text: 1Tṍó e Jíìzọ̀s ni nóomà dénè nuí lọ̀l, a beè gboó kọ́ nè gbò e bà ólò nyoonée nvée kọ, 2“Ò nyímàì kọ bàà dee e a sígá à dú dee Vààla Gyọ́ọ Ténì Zelí, vaá bà é tú nda, Sã́áná Nen, nvee bá gbò e bà é kám̄ kú té.” 3Gbò togó vààla gyọ́ọ nè gbò kà nen pá Júù beè gboó bõoná tọ Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọ, e a kọlà Káíàfàs, 4vaá noo nu e a kil ló ge sii Jíìzọ̀s fẹ̀ vaá tọ́ọ̀ nen náa é nyímá. 5Sõò ba beè kọ, “Née é siíe tṍó e Vààla Gyọ́ọ Ténì Zelí di kẽ, mè á dí vó gbò nen nveè tãàgà.” 6Jíìzọ̀s beè di Bẹ́tànì tọ ene kà gbálà e pọ́lọ́ kom beè dọ ló, e a kọlà Sáímọ̀n. 7Boo tṍó e a gé dé gyã́á, ene kà pá bia beè gboó fáálá ene lóló kpée kpée nu ló nóo e a sí gbele tõ̀ò kpègè domá. A beè gboó kyãà bã ló Jíìzọ̀s vaá tú nóoá tṍé ból. 8Sõò tṍó e gbò e bà ólò nyoonée nvée mòn naa vó, sṹg beè gboó bã̀va, kọ, “Éé náa à pee íb nóoá é? 9À gá è beè oo ló gbele tõ̀ò kpègè vaá nvèèmà bá nè gbò tãa!” 10Jíìzọ̀s beè nyimá kọ bé e bà gé kọ́ é, vaá gboó kọ́ nèva kọ, “Éé ní e o belìì pá biaí ló é? Mè à náa gbele lé nu nè nda. 11Boo bée kọ gbò tãa é olòó dìí ló lee, sõò nda ním̄ gbẹ́aí ló lee. 12Nóo e a tṍm̄ lóí ní e a lólím̄ sẹ̀ẹ̀ dee e bà é lím̄ é. 13M̀ ló kà kà bel nèi kọ, kọ̀láá kĩ e bà vee Lé Kpẹaí inmá e a di bàlà booí, bà é olòó kọ́ nu e pá biaí naaí m gè kẽeàé boo.” 14Ene nen e a kọlà Júdàs Iskárìọ̀t, e a dṹùnà òb nè bàà nen e a ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s, beè gboó sí ló gbò togó vààla gyọ́ọ 15vaá bĩináva kọ, “Éé ní e o é nem̄i be m̀ téní ló Jíìzọ̀s nvèèí bá é?” Bà gboó bugi tub nè òb kà kpègè e bà tú ẹ́ẹ́ kpé dèmmà nèe. 16Lọl tṍóá ààmà Júdàs beè gboó olòó gbĩ́ bé e a gá náa vaá láá tení ló Jíìzọ̀s nvèèvá bá. 17Kà lèlà túá dee Vààla Gyọ́ọ e pá Júù ólò dé Fétúlú e Nu e a Gbuuve á gé Gbààa, gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s beè dù gé bĩináe kọ, “Ãà ní e o gbĩ́ kọ é tõo naa gyã́á Vààla Gyọ́ọ Ténì Zelí nèni é?” 18À gboó kọ́ nèva kọ, “Aalii sii ló ene kà gbálà e a di Jerúsàlẹ̀m vaá ò kọ́i neíe kọ: ʽBẹẹ nen dò bá kọ́, Nà tṍó a íná ku ló. Gbò e bà ólò nyooném̄ nvée nè m̀m̀ é tõó o tọ dé Vààla Gyọ́ọ Ténì Zelí.’ ” 19Gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s beè gboó naa gyã́á Vààla Gyọ́ọ Ténì Zelí belí bé e a lẹẹlà naa. 20Ló èlà deeá, Jíìzọ̀s nè òb nè bàà nen e a ólò nyoonée nvéeá beè gboó gbá ĩì tẽ́ kẽ dé gyã́á. 21Boo tṍó e bà gé dé gyã́áá, Jíìzọ̀s à gboó kọ, “M̀ gé ló kà kà bel nèi kọ ene nen e a dìí zẹ̀ẹ̀ ní e a é ténim̄ ló nvee bá ọ́b é.” 22Nyíe gbò e bà ólò nyoonée nvée beè gboó tãàgà, naa ní e ene ene ọ̀và bĩináe kọ, “Dõò, é kọ nda ní e o gé kọ́ é?” 23Jíìzọ̀s à aalá kọ, “Nen e a gé zọ́m̄ dé m t̃ẽ̀ènè kà bù̃ ní e a é ténim̄ ló nvee bá ọ́b é. 24Nda, Sã́áná Nen, é ú belí bé e mon bel Bàrì beè kọ́ kìlmàm̄ ló naa. Sõò tãàgà di ló nen e a é ténim̄ ló nvèè bá ọ́b! À gá è dú lé kọ nená náa gá è beè mèà!” 25Júdàs, e a é ténié ló nvèè bá ọ́vá, à gboó ló bel kọ, “Nen Dò Bá, é kọ nda ní e o gé kọ́ é?” Jíìzọ̀s à aalá nèe kọ, “Olo ní e o gé kọ́á.” 26Boo tṍó e bà gé dé gyã́áá, Jíìzọ̀s beè gboó tú ene kpò fétúlú, vaá tṍó e a ni ṍá Bàrì zaa boo lọ̀l, à gboó baagi nè gbò e bà ólò nyoonée nvée vaá kọ, “Tui vaá ò déi, mè níí nà nom kpá ló.” 27À tuna gé gbag e míí di m, vaá tṍó e a ni ṍá Bàrì zaa boo lọ̀l, à gboó tú nèva, kọ, “Dénè bọ̀ì gbai õi, 28mè níí nà mii, e Bàrì zilmá zíl gbaa ló, e a eeà boo gbele tõ̀ò nen ló ge ia ló ba pọ́lọ́ nèva. 29M̀ kọ́ nèi kọ ním̄ é kpáá ṍná mííí dọ̀mà dee e m é zọ́i ṍ ãa míí gbẹá kĩ e nà Tẹ̀ gé lẹẹlà bel.” 30Tṍó e bà ni ọ́li ene kà sọ́l lọ̀l, bà gboó aa má sĩ́ boo Gù Ọ́lìv. 31Boo tṍóá, Jíìzọ̀s beè gboó kọ́ nèva kọ, “Dénè bọ̀ì é teai aalím̄í ló bílá deeí, boo bée kọ mon bel Bàrì kọ́: ʽBàrì é fẹ́ nen kù dẽe ló naanà ból, vaá gònò naanà bólá é gboó teá zààlà.’ 32Sõò tṍó e Bàrì ni kẽeém̄ lọl ke mà ú lọ̀l, m̀ é gyaì sĩ́ kẽ kil Gálìlì.” 33Pítà beè gboó kọ́ nè Jíìzọ̀s kọ, “Kà bè dénè na gbòa téá ààní ló, nda ním̄ é ààní ló!” 34Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèe kọ, “M̀ ló kà kà bel nèni kọ, bé kõ̀ò kálá kù kpã́ bílá deeí, ò é amàm̄ sàn taa tóm.” 35Pítà à aalá kọ, “Kà bè à dọ ní e m zọni ù, ním̄ é amàni sàn!” Vóá bé dénè na gbò e bà ólò nyoonée nvéeá kọ́ná gé naa é. 36Jíìzọ̀s nè gbò e bà ólò nyoonée nvée beè gboó má sĩ́ ene ke tõ̀ò e bà kólíe Gẹtsẹ́mànì. À gboó kọ́ nèva kọ, “Ĩinii tẽ́ kĩí mè nda é tã́ànè deè sĩ́í boo gé tãaga ló Bàrì.” 37À gboó faalá Pítà nè pálàa kà nvín Zẹ́bìdì ààmà. A beè gboó palà ge di m tãàgà nyíe nè zọ̀ bùlà, 38naa ní e a gboó kọ́ nèva kọ, “Bãàgà e a di boo nà nyíe bọọ belí e a é fẹ́m̄. Tõonii kĩí vaá ò zọm̄i kuai dẽe ló.” 39À sĩinà ló iná dee sĩ́ vaá gboó kumí sĩ́ kẽ tãàga ló Bàrì kọ, “Nà Tẹ̀, be à válí, ò tú noní lọlim̄ sĩ́. Sõò naa o bùlà, níì ńda nì.” 40À ooa kẽ íná ló taàa nená vaá mon kọ bà di dáá. À gboó kọ́ nè Pítà kọ, “Naa kọ nóo é láá zọm̄i kuai dẽe ló m gbálà ńkem tṍó? 41Kuai dẽe ló vaá ò tãagai ló Bàrì kọ bé nóo dọi m dàg. Ò íèì nyómá e o gá náamai nu, sõò bọọ nom kpá ló zuugà.” 42Jíìzọ̀s beè kpáá àànà gé gé tãàga ló Bàrì kọ, “Be à dú kọ noní náa é ààm̄ sĩ́ e bè m̀ gáà õ̀, o bùlà á naaá.” 43À kpáá òòànà gé kẽ inává ló vaá mònva e bà di di dáá, boo bée kọ dáá beè palà ge èlva ló dẽe. 44Jíìzọ̀s beè kpáá àànàva gé ló àà gé tãàga ló Bàrì ní e a égè taa tóm. A beè òòa boo t̃ẽ̀ènè gã́ bé e a géè tãàga ló Bàrì naaá. 45À ooa kẽ iná ló gbò e bà ólò nyoonée nvéeá vaá gboó kọ́ nèva kọ, “Ò di dii gé dáa e o gé bói séi? Ẹvii, mè a lée tṍó e bà é gé síi nda, Sã́áná Nen, nvee bá gbò pọ́lọ́. 46Aalii boo, mè é àà. Neenii nen e a é gé ténim̄ ló nvèè bá ọ́b e a ni dúí!” 47Jíìzọ̀s di ló e a gé ló belí tṍó e Júdàs, e a dṹùnà òb nè bàà nen e a ólò nyoonée nvéeá, faalá gbele tõ̀ò nen e gbò togó vààla gyọ́ọ nè gbò kà nen pá Júù beè lẹ̀ẹ̀là domá. Gbòi beè faalá gẹ̀ bé nè túm. 48Nen e a é ténié ló nvee bá gbò ọ́vá beè kọ́ bé e a é náa vaá bà nyímáe ló nèva, kọ, “Kọ̀láá nen e m tóvì bù̃ùnà vaá pyovíe bẹ́ẹ́ ní nená é. Gboó siilííe!” 49Júdàs beè lele tọ sí ló Jíìzọ̀s vaá kọ, “Á leèni, e Nen Dò Bá.” À gboó toví bù̃ùnàe vaá pyovíe bẹ́ẹ́. 50Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèe kọ, “Éé ní e o dú kĩí ló, e kóò, e?” Bà gboó dù gé tú agẹ bá siimá Jíìzọ̀s. 51Ene nen e a di ló Jíìzọ̀s beè gboó mììnà a gẹ̀ bé e a tú kùmà gyóòlo Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọ, naa ní e a ful tṍ lọlíé ló. 52Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèe kọ, “Òòmà o gẹ̀ bé sẹlẹ kĩ e a beè dì, boo bée kọ kọ̀láá nen e a faalá gẹ̀ bé é pé dáa gẹ̀ bé. 53Ò bulàì kọ ním̄ gá è láá bàn nà Tẹ̀ vaá à gbẹ́á boo lẹ̀ẹ̀là nu e a é láá sigá ló sĩ́ìna òb tub bóó (72,000) gbò nyómá tóm bé mám̄? 54Sõò ge naa vó é dú kọ ním̄ ḿmèna mon bel Bàrì e a beè kọ́ kọ nu e a dì belí vóí é lẹẹà.” 55Jíìzọ̀s beè gboó ló bel nè bõ̀òna gbòa kọ, “Naa kọ o beè faalai gẹ̀ bé nè túm domai ló ge siilím̄i belí nen e a dọ log? M beè olòó di Tọ Káí kọ̀láá dee e m géè nóòmà nu vaá nóo beè siilím̄i. 56Ge kọ mon bel Bàrì e gbò kọ́ bùlà Bàrì beè emí á mmá ní e a man dénè nu e a gé lẹẹài é!” Dénè gbò e bà ólò nyoonée nvéeá à gboó teá ààe ló. 57Gbò e a síi Jíìzọ̀sa beè gboó faaláe kilma be Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọ, e a kọlà Káíàfàs, e a dú kĩ e gbò nóòmà Log nè gbò kà nen pá Júù beè di bṍóná. 58Pítà beè olòó kyãà ńkem kem dúé nvée, dọ̀ tṍó e a bã́ m be Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọá, vaá zọ̀ gbò tóm e a ólò di kĩé ĩì tẽ́ kẽ, ló ge ẹ̀b nu e a é nááá. 59Gbò togó vààla gyọ́ọá nè dénè gbò dóm bèèla pá Júùa beè gbĩ́ gbò nen e a gá kpọ́ kyáá bel ló Jíìzọ̀s kọ bé bà elá boo fẹmáe. 60Sõò gbàà dénè bé e bà dú gé kpọ́e kyáá bel ló naa, bà náa beè mòn tọ́ọ̀ kà nu e bà é láá elá boo fẹmáe. Dee dee nvée ní e ene kà bàà nen gboó du é, 61vaá kọ, “Gbálài beè kọ, ʻM̀ é láá kõoná Tọ Káí Bàrì uú kẽ, vaá m taa dee, m̀ kpáá túe ele ela.’ ” 62Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọ beè gboó elá ela vaá bĩiná Jíìzọ̀s kọ, “Éé bel e gbòi lóní lóí, nóo é láá aalá tọ́ọ̀ bel tẹlẹ dẽe?” 63Jíìzọ̀s à dã́ pĩi. Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọá à kpáá ló bel nèe kọ, “M̀ tú bée Bàrì e a di dùm nèmàni zíl kọ ó kọ́ nèi be olo ní Méné e Bàrì Sa, e o dú Sã́áná Bàrì, e.” 64Jíìzọ̀s à aalá nèe kọ, “Olo ní e o gé kọ́á. Sõò m̀ kọ́ nèi kọ, lọl kátogóí ààmà, ò é monii nda, Sã́áná Nen, e m di ĩ́ì tẽ́ boo bá lè Bàrì e a íe dénè lẹ̀ẹ̀là bel, tṍó e m é bã́ boo bù dee dù!” 65Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọá beè gboó baa a pọ̀b kọ̀là ló m sṹg vaá kọ, “A on Bàrì! Bíi ge kpáá gbĩ́ nen e a é lóe bel ló á géná! Kátogóí o dã́i bé e a on Bàrì naaá! 66Éé ní e a dú bọọ bùlà kilmaié ló é?” Bà aalá kọ, “À bọ́ ló ú.” 67Bà gboó tumíe múú kyáá sĩ́ vaá bòmie. Vaá gbò e bà magíe báá 68à gboó kọ́ nèe kọ, “Ni kọ́ nen e a dibniá nèi, e olo Méné e Bàrì Sa!” 69Pítà beè di ĩ́ì tẽ́ bàlà bàlà m beá tṍó e ene kà nvín pá bia e a ólò sí tóm nè Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọá dú gé kọ́ nèe kọ, “Olo beè dìnà gé ló Jíìzọ̀s, nen Gálìlì.” 70Sõò Pítà beè gboó gbẹá ke gbàà dénè ọ̀và amà sàn, kọ, “Ním̄ nyímà tọ́ọ̀ nu e o gé kọ́á.” 71À gboó kyãà tãanè nu tọ e a bã́ m beá. Dõòna kà nvín pá bia e a ólò sina gé tóm nè Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọá à mònie vaá kọna gé nè gbò e a di kĩé kọ, “Na kà gbálài beè di ló Jíìzọ̀s, nen Názàrẹ̀t.” 72Pítà à àmànà gé sàn vaá kọ, “M̀ zílà zíl nèi kọ ním nyímà ló gbálàa!” 73Gbele tõ̀ò tṍó náa tení tṍó e gbò e a di kĩé dú gé kọ́ nè Pítà kọ, “Nóó láá àmà sàn kọ olo níì ene ọ̀và nì. Nee bé e bà ólò ló bel naa e o gé lóá!” 74Pítà à gboó tú a ló zilma zíl kọ, “Bàrì á nèm̄ kpọ̀ té be m̀ kpọ́ kyáá kọ ním nyímà ló gbálàa!” Boo t̃ẽ̀ènè tṍóá, kõ̀ò à gboó kù kpã́. 75Pítà beè gboó kẽea boo kọ Jíìzọ̀s beè kọè neèe kọ, “Bé kõ̀ò kálá kù kpã́, ò é amàm̄ sàn taa tóm.” Pítà à gboó aa kĩé àà gé palà ge tò.


