà tí á mọ̀ sí idà ìsẹ́gun pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ agbára, a gbọ́ wí pé nígbà tí o n lọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsòro àti ìdàmú ló bá pàdé ni ojú ọ̀nà rẹ sùgbọ́n o sẹ́gun wọn pẹ̀lú idà ìsẹ́gun ọwọ́ rẹ, sùgbọ́n kí ó tó dé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ló ti sọ ìrètí nù èrò yìí ló mú kí bàbá rẹ gan-an pàápàá sọ ìrètí nù, èrò yìí ló mú kí bàbá pín gbogbo ogún àti àwọn ohun ìní rẹ̀ fún àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ (Owá)
Sùgbọ́n ìyàlẹ́nu ló jẹ́ fún àwọn ènìyàn àti bàbá wí pé ó lè padà dé mọ́. nígbà tí o dé wọn fi omi òkun fọ ojú bàbá wọn ó sì là padà, lẹ́yìn èyí ló wá bi bàbá lérè wí pé àwọn ẹ̀gbọ́n oun ń kọ́ bàbá sì sàlàyé fún pe ò ń rò pé kò lè padà wá sí ilé mọ́ àti wí pé ò ń ti pín gbogbo ogún fún àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ. Ajíbógun bínú gidi, ó wá bèèrè wí pé kí ni ogún ti oun báyìí, bàbá rẹ ni kò sí nkan-kan mọ́ àfi idà Ìsẹ́gun tí ó wà ní ọwọ́ rẹ nìkan ló kù, inú bí Ajíbógun ó fa idà yọ láti fi ge bàbá rẹ̀, sùgbọ́n idà bá adé ò sí ge jọwọjọwọ ìwájú adé naa, lẹ́yìn èyí ní bàbá rẹ̀ gbé adé naa fún, nítorí pé ó se akin àti akíkanjú ènìyàn, sùgbọ́n bàbá rẹ sọ fun wí pé láti òní lọ kò gbọdọ̀ dé adé tí ó ní jọwọjọẁ létí mọ́, àti ìgbàyí ló ti di èwọ̀ fún gbogbo ọwá tí ó bá jẹ ni ILÉSÀ.
Ìtàn míràn ni pé, lẹ́yìn ìgbàtí Ajíbógun ti parí isẹ́ ti bàbá ran tán ni o kúrò ni ilé-ifẹ̀ láti lọ se ìbẹ̀wò sí ìlú àwọn bàbá rẹ. lára àwọn ìlú tí Àjíbógun gba kọ já ni Osu àti àwọn ìlú míràn, a gbọ́ wí pé, Ọ̀kà-òkìle tí ó jẹ́ dáódù fúnAjíbógun ní ó jẹ Owari si ìlú Ìpólé tì wọn ń sì ń pé ni Owari. Ìtàn sọ fún wa wí pé Ìpólé yìí ní Ọ̀kà-òkìle jẹ Owa ti rẹ si sùgbọ́n oun àti àwọn ará ìlú ko gbọ ara wọn yé rárá nítorí agbára tí ó ní, sùgbọ́n o selẹ̀ wí pé ọ̀tẹ̀ yìí bẹ̀rẹ̀sì ni pọ̀ si láàrín àwọn ará ìlú pẹ̀lú ọba, ọ̀tẹ̀ yìí ló fa Ìjà tí ó pín ìlú sí méjì. lára àwọn tí ó kọ́ ara jọ ni wọ́n sọ gbólóhùn kan pé “Ìn jẹ́ asá” tí ó túmọ̀ sí pé “ Ẹjẹ́ ká sá “ èyí ní wọ́n yípadà sí Ìjẹ̀sà, àwọn wọ̀nyí ni wọn lo tẹ ìlú Ilésà gan-gan dó. Lẹ́yìn tí wọ́n tẹ ìlú Ilésà dó ni àwọn olóyè ti wọ́n kúrò ni ìlú Ìpólé pé ara wọn jọ pé ó yẹ kí àwọn ni ọba, wọ́n wa pa ìmọ̀ pọ̀ pé kí wọn lọ mú Ọwalusẹ ti se àbúrò Ọ̀kà-òkìle kí o jẹ́ ọba wọn, wọ́n se bẹ lọ́ọ̀tọ́ Owálusẹ si jẹ ọba àkọ́kọ́ ní ìlú Ilésà. Ìgbàtí tí Ọ̀kà-òkìle gbọ́ ní Ìpólé o ránsẹ́ sí Owalusẹ pé kí ó wá. Ọwálúsẹ̀ si se bẹ gẹ́gẹ́, ìgbàtí ó dé ọ̀dọ̀ Ọ̀kà-òkìle naa idà si etí Ọwálùsẹ̀, etí kàn si jábọ́, ìgbàtí Ọwálùsẹ padà sí Ilésà oun à ti Ọwá (Ọ̀kà-òkìle) kò rí ara wọ́n, àti ìgbàyí nì Oka- okule tí gẹ́gùn pé gbogbo ọdún tí wọ́n bá fẹ se ni ilésà wọ́n gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ se ti Ìpólé títí di àsìkò yìí. Lẹ́yìn gbogbo rògbòdìyàn yìí ni Ọ̀kà-òkìle (Owá) pinu láti ba gbogbo ará Ìpólé se ìpàdé pọ̀, ohun tí o sẹ lẹ ni Ìpàdé ni pé Ọ̀kà-òkìle se àlàyé pé oun fẹ́ férakù láàrín wọn (fẹ́ kú) ó fún wọn ni osù mẹ́ta, lẹ́yìn osù kan ará ìlú lọ ba pé sé kò fẹ́ wo ilé mọ ilè mọ ni, sùgbọ́n ojú ti fẹ́ ma ti Owari nítorí òrọ̀
òhún ti di yẹ̀yẹ́ láàárín ìgboro. Ìgbà tí ó di ọjọ́ tí ó fẹ́ wọ ilẹ̀ ó jẹ́ àárín òru bí owari se wọ ilẹ̀ ni gbogbo ìgboro dàrú nítorí gbiri gbiri tí wọn gbọ́ wọ́n sáré kiri, kò pé ní àwọn kan ri tí wọn si fi ariwo bọ ẹnu pé owá ti rì ò, Owá ti rì ò, èyí ní wọn yí padà tí ó di Owárì. Àfin tí o rì ni à ń pè ní Ùpàrà Owárì. Ìdí sì ni yìí tí Ọwá kò gbọ́dọ̀ fi dé ibẹ̀ títí di àsìkò yìí. Ìlú mẹ́ta ló kúrò ni Ìpólé, lára wọn ni Ìpólé, Ìjakuro àti Ẹ̀fọ̀n Aláayè. Ìdí nì yí tí wọn má ń sọ pé
“Ọ̀pá Ìpólé ku ogun
Ọ̀pá ijakuro ku ọgbọ̀n
Ọ̀pá Ẹ̀fọ̀n-Aláayè wọ́n ku mẹ́ta gege”
Àti ìgbàyí lo ti di òrìsà sí ìlú Ìpólé àti agbègbè Ìjẹ̀sà.
ÀWỌN ÌLÚ ÌJẸ̀SÀ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Tí a bá sọ̀rọ̀ nípa àwọn tí ó wà ní abẹ́ Ìjẹ̀sà, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlú ni a lè rí tọ́kasí lábẹ́ wọn. Lára àwọn ìlú wọ̀nyí ní a tí rí ìlú ńláńlá àti kékeré. Àwọn ìlú naa nì wọ̀nyí
(1) Ìpólé
(2) Ìrógbó
(3) Ìwukùn
(4) Ìbòdì
(5) Ìtapá
(6) Òdò
(7) Olówu
(8) Ìperindó
(9) Ìlokò
(10) Ìwáráya
(11) Ìsè-Ìjẹ̀sà
(12) Ìlérín
(13) Ìjẹ̀bú- Jẹ̀sà
(14) Ìpetu- jẹ̀sà
(15) Èrìn –Ìjèsà
(16) Ìdómínàà
(17) Ìlásè
(18) Ìlówá
(19) Ìkíyìnwá
(20) Ifẹ̀wàrà
(21) Èsà-òkè
(22) Èsà-odò
(23) Ìbòkun
(24) Òtan-ilé
(25) Ìmèsí-ilé
(26) Òsú
(27) Ìpetu-ilé
(28) Ìlàrè
(29) Ìlayè
(30) Ìtagúnmodu
(31) Mogbàrà
(32) Òmò
(33) Ìgángán
(34) Ilésà gan-an
ÀWỌN OYÈ PÀTÀKÌ NI ÌJẸ̀SÀ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Orísìrísì oyè ló wà ní ilé lólọkàn ò jọ kan. Pàápàá ní ìlú Ilésà gangan, bẹ́ pẹ̀lú ní àwọn oyè míràn tún wà ní ààrín àdúgbò. Bákan náà ni wọ́n ń jẹ àwọn oyè bi baálẹ̀, lọ́jà ni àwọn ìlú kékèké abẹ́ wọn. lára àwọn oyè pàtàkì tí ó wà ní ìlú ilésà gangan ní wọ̀nyí.
(1) Léjòfì
(2) Àrápaté
(3) Risawe
(4) Òdolé
(5) Lórò
(6) Ọbańlá
(7) Léjọ̀kà
(8) Sàwè
(9) Bajimọ
(10) sàlórò àti
(11) Yèyé ríse
ÈTÒ ÒSÈLÚ ÀTI ÈTÒ ÌJỌBA ÀWON ÌJẸ̀SÀ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Tí a bá wo ètò òsèlú tàbí ètò ìse ìjọba ilé ìjẹ̀sà a ó ri wí pé ó jé ètò ìsè ìjọba ti o dára. Nítorí pé, ọba ló jẹ́ olórí fún gbogbo Ìlú ti o maa n pa àsẹ bákan naa ní wọn ní àwọn olórí àdúgbò kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú àwọn ìjòyè. Lára àwọn oyè àdúgbò ni tí a rí olórí ọmọ, ọ̀wábùsuwà, lọ́tún, losì, Ìyá-lóbìrin, àti olórí àdúgbò gangan tí wọn maa n fi orúkọ àdúgbò pè bi àpeere:- bàbá lanaye ni àdúgbò Ànáyè, bàbá luroye ni àdúgbò Ìróyè abbl.
Àwọn olórí àdúgbò kọ̀ọ̀kan yi ló jé olórí fún àwọn ará àdúgbò wọn tí yoo si máà se ìsàkóso àdúgbò naa. Àwọn olórí yìí naa tún ni àwọn àsọmọgbè kọọkan pẹ̀lú isé olúkálukú. Ìyálóbìnrin wà fún ọ̀rọ̀ àwọn obinrin ni àdúgbò, bàbá lórí ọmọ wa fún ọ̀rọ̀ àwọn ọ̀dọ́. Ti ọ̀rọ̀ kan ba selè láàrín àwọn ọ̀dọ̀ tàbí làáárín àgbà tí ó wà ní àdúgbò. Wọn á gbé ejó naa lọ si ilé bàbá lórí ọmọ tí bàbá lórí ọmọ bá parí ọ̀rọ̀ náà tí wọ́n a tari rẹ̀ si olórí-àdúgbò àti àwọn ìjòye rẹ tí àwọn ìjòyè àti olórí àdúgbò naa kò bá rí ọ̀rọ̀ náà yanjú wọ́n a gbé o di ọ̀dọ̀ ọwá (Ọba wọn) àti àwọn Ìjòyè rẹ fún ejò dídá. Ọ̀dọ̀ Ọwá yìí ni ẹjọ́ gbígbé kiri parí sí. Tí a bá wá ri ẹjọ́ tí Ọwá kò le parí wọn a ní kí oníjà méjì naa lọ búra ní ẹ̀yìnkùlé Ọwá, níbíyi ènìyàn kò le se èké kí o lọ búra ní bẹ̀ nítorí kò sí ohun tí a sọ tí kò ní selẹ̀.
