text: 1Dalba ní Piyeer nì Jaan nìn nɔ́ɔ́ ki jɔ́ḿ Kunimbɔtidiin tikúti tita wimmeem yuntiŋu. 2Kunimbɔtidiiyee nìn cáá kipunyɔkɔ kin bi nìn yíì yii Kipunyɔkɔnyaaŋŋee. Uninja ubɔ, u nìn sá ufaliŋfaan doooo u-biyatin, ní bi nìn cāabìń-u ki kàantí kutaa sá kamaa Kipunyɔkɔnyaaŋŋee nyɔkɔpu, ú nīn mèé bin jītí ki kɔ́ò Kunimbɔtidiinee animil. 3Uninjee ká Piyeer nì Jaan cá kí kɔ́ee, ní u bíī mèé-bi animil. 4Ní bi dū bi-nimikpeeŋu ki báaǹ u-pu, ní Piyeer bí yii: “Kpèè doo!” 5Niinee ní u bíī kpèé-bi címmm, ki bàà cí kí fɔ̃ɔ̃ tiba bi-cee. 6Ní Piyeer bí-u yii: “Maa cáá animil kaa cáá sindaariya ama tin m cááyee, m dàá tīī-si kudɔŋu. Nì Yeesu Kriisitoo Naasaareeti yɔu yindi puee, yīkìí còom̀!” 7Ní Piyeer cúú u-ŋaŋgiil ki dúkutì-u yilpu. Dicilpu niinee, u-taaŋi ŋin fàl̄ee tāntì ki ŋáŋkì, 8ní u yùkū ki yúl̀, ní ki kíǹ ki bíī còom̄. U nì bi kɔkɔ táá ki kɔ́ Kunimbɔtidiin, ní u còom̄ ki yùkufī ki tìintí ki nyɔ́ŋkí Unimbɔti. 9Kunipaau kɔkɔ nín ká u còom̄iń ki nyɔ́ŋkí Unimbɔtee, 10bi béè-u yii úǹ di nìn kàal̀ Kunimbɔtidii punyɔkɔnyaaŋkee nyɔkɔpu ki mèé animilee. Ní an ŋá-bi maamaaci, bi bākatì kijapaayee nín ká dicaandi puee. 11Uninjee gbíntìi ŋúb́ Piyeer nì Jaan ki nɔ́ɔ́-bee, binib kɔkɔ bākatì ki sáǹní ki dɔ́miń bi-cee kadantiku un bi yíì Saloomɔn kadantikuuee taapu. 12Piyeer ká mimmee, ní ki bí samaayee yii: “Nimbi Israyeel yab, ba ŋá ní tin bí nee ŋá-ni maamaaci? Ba ŋá ní ni dū ni-nimikpeeŋu ki báaǹ ti-pu míǹ, ali kii timbi ti-ba pɔŋŋu àá ti-deedeeu Unimbɔti nimiin di yāntì uninja nee ká dicaandee? 13Di sá Abraam, nì Isaaki nì Jaakɔb Nimbɔtiu, ti-naanjab Nimbɔtiuee, di ŋá míǹ kí tīī u-tɔntɔnliu Yeesu tinyool. Úǹ ní ni cúú ki tīī Piilati, yii naa là-u, bí kpò-u, ŋyunti ŋun Piilati u-ba bàà nìn là kí gíiǹ-u kí lííyee. 14Ni yíì, yii naa là Yeesu un sá circir ki bí deedeeyee, ama ní ki gbāam̀ yii ú gíiǹ unikpɔl kí tīī-ni, 15ní ki kūū mmaŋfafɔkɔn Dindaan. Ama Unimbɔti fīkitì-u ditaŋkpiilin, timbi kɔkɔwoooo nìn ká ki sá biseeradambi. 16Uninja un ni wāĺ ki nyí nee, Yeesu un ti fɔ̃ɔ̃ ki kííyee yindi pu ní kijapaai nee ká dicaandi. Ti nín fɔ̃ɔ̃-u ki kííyee di yì-tì ní uninja nee pɔ́ɔkì tiŋan ni-kɔkɔ nimiin nee. 17“Kɔŋkɔnnee, m-nabiyaamu, m nyí yii naa nìn nyí ní ki ŋáaǹ tin bí nee, ki kpáaǹ ni-yidambi mun. 18Ama Unimbɔti nín nìn dī u-bɔnaatiliibi kɔkɔ nyɔmmu pu ki sòon̄ puee, yii Kriisitoo dàá dāá jī falaayee, an lafun ŋá míǹ. 19Míǹ puee, fámaan ni-kpitii kí gítímaan Unimbɔti cee kí wàatī ní ú kpìtī ni-kpitii kɔkɔ. 20Boonee, ti-Dindaan ń tīiń-ni nsɔŋfi yuntiŋu, kí tɔ̄ń Yeesu un u lēēyii ú nīn sá Kriisitoo ki tīī-nee. 21Kun puee u dáá kā Unimbɔti cee kí nīn cí ŋyunti ŋun Unimbɔti dàá dāá kpántí tikɔkɔ mpɔm, kii u nín nìn yāntì u-circir bɔnaatiliibi sòon̄ dooooyee puee. 22Mooisi nìn lī yii: 'Ti-Dindaan ni-Nimbɔtiu dàá dāá lēēni-nabiyaamu kansikin ubɔ, ú nīn sá Unimbɔti bɔnaatiliu kii mamee. Ní dāá pīlfiǹ-u tin kɔkɔwoooo u dàá sòoǹ nì nee. 23Un sá kamaa yaa kaa dāa pílfiǹ Unimbɔti bɔnaatiliu gbantee, bi dàá dāá nyāntí-u Unimbɔti samaau kansikin kí kpò-u.' ” 24Ní Piyeer nìkī ki bí yii: “Unimbɔti bɔnaatiliibi kɔkɔ, bin nìn sòon̄ doooo Samueel yuntiŋu ki kpáaǹ bin dāa páaǹní u-boonee mun, nìn nāatì tibɔti gbanti wiini pu. 25Nimbi di sá bin jíń tin Unimbɔti nìn pɔ̃oǹ ki tīī u-bɔnaatiliibee, ki fɔ̃ɔ̃ u nín nìn pūtì ki pɔ̃oǹ tin kí ŋá kí tīī ti-naanjabee mun. Dipoondi gbanti poon ní u lī Abraam yii: 'A-dicaŋku pu ní m dàá dāá dī kí bìin̄ duulnya timbuliŋ kɔkɔ pu.' 26Nimbi pu ní Unimbɔti nìn fīkitì u-tɔntɔnliu Yeesu. U dū-u ki túnní ni-cee mpeepeekaam, ú dāan̄ kí ŋá-ni tiŋan kí nyāntí báà ŋma u-kpitii poon.”


c: text/html

text:
Jacob Zuma
Jacob Zuma Òun ó wolé ní osù kejìlá odún 2006 gégé bí alága fún egbé African National Congress (ANC) ní Guusu Afrika. Olóyè ni ó jé ní àárín àwon Zulu. Ní ojó karùn-ún osù kìíní odún 2007, ó fé Nompumeledo Ntuli, omo odún métàlélógbòn gégé bí ìyàwó rè krin léyìn ìgbà tí ó ti bí omo méjì fún un. 1943 ni wón bí Jacob Zuma. Ìyàwó rè kan tí orúko rè n jé Kate pa ara rè ní odúin 2000 nítorí pé ó ní ìgbéyàwó tí àwon ti se fún ofún mérìnlélógún kò rogbo. Omo odún mérìnlélógójì ni Kate nígbà náà: Ní odún 2005 ni President thabo Mbaki yo Zuma kúrò ní ipò igbákejì àre nítorí ìwà ìbàjé. Ní odún 2006 ni wón fi èsùn kan Zuma pé ó fi ipá bá obìnrin kan tí ó ní HIV lo pò. Kò jèbi èsùn náà.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: John Maynard Keynes, 1st Baron Keynes ( /ˈkeɪnz/ KAYN-z; 5 June 1883 – 21 April 1946), CB, je ara Britani aseoro-okowo ti eroinu re ko ipa pataki lori irojinle ati imuse oro-okowotitobi odeoni, ati awon iselu oro-okowo awon ijoba. O se atunse gidigidi ise tele lori awon ohun toun fa iyipo osowo, o si polongo fun ilo awon eto isenawo ati oro owo lati satunse ipa buburu awon economic ifaseyin oro-okowo ati itelole oro-okowo. Awon eroinu re ni won di pepe fun ile-eko ero toun je oro-okowo Keynes, ati iru awon to wa lati inu re.


text:
UNESCO-IHE
UNESCO-IHE (ilé-èkó nípa ìmò omi) jé ilé èkó ìlú mo'kaye tí a dá sílè ní odún 2003. UNESCO- IHE jé ìtèsíwájú isé tí ó bèrè ní odún 1957 n'igbati IHE kókó bèrè èkó ìmò èro fún àwon amòye làti orílè èdè to sèsè n'dìde alè.
UNESCO-IHE f'ibujoko sí ìlú Delft, ni orílè èdè Nedalandi, ó sì jé àjoni gbogbo omo egbé orílè èdè UNESCO. A se ìsèdálè rè gégé bi ilé-èkó oní gireedi èkíní nípasè àjosepò UNESCO àti ìjoba orílè èdè Nedalandi.
Ilé- èkó yi lo tóbi julo l'agbalaye nínú ìmò èkó omi ohun nikan si ni ilé èkó ti a fi àse fun nínú ètò UN (United Nations) làti fun ni n 'íwê èrí èkó àgbà (Msc degree).
Àwon ojúse ilé èkó UNESCO -IHE n'iwonyi:
- Làti le je apeere rere l'agbalaye nínú èkó àgbà fun ìmò omi
- Làti pese ètò igbe ni n'igunpa sókè papa julo fun awon orílè èdè to sèsè n'dìde alè
- Làti le pese èkó, ìtóni àti ìwádî ìjìnlè
- Ìpèsè ìjìnlè ìrírí àti ìmòràn lórí èkó omi
Làti ìsèdálè re wa ni odún 1957, IHE- gégé bi ati moosi- ti pese èkó àgbà fún àwon amòye (onímò èro àti siensi) tí ólé ni egbèrún mérìnlá, òpòlopò won làti àwon orílè èdè to sèsè n'dìde alè ,lápapò bi orílè èdè ogójo. O ti fi oyè fún àwon òmòwé ti ólé ni aarun di l'ogorin, bakan naa o ti se àwon isé ìwádî ìjìnlè àti ti igbe ni n'igunpa sókè kakakiri àgbáyé.


text: 1Niinee ní m ká dipibil yú Siiyɔn jool pu, u nì binib kutukub dilaataal nì imuŋku ili nì binaa bin yigbeeŋi pu bi ŋmàn̄ u nì u-Baa yiŋŋee. 2M gbìl̄ nneen ŋubɔ nyánní yilpu ali kii mbuŋkpaan nyim nín sìtī puee, ní ki gítī bí kii utaa nín tátí pu mpɔn mpɔnee, ní nneen ŋun pu m gbìl̄ee bí kii bibeebɔɔliibi di bòɔ́ bi-bati ki gà ilanee. 3Binib gbantee nìn yú dibeejal nì tiwan tinaa tin cáá kufoouee nì bikpilibee nimiin ki gà ilampɔɔn, ubɔ kaa ŋūǹ kí bīfì-i, asee binib kutukub dilaataal nì imuŋku ili nì binaa bin bi dá ki nyántìń duulnyanee baba di ŋūǹ kí gāā an lani. 4An nibee kaa dɔ̃oǹ nì binimpoobi, baa ŋá tijɔkɔndi, bi dī dipibil boon ki cá laakin dì yaa cée. Unimbɔti dá-bi ki nyántì binib kansikin bí nīn sá bin bi dàá péé péé kí dūú tīī Unimbɔti nì dipibilee. 5Baa gbìl̄ an nibee mɔ́ntì nnyimɔn dalba ki ká, baa kāntí ikpiti iba bi-pu kí lì. 6Boonee ní m ká ntūun ŋubɔ ŋàaǹ kutagbɔŋu pu yilpu yilpu ki cáá tibɔmɔntiil tin kaa cáá dikuntilee ki tùkù binib bin kɔ́ò duulnyanee, atimbun kɔkɔ nib nì anibul kɔkɔ nì isoon kɔkɔ nib nì aniwul kɔkɔ. 7Ŋu nìn tátí mpɔn yii: “Fàŋkìmaan Unimbɔti kí tīī-u tinyool, kun puee ŋyunti bāań ú sòoǹ nnibiyaamu bɔti. Nyɔ̄ŋkìmaan Unimbɔti un náań yilpu nì taapuee, nì tiŋku nì inyimbul kɔkɔee.” 8Ní ntūun nliliiti páaǹní ní ki lī yii: “Babilɔŋkpaan lítì! Kitiŋkpaaŋŋi lítì! U nyūntì atimbun kɔkɔ u-daam min sá u-laakpaati tin u ŋáań an lákatèe!” 9Ní ntūun ntataati páaǹní ki lī mpɔn yii: “Un di yaa gbāaǹ ki jáam̀ upeelee nì u-naŋku, ní ki yāntì bi dáań u-yigbeel nì u-ŋalee, 10Unimbɔti dàá dāá nyùntī udaan ndaam min sá u-ŋuulee. U dàá dāá fɔ̃ɔ̃ bidambi pu diŋuukpaandi din kaa cáá jutee kí dū-bi kí tɔ̄ farwata ŋmiŋun bí jī falaakpaan, u-tūuni circirdambi nì dipibil nimiin. 11Ŋŋmi ŋun poon bi dàá nīn bí ki jīǹ falaayee dàá nīn péēdùkù ní kaa cáá dikuntil, baa dāa cáá diŋuŋfil ŋwìiń pu nì kunyeeu, bíǹ bin kɔkɔ gbāaǹ ki jáam̀ upeel nì u-naŋkuee, nì bin yāntì bi dū upeelee yindi ki dáań-bee.” 12Ŋyunti nee di máaǹ binimbɔtinooliibi bin ŋúb́ Unimbɔti marab tiŋan ki máká Yeesu puee ń pɔ́ɔǹ bi-ba, kí nīn cáá kimɔtii. 13Ní m gbìl̄ nneen ŋubɔ sòon̄ní yilpu yii: “Ŋmà yii: Án nīn mɔ̄ǹ bin nɔ́ɔ́ ti-Dindaan ki kúù kɔŋkɔnneeyee.” Unimbɔti Fām lī yii: “An sá mbaamɔn, bi dàá cùú kàl̄ kí ŋùŋfì kun puee atunnyaan ŋin bi túńee dī-bi.” 14M kpēēyee, ní ki ká ditagbampindi diba, ní ubɔ kā di-pu ki náań nì unil, ní ki cíkí sindaariya beefuuliiki ki ŋúb́ ugɔti un jītée u-ŋaan. 15Ní ntūun ŋubɔ nyánní Kunimbɔtidiin ki téeń mpɔn ki tùkū un kā ditagbampindi puee yii: “Dū a-gɔtiuee kí nīn cēētijikaal, kun puee kudiceeu ŋmāntì. Duulnya bīń ki ŋmāntì bí cā.” 16Niinee ní un kā ditagbandi puee dū u-gɔtiu ki bɔ́ duulnyan ní ki cáń duulnya. 17Ní ntūun ŋubɔ mun gítī nyánní yilpu Nimbɔtidiikun ki mun ŋúb́ ugɔti un jītée. 18Ní ntūun ŋubɔ gítī tí nyánní nsaraafan ni, ŋúǹ di ŋúb́ ŋŋmi pɔŋŋu, ki téeń mpɔn ki tùkū ŋun ŋúb́ ugɔti an jītée yii: “Dū a-gɔtiu un jītée kí bɔ̄ fiinyi sufii in sí kitiŋ puee sakaŋi poon kí kìtī kun puee abil bīń.” 19Ní ntūunee dū ŋu-gɔtiu ki bɔ́ fiinyi sufiin ní ki kītì duulnya fiinyi biliŋ ki gbéeǹ mbookpaan ŋun-ni bi ŋmāam̀ ki lèekī ndaamee, an dàkà yii bi cáā kɔ́ǹ Unimbɔti ŋuulin dee. 20Ní bi ŋmáaḿ fiinyi biliŋee mbookpaanee ni kitiŋ kpaanceetiŋu nnyim ń nyā, kun nyáńee di sá fatiku, ki pùub̀ ki tin sāā ataŋkpee alaataa ata. Ní fatikuee nín dɔ̄ ki jɔ́m̀ puee tin sāā itaamu nyɔɔkpaaŋi.


text: 1Yii dánafeebii kuruŋke ku ɲyɛ wuu Tuŋi Kile ná wuu Kafooŋi Yesu Kirisita wuubii Tesaloniki kànhe e ke, mii Poli ná Silivɛn ná Timɔti, wuu pi à ŋge lɛtɛrɛŋi sémɛ si ŋkan yii á. Kile u ɲwɔ yii na, u u yyeɲiŋke kan yii á. 2Wuu maha fwù kaan Kile á yii kyaa na tèrigii puni i. Wuu aha a si raa u ɲáare tère o tère e ke, wuu funŋɔ ɲyɛ na wwùu yii na mɛ. 3Kacɛnŋkii yii à pyi maa li cyêe na yii à dá Yesu Kirisita na ke, ná báaraŋi yii à pyi maa li cyêe na Kile kyal'à táan yii á ke, ná pyiŋkanni na yii à yiye waha maa yii sɔ̀nŋɔre taha wuu Kafooŋi Yesu Kirisita na ke, wuu aha a Kile ɲáare, wuu funŋɔ ɲyɛ na wwùu cyire na mɛ. 4Wuu cìnmpyiibii, wuu à li cè na Kile à yii kyaa táan uy'á maa yii cwɔɔnr'a pyi u wuu. 5Yii li cè na tèni i wuu à Jwumpe Nintanmpe jwo yii á ke, li ɲyɛ a mpyi a dá ɲwɔjwumpe kanni na mɛ, ŋka Kile Munaani fànhe mú mpyi a bâra maa yii pyi yii à dá na wuu jwumpe na ɲyɛ sèe. Ɲaaraŋkanni na wuu mpyi na ɲaare yii shwɔhɔl'e yii ntɛ̀gɛŋi kurugo ke, yii à lire cè. 6Wuu ɲaaraŋkanni ná Kafooŋi wuuni ɲyɛ niŋkin, lire ɲaaraŋkanni yii s'à lwɔ́. Kile Munaani fành'à yii pyi yii à ɲɛɛ Kile jwumpe na ná funntange e yii yyefuge tèrigil'e. 7Lire pyiŋkanni na, yii à pyi yyecyeenɛ Masedoni ná Akayi kùligii dánafeebii pun'á. 8Yii à pyi kaɲuŋɔ mà Kafooŋi Jwumpe pyi p'à caala mà lwɔ́ yii yyére, mà sà nɔ fo Masedoni ná Akayi kùligii na, mà bâra lire na, dániyaŋi yii à pyi Kile na ke, uru kyal'à jwo cyeyi puni i. Lire kurugo wuu saha ɲyɛ na wuye kànre na yii kyaa yu sùpya á mɛ. 9Tèni i wuu à shà yii yyére ke, pyiŋkanni na yii à wuu ɲùŋɔ bɛ̂, ná pyiŋkanni na yii à kàntugo wà yii yasunɲy'á ke, mà bâra lire na, Kileŋi ɲyii wuŋi u ɲyɛ Kileŋi sèe wuŋi ke, yii à ɲɛɛ uru na maa u pêre, sùpyire puni na yire yu. 10Pi à li cè mú na yii na Kile Jyaŋi Yesu sigili. Kile à u ɲɛ̀ a yige kwùŋi i, uru u sí n‑yîri nìɲyiŋi na mpa wuu shwɔ Kile lùyirini nimpani na.