c: text/html

text:
Ìnáwó
Sé Yorùbá bò wón ní “Se bó o ti mo eléwàà sàpón. Ìwòn eku nìwòn ìté.” Won a sì tún máa pa á lówe pé “ìmò ìwòn ara eni ni ìlékè ogbón nítorí pé ohun owó mi ò tó ma fi gògò fà á, í í já lu olúwarè mólè ni” áyé òde òní, àwon òdó tilè máa ń dásà báyìí pé “dèédèé re, ìgbéraga ni ìgbérasán lè.” Wón máa ń so èyí fún eni tí ó bá ń kojá ààyè rè ni. Gégé bí òro ogbón kan se wí pé “ni àtètékóse ni òrò wà,” béè náà ni ètò ti wà fún ohun gbogbo láti ìpilèsè wá. Ètò ní í mú kóhun gbogbo rí rémú. Olorun ògá ògo to da ayé. Ó fi eranko sígbó {àwon olóró}. Ó tún fi eja síbú. Ó fi àwon eye kan sígbó. Ó fi àwon mìíràn sílé. Àdìmúlà bàbá tó ju bàbá lo tún fi ààlà sáààrin ilè, omi òkun, àti sánmò. Ohun gbogbo ń lo ní mèlò-mèlo. Bàbá dá àwa omonìyàn kò fi ojú wa sí ìpàkó. Kò fi esè wa sórí kí orí wá wà lésè. Elétò lOlórun gan-an.
Kíni ètò? Ètò jé ònà tí à ń gbà láti sàgbékalè ohun kan tàbí òpòlopò nnkan lójúnà àti mú kí ó se é wò tàbí kó se é rí tàbí kó dùn ún gbó sétí. A sèdá orúko yìí gan-an ni. Ohun tí a tò ní í jé ètò. Èwè, ìnáwó ni ònà tàbí ìwà wa lórí bí a se ń náwó. Ohun pàtàkì ni láti sètòo bí a óò se máa ná àwon owó tó bá wolé fún wa. Ní àkókó ná, èyí yóò jé kí á mo ìsirò oye owó tó ń wolé fún wa yálà lósè ni o tàbí lósù, bí ó sì se lódún gan-an ni. Bákan náà, yóò tún mú kó rorùn fún wa láti mo àwon ònà tí owó náà ń bá lo. Síwájú síi, ètò yóò ràn wá lówó láti le ní ìkóra-eni-níjàánu lórí bí a se ń náwó wa. Bí a bá ti mú ìsàkòtún tán, tí a tún mú ìsàkòsì náà, ìsàkusà ni yóò kù nilè. Tí a bá yo ti ètò kúrò nínú ojúse ìjoba pàápàá sí ará ìlú, eré omodé ni ìyókù yóò jé. Gbogbo àwon eka ìjoba pátá-porongodo ló máa ń ní àgbékalè ìlànà tí won yóò tèlé lati mo oye owó ti won n reti ati eyi ti won óò na bóyá fún odidi odún kan ni o tàbí fún osù díè. Èyí ni wón n pé ní ‘ÈTÒ ÌSÚNÁ’ Ìdí nìyí tó fi se pàtàkì fún gbogbo tolórí-telémù, tònga-tònbèrè ki kúlukú ní ètò kan gbòógì lónà bí yóò se máa náwó rè. Yorùbá bò wón ní, “eku tó bá ti ní òpó nílè, kì í si aré sá. Bí a bá ti se àlàkalè bí a óò se náwo wa yóò dín ìnákùùná kù láwùjo wa. Ìnáwó àbàadì pàápàá yóò sì máa gbénú ìgbé wo wá láwùjo wa. Mo ti so léèèkan nípa àwon eka ìjoba métèètà orílè èdè yìí tí wón máa ń sètò ìnáwó won. Àwon wo ló tún ye kó máa sètò ìnáwó? Àwon náà ni àwon òsìsé ìjoba, àwon onísòwò, àwon omo ilé-ìwé, níbi àseye. Àwon òsìsé ìjoba gbodò sètò ìnáwó won kó sì gún régé. Ìdí ni pé, èyí ni yóò jé kí owó osù won tó í ná. Eni tó ń gba egbèrún méwàá náírà lósù tí kò sì fi òdiwòn sí ìnáwó rè nípa títò wón léseese le máa rówó sohun tó ye láàákò tó ye nígbà tí ó bá ti náwó rè sí àwon ohun mìíràn tó seése kó nítumò sùgbón tí kì í se fún àkókò náà.
Irú won á wá má ráhàn owó tósù bá ti dá sí méjì tàbí kí wón je gbèsè de owó osù mìíràn. Síwájú sí i, àwon onísòwò gbódò máa sètò to jíire lórí ìnáwó won. Nípa síse èyí, won óò ni ànfààní láti mò bóyá Oláńrewájú ni isé won tàbí Oláńrèyìn. Níbi tí àtúnse bá sì ti pon dandan, “a kì í fòdù òyà sùn ká tó í nà án ládàá,” won kò nì í bèsù bègbà, won óò sì se àtúnse ní wéréwéré. Àwon omo ilé-ìwé gan-an gbodò mò pé ká sètò ìnáwó eni kì í sohun tó burúkú bí ti í wù kó mo. Gégé bí omo ilé èkó gíga, béèyàn bá gbowó fún àwon orísirísi ìnáwó láti ilé lórí èkó eni, ó seése kí irú eni béè máa ná ìná-àpà tó bá dé ààrin àwon elegbée rè. Irú won ló máa ń pe òsè tí wón bá ti ilé lódò àwon òbí won dé ní ‘Ose ìgbéraga’ Èyí kò ye omolúàbí pàápàá. Ó sì ń pè fún àtúnse. Síse ètò tó gúnmó lórí ònà tí à ń gbà náwó kò pin sí àwon ònà tí mo sàlàyé rè sókè yìí. Mo fé kó ye wá pé a le sètò ìnáwó wa níbi àwon orísisi ayeye bí ìsomolórúko [tàbí ìkómójáde], ìgbéyàwó, oyè jíje, ìsílé, àti ìsìnkú àgbà àti béè béè lo. Yóò ràn wá lówó láti fi bí a se tó hàn wá ká le mo ohun tí a óò dágbá lé níbi irúfé àseye tí a bá fé í se. Nípa béè a ò ní í sí nínú àwon tó máa ń pa òwe tó máa ń mú kí won kábàámò nígbèyìn òrò. Òwe won ni, “rán aso re bí o bá se ga mo.” Èyí tí won ì bá fi wí pé “rán aso re bí o bá se lówóo rè sí.” Bí eni tó ga bá rán aso rè ní ‘bóńfò’ bó se lówó mo ni, kò sì fé í sàsejù. Irú eni béè le ti mò pé alásejù péré ní í té. Bí a bá wá fé láti sètò ìnáwó wa, ó ye ká mò pé ìtòsè ló lÒyòó, Oníbodè lo làààfin, enìkan kì í fi kèké síwájú esin. Iwájú lojúgun í gbé. Ìnáwó tó bá se kókó jùlo tó sì ń bèèrè fún ìdásí ní kíákíá ló ye ká fi síwájú bí a se ń tò ó ní eseese. Bí a bá wá kíyèsí pé ètò tí a là sílè ti ju agbára wa lo, e jé ká fura nítorí pé akéwì kan wí pé:
“E fura óò!
E fura óò!
Páńsá ò fura
Páńsá jááná
Àjà ò fura
Àjá jìn
Ońlè tí ò bá fura
Olè ní ó ko o…”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Àwọn èdè Altaic
Awon ede Altaic Àkójopò èdè tí ó tó ogóta tí nnkan bíi mílíònù márùn-dínlógófà ènìyàn ń so ni a ń pè ní ‘Altaic’. Wón ń so àwon èdè wònyí ní Penisula Balkan (Balkan Penisula) ní ìlà-oòrùn àríwá ilè Asia. Wón pín àwon èdè wònyí sí egbé Turkic, Mongolian àti Manchus-Tungus. Àkosílè lórí ìbèrè ìdàgbàsókè àwon èdè yìí kò pò. Àkosílè lórí Turkic wà ní nnkan bíi séńtúrì kéjo (8th Century) sùgbón a kò mo nnkan kan nípa Mongolian sáájú séńtúrì ketàlá (13th Century). Ó tó séńtúrì ketàdúnlógún (17th Century) kí a tó rí àkosílè kanka nípa Manchu. Ní séńtúrì ogún (20th Century), ìgbìyànjú tó ga wáyé láti so àwon èdè yìí di èdè òde òní. Òpòlopò ìwé tí ó wuyì ni ó ń jáde tí a fi àwon èdè àdúgbò ko, bí àpeere, Uzbek. Wón tún se àtúnse sí àwon àkosílè tí ó ti wà télè, bí àpeere Turkish