ÀSÀ ÀWỌN ÌJẸ̀SÀ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Tí a bá sọ̀rọ̀ nípa àsà ni ilẹ̀ Yorùbá lónìí, a ó ri wí pé kò sí ojùlówó ọmọ Yorùbá tí kò ní àsà, àmọ́ àsà wá le yàtọ̀ láti ibìkan sí ibòmíràn. Lára àwọn ojúlówó ọmọ Yorùbá tí ó ní àsà ni a ti rí àwọn Ìjẹ̀sà. Tí a bá sì ń sọ̀rọ̀ nípa àsà, àsà jẹ́ ohun tí agbègbè kan ń se yálà nínú Ìwà wọn, ẹ̀sìn wọn, tàbí nínú Ìsesí wọn.
Lára àwọn ohun tí a ti le kíyèsí àsà dada ni
(1) oúńjẹ
(2) oge síse
(3) ijó
(4) orin
(5) Ìwọsọ
(1) OÚŃJẸ:-oúńjẹ jẹ́ ohun tí kò sé fi ọwọ́ rọ́ sẹ́yìn ní àwùjọ, bẹ si ni àwọn agbègbè kọ̀ọ̀kan ní àwọn oúńjẹ tí wọ́n fẹ́ràn. Tí a ba sọ̀rọ̀ nípa oúńjẹ tí Ìjẹ̀sà fẹ́ràn jù tàbí oúńjẹ ti o jẹ́ oúńjẹ pàtàkì a o ni sai lai dárúkọ iyán, nítorí iyán ní oúńjẹ pàtàkì tí Ìjẹ̀sà maa n jẹ, bí o tìlẹ́jẹ́ pé wọn tun ni àwọn oúńjẹ míràn bi àmàlà, Ẹ̀bà, Fùfú, ẹ̀wà, Ìrẹsì abbl. Sùgbọ́n iyán ni ọba oúńjẹ wọn .Ìjẹ̀sà le jẹ iyán ni ẹmẹẹta ni ojúmọ́ tàbí ni gbogbo Ìgbà àti àkókò nítorí náà, iyán jẹ oúńjẹ fún Ìjẹ̀sà.
(2) IJÓ :- Nípa ti ijó jíjó kò sí àdúgbò tí kò ní ijó tàbí orin ti wọn, àwọn ondo n ko obitun, Ìlàjẹ àti Ìkálẹ̀ ń kọ bírípo, bẹ́ nì ti àwọn Ìjẹ̀sà pẹlú ilésà ń kọ orin Àdàmọ̀, bẹ́nì wọ́n tun jọ ijó Ìkàngá ati ijó lóye pẹ̀lú Ìlù bẹ̀nbẹ́ àti orin Ìkàngá bákannáà. Onírúrurú orin ni a mọ̀ Ìjẹ̀sà mọ́ sùgbọ́n Ìkàngá àti loye ni o jẹ́ orin Ìpílẹ̀ wọn ti wọn maa ń kọ.
(3) ÌWỌSỌ:-maa tú jẹ ọ̀kan lára àwọn ibi tí a tì lé rì àsà àti èdè Yorùbá bákannáà ni gbogbo àwọn ẹ̀yà kọọkan tún ní àsà ìwọsọ tí wọn. Àwọn obìnrín Ìjẹ̀sà maa nwọ àsọ̀ àfì tó jẹ́ Ìró àti bùbá bẹ́ni àwọn okùnrin wọn máà ń wọ esikí àti sòkòtò ẹlẹ́nu ńlá pẹ̀lú fìlà alabankata.
(4) OGE SÍSE:-jẹ́ àsà tí o sábà maa ń súyọ láàárín àwọn obìnrin pàápàá jùlọ àwọn ọ̀dọ́. Àwọn obìnrin Ìjẹ̀sà máà n lo lali, tiro, osùn láti fi soge.
ÀWỌN AKỌNI ÌJẸ̀SÀ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- Ògèdèngbé
- Ọrárálàdá
- Ọlọ́pọ̀idà
Àwọn ènìyàn ìlú Ìjẹ̀sà[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Àwọn Ìjẹ̀sà jẹ́ alákíkánjú àti jagunjagun ènìyàn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ogun ní àwọn Ìjẹ̀sà ni pa nínú rẹ̀, ní àkókò ogun kariaye ilè Yorùbá. Lára irú àwọn ogun bẹ́ẹ̀ tí àwọn Ìjẹ̀sà ja a ni ogun Ìbàdàn, ogun Jalumu àti ogun Kiriji tàbí ogun Ekìtì parapọ̀. Ogun Èkìtì parapọ̀ bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1877, o sì perí ní ọdún 1886. Ẹni tí ó jẹ́ bí asíwájú ogun pàtàkì yìí ni okùnrin alajagun Ìjẹ̀sà kan ti orúkọ rẹ ń jẹ́ Ògèdèngbé .Ogun Èkìtì parapọ̀ yìí ni ó mú orúkọ Ògèdèngbe dúró sinsin nínú ìtàn Yorùbá ogn náà si ja fún ọdún mẹsan gbáko ọdún 1910 ní ògèdèngbé kú.
Ohun kan tí àwọn Ìjẹ̀sà se ni Ìrántí Ògèdèngbé tí ó jẹ́ olórí àwọn Ìjẹ̀sà wà ni eréjà Ilésà ní iwájú ilé Ìfowópamọ́ ti “National Bank of Nigeria Limited” lsẹ́ Àwọn Ìjẹ̀sà
Gbogbo àwọn ẹ̀yà ìyókù ní ilẹ̀ Yorùbá ní wọ́n mọ àwọn Ìjẹ̀sà sí onísòwò paraku idi ni yi tí wọn fi ń pe àwọn Ìjẹ̀sà ni “Òsómàáló”. Gẹ́gẹ́ bí a ti rí kà nínú ìwé, a gbọ́ pẹ́ àwọn Ìjẹ̀sà ni ó dá àsà san an díẹ̀dị́ẹ̀ sílẹ̀ nínú Ìsòwò. Wọ́n màá n lọ láti ìlú dé ìlú àti ìletò de ìletò láti se isẹ́ ọjà títà wọn, ohun tí wọn si n ta ní pàtàkì ní asọ. Sùgbọ́n lónìí Ìjẹ̀sà ti kúrò ni a n kiri láti Ìlú de ìlú tàbí Ìletò de Ìletò, wọ́n ti wà nínú ilé ìtajà ní àwọn ìlú ńláńlá bíi, Ìbàdàn, Èkó, Ìlọrin, Ògbómọ̀sọ́, Kano, Kaduna, òṣogbo àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
Lẹ́hìn isẹ́ òwò síse ti a mọ si Òsómàló tí wọ́n máa ń kiri, wọ́n tún máa ń se isẹ́ àgbẹ̀ paraku nínú oko wọn, àwọn Ìjẹ̀sà a maa gbin kòkó, obì, isu, àgbàdo, káfé, ìrẹsì, àti orísì́ àwọn ohun jíjẹ míìràn. orísì àwọn isẹ́ míìràn tí àwọn Ìjẹ̀sà n se ni isẹ́ àgbẹ̀dẹ dúdú àti àgbẹ̀de góòlù, isẹ́ gbénàgbénà, asọ híhun, aró dídá àti orísi isẹ́ míràn.
Àwọn ilé isẹ́ ti a lè rí ní ilésà ní “ International Breweries Limited Nigeria” ni ibití wọ́n ti ń se ọtí ti orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ “Trophy Larger Beer” àti àwọn ohun amúlúdùn ti a lè rí ni ilésà lónìí ni iná mọ̀nàmọ́ná, pápá ìseré àti ilé ìtura. Ẹ̀sìn Àwọn Ìjẹ̀sà. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún sẹ́hìn, kí àwọn òyìnbó tó kó ẹ̀sìn àtọ̀húnrìnwá de orílè-èdè wa, àwọn Yorùbá ti ni ẹ̀́sìn ti wọn. llésà gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ilẹ́ Yorùbá maa n sin àwọn òrìsà bii ògún, ọ̀sun, ifá, èsù, ọya àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. àkọ́kọ́ nínú àwọn ẹ̀sìn àtọ̀húnrìnwá ti o wá sí orilè - èdè yìí wọ ilẹ̀ Ìjẹ̀sà ni nǹkan bíi ọdún mélòó sẹ́hìn ni a mọ̀ sí ẹ̀sìn Kìrìsìtẹ́nì, ẹ̀sìn Mùsùlùmí tí ó ti àwọn lárúbáwá wọ ilẹ̀ Ìjẹ̀sà.
Ẹ̀sìn Kìrìsìtẹ́nì náà ni a ti rí Ìjọ Àgùdà (Catholic), Ìjọ onítẹ̀bomi (Baptist) Ìjọ Elétò (Methodist) Ajíhìnrere Kírísítì (Christ Apostelic Church) kérúbù àti séráfù (Cherubim and Seraphim) àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Ètò Ẹ̀kọ́ Àwọn Ìjẹ̀sà ní Ìmọ̀ tí ó gbámúsé ní pa ètò ẹ̀kọ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Ìjẹ̀sà ni o di ipò gíga mú ní ilé isẹ́ ìjọba fún àǹfàní ìmọ̀ ẹ̀kọ́ wọn. tị́tí di àkòkò yìí ó tó nǹkan bí aadọta ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ tí ó wà ní igboro ilésà, ilé ẹ̀kọ́ girama méjìdínlógún àti ilé ìwé ẹ̀kọ́sẹ́ olùkọ́ onípòkejì méjì. Ni àfikún, ìjọba tún ti dá ilé- ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ́sẹ́ olùkóni, fún ilé ẹ̀kọ́ giga sílẹ ni llésà ni ọdún 1977(Osun State College of Education) Àwọn òrìsà ilẹ̀ Ìjẹ̀sà Owari, Owaluse, Oludu, Oluaye, Ajitafa, Ogun, Omi/Osun. Sùgbọ́n àwọn òrìsà kò se bẹ gbilẹ̀ mọ́ ni ilẹ̀ Ìjẹ̀sà. Ọ̀kan soso lalè ri níbú wọn ti o dàbí ẹni pé wọn sin se ọdún rẹ.
Àwọn Akóìjánupọ̀: 7°37′N 4°44′E / 7.617°N 4.733°E


text:
Kini Bibeli so nipa Isami ara / ebu?
Ibeere: "Kini Bibeli so nipa Isami ara / ebu?"
Idahun: Iwe Majemu lailai pase wipe awon omo Isreali, “ Eyin ko gbodo sin gbere kan si ara nyin nitori oku, beli enyin ko gbodo ko ami kan si ara nyin: Emi li OLUWA’( Lefitiku 19:28). Nitori naa, gege bi pe awon onigbagbo o se wa labe ofin Majemu (Romu 10:4; Galatia 3: 23-25; Efesu 2:15), nipa pe ofin kan wa nipa eyi o ye ki a bere ohun kan. Iwe Majemu titun o so ohun kan nipa wipe boya onigbagbo le lami tabi ni ebu.
Gege bi ila ati ebu ara, eyi je ona ti a le fi so fun Oluwa ki o lo eyi lati se ohun rere re. “Nitorina bi enyin ba nje, tabi bi enyin ba nmu, tabi ohunkoun enyin ba nse, e ma se gbogbo won fun ogo Olorun” (1 Korinti 10:31). Bibeli o pase wipe a ko le se eyi, ko si so naa wipe Olorun fe ki a se.