text:
Joseph H. Greenberg
Ohun tí ònkòwé sisé lé lórí nínú ìwé yìí ìpín èdè Aáfíríkà sí ebí. Orí méje ni ìwé náà ní. Orí kìíní ni ó sòrò nípa ìlàlà tí a lè tèlé láti pín èdè kan sí ebí. Léyìn èyí ni ònkòwé wá bèrè sí ní í se àlàyé àwon ebí tí ó pín èdè Aáfíríkà sí. Orí keyì sòrò nípa Niger-Cong; èkéta, Afrocasiatic; èkérin; Khoisan; èkárùn-ún, Chari-Nile; èkéfà; Nilo-Saharan nígbà tí orí kéje sòrò nípa Niger-Kordofania. Yàtò sí orí méje yìí, ìwé náà ní index to language classification, key to language classification àti index of languages. Òpòlopò máàpù ni ònkòwé yà sínú ìwé yìí. Ní ìparí, ònkòwé se àfikún díè sí ìwé yìí ó sì se àtúnse àwon àsìse tí ó se àkíyèsí nínú ìwé náà. Bí àwon ohun tí ó wa nínú ìwé náà se lo ní olóríjorí nì yí:
Iwe ti a yewo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- Joseph H. Greenberg (1966), The Languages of Arica. Bloomingtion; Indian University Press.


text:
Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì (Àdàkọ:Lang-sv) je bibun ni ekan lodun latowo Akademy àwon Sayensi Oba Swidin. O je ikan ninu Ebun Nobel marun ti won je didasile latowo akoole ijogun Alfred Nobel ni 1895 o si unje bibun lati 1901; awon yioku ni Ebun Nobel ninu Kemistri, Ebun Nobel ninu Litireso, Ebun Nobel Alafia, ati Ebun Nobel fun Iwosan. Ebun Nobel ninu Fisiksi akoko je bibun fun Wilhelm Conrad Röntgen, ara Jemani, " fun idamo ise iwofa pataki to ti se nipa iwari àwọn ìranná (tabi ìranná-x tabi x-rays)." Ebun yi unje mimojuto latowo Nobel Foundation beesini won gba kakiri bi ebun oniyijulo ti onimosayensi kan le gba ninu fisiksi. Won unfihan ni Stockholm ni bi ajoyo ododun ni 10 Osu Kejila, to je ajodun iku Nobel. Físíksì


text:
Immanuel Kant
Immanuel Kant (Pípè nì Jẹ́mánì: [ɪˈmaːnu̯eːl ˈkant]) (22 April 1724 – 12 February 1804) je amoye ara Jemani ti orundun 18th lati ilu Königsberg ni Prussia. Kant lo je amoye gbeyin tonipa ni Europe odeoni ninu afinuro imo nigba Olaju to bere pelu awon alayan bi John Locke, George Berkeley, ati David Hume.[1]
Kant seda ona igbewo tuntun ninu imoye to ni ipa kakiri lori imoye kakiri orundun 21st. O satejade awon ise pataki lori oro-ijinle, lori esin, ofin, ati itan. Ikan ninu iwe re pataki ni Agbeyewo Ironu Sasa, to je iwadi lori opin ati opo ironu fun ra re gan. O gbogun ti awon iru oro-adanida ati oro-ijinle to wa tele, o si falasi afikun Kant gan si awon eyi. Awon ise miran to tun se bi agbalagba ni Agbeyewo Ironu Alagbese, to dawo lori iwawiwu, ati Agbeyewo Idajo, to sewadi which investigates oro-ewa ati iwadopin.
Kant damoran pe oro-adanida se tunse pelu oro-ijinle.[2] O so pe nipa liloye awon orisun ati awon opin imo omo-eniyan a le bere awon ibere oloro-ijinle ti yio ni eso. O bere boya ohun kan le je mimo pe o ni awon ini pato kan ki o to di pe iriri ohun na waye. O pinu pe gbogbo awon ohun ti emi le ro nipa won gbodo je bi iru ero re. Nipa bayi ti emi ba le ro lasan nikan bi titori (causality) – ti Kant gba pe o je be – nigbana a le mo won ki a to ni iriri won pe gbogbo awon ohun ti a ni iriri won gbodo je itori tabi ìṣẹlẹ̀. Sibe, o je bayi pe o se e se pe awon ohun kan wa ti eda won ko se fi emi ro, nitorie opo titori, fun apere ko se mulo laisi iriri: o je be pe a ko le mo, fun apere, boya ile-aye ti wa lailai tabi boya ohun kan lo fa wa. Bi be awon ibere ninla oro-ijinle alafinuro ko l ni idahun pelu emi omo-eniyan, sugbon sayensi fidimule sansan ninu awon ofin emi.[3] Iwadi lri idimule ati idagba opolo ninu awon eranko satileyin ironusi Kant, botileje fun ifuramo aaye; eyun, isoju aaye ayika lamupo ohun kan to siwaju ifuramo gangan ayika na fun ra re.[4][5][6]
Kant gbagbo pe ohun unda ilaja laarin awon oluseiriri ati awon oluselaakaye. Awon oluseiriri gbagbo pe imo unwa latinu iriri nikan, sugbon awon oluselaakaye tenumo pe imo le bo si abe iyemeji Kartesi ati pe ironu nikan lo le fun wa ni imo. Sugbon ijiyan Kant nipe, lilo ironu lai mulo mo iriri yio fa itanraenije wa, nigba ti iriri yio je tonitoun ti a ko ba koko fi ironu saka wo.
Ero Kant nipa ni Jermani igba aye re, nipa mimu imoye losiwaju ijiyan larin awon oluselaakaye ati oluseiriri. Awon amoye Fichte, Schelling, Hegel ati Schopenhauer ri ara won bi eni to satunse ati samufe sistemu Kantiani, bi be won samuwa orisi iru Isearowa ti Jermani. Titi doni Kant unnipa pataki lori imoye, nipa ipa re lori imoye alatuwo ati imoye orile Europe.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Crane Brinton. "Enlightenment". Encyclopedia of Philosophy. Vol. 2, p. 519. Macmillan, 1967.
- ↑ Kitcher., Patricia (intro.); W. Pluhar (trans.), I. Kant (author) (1996). Critique of Pure Reason. Indianapolis: Hackett. xxviii.
- ↑ Baird, Forrest E.; Walter Kaufmann (2008). From Plato to Derrida. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Prentice Hall. ISBN 0-13-158591-6.
- ↑ Linda Palmer and Gary Lynch (18 June 2010). "A Kantian View of Space". Science 328: 1487.
- ↑ Rom J. Wills et al. (18 June 2010). "Development of Hippocampal Cognitive Map in Preweanling Rats". Science 328: 1573.
- ↑ Rosamund F. Langston et al. (18 June 2010). "Development of the Spatial Representation System in the Rat". Science 328: 1576.


text:
Johannes Hans Daniel Jensen
Johannes Hans Daniel Jensen (June 25, 1907 ni Hamburg – February 11, 1973 ni Heidelberg) je ara Jemani to je onimo fisiksi inuatomu. Nigba Ogun Agbaye Keji, o sise lori ise okun inuatomu fun Jemani, to unje Agbo Uraniom, ninu ibi to ti se afikun pataki si ipinya awon isotopu uraniom. Leyin ti ogun pari, o sise bi ojogbon ni Yunifasiti ilu Heidelberg. O tun je ojogbon alejo ni Yunifasiti Wisconsin–Madison, the Institute for Advanced Study, Indiana University, ati the California Institute of Technology. Jensen pin Ebun Nobel ninu Fisiksi odun 1963 pelu Maria Göppert-Mayer fun aba won fun afijuwe igbaeyin inuatomu.


text:
Sìnáì
Sinai tabi Peninsula Sinai; Lárúbáwá: سيناء sīnā'a; Hebrew סיני) je peninsula onigunmeta kan ni Egypt to je be 60,000 km2 (23,000 sq mi). O dubule si arin Omiokun Meditareani si ariwa, ati Omiokun Pupa si guusu, be sini ohun nikan ni apa ile Egypti to budo si Asia niyato si Africa. Lapapo mo oruko onibise re, awon ara Egypti tun pe ibe ni "Ile Fayrous" ("Land of Fayrouz"), toduro lori oro ede Egypti Ayejoun "Dumafkat", to ni itumo kanna. Peninsula na je pinpin si ile-gomina Egypti meji, o si ni olugbe bi egbegberun 1.3 awon eniyan.


text:
Koisaanu
Oju=iwe kiini[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
OLOFNSAO OLUKEMI M.
ÀWON EBÍ ÈDÈ KHOISAN
Ìfáàrà
Ebí èdè Khoisan yìí ni ó kéré jù lo nínú àwon ebí èdè gbogbo tí ó wà ní Áfíríkà. Gégé bí Greenberg (1963a) ti so, ó ní àwon ni wón dúró fún èyí tí ó kéré jù lo nínú èdè Áfíríkà. ÌPÌLÈ ORÚKO ÈDÈ YÌÍ A mu orúko yìí jáde láti ara orúko egbé Khoi-Khoi ti Gusu ile Afirikà (South Africa) àti egbé san (Bushmen) ti Namibia. A máa ń lo orúko yìí fún Orísìírísìí àwon èyà tí wón jé pé àwon gan-an ni wón kókó jé olùgbé ilè south Africa kí awon Bantu tó wá, kí àwon òyìnbó ilè Geesi (Europe) sì tó kó won lérù. Orísìírísìí àwon onímò ni won ti sise lórí orúko yìí – Khoisan.Tan Gùldemann ati Rainer Vossen sàlàyé nínú isé rè pé Leonardt Schulze 1928 ni o mu orúko yìí jáde láti ara Hottentot’ tí o túmò sí Khoi ti o sì tún túmò sí ‘person’ (ènìyàn) àti ‘san’ tí ó túmò sí ‘forager’. Léyìn èyí ni onímò ìjìnlè nípa èdá àsà, ìgbàgbó àti ìdàgbàsókè omonìyàn, anthropologist Schapera (1930) tún wá fè orúko yìí lòjù séyìn nípasè ‘Hottentot’àti ‘Bushman’ gégé bí èyà, (racia) àsà (cultural) àti ìmò èdá èdè. (Linguistic). Àwon orúmò mìíràn tí wón jé gégé bí egbé keta ti wón tún sisé lé orúko yìí lórí ni Kolnler (1975, 1981) sands (1998) àti Traill (1980, 1986). Won pinnu láti lo orúko náà Khoisan gégé bí olúborí fún àwon èdè tí kìí se ti Bantù tí kì í sì í se èdè Cushitic. Àwon onímò akíólójì fi han wí pé nnkan bí egbèrún lónà ogófa odún séyìn ni awon ènìyàn Khoisan ti fara hàn. Èyí fi han pé lódò àwon àgbà láèláè nìkan ni a ti lè máa gbó èdè Khoisan nìkan báyìí. Bí èdè Khoisan tilè farajora nínú ètò ìró, gírámà tirè yàtò gédégbé. Àìsí àkósìlè ìtàn àwon èdè wònyí mú kí o nira díè láti so ìfarajora awon èdè yìí sí ara àti sí àwon èdè adúláwò tí ó kù. Lóde àní, Ilè (South Western Africa) gúsu-ìwò òòrùn Áfíríkà títí dé àginjù kàlàhárì (Kalaharì Desert), láti Angola de South Africa àti ní apákan ilè Tanzania nìkan ní wón ti ń so èdè Khoisan. Edè Hadza àti Sandawe ní ilè Tanzania ni a sáábà máa ń pè ní Khoisan súgbòn wón yàtò nípa ibùgbé àti ìmò èdá èdè sí ara won. A wá lè so pé nínú gbogbo èdè àgbáyé, èdè Khoisan wà lára àwon èdè tí àwon onímó èdè kò kobiara sí tí a kò sì kó èkó nípa rè.
ÌPÒ TÍ ÈDÈ YÌÍ WÀ
Èdè Khoisan yìí gégé bí a ti so síwájú ń dín kù síi lójoojúmó ni. Béè ni ó sì ń di ohun ìgbàgbé. Ohun tí ó fa èyí ni pé àwon tí wón ń so àmúlùmálà èdè Khoisan bèrè sí í so èdè mìíràn tí ó gbilè ní agbègbè won; wón sì dékun kíkó àwon omo won ní èdè abínibí won. Òpò àwon èdè wònyí ni kò ní àkósilè kankan tí ó sì fíhàn pé sísonù tí àwon èdè wònyí sonù, kò lè ní àtúnse. Ó jé ohun tí ó nira díè láti so pé iye àwon ènìyàn kan pàtó ni wón ń so èdè Khoisan. Bí ó tilè jé pé a kò mo ohun tí ó selè sáájú kí àwon Òyìnbó tó gòkè bò, a kò sì mo ohun tí ó selè ní gbogbo àkókò tí àwon Òyìnbó ń sètò ìjoba, béè sì tún ni pé ìwònba la lè so mo nípa ohun ti ó ń sele ní lówólówó yìí pèlú. Sùgbón àkosílè fi hàn pé, ní bíì egbèrún odún méjì séyìn, iye nónbà tí wón ko sílè kò seé tèlé mó; àkosílè so wí pé egbèrún lónà ogófà sí egbèrún lónà Igba (120,000 – 200,000) ni won, sùgbón èyí ti di ohun àfìséyìn bí eégún fí aso. Won kò tó béè mó. Díè lára àwon èdè khoisan àti iye àwon tí wón ń so ó.
EDE, IYE ÀWON TI Ń SO, ILÚ,
Sandare, 40, 000, Tanzania
Haillom (San), 16,000, Namibia,
Name (Khoekhoegowab) 233,701 Namibia, Botswana, South Africa
Suua , 6,000, Botswana
Tsoa. 5,000, Botswana
//Ani , 1,000, Botswana
Gana, 2,000, Botswana
Kxoe 10,000, Namibia, Angola, Botswana South Africa, Zambia
//Gwi, 2,500 , Botswana
Naro, 14,000, Botswana, Namibia =Ikx’aull’ein 2,000, Namibia, Botswana
Kung-Ekoka, 6,900, Botswana, Angola, South Africa.
Oju-iwe keji[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
IHUN EDE KHOISAN
ÈTÒ ÌRÓ
Àwon èdè Khoisan kò sàì ní ìfarajora nínú ètò ìrò. Ó dá yàtò gédégbè sí àwon èdè ilè Áfíríkà yòókù, ó sì jé òkan lára àwon èdè tí ó nira.
FAWELI
Òpò àwon èdè Khoisan wònyí ni ó ń lo fáwélì márùn ún - /i/, /e/, /a/, /o/, /u/ tí a sì lè pè pèlú àwon orísìí àbùdá wònyìí bíi, ìránmú, (nasalization) ìfi káà-òfun-pè (pharyngealization) ati orísìí àmúye ohùn bíi mímí ohun (breathy voice) ati dídún ohùn (Creaky voice) tí yóò sì mú bí i orísìí ìró fáwélì bí i ogójì jáde.
KÓŃSÓNÁNTÌ:-
(Clicks) kílíìkì
Kílíìkì ni a ń pe àwon kóńsónántì won; títí kan àwon àfeyínpè (dential), àfèrìgìpè, (alveolar), afàjàfèrìgìpè (alveo-palatal), afègbé-enu-pè (lateral) àti kílíìkì afètèpè (bilabial Chick). Sandawe àti àwon Hadza tí ilè Tanzania ń lo àfeyínpè (dental ) afèrìgìpè (alveolar) àti kílíìkì afègbé-enu-pè (lateral clicks). Pèlú gbogbo àheso òrò títí di àkókò yìí orísun kílíìkì èdè Khoisan kò tíì yéni.
Àpeere:-
- Kiliiki Àfeyínpè – A máa ń pe èyí nípa gbígbé ahón sí èyìn eyín iwájú. “tsk”
- Kílíìkì Afèrìgìpè – Ó máa ń dún bí ìgbà tí a bá sí ìdérí ìgò nípa gbígbé ahón sí èyìn eyín iwájú.
- Kílíìkì Afàjàfàrìgìpè – Ó máa ń dún nípa gbígbé ahón sílè kúrò lára àjà enu.
- Kílíìkì Afègbé-enu-pè – ó máa ń dùn gégé bí ìró ti à ń lò lédè Gèésì láti mú kí esin kánjú.
- Kílíìkì Afètépè máa ń dún nípa kíkanra ètè méjèèjì, tí a sì tún sí i sílè ní kíá, gégé bí ìró ìfenukonu ni èyí se máa ń dún.
Òkòòkan àwon kílíìkì wònyí ló lè ní Kíkùnyùn-ùn, (Voicing) ríránmú (nasality), “aspiration” ati “ejection”. Láti le mú kí á ní àgbéjáde orísìírísìí kílíìkì. Àwon orísìírísìí kílíìkì wonyi ló mú kí èdè Khoisan yàtò. Àpeere nínú èdè Nama, Ogún ni kílíìkì tí wón ń lò nígbà tí wón n lo métàlélógórin nínú ède Kxoe tí ó jé òkan lára èdè Khoisan. Ní àfíkún, àádórùn-ún ònírúrú kóńsónántì kílíìkì ni wón n lo ni Gwi tí òhun náà jé òkan lára èdè Khosian wònyí. Àpeere Kílíìki Nama
SÍLÉBÙ
Gbogbo àwon kóńsónántì Kílíìkì àti èyí tí kìí se kílíìkì ló máa ń fara hàn ní ìbèrè òrò tí fáwélì sì máa ń tèlé e. Ìwònba kóńsónántì bí àpeere /b/, /m/, /n/, /r/, àti /l/ ló lè je yo láàrín fáwélì, díè sì lè farahàn ní èyìn òrò.
ÌRÓ OHÙN
Àwon èdè Khosan máa ń sàfihàn orísìírísìí ìró ohùn, bí àpeere, Jul’hoan ní ipele ohun àárún orísìí mérùn, ó sì ní ipele ohun òkè kan.
GIRAMA
Òrò àti ìhun gbólóhùn àwon èdè Khoisan yàtò síra láàrin ara won.
ÒRÒ ORÚKO
Ìsòrí méta ni òrò arúko Khoisan pín sí; bí a bá wòó, nípasè jenda, ako, abo àti àjoni ni ò pín sí. Nínú Kxoe, fún àpeere, jéńdà nínú òrò-orúko aláìlémìí tún máa ń ní nnkan se pèlú ìrísí, bi àpeere, ako ní í se pèlú gígùn, tí tò si tóbi, nígbà tí abo ní í se pèlú nnken kúkúrú, gbígbòòrò tí kó sì tóbi òrísìírísìí mófíímù ni wón fi ń parí òkòòkan àwon jéńdà wònyí.
Àpeere láti inú èdè Nama.
Khoisan , English, Yoruba ,
Khoe-b, Man , Okùnrin ,
Khoe-s, Woman, Obinrin ,
Orísìírísìí nómbà méta ni wón ní, àwon ní eyo, oníméjì àti òpò.
NÓMBÀ Apeere lati inu èdè Naro
Male (Ako), Female (Abo), Common (Ako/Abo)
SG, ba , sa _________ Dual , tsara , sara, Khoara
PL llua dzi na
ÒRÒ-ÌSE
Àbùdá gírámà tí ó sáábà máa ń je yo nínú àwon èdè Khoisan ni lílo òrò-ise àkànmónúko (verb compound) nígbà tí èdè Gèésì ń lo òrò atókùn tàbí òrò-ise kan (single verb) Àpeere
English, Khoisan, Enter go + enter.
Àsìkò (Tense)
Èrún ni a máa ń lò láti fi àsìko hàn nínú èdè KhoeKhoe àti nípa lílo àfòrò eyin nínú ede Kxoe, Buga ati //Ani Ninú àwon èdè Kalahari East Kxoe, Àfòmó èyìn ló ń fi ìsèlè ti o ti Koja hàn (Past Tense), ohun tó ń selè lówó tí ó lòdì ati jèróndì hàn nígbà tí ìsèlè lówólówó àti ti ojó iwájú ń lo Èrún. Béè náà lomó sorí nínú èdè Naro, G//ana, G/ui àti ‡Haba.
IBÁ ÌSÈLÈ
Mana nìkan ni ó ń lo ibá ìsèlè gégé bí ònà ìsèdá (Morphological Category) ó sì ya ibá ìsèlè asetán sótò sí àìsetán
IYISODI
Èrún tàbí àfòmó èyìn ni won n lo fún ìyísódì (Khoekhoe tam; G//ana G/ui àti ‡Haba tàmátema) n lò èrún fún ìyísódì nígbà tí (kxoe //Am. Buya-bé) n lo afomo eyin, nígbà mìíràn wón n lo méjèèjì. Ètò Òrò Ètò òrò tí àwon èdè Khoisan ti à ń so wònyí máa ń lò ni (Svo-Subject-Verb-Object) Olùwà òrò-ìse àti àbò tàbí (Sov-Suject-Object-verb).
Òrò Èdè (Vocabulary)
Àfihàn ìgbésí ayé àwon olùso èdè Khoisan ni òrò-èdè (Vocabulary) won jé. Ní ìwòn ìgbà tí àwon olùso èdè wònyí ń gbé pò pèlú àwon ìsèdá mìírà, èyí mú kí wón ní àwon òrò-èdè tí ó súnmó ode síse, eranko, Kóríko àti béè béè lo.
ÀKÓSÍLÈ
Òpò àwon èdè wònyí ni kò ni àkosílè sùgbón Nama ati Naro ni àkosílè àti ohun èlò ìkóni. Nama ní pàtàkì ti wà ní àkosílè láti ojó pípé.