text: 1M̀ tú bẹẹ vígà pá bia m Kráìst, e a kọlà Fíbì, tẹlẹ bàlà kẽ nèi kọ ó nyímáie ló. À ólò nvèè bá tóm nè bõòna ló Kráìst e a di Sẹnkríà. 2Tuíe dì belí nen e a dì nè Dõò belí bé e a bọ́ ló kọ gbò nvín Bàrì á tú ene naa, vaá ò neíe kọ̀láá íb nvèè bá e a bĩ́íná lọlii bá, boo bée kọ ẹlẹ boo a ló a náa lé gã́ bug gbò nen, nè nda na gé. 3Kanai mon Presélà nè Akílà, gbò e nda nè ọ̀và ólò gbá sí tóm nè Kráìst Jíìzọ̀s. 4Ba beè di kpènà ló gè tú ba dùm peém̄ boo. Nda nè dénè bõ̀òna ló Kráìst e bà digàgi bálá sĩ́ gbò e bè níì pá Júù nì palà ge õáva zaa. 5Kanai mon bõ̀òna ló Kráìst e a ólò sẹ̀ẹ̀à ba tọá. Kanai mon ńda lé kóò Ẹpainítọ̀s, e a dú túá nen bálá sĩ́ Ésìà e a beè dẹlẹ nyíe boo Kráìst. 6Kanai mon Mérì, e a dú nen e a ni sí kà agẹ tóm m ge nvèè bá nè boolo. 7Kanai mon Andrọ́nikọ̀s nè Júnìàs, e nda nè ọ̀và gbáà dú Júù vaá e beè gbá di tọ kpọ́gọ́lọ́. Gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà palà ge nyímáva ló, vaá pálàa ọ̀và beè gyà sĩ́ kẽ nda dẹlẹ nyíe boo Kráìst. 8Kanai mon Ampliátọ̀s, e a náámá ńda lé kóò m Dõò. 9Kanai mon Abánọ̀s, e a dú nen e beele nè ẹ̀ẹ̀ ólò gbá sí tóm nè Kráìst, nè Stákès, e a náámá ńda lé kóò. 10Kanai mon Apẹ́lìz, e a dú nen e a ni palà ge tẹlẹ bàlà kẽ kọ à diè nèe Kráìst. Kanai mon dénè pá tọ Aristọ́bùlọ̀s. 11Kanai mon Hẹródìàn, e nda nè ẹ̀ẹ̀ gbáà dú Júù. Kanai mon pá tọ Naasésọ̀s e bà gbaa ló Dõò. 12Kanai mon Trefínà nè Trefósà, e bà dú gbò pá bia e bà ólò sí tóm nè Dõò. Kanai mon nà lé kóò Páásès, e a dú pá bia e a ni sí kà tõ̀ò tóm nè Dõò. 13Kanai mon Rúfọ̀s, e a dú nen e a tóm e a ni sí nè Dõò a dọ bàlà kẽ, nè a kà, e a ólò sẹlẹm̄ dì belí a nvíná. 14Kanai mon Asínkrìtọ̀s, nè Flẹ́gọ̀n, nè Hámìz, nè Pátròbàs, nè Hámàs, bii ló dénè gbò nvín Bàrì e bà dìva ló. 15Kanai mon Felọ́lọ̀gọ̀s nè Júlìà nè Nírìọ̀s nè a vígà pá bia nè Olémpàs bii ló dénè gbò nvín Bàrì e bà dìva ló. 16Kanai mon ene m bá bé e a bọ́ ló kọ gbò nvín Bàrì á kànà mon ene naa. Dénè bõ̀òna ló Kráìst lẹẹlà ba kànà mon kól má dénè bọ̀ì. 17M̀ bànii, e pá vígà, kọ ó ọẹi dẽéi kilmai ló gbò e bà ólò tãa pòòà nvee gbàà gbò nen vaá tãage zìgà bel gbò nen tení domá ló dò bá nu e a dú kele aa ló ní e ba è noomàiá. Kpoolai ló lọliiva ló. 18Boo bée kọ gbò e ba dò bá nu dú keleí náa gé sí tóm nè bẹẹ Dõò Kráìst. Tãa vó, bà gé sí tóm nè ba gbàà. Bà tú kpéè mon bel nè légélé dém kẹ̀ẹ̀mà ból nyíe gbò e bà gáà aga ló m dò bá nu Kráìst. 19Kọ̀láá nen a dã́ bé e o tui bọọ ló nèi Lé Kpẹaí naa. Vóá à naa, nyíem̄ ẹ́ẹí ló. M̀ gbĩ́ ge kọ ó nyimai nu e a kil ló lé nu, sõò ó gá nyimai nu e a kil ló pọ́lọ́ nu. 20Vaá Bàrì e a ólò nè fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló nen, é valẹ bá tú Sétàn nvèèí kè ká tọ. Sàn nyíe bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s á zọ̀i tõ̀òà. 21Témọ̀tì, e nda nè ẹ̀ẹ̀ gé gbá sí tóm, kọ́ ḿ kanai mon. Lúsìọ̀s, nè Jésọ̀n, nè Sosépàtà, e nda nè ọ̀và gbáà dú Júù, à lẹ̀ẹ̀lànà gé baála kànà mon kól mái. 22Nda, Tátìọ̀s, nen e m beè emí kpáí, kanài mon dì belí nen Kráìst. 23Gáíọ̀s, nen e nda nè zivè kà bõ̀òna ló Kráìst dì a tọ, lẹẹlà a kànà mon kól mái. Irástọ̀s, nen fáàlà kpègè bon, bii ló bẹẹ vígà Kọ́ọ́tọ̀s kanài mon. (( 24Sàn nyíe bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s Kráìst á zọ̀ dénè bọ̀ì tõ̀òà. Á dì naa vó.)) 25Lèèlà á dì nè Bàrì! Ẹlẹ é láá naa kọ ó elaí àgàlài, dì belí bé e Lé Kpẹa e nda vee kilma ló Jíìzọ̀s Kráìsti kọ́ naa, nè dì belí bé e kà kà bel e a è gũa ló gbò nen tã́gíní bel kéléá tẹlẹ bàlà kẽ naa. 26Kátogóí, nu e gbò kọ́ bùlà Bàrì beè émí a tú kà kà belá tẹlẹ bàlà kẽ. Vaá Bàrì e a dì dọ̀ dèdè a lẹ̀ẹ̀là kọ bà á naa ní e dénè kpá dó é nyímá ló kà kà belá, kọ bé dénè nen ziga ló vaá tõo kè kẽ. 27Tení dú ló Jíìzọ̀s Kráìst, lèèlà e a dì dọ̀ dèdè á dì nè Bàrì e áá ẹlẹ ní e a nyímá dénè nu é! Á dì naa vó.


text:
Hillary Rodham Clinton
Hillary Diane Rodham Clinton (pípè /ˈhɪləri daɪˈæn ˈrɒdəm ˈklɪntən/; ojoibi October 26, 1947) je oloselu ara orile-ede Amerika. Lowolowo ohun ni Alakoso Oro Okere orile-ede Amerika 67th labe ijoba Aare Barack Obama. O ti je tele bi Alagba Ile Igbimo Asofin Amerika fun Ipinle New York lati 2001 de 2009. Gege bi iyawo Aare Bill Clinton, ohun lo je Iyaafin Akoko Amerika lati 1993 de 2001. Ninu idiboyan 2008, Clinton je eniagbewo fun idaloruko ipo aare egbe oloselu Democratiki.


text:
Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́
Mathiew Àrẹ̀mú Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ (ojoibi 5 March, 1937) je ogagun to tifeyinti kuro ninu Ile-ise Ologun ile Naijiria ati oloselu omo ile Naijiria. Ohun ni Aare ile Naijiria lati odun 1999 titi de odun 2007. Eyi ni igba keji ti Obasanjo yoo je Aare orile-ede Naijiria. Obasanjo ni Aare laarin odun 1976 si 1979.
Igba ewe[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Leyin ti o feyinti, o bere ise adase tire, iyen ni ise agbe. Ile-ise agbe re, iyen Obasanjo Farms, gbooro; o fere ma si abala ise agbe ti ko si nibe. Laarin odun 1976 si 1999, oruko Obasanjo di eni mimo ni gbogbo agbaye. Akinkanju ni ninu eto oselu agbaye. O wa ninu awon Igbimo to n petu si aawo ni awon orile-ede to n jagun, paapaa ni ile adulawo. O je ogunna gbongbo ninu egbe kan to koriira iwa ibaje, iyen ni Transparency International. Ni odun 1999, Obasanjo tun di aare alagbada fun orile-ede Naijiria, labe asia egbe PDP. A tun fi ibo yan an pada gege bi aare ni 2003. Okan pataki ninu afojusun ijoba Obasanjo ni igbogun ti iwa jegudujera (Anti-Corruption). Obasanjo gbiyanju dida ogo Naijiria pada laarin awon akegbe re ni agbaye (Committee of nations). O tun iyi owo naira to ti di aburunmu bi gaari omí se, gbigbowo-lori-oja (inflation) ti dinku jojo. Iye owo afipamo-soke-okun (external reserves) Naijiria ti ga gan-an ni, o to $40 billion bayii. Obasanjo tun fidi awon banki wa mule, pipo ti won po yeeriye tele ti dinku, won o ju meeedogbon lo mo bayii. Eyi mu ki awon eniyan ni igbekele ni fifi owo pamo si banki, won si tun le ya owo fun idagbasoke okowo won gbogbo. Lara awon eto ti ijoba Obasanjo n se ni tita awon ogun ijoba fun awon aladaani (privatisation policy). Eto yii ku die kaato. Idi ni pe awon olowo lo le ra awon ogun bee, talika kankan ko le ra won.


text: 1Yeesu nín ká dinikitikpaandi gbantee, ní u jɔ́m̀ ki kāl̀ dijool pu, ní u-boonnooliibi sútì ki pìl̄-u. 2Ní u kíĺ ki bíī dàkà-bi yii: 3“Án nīn mɔ̄ǹ bin sīntiǹ bi-ba ki tīī Unimbɔtee kun puee bi sá Unimbɔti beelin yab. 4“Án nīn mɔ̄ǹ bin bí kunimbaaunee kun puee Unimbɔti dàá dāá ŋméeǹ-bi. 5“Án nīn mɔ̄ǹ binib bin mɔ̄ee, kun puee Unimbɔti dàá dāá tīī-bi kutindaŋu. 6“Án nīn mɔ̄ǹ bin deedee kùm nì deedee nyinnyooŋu cááyee, kun puee Unimbɔti dàá dāá tīī-bi an kɔkɔ. 7“Án nīn mɔ̄ǹ bisaasɔliibi, kun puee Unimbɔti dàá dāá sɔ̄ bí mun saai. 8“Án nīn mɔ̄ǹ bin pɔbiliŋ bí diba nì Unimbɔtee kun puee bi dàá ká Unimbɔti. 9“Án nīn mɔ̄ǹ bin cāabìń ŋgbansɔŋfi bi-jutiibi kansikinee, kun puee Unimbɔti dàá dāá yíiń-bi u-biyaamu. 10“Án nīn mɔ̄ǹ bin ní bi sàantí bi-deedeeu puee, kun puee bi sá Unimbɔti beelin yab. 11“Án nīn mɔ̄ǹ-ni binib yaa bí ki sìí-ni ki sàantí-ni ki mɔ́ntí inyimɔn ki tūntí ni-pu ki sòoǹ tikpitil kamaa ni-pu ni nín sá man yabee puee. 12Án nīn mɔ̄m̀maan-ni ní nīn fàal̀, kun puee tipaakpaandi dɔ̄ yilpu ki cí-ni. Míǹ mbaantiim ní bi nìn tí sāaǹ Unimbɔti bɔnaatiliibi bin nīn péé péé ki kāl̀ ní nimbi dāa nín páaǹní boonee.” 13Ní Yeesu kútì ki lī yii: “Nimbi di sá kii ŋyaam ki tīī duulnya. Ŋyaam yaa kpíìyee, mana ní bi gítī ŋūǹ kí ŋá ní mí fàtīí mɔ̄ɔkì? Mimmee maa ti bí tiban dee, see bí dū-mì kí fá mmɔŋki, ní binib jītí ki tà. 14“Ni sá kii ŋwalfee ní ki tīī duulnya. Kitiŋ kin bi máń ki tɔ́kɔǹ kigbantaŋ puee kaa lìkintí ki-ba pu. 15Baa tí tùutī fitila kí dū dibool kí cíkiń u-pu asee bí dūú tɔ́kɔń dikɔl pu ní án nīn wāĺ bin kɔkɔ bí kudiinee. 16Míǹ ní ni-walfiŋu ń nīn ŋmíntí binib, bí ká tiŋan tin ni ŋáańee, kí pàkà ni-Baa Unimbɔti un bí yilpuee.” 17“Ní taa dàkafì yii m dɔ́miń kí kpìtī Mooisi marab nì tin Unimbɔti bɔnaatiliibi nìn sòon̄ee, maa dɔ́miń kí kpìtī, m dɔ́miń kí bɔ́bití bi-taapu nín sá puee ní. 18Ibaamɔn ní m tùkù-ni, ŋyunti ŋun ní yilpu nì taapu dáá bée, marabee poon tiŋmaŋmabiti báà kubɔ kpá kí fɔ́táaa, kilɔmbiki báà kiba mun kpá kí kpìtī kí dāá sāā tiwan kɔkɔ kúntitam. 19An pu ní un di yaa kpītì kimarawaai kiba ní ki dàkà bin kíǹee yii bí nīn ŋáań mimmee, udaan dāa sá kiyaawaai ní Unimbɔti beelin. Ama un di yaa ŋúb́ marab ní ki dàkà binib bí nīn ŋáań mimmee, udaan dāa sá ukpaan ní Unimbɔti beelin. 20Ibaamɔn ní m sòoǹ nì ni, ni yaa kaa bí deedee ki jítiǹ bimaradakaliibi nì Fariisab, naa ŋūǹ kí kɔ́ Unimbɔti beelin.” 21“Ni gbìl̄ bi tùkū ti-naanjab yii: 'Á taa kpò unil, un kamaa yaa kūū unilee, see bí cáá udaan ibɔsoon kí dáaĺ u-tafal.' 22Ama man tùkù-ni yii un kamaa di yaa fɔ̃ɔ̃ diŋuul u-nabiki puee, see bí cáá-u ibɔsoon kí dáaĺ u-tafal. Un yaa sīī u-nabiki yii 'Kinaatuuyee,' see bí cáá-u bibɔsooŋkpaambi cee, ní un yaa sīī u-nabiki yii 'Kunifaŋuee,' udaan máaǹ bí cáá-u ditafadaaldi ŋmiŋun ní. 23An puee a yaa cáań saraa nsaraafan pu kí tīī Unimbɔti ní ki téetì yii a-nabiki díkí a-pu tibee, 24yàntī a-saraau nsaraafan cee kí cùú ŋāŋkì si nì a-nabikee kansikin, ní kí nín gítiń kí ŋá a-saraau kí tīī Unimbɔti. 25“A yaa ŋá ubɔ tiba ní u cáǹ-si ibɔsoonee, ŋāŋkì sii nì u kansikin malaa, ŋyunti ŋun ni dáá bí nsannee, an nín dàá ŋá pu ú taa cáá-si kí tīī ubɔsoonli ní ubɔsoonlee mun ń dū-si kí tīī plisi, ní úǹ ń cáá-si kí pìin̄ sarkee. 26Ibaamɔn ní m tùkù-si, bi yaa cáá-si ki tɔ́ niinee see á pà a-pɔndi nyíkínyiki, báà gboo kaa kīntí, ní bí nín líí-si.” 27Ní Yeesu bí-bi yii: “Kee ni gbìl̄ bi síiǹ yii: 'Á taa ŋá tilaakpaalaa?' 28Ama man tùkù-ni yii un kamaa di yaa kpēēunimpu ki bàà là kí mònnì-uee kpáàā ŋá tilaakpaal dee, u-pɔbilin. 29An puee a nín kpèé kuŋyee yaa kaa fáatì Unimbɔtee lēēan landɔkɔi a-ni, kun puee an ŋān̄ ki tīī-si á taa ŋá an kpitii kí taa láā kɔ́ ŋŋmi ŋun kaa kúù jaanjaanee ni, kii an nín ŋān̄ ki tīī-si bí lúkutí a-nimil diba kí fá á ŋmátí nì a-nimiliŋ liitil ń nīn kā á kpú puee. 30A-ŋaŋgiil di yaa làá tí yàntī á lítí ikpitinee, gùutī-ŋu kí fá, an sɔ́ a-wunjandi diba ń nīn kpá, ki jítiǹ a-wunti ń nīn bí mmɔm kí kɔ́ ŋŋmin.” 31“An tí lī yii: 'Sii un yaa làá jà a-nimpuuee ń tīī-u takalda un dàkà kun pu ní a jì-uee ní kí nín jà-u.' 32Ama man tùkù-ni yii: Sii un kamaa nimpuu yaa kaa nyáń a-boon ní a yaa jìn̄-uee, a dū-u ki síiǹ tilaakpaal saŋŋu pu dee. Ní un mun yaa cáá unimpu un bi jìn̄ee mun ŋá tilaakpaal.” 33“Ni gítī tí gbìl̄ bi nín tùkū ti-naanjab yii: 'Á taa pùtī Unimbɔti yindi fam, a yaa pūtì-u ki bí yii a làá ŋá puee, ŋá míǹ kí tīī-u.' 34Ama man tùkū-ni yii ní taa péēpùtī kpataaa. Ní taa pùtī yilpu kun puee niin di sá Unimbɔti beejal, 35kí taa pùtī kitiŋ, kun puee kitiŋ sá u-taaŋi tɔkɔnlaŋki ní, kí taa pùtī Jeerusaleem kun puee Ubɔtikpaan tiŋki dee. 36Á taa pùtī a-yil, kun puee aa ŋūǹ kí yàntī kuyikpibambaantiiu ń pīil̀aaa kaa ŋūǹ kí yàntī kú bòntī. 37An yaa sá á kíí iiiŋyee, kíí 'iiin', an yaa sá á kíí aayeeyee, kíí 'aayee', tin a yaa gítī páaǹ ki lī boonee nyánní Sitaan cee ní.” 38“Ni gbìl̄ bi síiǹ yii: 'Un yaa lēēa-nimilee, a mun ń lēēu-yal kí téeǹ, ní un yaa lēēa-nyindee a mun ń lēēu-yal kí téeǹ.' 39Ama man tùkù-ni yii, a-juti yaa ŋá-si ikpitee, á taa dū ikpiti kí tò-u ipɔntoon. Bi yaa fáá a-ŋaŋgiitaŋkpanjil ntampee, fàtī a-ŋaŋgan yal kí tīī bí fáá. 40Ubɔ yaa là kí kɔ́ǹ-si tibɔtin kí fɔ̃ɔ̃ a-bɔkutiikee, dū a-bɔkutikpaandi kí kūtì kí tīī-u. 41Uyidaan yaa páb́-si yii á túń diwaŋgul kí còom̀ ditaŋkpal dibee, á túń diwaŋgulee kí còom̀ ataŋkpee ali. 42Ubɔ yaa mēē-si tibee, pɔ̄-u, kí taa fàtī a-boon kí tīī un dɔ́miń a-cee kí pìnnì tibee.” 43“Ni gbìl̄ bi síiǹ yii: 'Á nīn néeń a-bɔɔ, kí nīn ná a-nannanliu.' 44Ama man tùkù-ni yii ní nīn néeń ni-nannanliibi kí nīn mèé Unimbɔti ki tìì bin sàantí-nee, 45mimmee, ni sá ni-Baa un bí yilpuee biyaamu dee, kun puee úǹ yàntī u-wìiŋ́ŋu nyēēki tìì binikpitib nì binimɔntiibi ní ki yàntī utaa nì ki tìì bin bí deedeeyee nì bin kaa bí deedeeyee. 46Ni yaa néeń bin néeń-nee ŋmaniŋmee, ba paatii ní ni gítī kā ki cí kí dāá fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti cee? Kaa sá míǹ ní bifɔtiliibi bin ni kpèé yii bi sá bikpitibee mun ŋáańaaan. 47Ni yaa tí jáaḿ ni-nabiyaamu ŋmaniŋmee, la di nyáń u-ba? Bin kaa nyí Unimbɔtee mun ŋáań míǹ mbaantiim naa! 48Míǹ puee ní nīn cáámaan mbimbimɔntiim tikɔkɔ poon kii ni-Baa un bí yilpuee nín cáá puee.”