Ohun miran ti a ni latir o naa ni niwontunwosin. Bibeli ni wipe ki amura daradara ( 1 Timoteu 2;9). Iwontunwosin imura wa ti Oluwa fe niwipe ki a bo ara pelu aso ni ibi ti o ye ki a bo. Sugbon, eyi ki se wipe ki o mura lati je ki awon enia ma wo o. Awon ti o ba mura o ni lati je ki awon enia ma wo won nitori nkan ti won wo. Ami ati ebu ara si je ohun ti an soro nipa. Nitori naa, ami ara ati ebu k oto si omo Olorun.
Eyi ti a fi ni oye naa ni wipe, igbati Bibeli ko so ohun kohun nipa re, o ye ko ye wa wipe eyi si je ohun ti Oluwa ko feran rara. “Ohun ti ko je nipa igbagbo ese ni” (Romu 14:23). A ni lati ranti wipe ara wa, emi wa, ti di irapada, o si ti di ti Olorun. Bi o ti leje wipe 1 Korinti 6:19-20 ko so ni pato nipa re, ko si fun wa ni ipilese re, “Tabi, eyin ko mo pe ara nyin ni tempili Emi Mimo, ti mbe ninu nyin, ti enyin ti gba lowo Olorun? Enyin ki si ise ti ara nyin, Nitori a ti ra nyin ni iye kan: nitorina e yin Olorun logo ninu ara nyin, ati ninu emi nyin, ti ise ti Olorun.” Eyi je otito lati mo ohun ti a n se, ibi ti asi n lo pelu ara wa. Ti ara wa b aje ti Olorun, a ni lati bere fun aye ki a to fi “ami” tabi ebu si.
Kini Bibeli so nipa Isami ara / ebu?


text:
Kini kristiani?
Ibeere: "Kini kristiani?"
Idahun: Iwe awon onitumo ti Webster so nipa kristiani “Enia ti o gbagbo ninu Jesu gege bi Kristi tabi nipa esin kiko Jesu.” Gege bi eyi se je igbese rere lati ni oye nipa kristiani, gege bi awon elomi ran si ti tumo re, o je ge bi ohun ti ko so idi naa dada nipa nipa otito bibeli lati le mo itumo kristiani.
Ona meta ninu iwe majemu titun ni a ti lo gbolohun kristiani (Ise awon Aposteli 11; 26: 26; 28: 1 Peteru 4; 16). Awon omo lehin Jesu Kristi ni won koko n pe ni “kristiani” ni Antioku (Ise Awon Aposteli 11; 26) nitori iwa won, ise won ati pe oro won bi Kristi ni. Awon ti o ti ni igbala ni Antioku ni won pe be lati fi won se yeye, won si n pe won ni Kristiani. Itumo eyi ni wipe, “Egbe ara awon Kristi” tabi “omo lehin Kristi”. Eyi si sumo ohun ti itumo iwe Webster pe.
Leyin igba die, gbolohun naa”Kristiani” ko fi le je ikan gidi nitori pe a ma n lo fun elesin tabi eni ti o ni iye nipa nkan biko se atubi ninu Oluwa ati omo leyin Jesu Kristi. Awon eniyan ti ko gbagbo ti ko si ni ireti ninu Jesu ma n pe ra won ni Kristiani nitori pe won ma n lo ile ijosin tabi won gbe inu ilu ti o je Kristiani. Sugbon, ki ama lo si ile ijosin, ki a ma te ri ba fun awon to da ju wa lo, tabi ki a je enia gidi ko ja si wipe kristiani ni wa. Bi oniwasu “li lo ile ijosin o ja si wipe Kristiani ni o, o da bi eni to o lo si ibi ti won ti n tun oko se, iyen o ni wipe o mekaniki ni o. “Bi omo ile ijosin, ki o si ma gbo iwasu dede, ki o si ma se ise ni ile ijosin, ko so e di Kristiani.
Bibeli ko w ape ise rere owo wa ko le je ohun ti ere lowo Olowa. Titu 3;5 wipe, “ki se nipa ise ti awa se ninu ododo sugbon , geg bi anu re li o gba wa la, nipa iwenu atunbi ati isodi titun Emi Mimo. Nitori naa, kristiani je enia to o je atubi ninu Oluwa (Johannu 3:3; Johannu 3;7, 1 Peteru 1; 23) ti won si fi igbagbo ati ireti won si inu Jesu Kristi. Efesu 2;8 so wipe, “ Nitori ore-ofe li a ti fi gba nyin la nipa igbagbo; ati eyini ki ise ti enyin tikaranyin; ebun Olorun ni.” Eni to je kristiani gidi ni enia ti o ti toro idariji ese ti o si fi igbagbo ati ireti re sinu Jesu Kristi nikan. Ireti won ko si ninu esin, ohun igbagbo omo enia tabi ohun to ye ka se, ti ko ye ki a se.
Kristiani gidi je enia ti o fi igbagbo ati ireti re si inu Jesu Kristi ti o si mo n wipe o ku lori igi agbelebu lati rawapada lowo ese, ti o si jinde ni ojo keta lati gbako so lori iku, ki o si fun wa ni iye ainipekun ni fun awon ti o ni igbagbo ninu re. Johannu 1; 12 wipe, “sugbon iye awon ti o gba a awon li o fi agbara fun lati di omo Olorun ani awon na ti o gba oruko re gbo.”
Kristiani gidi je omo Olorun ni toto, ebi omo Olorun, eni ti si fun ni igbesi aye titun ninu Kristi. Ohun ti a fi le da kristiani gidi mo n ni ife ti a ni si ara wa, omo leyin keji wa ati ofin Oluwa ti a pa mo n ninu oro re. (1 Johannu 2;4, 1 Johannu 2;10).
Nje o ti se ipinu fun Kristi nitoripe ohun ti o ti ka ninu oju ewe yi. To ba jebe, jowo te “Mo ti gba Kristi ni oni” ni abe.
Kini kristiani?


text:
Nje igbala ayeraye wa ninu Bibeli?
Ibeere: "Nje igbala ayeraye wa ninu Bibeli?"
Idahun: Nigbati awon enia ba mon Kristi gege bi olugbala won, won yio si sun mon Olorun ti yi o si fun won ni igbala ayeraye. Juda 24 so wipe, “Nje ti eniti o le pa nyin mo kuro ninu ikose, ti o si le mu nyin wa siwaju ogo re lailabuku pelu ayo nla.” Agbara Olorun le gba wa ki a si ma kose. O ni o le se ohun ti o ba fe se, ki se awa, ki a si wa ni ona ogo ni waju re. Igbala ayeraye wa ni Oluwa ti o n toju wa, ki se nipa igbala ara wa.
Jesu Kristi Oluwa wipe, “Emi si fun won ni iye ainipekun: nwon ki o si segbe lailai, ko si si eniti o le ja won kuro li owo mi. Baba mi, eniti o fi won fun mi, po ju gbogbo won lo: ko si si eniti o le ja won kuro li owo Baba mi (Johannu 10;28-29). Jesu ati Baba wa si ti mu wa duro sinsin ni owo won. Tani o le ya kuro ninu owo Baba ati omo re?
Efesu 4:30 wipe, “eniti a fi se edidi nyin de ojo idande.” Ti onigbagbo o ba ni igbala ayeraye, edidi naa ki yio je idande ayeraye, sugbon titi de ona elese tabi aigbagbo. Johannu 3:15-16 so fun wa wipe eni ti o ba gbagbo ninu Jesu Kristi “yio ni igbesi ayeraye.” Ti a ba ni pe a o fun enia ni igbesi ayeraye, sugbon agba lowo re, Eyi ki se “igbesi ayeraye” ti a ba so. Ti igbala ayeraye o ba otito, eyi ti Bibeli so nipa re yio si je iro.
Eyi ti awon enia n jiyan re nipa igbala ayeraye si wa ninu Romu 8:38-39, “Nitori o da mi Loja pe, ki ise iku, tabi iye, tabi awon angeli, tabi awon ijoye, tabi awon alagbara, tabi ohun igba isisiyi, tabi ohun igba ti mbo. Tabi oke, tabi ogbun, tabi eda miran kan ni yio le ya wa kuro ninu ife Olorun, ti o wa ninu Kristi Jesu Oluwa wa.” Igbala ayeraye wa fun wa gege bi ife Olorun fun awon ti o ti ni ndande. Igbala ayeraye wa wa nipa ti Kristi, nipa ti Baba, ti o si yi wa ka pelu Emi Mimo.
Nje igbala ayeraye wa ninu Bibeli?


text:
Se o ti ni iye ainipekun?
Ibeere: "Se o ti ni iye ainipekun?"
Idahun: Bebeli fi ona iye ainipekun han. Ikini, a ni lati mo pe awa ti dese si Oluwa: “Gbogbo enia li o ti se, ti won si kuna ogo Olorun” (Romu 3:23). A ti se ohun a se ma se si Oluwa, iya ainipekun lo si to si wa. "Nitori iku li ere ese: sugbon ebun ofe Olorun ni iye ti ko nipekun, ninu Kristi Jesu Oluwa wa" (Romu 6:23).
Nitori na, Jesu Kristi, eni ti o dese (1 Peteru 2:22), omo Olorun ainipekun si di eniyan (Johannu 1:1,14) o si ku lati ra wa pada lowo iya aye wa, “sugbon Olorun fi ife on papa si wa han ni eyi pe, nigbati awa je elese, Kristi ku fun wa,” (Romu 5:8), Jesu ku fun wa lori igi agbelebu (Johannu 19: 31-42). Nitori naa o gba iya war a (2 Korinti 5: 21). Lehin ojo meta o si jinde (1 Korinti 15:1-4), to si fihan wipe o joba lori ese ati iku.” Eniti o tun wa bi, gege bi ajinde Jesu Kristi kuro ninu oku (1 Peteru 1:3).
Pelu igbagbo, a ni lati roun pwada, ki e sit un yipada, ki a le pa ese nyin re, ki a koko itura ba le ti iwaju oluwa wa (Ise Awon Apostoli 3:19). Ti a ba fi igbagbo wa fun, ni ireti ninu iku re ni ori agbelebu fun ese wa, yi o si darijiwa pelu ireti iye ainipekun. “Nitori oluwa fe araiye to be ge, ti o si omo bibi re kansoso fun ni, ki enikeni ti o ba gba gbo ma se segbe, sugbon ki o le ni iye ainipekun” (Johannu 3;16). “Pe, bi iwo ba fi enu re jewo Jesu li Oluwa, ti iwo si gbagbo li okan re pe, olorun ji i dide kuro ninu oku, a o gba o la” (Romu 10:9). Igbagbo nikan fun iparise Oluwa lori agbelebu nikan ni ona otito si iye ainipekun! Nitori ore-ofe li a ti fi gba nyin la nipa igbagbo: ati eyini ki ise ti enyin ti karanyin; ebun oluwa ni: ki se nipa ise, ki enikeni ma ba sogo’ (Efesu 2:8-9).
To o ba fe Gba Jesu Kristi gbo, lati je olugbala re, gba adura soki yi. Ranti, gbigba adura yi tabi adura miran ko le gba o. A fi ti o ba ni ireti ninu Kristi nikan ni o le gba o lowo ese. Adura yi je gege bi ona ti a file fihan si oluwa wipe a ni igbagbo ninu re ati pe a dupe lowo re fun pipe se irapada. “Oluwa, mo mon pe mo ti se si o ti o si to si iya. Sugbon Jesu Kristi gbe ese naa to to si mi ki n le ni ireti ninu re ki o si dari ese mi jimi. Mo si yi iwa pada ninu ese mi, mo si fi ireti mi le o lowo fun irapada. A dupe fun ore ofe yin to ga ati fun idariji ese- Ebun aye raye! Ami!”
Nje o ti se ipinu fun Kristi nitoripe ohun ti o ti ka ninu oju ewe yi. To ba jebe, jowo te “Mo ti gba Kristi ni oni” ni abe.