text:
Ilé-Ifẹ̀
Ilé-Ifẹ̀ je ilu ni Naijiria
ILÉ -IFÈ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- Ilé Ifè, Ifèe tèmi
- Ilé Ifè, ìlú àwon akoni
- Ibùgbé àwon ènìyàn jànkàn
- Ibi ìfisolè oríi Yoòbá
- Àbí béè kó, bí mo puró, e só 5
- Ibè nilé Àdìmúlà Oòni Ifè
- Àjàláyé Olófin Oòduà
- Òrànmíyàn oba aláyé lu jára
- Morèmi òngbà tíí gbará àdúgbò
- Èlà Ìwòrì, ikò àjàlórun 10
- Òrìsà bàmùtàtà bàmùtata tá a fi rómo èdá padà
- Ilé Ifè, ìlú àwon olùdá ayé
- Ifè, ìlú àwon àtòrunbò
- Ifè ni wón gbé gbolúbi dúdú, funfun
- Ìyín lèèyàn òòsà pàápàá forí rìn dé 15
- Njé ìwo Ifè oòyè dabò, olórí ayé gbogbo
- Mo rántí bíyàà mi àgbà se mó-on ń fi ó korin
- Létí odò èsìnmìrìn
- N kò rí o rí ká so pàtó
- Sùgbón mo ríyà tó o je lóríi wa 20
- Ojúù mi kò sàìtéjèè re
- Èjè tó o ta sílè fún wa
- Èjè tó towó ìyà wá
- Ìyà tó towó ìsé wá
- Ìsé tó towó ègbin ròólè 25
- Nígbà tómo tá a bí dé
- Wáá fowó orò júweelée baba è
- Tí funfun dé wáá kó o lérú
- Tó kó e tomo tòòsà
- Ògòrò òòsàa wa la fi sàféèrí 30
- Tá a firúnmolè sàwátì
- Òsùpá Ìjió ti lo tèfètèfè
- Ilé-Ifè, njé so fún mi, Ifè oòyè dabò
- Séwo náà làwon alára bátabàta se báyìí se?
- Tí wón dójú tì ó, tí wón kégbin bá
- o láa 35
- Njé kí la ó ti sòròò won sí, ìwo Ifè?
- Ká sáà fi wón sílè máa wòye
- Ká fòrò fúnrúnmolè
- Ká fáwon igbámolè lórò so
- Ká fòrò sebo ká fi sètùtù 40
- Kóhun rere tún lè padà sílé ifè
- Ení bá ní kébo má dà
- Kó máa bébo lo réré ayé.


text:
Konrad Adenauer
Wón bí Konrad Adenauer ní 1876. Ó kú ní 1967. Òun ni Chancellor West German Federal Republic ní 1949 sí 1963. Òun ni ó dá Christain Democratic Party sílè òun sì ni alága rè láti 1945 títí di 1966. Léyìn ìgbà tí wón ti ségun Jẹ́mánì tán, ó fún Jẹ́mánì ní òfin (Constitution) tí ó fi ni lókàn balé Ó sì jé kí àwon ìlú Òyìnbó yòókù fún Jẹ́mánì láyè nínú egbé àfowósowópò (Western Alliance) won. Ó sa gbogbo agbára láti jé kí ìparí ìjà wà láàrin ilè Fransi àti Jẹ́mánì sùgbón kò fi àyè (accommodation) gba Rọ́síà.


text:
Sojourner Truth
Sojourner Truth ( /soʊˈdʒɜrnər ˈtruːθ/; Àdàkọ:Circa – November 26, 1883) ni oruko ti Isabella Baumfree, so ara re lati 1843 lo, obinrin ara Amerika to je apokoerure ati alakitiyan eto awon obinrin. Won bi Truth sinu oko-eru ni Swartekill, New York, sugbon o sa lo pelu omo-owo re obinrin si ominira ni 1826. Leyin to lo si ile-ejo lati gba omokunrin re pada, o di obinrin alawodudu akoko ti yio leke ninu iru esun na si alawofunfun. Oro togbajumo re to so nipa asa eleyameya, Obinrin Ha Ko Ni Mi Bi?, je ni 1851 ni Apejo Eto awon Obinrin Ohio ni Akron, Ohio. Nigba Ogun Abele, Truth ran awon omo ogun alawodudu lowo fun Union Army; leyin opin ogun, Truth gbiyanju lai niyori lati gba ile lowo ijoba apapo fun awon to sese kuro loko-eru.


text:
Èdè Àmháríkì
Amhariki Èdè Sèmítíìkì (Semitic) kan ni eléyìí tí nnkan bú mílíònu márùndínlógún ń so gégé bí èdè àkókó ní Ethopia (ìtópíà). Níbè, wón ń lò ó gégé bí tí ìjoba ń mú lò. Àwon bú mílíònù márùn-ún ni ó ń so èdè yìí ní agbègbè Ethiopia nígbà tí àwon òpòlopò mílíònù mìíràn ń so èdè yìí gégé bí èdè kejì àkókúntenu ní Ethiopia àti Sudan (Sùdáànù). Láti nnkan bíi séńtúrì kerìnlá (14th Century) ni èdè yìí ti ní àkosílè. Àkotó Amharic ni wón fi ko ó sílè. Àkotó yìí ní Kóńsónántì métàlélógbòn òkòòkan won sì ní èdà méjeméje. Èdà kóńsónántì tí ènìyàn yóò mú lò dúró lóró fáwèlì tí kóńsónántì náà yóò bá je yo. Àbá ti ń wáyé nípa pé kí àtúnse wà fún àkotó yìí. Àwon kan sì ti kóra won jo fún ìpolongo láti so èdè yìí di àjùmòlò (Standardisc).


text:
Olùsọdipúpọ̀
Ninu mathimatiki olùsọdipúpọ̀ (Coefficient) ni akopa alassodipupo ninu oro igbekaleoroexpression kan (tabi ninu eseese kan); lopo igba o le je nomba, sugbon bo ba se je ki i se ayipada inu igbekale na. Fun apere ninu
awon oro meteta akoko nitelentele ni awon olusodipupo 7 (éje), −3 (ẹ́ta), ati 1.5 (ókan àtìpín àrún) (ninu oro keta ko si ayipada, bi be olusodipupo gan ni oro fun ra re; a unpe ni oro adurosinsin tabi olusodipupo adurosinsin ti igbekaleoro na). Oro to gbeyin, eyun y ko ni olusodipupo kankan niwaju pato, sugbon a mu pe o ni olusodipupo 1, nitoripe isodipupo re pelu akopa na ko le yipada. Olusodipupo le je nomba, bi ti apere oke yi, sugbon won tun le je paramita inu isoro ti a fe wa ojutu, bi leta bi a, b, ati c ninu
nibi ti a ti mo pe awon wonyi ki se ayipada sugbon olusodipupo.


text: 1Èé tèì kowaa kwai nyìyɛ̀ kàó tì, mà kpelaió jèdè Jèlusàlɛ̀ŋ. Namu dɔ̀ɔ̀ nù à Bànabà sɔn à deó bɛ̀nù. Ŋwɔnɔ̀ mà júwaó Taitɔ̀ à wo jòò a bɛ̀. 2Mà bɛó va èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de Ŋgàla seó è mì wɔ̀ nɛ̀, mà bɛ̀ va. À Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéè wúlú nyɔɔ́ò jòò à bɛó wúlú de tava nù, ŋwɔnɔ̀ mà siyaó wò Tedí Kàí kpaì má dè e wòló siyànù wòì Jusi wóó dè. Mà júwaó gbulu wɔ̀lɔ́ èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, màó jàvá jòwóè màó è jòwò ya nɛ̀ mùndí wɔ̀lɔ́ má dè e jòwònù, e sìɤàì dè soolo. 3Mì bàdéɔ̀ wó tan wɔ̀ Taitɔ̀, jɛ́ bɛ́ɛ́lɛ́ wɔ́ dè Kulii jí, wòlù èó wɔ̀ kaŋa kamàì wò dùmà wɔ̀ kpo eodè. 4Ŋwɔnɔ̀ wòlíì téŋ jàvàó bulu wo nɛ̀ dɔ̀ɔ̀. Kɛ́ wòlu téŋ júwaió wo bulùì Jisɛ̀ wɔ funàì nyɔɔ́ò sún, wo bùlù nà tidì nà teì nù nài sǐn kwa ŋwùnù, wò sà jɛ́ Ŋgàla saì nà sɛlɛ̀ nù à Jisɛ̀ Kolàì wò jòò nà nù kɔlɛ̀n dèéè ŋwùnù. Wò deó jàvànù wò tùwà nà mùnɛ̀ kɔnyàì Jusíò kaɤáà jàdè, à dè wɔ̀lɔ́ gbǐn nɛ̀ é tɛmu è. 5Sànyà kɔlɛn bɛ́ɛ́lɛ́ nù àó wo wòì ŋwuni, dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve a kan ŋgàmáà dè na ŋwùnù, é dè Tedí Kàí nù. 6Kɛ́ wòló wó jívàì wò wòlu wúlú nyɔ̀ɔ̀ò Jisɛ̀ wɔ funai nyɔɔ́ò tidì, mà dè wòi wɔ̀lɔ́ tɛmùnù èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, màì kpada e kàn wo ŋwùnai bì nyɔ̀ɔ̀ò dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù. Ŋgàla wɔ̀ɔ tɛdàì wòlìì ndè. Jídè gbǐn èì sìŋgbe wúlú nyɔɔi dòò jɔ̀ɔ̀ dè mà kwali è mi sɛlɛ siyáà eu. 7Kɛ́ wò ŋgelè bɔ̀ɔ̀ wò sàó naà èì ndè wò nɛ̀ Tedí Kàí má deó e wòló senù wòì Jusi wóó dè, Ŋgàla wɔ̀ wɔ̀ kàlàó mì faàn, wɔ tù mì jɔ̀ɔ̀ jòwo dɔ̀ɔ̀, mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ wɔ́ kàlàó Pitɛ̀ faàn wɔ̀ dè Tedí Kàí Jusíò se. 8Ŋgàla wɔ de kewúì saala nù, wɔ̀ kàlàó mì faàn wɔ tùwà mì wɔ de namu nyɔ̀ɔ̀ wòló ŋwùnù wòì Jusi wóó de, mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ wɔ́ tùwàó Pitɛ̀ wɔ dè namu nyɔ̀ɔ̀ Jusíò ŋwùnù. 9Jìín, Pitɛ̀ e kanàì dè Jɔ̀ɔ́n wò wò deó mùnɛ̀ wòlu wúlú nyɔ̀ɔ̀ò, wò koàìó à Bànabà sɔn dɛlɛì wo ŋwuni è wɔ̀lɔ́ nà sɔn à bɛ̀ à jòwàì wòlúò tidì wòì Jusi wóó de. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má wo bulúì wò bɛ̀ wò jòwàì Jusíò tidì. 10Wɔ̀lɔ́ nɔɔ̀ wó seó è nà èè deó wò nɛ, àa wɔ̀yà wúlú nu e kàn kómbó nyɔɔ́ò wó deó wò tidì. Sɛlɛ́ɛ̀ bulu bulúì dè nì é deó mi kulúì nù mà nɛ̀ è. 11Kɛ́ Pitɛ̀ wɔ́ jió Antìyɔ̀ mà siyɛó wɔ bò gbani tidì èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, ei nde sà saì deó wɔ̀ó bulu pɛ́ sɛlɛ kàí nɛ̀. 12Jìín tiyaó jijíò téŋ Antìyɔ̀ feé Pitɛ̀ wɔ́ deó. Wòlu dòò kìyá va gbài Pitɛ̀ nɛ̀ Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéè nu nyɔɔ́ò jòò wòló wòó Jusi wóó dè wò bió jìlɛ jì dí kɔlɛ̀n. Èé wòlu wòló kàó va gbài wɔ̀ɔ bió e nɛ̀, nɛ̀ wòlu dòò jòò wó jì jìlɛ̀ dí kɔlɛn. Wɔ̀ nɛó wɔ̀lɔ́ èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wɔ̀ deó wòló ŋwààmùnù wó nɛó kɛní wò yá wòló kpo eodè dùmà wòì Jusi wóó dè. 13Jusi wóó wòló wó deó va wó funaió Jisɛ̀, wò bɛ́ɛ́lɛ́ wò gbió naà Pitɛ̀ wɔ̀ì wo gbǐn wo dè kùlà mùnɛ̀ bɛlɛ bùlù nyɔ̀ɔ̀ò. Ŋwɔnɔ̀ wɔ bɛlɛ bùlù sɛ̀lɛ́ɛ̀ nɛó è Bànabà bɛ́ɛ́lɛ́ wɔ ŋwànì wo kùlà kùláà bu. 14Èé má kàó èì nde sà mà nɛ̀ wòì wo tàodéè nɛ̀nù dè mùnɛ̀ jɛ́ Tedí Kàí é kàìn Jisɛ̀ é tɛmu è, mà seó è Pitɛ̀ Antiyɔ sìŋgbéè nu nyɔɔ́ò gbǐn sǐn ku mà nɛ̀, "Mù dè Jusi jí, kɛ́ mùó kùlàì gbì ya mùnɛ̀ jɛ́ wòló wòì Jusi wóó dè wó dè wo tàodéè nɛ̀nù, mùì kùlànù dè ye mùnɛ̀ Jusi jí. Jɛ́ naà mù ŋgelè mù gbɛ̀ ve ei kándàì mù nɛ̀ wòló wòì Jusi wóó de, wò yá Jusíò kùla faàìn júwà?" 15Nàí á dè Jusi wóó nà kɔ̀mà kɔ̀máà nù, àì tàvì wùlɛ nu wóó wolàì wòì kaɤáà jàdè de. 16Kɛ́ à dè wòlù a sì è à nɛ̀ Ŋgàla ka nɔɔ̀ wòlù telembo nyɔ̀ɔ̀ júwàì Jisɛ̀ Kolàì wɔ funàì saala nu, èì kaɤáà nùu wòíì júwa ŋwùnù de. Nàí á dè Jusi wóó nà pɛ́ à yá Jisɛ̀ Kolàì funàì, dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve Ŋgàla júwàì nà telembo nyɔ̀ɔ̀ò. Sɛlɛ wɔ̀lɔ́ gbɛ̀ nɔɔ̀ nɛ̀ì à funàì má Jisɛ̀, èì bulu pɛ́ nɛ̀ì gbɛ̀ kaɤáà wòíì júwa ŋwùnù. Ŋgàla wɔ̀ɔ ka wòlù telembo nyɔ̀ɔ̀ júwàì kaɤáà nùu wòíì júwa soolóè ŋwùnù. 17È dè má nàí bɛ́ɛ́lɛ́ á dè de kewunù Ŋgàla júwàì nà telembo nyɔ̀ɔ̀ò à Kolàì wò jòò nà nu kɔlɛn dèéè ŋwùnù, àì kaɤáà jàdè dè mùnɛ̀ wòlúò wòì Jusi wóó dè, dɔɔ nu saáì jì bɔɔ̀ dè Kolàì dè jòwònù sɛlɛ siìn ŋwùnù? Ŋgàmáà nù èì nyɔìŋ dè pɛ́. 18È dè má mà gbì má kaɤáà nyìnìì jèè má nɛó wòì káí dè, kɛní mà mi bulúì siya ya mà dè kaɤa nyùmà nyɔ̀ɔ̀. 19Kaɤáà faàìn nù mà falaìn, dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve ma nɛ̀ mi tàodéè Ŋgàla ŋwùnù. E sɛlɛ wolo mùnɛ̀ wó kpagbaó mì à Kolàì sɔn tíì eodè. Faláàn Kolàì falaón è tíì eodè, e sɛlɛ̀ wolo mùnɛ̀ wɔ̀lɔ́ wó javaó nà sɔn. 20Ŋwɔnɔ̀ èì mi bulúì dè ye má dè naà tàode, kɛ́ Kolàì wɔ̀ wɔ̀ dè mì jaindè. Tàode wɔ̀lɔ́ má dè naà e nɛ̀nù, mà dè naà e nɛ̀nù Ŋgàla wɔ Jííjíɔ̀ funai saala nù. Wɔ̀ jàvàó mì wɔ saàì wɔ bulùì saaɤà mi ŋwùnù. 21Màì Ŋgàla wɔ sɛlɛ kàí soolóè sɛlɛ kamu jìnù dè mùnɛ̀ wɔ̀lɔ́ wó nɛ̀ èì e dí dè. Èe deo má kaɤáà gbɛ̀ e nɛ̀ì Ŋgàla júwàì wòlù telembo nyɔ̀ɔ̀, kɛní Kolàì wɔ falan sɛ̀lɛ́ɛ̀ nà ŋwùnù èe jio nù kɛŋ bi.


text: 1Nnabiyaamu, an kaa ti bàlfī yii tí ŋmà kí tùkù-ni iyunti in ní an bɔtee dàá bàńee, 2kun puee nimbi ni-ba ni nyí ti-Dindaan dāantam bɔti tiŋan yii u dàá bàń kii unaayuu nín dòoń kunyeeu puee ní. 3Ŋyunti ŋun binib yaa láā bí ki lì yii: “Ŋgbansɔŋfi, ti ŋmátì dee”, dicilpu kpalaa niin ní nnaabu ń jēetí bi-pu kí nàan̄-bi. Báà ubɔ kaa dāa ŋmátí, an dāa bí kii imatiŋween nín bàń upɔdaan puee ní. 4Ama nimbee, nnabiyaamu, naa ti bí dibɔmbɔndin ŋwiin gbanti ń dāá túuǹ-ni kii unaayuu nín tūuntí binib puee. 5Di sá yii nimbi kɔkɔ sá ŋwalfi biyaamu ní ki bí ŋwìiń pu, naa sá kunyeeu yabaaa kaa sá dibɔmbɔndi yab. 6Míǹ puee tí taa nín̄ gèeǹ kii bin kíǹee nín gèeǹ puee, ama timbi ń fìntī kí nīn ŋúb́ ti-ba. 7Kunyeeu ní bin gèeǹee gèeǹ, ní bin nyù ki gbéèyee nyù kunyeeu. 8Ama timbi bin sá ŋwalfin yabee, ti máaǹ kí nīn ŋúb́ ti-ba tiŋan, ti máaǹ kí dū ti-fookiiu nì ti-neendi kí dūú pèen̄ kii digbampɔɔlee ní, ní kí dū ti-fiil din pu ti mákée kí cíkiń kii kifuuliiyee, 9kun puee Unimbɔti kaa lēē-ti ki yɔ́oǹ tí nīn sá bin pu u dàá dāá fɔ̃ɔ̃ diŋuulee, ama tí nīn sá bin dàá ká difiil ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo puee. 10Kun puee úǹ di kpíì ti-pu an nín dàá ŋá pu báà ti yaa láā bí dimaŋfalinaaan, ti yaa láā kpíìyaaa, u yaa láā gítìńee ti nì u ń kpāfì kí nīn bí mbaantiiminee. 11Míǹ puee ní nīn tììmaan tɔb kunyannyaau ki kútí tɔb mpɔn kii ni nín péēŋáań puee. 12Nnabiyaamu, ti mèé-ni yii ní nīn tɔ́ bin bí ni-kansikin ki tūǹ ditundi, ki cáá ti-Dindaan bɔti ki dàkà-ni, ki kpòotī-nee. 13Nín̄ cáámaan bi-pu dineeŋkpaandi atuun ŋin bi bí ni-kansikin ki tūǹee pu, ŋgbansɔŋfi ń nīn bí ni-kansikin. 14Ti mèé-ni, nnabiyaamu, yii ní kpāafì biwutijoodambee, kí tīī bifaantidambee kunyannyaau, kí tūtuǹ bin wunti yɔ̄tèe, kí nīn cáá kimɔtii báà ŋma pu, 15kí nīn nyíǹ ni-ba a-juti yaa ŋá-si ikpitee, á taa dū ikpiti kí téeǹ-u, ama nín̄ nyàab̀maan tiŋan diŋal baabadal ki ŋáań ni-jutiibi nì binib kɔkɔ. 16Ní nīn fàal̀maan baabadal, 17kí nīn mèé Unimbɔti múlmul. 18Báà tin kamaa di yaa péēbāańee, ní nīn jáaḿ Unimbɔti. Min Unimbɔti là bin sá Yeesu Kriisitoo yabee ń nīn bée dee. 19Ní taa kpò Unimbɔti Fām tuuŋŋi ni-ni, 20kí taa kpèè Unimbɔti bɔnaatiliibi bɔti tin bi sòon̄ee fam. 21Ama, ní kpèè tiwan kɔkɔ kí lēētin ŋān̄ee, 22kí nīn nyíǹ ni-ba nì tikpitil kɔkɔ nì ti-bul. 23Unimbɔti un tìì ŋgbansɔŋfee u-ba ń yàntī ní dū ni-ba kɔkɔ kí tīī-u, ú ŋúb́ ni-fām nì ni-nammu nì ni-wunti kɔkɔ an nín dàá ŋá pu ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo bàńtamee ní nīn bí circir bí taa láā ká ni-pu ikpiti ibee. 24Un yíiń-nee dàá ŋá míǹ kí tīī-ni kun puee u sá ibaamɔndaan ní. 25Nnabiyaamu, ní nīn mèé ki tìì-ti. 26Ní jāam̀ ti-yab nì kunabitiiu jaamii kí tīī-mi. 27Nì ti-Dindaan yindi puee, m tùkù-ni yii ní dūmaan takalda nee kí kàaǹ nnabiyaamu kɔkɔ nimiin. 28Ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ŋanti ń nīn bí ni-pu.