text:
Nat King Cole
Nathaniel Adams Coles (March 17, 1919 – February 15, 1965), to gbajumo nibise bi Nat "King" Cole, jeolorin ara Amerika to koko gbajumo bi okan ninu awon atepiano jazz. Botilejepe o yorisirere bi atepiano, 0hun baritonu re ni awon eniyan se mo, to unlo lati korin larin agbo nla ati awon iru orin jazz. Ohun ni eni alawodudu ara Amerika akoko to je agbalejo ere orisirisi lori telifison, beesini o ti gbajumo kakiri agbaye nitori iku aitojo re; o je gbigba bi ikan ninu awon olorin pataki to koja ni orile-ede Amerika.


text:
Joe "King" Oliver
Joe "King" Oliver (May 11, 1885 – April 10, 1938) je afon fere kornet jazz ati olori egbeonilu. Agaga o se pataki fun iru ona to fin fan fere, nipa kikoko lo idake. Bakanna bi alasopo orin to se pataki, o fowoko opo awon orin ti a si ngbo loni, bi "Dippermouth Blues", "Sweet Like This", "Canal Street Blues", ati "Doctor Jazz". O lo ko Louis Armstrong ni orin jazz. Ipa re ga to be to ti Armstrong fi so pe, "ti ko ba se fun Joe Oliver, jazz ko ni ri bo se ri loni".[1]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ "Satchmo - My Life in New Orleans"


text:
Jacob Zuma
Jacob Zuma Òun ó wolé ní osù kejìlá odún 2006 gégé bí alága fún egbé African National Congress (ANC) ní Guusu Afrika. Olóyè ni ó jé ní àárín àwon Zulu. Ní ojó karùn-ún osù kìíní odún 2007, ó fé Nompumeledo Ntuli, omo odún métàlélógbòn gégé bí ìyàwó rè krin léyìn ìgbà tí ó ti bí omo méjì fún un. 1943 ni wón bí Jacob Zuma. Ìyàwó rè kan tí orúko rè n jé Kate pa ara rè ní odúin 2000 nítorí pé ó ní ìgbéyàwó tí àwon ti se fún ofún mérìnlélógún kò rogbo. Omo odún mérìnlélógójì ni Kate nígbà náà: Ní odún 2005 ni President thabo Mbaki yo Zuma kúrò ní ipò igbákejì àre nítorí ìwà ìbàjé. Ní odún 2006 ni wón fi èsùn kan Zuma pé ó fi ipá bá obìnrin kan tí ó ní HIV lo pò. Kò jèbi èsùn náà.


text:
Èdè Kóngò
Kikongo tabi ede Kongo je ede Bantu ti awon eya Bakongo ati Bandundu n so.
A[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Èdè tí àwon ènìyàn wònyí ń so ni Kitumba, òun ta ń pè ní Kongó ní n nkan se pèlú àpapò àwon èdè Bantu. Àwon ibi tí ati n so èdè yìí ni: Angola, Congo, Crabon ati Zoure.
Ní àarin odún (1960) sí Odún (1996) àwon tí ó n so èdè yìí dín díè ni mílíònù mókànlá. Àkotó èdè won muná dóko; sùgbón won kìí lo àmì ohùn lórí gbogbo òrò won. Àkoto won tó wuyì yìí lo mú kí ohun èdè won dín kù ní lílò.
B[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Èdè Kongo
Kongo tàbí Kikongo – ó jé èdè Bantu, àwon ènìyàn Bakongo ni won ń so ó. Ààrin ilè Afíríkà ni ó wà. Àwon tí wón ń so ó jé mílíònù méje òpòlopò àwon tí wón kó ní erú ní ilè Afíríkà tí wón sì tà wón fún America ni wón ń so èdè yìí. Àwon bí i mílíònù ni wón ń lo èdè yìí gégé bí èdè méjì.


text:
Ohun ti o je wa l'ogun julo ni wipe ki a te awon onibara wa lorun
nipa sise ohun elo ero oloye komputa ti o wulo nidede, lai dawoduro ati laijafira.
Titewo gba ibeere fun atunse ati iyipada eto ise, paapaa ni asale
ise idagba soke na. Awon igbese ise yio lo agbara iyipada won yi fun anfani ati igbesoke oro aje awon onibara wa.
Pipese awon ojulowo ohun elo ero oloye komputa lati tete de odo awon onibara wa
larin ose meji sii osu meji, ni akoko ti o kuruju, laijafira.
O se pataki fun awon onisowo ati awon ti o se agbateru ise ohun elo ero oloye komputa yi lati jo maa sise
papo lojojumo ati nigbagbogbo, jaleyika igbero ise na.
Ao se eto igbero ise yi yika awon osise fun iwuriimoriya olukuluku.
Ao fi won si ayika tio dara, ao si fun won ni atilehin ati iranlowo
lati le ni igbekele pe won yio se ise ni kiakia ati pelu iyari.
Ona ti o niyorisi ati idaniloju julo
lati fi iroyin ohun ti o nsele to awon osise ohun elo ero oloye komputa
leti ni nipa ipade ati si so oro ni ojukoro.
Osuwon ilosiwaju ti o se pataki ju ni pipese ohun elo ero oloye komputa ti o wulo.
Igbese ona ti a le fi se ise ti o joju ni ki ibasepo ni ilosiwaju.
Awon igilehin ogba nipa inawo, awon agbateru ati awon ti on lo irinse ohun elo ero oloye komputa yii gbodo maa jo sise papo ni igbagbogbo, ki ibasepo ti o dan moran bale wa ni aarin won.
Amojuto ise takun takun, imo
ati apẹrẹ ti o peye yio mu ki ise tubo ni ere lori.
O se pataki lati ri daju wipe ise aseti ati asedanu dinku.
Akojopo osise ti o le se eto lesẹsẹ ni won le mu apẹrẹ
ati ohun ti a fe jade ni ona ti o dara julo.
Loore koore, awon alajosepo yio se ayewo bi
ise won se tun le niyorisi, won awa to ise won lesẹsẹ
lati le se atunse ihuwasi ati akojopo won, bi o se to ati bi o se ye.


text:
Giordano Bruno
Giordano Bruno (1548 – February 17, 1600), oruko abiso Filippo Bruno, je ara Italia elesin Dominiki, amoye, onimomathimatiki ati atorawo, to gbajumo bi elegbe ijeailopin agbalaaye. Awon irojinle oro-ida aye re koja afijuwe ti Koperniku lo nipa pe o pe Òrùn bi ikan ninu awon ohun agbarajo ojuorun alainiye ti won unda lo kiri: ohunni ara Europe akoko to setumo agbalaaye bi ohun ajapo nibi ti awon irawo ti a unri lale ri bakanna bi Orun. O je siseku pa pelu ijona lowo awon alase i 1600 leyin ti Ile Iwadi Romu dalebi esun ailesin to je aibofinmu nigbamo. Leyi iku re o gbajumo gidi; ni orundun 19k ati ibere orundun 20k, awon olutuwo ti won gbe awon igbagbo alatorawo re wo gba bi akoni fun ironu ominira ati awon erookan sayensi odeoni.