Se o ti ni iye ainipekun?


text:
Ti iwo ba ti ni igbala, nje igbala ayeraye ni?
Ibeere: "Ti iwo ba ti ni igbala, nje igbala ayeraye ni?"
Idahun: Nje ti enia ba ti ni igbala, se ayeraye ni? Nigbati awon enia b amo Kristi gege bi olugbala won, won yio si wa pelu ibatan pelu Olorun ti o si fun won ni ireti nipa igbala won. Ori iwe Mimo orisirisi ni o so fun wa nipa eyi. (a) Romu 8:30 wipe, “Awon ti o si ti yan awon li o si ti pe: awon eniti o si ti pe, awon li o si ti dalare: awon eniti o si ti dalare, awon li o si ti se logo.” Eyi so fun wa wipe nigbati Olorun yan wa, o si da bi eni wipe a gbe gan ninu orun. Ko si si ohun kan ti yio di wa lowo ni ojo kan lati ma gbe ga nitori Olorunsi ti so lati orun wa. Igba ti enia ba si ti di olododo, igbala re si ti wa- ko si ni dababo nitoripe o da bi pe won ti gbe ga ni orun.
(b) Paulu bere ibere meji ni Romu 8:33-34 “Tani yio ha ka ohunkohun si orun awon ayanfe Olorun? Ihase Olorun ti ndare. Tani eniti ndebi? Ihase Kristi Jesu ti o ku, ki a sa kuku wipe ti a ti ji dide kuro ninu oku, eniti o si wa li owo otun Olorun, ti o si mbebe fun wa? Ko si eniti yio se, nitoripe Kristi, eni ti o ku fun wa, ohun naa yio da wa lebi. A ni alagbawi ati onidajo gege bi olugbala wa.
(c) Awon ti o gbagbo je atunbi (irapada) nigbati a gbagbo (Johannu 3:3; Titu 3:5). Fun Kristiani lati padanu igbala, o ni lati je laitunbi. Bibeli ko so fun wa wipe won le mu atunbi kuro ni ile aye wa. (d) Emi Mimo ni o n dari gbogbo wa (Johannu 14:17; Romu 8:9) yio si se iribomi si inu ara Kristi (1 Korinti 12:13). Ki omo leyin Kristi le ma ni igbala, o ni lati kuro ninu ara Kristi.
(e) Johannu 3:15 wipe eni ti o ba gbagbo ninu Jesu Kristi “yio ni igbala ayeraye.” Ti iwo ba gbagbo ninu Kristi ni oni ti o si ni igbala ayeraye, sugbon o padanu re ni ola, nigbanaa eyi ki se “ayeraye” rara. Ti iwo ba si ti so igbala re un, ireti ninu Bibeli nipa igbala ayeraye yio si je isina. (f) ki aba le ni ipari lori oro yi, iwe Mimo so daradara nipa re, “ Nitoripe o da mi loju pe, ki se iku, tabi iye, tabi awon angeli, tabi awon ijoye, tabi awon alagbara, tabi ohun igba isisiyi, tabi ohun igba ti mbo, tabi oke, tabi ogbun, tabi eda miran kan ni yio le ya wa kuro ninu ife Olorun, ti o wa ninu Kristi Jesu Oluwa wa” (Romu 8: 38-39).” Ranti Olorun kan naa ti o gba o la naa ni Olorun ti yio toju re. Ti aba si ti ni igbala, igbala ayeraye ni. Igbala wa naa si ni ti ni idaniloju titi ayeraye.
Ti iwo ba ti ni igbala, nje igbala ayeraye ni?


text:
Kini awon ofin emi merin naa?
Ibeere: "Kini awon ofin emi merin naa?"
Idahun: Awon ofin emi merin yi je ona ti a le soro fun awon eniyan nipa iroyin ayo igbala ti o wa fun igbagbo ninu Jesu Kristi. Eyi je ona pataki ti a pin iroyin ayo naa si ona merin.
Ofin emi merin kini ni, oluwa feran re osi ni igbesi aye ti o dara fun o .Johannu 3;16 wipe, “Nitori Olorun fe araiye to be ge, ti o si fi omo bibi re kansoso funni, ki enikeni ti o ba gba gbo ma ba segbe, sugbon ki o le ni iye ainipekun. Johannu 10;10 fun wa ni idi ti Oluwa fi wa, “emi wa kin won le ni iye, ani kin won le ni lopolopo.” “Ki ni ohun ti on denaa de wa ta ni ife Olorun?” Ki ni o dena a de wa lati gbe igbesi aye wa ni daradara.
Ofin emi merin keji ni, ese je ohun etan fun omo eniyan, o si je ki a jina si Oluwa. Nitori naa, a ko le mo Ohun didara ti Oluwa ni fun wa. “Romu 3;23 fihan wipe, “Gbogbo enia li o sa ti se, ti nwon si kuna ogo Olorun. Romu 6;23 fi iya ese wa han, iku ni ere ese. “Oluwa da wa ki awa le ma kegbe rin pelu re.” Sugbon awa omo enia dese, e yi si je ka pinya pelu Olorun. Awa ti ba iba se po na je pelu Olorun ti o ni fun wa. Ki ni atuse?
Ofin emi merin keta ni, Jesu ni kan ni olegbawa la lowo ese. Nipa ti Jesu Kristi nikan ni a le gba idariji ese ki awa si ni ododo ibasepo pelu Oluwa. “Romu 5;8 wipe, “Sugbon Olorun fi ife o n papa si wa han ni eyi pe, nigbati awa je elese Kristi ku fun wa. “1Korinti 15; 3-4, so fun wa, ohun ti o ye ki a mon, ki a si gbagbo lati ni irapada, “…..wipe Kristi ku fun ese wa bi bibeli ti wi, wipe won sin, o si jinde ni ojo keta bi iwe mimo ti wi…… . Jesu fun ra ra re wipe, ohun ni ona otito, iye ninu iwe Johannu 14;6.” Jesu wi fun u pe, “Emi ni ona, otito ati iye; ko si enikeni ti o le wa sodo Baba, bikose nipase mi.” “Ba wo ni mo se le gba ebu daradara igbala yi?”
Ofin emi merin kerin ni, a ni lati fi igbagbo wa sinu Jesu Kristi gege bi olugbala wa lati gba ebun igbala, ki a si mo ohun dardara ti oluwa ni fun igbesi aye wa. “Johannu 1;12 wi fun wa wipe,” “sugbon iye awon ti o gba a, awon li o fi agbara fun lati di omo olorun, ani awon na ti o gba oruko re gbo. Ise Awon Aposteli 16;31 fi han, “gba Jesu Kristi Oluwa gbo, a o si gba o la”. Awa le ni igbala nipa ore-ofe, nipa igbagbo ni kan ninu Jesu Kristi nikan (Efesu 2;8-9).
Ti iwo ba fe ni ireti ninu Jesu Kristi gege bi olugbala re, so oro yi si Oluwa. Nipa siso oro yi ko le gba o la, sugbon ireti ninu Kristi nikan. Adura ni soki yi je gege bi ona ti a fi le han Oluwa wipe awa ni igbagbo ninu re, awa ti dupe fun ipese igbala naa.“ Oluwa, mo wipe elese ni mi. mo si mo wipe iya ayeraye to si mi fun ese mi.” Sugbon, mo ni ireti ninu Jesu Kristi gege bi olugbala. Mo mo n wipe iku ati ajinde re lo fun mi ni idariji ese. Mo ni ireti ninu Jesu, Jesu ni kan gege bi Olorun ni nikan ati olugbala mi. E se fun ore- ofe ati idariji ese mi- ebun ayeraye! Ami!
Nje o ti se ipinu fun Kristi nitoripe ohun ti o ti ka ninu oju ewe yi. To ba jebe, jowo te “Mo ti gba Kristi ni oni” ni abe.
Kini awon ofin emi merin naa?


text: 1Ŋyunti ŋun bi bí yii tí dāá kɔ́ meela kí nīn cá Italiiyee, ní bi dū Pɔɔl nì bisarkadambi biba ki tīī kijapaai kin bi nìn yíì Juliyusee, u sá usoojakpil dikitil din bi nìn yíì “gɔminakpaan kitilee”. 2Ní ti kɔ́ meela un nyánní Adramiiti ki dàá nīn cá Asii timmu mun kɔkɔ bí tiŋku caŋinee, ní ti yíkì. Aristaaki un sá Maseeduaan Teesaalooniiki tiŋkinee nìn bí ti-cee. 3Kutaa wúntèe ní ti bàn̄ Siidɔn. Kii Juliyusi nín nìn ŋúb́ Pɔɔl tiŋan puee, u pú-u kinyɔkɔ ú cù u-bɔɔbi cee kí nyàabìń tin u yaa lèe. 4Ti dāa yíkì niinee, ní ki dūu dī ki kpàkaǹ Siipil tiŋki kin dimɔɔl māntì ki túee, kun puee kubuŋu nìn pɔ̄ɔ̄ ní ki túŋkiń-ti. 5Ní ti dūtì tiŋku un bí ki nákaǹ Siiliisii nì Paŋfiliiyee, ní ki dūu bàn̄ Miira, Liisii tiŋkin. 6Niin ní usoojakpilee nìn ká meela ubɔ nyánní Aleeksandrii ki cá Italii ní u yāntì ti kɔ́ úǹ. 7Meelee nìn dū iwiin tikpil ki còom̄ soooo soooo nì falaa, ki wāatì ní ki nín bàn̄ ki ŋmāntì nì Kiniidi tiŋki. Kubuŋu nín nìn páb́-ti, taa ŋūǹ kí dī niin kí nīn cá ndanee, ní ti dūu dīń Salmoonee watil pu ki dūu bāań Kreeti caŋin. 8Ti bíī kpàkaǹ nì falaayee, ní ki dūu bàn̄ kitiŋ kin bi yíì Laaseeyee caŋin laakin bi yíì Dibuŋgbammɔntiilee 9Ti nìn cɔ̃om̀ ki yúntì tikpil ali disaŋkindee dāa dūu kpántì mbusu, kun puee Juuda yab nyɔɔboobil wiiŋŋu jítì ní kitiŋ gbanti seeku mun nìn tɔ́obiń. Míǹ puee ní Pɔɔl nìn bí ki kpáafí-bi yii: 10“Ti-yab man wāĺ yii ti-saŋŋu nee dàá cáań-ti diniminaamandi, kun puee meela nì u-nyɔmpuwanti dàá ká falaa tikpil, an yaa yíì gba, timbi ti-ba dàá kpú.” 11Ama usoojakpilee kaa nìn fɔ̃ɔ̃ Pɔɔl nín sòon̄ puee ki kíí, ní ki nìn máká un nìn sá ukpil meelanee nì meeladaan pu. 12Meela sillaŋki gbanti nín kaa ŋān̄ kuseeunee pu, ní binib tikpil nìn là kí yīkì niin, bi yaa ŋūǹ kí bà meela sillaŋki Feeniisi, Kreeti tiŋki kin nìn túliń ŋwìiń jeetilaŋkee, kí kàl̄ niin kuseeu ń jītí. 13Kubuŋu kubɔ nyánní ŋŋaŋgan pú ki kíĺ ki bíī jītí fiii fiii. Niinee ní bi dākafì yii bi dàá ŋmā kí bà laakin bi bàà màkēe, ní ki dáaĺ dikújal din ŋúb́ meela nnyiminee ki cúū kútì, ní ki búntì ki kpākaǹ ki pìlīǹ Kreeti buŋgbandi. 