text:
Kalulu
Ndugu M’Hali tabi Kalulu (c.1865 – 1877) je omo Afrika oniwofa ati omo agbatoju si Henry Morton Stanley. O ku nigba odo sugbon nigba igbesiaye soki re o se abewo lo si Europe, Amerika ati Seychelles. O je yiyesi pelu iwe kan, o je yiyalaworan ni Madame Tussauds bee sini o je alejo nigba isinku Dr Livingstone.[1]
Itan igbesiaye[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
M’Hali je bibi ni Afrika o si di alayanfe Henry Morton Stanley leyin ti won fifun ni Tabora ni Tanzania. Stanley fun ni ominira o si yi oruko re si Kalulu. Oruko re tele ni "Ndugu M’Hali" to tumosi "Arakunrin ore mi".[1] Stanley pe ni Kalulu nitori pe o ro pe o tumoso ọmọ ẹtù sugbon awon miran ti so pe o je ehoro.
Some see their relationship as homosexual but there is no firm evidence.[1] Leyin igba ti Stanley sawari Dr Livingstone o pada si Ilegeesi o si mu Kalulu pelu re.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Colonialism and homosexuality p.43-44, Robert F. Aldrich, 2003, Routledge, accessed July 2010


text: 1Yeesu béè yii Fariisab gbìl̄ yii u kíǹ ki fùul̀ binib tikpil Unimbɔti nyim ki jítiǹ Jaan ní bi kpántí u-boonnooliibee, 2(ama an kaa nìn sá Yeesu u-ba di nìn fùul̀-bi nnyim, an sá u-boonnooliibi di nìn fùul̀-bi.) 3Ní u yíkì Juudee ki nín gítí Gaaliilee. 4Kí wàatī kí nín bà Gaaliileeyee, see ú dī Samarii watil pú. 5Ní u dūu bàn̄ Samarii tiŋki kin bi yíì Siikaar, kì pìlīǹ Jaakɔb saaku kun u nìn tīī u-jipɔɔn Jooseefee. 6Niin ní Jaakɔb lɔkɔu bí. Yeesu cɔ̃om̀ ki gīīyee, ki kāl̀ lɔkɔee nyɔɔgbandi pu. An nìn ŋmāntì awinsaan. 7U kēe ní Usamariinimpu ubɔ dɔ́miń kí lúń nnyim, ní Yeesu mēē-u yii: “Pɔ̄-mi nnyim ḿ nyò.” 8Di sá yii u-boonnooliibi nìn búntì kitiŋin kí nyàabìń tijin. 9Ní unimpuee kíí-u yii: “Sii sá Ujuudaja ní, ba pu ní a mèé man un sá Usamariinimpuee nnyim?” (Di sá yii Juuda yab nì Samarii yab kaa nìn kpí.) 10Ní Yeesu bí-u yii: “A yaa bàà nyí Unimbɔti pɔ̄tam nì man un mèé-si nnyimee, sii gba di bàà làá mèè man nnyim, ní man ń bàà tīī-si nnyim min tìì dimaŋfalee.” 11Ní unimpuee bí-u yii: “Ukpil, aa cáá guuka, lɔkɔ mun di nyɔ́òyee, kin a dàá ŋá mana kí kánní nnyim min tìì dimaŋfalee gbanti? 12Ti-naanja Jaakɔb di nìn gbìn̄-ti lɔkɔ nee, ki nyùn̄ u-ba lɔkɔ gbanti nyim, ki kpáaǹ u-biyaamu nì u-waŋkuti. Mimmee, sii dàkafī yii a jítiǹ Jaakɔbaaa?” 13Ní Yeesu fātìi kíí-u yii: “Un sá kamaa yaa nyùn̄ nnyim neeyee, nnyinnyoo dàá gítī cúú udaan. 14Ama un yaa nyùn̄ nnyim min man tììyee, nnyinnyoo kaa ti cútí udaan jaanjaan, kun puee nnyim min man tììyee kpántí nnyimbul u-pɔbilin, ní ki kíǹ ki pùub̀ ki tìì-u mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee.” 15Ní unimpuee bí-u yii: “Ukpil, yaa sée tīī-mi a-nyim gbanti ḿ nyò, nnyinnyoo ń taa ti cúú-mi, ḿ taa nín̄ gítī dòoń doo ki lúù nnyim.” 16Ní Yeesu bí-u yii “Cùú yíiń a-cal kí fàtīí gítiń doo!” 17Ní u kíí-u yii: “Maa cáá cal.” Ní Yeesu bí-u yii: “A cáá nsan kí lì yii saa cáá cal, 18kun puee a mɔ́ǹ bininjab biŋmoo dee ki yíkì, ní un cee a bí kɔŋkɔnnee mun kaa tí sá a-cal. Míǹ puee, a sòon̄ a-baamɔni ní.” 19Ní unimpuee bí yii: “Ukpil, kɔŋkɔnnee m ká yii a baasii sá Unimbɔti bɔnaatiliu ní. 20Di sá ti-naanjab nìn jáaḿ Unimbɔti dijool nee pu ní, ní nimbi Juuda yab bí yii Jeerusaleem ní bi máaǹ kí cùú jāam̀ Unimbɔti.” 21Ní Yeesu bí-u yii: “Unimpuee, á pīlfiǹ-mi! Ŋyunti ŋubɔ dòoń an kaa dāa gítī bàlfī yii unil ń cù dijool nee puɔɔɔ Jeerusaleem ní kí jāam̀ Unimbɔti. 22Nimbi Samarii yab, naa nyí kun ni jáaḿee, ama timbee ti nyí un ti jáaḿee, kun puee Unimbɔti dū difiil ki dīń Juuda yab pu ní. 23Kɔŋkɔnnee, ŋyunti ŋubɔ dòoń, ŋu bāań gba, ŋun ni ní bin jáaḿ ti-Baa Unimbɔti mmɔntiiminee dàá nīn jáaḿ-u nì ŋfāmin nì ibaamɔn. Kun puee bin jáaḿ-u mimmee ní Unimbɔti nyàab̀. 24Unimbɔti sá Ŋfām ní: míǹ puee, bin jáaḿ-uee máaǹ kí jāam̀-u nì ŋfāmin nì ibaamɔn.” 25Ní unimpuee bí-u yii: “M nyí yii Meesiya (an dàkà yii Kriisitoo) dàá dāan̄. Úǹ yaa láā bāańee, ní u dàá tùkù-ti tikɔkɔ.” 26Ní Yeesu bí-u yii: “An sá man un bíī sòoǹ nì si nee di sá Kriisitoo.” 27Niinee ní Yeesu boonnooliibi bāań, ní an ŋá-bi bitii bi nín ká u nì unimpu bíī sòoǹee, ama baa bālfì yii: “A là ba u-cee? ” àá “A sòoǹ nì u tilati?” 28Niinee ní unimpuee yāntì u-nyimbool ki fātìi nín gítí mmɔŋki, ki tùkū binib yii: 29“Dāá kpèèmaan uninja ubɔ bīitì m-bɔɔŋŋi pu! An kaa kalin sá Kriisitoooo?” 30Ní bi yíkìń kitiŋin ki nín dòoń Yeesu cee. 31Unimpuee búntèe, ní u-boonnooliibi bíī lì yii: “Ukpil, dāá jī tijin!” 32Ní u bí-bi yii: “Man cáá tijin tin nimbi kaa nyée.” 33Niinee ní u-boonnooliibi kíǹ ki bíī bàlfī tɔb yii: “Ubɔ kalin cáań-u tijin níiin?” 34Ní Yeesu bí-bi yii: “M-jinti di sá ḿ ŋá un túnní-mee nín là puee, kí ŋá u-tundi. 35Kee, ni cáá yii an kíǹ iŋmal inaa dee, kudiceeuaa! Ama man tùkù-ni yii ní wáaǹ kí kpèè, tijin kūń ki ŋmāntì dicāl. 36Kii un cēēyee nín kɔ̃ontí ki kpáfí ki fòol̄ u-paati puee, míǹ mbaantiim ni mun cáaḿmaan binib m-cee ḿ tīī-bi mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee. Ní án mɔ̄ɔkiǹ un búĺee nì un cáńee kɔkɔ. 37Kun puee dilaŋkpandi din lì yii: 'Ubɔ būul̀ ní ubɔ ń dāá cēe' sá tiŋman ní. 38Míǹ puee, m tú-ni ní cùú cā laakin biba búĺee ní, nimbi ń páatí bíǹ gìńdi pu.” 39Unimpuee nín tùkū-bi yii Yeesu bīitì u-bɔɔŋŋi puee, ní Samarii yab bin kɔ́ò kitiŋ gbantinee tikpil fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí. 40Samarii yab gbanti nín dāa bāań ki ká-uee, ní bi mēē-u yii ú kàl̄ bi-cee, ní u lafun kāl̀ iwiin ili. 41Binib tikpil nìn gítī fɔ̃ɔ̃-u ki kíí tin u nìn sòon̄ nì bee pu. 42Ní binibee lī unimpuee yii: “Ti nín fɔ̃ɔ̃ ki kíí nee, an kaa ti sá sii nín lī puee ŋmaniŋma pu. U sòon̄ ti mun ti-ba gbìl̄ ki béè yii, ibaamɔn, u sá duulnya kɔkɔ Fiiliu.” 43Iwiin ili gbanti boonee, Yeesu yíkì niin ki nín cá Gaaliilee. 44Kun puee úǹ u-ba nìn lī yii: “Unimbɔti bɔnaatiliu dumpu yab kaa tɔ́-u.” 45U nín bàn̄ Gaaliileeyee, niin yab fɔ̃ɔ̃-u tiŋan, kun puee bi nìn cūtì Jeerusaleem ki ká u nín nìn ŋá tin kɔkɔ jiŋaalinee. 46Ní u fātìi gítì Kana, Gaaliilee timbilikin, laakin u nìn dū nnyim ki kpántì ndaamee. Gɔmina kalinjakpaanu ubɔ nìn bí Kapeenaayum u-jipɔɔn būǹ. 47U gbìl̄ yii Yeesu nyánní Juudee ki dɔ́miń Gaaliileeyee, ní u dɔ́miń u-cee ki gbāam̀-u ú cù Kapeenaayum kí cáaǹ u-jipɔɔn un būǹ ki dàá kpúee. 48Ní Yeesu bí-u yii: “Ni yaa kaa ká maamaacib, naa fòol̄ kí kíí!” 49Ní ukalinjakpaanee bí-u yii: “Ukpil, dāan̄ tí cù malaa, m-biki ń taa kpú!” 50Ní Yeesu kíí-u yii: “Nín̄ cá, a-jipɔɔn pɔ́ɔkì.” Uninjee fɔ̃ɔ̃ Yeesu nín lī puee ní ki nín cá. 51U bí nsanni ki fàtīi kùǹee, ní u-tɔntɔnliibi biba túŋkìń-u ki tùkū-u yii: “A-jipɔɔn pɔ́ɔkì.” 52Ní u bālfì-bi yii: “Ŋyunti ŋulɔŋu ní an yāntì-u?” Ní bi kíí-u yii: “Fool, kukuluu kubɔ, ní an cāntì-u, u-wunti kaa ti tùm̀.” 53Niinee ní u béè yii kukuluu gbanti deedee ní Yeesu tùkū-u yii: “A-jipɔɔn pɔ́ɔkì”. Ní u nì u-dicaŋku kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí. 54Yeesu nín yíkì Juudee ki fātì Gaaliileeyee, maamaacililiiti un u ŋée dee.


text:
Ìtẹ̀léntẹ̀lé Cauchy
Ninu imo isiro, itelentele Cauchy, ti a s'oloruko fun Augustin Cauchy, je itelentele ti awon afida (element) re n sunmo ara won bi itelentele ohun ba se n po si. Ni soki, ti a ba jusile nomba pato afida lati ibere itelentele ohun, a le so ijinnasi togaju larin afida meji di kekere bo ba se wu wa.
Itelentele Cauchy fun awon nomba gidi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Itelentele kan,
fun nomba gidi je ti Cauchy, ti fun gbogbo nomba gidi alapaotun ti r > 0, nomba odidi N alapaotun yio wa fun won to je pe fun gbogbo awon nomba odidi m, n>N a ni


text:
Raila Odinga
Raila Amollo Odinga (born January 7, 1945) je oloselu omo ile Kenya, lowolowo o je Alakoso Agba ile Kenya ninu ijoba idarapo.
A bí i ní Maseno, Kizumu District, Nyanza Prorince ní January 1945. Ó rí èkó-òfé ní 1965 èyí tí ó fi lo kàwé ní Technical University of Magdeburg (tí ó jé ara Otto von Gueriche University of Magdeburg) ní East Germany. Ní odún 1970, ó jáde ó si gba oyè lórí Mechanical Engineening. Nígbà tí ó dé Kenya, ó se olùkó ní University of Naírobì kí ó tó lo máa se òsèlú. Ní odún 1975, wón so ó di Deputy Director of the Kenya Burean of Standards isé tí ó se títí tí wón fi so ó sí ìhámó ní 1982. Wón fi i sílè ní osù kefà 1988, wón tún tún un mú ní osù kéjo. Wón fi sílè ní ojó kejìlá osù kéfà 1989 wón tún mú un padà ní ojó karùn-ún osù kéje odún 1990 pèlú Keneth Matiba àti Charles Rubia. Bí wó se dá a sílè ní ojó kokàndínlógún osù kefà odún 1991, nse ni ó sá gba Norway lo Ó ní wón fé pa òun. Ó padà sí Kenya ní 1992, ó dara pò mó egbé òsèlú FORD eyí tí baba re, Jaramongi Oginga Odinga n darí. Nígbà tí bàbá rè kú ní osù kìíní odún 1994 tí Michacl Waimalwa kijana di olórí egbé náà Raila ta kò ó sùgbón ó fidí remi èyí ló mu un (Raila) kúrò nínú egbé náà tí ó sì lo dara pò mó National Development Party (NDP).


text:
Èdè Shíkọmọ
Èdè Shíkọmọ (Shikomor) tàbí èdè Kòmórò ni èdè tó gbalẹ̀ jùlọ ní ní Kòmórò (àwọn erékùṣù olómìnira ní Òkun Ìndíà, nítòsí Mòsámbíkì àti Madagáskàr) àti ní Mayotte. Ó jẹ́ ẹ̀ka èdè Swahili sùgbọ́n ipa púpọ̀ lọ́dọ̀ èdè Lárùbáwá ju Swahili lọ. Erékùṣù kọ̀ọ̀kan ní ọ̀nà ìsọ èdè ti wọn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀; ti Anjouan únjẹ́ Shindzuani, ti Mohéli Shimwali, ti Mayotte Shimaore, ati ti Grande Comore Shingazija. Kò sí álfábẹ́tì oníbiṣẹ́ kankan fún un títí ọdún 1992, sùgbọ́n ọnà-ìkọ́ Lárùbáwá àti Latin únjẹ́ lílò fun.


text: 1An kaa bàlfī ḿ gítī ŋmà-ni takalda kí tùkù-ni ti nín máaǹ kí tūtuǹ Kriisitoo yab bin bí Juudeeyee puee. 2M nyí ni-landɔkɔmɔntii pu, m tīī-ni disindi Maseeduaan yab cee ki tùkū-bi yii doooo jiil ní nimbi nnabiyaamu Akaayi yab bɔ́ntì, ní ni-faŋgiil tīī binib tikpil kunyannyaau. 3An pu ní m dū nnabiyaamu nee ki túnní ni-cee, an nín dàá ŋá pu disindi din m tīī-nee, bí lafun ká yii ni máaǹ-dee, kí lafun bɔ́ntí tikɔkɔ kii m nín tùkū-bi yii ni bɔ́ntì miŋyee. 4An yaa sá fam, man nì Maseeduaan yab biba yaa táań ki bāań ní naa láá bɔ́ntì ki dɔ́òyee, ti-mákal din ti cáá ni-puee dàá kpántí-ti icoo ní, icoo gbanti dàá jī kí kpáaǹ ni mun. 5An puee ní m mēēnnabiyaamu nee bí péeǹ timbi kí dāan̄ ni-cee. Ní bɔ́ntí kí ŋá ni-niti tin ni pɔ̃oǹ kí ŋée, man dāa bàńee, an bɔ́ntì dee. Míǹ di dàá dàkà yii ni tīī nì dipɔbil diba, naa tìì ki yáliŋkí. 6Téetímaan yii un yaa búĺ fiiiyee dāa tí cēē fiii ní, ní un búĺ tikpilee mun dāa tí cēētikpil. 7An puee báà ŋma ń tīī min u-pɔbil fáatì ú tīīyee, án taa nín̄ sá nì kunimbaauaaa dipabil bɔti, kun puee Unimbɔti néeń un tìì nì dipɔɔpindee ní. 8Unimbɔti cáá mpɔn kí tīī-ni tiŋan kɔkɔ nì ti-nyɔkɔm tikpil tikpil, an nín dàá ŋá pu ní nīn cáá baabadal tin kɔkɔ ni yaa lèe án lákatí ní nīn cáā tūǹ atummɔnti kɔkɔee. 9Ali kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee yii: “Un ŋáań biwɔfib tinitee, Unimbɔti dàá bìin̄ u-boon ní u-niti ń nīn péēbí ki cá.” 10Unimbɔti un tìì ukpaal iwambool, ki tìì tijikaalee, dàá tīī-ni iwambool kɔkɔ nì i-nyɔkɔm kí yàntī í lòoǹ, an nín dàá ŋá pu ni-niti ń lòoǹ abimɔntee. 11U dàá yàntī ní nīn sá bigaajab kí ŋmā kí nīn ŋáań tiniti, an nín dàá ŋá pu binib tikpil ń nīn jáaḿ Unimbɔti tin ni ŋáań ki tìì-bi ti cāabìń-bee pu. 12An kaa sá Kriisitoo yab bin lɔ́ò tibee ŋmaniŋma ní ni-tundi din ni ŋáańee tútuǹ, ama an yàntī binib tikpil jáaḿ Unimbɔti múlmul. 13Ni-tundi din ni ŋáańee di dàkà binib bin ní ni sée, ní ki yàntī binib nyɔ́ŋkí Unimbɔti ni nín tɔ́ Kriisitoo bɔmɔntiiti puee, ní ki nyɔ́ŋkí Unimbɔti ni-niti tin ni ŋáań ki tìì bíǹ nì bin kɔkɔ kaa cááyee. 14Bi dàá mèè ni-pu nì dineeŋkpaandi, kun puee Unimbɔti bīiǹ ni-boon an kaa cáá bí māafì. 15Tí jāam̀maan Unimbɔti u-pɔ̄tam nín kaa cáá jutee pu!