text:
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Atumo-Ede: (Yoruba-English): B
Oju-iwe Kiini[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
baboon: n; (Baboon is an animal.) ìnàkí Eranko ni ìnàkí
baby:n; (The priest prayed for all babies.) omo owóÀlùfáà gbàdúrà fún gbogbo àwon omo owó
bachelor:n; (The bachelor refuses to get married.) àpón okùnrin, Àpónkùnrin náà kò láti fè ìyàwó
back:n; (Turn its back to me.) èyìn Ko èyìn rè sí mi
back:v; (Don’t back mi) ko èyìn sí; te lé Ma ko èyìn sí mi
back: adv; (He paid the money back.) padà o san owó náà padà
backwards:adv; (They asked the Child to go backwards.) padàséyìn Wón ní kí omo náà pedàséyìn
background:n; (He gave the picture he drew a very good background.) pile Ó fún àwòran tó yà ní ìpìle tó dára.
bacon:n; (Bacon is sweet with salt.) eran èyìn elédè Eran èyin elédè dùn pèlu iyò
bacteria:n; (Bacteria causes deseases.) kokoro tàbí ògbìn kékere tí a le fi èro wò. Kòkò máa n fa àrùn
bad:adj; (The man is too bad.) burú Okùnrin náa buru jù
badge: (There is a badge on Tunde’s shirt.) Ami asafihan, ìdánimò Àmi idánimò wà lára ewù Tuned
badminton: n; (Ade likes playing badminton.) Ere ìdáraya oní-bóòlù kékere àfigi gbé Ade féràn láti maa gbá bóòlù kékeré àláfígigbá.
baggage: (Adé took care of his baggage when he wanted to travel.) Àpò erù fùn ìrìn-àjò-orisìí erù ni a kó sínú àpò náà. Adé tójú àpò erù rè dáadáa nígbà tí o fé rin ìrìn-àjò bait:n; (The bait fixed into the hook was too small for the fishes to see) ìje Ije enu ìwo náà kéré fún eja láti rí
bake: v; (He baked bread.) yan Ó yan búrédi
baker:n; (The bake baked many loaves of bread.) olùyan Olùyan náà yan òpòlopo búrédì
bakery: n; (He has a bread bakery.)
ilé isé ìyan-nnkan Ó ní ilé ise ìyanbúrèdì
balance:v; (The farmer weighug sale to balance the weigh of his cocoa bags equally.) wòn lógboogba Agbè náà fì ìwon won àwon kòkó rè loogboogba
balance:n; (They have bought a new weighinh scale.) ìwon-èro tí a fi n won nnkan Won ti rà ero ìwòn tuntun
badge:n; (He sewed the badge with his shirt.) àmi O rán ami náàmó èwu re
balcony:n; (I met him at the balcony.) òdèdè tí ó lókè ni ilé ètéèsì. Ní òdèdè tí ó wà ní òke pètésì ni mo ti bá a .
bald:adj; (The old man is bald headed.) pípárí Okùnrin agbàlagbè náà ti di apárí
bale:n; (He went to the bank with bales of money.) ìdì O kó awon ìdì owó náà lo sí ilé ìfowó pamosí
bale:v; (The waste papers are bailed) dì Won dì àwon ìwé tí kò wùlò pò
ball:n; (He knows how to play footaball.) bóòlù; ohunkóhun tí a sù róbóbó Ó mò nípa bóòlù aláfesègbá
ballet:n; (I have never taken part in ballet.) ere-orúse oníyó tí kò lórò síso Nínú N kò bá won kópa nínú eré-onise oníjó tí ko lórò síso nínú rí.
balloon:n; (The Children love to play with balloos.)apo róbà tí a fé atégùn sí Awon omodé náa féràn láti máa fí apo roba tí a fé ategun sínú rè. Sere ballpoint:n; (The ballpoint has spoilt.)
kálámù ìkòwé onírin rógódó lénu kálámù ìkòwé onírin rógódó lénu náa ti bàjé
bamboo:n; (The house was built with Bamboo). oparun Oparun ni wón fi kó ilé náa
ban:v; (We shall ban smoking in the school) fi òfin dè A ó fi òfin de sìgá mimu nílé iwé
ban: n; (There is a ban on fighting in the school.) ìfòfindè Ìfòfindè wà lórí ìjà jíjà nile ìwé
banana:n; (Banana is common in Ile-Ifè) ògèdè were Ògèdè were wópò ni Ile-Ifè
band:n; (He uses bands to tie it well.) ìde; ìso Ó fi iso/ide dì í dáadáa
bandage:n; (He used bandages to tie up his wound.) ìrèpé aso tí awon orísègun fí n di ojú ogbé máa n di ojú ogbè di egbò rè
bandage:v; (He bandaged his wound tightly.) dì-di ojú egbò O di ojú ogbé rè dan-in-dan-in
bandit:n; (The man is a complete bandit) olósà Olóbà gbáà ni okùnrin náà
bang:n; (He always shuts the door with a bang.) àriwo òjijì N se ni o máa n tilekun pèlú ariwo òjiji.
bang:v; (Please don’t bang the door when you go out) ti gbà fi pariwo òjiji Máse fi ilèkùn ijéun pariwo tó o bá jade
bangle: n; (A goldsmith manufactured this bangle).ègbà owó Alágbède to ro ègbà owó yìí
banish: v; (The king banished him) lé kírò ní ile, gbè kuro (lókàn) Oba náà lé e kuro ní ìlú O gbé ìwàkuwà oko rè kúrò lókàn rè.
bank: n; (She banished herself from her husband's mis-behaviour). (He is the manage of the bank) ilé ìfowópamósí; bèbè odò Oun ni olorí ilé ìfowopamósí náà O dúró sí bèbè odò
baptise:v; (He stood at the bank of a river.) (John the Baptist baptized Jesus Christ.) rì bo oni-sàmi sí gégé bí ùàmà kìrìsìteenì. Jòhánù onítèbomi ló se ìrìbomi fún Jésù kirisiti.
bar:n; (He was called to the bar.) irin tàbí igi gbooro; iyanrì tí n dí nu odò, ibi tí tóón tí n dúró rojó ní kootu, egbé àwon agbejórò Wón pèé sínú egbé àwon agbejó rò
bar:v; (Poverty bars the way to progress.) dénà Ìsé ló máa n dínà ìlosíwájú
barbed wire: n; (He fenced his house with barbed wire).
irin tín-ún-tún-ún-rún tí a hun lónà tí nnkan kò lè koja nínú re. O fi ìrìn tín-ún-rún tún-ún-rún tí a hun pò se gbà jí ile rè ká
barber: n; (The man is a barber.)
onígbàjámò Onígbàjámo ni okùnrin náà
bargain: v; (He bargained with girl over the price that he would sell it for.) dúnàá- dúrà; ná- se àdéhùn oje to fé san tabí fé rà á; sàdéhun O sàdéhùn pelu omobìnrin náà; oye tó fé ta á
bark: v; (He barked like a dog.) gbó O gbó bí ajá
barrack:n; (The government has built many barracks for our soldiers.) ibùgbé awon ológun tàbi àwon agbófuiró.Àwon ìjoba tí ko òpòlopo àwon ibùgbé fún àwon ológun wa
barrel:n; (The barrel of water is at the back of the house.) agbá Agbá omi náà léhìnkìnlé
barren: adj; (The woman was barren for three years.)yàgàn, se aláìléso Obinrin náà yagan fun odún méta
barrier: n; (There are barriers on that road.) ìdína; ìdènà Ìdínà wà ní ojú ònà yen
barrow: (He put the loads in the wheel barrow.) kèkè erù èwù omo owó; ojú orórì òkú. O kó awon erù náà sínú kèké erù barter:n; (Our forefathers used to trade by barter system.)pàsípàro; ìpààrò. Pàsípààrò ni àwon bàbá nla wa máa ni se láyé àtojo
barter:v; (He bartered his clothes for shoes.) pààrò, se pàsípààrò. Ó fi aso rè pààrò fún bàta base:n; (The base of the pit is very dark.) ìsàlé, ìpìlè, ìjokòó Ìpìle kòtò náà sókùnkùn gidi
Basis: n; (What is the basis for your opinion?) pàtó Kí ni pàtó èrò okàn re?
basket: n; (He filled the basket with fruits). apèrè àgbòn Ó fí èso kún inú apèrè náa
baskeball: n; (The child is playing basketball.) bóòlu alápèrè Omo náa n gbá bóòlu alápèrè
bat: n; (He killed two bats yesterday.) (He bough a pair of new bats) àdán, òòbè Ó pa adan méjì lánàá Pákó pèlèbe tí a fi n gbá eyin orí tábílè. Ó ra pákó pèkó pelebe tuntun méjì tí a fi n gbá eyin orí tábieì
batch: (He has completed the first batch.) owó kan, àpapò nnkan Ó ti pari òwó àkókó
bathe: (We often bathe in the river on hot days.) wè: lúwèé A máa n sábàa wè nínú odò naa nìgbà oru
bathroom: n; (The students built a bathroom in their school.) balùwè; ibi ìwe-ibì ti a n wè sí Awon akekòó náà kó balùwè ní ilé-ìwé won
battery: n; (He bought a new battery to his car.) ohun ìjà ogun, àpótí ìnúnáwa. Ó ra apótí ìmúnáwa túntun sí mótò ayókélé rè
battle: n; (They have stopped the battle). ìjà, ogun Wón ti dá ijà náà dúró
battle: v; (He battle with cancer for three years).bá jà; jagun Ó bá aisan jejere jagun fún Odún méta
be: v; (You don’t know what you will be tomorrow.) jé; dà’dì O kò mo ohun tí o le jé lóla beach: n; (I will go to the beach tomorrow.) etí òkun; èbá òkun N ó lo sí etí òkun lóla
bead: (She has bought new set of beads.) ìlèkè Ó ti ra àwon ìlèke tuntun
beak: n; (He cut away the beak of the bird.) enu eye; agógó eye Ó gé enu eye náà dànú
bear: n; (Bear is not common in Africa.) bíárì-irufé erànko nlá kan tí ó n gbé ilè ótútù. bíárì ko wópò ní Ile Adúláw’`
bear: v; (Who is bearing John?) (He bears it all) jé orúk, fara dà Ta lo n jé Jòhánù Ó fara dà a gbogbo rè
beard: n; (The man shaved his beard.)
irùngbòn Okùnrìn náa fá irùngbòn rè
beast: n; (The beast has devoured my goat.) eranko búburú Eranko búburú ti pa ewúré mi je
beat: v; (The teacher beat the child.) lù Olùkó lu omo náà
beautiful: adj; (The lady is beautiful) tí o rewa; tí o dara Omobìnrin náà rewà
beauty: n; (She has lost her beauty.) ewà, òsó, dídára Ó ti so ewà rè nù
beckon: v; (The beckoned to me to come.) juwó sí; se àpeere sí Wón juwó sí mi kí n wá
become: (I want to become a lawyer.)dì Mo fé di agbejórò
because: conj; (I bought the book because of the child.) nítorí; tori tí Mo ra ìwè náà nítori omo náà
bed: n; ibùsùn (We have many beds in our house.) (The machine rests on a bed of concrete.) A ní ibùsùn púpò nínú ilé wa Odò; isale Èro náà sùn lé ìsàlè kannkéré náà
bed: v; (He bedded the bricks in concrete.) so pò dáindáin; to pò rémúrémú ó to àwon bíríkì náà pò rémúrémú pèlú kannkéré
beef: n; (He bought beef for me.) eran màálù Ó ra eran màálù fún mi
beetle: (The beetle is dead.)olóbòn-ùn-bon-un Olóbon-ùn-bon-ùn náà ti kú.
before: adv; (I came before him.) saájú Mo dé saájú rè
beg: v; (He begged them.) sagbe: toro: bèbè Ó bè wón.
begin: v; (We shall begin the work tomorrow.) bèrè A ó bere isé náà ní òla
bahalf: n; (He collected the money on my behalf.) ìtìléyìn; ojú rere ìdúrónípò; nípò ó gba owo náà nípò mi
behave: v; (I want you to behave well.) hùwa, lò Mo fé kí o hùwa dáadáa
behind: prep; (He stood behind the Child.) léyin Ó dúró léyìn omo náà
belief: n; (It was my belief that she went.) ìgbàgbó Ìgbàgbó mi nip é ó lo
believe: v ; (I believe in God.) gbàgbó; ní ìdánilójú Mo gbàgbó nínú olórun.
bell: n; (He rang the bell) agogo tí a n lù Ó lú agogo náà.
bellow: v; (The man was bellowing like a cow.) ke bíì máàlu Okùnrin náà n ké b’’I màálù
bellows: n; (The goldsmith bought a new bellows.) ewìrìAlágbède náa ra ewìrì tuntun
belly: n; (He stabbed the child in the belly.) ikùn Ó gún omo náà ní obè ní ikùn.
belong: v; (These books belong to me.) se tem; jé teni Tí èmi ni àwon ìwé yìí
beloved: adj; (I want there with my beloved wife.) olùfé; àyànfé. Mo lo sí ibè pèlú olólùfé ayà mi.
belt:n; (He has lost his belt.) láwàní; òjá àmùrè; ìgbànú; ìgbàjá. Ó ti so ìgbànú rè nù belt: v; (His dress was betted at the waist.) ìgbàja, so ìgbànú. Ó fi ìgbànú so aso to wò módìí dáadáa
bench:n; (He sat on a bench.) (The attorney turned to address the bench.)ìjokòó Ó jókòó lórí ìjokòó kan Ìjókòó tàbí egbé àwon adájó ni lé ejó Adájó agbà náà yí padà láti bá ìjokòó /egbé àwon adájó náà sòrò.
bend: v; (He bent the iron.) wó; tè Ó wó irin náà
bend: n; (He cut the bend from the tree.) ibi tí o wó, ibi tí o tè O gé ibi tí ó te lára igi náà
beneath: prep; (The river is flowing beneath the Bridge.) nísàlè; lábè Oni náa n sàn lábè afárá
benefit: n; (I have not seen any benefit in my coming here.) aìfààní; èrè N ko tíì rí àìfààní kankan nínú wìwá sí ibí mí
beside: prep; (He stood beside me.) ní ègbé Ó dúró ní ègbé mi
besides: pre/adv; (Basides working as a doctor, he also writes novels.) pèlúpèlú; yàtó fún. Yàtó fún síse isé ìsègun, Ó tún máa n ko ìtàn arobo
best: adj; (This house is the best in our compound.) dara julo Ile yìí ló dára julo ni adúgbò wa
betrag: v; (The woman betrayed her husband.) sòfófó, fi han, tú asírí; Sekúpa Obìnrin náà tú asírí oko rè
better:adj; (This one is better.) sàn; sàn ju; dára ju Eyí sàn jú
between: prep; (There is a strife between them.) (He stood between us.)láàrin; lágbede méjì. Ìja wà láàrin won Ó duro lágbede méjì wa
beverage:n; (Give beverages to me.) ohun mí mu Fún mi ni ohun mímù
beware:v; (Beware of bad friends.) sóra; year; kíyèsára Sóra fún àwon oré burúkú
beyond: prep; (He stands beyond the house.) níwaju; ní ìkoja Ó dúro ní ìkojá ilé náà
beyond: (He did it beyond my expectation.) kojá: jù Ó se é ju bí mo ti se fé lo
bicycle: n; (My mother bought me a bicycle.) kèké Íyá mi ra kèké fún mi lose tó koja last week.
bible: n; (The child bought a new bible.) Bibeli –ìwe mímó onígbàgbó Omo náà ra Bíbélì tuntun
bid: v; (He bade me to come near.) (He bade us farewell.) fi àse fún; fi owó lé. So-òrò ìkeyin ó fase fún mi kí n sunmó tòsí Ó sòrò ìkeyin fún wa
bid: n; (Bids were invited for construction of a new government house.) ìfowóléWón pe àwon ènìyàn fún ìfowóle kíkó ilé ijòba tuntun náà.
big: adj; (The house very big.) tóbi Ilé náà tóbi púpò
bill: n; (It is a bill that becomes a law.) àbádòfin Àbádòfin ló máa n di ofin
bin: n; (The man bought a new dust bin.) irufé garawa tabi àpótí Okunrin naa ra garawa ìkólè tuntun kan
biography: n; (They have read the biography of that man that died yesterday.) Itan ìgbésí ayé èdá Wo ti ka ìtan ìgbésí ayé Okùnrin náà tó ku lánàá .
biology: n; (Akin is a biology teacher.) Ekó ìjìnlè lórí Ohun elemi bí irúgbìn ati eranko Olùkó ekó ìjìnlè lórí ohun elemi bí irúgbìn àti eranko ní Akin.
bird: n; (Birds builds their nest on the trees.) eye Awon eye máa n ko ité won sórí Igi.
birth: n; (Birth is a providential grace.) Ìbímo; bíbímo. Oo re-òfé olórun ni ìbímo jé
biscuit: n; (He gave me a biscuit.)
akara òyìnbó O fún mi ní akara òyìnbó je
bit: adj; (Ade gave me a bit of soup.) síún, tíún, gán-ún Ade fún mi ni obè tíún
bite: v; (He bit his finger.) bù je; gé je Ó gé ìka rè je.
bitter: adj; (It is as bitter as bitter leaf.) korò Ó korò bí ewúro.
black;adj; (The black dog is here.) dúdúAjá dúdú náà wà níbí.
black: n; (Black is his best colour.) àwo dídú Àwò dídú lo féràn jù. blackboard: n; (We have blackboards in our classroom.) pátákó ìkòwé A ní pátáko ìkòwé ní yàrá ìkàwé Wa.
blade:n; (He bought two blades yesterday.) abe; abefélé; Ó ra abefélé méjì lánàá.
blame: n; (If we don’t complete this job, you will take the blame.) Ibáwì; idálébi Tí a kò bá parí sé yìí ìwo ni yóò gba ìdálébi rè.
blame: v; (He blamed the child.) bá wí; dá lébi Ó bá omo náà wí
blanket: n; (He bought a new blanket.) aso ìbora; aso itésùn Ó ra aso ìbora tuntun
blast: n; (The blast is too much.) Iró kikan; fife èfúùfù; iró ipè. Iró kíkan kíkan náà ti n pò jù.
blast: (He didn’t allow the bomb to blast.) bú gbàmù Ko jé kí àdó olorí naa bú gbamu
blaze: n; (There was a blaze of fire at the company yesterday.) òwó iná Owó iná sé yo nílé isé náà lánàà
blaze: v; (The fire blazed out unexpectedly.) sé yo Òwó iná sé yo láìròtélè. bleach: v; (He bleached his clothes.) bo: so di funfun O bó aso re.
bleach: n; (He bought new bleach yesterday.) oògùn ibódòtí Ó ra oogùn ibódòti tuntun lanáà.
bleak: adj; (The future of a lazy man is bleak.) ti ko sí ìrètí àti dár tí kò dára; tutu; tí kò dájú
bleat: v; (He asked him to bleat like a sheep.) ké bí àgùntàn ó ní kí ó ké bí aùntan
bleat: n; (The lamb gave a faint bleat.) igbe àgùntàn Òdó àgùntàn náà kò lè ké jákè.
bleed: v; (The child is bleeding through the nose.) sèjè Èjè n jade láto inú omo náà
blend: v; (He blended the thour with milk to make it sweet.) dà pò mú dùn Ó da ìyèfun náà pò mó wàrà lati mú un dùn
blend: n; (A blend of beverages is very sweet.) adalu ohun mímu máa n dùn
bless: v; (God will bless you.) bù kún Olórun yóò bù kún fun o
blew: v; (He blew air at the hot food.) (He blew air with his mouth.) fé atégùn sí Ó fé ategun sí oúnje gbígbóná náa Ó fie mi fé atégùn
blind: adj; (The man is blind.) foju. Sòkùnkun sí Okùnrin náà fójú.
blindfold: v; (Strange love has blindfolded the man.) dí loju; bo loju sú lójú Ifé àjèjì ti bo okùnrin náà lójú
blindness: n; (Blindness is troubling him.) àìrían ìfójú n dààmú rè.
blink: v; (He blinks his eyes.) séjú Ó n se ojú rè
blister: n; (The accident has cause blister on his body.) ilérórò; oówo, wúwú. Ìjàmbá náà tí jé kí iléròró wàní are rè
block: n; (He removed the block.) ìdínà O mu ìdínà náà kúrò
block: v; (He blocked the way againt the rat.) sénà; dina Ó sénà mó eku náà
blonde: adj; (The child has blonde hair.) pupa fúéúé Omo náà ní irun pupa fúéfúé
blood: n; (The child needs blood.) èjè Omo náà nílò èjè.
bloom: n; (The tree is in bloom.) ìrúwé; irudi; títanná Ìtaná igi náà famimóira.
bloom: v; (The tree is blooming.) tanná; rudi; ruwe Igi náà rudí
blossom: n; (The trees are all in blossom.) ìtànná ewèko; ìtànna igi; òdòdó Àwon igi náa wà ni àsìko ìtànná won
blossom: v; (The tree has stated blossoming since last week.) yo ìtànná; yo yètuyètu Igi náà ti n yo ìtànná láti òse to Koje
blot: n (There is a blot on the white cloth.) àbàwón Àbàwón wà lára aso funfun náà
blot: v; (He blotted his book with pen ink.) se àbàwón sí Ó se àbàwón sí wé re pèlú aró kálámù.
blouse: n; (She bought a new blouse.) èwù awòlékè obìnrin. Ó ra èwù àwàlékè tuntun.
blow: v; (He blew whistle.) (He blew air.) fun : fé Ó fun fèrè O fé atégun
blue: adj; (The cloth is blue.) (He bought a blue cloth.) òfefè Aso náà ní àwò ofefè O ra aso aláwò òfèfé
blue; n; (Blue is very good.) àwò ojú òrun; àwò ofefè Àwò ojú òrun/ èfefè dárà
blush: v; (He blushed because of the bad incidents.) bojú jé; pón lójú O bojú jé nítorí ìsèlè náà
blush: n; (She cannot hide her blush.) ibojuje; ìlejú koko Ko le fi ibójujé re pamo
boa: n; (The hunter killed a boa.) erè; ejò nlá. Ode pa erè