14An kaa yúntì, kpalaayee ní kubuŋkpaaŋŋu kun bi yíì Urakilɔneeyee nyánní Kreeti jooŋŋin ki sīntìń, 15ki dɔ́miń ki yɔ̃oǹ meela. Taa nìn gítī ŋūǹ kí ŋá tiba kí pèefì meela, asee ti nín yāntì ku yɔ̃oǹ-ti ki kpáàā búntèe. 16Ní ti cūtìi jítì kitimbilii kin bí tiŋku kansikinee bi yíì-kì yii Kooda. Nì falaakpaŋkpaan ní ti dāa nín ŋúń ki cúú buŋalimbu bun nìn nòb̄ meelee kitiŋ gbanti caŋin, 17ki dáaliń-bu ki kɔ́ǹ meelan, ní ki dū iŋmii ki bɔ́ob́ ki māntìi tú meela taapu. Bi nín nìn fàŋkí yii tí taa cùú lítí Siirtii bul kpaanceetii puee, ní bi sīntì iŋaabu taapu, ní kubuŋkpaaŋŋuee cáá-ti ki cáā nín cá. 18Ku nín gbíntìi mɔ̄tìi páb́-tee pu, ní kutaa wúntèe bi dū tinyɔmpuwan tiba ki tɔ́ tiŋkun. 19Winta dalee, ní bíǹ bi-ba dū tin bi cáā kpòotī meelee ki tɔ́ nnyimin. 20Iwiin tikpil poonee, taa ti ká ŋwìiń nì iŋmalbijaa, ní kubuŋkpaaŋŋuee gbíntìi jītí iwintil kɔkɔ ki pɔ̄ɔ̄, niinee taa ti dàkafī gba yii ti dàá ŋmátí. 21Ali an yúntì bin nìn kā meelanee kaa jíń tiba. Niinee ní Pɔɔl yúl̀ bi-kansikin ki bí yii: “Ti-yab, ni yaa nìn pílfiǹ-mee, taa bàà yíkìń Kreeti, taa bàà kāntí falaa nì asaluu un bí nee. 22Ama kɔŋkɔnnee m mèé-ni, ní pɔ́ɔǹ ni-ba, kun puee ni-kansikin báà ubɔ kaa làá wɔ̄ŋkì, asee meela baba di dàá bīil̀. 23Kun puee kunyeeu nee, Unimbɔti un yì-mi m nɔ́ɔ́-uee túnní u-tūuŋŋu ŋubɔ m-cee, 24ní ŋu bí-mi yii: 'Pɔɔl, taa fàŋkì! Asee á bà gɔminakpaan nimiin bí sòoǹ a-bɔti. Míǹ puee, Unimbɔti dàá ŋá-si tiŋan kí yàntī bin kɔkɔwoooo kā meelanee ń ŋmátí!' 25An puee, pɔ́ɔm̀maan ni-ba, ti-yab! Kun puee m cáá dimákal Unimbɔti pu, yii u nín lī puee, míǹ ní an dàá ŋá. 26Ama an dàá cáá-ti kí kpàkan̄ kitimbilii kiba kin nnyim māntì ki túee kpaanceetiŋu laaaba ní.” 27An nìn bàn̄ iwiin ŋubɔ kpá saalku nyeeku dalee, ní kubuŋu gbanti gbíntìi cáá-ti ki yìiǹ Meediteeranee tiŋkuu pu. Kunyataasiiuee ní bimeelaŋaalliibi bíī lì yii ti cīkiǹ kitiŋ kiba. 28Ní bi dū tiŋmantikaal ki tɔ́ dimɔɔlin, ní ki ká yii nnyim nyooŋŋu nìn sá meetab mmuŋku nì sala nì biluli, ní ki gítī sútì fiiiyee, ki tí dūu tɔ́ mpɔm, ní ki tí ká yii nnyim nyooŋŋu sá meetab mmuŋku nì binii. 29Niinee ní bi kíǹ ki fàŋkí yii ti-meelau nee ń taa ŋée kí cùú yā ataŋkpee, míǹ puee ní bi dū akújal anaa ki tɔ́ boon án nin ŋúb́ meela, ní ki kíǹ ki kā ki pòontí yii kutaa ń wúntí. 30Bimeelaŋaalliibi nìn nyàab̀ kí nyā meelanee, ní bi gíiǹ buŋalimbu bun nìn nòb̄ meelee ki tɔ́ nnyimin, ní ki mɔ́ntí yii bíǹ bàà là kí cáá akújal aba kí cáá kúĺ nyɔkɔpu mun ní. 31Ní Pɔɔl bí usoojakpilee nì u-soojab yii: “Binib nee yaa kaa kāl̀ meelan soooo, naa làá ŋmátí!” 32Niinee ní soojab gíí iŋmii in nòb̄ buŋalimbuee ki tīl̀, ní bu gbíntì nnyimin. 33An kíǹ fiii kutaa ń wúntée, ní Pɔɔl mēē bi-kɔkɔ bí dāá jī tijin, ní ki bí-bi yii: “Iwiin ŋubɔ kpá saalku sèé nee ni nín kā kaa jīǹ tibee. 34Míǹ puee, m gbàam̄-ni, ní jīmaan tijin, kun puee tijin bɔti páb́ ki tīī ni-maŋfal. Di sá yii ni-kansikin báà ubɔ yikpiliku kaa làá wāŋkì.” 35U lī míǹ ki dɔ́òyee, ní ki yɔ̃oǹ kpɔnɔ ki jáam̀ Unimbɔti tijin gbanti pu bi-kɔkɔ nimiin, ní ki gífì kpɔnɔ ki kíĺ ki bíī ŋmɔ́ò. 36Niinee ní báà ŋma ká kunyannyaau, ki kíĺ ki bíī ŋmɔ́ò. 37Timbi bin kɔkɔ nìn kā meelanee nìn sá binib kulaafaau nì imuŋku ita nì saalaa nì biluu. 38Bi jíń ki bál̀ee, ki là yii meela ń taa nín̄ gítī nyìm̀ kí nīn bí fúkúfukuee, ní bi dū ŋkpɔnɔyim ki dūu tɔ́ nnyimin. 39Kutaa wúntèe, bimeelaŋaalliibi kaa béè kitiŋ gbanti, ama ní ki ká dibunlɔkɔl diba, digbandi sá dibul ŋma, ní bi bí yii, bi yaa ŋūǹ kí bàà ŋàal̀ meela kí cùnnì niin. 40Niinee ní bi cúú iŋmii ki cúū bútì, ní akújalee gbíntì nnyimin, ní bi cúú ŋŋmii ki cúū kútì tiwan tin kpòotī meelee, ní ki dū ŋŋaabu ŋun yíì kubuŋuee ki dūu ŋá meela nyɔkɔpu kubuŋu ń nīn téekí meela. Kubuŋu bíī téekí meelee, ní bi dūu dī tiŋku gbandi watil pú. 41Niinee ní meela cūtìi sàl̄ dibukpaandi diba kansikin ki gbíntì niin, ní u-nyɔkɔpu múĺ dibulin, kaa ti lèekī, ní tinyiŋgban dɔ́miń ki fáá ki wīī boon. 42Niinee ní soojab bàà là kí kpò bisarkadambi, yii bí taa ŋée kí wɔ̄ŋkì nnyim kí nyā kí sāǹ kí kátí. 43Ama usoojakpilee là kí fīī Pɔɔlee, ní ki yíì, yii bí taa ŋá míǹ, ní ki bí yii bin ŋūǹ nnyimee ń péé kí yùkū kí tìin̄ kí wɔ̄ŋkì kí nīn cá dibuŋgbandi, 44ní bin kíǹee ń nīn cáá idɔ àá ameelakati kí nīn wɔ́ŋkí ki pá bi-boon. Míǹ ní ti ŋá, ní ti-kɔkɔ nyáń dibuŋgbandi nì alaafiya.


text:
Kini Bibeli so nipa eranko bi alangba yi? Nje eranko nla atijo yi wa ninu Bibeli?
Ibeere: "Kini Bibeli so nipa eranko bi alangba yi? Nje eranko nla atijo yi wa ninu Bibeli?"
Idahun: Bi Bibeli ti wi, lati igba adaye, awon Kristiani ti n soro fun igba die ati bawo ni a sele dahun ohun ti o wa ni ayika wa. Bibeli ko soro fun nipa iru eranko nla yi, nitoripe won ti ku tipe ki omo eniyan to rin lori ile aye yi. Awon to ko Bibeli won ko ri iru eranko yi.
Awon to gbagbo ninu pe ile aye wa je ewe, gba wipe Bibeli ko so nipa eranko nla yi. Bikosepe won pe won ni Tanniyini. Ohun ti a n pe ni Tanniyini yato si bi a se pe ninu Bibeli; a le pe ni ohun “ibanileru omi” a tun le pe ni “ejo nla.” A le pe ni “eranko oniwo.” Tanniyini je eranko ti o tobi . A daruko eranko yi ninu Majemu Lailai ni ogbon igba ti a le ri ni ori ile ati omi.
Bi a se wi pe a daruko re ninu Majemu Lailai ni ogbob igba, Bibeli fi han nipa eranko yi ti o je wipe awon akowe ro wipe a n soro nipa eranko bi alangbayi. Behemoti ni won n pe, o ni agbara ninu eranko ti Oluwa da, o sit obi gan, iru re si gun bi igi. (Jobu 40;15). Awon elomiran si pe Behemoti ni eranko bi erin tabi esin odo. Won ni erin ati esin odo ni iru ti o tiring, ko si ohun ti o dabi igi. Iru eranko yi bi Barachosarusi ati Diplokusi ni iru ti o dabi igi.
Lati igba si igba awon ti o ya aworan si ti fi han ninu ise won. Petroglyphs, ayaworan, pelu amo ti won fi n ya aworan ni ilu gusu Amerika jo eranko yi. Okuta gbigbe ni gusu Amerika, fun Triceratops,-Pretrodactyl,-ati Tyrannosaurusi bi eranko. Awon akose ti Romu, ati orisirisi fi han wipe awon eranko yi ti wa tipe. Eyi ti a mon si Marco Polo keji ki awon naa wipe awon eranko yi ni itan tiwon.
Gege be naa ti a si ti mon wipe omo enia ati eranko yi si jo wa, a tun ni awon ohun miran ti o le fihan wa, ohun bi ila ese ti enia ati eranko ni ariwa Amerika ati ibomiran.
Ti a ba wo, nje eranko yi wa ninu Bibeli? A ko ti pari oro naa. Ti a ba si wo, iwo le wipe eranko yi wa tabi ko si. Nibi eyi ti ani ibere, a gbagbo wipe awon eranko yi wa pelu enia. A gbagbo wipe awon eranko yi pelu eniyan. A gbagbo wipe eranko yi wa won si ti ku tipe leyin omiyale ati wipe awon eniyan pa won naa.
Kini Bibeli so nipa eranko bi alangba yi? Nje eranko nla atijo yi wa ninu Bibeli?


text:
Tani Emi Mimo naa?
Ibeere: "Tani Emi Mimo naa?"
Idahun: Awon enia ko mo eni ti Emi Mimo je, Elo miran ni wipe Emi mimo je bi agbara kan. Awon elomiran gbagbo wipe Emi mimo je gege bi alagbara kan ti Oluwa fun Jesu Kristi lati tele. Kini Bibeli so nipa eni ti Emi Mimo je? O so wipe- Emi Mimo ni Olorun. Bibeli si so fun wa wipe enia ni Emi Mimo, Emia to ni opolo, okan ati ona re.