text:
STS-32
STS-32 je iranlose 33k ninu eto Oko-Alobo Ofurufu ti NASA, ati igbera 9k fun Oko-Alobo Ofurufu Columbia. Nigba to gbera ni 9 January 1990, o je igba akoko leyin STS-61-C ti Pepe A ni Agbala 39 ti Gbongan Ofurufu Kennedy je lilo fun igbera; bakanna o tun je igba akoko ti Mobile Launcher Platform No. 3 (MLP-3) je lilo ninu eto Oko-Alobo Ofurufu. STS-32 lo je, nigbana, iranlose oko-alobo to pe julo to waye, pelu igba to to ojo 11. Ko to kan STS-32, iranlose kan soso to ni iye igba kanna ni STS-9 in 1983.


text:
Winston Leonard Spencer-Churchill, KG, OM, CH, TD, PC, FRS (30 November 1874 – 24 January 1965) je oloselu ara Britani ti o gbajumo fun isolori re fun orílẹ̀-èdè Isodokan Ile-Oba ni asiko Ogun Agbaye Keji. O di Alakoso Agba Britani lati 1940 de 1945 ati lekansi lati 1951 deo 1955. Asiwaju pataki ati adoroso, Churchill tun je ogagun ni ise Adogun Britani, onitankiko, olukowe ati asona. Doni, ohun nikan ni he Alakoso Agba Britani to ba Ebun Nobel ninu Litireso, ati eni keji ti o je niyi bi Araalu Oniyi Isodokan awon Ipinle Amerika.
Nigba to wa nibise ajagun, Churchill kopa ninu ise ologun ni India, Sudan ati Ogun Boer Keji. O gbajumo gege bi afiroyinranse ogun ati awon iwe to ko lati sejuwe awon ohun ton sele. Bakanna o tun sise ni ibise Adogun Britani ni Ojuogun Apaiwoorun ninu Ogun Agbaye Akoko, nibi to tidari awon Eso 6th ti Royal Scots Fusiliers.


text: 1Bí bɔ̀ lilieê bɔ̀ ŋgwé nyégé bagasé ndɔ, bí sì mbà siì, bí njègèr lòm dé njegêr, gèr baá felè biì ndeê! 2Bɔ̀ ŋgúlú biì hèllè baá gi tàbè, sueé cɔ̀gɔ̀ biì yieé gi aá kèn. 3Jagàb kàgàlɔ̀ŋ biì vu sɔm aá ndɔ, te bí ndeè die ju mé njéh. Mè tueé bí, gùm biì vu nde né faá we ŋgie né bú kɔɔ́ nɔ. Lòù sam, bí nde ŋgúlú biì cuan bilí, sâ wɔ́ŋ baá gi ká bèh cerê. 4Bí né bɔ̀ seé bɔ̀ ké ŋueh yií, bɔ́ né bí boór kieé, bɔ́ né yab kwaá, bí bɔ́ kàgàlɔ̀ŋ gwɔ̀m bèh. Bí ŋgwé njí kéŋ bɔɔ̀n kán, bɔ́ né Càŋ terrèb felè biì keéŋ yilá, à né hueh bɔɔ̀n ŋgweé ndɔ. 5Bí né dé biì wɔ́ŋ samé yieé, bí né pɔ̀yɔ̀g yieé. Ŋgweéh bí né lom faá nyam cèllè mé bɔ́ nde né ŋɔɔ́b wa? 6Bɔ̀ɔ́ mé bèh njèh kɔ́ ŋgwéh, bí ju felè bɔɔ̀n tena gi aá kèn, bí wula kuú né bɔ́ mé sòn fuû ndɔ. Mé njéh mene, bɔ́ kɔ lom né kuû, bɔ́ sòn toò biì táré bèh. 7Bɔ̀ nùàr mò, bí sìè lòm temé tég, kɔ Fehtoò beèh ndeè cuù baá kèn. Bí kè wèh beè nùà kíé-boôr: mɔ à kie gi aá boór seèn, à nde né sèŋ mé nu cên kwaá, à nde né sèŋ mé nu dé jomò kwaá, à né yab teèn yoló kela den. 8Bí yóló ménâ ndɔ, bí sìè lòm temé tég, Fehtoò beèh baá ndeê. 9Bɔ̀ nùàr mò, bí té lètenè biì lòù ndúgó gɔ̀, te ju ndeè bí beè Càŋ sìè cú. Nùà téná-juù baá ndeê, à hên nɔ. 10Belà, bí mùnò njí cégé mé dene bɔ̀ sòn-Càŋ bɔ̀ léí jɔ̀gɔ̀; bɔ́ lé naâ lè yilí Nùà Dueè tueé, bɔ́ né gèr teèn ŋené yií. Mé njéh mene, bɔ́ lé naâ lòù yoló seér. Bí kè wèh beè bɔɔ̀n, bí yolo lom ménâ ndɔ. 11Béh né gi kɔɔ́ ye, kènê bɔ́ né dé bɔɔ̀n dé samê samé seér. Lòù sam, bɔ́ lé naâ tég sie huɔɔ́m. Bí lé naá giì sìè-temé Jôb ŋgweé. À yeé baá temé môn sie, Nùà Dueè lé naâ bú njèh ŋgún kulú haá cuú; bí né gi kɔɔ́. Lòù sam, Nùà Dueè né Càŋ kɔ́-jerè, léláŋ húɔ́m-temê ndɔ. 12Tétán bɔ̀ nùàr mò, bí té jègè jègè nyì. Nùàr a, té vulú jègè, à té tàbè jègè. Né mene kei, bú a, té njií sâ jègè nyì. Nùà kàn a, túé lòm sòn cén, sâ gi aá. Mɔ né nyea, sâ né lom nyea; mɔ né sam, sâ né lom ka sam, gi môn ndɔ; te ju bí beè Càŋ sìè cú. 13Lètenè biì nuaré déì né gèr teèn ŋené wa? Bú a, dùà Càŋ duaà. Nuaré déì né samé wa? Bú a, sì bené. 14Lètenè biì nuaré déì né teèn baán wa? Bú a, yílá bílí bɔ̀ kokoô bɔ̀ gwà Càŋ. Mɔ bɔ́ baá gi doó, bɔ́ dua bú Càŋ felè, bɔ́ bɔ bú kómó mé yilí Nùà Dueè. 15Mɔ bɔ́ dua lom né mé temé cén, sâ Nùà Dueè nde né nùà beên doô yili sɔm, à nde né bú ter sie sɔm. Mɔ à naâ veên déì bɔɔ́, Nùà Dueè nde né bú mé njéh kulú sɔm ndɔ. 16Mɔ né mân, sâ bí sàlè sɔ̀m kú mé veên lètenè biì, bí né mé Càŋ dua kuú, te bí taré yuo. Bí kɔ́ɔ ye, mɔ nùà dilî baá Càŋ mé temé cén dua, sòn seèn né yeé ŋgulí dé gècên ma. 17Né faá Elî nɔ; à lé naâ nùàr faá béh ndɔ. À lé dua loóm naâ Càŋ mé temé seèn mene dɔɔ́ŋ, ye te nu né cú. Ŋgweéh nu ka né ŋgwéh tɔ́g nde wa nyèmà tagár mé kwèh mà. 18À yeé dua cu aá Càŋ, nu ne cu ye; yab nde cu ye yuo. 19Bɔ̀ nùàr mò, mɔ nuaré déì né ceér gècên saáb, nuaá mé weh njií cuù bú te ceér gècéne dɔɔ́ŋ bɔɔ́ yií né teèn. 20Bí kɔ́ɔ ye, nuaá mé sie sɔm nùà veên déì te veéne, feh bú ceér Càŋ, yili sɔm seér né nùà sâ te cio lòù. Sâ veên seèn lé naá menè ŋgún, bɔ́ nde né bú mé njéh kulú sɔm gií.


text: 1M-nabineeŋkaamu, ní taa nín̄ máká bin kɔkɔ bí yii Unimbɔti Fām di yàntī bi sòoǹee pu, ama ní cɔ̄ŋkì kí dáań kí kpèè yii an sá Unimbɔti Fāmaaan arasinii ubɔ di yàntī bi sòoǹ ní. Kun puee bin mɔ́ntí yii bi sá Unimbɔti bɔnaatiliibee gbɔ́otì duulnyan tikpil. 2Kun di dàá yàntī ní béé un Unimbɔti Fām kpòotēe di sá un di yaa lì nì ibaamɔn yii Yeesu Kriisitoo kpántì unil ki dɔ́miń duulnyanee, mimmee Unimbɔti Fām di yāntì udaan sòon̄. 3Un yaa yíì ki bí yii Yeesu kaa kpántì unil ki dɔ́miń duulnyanee, an kaa sá Unimbɔti Fām di yāntì udaan sòon̄, an sá Kriisitoo nannanliu fām. Ni nìn péē gbìl̄ yii unannanli gbanti dàá dāan̄, ama u pūtì kpáàā bāań ki bí duulnyan. 4M-biyaamu, nimbi sá Unimbɔti yab ní, an pu ní ni jáń ki jíń bin mɔ́ntí yii bi sá Unimbɔti bɔnaatiliibee. Kun puee Unimbɔti Fām min bí ni-nee pɔ̄ɔ̄ ki jítiǹ Sitaan un bí duulnyanee. 5Binyimɔndambi gbanti, bíǹ sá duulnya yab ní. Bi sòoǹ tin duulnya nyée ní, míǹ pu ní an mɔ̄ǹ duulnya yab pílfíǹ-bi. 6Ama timbi sá Unimbɔti yab ní. Un yaa nyí Unimbɔtee di pílfíǹ-ti, un kaa là kí pīlfiǹ-tee kaa sá Unimbɔti yɔu. An di yì-tì ní ti ŋūǹ kí gàntī Unimbɔti Fām min sá ibaamɔnee nì Sitaan yam min mɔ́ntée. 7M-nabineeŋkaamu, tí nīn néeń tɔb, kun puee dineendi nyēeń Unimbɔti cee ní. Mimmee, sii un yaa cáá dineendee di sá un Unimbɔti fātìi màl̄ mpɔmee, ki nyí Unimbɔti mun. 8Sii un yaa kaa cáá dineendee kaa nyí Unimbɔti, kun puee Unimbɔti di sá dineendi. 9Kun yāntì ti ká dineendi din u cáá ti-puee di sá u dū u-Jipɔmbaabil ki túnní duulnyan, tí ŋmā kí ká dimaŋfal u-pu. 10Kaa sá timbi di péé ki néeń Unimbɔti, an sá Unimbɔti di péé ki néeń timbi, ní ki dū u-Jipɔɔn ki túnní ú kpú tí ká ti-kpitii pɔ̄tam, míǹ di dàkà dineendi. 11M-nabineeŋkaamu, Unimbɔti yaa néeń-ti míǹ bulfee, ti mun máaǹ kí nīn néeń tɔb. 12Ubɔ kaa péēká Unimbɔti dalba, ama ti yaa néeń tɔbee, Unimbɔti bí ti-ni, ní u-neendee bí ti-ni tiŋman. 13Kun di yì-tì ti béè yii ti bí Unimbɔtin, ú mun bí ti-nee, di sá u-Fām min u tīī-tee pu, 14ní ti ká ki béè, ki kíǹ ki tùkù binib yii ti-Baa Unimbɔti dū u-Jipɔɔn ki túnní ú dāan̄ kí nīn sá duulnya Fiiliu. 15Sii un di yaa lì nì ibaamɔn yii Yeesu sá Unimbɔti Jipɔɔnee, Unimbɔti bí a-ni ní si mun bí Unimbɔtin. 16Timbi béè dineendi din Unimbɔti cáá ti-puee ní ki fɔ̃ɔ̃-dì ki kíí. Di sá yii Unimbɔti di sá dineendi; un yaa cáá dineendee, udaan bí Unimbɔtin, ní Unimbɔti mun bí udaan ni. 17Kun di dàkà yii a néeń-u tiŋmanee di sá, daliŋkin Yeesu dàá dāá sòoǹ binib bɔtee, sii dāa cáá dimákal u-nimiin ní, kun puee a-bimbim min a bí duulnya nee nee nì u-yam náań. 18Sii un cáá dineendee kaa fàŋkí, kun puee dineembaamɔndi jì tifaandi ní. Ditafadaaldi di cāabìń tifaandi, míǹ puee, sii un cáá tifaandi a-nee kaa cáá dineembaamɔndi dee. 19Kun pu timbi néeń-uee di sá úǹ di péé timbi dineendi. 20Ubɔ yaa bí yii: u néeń Unimbɔti, ní ki yaa ná u-nabikee, udaan sá unyimɔndaan. A yaa kaa néeń a-nabiki kin a wāĺee, a dàá ŋá mana ní kí nīn néeń Unimbɔti un saa wāĺee? 21Mara un Yeesu tīī-tee sèé yii, sii un yaa néeń Unimbɔtee máaǹ kí nīn néeń a-nabiki mun.


text:
Wum
Wum je ilu ni Kamẹroon
Apa ariwa Cameroon ni ibùgbé àwon ènìyàn Wum. Wón jé egbèrún méjìlá ènìyàn níye. Àwon alábágbé won ni Esu, kom àti Bafut. Èdè Wum (macro-Bantu) ni wón n so. Nítori ìgbàgbò won nipa orí, kò fési nínú isé onà won tí a kì í rì àwòrán ori. Àgbè ológìn àgbàdo, isu, ati ewébe ni àwon ará Wum. Won tún jé olùsìn adìe ati ewúré èyí sì kó ìpa tó jojú nínú àtije won lójojúmó. Òpòlopò Fulani ló di mùsùlùmí ni òpin egberu odun méjìdínlógún. Akitiyan won nínú èsìn yìí láti tàn-án ka ló mú òpòlopò àwon ará Wum dí elésìn mùsùlùmí.


text:
Ẹ̀fọn
Ara àwon kòkòrò tí ó n fò ni èfọn. Wón tún máa n pè é ní yànmùyánmú. Àwon èfon burú gan-an ni nítorí pé wón máa n tan àìsàn ká. Èfon tí ó bá jé ako kò léwu. Èfon tí ó bá jé abo ni ó máa n fa èjè ènìyàn tàbí ti eranko mu. Ibi tí ó ti n fa èjè mu yìí ni ó ti máa n tan àìsàn ká. Àwon èfon kan máa n tan malaria ká. Àwon kan máa n tan ibà apónjú ká.
Orí omi ni àwon èfon máa n yé sí. Léyìn òsè kan sí márùn-ún, eyin yìí yóò pa yóò di ‘larvae’, eléyìí ní yóò di ‘pupae’ kí ó tó wá di èfon léyìn ojó méta.
A le fín oògùn sí èfon láti pa á tàbí kí a máa jé kí ó rí omi yé sí tàbí kí a máa sin àwon eja kan tí ó máa n je eyin wònyí. Ti a ba fe sun, a le fi neeti yi beedi wa po ki efon ma baa je wa.


text:
Ilẹ̀ọbalúayé Brítánì
Ile Obaluaye Britani (The British Empire) je awon itedo, amusin, protektoreti, ile agbefun, ati awon other agbegbe miran baun ti won je jijobale tabi mimojuto latowo orile-ede Britani, ti won bere pelu awon amusin okere ati ibujoko itaja that had originated with the overseas colonies and ibujoko itaja ti won je didasile latowo Ilegeesi ni opin orundun 16th ati ibere orundun 17th. O je ile obaluaye totobijulo ninu itan aye ati, fun igba to ju orundun kan lo, o je eyi to lagbarajulo laye. Nigba tio fi di odun 1922, Ile Obaluaye Britani joba lori awon eniyan to to legbegberun bi 458 eniyan, eyi to je ida kan ninu merin iye awon eniyan aye nigbana,[1] o si ni ile to toju 12,000,000 square miles (31,080,000 km2) lo: eyun ida kan ninu merin gbogbo ile Aye.[2]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Maddison 2001, pp. 98, 242.
- ↑ Ferguson 2004, p. 15.


text: 1Mɔ né mân bɔ̀ nùàr mò, bí dèn ndé lòm dé bi`i ka Fehtoò beèh nɔɔ́ŋ. Temé mò né gi yoòr bi`i, mè né mé tuaá bi`i ndɔ. Bí sɔm keéh né be seê mò cie kɔɔ́. Bɔ̀ mbeí mò, mè né mé vɔ́gɔ́-temé felè bi`i dé gècên. 2Mè hên tueé njií né mé Èvòd`i bɔ̂ Sèntîk; mè ye bɔ́ a: Kúkùr bɔɔ̀n, bɔ́ dèn kè beè Fehtoò beèh mé sòn cên. 3Mbeí mò, mè né wò bɔŋ ndɔ, bélɔ̀ né lè seé cén-e fà dɔɔ́ŋ; kúkùr yeè ndé gàm bɔ̀ véh fà hên gaàm; béh bɔ́ lé seé Njàgà Bagaà bɔɔ́ naâ dɔɔ́ŋ, béh bɔ́ lé naâ seé temá dé gècên. Bɔ̀ fà bɔ̀ hên mé Klèmâŋ bɔ́ bɔ̀ mbeí seê mò dé`i lé naâ kɔɔ́. Mè tueé wò, yilí bɔɔ̀n baá gi ké te mvù yɔ̀ŋ nyagá den. 4Bí sàmè dèn cu dɔɔ́ŋ beè Fehtoò beèh; mè né tueé ferré, bí sàmè dèn teèn lòù. 5Bí dèn dɔlésé toò bɔ̀ nùàr dɔɔ̂ŋ. Fehtoò beèh baá ndeê. 6Bí té njeré dé`i nyàmè gùm dɔɔ́ŋ. Né mene cu dé heè, mɔ njeré dé`i né bí yɔgɔ́, bí dùà njí mé Càŋ, bí né bú kugór, bí né bú vra ndɔ. 7Càŋ nde né bí dɔlê haá, te temé die bí lè, bí den lom beè Yeésò Kristò pɔ́ŋ. Gèh dɔlê bú sâ, bɔ̀ nùàr bú ŋgwé kòmò bèh. 8Bɔ̀ nùàr mò, mè tueé lɔ né ye bí a: bɔ̀ njèh dé bebagaà mé bɔ̀ nùàr nde né Càŋ teèn seén, bí s`iè nyégé bɔ́ sieè. Bɔ̀ dé gècên mé bɔ̀ nùàr dɔɔ́ŋ nde né veéh gií, bɔ̀ dé didilî, bɔ̀ dé ŋeŋagâ mé né njolò bɔ̀ nùàr lieé huɔɔ́m dɔɔ́ŋ, bí s`iè nyégé cí. 9Bɔ̀ njií mé bí lé naá gi`i sònò mò ŋgweé, mé bí lé naâ gwaán, bí bɔ́ bá cí. Mè lé tueé deén naâ tieè bi`i, mè bɔɔ́ den njolò bi`i ndɔ, kènê bí bɔ́ bá mé be bi`i. Mɔ bí né ménâ bɔɔ́, bí bɔ̀ Càŋ mé haá yeé dɔlê den nde né kɔɔ́. 10Mè beè Fehtoò beèh né mé vɔ́gɔ́-temé dé gècên. Lòù sam, bí baá cu mè ke nyegé. Sâ bí lé naá gi`i ménâ felè mò munó ndɔ, ye te bí gam mè. Njèh cén, bí lé lɔ́ŋ kwà ná ŋgwêh lòù. 11Mè túé ŋgwéh ye njeré dé`i né mè saám ndɔ. Mè den meh gi aá dé mò mé gèh dé hên kèn. 12Né mene dene saâm, né mene dene sèsàm, mè né gi den kɔɔ́. Né mene he, né mene naàn, beè mò táré cú. Mè né mene fulu, mè sɔɔ́ mene cùè, njèh né mene teèn, mene teèn sam, mè maán kɔ gi aá dene bú sâ kèn. 13Mè né bɔ̀ njií sâ dɔɔ́ŋ bɔɔ́ kɔɔ́ gií. Né Kristò haá né mè terreb sâ kɔɔ́. 14Mé njéh mene, bí lé naâ mè lè gèr-e gam dé gècên; mè né bí vra. 15Bí bɔ̀ Filîp bɔ̀, bí né gi kɔɔ́, ye cu mé mè lé ndeè naâ Njàgà Bagaà ké Tesalonîk tueé duɔɔ́m, bí lé mè njèh ké sâ tema njií beéh kɔɔ́, te gam mè. Mè kwaá lɔ mene tàbè bi`i Masedínà, béh bí lé gam kuú cegé naâ kɔɔ́, bɔ̀ Càŋ bɔ̀ dé`i lé be teèn yí ná ŋgwêh. 17Mè túé ŋgwéh ye mè né njeré dé`i beè bi`i gwaán; háyè, mè gwaán seér né te bí kwa sagá cu nòmò bi`i teèn. 18Bɔ̀ njií mé bí lé naá gi`i mè temá njií sâ dɔɔ́ŋ, mè lé naá gi`i ŋené; né kókoó. Kènê mè baá lom mé njèh beè ŋgún. Èpàfèrodî lé waà naâ mé njéh kɔɔ́, ye naâ beè bi`i ma. Kùsèm sâ né mbe dé bi`i, Càŋ né njolo teèn ke njií, né njèh bagaà beè seèn dé gècên. 19Càŋ mò né Càŋ sèsàm; njií mé né bí saám dɔɔ́ŋ, à nde né bí mé be terrèb seèn haá laré; à bí haá né mé njua Yeésò Kristò. 20Kùsèm Tele beèh Càŋ, be terrèb yeè a, ŋá dèn cu dɔɔ́ŋ ter dé nyèmà mé nyèmà. È môn. 21Bí bíé kéh bɔ̀ Yeésò bɔ̀ lɔɔ́ dɔɔ́ŋ mé yilí seèn. Bɔ̀ mbeí mò mé béh bɔ́ né kɔɔ́, ye bíé kéh bí ndɔ. 22Bɔ̀ Yeésò bɔ̀ ká lɔ dɔɔ́ŋ ye bíé kéh bí; tétég né bɔ̀ɔ́ mé né ké mbàm lè bɔ̀gɔ̀ mgbè dueè. 23Húɔ́m-temé Fehtoò beèh Yeésò Kristò a, ká s`iè gí bí beè.