boar: n; (The hunter killed a boar yesterday.) ìmàdò; elédé egàn Ode náà pa ìmàdò nlá kan lánàá.
board: v; (He boarded a bus to his house.) wo; kó símú Ó wo okò lo sí ilé rè
board: n; (He put the poster up on the board.) (The board is/are unhappy about falling sales.) pátákó Ó le àwòrán náà mo ojú pátákó lókè Ìgbìmò Inú ìgbìmò náà kò dùn bí iye ojà tí wón n ní tà tí se n wale
boast: v; (Don’t boast fabout what is not yet certain for you.) fón enu. Máse fón enu fún nnkan tí ko ti í da e lójú
boast: (His boast is too much.) Ìfónu Ifónnu rè ti p`dojù.
bob: v; (He was bobbing as if he wanted to sleep.) pààrà; rìn kiri. O n paara bí eni pe ó fe jale
bob: n; (The bob you have engaged yourself in cannot favour you.) ìpààrà: ìrìnkiri; ìrìnsótè-sódò Ipààrà tí gùnlé yìí kò lè sé o ri àn fààní.
body: n; (Esau had hair all over his body.) ara Esau ní irun ni gbogbo ara rè
boil: v; (He boiled the meats they gave him.) bò O bo eran tí won fún-un.
bold: adj; (The man is very bold.) gbóyà; gbójú-gboya Okùnrin náà gbájú-gbóyà
Oju-iwe Keji[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
bolt: n; (He bought three small boits.) ìdè O ra awon ìdè kékèéké méta
bómà: n; (He lead the cattle to their bana.) ògbà eran; ibùgbé eran Ó da awon màálù náà wo ibùgbé Won. bomb: n; (He killed his enemies with a bomb.)
àdó olóró Ó pa àwon òtá rè pèlú adó olóró
bomb: v; (He bombed the quarters.) fi adó dóró parun Ó fi adó olora pa agbegbe náà run
bond: n; (Both of them have entered into a bond.) idè; ìmùle; iwé adéhùn Àwon méjèèjì ti se ìmùlè láàrin ara won.
bone:n; (The femur is the longest bone in the body.) egungun Egungun itan ló gùn jù ninu gbogbo àwon ègungun ara
bonfire: n; (The bonfire covers all this compound.) àkàndá má; iná nlá tí a tan síla lákòókò àriyá Akanda me nlá náà mole yìí gbogbo agbègbe yìí
bonnet:n; (He opened the bonnet of the car.) imú okò ayókélé Ó sí imú oko ayókélé náà sílè
book: n; (He was reading his book.) ìwé Ó n ka iwé rè
boo: v; (He has booked the accommodation for us.) Sètò sílè nípa sísanwo Ó tí seto ele tí a o gbé síle
bookcase:n; (He bought a new book case.) àpótí ìkówèésí Ó ra àpóti- ìkówèésí tuntun
boot: n; (The soldiers cottected new boots) (He locked the book of the car.) bàtà; èyìn okò-ibi ìkérùsí eéyìn okò. Àwon ome ológun náa gbe bàtá tuntun Ó ti èyìn okò ayokélé náà
border: n; (The stood at the border of the town.) ìpèkun : ibodè Won duro ni ìpekun ìlú nàá.
bore: v; (The bore can bore through rock.) (I have heard all his storied before they bore me/he bores me.) lu; gbé I hunnkan yìí lè lu òkútà kojá Sú; dá lágara Mo ti gbó awon ìtan ìtan re télè wón ti sú mi
bore: n; (Don’t be such a bore;) (He has a twelve-bore shotgun) ìdámilágara Má saya adámilágara báyen Oníhò; ihò gbígbéjìn Ó ní ìbon olójú/oníhò méjìlá
born: v; (He was born last year.) bí A bí I lódún tó kojá
borne: V; (He has borne three Children.) bí Ó bí omo mela
borrow:v; (I borrowed money from him.) yá; Mo yá owo lówó rè
boss: n; (The bose was annoyed with his secretary.) ogà elèisé Ogá ibi isé náà binú sí akòwé rè
botany: v; (Our teacher is very verse in botany.) èkó ìjìnlè nípa ohun ógbìn Olukó wa ni ìrò ìhìnlè nínú èjó ìjìnlè nípa ohun ògbìn.
both: adj; (Both of them are here.) méjèèjì Àwon méjèèjì wà níbí
bother: v; (Don’t bother yourself.) yo lenu; dààmú. Má yo arà re lému
bottle: (He put water in all the empty bottles.) ìgò; sago. Ó ro omi sínu gbogbo kòròfo ìgò náà.
bottom: n; (The bottom of the bottle is dirly.) ìsàle; ìpìlè; ìdí Idí ìgò náà dòtí
bought: v; (He bought a car yesterday.) rà O ra òkò ayókélé lánàá.
boulder:n; (The boulder cannot be moved.) òkúta nláribitì Òkúta nlá ribiti náà ko se e si nídìí
bounce: n; (He allow the baby a bounce before the put her on her back.)tito sókè, fifò sókè, Ó fún omo náà laaye itosoke èèkan kí o tó gbé e pòn séyìn
bounce: v; (The baby is bouncing on his mother’s back.) to; fò sókè omo náà n to sókè eéyìn ìyàá rè
boundary: n; (He showed the boundary between the two towns.) ààlà; òpin ó fí ààlá ààrin àwon ilú mejèèjì hàn mí. bouy: n; (The bouy is no more working Well.) amí lóju omi láti tóka ewu fún oko Àmì lójú omi tí ó n’tóka bí oke se ye kó rìn ko sisé dáadáa
bow:n; (The bow is no more good.) orun Orun náà ti bàjé
bow: (The bowed down for their boss.) (The congregation bowed their heads in prayer.) teríba fún; tè bere Wó tè fún ogá won Ìjo ènìyan te orí won ba fún àdúrà.
bowl: n; (He bought a new bowl.) Opón; abó kolo Ó ra opón tuntun
box: n; (He packed his clothes in a box.) àpótí Ó pa aso rè mó sínú àpótí
boy:n; (The boy has left.) odómokùnrin Odómokùnrin náa ti lo
boycott:n; (There was a boycott of election by the political parties.) àsepatì Awon ègbé òsèlu náà se àpatì ìdìbò náà.
boyctt: v; (Don’t boycott my house.) pa ti má se pa ilé mi ti.
brace: ìdè; (The brace of my trousers cuit.) ojá ; ohun tí a fi gbá nnkan. Okùn tí mo fi mú sòkòtò mi lókè ti já.
brace: v; (He braced the door with iron rod.) dè; fi gbá ó fi irín gbá ilèkùn náà.
bracelet:n; (I bought a golden bracelet yesterday.) ègbà owó mo ra ègbà owó olómi góòlù lánàá.
bracket:n; (He puts the word in a bracket.) àmì àkámó ó fi òró náà sínú àkámó
bracket: (Make sure you put all the borrwed words in bracket.) fi sínú àmì àkámó Rí ì dajú pr o fí gbogbo awon òrò ayálò sínú àkámó brag: v; (He likes to brag.) hale, se féfé yangàn ó féràn látì maa hale
braid:v; (He likes to brag.) (The lady braids her hairs.) dì hun; omobínrin náà dì irun rè
braid:n; (She prefers braid to all other styles.) irun dídì; ìhun ó feran irin dídì ju gbogbo awon àrà yòóku li a lè firun dá
brain: n; (The Child has a sharp brain.) opolo, omo náà pè.
brake: n; (The bicycle doesn’t have good brake. Ìjámu kèké náà ko ní ìjanu tí o dára
brake: v; (The driver quickly apply brake to avoid accident.) lo ìjánu Awakò náà lo ìyánu kí ìjàmbá má bà á selè
branch: n; (He cut the branches of the tree) èka ó gé àwon èka igi náà
branch:v; (He branched to the right.) yà; peka o ya sí apá òtún .
brand:n; (The good have the same brand.) àmì tó wà lára ojà títa àmì ègan. Àwon ojà náà ní àmì kan náà
brand: (He branded his own products to differentiate them from other.) sàmì sí; sàmì ègàn sí láná; kégàn Ó sàmì sí àwon òjà re láti yà wón sótò lára àwon mìíràn
brittle:adj; (The bone is vey brittle.) rorùn láti Eegun náà ròrun láti fó
broad:adj; (The road is broad.) gbòòròònà nàá gbòòrò.
broadcast: v; (He broadcast the news on the television.) fán káàkiri, tàn káàkiri ó tan ìròyìn náà kaye lórí èro móhùn-máworan
broadcast: n; (He stood against the broadcast of the program.) ìtànkáàkìrí Ó ta ko ìràn kaakìri ètò náà
broken:adj; (He threw away the broken bottle.) fífó ó da efífó ìgò náà nù
broken:v; (The bottle has broken.) Ìgò náà ti fó bronze: (The wrist watch is made from bronge.) adàlu bàbà àti ide Àdàlù bàbà àti ide ní wón fi se aago owó náa
brooch: n; (The lady always uses broocher.) ìktí òsó tí àwon obìnrin náà máa n lo ikótí osò lati fi so èwu re lórùn nigbà gbogbo.
brood: v; b (The hen broods its eggs.) sàba; pa eyin Adìe náa pa àwon eyin rè.
brood: n; (The two chicken are of the same brood.) om eye tí ìyá won jo pa nígbà kan náà Ìgbà kàn náà ní won pa awon omo ad`ye mejéèji.
brook: n; (We bathe in a brook.) odò ìsàn kékeré A wè nínú odò ìsàn kékeré
brook: v; (He brooked the suffering.) fara dà ó farad a ìnira náà
broom: n; (He gave me a broom.) owò; ìgbálè ó fún mi ní igbálè kan
broomstick:n (Give me a broomstick from the broom.) sasawo; eyo omo owo. fún mini eyo omo owo kan nínú owò yen
brother: n; (Adé is my brother) arákùnrin Arákùnrin mí ni Adé
brow: n; (The dangling stick hit my brow.) (He stood at the brow of the hill.) iwájùn orí; sónsó orí òkè Igi tó n jì dirodiro náà gbá mi níwàju orí . Ó dúró ní sónsó orí òkè.
bruis:v; (He bruised the head of the snake) tè ré; pa lara ó te ejò náà lórí mólè
bruise: n; (The ara bruises on the body of the thief.) ogbé ìtèré, ìpalára ojú ogbé wà lára olè náà
brush: v; (He brushed the dust off is cloth.) gbònnù ó gbon ìdòtí kúrò lara aso rè.
brush: n; (He bought a new brush.) owò –owò ìgbòn-nnkan –nù ó ra owò/ ìgbon-nnkan-nù tuntun
brutal: adj; (The man is too brutal.) rorò; níkà okùnrin náà rorò
brutality: n; (He showed his brutality by stabbing the Child.) ìrorò; ìsèka ó fi ìrorò rè han nípe gígún omo náà lobe
brute: n; (My husband is a brute.) ònrorò; ika onroro ni okò mi
buck: n; (Buck goes to drink at the river in the evening.) ako àgbònrín ; obúko; Ako àgbònrin a máa nmimu ni odo ìsàn ní owó àsálé bucket: n; (He bought a new bucket.) garawa ó ra garawa tuntun
buckle: n; (The shoe has two buckles.) ìdè bàtà náà ní ide méjì
buckle:v; (He buckle his shoes.) ìdè nnkan ó de bata rè
bud: n; (He pruned the new buds from the tree.) eélù ó já àwon ìdì tuntun ara igi náà kúrò
bud; v; (The orange tree has budded.) rudí; rúwè Igí osàn náà ti rudi
budge: v; (He budged the big stone.) mi; sún ó mí òkúta nlá naa
budget: n; (The president of this counting has read the budget.) ìwé ìròyìn owó ; iwe ìròyìn ètó ìsíná. Aare orílè-ede yìí tí ka iwè ètò ìsúná owó.
buffalo :v; (Buffalo is a wicked animal.) efòn Eranko búburú ni efon
bug : n; (Bed buy is among all the bugs that bite.) kòkòro; ìda; ìdun Idún wà lára àwon kokorò kékèèke tó n jèyan.
build: v; (He built a house.) kó ilé; mo o k\ó ilé building: n; (The building are very good.) ilé ti a kó Awon ilé tí wón kó náà dára
bulge: v; (when my mother came back from the market, her bag was bulging with things.) wú sóde; wú síta. Àpò ìyá mi wu pèlu orisìí awon nnkan tó rà nìgbà tí o ti ojà dé
burglear :n; (The police men have arrested the burglars.) afólé; fótéfólé –eni tí o wole onílé láti jí erù kó
bulgle : (The hunter lost his bugle.) fère ìpè ologun ode náà so fèrè rè nù
bulk : (He bought it in bulk.) ìwon nlanlá; tìtobi ó rà a ní nlá
bull: n; He slaughter the bull.) ako màákù ó pa ako màálù naa
bulldoze: n; (The government has bought a new bulldozer.) èro ìpalèmó. Ijoba ti ra ero ìpalemó tuntun
bullet : n; (The bullet wounded him.) ota ìbon; ahaya ota ìbon náa pá eara
bullock: n; (He slaughter a bullock.) egboro ako màálù; odá màálu ó pa egboro ato màálù kan bully: (The man is a complete bully.) aninilára; ayonilénu Ayonilénu pómbélé ni okùnrin náà
bully:v; (The teacher always bullies on his students.) ipá láyà; kígbe mó olùkó náà máa n pá àwon akékòó rè láyá.
bully goat: n’ (The man has a bully goat.) obúko tabi ako ewúre òkùnrin náa ni ako ewúré kan bump: n; (The bump is still there.) wíwú soke wiwu náà sì wa mibe
bump:v; (He bumped against chair.) ko lù ó ko lu àga
bumper: n; (He hit the bumper of the car.) ìdáàbòbò okò ó ko lu ìdáàbòbò okò ayókélé náà. bun: n; (He ate bun yesterday.) akara róbóto àláàádùn ó je àkàrà roboto aláàádun lánàná
bunch: (He bounght a bunch of plantain.) siiri; akója nnkan ó ra siiri ògèdè àgbagbà bindle: n; (The bundles of stick are plenty.) ìdì; erù. Àwon ìdì igi náà pò
bungalow: n; (He has buit a bungalow.) irúfé ilé ile kan ó ti kó irúfé ilé ilè kan
bunk: n; (They put two or three bunks on top of another to save place.) ibùsin tí se mó ògiri wón to ibùsùn meji tabi meta léra, nitorí ààyè
burial:n; (His burial will be on Tuesday.) ayeye ìsìnkú ojó ìségun ní ayeye ìsùn kú rè
burn: v; (Fires were burning all over they city.) (The house burned to the ground.) jònà; jó Iná n jò ní gbogbo ìlú naa Ile náà jóná pátápátá
burrow: n; (I saw a burrow yesterday.) ihò ehoro mo rí ihò ehoro kan lanaa
burrow: v; (The rodent burrowed its way into the sand.) gbého Eku náà gbéhò rè sínú iyanrin burst: v; (The tyre will burst if you blow it up any more.) bé; fó; tú jade Táyà náa yóò bé tí o bá tún fé e sí
burst: n; (There was a burst of laugher from the child.) ìsè òjiji Awon omo náà bu sérìn-ín lójiji
bury: v; (He was buried in his home town.) (The dog buried the bone it had found.) sin; bò mole: sìnkú. Wón sin in ìlúu rè. Ajá náà bo eegun tó rí mole
bus : n; (Shall we walk or go by bus?) oko se kí a fí ese rin ni àbí kí a wo okò ?
bush : n; (There is only one bush between my village and the town.) igbó : igbé Igbo kan soso ló wà láàrin abúlé mi ati ilú náà.
bushfool : n; (He killed one bushfool yesterday.) àparò ó pa àparò kan lánàá business: n; (My business is selling fruit.) (leave me alone mind your business.) isé; òwò; nnkan tó kan ení. Èso títà ni òwò mi Fi mí sílè, gbájú mó ohun tó kàn ó.
busy :v; (I am busy.) sise lówó; mo n sise lówó busy: adj; (He is a very busy man.) náà láápon okùnrin náàláápon
but : conj; (His mother won’t be here, but his father might.) sùgbón ìjá è le má wà níbí sùgbon bàbáa rè le wà níbí.
butcher: n; (His father is a butcher.) alápata Alápatà nì bàbáa rè
bulter : n; (Fry the onions in butter.) orí (àmó) Dín àlùbósà náà òrí àmo
bulter : v; (She buttered four tick slices of bread.) fí orí (amó) sí buredi ó fi orí (amo) sí awon ègé buredi kíki merín
butterfly :n; (She is like a butterfly.) labalábá ó rí bí ì labalaba
button : (He pressed the button.) ìdè ó te ìdè náà
button: v; (She hurridly button her blouse.) fi ìdè dè ó yara de ìde èwu rè
buy : v; (My father but a new cloth.) rà bàbá mí ra aso tuntun.
buzz : v; (The insects were buzzing around the room.) kùn bí olóbòn-ùn-bon-ùn. Kòkòrò náà n kùn káàkiri iyèwù
buzz : n; (The buzz of the bees is too much.) kíkùn kíkùn awon oyin náà tip ò ju
by : prep; (A house is by the river.) lébàáIlé kan wà lébàá
by :and; (He came in by the door.) nípase ó gba ojú ònà wole
brim : n; (We stood at the brim of the river.) bèbà odò A dúró ní bèbè odò naa brim : v; (His eyes were brimmed with tears.) kún fun; kún ojú rè kún fún omijé
bring : v; (He wants to go and bring the money.) mú wá ó fé lo mú owó náà wá
bring up : v; (He brought up the child.) tó ó tó omo náà dàgbà
brisk : adj; (The man is very brisk.) já fafa; yára okùnrin náà já fáfá dáadáa
brass : adj; (He bought a brass plate.) oníde ó ra abó oníde
brass: n; (The brass is very good.) ide. Ide náà dára gidigidi
brave : v; (The child is very brave.) láyà: gbójú-gbóyà; gbóyà. Omo náà gbóyà dáadáa
bread : n; (I ate bread yesterday.) àkàrà Mo je àkàrà lánàá
breadfruit: (He ate breadfruit.) N.b “gbere” (is a borrowed word, it is borrowed from breadfruit. It is short end from “gberebúùtù”
gbere; -irúfé èso igi kan ó je gbere.
breadth: n; (He calculated the breadth of the House.) ìbú; gbígbòòrò ó won ìbú ilé náà
break: v; (He broke the stick.) fo; sé; dá ó dá opá náà
break :n; (They have gone on long break.) ìsimi; dídá Wón ti lo nínú olójó gbooro.
breakfast : n; (I have eaten my breakfast.) oúnje òwúrò mo ti je oúnjè òwúrò
breast: n; (Covered her breat with cloth.) oyàn; omu. ó fi aso bo oyàn re.
breastfeed: v; (She breastfeeds her baby everyday.) fún omo lóyàn ó máa n fún omo re lóyàn lójoojúmò
breath: n; (Breath is very important for all living things.) èémí Èémí se pàtàkí fun gbogbo ohun To bá n mí
breathe : (He breathed out.) mí ó mí jade
breed: v; (I breed goats.) se ìtójú; bí; lóyún tó; sìn mo n se ìtoju/sìn ewúré
breed: n; (I like this breed of goats.) irufé ohun òsùn; eyà ohun òsìn mo feran eya ewúré yìí
breeder:n; (My father is a breeder of goats.) olùtójú; olùsìn olutójú ewure ni bàbà mi
breeze: n; (The breeze is very cool.) atégun tó n fé yéè Atégun náà tutu dáadáa
brew: v; (He brews all sorts of drinks.) pon otí ó máa n pon orisìírisìí otí mímu.
brewry: n; (He sets up a brewry.) ilé ìpon otí ó da ilé ìpon otí sílè
bribe: v; (He bribed his boss.) fún ní rìbá tabi àbètélè o fún ogá rè ní àbètélè
bribe: n; (He took bribe from the man.) àbètélè; owó èyìn; rìbá ó gba àbètéle lówó okùnrin náà
brick: n; (He used many bricks to build the house.) amò tí a gé tí a n fi kólé ó fi òpòlopo amò tí a gé kó ilé náà
bridal: adj; (The bridal party is very interesting.) tí ó je mo ti ìyàwó Àsè igbeyìwó náà dùn
bridegroom: n; (The bridegroom has arrived.) oko ìyàwó, oko ìyàwó ti dé
bride: n; (The bride has come.) ìyàwó asesegbé Ìyàwó àsèsègbé náà ti de
bridemaid: n; (The girl is a bridemaid.) egbé ìyàwó; omoìyàwó ní omobìnrin náà
bridge : n; (The built a bruge over the river.) afárá wón mo afárá sórí odò náà. bridge: (He bridged the river.) safárá sí; ó safárá sí orí odò náà
bridle:n; (The bridle of the horse is cut.) ìyánu; ìjánu esin náà ti já
brief: adj; (I want you to be very brief.) sékí; kíún; sókí Sékí ní mo fè kì o sòrò
briefcase:n; (He bought a new briefcase.) ohun èlò ìkérùsí ó rí ohun èlò ìkèrùsí tuntun
briefy: adv; (The man told us what happerened to him briefly.) láìfa òrò gùn ; ní kúkúrú okùnrin náà so ohun tó sele sí i fún wa ní kúkúrú
brigade:n; (All the membery of brigade were there.) egbé omo-ogun elésin tàbí elésè Gbogbo awon omo ogun egbe elésìn ló wà níbè
bright: adj; (The sun is very bright.) (The Child is very bright.) tí ó tan imólè, tí ó mole, tí o dán, oòrùn náà mole dáadáa. Tí ó gbón; tí ó ní làá làáyè. Omo náà nì làákàyè dáadáa
brilliant: adj; (The child is very brillant.) lóye; dídán omo náà ní òye dáadáa