Nitoripe Emi Mimo je Olorun, o si fi han ninu Bibeli daradara bi Ise Awon Aposteli 5:3-4. inu ori yi, peteru do ju ko Ananay nipa wipe bawo ni o se ma paru mo Emi Mimo, sugbon o so fun wipe ko paro mo omo enia sugbon Emi Mimo.” Eyi fi ye wa wipe iro pipa si Emi Mimo na si ni si Olorun. A si le mo wipe Emi Mimo si naa ni Olorun nitori pe o ni gbogbo ohun rere Oluwa. Ti a ba wo, nipa wipe Emi Mimo wa ni ibi gbogbo fi han ni Orin Dafidi 139: 7-8 “Nibo ni o gbe lo kuro lowo emi re? Tabi nibo li emi o sare kuro niwaju re? Bi emi ba gboke lo si orun, iwo wa nibe: bi emi bi emi ba si te eni mi ni ipo oku, kiyesi i, iwo wa nibe.” Leyin naa o ri ninu 1 Korinti 2;10, Emi Mimo ti o le se ohun gbogbo, “Sugbon Olorun ti si won paya fun wa nipa Emi re, nitoripe Emi ni nwadi ohun gbogbo, ani, ohun ijinle ti Olorun.”
A mo wipe Emi Mimo je alaye nitoripe o ni opolo tire, okan re, ati ona re. Emi Mimo ma n ro iro tire, o si mo (1 Korinti 2;10). A le bi Emi Mimo ninu (Efesu 4:30). O si ma ran wa lowo ( Romu 8: 26-27). Emi Mimo je ohun ifihan fun olukaluku enia lati lati fi jere (1 Korinti 12:7-11). Emi Mimo je Olorun, Iketa “Enia” ti okan meta. Bi Olorun, Emi Mimo je olutunnu ati oluko ni ti Jesu wipe ohun yio je (Johannu 14:16, 26;15:26).
Tani Emi Mimo naa?


text: 1Pɔɔl nì Siilasi dī Aŋfipɔliisi pú ki cūtìi jítì Apɔloonii, ní ki nín bàn̄ Teesaalooniiki. Juuda yab nìn tí cáá niin kukpafidii. 2Ní Pɔɔl nìn kɔ́ ki bíī dàkà kii u nín péē ŋáań puee, ki ŋá nnyɔmu muta. Kinyɔŋ sá kamaa poonee, u nìn cá kukpafidiin ŋwiŋŋuŋfikaa dal ki sòoǹ nì bi, 3ki kàaǹ ki dàkà-bi Unimbɔti takaldau, laakin an nìn ŋmàn̄ yii Kriisitoo dàá dāá kpú kí dāá fìkitī bitaŋkpiibi kansikinee. Ní u bí-bi yii: “Yeesu un bɔti m sòoǹ-ni nee, úǹ di sá Kriisitoo.” 4Juuda yab kansikin biba béè mimmee, ki dū bi-ba ki nákaǹ Pɔɔl nì Siilasi; míǹ mun ní ki kpáaǹ Greeki yab bin nìn tɔ́ Unimbɔti marabee tikpil, nì binimpugaakaabee tikpil mun nìn dū bi-ba ki nákaǹ-bi. 5Ama Juuda yab ŋá ipoompoon ki cūtì kitiŋin ki nyàabīń anileen ŋin còom̄ adan puee ní ki kpáfì kunipaau, ki cáań fìkìlfikil kitiŋ poon. Dinikitilee yíkìi cūtì Jasɔn dumpu kí nyàabìń Pɔɔl nì Siilasi kí cáań samaa nimiin bí bàlfì-bi tibɔti. 6Bi bàn̄ Jasɔn dumpu, kaa ká-bee, ní ki cúuń Jasɔn nì nnabiyaamu mubɔ ki cáań bikpilib nimiin, ní ki tátí yii: “Binib bin bíiĺ duulnyee dɔ́miń kitiŋ nee ni, ní Jasɔn fɔ̃ɔ̃-bi bi kɔ́ò u-dumpu. 7Binib gbanti kaa fàŋkí gɔminakpaan Seesaar marab, kun puee bi cáá yii ubɔti ubɔ gítī bí, bi yíì-u Yeesu.” 8An bɔtee bíil̀ samaa kɔkɔ pɔbiliŋ ki kpáaǹ bikpilib, 9ní bikpilibee gíí Jasɔmbi dipɔŋkpaandi bí pà kí wàatī bí nín líí-bi. 10Kunyeeu mɔ́ kpalaayee, nnabiyaamu yāntì Pɔɔl nì Siilasi búntì Beeree. Bi bàn̄ niinee, ní ki nín cá Juuda yab kpafidiikun. 11Binib gbanti nìn cáá lakasimɔnti ki jítiǹ Teesaalooniiki yab, kun puee bíǹ fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti bɔti mmɔntiimin. Bi nìn kpátí Unimbɔti takaldau iwintil kɔkɔ ki kpèé yii tin Pɔɔl sòoǹ nì bee yaa sá ibaamɔn; 12an pu ní bi-kansikin kunipaau, ki kpáaǹ Greeki pijabi nì bininjab tikpil, nìn fɔ̃ɔ̃ ki kíí. 13Ama Juuda yab bin bí Teesaalooniikee nín béè yii Pɔɔl tí bíī sòoǹ Unimbɔti bɔti Beereeyee, ní bi dɔ́miń niin ki cáań fìkìlfikil kitiŋin, ki yāntì samaa pɔbiliŋ bíil̀. 14Niinee ní nnabiyaamu yāntì Pɔɔl búntì tiŋku caŋin, ní Siilasi nì Tiimootee, bíǹ nìn gbíntìi bí Beeree niin. 15Bin nìn céeǹ Pɔɔlee nìn cáá-u ki cūnnì ali Ateen ki fàtīi gítińee, ní Pɔɔl bí yii bi yaa bàn̄ee bí tùkù Siilasi nì Tiimootee yii bí kíntiń-u malaa. 16Ŋyunti ŋun Pɔɔl nìn kā Ateen ki cí-bee, an nìn páb́-u tikpil, kun puee kitiŋ gbanti sá awaa ŋmaniŋma ní. 17Ní u kíĺ ki bíī sòoǹ nì Juuda yab nì bin fɔ̃ɔ̃ Juuda yab marabee kukpafidiin, ní ki sòoǹ iwintil kamaa kinyɔŋin, laakin binib kpáfée. 18Anikiti ali aba nì Pɔɔl nìn bíī sòoǹ. Binib gbantee nìn nyí takalda tiŋan. Dinikitil diba sá Eepikuul yab, din kíǹee sá Stoowiiki yab. Ní biba bí yii: “Unifan nee kalin sòoǹ ba yati ní?” Ní bin kíǹee bí yii: “U máaǹ ki dàá nīn sá un sòoǹ inimbɔticaan bɔtee ní.” Kun pu bi lì mimmee di sá yii Pɔɔl nìn bíī sòoǹ Yeesu nì difìkitil bɔti pu. 19Ní bi yɔ̃oǹ Pɔɔl ki cūnnì biyidambi cee, ní ki bí-u yii: “A-dàkatam nee sá tibɔcan, mimmee, a ŋūǹ kí tùkù-ti tibɔcan tin a dàkà nee taapuɔɔɔ? 20Kun puee tin ti péēgbìl̀ a sòoǹee, taa láá gbìl̄-tì ki ká dalba dalba. Míǹ puee, ti bàà là kí béé tibɔti gbanti nín sá puee.” ( 21Di sá yii Ateen yab nì binicambi bin bí bi-kansikinee yati di nìn péēsá bí nīn kā ki pílfí tibɔcan ŋma.) 22Ní Pɔɔl yáatìi yúl̀ biyidambi nimiin ki bí yii: “Ateen yab, m wāĺ yii, binib kansikinee, nimbi di sá bin nɔ́ɔ́ inimbɔti tiŋanee; 23kun puee, m nín jītí ni-tiŋki nee poonee, m ká tiwan tin ní ni jáaḿee. Ali gba, m kpáàā ká nsaraafan ŋun pu bi ŋmàn̄ yii: 'Unimbɔti un baa nyée.' Un ni jáaḿ, kaa nyée, úǹ pu ní m dɔ́miń kí sòoǹ-ni. 24Úǹ di sá Unimbɔti un náań duulnya nì tin kɔkɔwoooo péēbée, ki sá yilpu nì taapu Dindaan. Waa kɔ́ò adiin ŋin binib cáá bi-ŋalii ki māāyee ni, 25kaa nyàab̀ binib tūtuntam báà an yaa péēsá tintee. An kaa sá úǹ di tìì báà ŋma dimaŋfal nì ŋfām nì tikɔkɔɔɔ? 26Úǹ di dī unibaanti pu ki nyántì anibul ki gbéeǹ kitiŋ kɔkɔ pu, ki síiǹ atimbun kɔkɔ nì ŋi-kɔŋkooni nyɔkɔm. 27U ŋá míǹ ki là yii bin yaa táfí ki nyàab̀ úǹ Unimbɔtee yaa táá ŋmā kí ká-u. Ama Unimbɔti gbanti kaa dátiǹ-ti, 28kun puee 'Úǹ pu ní ti fòotī ki pɔ̄ɔ̄ ní ki bí.' Kii ni-laŋgaaliibi biba nín gāā puee, yii: 'Ti mun péēsá u-biyaamu ní.' 29Kii ti nín sá u-biyaamu puee, taa máaǹ kí dàkafì yii Unimbɔti sá kii awaa ŋin binib dākafì ki dū bi-ciini ki dū sindaariyab nì animil ki mɔ́ɔ́yee, àá kii tiwaŋkpítikaalee. 30Ama Unimbɔti kaa dū ŋyunti ŋun binib kaa nìn nyí tibee ki dūu ŋá tibɔti. Míǹ puee ní kɔŋkɔnnee u bíī tùkù ajan kɔkɔ nib yii bi-kɔkɔ máaǹ kí fá bi-kpitii. 31Di sá yii u yɔ́oǹ ŋwiin ŋubɔ ŋun ní u dàá yàntī Yeesu ń sòoǹ duulnya kɔkɔ bɔti nì ibaamɔnee, kun puee uninja gbanti ní u fīkitì bitaŋkpiibi kansikin ki dàkā-ti kudaaŋŋu páaa yii úǹ ní u lēē.” 32Bi nín gbìl̄ u sòon̄ bitaŋkpiibi fìkititam puee, ní biba bíī bèel̄-u, ní bin kíǹee bí yii: “Dalba á dāá gítī sòoǹ tibɔti gbanti pu.” 33Niinee ní Pɔɔl yíkì bi-kansikin ki nyáń. 34Nì míǹ kɔkɔee, binib biba nìn fɔ̃ɔ̃ ki kíí, ki dū bi-ba ki nákaǹ Pɔɔl. Uyidaan un bi yíì Deeniiyee nì unimpu ubɔ bi yíì-u Damariisi nìn bí bi-kansikin. Biba mun nìn kútì.


text:
Kini itumo ile aye yi?
Ibeere: "Kini itumo ile aye yi?"
Idahun: Kini itumo ile aye yi? Ba wo ni mo sele ri itumo re, iroyin, ati imuse ni ile aye yi? Nje mo ni ile aye yi? Nje mo ni agbara lati se ohun gidi? Opolopo ni won si tun bere wipe kini itumo aye yi. Won si wo igbesi aye won, won si bere wipe ba wo ni ile aye won se ri bayi. Won bere lowo ara kunrin kan wipe, ‘Ki ni won so fun nigba ti o koko bere si ni gba bolu. O so wipe, ‘won ba ti so fun ohun wipe yi omo eniyan baa ti de oke nla, ko si ohun kohun nibe.”Orisirisi igbese aye raye fi ofo han leyin opolopo odun ti won ti fi segbe.
Ninu ile aye yi, awon omo eniyan ni won fe di gidi, ti won si ro wipe awon le ni itumo. Eyi je gege bi ise ayeyori, ola, ebi gidi, ibasepo, ohun irorun ki a si ma se daradara si enikeni, etc. Awon eniyan wipe ti awon ba ni igbagbo eyi, sugbon iho kan ti wa ninu aye won…. Ko si ohun ti o le di.