text: 1Dalbee, Yeesu nìn bí laaaba ki mèé Unimbɔti: u mēē ki dɔ́òyee, ní u-boonnooliibi kansikin ubɔ bí-u yii: “Ukpil, dàkà-ti bi nín mèé Unimbɔti puee, ali kii Jaan nín nìn dàkā u-boonnooliibi puee.” 2Ní u bí-bi yii: “Ni yaa bíī mèéyee, lìmaan yii: 'Ti-Baa, yàntī bí béé yii a sá Unimbɔti circirdaan, kí yàntī a-beel ń dāan̄, 3kí tīī-ti kutaa sá kamaa kun ti dàá jēe, 4kí dū ti-kpitii kí pɔ̄-ti, kun puee ti mun pūǹ bin ŋáań-ti ikpitee bi-kpitii, kí taa pɔ̄ mpaan Sitaan ń kīil̀-ti.' ” 5Ní Yeesu gítī bí-bi yii: “Tí dūú ŋmàntī yii ni-kansikin ubɔ di yaa cáá bɔɔ ní ki yaa cūtì u-cee kunyataasiiu, ki bí-u yii. 'M-bɔɔ, pìnnì-mi kpɔnɔb bita,^fd^ 6kun puee m-bɔɔ ubɔ nyánní nsan ki kɔ́-mi ní maa cáá báà tiba kí ŋá-u tijin.' 7U-bɔɔyee yaa kíiń-u kudii poon yii: 'Taa páb́-mi, man pīiǹ kudii, man nì m-biyaamu kɔ́ ki dɔ̃oǹ, maa ti ŋūǹ kí yīkì kí tīī-si kpɔnɔb.' 8M tùkù-ni ibaamɔn ní, báà u yaa kaa làá yīkì kí tīī-u kpɔnɔb u nín sá u-bɔɔyee puee, see ú yīkì kí tīī-u tin kɔkɔ u nyàab̀ee u nín péēgbíntìi páb́-uee pu. 9Míǹ pu ní man tùkù-ni yii, mèèmaan Unimbɔti, u dàá tīī-ni; nyàab̀maan, u dàá yàntī ní ká; kpāafìmaan, u dàá pìitī-ni. 10Kun puee, sii un yaa mēēUnimbɔti tibee, see á fɔ̃ɔ̃ kudɔŋu; ní sii un yaa nyàab̀ tibee, see á ká kudɔŋu; sii un di yaa tí yú ki kpáafée, see bí pìitī-si. 11“Ni-kansikin ŋma di yaa cáá kibiki, ní kì yaa mēē-u ujɔm, ní ú dū ukoobu kí tīī-kì? 12Àá, kì yaa tí mēē-u dijindi, ŋma kíikí kí dū unoom kí tīī-kì? 13Too, nimbi bin sá binikpitibee yaa nyí ki tìì ni-biyaamu tiwammɔntiil, kin ataa aŋa pu ní Ubaati un bí yilpuee kaa nín tìì Circir Fām bin kɔkɔ yaa mèé-u Ŋfām gbantee?” 14Kijapaai kiba nìn bí, arasinii kā u-pu ki yāntì u kpántì umɔɔmiin. Yeesu jìn̄ arasiniiyee, ní umɔɔmiinee kíǹ ki bíī sòoǹ, ní kunipaauee bākatì seeee. 15Ama biba bí yii an sá arasiniibi bɔtiu Beelseebul di tīī-u mpɔn ní u cáā jì arasiniibi. 16Ní biba mun là kí píĺ-u tibɔti ní ki bí-u yii ú ŋá kudaaŋŋu kubɔ bí béé yii u-pɔŋŋu gbanti baasii nyánní Unimbɔti cee. 17Ama Yeesu nìn nyí bi-landɔkɔi ní ki bí yii: “Dibeel din nib di yaa cúū yākatì ki jáà nì tɔbee, see dí kúntí, ní di-diiŋŋi ń lítí kí yāŋkì tɔb kí wìil̀. 18Ní ni bí yii Beelseebul di tīī-mi mpɔn ní m jì arasiniibaa? Mimmee, Sitaan yaa fātìi bíī jáà nì úǹ u-bee, mana ní u-beel ŋūǹ kí nīn bí ki cá! 19Man yaa cáá Beelseebul pɔŋŋu ní ki jì arasiniibee, mimmee ni dàá lì yii arasiniibi bɔtiu Beelseebul di tīī ni-jipɔmbi mun mpɔn ní bi jì arasiniibi deeyaa! Ni-yab bi-ba dàkà yii ni bí diyintil poon dee. 20Ama, an yaa sá Unimbɔti pɔŋŋu ní m cáā jì arasiniibee, mimmee, an dàkà yii Unimbɔti beel pɔŋŋu dɔ́miń ni-cee dee. 21“Upɔndaan yaa kā nì u-janjawanti ki cí u-diikuee, tiba kaa gbèetī u-wanti. 22Ama ubɔ mun yaa gítī bí ní ki pɔ̄ɔǹ-uee, u dòoń kí já nì u kí fɔ̃ɔ̃ u-janjawanti tin pu u mákée, ní kí kɔ́oǹ u-wanti kí yàkatī u-yab. 23“Un yaa kaa bí man jandi puee jáà nì man dee, ní un yaa kaa bíī tútuǹ-mi m kɔ̃ontí ki kpáfée, bíī yàantí dee.” 24“Arasinii yaa nyáń unilinee, u búntí kuteeu pu ní ki yìiǹ ki nyàab̀ ŋkɔŋkoon, u yaa nyàab̄ ki gīī, kaa kée, ní ú bí yii: 'M dàá fàtīí gítí laakin m nìn nyánnée.' 25U yaa gítìń ki ká bi ŋātì kudii ki bɔ́ntì-kuee, 26ní ú cùú nyàabìń arasiniibi biluli bin cáá ntoom ki jítiǹ úǹ-uee, ní bí dāan̄ kí kpāfì kí kàl̄ udaan pu, ní ú mòtīí bīil̀ kí jītíǹ mpeepeekaam.” 27Yeesu bíī sòoǹ mimmee, ní unimpu ubɔ téeń kunipaaun yii: “Unimpu un cáá a-pool ki màl̄-si a ŋáam̀ u-biilee bí mmɔn neeee!” 28Ní Yeesu kíí-u yii: “Bin baasii bí mmɔn nee di sá bin pílfí Unimbɔti bɔti ki ŋáań tì nín lī puee!” 29Kunipaau dɔ́miń ki wíiǹ Yeesu ceeyee, ní u bí yii: “Nimbi waanee nib sá bikpitib, ki bàlfī ḿ ŋá kudaaŋŋu kubɔ. Ama naa làá ká kudaaŋŋu kubɔ asee kun náań nì Unimbɔti bɔnaatiliu Joonasi yɔkɔee. 30Kii Joonasi nín nìn sá kudaaŋŋu ki tīī Niniifi yab puee, míǹ ní man Kinibiki dàá nīn sá kudaaŋŋu ki tīī nimbi waanee nib. 31Ibɔsoon dalee, unimpubɔti un nìn nyánní Seeba tiŋkinee dàá dāá yīkì kí kpò nimbi waanee nib bɔti, kun puee u nìn nyánní kitiŋkuntinyɔkɔ ki dɔ́miń ki pílfì Saloomɔn ciini. Ama ubɔ bí doo ki jítiǹ Saloomɔn. 32Ibɔsoon dalee, kitiŋ kin bi yíì Niniifee yab dàá yīkì nimbi waanee nib pu kí kpò ni-bɔti kun puee Joonasi nín nìn sòon̄ nì bi Unimbɔti bɔtee, bi nìn kpántì bi-bimbim. Ama ubɔ bí doo ki jítiǹ Joonasi ní ki sòon̄ nimbi kaa kpántì ni-bimbim.” 33“Ubɔ kaa tùutī fitila kí dūú báĺ, kaa tí dù dibool kí cíkiń u-pu, bi dùú tɔ́kɔń kifaŋkɔlii pu ní bin kɔ́òńee ń nīn wāĺ. 34A-nimiliŋ sá a-wunti fitilau ní. A-nimiliŋ yaa ŋān̄ee, a-wunti kɔkɔ wāĺ ní, ama ŋi yaa kaa ŋān̄ee, a-wunti kɔkɔ kɔ́ dibɔmbɔndin dee. 35Míǹ puee, á kpèè tiŋan ŋwalfi ŋun bí a-nee ń taa kpántí dibɔmbɔndi. 36A-wunti kɔkɔ yaa wāĺ ní dijandi diba yaa kaa bí dibɔmbɔndinee, mimmee a-wunti kɔkɔ bí ŋwalfin dee, kii bi yaa tūū fitila ŋwalfi nín ŋmíntí-si pu a wāĺee.” 37Yeesu sòon̄ míǹ ki dɔ́òyee, ní Fariisa ubɔ yíiń-u yii ú dāan̄ bí jī tijin, ní Yeesu kɔ́ u-cee ki kāl̀ kí jī. 38Fariisee ká yii Yeesu kaa fíntì u-ŋalii, kii bi-marau nín sá bí ŋá pu kí wàatī kí nín jī tijinee, ní an ŋá-u bitii. 39Ní ti-Dindaan bí-u yii: “Nimbi Fariisab, ni fíntí tiyuti nì asambil boon kaa fíntí poon, diwaŋfikil nì ntoom gbí ni-pɔbiliŋ poon. 40Bigbaambi, Unimbɔti un ŋá boonee, úǹ di kaa tí ŋá poonaaan? 41An bàà sá ní ŋá biwɔfib tiŋan, ní tikɔkɔ ń ŋāŋkì kí tīī-ni. 42“Mbusu bí ki tīī nimbi Fariisab, kun puee ni lèekī saalaa kamaa pu kubɔ kubɔ goosi faati nì ditunnuul nì tikuŋfaal tin kɔkɔ kíǹee pu ki tìì Unimbɔti, ama ní kaa là kí nīn bí deedee kí nīn néeń Unimbɔti. Kin, min ni bàà máaǹ kí péé kí ŋá kí wàatī kí nín ŋá tin kíǹee dee. 43“Mbusu bí ki tīī nimbi Fariisab kun puee ni néeń ki kàal̀ nyɔkɔpu jaliŋ akpafidiin ni, ki néeń bí nīn jáaḿ-ni sampaambi pu ki tìì-ni jilma. 44Mbusu bí ki tīī-ni, kun puee ni bí kii akaakul ŋin jīlfì ki nákaǹ kitiŋ, á dāá còom̀ kí jītí ŋi-pu, kaa kpāantíí béé yii tiwan tin kaa ŋān̄ee pu ní a jítèe ní.” 45Ní umaradakal ubɔ bí yii: “Ukpil, a nín sòoǹ pu nee, a sìí ki kpāantí timbi deeyaa!” 46Ní Yeesu kíí-u yii: “Mbusu bí ki tīī nimbi bimaradakaliibi mun, kun puee ni cáá awaŋgul ŋin nyìm̀ee ki tūntí binib ní nimbi ni-ba kaa là kí dū ni-ŋambiki kí dáb́ kí tūtuǹ-bi. 47Mbusu bí ki tīī-ni, kun puee ni māā Unimbɔti bɔnaatiliibi bin ni-naanjab nìn kūūyee akaakumɔnti. 48Ni ŋáań míǹ kí dàkà yii ni-naanjab nín nìn ŋáaǹ atuun ŋiŋyee ŋān̄ ni-cee, kun puee bíǹ kūū Unimbɔti bɔnaatiliibi, ní nimbi māā bi-kaakuliŋ. 49An pu ní Unimbɔti iciindaan nìn lī yii: 'M dàá tɔ̄ń m-bɔnaatiliibi nì m-kpambaliŋ bi-cee: bi dàá kpò biba ní kí sàaǹ bin kíǹee.' 50An puee, nimbi waanee nib dàá ká ditafadaaldi Unimbɔti bɔnaatiliibi bin kɔkɔ ni kūūyee pu, doooo Unimbɔti nín náań duulnya 51kí yòon̄ní Abeel kí dāá sāā Sakari un bi nìn kūū nsaraafan nì Kunimbɔtidii kansikinee. Tiŋman ní m tùkù-ni, nimbi waanee nib dàá ká ditafadaaldi nnikpaakoon gbanti pu. 52“Mbusu bí ki tīī nimbi bimaradakaliibi, kun puee ni pīiǹ dinyil punyɔkɔ ki lēēsaafii. Naa làá kɔ́ ni-ba ní ki jì bin bàà là kí kɔ́ee.” 53Yeesu nyáń Fariisee dumpuee, ní bimaradakaliibi nì Fariisab fɔ̃ɔ̃ aŋuu ŋkpitim pu ní ki kíǹ ki bíī bàlfī-u tibɔti tikpil. 54Bi bíī pīil̀-u tibɔti ki là ú sòoǹ kí yìntī bí ká nsan kí cúú-u.


text:
Olúyọ̀lé
Basorun Oluyole je ikan nínú àwon jagunjagun tí ó wá lati ilu Ọ̀yọ́ si ilu Ìbàdàn.
Oríire, ogbón inu ati ìwà akikanju kó ipa pàtàkì ti o fi di Aare Agoro, Òsì Kákánfò, ati Basòrun ilu Ibadan.
Oun ni o koko ri ilu Ibadan gégé bi ilu olókìkí yàtò si ibudo ogun. Ìdí rèé tí o fi fi idi ijoba giriki múlè nigba naa.
Asiko rè ni awon ìlú ti won wa ni abe Ibadan gberu si i. Kò kuna lati gbe ise agbe laruge, béè ni o fi ìpìlè oro ajé ti o nipon mule. Idi ree ti a fi n pe Ibdan ni "ile Oluyole"
- Akínwùmí Àtàndá (200) Basòrun Olúyòlé Ibadan; Rasmed Publications, ISBN 978-8024-75-0. Ojú-iwé 140.


text: 1Mì biò nà, nàí ná dè na tàodéè nɛ̀nù mùnɛ̀ jɛ́ Ŋgàla Wɔi Nyináà tɛmu è, nà sà má nà bàdè gbǐn wɔ dè sɛlɛ siìn sún gbǐn nɛ̀, nà mà wɔ̀ì wɔ̀ wolo sɛlɛ dɔ̀ɔ̀ èì. Kɛ́ nà siyɛ̀ì wɔ bò kulu lɔ̀mù nù. Ŋwɔnɔ̀ na bulúì nà yá na kùlà kùláì eu kìi kàí. Èì má nyɔìŋ de, nà bùlù ve nu gbaya sɛ̀lɛ̀ nù na nɛ̀ sɛlɛ kɔlɛ́ɔ̀n. 2Nà kàn yii gbǎì. Nà nɛ̀ má dɔ̀ɔ̀ kɛní kaɤáà Kolàì wɔ́ siyadí è, nà dè e bu ŋwànìnù. 3Wòlu wòló wo sɛlɛ̀ èì nù ŋwɔmu wò ŋgelè wò ka wo bului gbǐlàìnù dè wò nɛ̀ wo sɛlɛ̀ dè gbàà. 4Wòlù gbǐn dè wòlù wɔ kìi wɔ bulu wɔ kùlà kùláà nù. È dè má è dè kàí, kɛní wɔ̀ gbɛ̀ ve naà jòŋga selìì wɔ jòwò faáìn ŋwùnù. Kɛ́ wɔ̀ɔ sɔ́wàì wɔni jòwò faáìn wòlù wùlɛ̀ wɔníì wɔ̀ dí è nɛ ya. 5Wòlù gbǐn wɔ̀ dè wòlù wɔ kàn wɔ bulu wɔ gbǎà. 6Wòlu wɔ̀lɔ́ gbǐn wɔ́ dè kalambo sɛ̀lɛ̀ jàdè Jisɛ̀ wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù, lɛ kàí gbǐn é dè jɔ̀ɔ̀, wɔ̀ nì e sún wɔ sɛlɛ siya nyɔɔ́ɔ̀. 7Na kulu de kùláà èe gbǐlàì nà wɔ̀lɔ́ wòlù gbɛ̀ Ŋgàla wɔ nùmáì. Lɛ́ɛ̀ wòlù ka è gbà, è wɔ̀ ka kuma. 8Wòlù gbǐn gbà má wɔ̀lɔ́ wɔ wòlu fuyó dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ jàvà è, wɔ̀ tìi ve wɔ́lɔ́wɔ́lɔ́ faláàn. Kɛ́ wòlu wɔ̀lɔ́ wɔ́ gbà ve wɔ̀lɔ́ é ka Ŋgàla Wɔi Nyina kulu lɔ̀mà, wɔ̀ wɔ̀ tìi ve wɔ́lɔ́wɔ́lɔ́ lɔ̀ɔn fɔŋwúì. 9Àa na sòlì sɛlɛ kàí nɛ̀ ŋwùnù èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, dúwai dɛ̀ɛ̀ dè ji jìnù à dè e sunuma wolo jìnù àì má sòlì. 10Dɔɔ ŋwùnù nàí de kewu dè nà jɔ̀ɔ̀, à nà nɛ̀ wòlu gbǐn wɔ̀ì sɛlɛ kàí, e wúlúì bulu bulúì è dè wòló wó dè Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéè nù. 11Nà dè jàkun wóó gbààvìíì sanù? Mi bulúì mi faan bèè dè! 12Wòlu wòló wó nɛ̀ wò nɛ̀nàì kaŋa wò dùmà nà kpo eodè, wò jàvá wó nɛ̀ì wòlíì jàvà wò. Wò ka è nɛ̀ sɛlɛ kɔlɛn nɔɔ̀ ŋwùnù. Ŋwɔnɔ̀ dɔ̀ɔ̀ èè dè, wòì jàvá wòlù kamàì wò siin, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wò kamai ve wò siin wò tɛmu má Ŋgàla kòwàì e kàn Kolàì wɔ falan sɛ̀lɛ́ɛ̀ tíì eodè. 13Wòlu wòló bɛ́ɛ́lɛ́ wòó wò kpo eodè dùmà ya, wòo ka kaɤáà nùu wòíì júwà. Wò jàvá nɔɔ̀ wɔ́ dùmà nà kpo eodè dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wo dè jòŋga seli wò nɛ̀ na bulúì nà ŋwunió è wò dùmà nà kpo eodè. 14Kɛ́ miníì, wɔ̀lɔ́ nɔɔ̀ má gbɛ̀ e jòŋga selìì, èè dè nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀ Kolàì wɔ falan sɛ̀lɛ́ɛ̀ tíì eodè. Ti dɔ̀ɔ̀ èè nɛ̀ ya màì jídè gbǐn dè ye tàode sɛlɛ̀ gbǐn ŋwùnù, ŋwɔnɔ̀ tàode sɛ̀lɛ̀ gbǐn èì jídè gbǐn dè ye mi ŋwùnù. 15Wò dùmà wòlù kpo eodèò, wòì wòlù kpo eodè dùmàò doo sún gbǐn èì jídè gbǐn dè. Sɛlɛ́ɛ̀ bulu bulúì dè Ŋgàla wɔ̀ tùwà mù wòlu dèèlè mùndí. 16Wòló gbǐn wó ŋwànì ve kaɤa wɔ̀lɔ́ bu, nɛ̀ Ŋgàla wòlúò jòò Ŋgàla bàlà wo jààsɛŋ wɔ nì wò kulu lɔ̀mù faàòn. 17Mi wòíì wúlú kwalaíì dè, wòlù gbǐn èi è nɛ̀ ye ma sà mànɔwɔ mùndí, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, suyɛ́ì dè mìì, èè siya è mà dè kɔnyà Jisɛ̀ wɔ ŋwùnù. 18Mì biò nà, Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀ Kolàì wɔ nɛ̀ wɔ sɛlɛ kàí soolóè nàì faáòn. È dè nyɔìŋ.