text:
Miriam Makeba
Miriam Makeba (4 March 1932 - 10 November 2008)[2] je ara orile-ede Guusu Afrika to je akorin ati alakitiyan awon eto arailu. O gba Ebun Grammy o si gbajumo bi Mama Afrika.
Igba ewe[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Zenzile Miriam Makeba je bibi ni Johannesburg ni 1932. Iya re je Swazi sangoma ati baba re, to ku nigba ti Miriam je omo odun mefa, je Xhosa. Gege bi ewe, o korin ni Kilmerton Training Institute ni Pretoria, ibi to ti keko fun odun mejo.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Miriam Makeba official website
- ↑ Some sources (e.g. [1]) give 9 November as her date of death, however her official website gives 10 November


text: 1Ɲyɛ canŋɔŋk'à tòro ke, cibilaage canɲcyiige ɲyɛ̀sɔɔge na, Magidala Mariyama ná Mariyamaŋi sanŋ'à pa mpa fanŋke wíi. 2Ka ɲìŋke si mpâl'a cyɛ̂ɛnnɛ sèe sèl'e. Kafooŋi Kile mɛ̀lɛkɛŋi wà mpyi a yîri nìɲyiŋi na, maa ntîg'a pa kafaabwɔhe kùuŋkul'a láha a yaha ŋkere na, maa ntɛ̀ɛn ku na. 3U mpyi na ɲî kileɲini bɛ̀ɛnmpe fiige, u vàanɲyi mú s'à fíniŋɛ weewee. 4Ka saɲcwɔnsigibii si fyá na ɲcyɛ̂ɛnni, fo mà sà ɲcírige. 5Ka mɛ̀lɛkɛŋi si jwo cyeebil'á: «Yii àha raa fyáge mɛ. Yesu pi à kwòro cige na ke, mii à li cè na uru yii na ɲcaa. 6U ɲyɛ naha mɛ, u à ɲɛ̀ bà u mpyi a yi jwo mɛ! Yii u buwuŋi tasinnage wíi! 7Numɛ, yii a sì fwɔfwɔ, yii i sà yi jwo u cyelempyiibil'á na “U à ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i. U à kàr'a sà yii sige Galile kùluni i. Yii sí sà u ɲya wani.” Yire yi mpyi mii á, mii u jwo yii á.» 8Ka pi fyagara wuubii ná funntanga wuubii si fê a yîri fanŋke na, na fî na ŋkɛ̀ɛge fwɔfwɔ si sà yi jwo Yesu cyelempyiibil'á. 9Ka Yesu si mpâl'a pi ɲùŋɔ bɛ̂ mà pi yaha kuni na, maa pi shɛ́ɛre. Ka pi i file u na, maa niŋkure sín, maa u cû tooyi na, maa u pêe. 10Ka Yesu si jwo: «Yii àha raa fyáge mɛ. Yii a sì, yii sà mii cìnmpyiibii pyi na pi a sì Galile kùluni i. Wani pi sí sà mii ɲya.» 11Mà cyeebii yaha kuni na, sòrolashiibii pi mpyi na fanŋke kàanmucaa ke, ka pire pìi si jyè kànhe e, mà sà yi puni yyaha jwo Kile sáragawwuubii ɲùŋufeebil'á. 12Ka sáragawwuubii ɲùŋufeebii si wwɔ̀ ná Yahutuubii kacwɔnribil'e, maa jwo a bɛ̂ li na, maa wyɛ́rɛɲyahaga kan sòrolashiibil'á, 13maa jwo: «Yii a yi yu yii a ntùuli na u cyelempyiibil'à pa numpilage e, mà pa u buwuŋi yû, mà yii yaha ŋɔɔmpe na. 14Fànhafooŋi ká yire lógo, wuu sí n‑jà yi cwɔɔnrɔ ná u e, bà yii si mpyi si shwɔ kyaage na mɛ.» 15Ka pi i wyɛ́rɛŋi lwɔ́, maa li pyi bà pi à yi jwo pi á mɛ. Ka puru jwumpe si ɲcaala Yahutuubii shwɔhɔl'e fo mà pa nɔ niɲjaa na. 16Ka cyelempyiibii kɛ ná niŋkinŋi si ŋkàre Galile kùluni i. Yesu mpyi a ɲàŋke ŋkemu kyaa jwo pi á ke, ka pi i sà dùgo kuru na, mà u ta wani. 17Pi à sà u ɲya ke, maa u pêe, ŋka pi pìi funyɔ mpyi na pi kyáali. 18Ka Yesu si file pi na, maa pi pyi: «Nìɲyiŋi ná ɲìŋke síŋi pun'à kan mii á. 19Lire e yii a sì yii sà supyishiŋi puni pyi mii cyelempyii, yii s'a pi batizeli Tufooŋi ná Jyafooŋi ná Kile Munaani mɛge na, 20yii raa pi taanni karigii puni mii à jwo a waha yii á ke, cyire na. Mii na ɲyɛ ná yii e canŋa maha canŋa fo si sà nɔ diɲyɛŋi tèekwooni na.»