Eni ti o ko iwe iwasu wipe, “ofo! ofo!...... ofo na ni ! Gbogbo ohun ni ofo. “Eni ti o ko yi ni ola gidigidi. Oni oye ju omo eniyan, obinrin ni ogorun, ile ati ohun ogbin ti o wu awon oba miran loju, onje ati oti, ati ohun iyalenu. O si so wipe ni akoko kan, ohun ti okan re ba fe, yio si wa. O si wipe, ile aye labe orun, “( Igbesi aye bi ile aye ni a le ri pelu oju wa ati ohun ara wa) ofo ni! Kilo de ti eyi se je be? Nitori pe Oluwa da wa lati le ri ohun isin yi. Solomoni so fun Olorun wipe, “o si ti fi ayeraye si okan omo enia…..”Ninu okan wa, awa mo wipe ni isinsinyi ki se ohun nikan.
Ninu iwe Genesisi, a mo wipe Oluwa da wa ni ara re (Genesisi 1;26). Eyi je wipe a da bi Oluwa (ohun kohun ti oni emi). A si mo wipe nigba ti awa eniyan si ti dese, awa ohun wo yi si je otito. (1) oluwa da omo eniyan pelu ohun gbogbo (Genesisi 2; 18-25): (2) Oluwa fun omo eniyan ni ise (Genesisi 2;15); (3) Oluwa ba omo eniyan joko(Genesisi 3;8); ati (4) Oluwa fun omo eniyan ni gbogbo aye (Genesisi 1; 26); Kini eyi je? Oluwa fe je ki a gbe ayerere sugbon ese wa ni o dina dewa (Genesisi 3).
Ninu iwe ifihan, leyin ohun orisirisi ti yi o sele, Oluwa ni ohun yio pa aye re bob a je orun ni isin yi tabi aye yi, ohun yio si fi orun ati aye titun mi han. Nigba naa yi o si fi ogo re han pelu awa omo eniyan. Awon omo eniyan miran yi o si ti lo si orun apadi ( Ifihan 20;11-15). Ko si ni si ese mo, ibanuje, aisan, iku, irora etc (ifihan 21;4). Awon onigbagbo yi o si jeer re; Oluwa yi o wa pelu won, won si je omo re (Ifihan 21;4). A si mo wipe Oluwa da wa lati sin; omo, fun wa ni ohun gbogbo lati le se ohun ko kun (Luku 23;43). Sugbon ile aye yi je daradara. Sugbon ba wo ni ile aye ati orun yi sele je tiwa?
Itumo ile aye nipa ti Jesu Kristi
Bi a se so tele, itumo ona yi ni a le ri pelu ibasepo wa pelu Oluwa ti a ti segbe tele pelu Adamu ati Efa nipati ese won. Loni, ona ti a file rawapada nikan ni nipa ti Olorun ti o je omo re, Jesu Kristi (Ise Awon Aposteli 4;12 ; Johannu 14; 6 ; Johannu 1;12). Ile ayeraye ni a le rigba ti a ba gba idariji ese (ti a ko fe rin ona naa sugbon ona Kristi ki a di titun). Ki a gbekele Jesu Kristi gege bi olugbala wa ( wo ibere naa “Kini ona igbala?”lori oro yi).
Itumo ile aye yi ko le ri ninu Jesu Olugbala (Bi o ti dara to). Sugbon, itumo ile ni a le ri ti a ba ti n bere si ni tele Kristi gege bi omo leyin re, mo nipa re, nipa oro re, Bibeli, ma gba adura, rin pelu re gege bi ofin re. Ti iwo ba je alaigbagbo (tabi o sese je atunbi) iwo le bere, eyi ko dun mo mi rara!”Sugbon ka iwe Bibeli si. Jesu so wipe,”E wa sodo mi gbogbo enyin ti nsise, ti a si di eru wuwo le lori, emi o si isimi fun nyin. E gba ajagba mi si orun nyin, ki e si ma ko eko lodo mi; nitori oninu tutu ati onirele okan li emi; enyin o si ri isimi fun okan nyin. Nitori ajaga mi rorun, eru mi si fuye.”(Matteu 28-30). “Nitorina ni nwon wi fun u pe, Ne oju re ti se la”Johannu 10;10). Nigbana ni Jesu wi fun awon omo-ehin re pe, Bi enikan ba nfe lati to mi lehin, ki o se ara re, ki o si gbe agbelebu re, ki o si ma to mi lehin. Nitori enikeni ti o ba fe gba emi re la, yio so o nu; Sugbon enikeni ti o ba so emi re nu nitori mi, yio ri i”Matteu 16; 24-25). “Se inu-didun si Oluwa pelu, on o si fi ife inu re fun o”(Orin Dafidi 37;4)
Ti gbogbo ese yi ba n so fun wa ohun ti o ye ka se. A le ma rin ona wa fun ara wa (ki a si ma rin ni ofo) tabi ki a tele Oluwa ati ona re pelu okan wa (lati le ni igbesi aye rere ati di dara). Nitori pe Oluwa wa ni ife wa, o si fe aye rere fun wa (Sugbon igbesi aye to o ni ona otito).
Ti a ba fe, mo fe so ohun kan ti oluso aguntan kan so, ti iwo ba fera ere ori papa. Ti iwo ba si lo si ori papa lati lo woran, iwo le ri orisirisi ohun ibanuje ni ibi ti iwo ba joko si nitori owo kekere ti o san sugbon ti o ba san owo nla, iwo le joko si ibi ti ko ni ija ati ariwo. Be naa ni o se ri pelu igbesi aye wa. Lati ri ise Oluwa, ki se ijo isimi nikan. Won ko ti san naa. Riri Oluwa ninu ise re, pelu gbogbo okan omo leyin Kristi lati se ohun ti Oluwa fe. Won si ti fi ara won fun Kristi; won si n gbe igbese aye gidi lati le fihan omo eniyan, Oluwa wipe aye won dara. Nje iwo ti yipada? To ba je be, ebi ayeraye ki yio pa o mo.
Kini itumo ile aye yi?


text:
Kini Bibeli so nipa oti mimu/ waini? Nje ese ni fun kristiani lati mu oti/tabi waini?
Ibeere: "Kini Bibeli so nipa oti mimu/ waini? Nje ese ni fun kristiani lati mu oti/tabi waini?"
Idahun: Iwe mimo ni orisirisi ohun ikilo fun oti mimu (Lefitiku 10;9, Numeri 6;3, Deuteronomi 29;6, Onidajo 13;4, 7;14, 1 Samueli 1;15, Owe 20;1, 31;4;6, Isaiah 5;11,22;24;9, 28;7, 29;9, 56;12, Mika 2;11, Luku 1;15). Sugbon iwe mimo ko so wipe ki kristiani ma mu oti waini tabi ogogoro miran. Awon ori iwe mimo miran soro nipa ati ni daradara. Oniwasu 9;7 pa ni ase wipe, “ maa fi inu-didun mu oti waini re.” Orin Dafidi 104;14-15 wipe Olorun fun wa ni waini “ti yi o si mu inu enia dun.” Amosi 9;14 soro nipa oti mimu lati inu ogba gege bi ibikun Olorun. Isaiah 55;11 wipe, “beni, ra waini ati wara….. .”
Nkan ti Olorun so fun Kristiani niwipe ki won ma se yo pelu oti (Efesu 5;18). Oluwa ko fe omutipara ati iwa re (Owe 23;29-35). Kristiani o si gbodo fi ohunkohun ge ara won (1 Korinti 6;12, 2 Peteru 2;19). Omutipara je ohun ti a le ma le fi sile. Iwe mimo si so wipe kristiani mase seohun ti yio bi kristiani miran ninu tabi ti won yio dese (1 Korinti 8; 9-13). Bi a ti se so, ko si ni da ti kristiani ba ni wipe ohun mu oti lati be Olorun ga (1 Korinti 10;31).
Jesu yi omi waini. O da bi eni wipe Jesu mu waini ni igba miran (Johannu 2;1-11, Matteu 26;29). Ninu iwe Majemu Titun, omi won ko dara. Nigbati ko si bi won se le toju re, omi naa ko si dara. Eyi si je otito ni ilu miran. Nitori eyi awon enia si n mu waini (tabi eyi ti a fi eso se) nitori pe o dara. Ni Timoteu 5;23, paaulu so fun Timoteu pe ko ma mu omi (nitori pe o ni inu rerun), nitori naa o mu waini. Ni asiko igba yi, a ma n ru, sugbon ki se bi ti ode yi. A le ni eso ni, sugbon a kole so wipe waini ni bi eyi ti o wa loni. Bibeli ko so wipe ki a ma mu waini, tabi oyi miran to ni ogogoro. Ogogoro ko dara, ese ni. Sugbon ki a sa fun wipe ki a mutipara ati aileyipa da lati mu oti. A ni lati sora fun (Efesu 5;18, 1 Korinti 6;120.
Ogogoro, ni mimu ni kekere, ko da fun ara. Awon dokito kan so wipe waini pupa dara fun okan enia, oti mimu fun kekere je ohun ti kristiani ba fe, omutipara ati ailesa fun je ese. Sugbon, bi Bibeli se so nipa ogogoro ati iwa to wa pelu re, wipe a le fe mu ni igba gbogbo- o dara ki kristiani ma se mu oti rara.
Kini Bibeli so nipa oti mimu/ waini? Nje ese ni fun kristiani lati mu oti/tabi waini?