text: 1Gaalaati yab bigbaambi, ŋma di gátì ni-nimiliŋ ní? Di sá yii bi nìn kàan̄ Yeesu Kriisitoo kúm ndɔpuntikaa pu bɔti, ní ni wál̀ míǹ kii foota ní bi dàkā-nee. 2M là kí bàlfì-ni tibɔbaantiil ní kíí-mi: ni nín ŋúb́ Mooisi marabee ní ni fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti Fām naaan ni nín fɔ̃ɔ̃ tibɔmɔntiil ki kííyee ní? 3Ni sá bigbaambi níiin? Ni kíĺ nì Unimbɔti Fām ki dī u-saŋŋu ní ki là kí kúntí nì ni-ba pɔ́ɔǹtamaaan? 4Mimmee, tin kɔkɔ ni kántèe ŋá fam deeyaa! An kaa ŋūǹ kí ŋá fam. 5Unimbɔti nín tìì-ni u-Fām ki ŋáań maamaacib ni-kansikinee, an sá ni nín ŋúb̀ Mooisi marabee pueeyaaa ni nín fɔ̃ɔ̃ tibɔmɔntiilee puee ní? 6Míǹ ní, “Abraam nìn fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí, ní Unimbɔti ká u-fookiiu un u cáá u-puee, ní ki yíiń-u deedeedaan.” 7Ní béé yii bin fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kííyee di sá Abraam biyaamu. 8An lī Unimbɔti takaldau poon dooooyee ki síiǹ, yii anibul ŋin kaa sá Juuda yabee nín fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí puee ní Unimbɔti kpántí-bi deedeedambi. An pu ní u nìn tùkū Abraam tibɔmɔntiil nee dooooyee, yii: “Unimbɔti dàá dī sii pu ní kí bìin̄ anibul kamaa pu.” 9Mimmee, bin kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kííyee kāntí dibiindi kii Abraam nín nìn fɔ̃ɔ̃ kí kíí ki ká dibiindi puee ní. 10Ama, mbusu bí ki tīī un là kí dī Mooisi marab pu kí ŋmátée, kun puee an ŋmàn̄ yii: “Tin kɔkɔwoooo bi ŋmàn̄ marab takaldau poon bí nīn ŋáańee, un sá kamaa yaa kaa ŋúb́ mimmee, mbusu bí ki tīī udaan.” 11Ní an cántì ki tùkū-ti yii ubɔ kaa ŋūǹ kí ŋúb́ marab kí kpántí deedeedaan Unimbɔti nimiin, yii: “Deedeedaan kāntí dimaŋfal u-fookiiu pu ní.” 12Marab nì fookii kaa sá ubaanti: di sá Unimbɔti takaldau poon lī yii: “Un yaa ŋáań min Mooisi marab lēe kɔkɔee di ŋmátí.” 13Ama Kriisitoo kpántì mbusudaan timbi pu ní ki nyántì-ti mbusu un marab cáańee poon, kii an nín ŋmàn̄ puee, yii: “Un kamaa bi yaa lúntì busub puee ń nīn sá-ni mbusudaan.” 14An di yì-tì ní Yeesu Kriisitoo puee bin kaa sá Juuda yabee kāntí dibiindi din Abraam nìn kée, ní ti nín fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí puee ní ti fòol̄ u-Fām min u nìn pɔ̃oǹee. 15Nnabiyaamu, tí dū binib nín ŋáań puee kí ŋmàntīǹ tibɔti nee. Unil yaa bɔ́ntì u-bɔti ki ŋmàn̄ ki ŋá takaldan ki nyīī u-ŋal kii mara nín síiǹ puee, nì min kamaa an sá kinibiki di ŋée, ubɔ kaa ŋūǹ kí kpìtāaa kaa ŋūǹ kí gbéeǹ tiba. 16Ní tin tin Unimbɔti nìn pɔ̃oǹ Abraamee, u nìn pɔ̃oǹ ki tīī u nì u-maaliŋu ní. Unimbɔti takaldau poon kaa ŋmàn̄ yii, u nìn pɔ̃oǹ ki tīī Abraam biyaamu kupaau, u péēlī yii, u-maaliŋu, an dàkà yii u-maaliŋu poon unibaanti. Úǹ di sá Kriisitooyee. 17Tin tin m là kí lèe taapu sèé: Unimbɔti nìn bɔ́ntì u-bɔti ki sòon̄ ki síiǹ. Abin tilaafati tili nì mmuŋku nì saalaa boon ní Mooisi marab bāań. Marabee kaa ŋūǹ kí kpìtī Unimbɔti poondi kí yàntī dí ŋá fam. 18An yaa sá marab pu ní Unimbɔti dì ki tìì-ti u-gaajatee, mimmee an kaa sá u-poondi pu dee. Ama an sá Unimbɔti nín nìn pɔ̃oǹ Abraam yii u dàá tīī-u tigaajatee ní u tīī-u. 19Mimmee, ba pu ní bi yɔ́oǹ marab? Unimbɔti dū marab ki kútì dipoondi pu binib ń béé ikpiti nín sá kuŋyee, ní marabee ń nīn bí ki cí ŋyunti ŋun Abraam maaliŋu poon yɔu un pu u pɔ̃oǹ dipoondee ń dāá bàń. Unimbɔti tūuni di cáań marab ki dūu tīī Mooisi, ní úǹ dūu nāatì Israyeel yab. 20Unil yaa bí u-baba nì u-baba ki ŋá u-bɔtee, unàatil kaa bí, míǹ ní Unimbɔti u-baba di pɔ̃oǹ dipoondi. 21Mimmee, Mooisi marab jáà nì Unimbɔti poondi deeyaaa? Aayee, kpataaa! Unimbɔti yaa nìn tīī marab bin pu binib ŋūǹ kí dī kí ŋmátée, binib bàà ŋūǹ kí kpántí deedeedambi Unimbɔti nimiin marab pu. 22Ama Unimbɔti takaldau poon bɔti tùkū-ti yii kitiŋ kɔkɔwoooo nib pīī ikpitin, mimmee bin yaa fɔ̃ɔ̃ ki kííyee ŋūǹ kí fɔ̃ɔ̃ tin Unimbɔti pɔ̃oǹee, bi nín fɔ̃ɔ̃ Yeesu Kriisitoo ki kííyee pu. 23Kí wàatī fookii yuntiŋu ń bàńee, ti nìn pīī marab sarkaun ki cí fookii ń bàń. 24Marab di nìn cí-ti ki tin sāā ŋyunti ŋun Kriisitoo dāa bāańee an nín dàá ŋá pu tí ŋmā kí kpántí deedeedambi Unimbɔti nimiin fookii puee. 25Fookii nín bāańee, marab kaa ti cí-ti. 26Kun puee ni nín fɔ̃ɔ̃ Yeesu Kriisitoo ki kíí puee, ni-kɔkɔ kpántì Unimbɔti biyaamu. 27Di sá yii nimbi bin kɔkɔ bi fùl̄ Unimbɔti nyim, ni ŋá ubaanti nì Yeesu Kriisitooyee, ni kpántì kii Kriisitoo nín bí puee dee. 28Digàntil kaa ti bí Juuda yab nì bin kaa sá Juuda yabee kansikin, kaa bí bin sá iyumbuee nì bin tɔ́ bi-bee kansikin, kaa ti bí bininjab nì binimpoobi mun kansikin, nimbi kɔkɔ kpáfì ubaanti Yeesu Kriisitoo pu. 29Kii ni nín sá Kriisitoo yab puee, ni kpántì Abraam maaliŋu poon yab ki ŋūǹ kí fɔ̃ɔ̃ tigaajati tin Unimbɔti nìn pɔ̃oǹee.


text:
Awon Igbese Merin Sodo Olorun
Bibeli so wipe, ‘ Nitori Olorun fe araiye tobee ge ti o fi Omo bibi re kansoso funni, ki enikeni ti o ba gba a gbo ma ba segbe, sugbon ki o le ni iye ainipekun”
2. Gbogbo wa ni o ti se, so tabi ro awon ohun ti o lodi. Eyi ni a npe ni ese, ese wa si ti yawaipa kuro lado Olorun. (
Bibeli so wipe “Gbogbo enia li o sa ti se, ti won si ti kuna ogo Olorun”.Olorun pe, o si je mimo, ati wipe ese wa ya wa kuro lodo Olorun titi lae. Bibeli so wipe “iku ni ere ese.”
3. Olorun ran Omo Re nikan soso lati ku fun ese wa.
Jesu ni Omo Olorun. O gbe igbe aye alailese o si ku lori agbelebu lati san gbese fun ese wa. “ Sugbon Olorun fi ife On papa si wa han ni eyi pe, nigbati awa je elese, Kristi ku fun wa.”
Jesu ji dide kuro ninu oku osi ngbe orun pelu Olorun Baba Re. O fi ebun iye aiyeraye han funwa—ati pelu wipe ki a le gbe papo pelu Re ni Orun bi a ba lee gbaagbo gegebi Oluwa ati Olugbala wa. Jesu wi fun u pe “Emi li ona, ati otito, ati iye: ko si enikeni ti o le wa sodo Baba, bikose nipase mi.”
Olorun na owo ife si o, O si nfe ki je omo Re. “ Sugbon iye awon ti o gba a awon li ofi agbara fun lati di Omo Olorun, ani awon na ti o gba oruko re gbo.” Iwo na le yan lati bere idariji lowo jesu Kristi fun idariji ese re ki o si wo inu aye re lo gegebi oluwa ati Olugbala re.
4. Bi o ba fe gba Kristi o lee so Fun u ki O je Olugbala ati Oluwa bi o ti gba adura bayi…
”Jesu Oluwa, mo gbagbo wipe omo Olorun ni iwo nse.Mo dupe fun iku re lori agbelebu tori awon ese mi. Jowo dari awon ese mi ji mi ki o si fun mi ni iye ainipekun.Mo gba adura wipe ki o wo inu aye mi ati okan mi gegebi Oluwa ati olugbala mi. Mo fe maa sin o ni gbogbo igba.”
Nje o gba adurayi?
Related Topics: Soteriology (Salvation), Evangelism


text:
Turmandah Aarhal
Description
Åìá¿¿ ìºíãºí ñàðíààð íü Àæíàéí ñàëõèíä èñãýðýýä Åñºí áóëãèéí óñûã íü ýý Öàëèãóóëæ ÿâñàí õèéìîðü áàéíàà Òýñèéí ãîë Ãàë øàðûí Òýíãýðëèã õ¿ëã¿¿ä óÿàí äýýð ìèíü áàéíà Àëòàí äàðü ãàíãà Ãîâü øàíõûí Àðàãìàãèéí òîîñ äýýëýíä ìèíü áàéíà Ãàçàð ãàçðûí áàÿ÷óóëòàé Àðèëæàà ã¿éëãýí òîäðîîä Ãàëàâ øàíõûí ãîâèéãýý Øóóãèóëæ ÿâñàí ààðõàë áàéíà àà Òýñèéí ãîë Ãàë øàðûí Òýíãýðëèã õ¿ëã¿¿ä óÿàí äýýð ìèíü áàéíà Àëòàí äàðü ãàíãà Ãîâü øàíõûí Àðàãìàãèéí òîîñ äýýëýíä ìèíü áàéíà Àçòàé îäòîé òºðñºí þì ãýæ Ààâûíõàà íýðèéã äóóðñàãààä Õºõèé õààíû àðäààðàà Õºë÷¿¿ ÿâñàí óäàà áàéíà àà Òýñèéí ãîë Ãàë øàðûí Òýíãýðëèã õ¿ëã¿¿ä óÿàí äýýð ìèíü áàéíà Àëòàí äàðü ãàíãà Ãîâü øàíõûí Àðàãìàãèéí òîîñ äýýëýíä ìèíü áàéíà Ãóëóóç ãóëóóç ìºíãèéãýý Áîãöîí äîòðîî õàðøóóëààä Ãóðâàí ¿åèéí áóÿíûãýý Àðâèæóóëæ èðñýí îìîã áàéíà àà Òýñèéí ãîë Ãàë øàðûí Òýíãýðëèã õ¿ëã¿¿ä óÿàí äýýð ìèíü áàéíà Àëòàí äàðü ãàíãà Ãîâü øàíõûí Àðàãìàãèéí òîîñ äýýëýíä ìèíü áàéíà


text:
Didius Julianus
Didius Julianus (Látìnì: Marcus Didius Severus Julianus Augustus;[1] 30 January 133 tabi 2 February 137 – 1 June 193), je Obaluaye Romu fun osu meta ni odun 193. O gun ori ite leyin ti o ti fowo ra latowo awon Eso Praetoria, leyin ti awon wonyi ti sekupa asaju re Pertinax. Eyi lo fa Ogun Abele Romu 193–197 wa. Julianus je lile kuro lori ite, o si bo sowo iku latowo aropo re, Septimius Severus.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ In Classical Latin, Julianus' name would be inscribed as MARCVS DIDIVS IVLIANVS AVGVSTVS.


text:
Joe "King" Oliver
Joe "King" Oliver (May 11, 1885 – April 10, 1938) je afon fere kornet jazz ati olori egbeonilu. Agaga o se pataki fun iru ona to fin fan fere, nipa kikoko lo idake. Bakanna bi alasopo orin to se pataki, o fowoko opo awon orin ti a si ngbo loni, bi "Dippermouth Blues", "Sweet Like This", "Canal Street Blues", ati "Doctor Jazz". O lo ko Louis Armstrong ni orin jazz. Ipa re ga to be to ti Armstrong fi so pe, "ti ko ba se fun Joe Oliver, jazz ko ni ri bo se ri loni".[1]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ "Satchmo - My Life in New Orleans"


text: 1Iyunti in jítèe poonee, bin nìn mɔ́ntí yii bi sá Unimbɔti bɔnaatiliibee nìn kɔ́ Unimbɔti nikitil kansikin, míǹ mbaantiim ní bin dàkà tinyimɔmbɔtee mun dàá tí kɔ́ ni mun kansikin. Bíǹ dàá cáań tinyimɔmbɔti tin dàá nàan̄ binibee ní kí dàkà, ní kí dū bi-kpiliu un fīī-bee kí fá kí yàntī Unimbɔti tafadaaldi ń jēetí bi-pu bí kpú kí céetí dicilpu. 2Binib tikpil dàá dāá nɔ́ɔ́ bi-bimbikpitim gbanti saŋŋu, bi-yaŋyam puee binib dàá dāá nīn kpākantí mbaamɔn saŋŋu bɔti. 3Bin dàkà tinyimɔmbɔtee là kí kīil̀-ni kí fɔ̃ɔ̃ ni-nimiliŋ ní. Ama dooooyee ní un dàá sòoǹ bi-bɔtee bɔ́ntì ki cí kí tɔ̄ u-tundi, un dàá céetí-bee kaa dɔ̄ ki gèeǹ. 4Di sá yii Unimbɔti kaa nìn tāaǹ itūun in nìn ŋá ikpitee ki cúú-i ki tɔ́ ditafadaaldi paaŋŋun, bi bɔ́ob́-i nì ikusaka i kā dibɔmbɔndin ki cí daliŋkin Unimbɔti dàá sòoǹ i-bɔtee. 5Unimbɔti kaa nìn tāaǹ duulnyakpiki ama u nìn cāntì nnyiŋgbeen dɔ́miń ki kúntì binikpitib kɔkɔ, ní ki fīī binib biluli ki kútì Noowee un nìn sòoǹ Unimbɔti bɔti tin bí deedeeyee ki tùkù binibee. 6Unimbɔti nìn dáaĺ ntimu mun bi yíì Soodɔm nì Goomɔɔree yab tafaliŋ ki yāntì ŋŋmi dɔ́miń ki wùn̄-bi búkúbuku. U ŋá míǹ kí dàkà u nín dàá dāá dáaĺ binikpitib tafaliŋ puee ní. 7Ŋyunti gbantee, Unimbɔti nìn fīī Lɔɔti baba ní kun puee u nìn bí deedee, ní binikpitibee bimbim nì bi-digaŋgamiu nìn kɔ̄ntí Lɔɔti inimmɔɔn. 8Di sá yii Lɔɔti nìn kɔ́ò bi-kansikin, ki gbìl̀ ní ki kāntí baabadal ikpiti in bi ŋáańee. U nín nìn sá unimɔnti puee ní an kɔ̄ntí-u kunimbaau, ki páb́-u tikpil. 9Míǹ puee ti-Dindaan nyí u nín dì pu ki nyāntí bin yú nì u deedee diniminaamandi poonee, ní ki nyí u nín dàá yɔ́oń binikpitib laakin kí dāá dáaĺ bi-tafaliŋ ibɔsoon dalee. 10Bin tafaliŋ Unimbɔti dàá dāá dáaĺ tikpilee di sá bin dū bi-ba ki tīī bikɔdeekpitib ki kpèé Unimbɔti pɔŋŋu famee. An dàkà yii bin bɔti m bàà sòon̄ nì ni yii bi dàkà tinyimɔmbɔtee, baa tɔ́ báà ubɔ nì ubɔ ní bi-pɔbiliŋ nyìm̀, baa tɔ́ itūun in bí yilpuee gba ama bi sìí-i ní. 11Itūun di cáá mpɔn ki jítiǹ bin dàkà tinyimɔmbɔtee kpataaa, ama iaa bíī sòoǹ tibɔkpitil bi-pu ti-Dindaan nimiin. 12Binib gbanti ŋáań kii kumooun peelii in péēsá bí nīn cútí-i ki kùee ní, bi sìí tin baa nyée. Bi dàá dāá péēnàan̄ kí céetí-bi ní. 13Bi nín yāntì binib jīǹ falaa miŋyee, an falaau ní Unimbɔti dàá dāá gíiǹ kí téeǹ-bi. Bíǹ pɔɔsɔŋkil di sá bí nīn ŋáań tin kɔkɔ sá ntimbiilee ŋwìiń pu. Naa ká yii binib gbanti yaa dɔ́miń ni nì bi ń jī tijinee bi kɔ̄ntí-ni tijɔkɔndi nì icoooo? Ní an mɔ̄ǹ-bi bi nín kíiĺ binib puee. 14Ní bi-nimiliŋ máǹ bí ŋá tijɔkɔndi, baa gì nì ikpiti diŋal, ní ki pīil̀ ki sàtī binib bin pòfì nnimbɔtisan poonee, bi-landɔkɔŋu di péēsá yii bí ká animil. Bi sá mbusudambi ní. 15Bi fá nsammɔnti ní ki gáatì ki nɔ́ɔ́ Boosɔɔr jipɔɔn Balaam nín nìn là animil ki dī nsaŋkpiti ŋuŋyee. 16Ama Unimbɔti nìn wòon̄-u u nín kaa tɔ́-uee pu, di sá u nìn yāntì kimaŋ sòon̄ kii unilee ní ki pīiǹ digbaantundi din Balaam bàà nìn là kí tɔ̄ee saŋŋu. 17Binib gbanti bí kii ibùn in kaa cáá nnyimee, ní ki bí kii atagban ŋin kaa cáá ntaanyim kubuŋu cáá-ŋi ki yìiǹee. Mpaan ŋun Unimbɔti bɔ́ntì ki yɔ́oǹ-bee nyɔ́ò ní, ki sá dibɔmbɔndi. 18An nibee dàkà bi-ba ní ki sòoǹ anyɔɔbuŋkpaan ki ŋmàtíǹ binib ní ki sàtī bin pɔ́ɔǹ bi-ba ki nyáń ikpiti saŋŋu poonee ki yàntī bi fàtī ki gítí ikpiti saŋŋu poon. 19Bi pòontí binib yii bi yaa ŋáań min bíǹ sòoǹee ní bi kāntí dibatɔl, ama ní bíǹ bi-ba sá ikpiti yumbui. Bi súntì yii unil sá kun kpòotī-uee yumbuu ní. 20Bin di béè ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ti-Fiiliu, ki nyáń duulnya lakasikpitib poon, ní ki dāa fātìi gítī yāntì bi-lakasikpitibee cúú-bee, tin poon bi dàá kɔ́ee dāa jítiǹ tin poon bi nìn bí dooooyee kpataaa. 21Bidambi yaa kaa bàà béèmaan mbaamɔn saŋŋu an bàà sɔ́ nì bí béé-ŋu, boonee kí dū-ŋu kí fá kaa ti tɔ́ maramɔntiibi bin Unimbɔti nìn tīī-bi bi ŋúb́ee. 22Tin bāań-bi nee dàkà yii dilaŋkpandi nee sá mbaamɔn dee, yii: “Kibɔkɔ wūliŋkì ki fātìi gíiǹ ki ŋmɔ́” ní “Afa un bi fùl̄ee fātìi lítì tikpatin ki dɔ̄ ki bíntí.”