text: 1Ŋyunti gbantee, binib nìn kpáfì Yeesu cee ki wīikí tikpil, an kaa cáá ŋkaan. Bi nín múkú tikpil puee, bi nìn kíǹ ki tà tɔb. Ní u sòon̄ nì u-boonnooliibi ki lī yii: “Tikɔkɔ poonee ní nīn nyíǹ ni-ba nì Fariisab kpɔnɔnyɔkɔŋu pu, an dàkà yii bi-poonnyooŋŋu. 2Tin kɔkɔ bí dibalinee, bi dàá bìitī ti-pu, ní tin kɔkɔ baa nyée, bi dàá béé-tì. 3An puee, tin kɔkɔ ni yaa láā lī dibɔmbɔndinee, ŋwìiń pu ní bi dàá dāá gbìl̄-tì, ní tin ni yaa láā kɔ́ kudii poon ki lɔ́kɔfèe, mpaampiin pu ní bi dàá dāá bāakì-tì” 4“Nimbi m-bɔɔbi ní m tùkù tibɔti nee, ní taa fàŋkìmaan bin kù binib, ní boonee kaa ti ŋūǹ kí ŋá tiba kí kūtèe. 5M dàá dàkà-ni un ni máaǹ kí fàŋkèe: fàŋkìmaan Unimbɔti un ŋūǹ kí lēēdimaŋfal ní ki gítī cáá mpɔn kí dū kinaŋ kí tɔ̄ ŋŋmin ŋkúm boonee. Tiŋman ní m tùkù-ni, un ní ni máaǹ kí fàŋkèe dee. 6“Baa nyáfí seerib biŋmoo igboo ilaaa? Ama nì míǹ kɔkɔee, Unimbɔti kaa súntí seer báà ubɔ pu. 7Unimbɔti kàan̄ ni-yikpiti kɔkɔ ki nyí ti-nyɔkɔm. An puee, taa fàŋkìmaan! Nimbi jítiǹ kuseerpaau.” 8“M tùkù-ni yii un kamaa di yaa sòon̄ binib nimiin yii u sá man yɔuee, man Kinibiki mun dàá dāá lì Unimbɔti tūuni cee yii ú mun sá man yɔu. 9Ama un di yaa néé binib nimiin yii waa nyí-mee, man Kinibiki mun dàá dāá néé Unimbɔti tūuni nimiin yii maa nyí-u. 10“Un di yaa sòon̄ ki bíil̀ man Kinibikee ŋūǹ kí ká u-kpitii pɔ̄tam, ama un di yaa sòon̄ ki bíil̀ Unimbɔti Fāmee kpá kí ká u-kpitii pɔ̄tam. 11“Bi yaa láā cúú-ni ki cūnnì akpafidiin nì bikpilib nì biyidambi nimiin kí sòoǹ ni-bɔtee, ni nín máaǹ kí sòoǹ pu kí ŋmátée bɔti ń taa páb́-ni, 12kun puee ŋyunti gbanti yaa bāańee, Unimbɔti Fām dàá dàkà-ni tin sá ní sòoǹee.” 13Kunipaau kansikinee ní unil ubɔ bí-u yii: “Ukpil, tùkù m-maan ú yàkatī ti-baa fakal din u kpíì ki fée kí lēēman yati kí tīī-mi.” 14Ní Yeesu kíí-u yii: “Oo kijapaai, ŋma di kāaǹ-mi ni-bɔsoonliu nì ni-waŋyakatiliu?” 15Ní u bí báà ŋma yii: “Ní nīn nyíǹ ni-ba tiŋan kí taa nín̄ cáá nnimitaataam, kun puee báà unil yaa yāntì ki sá ugaaja min, u-gaajawanti di kaa yì-tì ní u cáá dimaŋfal.” 16Ní u lī tibɔŋmantikaal nee, yii: “Ugaaja ubɔ di nìn bí ki cáá tikpaatan ki kùn̄, ní an lòon̄ tiŋan. 17Ní u lī u-ban yii: 'M dàá péēgítī ŋá mana deeyaaa? Maa ti cáá mpaan laaaba kí cáá m-jikaati kí ŋá.' 18Niinee ní u bí yii: 'M béè m nín dàá ŋá puee: m dàá kpìtī m-cakalaabi ní kí fàtīí gāā bikpaŋkpaambi, ní kí kɔ́oǹ m-jikaati kɔkɔ nì m-wanti tin kíǹee kí gbéeǹ. 19M yaa ŋá míǹ ki dɔ́òyee, ní ḿ bí m-ba yii: M cáá tikɔkɔ nì tikɔkɔ tikpil kí jī kí nyò kí nīn fàal̀ kí ŋùŋfì ali abin kupaau.' 20Ama ní Unimbɔti bí-u yii: 'Ugbaan, kunyeeu nee gba m dàá fàtīí fɔ̃ɔ̃ a-naŋki. Tin kɔkɔ a bɔ́ntì ki yɔ́oǹ a-bee, ubɔ di dàá nīn kíǹ ki yì.' ” 21Ní Yeesu gítī lī yii: “Míǹ ní an dàá ŋá un kamaa nyàab̀ tigaajawan ki yɔ̃ontí u-ba, ama ní kaa sá ugaaja Unimbɔti nimiinee.” 22Míǹ boonee ní Yeesu bí u-boonnooliibi yii: “An pu ní m tùkù-ni yii ní taa nín̄ nìiǹ tipɔjikaal nì tiwampeeŋkaal pu, 23Kun puee dimaŋfal jítiǹ tijin, ní tiwun mun jítiǹ tiwampeeŋkaal. 24Kpèèmaan inoon, iaa būul̀, kaa cēē, kaa cáá kukaau kaa tí cáá kukaatuŋu, ama Unimbɔti kpīintí-i. Kin nimbi bin jítiǹ inoon kpataaayee ní ni-Baa un bí yilpuee kaa nín kpèéee? 25Báà a yaa bíī yáliŋkí nì a-ba, saa ŋūǹ kí gbéeǹ a-maŋfal fɔkɔŋŋu pu fiii. 26Ni yaa kaa ŋūǹ kí ŋá tin bí fiii mimmee, kin ba pu ní ni yáliŋkí tin kíǹee pu? 27Kpèèmaan mpumpukum! Maa tūǹ ditundi ki gì, kaa lù satab, ama m tùkù-ni yii ubɔti Saloomɔn gba, nì u-gaajati kɔkɔee, waa ŋúń ki ká tiwannyaandi ki pēeǹ an bàn̄ mpumpukum nee kansikin miba nyaaŋku. 28Unimbɔti yaa nyāantí míǹ timool tin bí tisatin díǹ fool ŋŋmi ń dāá wò-tèe, mimmee waa làá ŋá án jītíǹ míǹ kí tīī-naaan? Ba pu ní ni-fookiiu kaa náaǹ mimmee? 29Ní taa nín̄ bìǹ ki nyàab̀ tin ni dàá jēe nì tin ni dàá nyòee, kí taa nín̄ páb́ ni-ba an wanti pu. 30Duulnya nib bin kaa nɔ́ɔ́ Unimbɔtee di nyàab̀ tíǹ kɔkɔ, kaa gbèentí, ama nimbee, ni cáá Ubaati un nyí yii an bàlfī ní nīn cáá an wantee. 31Péé kí nyàab̀maan Unimbɔti beel, ní ú tīī-ni kí kpáaǹ tin kɔkɔ kíǹee.” 32“Nimbi bin sá kinikitiwaayee, taa fàŋkìmaan, ni-Baa lēēyii u dàá tīī-ni dibeel. 33Nyāfìmaan ni-wanti kí dūú tīīmaan bisoodambi. Mimmee ni síiǹ animitɔkɔl ŋin kaa cífée nì tigaajati tin kaa dɔ́otée dee yilpu, laakin binaayub kaa ŋūǹ kí yòɔɔ dikɔtuul mun kaa ŋūǹ kí mɔ́ee. 34Kun puee laakin a-gaajati bée, niin ní a-landɔkɔŋu mun bí.” 35“Bɔ́ntímaan ni-ba, kí nīn gbìn̄ ni-dambalab, ni-fitilab ń nīn fòol̄ ki cí m-gítintam. 36Ní nīn bí kii bitɔntɔnliibi bin bin kpiliu búntì animpucaŋgbiil, bi kā ki cí-u, u yaa láā bāań ki fáá kipunyɔkɔ bí pìitī-uee. 37An sá mmɔn ki tīī bitɔntɔnliibi bin bin kpiliu bāań ki ká bi kā ki wāĺ, kaa gèeǹee. Ibaamɔn ní m tùkù-ni, u dàá dū ditɔntɔmbɔkutil kí pèen̄ ní kí yàntī bí kàl̄, ní ú cáań tijin kí tīī-bi. 38Báà an yaa sá kunyataasiiu àá ŋkoosiim ní u yaa bāań ki ká bi kā kaa gèeǹee, an sá mmɔn ki tīī bidambi. 39Ní gbìl̄maan tinee mun: kudiidaan yaa nyí ŋyunti ŋun unaayuu dàá dāan̄ kí yò-uee, u bàà kàal̀ kí cīití ní bí taa láā cíĺ u-diiku kí yò-u. 40Míǹ mbaantiim, ni mun ń bɔ́ntí kí nīn címaan, kun puee man Kinibiki dàá bàń ŋyunti ŋun naa bàà dàkafēe ní.” 41Ní Piyeer bí yii: “Ukpil, tibɔŋmantikaal gbantee, a lì timbi baba naaan, a lì báà ŋma ní?” 42Ní ti-Dindaan kíí-u yii: “Tibɔŋmantikaal nee sá ki tīī utɔntɔnli kamaa un yú deedee ki cáá iciin, u-kpiliu dū u-cindi yab ki ŋúbiǹ-u ú nīn kpèé ki tìì-bi tijin ŋyunti ŋun sá ú tīī-bee ní. 43An sá mmɔn ki tīī utɔntɔnli gbanti u-kpiliu yaa bāań ki ká u bíī ŋáań min u tùkū-uee. 44Ibaamɔn ní m tùkù-ni, u-kpiliu dàá dū u-gaajati kɔkɔ ní kí ŋúbiǹ-u. 45Ama ní utɔntɔnlee yaa bí yii: 'M-kpiliu yúntìń tikpil.' ní ki kíĺ ki bíī gbáà bitɔntɔnliibi bin kíǹee bininjab nì binimpoobi, ní ki jīǹ ki nyù ki gbéè, 46niinee ní u-kpiliu ń dāá fàtīń ŋwiin ŋun pu waa dàkafī yii u dàá gítińee nì kukuluu kun pu waa nyée. U yaa bāańee, see ú tòntī-u ní kí dū-u kí tɔ̄ bin yíì kaa fɔ̃ɔ̃ Unimbɔtee laŋki. 47“Utɔntɔnli un yaa nyí min ní u u-kpiliu lèe ama ní kaa bɔ́ntì míǹ ki tīī-uee, u-gbati dàá nīn wīití tikpil. 48Ama, utɔntɔnli un yaa kaa nyí min u-kpiliu lèe ní ki yīntiǹ-uee u-gbati kaa dāa náaǹ. Sii un Unimbɔti yaa tīī tikpilee, u dāa bàlfī-si tikpil mun ní, ní sii un Unimbɔti yaa ti kpāaǹ tikpilee, see ú dāá bàlfì-si tikpil mun.” 49Ní Yeesu bí yii: “M dɔ́miń kí cáań ŋŋmi kí tɔ̄ kitiŋ pu ní, m bàà là ŋú fɔ̃ɔ̃ dooooyee gba ní. 50M dàá fàl̀ falaa, an puee m bí digìŋ́kpaandin kí nīn cí ŋyunti ŋun an dàá dāá ŋée. 51Ni nyí yii m dɔ́miń kí cáań ŋgbansɔŋfi kitiŋ pu níiin? Aayee, m cáań diyakatil ní. 52Di sá yii, kí yòon̄ kí nīn cée, binib yaa bí biŋmoo kudicaŋu poonee, bi dàá yàkatī ní, bita kaa làá nīn gbìliǹ bili, ní bili mun kaa làá nīn gbìliǹ bita. 53Ubaati kaa làá nīn gbìliǹ u-jipɔɔn ní u-jipɔɔn mun kaa làá nīn gbìliǹ ubaati, unaati kaa làá nīn gbìliǹ u-bisal, ní u-bisal mun kaa làá nīn gbìliǹ-u, ní unimpu kaa làá nīn gbìliǹ u-coopu, ní u-coopu mun kaa làá nīn gbìliǹ-u.” 54Ní Yeesu bí kunipaauee yii: “Ni yaa ká atagban yaa yíkìń laan pú ŋwìiń jēetée, ní ní lì yii: 'Utaa dàá nì,' ní ú lafun nì. 55Ní dipeel buŋku yaa bāańee, ní ní bí yii: 'Ti dàá kɔ́ kutuntuŋun dee,' ní an lafun ŋáań míǹ. 56Mili mili dambi, ni nyí ki gàntī yilpu nì taapu daanti, ba pu ní naa ŋūǹ kí béé tin bíī jītí kɔŋkɔnneeyee?” 57“Ba pu ní naa dàkafī kí lēēmin bí deedeeyee ni-ba?” 58Yeesu kútì ki lī yii: “Ubɔ yaa cáǹ-si ibɔsoon, ŋyunti ŋun ni dáá bí nsanni ki cée, pɔ́ɔǹ a-ba kí ŋāŋkì tibɔti kí kúntí-tì nsanni niin, an nín dàá ŋá pu ú taa dáaĺ-si kí cùnnì ubɔsoonli cee, úǹ ń dū-si kí tīī plisib ń cáá-si kí pìin̄ sarkee. 59M tùkù-si ibaamɔn ní, bi yaa cáá-si ki tɔ́ sarkanee, see á pà a-pɔndi kɔkɔ nyíkínyiki, báà gboo ubɔ kaa kīntí, ní bí nín líí-si”