text:
Àwọn èdè Bẹ́núé-Kóngò
Èka méjì òtòòtò ni èdè yìí ni: Ìwò-oòrùn àti Ìlà oòrùn Benue-Congo. Àwon orílè èdè púpò ni ó ní àwon èèyàn tí wón ń so èdè yìí, ó sì sodo sí apá gúúsù ilè Nigeria dáadáa. Béè náà ni ìlú bíi Cameroon, Congo, CAR, DRC, Tonzania, Uganda, Kenya, Mozambique, Angola, Rwanda, Burundi, Namibia, Zambia, Malawi, Zimbabwe, Gabon, Lesotho, Samalia àti àwon èdè yìí kalè. Gégé bí Grimes (1996) se wádìí rè, èdè Yorùbá àti Igbo ni ó tóbi jùlo nínú èka èdè tí a pè ní Benue-Congo, ìsòrí ìwò oòrùn Benue-Congo ni ó sì pín àwon èdè wònyí sí. Àte náà nìyí. Fig 2.11. Nínú àte yìí a rí ‘Proto-Benue-Congo’ ti o pín sí ìsòrí meji pàtàkì.
(a) Ìwò oòrùn Benue Congo
(b) Ìlà oòrùn Benue Congo
Ìwò oòrùn Benue Congo:- Ó pín sí YEAI (Yoruboid, Edoid, Akokoid, Igboid); Akpes; Ayere-Ahan; NOI (Nupoid, Oko, Idomoid). Ìlà oòrùn Benue Congo :- Ó pín sí ìsòrí méta pàtó.
(a) Àárín gbùngbùn orílè-èdè Nàìjíráà:- Ó pín sí: Kainji, Àríwá-Ìwò Plateane, Beromic, Àárín gbùngbùn Plateane, Ìlà-oòrùn Gúúsù Plateane, Tarok, Jukunoid.
(b) Ukaan
(d) Bantoid-Cross:- Lábé èyí ni Bantoid ti yapa. Nígbà tí a sì rí Cross River ní abé Bantoid-Cross. Láti ara Cross River ni Bandi ti wá yapa. Nígbà tí a wá rí Delta-Cross lábé Cross River. Ní ìparí, ó fihàn gbangba wí pé èdè Niger-Congo tóbi tààrà àti wí pé orílè èdè Áfíríkà ni ó pèka sí òpò nínú àwon èdè yìí ni ó gbalè lópòlopò sùgbón a rí lára won tí ìgbà ti férè tan lórí won. Àwon wònyí ni èdè mìíràn ti fé máa gba saa mo lowo Àwon ìdí bíi, òsèlú, ogun, òlàjú àti béè béè lo ni ó sì se okùnfà èyí. Ní pàtàkì jùlo, gbogbo èdè yìí náà kó ni àwon Lámèyító èdè fi ohùn se òkan lé lórí lábé ìsòrí tí wón wa sùgbón òpòlopò ni ‘ebí’ re fi ojú hàn gbangba. Ní ìparí, òpòlopò àwon òmòwé ni wón ti se isé ìwádìí lórí rè sùgbón ààyè sì tún sí sílè fún àwon ìpéèrè túlè láti se isé ìwádìí àti lámèyító lórí èkà èdè Niger-Congo.


text:
Robert Menzies
Robert Gordon Menzies je oloselu omo ile Australia ni Menzies. A bi i ni 1894. O je olootu ijoba ile Australia fun odun mokandinlogun. Ilu Jepart ni won ti bi i ni Victoria. O gba oye ninu ofin ni University Melborne. Ni aarin 1928 si 1934, o wa ni Victoria State Legislature. Nigba ti o se, o wo federal House of Representative. O di Attorney General ile Australia ni aarin 1935 si 1939. Leyin igba ti J. A. Lyons ku ni Menzies wa di olootu Australia. O fi ori oye sile funraare ni 1966.


text: 1Kí wàatī Unimbɔti ń náań duulnyee, ubɔ nìn bí bi yíì-u Dinyɔɔbundi ní ki bí Unimbɔti cee, ní ki sá Unimbɔti. 2Dinyɔɔbundi gbanti di nìn péēbí Unimbɔti cee doooo ŋkilkaamin. 3Díǹ ní Unimbɔti dū ki náań tikɔkɔ. Tiba kaa bí fam Unimbɔti kaa dū Dinyɔɔbundee ki náań kudɔŋu. 4Di-ni ní dimaŋfal nìn bí, dimaŋfal gbanti di nìn tìì binib ŋwalfi. 5Ní ŋwalfee dɔ́miń ki ŋmíntí binib bin bí dibɔmbɔndinee, ní binibee kaa fɔ̃ɔ̃-ŋu. 6Unimbɔti nìn túnní uninja ubɔ, bi yíì-u Jaan. 7U nìn dɔ́miń kí sòoǹ nì binib ŋwalfi bɔti, báà ŋma ń pīlfiǹ-u kí fɔ̃ɔ̃ ŋwalfee. 8Jaan u-ba kaa nìn sá ŋwalfi, u nìn dɔ́miń kí lēēŋwalfee pu seera ní. 9Ŋwalfi gbanti baba di sá mmɔnti, ki dɔ́miń kitiŋ pu ki ŋmíntí báà ŋma. 10Unimbɔti dū-ŋu ki náań taapu doo wanti kɔkɔ, ama, ŋyunti ŋun ŋu nìn bí taapu dooyee, baa béè-ŋu. 11Un sá Dinyɔɔbundee dɔ́miń u-yab cee, ní u-yab kaa fɔ̃ɔ̃-u. 12Ama bin kɔkɔ fɔ̃ɔ̃-u ki gbìl̄ ki tīiǹ-uee, u yāntì bidambi kpántì Unimbɔti biyaamu, 13mun ní unil kaa màl̄ee, kaa tí sá unil làtam ama an sá Unimbɔti di màl̄ bíǹ. 14Dinyɔɔbundee kpántì unil ki kāl̀ ti-kansikin ki cáá tiŋan nì ibaamɔn tikpil, ní ti ká u-nyooti tin u nìn fɔ̃ɔ̃yee kun puee u sá Unimbɔti Jipɔmbaabil. 15U-pu ní Jaan nìn kúuǹ ki lī yii: “Un m nìn lī yii u dòoń man boon ama úǹ jítiǹ mamee, dee! Di sá yii úǹ péēbí ní bi nín màl̄ man.” 16Úǹ cee ní tiŋan kɔwoooo nyánní ní ki bāań-ti, ní timbi kɔkɔ fòol̄-tì múlmul. 17Unimbɔti nìn yāntì Mooisi tīī-ti marab, ama ní Yeesu Kriisitoo cáań-ti diyimɔɔl nì ibaamɔn. 18Báà ubɔ kaa wál̀ Unimbɔti dalba, ama u-Jipɔmbaabil un mun sá Unimbɔti ki bí ki nákaǹ u-Baa Unimbɔtee di yāntì ti béè-u. 19Juuda yab kpilib bin nìn bí Jeerusaleemee nìn túnní bisaraaŋakpilib nì Leefiibi bin ŋáań Unimbɔti diiku poon ditundee biba Jaan cee bí dāá bàlfì-u yii: “Sii di sá ŋma?” Ní u kíí-bi yii: 20“Man di kaa sá Kriisitoo.” Waa nìn bál̀-bi, ki sòon̄ ki cántì-bi míǹ. 21Ní bi fātìi bālfì-u yii: “Kin sii di sá ŋma ní? Eeliii?” Ní u bí yii: “Aayee, maa sá Eelii.” Ní bi tí bālfì-u yii: “Sii di sá Unimbɔti bɔnaatiliu ubɔ un máaǹ kí dāan̄eeee?” Ní u tí bí yii: “Aayee.” 22Ní bi fātìi tí bālfì-u yii: “Kin, sii baasii sá ŋma ní? Di sá ti là kí tin tùkù bin túnní-tee un ní a baasii sée. Sii yíì a-ba yii ŋma?” 23Ní Jaan kíí-bi yii: “Man di sá un báakí kupɔɔun yii: 'Ŋāŋkìmaan ti-Dindaan saŋŋu,' ” kii Unimbɔti bɔnaatiliu Eesayi mun nín nìn lī puee. 24Fariisab biba nìn bí bin bi nìn túnní Jaan ceeyee kansikin, 25ní bíǹ bālfì-u yii: “A yaa kaa sá Kriisitoo, kaa sá Eelii, kaa tí sá Unimbɔti bɔnaatiliu un ti cée, kin ba pu ní a fùul̀ binib Unimbɔti nyim?” 26Ní Jaan kíí-bi yii: “Man fùul̀ binib nnyim ní, ama ubɔ bí ni-kansikin, naa nyí-u, 27úǹ di dàá dāá dāan̄ man boon. Man kaa kpántì gba kí gútí u-naatakaŋ ŋmiii.” 28Bi nìn bí Beetanii, kitiŋ kin bí Jɔɔdan mɔɔgbandi lapu pu, laakin Jaan fùul̀ binib nnyimee, ní ki sòoǹ an bɔti gbanti. 29Kutaa wúntèe ní Jaan ká Yeesu dòoń u-cee, ní u bí yii: “Kpèèmaan, Unimbɔti pibil din lèekī binib kɔkɔ kpitiiyee dee! 30Úǹ pu ní m sòon̄ yii: 'Uninja ubɔ dàá dāá dāan̄ man boon, ama úǹ jítiǹ man, kun puee úǹ péē bí ní bi nín màl̄ man.' 31Maa nìn nyí un ní an sée, ama an sá yii Israyeel yab ń béé-uee pu ní man dɔ́miń ki bíī fùul̀ binib Unimbɔti nyim.” 32- 33Ní Jaan gítī lī yii: “Maa nìn nyí un ní an sée, ama Unimbɔti un túnní-mi ḿ nīn fùul̀ binib u-nyimee bí-mi yii: 'A yaa láā ká man Fām kpákatìń ki kɔ́ò un puee, úǹ di dàá fàl̀ binib Circir Fām.' Ní m ká Unimbɔti Fām lafun nyánní yilpu kii dibeenanjilee ki kpákatìń Yeesu pu. 34M ká mimmee, ní ki sòoǹ ki tùkù-ni yii úǹ di sá Unimbɔti Jipɔɔn.” 35Kutaa tí wúntèe, Jaan nì u-boonnooliibi bili tí yúee, 36ní ki ká Yeesu jītí, ní u bí yii: “Kpèèmaan, dipibil din Unimbɔti dàá dūú ŋá saraa binib kpitii puee sèé!” 37Jaan boonnooliibi bilee gbìl̄ mimmee, ní ki nɔ́ɔ́ Yeesu. 38Yeesu fātìi kpēēbi nɔ́ɔ́-uee, ní ki bí-bi yii: “Ni nyàab̀ ba?” Ní bi bí yii: “Rabii, la ní a kɔ́ò ní?” (Rabii taapu di sá yii, Udakal.) 39Ní Yeesu bí yii: “Dāam̄maan kí cùú béé laakin m kɔ́òyee.” Ní bi nɔ́ɔ́-u ki cūtìi béè laakin u kɔ́òyee, ní ki kpáàā gbíntì niin yaadal wiiŋŋu. An nìn sá tikúti tinaa kujoou ní bi nìn cūtì. 40Andree un sá Siimɔn Piyeer naalee nìn sá bilee kansikin ubɔ bin nìn gbìl̄ Jaan nyɔɔbundi gbanti ki nɔ́ɔ́ Yeesuee, 41ní Andree péé ki cūtìi ká u-maan Siimɔn ki tùkū-u yii: “Timbi ká Meesiya!” (An dàkà yii Kriisitoo). 42Ní u cáá Siimɔn ki cūnnì Yeesu cee. Ní Yeesu kpēē-u ní ki bí yii: “Sii di sá Siimɔn Jaan jipɔɔn. Bi dàá nīn kíǹ ki yíì-si Keefaasi ní.” (Greeki sooninee bi yíì Piyeer, an dàkà yii ditaŋkpal.) 43Kutaa gítī tí wúntèe, Yeesu bí yii u dàá cù Gaaliilee, ní ki ká Fiiliipi, ní ki bí-u yii: “Nɔ́ɔ́-mi!” 44Fiiliipi nìn sá Beetsayida tiŋkin ní. Niin ní Andree nì Piyeer mun nìn sá. 45Boonee ní Fiiliipi ká Natanayeel, ki tùkū-u yii: “Timbi ká un pu ní Mooisi nìn ŋmàn̄ u-marab takaldaun ki kpáaǹ Unimbɔti bɔnaatiliibi mun sòon̄ u-puee. An sá Yeesu Jooseefi jipɔɔn un sá Naasaareetee.” 46Ní Natanayeel bālfì-u yii: “Mimmee, tiwammɔntiil ŋūǹ kí nyānní Naasaareeti mun deeee?” Ní Fiiliipi bí-u yii: “Dāan̄ kí cùú kpèè.” 47Yeesu kpēēyee, Natanayeel dòoń u-cee, ní u bíī sòoǹ u-pu yii: “Un bí nee di sá Israyeelja páaa, kaa sá mili mili daan.” 48Ní Natanayeel bālfì-u yii: “A ŋá mana ní ki nyí-mi?” Ní Yeesu kíí-u yii: “Min a bí fiigi subu taapuee ní man ká-si ki wāatì ní Fiiliipi dāa nín yíiń-see.” 49Niinee ní Natanayeel bí-u yii: “Ukpil, a sá Unimbɔti Jipɔɔn ki sá Israyeel yab mun bɔtiu!” 50Ní Yeesu bí-u yii: “M nín bí yii m ká-si fiigi subu taapuee pu ní a fɔ̃ɔ̃ ki kííii? A dàá gítī ká tin jítiǹ tin bí neeyee. 51Ibaamɔn ní m tùkù-ni, ni dàá dāá ká kutagbɔŋu cúū pīitì, ní Unimbɔti tūuni sìntīń ki jɔ́ḿ man Kinibiki pu.”


text: 1An pu ní m ká yii an ŋān̄ ḿ taa dāan̄ ni-cee kí fàtīí tí kɔ́ǹ-ni kunimbaau. 2Kun puee nimbi di tìì-mi kunyannyaau, kin m yaa kɔ́ǹ-ni kunimbaauee, bilab di dàá gítī tīī-mi dipɔɔpindi? 3Kun yì-tì m ŋmàn̄-ni takaldee, di sá maa là kí bàń kí ká bin bàà làá tīī-mi dipɔɔpindee ń kɔ́ǹ-mi kunimbaaun, di sá m nyí yii man pɔɔpindi sá nimbi yal ní ni mun pɔɔpindi sá ma yal. 4An nìn sá-mi kunimbaau nì dipɔɔbiildi nì nsiim ní m ŋmàn̄-ni takalda, kaa sá kí kɔ́ǹ-ni kunimbaau pu ní m ŋmàn̄-ni, ama an sá ní ŋmā kí béé dineendi din bulfi m cáá ni-puee ní. 5Unil un di yaa cáań kunimbaau neeyee, an kaa sá man baba ní u kɔ́ǹ kunimbaau, u kɔ́ǹ ki kpáaǹ ni-kɔkɔ ní. Ama kí taa sòoǹ kí càatēe ni-kansikin biba ní u kɔ́ǹ kunimbaau, 6ni-kansikin kupaau nín kpáfì kinyɔkɔ ki dáaĺ udaan tafal miŋyee ŋmāntì. 7Kɔŋkɔnnee ni máaǹ kí dūú pɔ̄-u kí tīī-u kunyannyaau ú taa gítī kɔ́ kunimbaakpaŋkpaaŋŋun. 8An puee m gbāam̀-ni ní dàkàmaan ni-neendi udaan pu. 9M nìn ŋmàn̄-ni tibɔtee kí cɔ̄ŋkì-ni kí kpèè yii ni tɔ́-mi tiŋman puɔɔɔ! 10Ni yaa dū unil un kpitii ki pú-uee, ma mun dàá dūú pɔ̄-u. Tiba yaa bí ki sá ní dūú pɔ̄-uee, nimbi puee man dūu pú Kriisitoo nimiin, 11an nín dàá ŋá pu tí taa yàntī Sitaan ń jī ti-puee, kun puee ti nyí u-landɔkɔŋu. 12- 13M nín bàn̄ Troowasi tiŋkin kí sòoǹ Kriisitoo bɔmɔntiitee, nì min kɔkɔ ti-Dindaan pīitì-mi nsan ḿ sòoǹ-tèe, m nín kaa ká m-nabiki Tiiti niinee, m-pɔbil kaa sòm̀ ḿ kàl̄ niin, an pu ní m yíkì bi-cee ki búntì Maseeduaan. 14Tí jāam̀ Unimbɔti Kriisitoo pu, u nín cáá ti mun ki ŋáań u-jajil faalii poon puee, ti nì Kriisitoo nín ŋá ubaantee puee u dì ti-pu ki gbìtī ajan kɔkɔ Kriisitoo bɔti kii talaaluee. 15Ti sá kii talaalu un sɔ́fèe ní Kriisitoo cáā tìì Unimbɔti. Míǹ ní ti tí sá ki tīī binib bin ká difiilee nì bin mun wáŋkèe. 16Bin ká difiilee ceeyee an sá bíǹ nsɔnsɔfi ŋun tìì dimaŋfalee ní, ama ní ki sá bin wáŋkèe cee nnunnu ŋun tìì ŋkúmee. Ŋma di bàn̄ kí ŋá an tundi gbanti? 17Timbi kaa sá kii binib tikpil bin dū Unimbɔti bɔti ki kpántì dibantilee, ti sá ibaamɔn nib ní, Unimbɔti di lēē-ti ki tú. Ti nín ŋá ubaanti nì Kriisitooyee pu ní ti sòoǹ Unimbɔti nimiin.