text: 1Iyumbu máaǹ kí nīn tɔ́ i-dindambi nì i-pɔbiliŋ kɔkɔ, an nín dàá ŋá pu binib ń taa sòoǹ kí bīil̀ Unimbɔti yindi nì tibɔti tin ti dàkèe. 2Iyumbu in dindambi nɔ́ɔ́ Kriisitooyee, í taa kpèè-bi fam, yii bi nín sá i-nabiyaamuee pu, míǹ gba ní i máaǹ kí nīn tūǹ ditundi mmɔntiimin, kun puee bin i tūǹ ditundi ki tììyee sá i-nabineeŋkaamu mun nɔ́ɔ́ Kriisitooyee ní. Min a máaǹ kí nīn dàkà binib ki kpáafí-bee sèé. 3Ubɔ yaa bíī dàkà tinyimɔmbɔti tiba, ki yíì, kaa nɔ́ɔ́ ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo baamɔmbɔti nì bi nín dàkā-tì unil nín máaǹ kí nīn bí min Unimbɔti nimiinee, 4udaan lámintí, kaa nyí tiba, ki būǹ tibɔti weeni ní ki kpákà anyɔɔbun pu. An di cāabìń nnimidiki, kujaau, asiibil, nì ilandɔkɔkpiti bi-jutiibi pu. 5Baa ti dàkafī nnimɔntiyaamin, baa ti nyí ibaamɔn, ki kpākantí tɔb, an kaa kúntí. Bi nyí kii nnimbɔtisan sá laakin bi dàá dī kí ká tigaajatee ní. 6Tiŋman, nnimbɔtisan lafun sá tigaajakpaandi ní, ŋyunti ŋun tin a cááyee yaa mɔ̄ǹ-see. 7Ti dɔ́miń duulnya nee ni nì iŋaŋkulim ní, míǹ ní ti dàá dāá fàtīí tí gítí nì iŋaŋkulim. 8Míǹ puee, ti yaa cáá kun ti dàá jēe nì kun ti dàá pèen̄ee, án ŋmàntīǹ-tee. 9Ama bin nimiliŋ máǹ tigaajati puee dàá kɔ́ icɔŋkin kí lítí, ní nnimitaataam tiwan tikpil pu min kaa cáá taapu ki cāabìń diwaŋkilee sàtī-bi kii kutaliŋŋuee, an di téekí binib ki cáǹ asaluun ki nàantí-bi, 10kun puee nnimineel di cāabìń mbusub kɔkɔ. Biba nín néeń animil puee, bi dū nnimbɔtisan ki fá ki dū bi-ba ki kɔ́ǹ diniminaamandin tikpil. 11Ama sii Unimbɔti niliu, nyā tíǹ kɔkɔn, kí nyàab̀ kí nīn bí deedee, kí ŋúb́ dinimbɔtinool, kí nīn cáá fookii kí nīn cáá dineendi nì kimɔtii, kí nīn mɔ̄. 12Á já kujamɔntiiu kí nīn nɔ́ɔ́ nnimbɔtisan, kí cúú mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa kúntée, ŋun pu ní Unimbɔti yíiń-si á béé-ŋu ŋyunti ŋun a nìn sòon̄ a nín fɔ̃ɔ̃ tibɔmɔntiilee ki kíí miŋyee kunipaau nimiinee. 13Unimbɔti un tìì tiwan kɔkɔ dimaŋfalee nimiin, nì Yeesu Kriisitoo un nìn sòon̄ ibaamɔn Pɔnsi Piilati cee mmɔntiimee mun nimiin ní m kpáafí-si. 14Á kpèè tibɔti tin m ŋúbiǹ-si nee tiŋan kí taa yìntī, kí nīn cí ŋyunti ŋun ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo dàá dāá páannée. 15Ŋyunti ŋun Unimbɔti yɔ́oǹee yaa láā bāańee, ní ú yàntī Yeesu ń páanní, Unimbɔti un baba sá ukpaan, tiba kaa lɔ́otí-uee, bibɔtiibi kɔkɔ Bɔtiu nì bidindambi kɔkɔ Dindaan, 16un baba di kaa kúùyee, ki kɔ́ò ŋwalfi ŋun ubɔ kaa ŋūǹ kí sútí kí pìl̄ee ni, báà ubɔ kaa láá ká-u, ubɔ mun tí kpá kí ká-u, úǹ di máaǹ tinyool nì mpɔn kí nīn cá jaanjaan! Ameen. 17Á kpāafì bin cáá tigaajati duulnya nee nee yii bí taa nín̄ cáá dilambil kí taa nín̄ máká bi-gaajati pu, kun puee tì ŋūǹ kí fu dɔ́ɔ́ fool. Ama bí dū bi-mákal kí ŋá Unimbɔti un di pūǹ-ti tikɔkɔ nì tikɔkɔ tikpil gbìb tí nīn bí mmɔnnee. 18Bí nīn ŋáań tiŋan, bi-gaajawanti nín wīikí puee, bi-tummɔntiiŋi ń nīn wīikí míǹ, bí nīn cáá tiniti ki yàkatī tin bi cááyee nì bin kíǹee. 19Bi yaa ŋá mimmee, bi kɔ̃ontí tigaajamɔntiil tin kaa bíiĺee án nīn dɔ̄ ki cí-bi fool boon dee, ní bí ŋmā kí ká ibaamɔn maŋfal. 20Sii Tiimootee, kpāafì tin Unimbɔti tīī-see tiŋan, kí gɔ́ntí tibɔfan tin kaa nàaǹ nì nnimbɔtisanee, kí taa cèeǹ a-nyɔkɔ bin bí yii bi cáá iciin kin kaa cááyee nikpɔŋkpɔkɔku poon. 21Di sá biba nìn bí yii bíǹ di nyí dinyil gbanti ní ki dāa dū nnimbɔtisan ki fá. Kriisitoo ŋanti ń nīn bí ni-pu.


text: 1Lire kàntugo ka Yesu si u cyelempyiibii kɛ ná shuunniŋi yyere, maa fànhe kan pi á, pi jà pi a jínabii kɔ̀re pi a yige pifeebil'e, pi raa yampii puni ná cwɔ̀hɔmɔfeebii puni cùuŋi. 2Tùnntunmpii kɛ ná shuunniŋi mɛyi yi ɲyɛ ɲje: niɲcyiiŋi u ɲyɛ Simɔ pi maha mpyi Pyɛri ke, ná u sìɲɛɛŋi Andire ná Zebede jyaabii Yakuba ná u cɔɔnŋi Yuhana 3ná Filipi ná Baritelemi ná Tomasi ná Macwo ŋge u mpyi na múnalwɔɔre shuu ke, ná Alife jyaŋi Yakuba ná Taadi 4ná Simɔ pi maha mpyi Zelɔti ke, ná Zhudasi Isikariyoti ŋge u sí n‑pa Yesu le cye e ke. 5Pire shiin kɛ ná shuunniŋi Yesu à yɛrɛ maa nta a pi tun. U à jwo pi á: «Yii àha ɲjyè Samari shiinbii kànyi ná supyishiŋi sanŋi wuy'e mɛ, 6ŋka yii a sì Izirayɛli shiinbii yyére, pire mpiimu pi ɲyɛ mu à jwo mpàpinniyi ke. 7Mà yii niŋkaribii yaha, yii a Jwumpe Nintanmpe yu sùpyir'á na Kile Saanre tèn'à byanhara. 8Yii raa yampii cùuŋi, yii raa kwùubii ɲɛ̀ni, yii raa tògofeebii cùuŋi, yii raa jínabii kɔ̀re yii a yige sùpyire e. Yii à ti ta mana, yii a ti kaan mana. 9Yii àha sɛɛn, lire ɲyɛ mɛ wyɛ́rɛ, lire ɲyɛ mɛ wyɛ́rɛpya lwɔ́ si nde yii dufaabil'e mɛ. 10Yii àha kùshebɔrii lwɔ́ mɛ, yii àha vàanntinyɛ shɔnwuyo lwɔ́ mɛ, yii àha tanhaɲyi yabɛrɛ lwɔ́ mbâra yii tooyi wuyi na mɛ, yii àha kàbii lwɔ́ mɛ. Yii li cè na báarapyiŋ'à yaa u a ŋkaan u a lyî. 11Yii aha jyè kànbwɔh'e, lire ɲyɛ mɛ kànbilere e, yii sùpya cya ŋgemu u sí ɲɛɛ yii sunmbage na ke. Yii aha uru sùpya ta, yii i ŋkwôro wani fo yii sà nɔ yii tèekani na. 12Yii aha jyè pyɛngɛ maha pyɛng'e ke, yii pi shɛ́ɛre “Kile u yyeɲiŋke kan yii á.” 13Kuru pyɛnge shiin ká yii fwùŋi shwɔ, pi sí kuru yyeɲiŋke ta. Ŋka pi aha mpyi pi ɲyɛ a yii fwùŋi shwɔ mɛ, pi sì kuru yyeɲiŋke ta mɛ. 14Yii aha ŋkàre cyage k'e, ka pi i yii sunmbage cyé, maa mpyi pi ɲyɛ a ɲɛn'a yii jwumpe lógo mɛ, yii nivworobii kuru kànhe e, yii yii tooyi bambaŋi kwòro kwòr'a wu wani. 15Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, canŋke Kile sí sùpyire puni sâra si ntàanna ná ti kapyiiŋkil'e ke, nde li sí yire kànyi sùpyire ta ke, lire sí n‑waha mà tòro Sɔdɔmu kànhe ná Gɔmɔri kànhe shiinbii wuuni na.» 16Ka Yesu si núr'a jwo: «Yii lógo! Mii sí yii tun, ŋka yii sí n‑pyi sùpyire shwɔhɔl'e mu à jwo mpàa pi ɲyɛ sige yaaya shwɔhɔl'e. Yii a yiye kàanmucaa bà wwòo ɲyɛ mɛ, yii pyi tatɛɛnnugo sùpyii mpánmpɔrɔyɔ fiige. 17Yii a yiye kàanmucaa sùpyire na, ɲaha na yɛ pi sí n‑kwɔ̀ n‑pa raa yii yiri yukyaabii yyére, s'a yii bwùun ná kàsɔrigil'e pi Kile Jwumpe kàlambayi i. 18Pi mú sí n‑kwɔ̀ raa yii cwôre raa sì fànhafeebii ná saanbii yyére, mà li ɲùŋke pyi na yii na ɲyɛ mii cyelempyii. Lire cye kurugo yii sí mii kyaa jwo Yahutuubil'á, sí mii kyaa jwo supyishiŋi sanŋ'á mú. 19Ŋka tèni i pi sí n‑pa raa yii leni cye e ke, jwumpe yii sí n‑jwo, ná pyiŋkanni na yii sí pu jwo ke, yii àha lire tɛ̀gɛ yiye funŋɔ pɛn mɛ. Jwumpe yii à yaa yi jwo ke, lire tèni yabiliŋi i, puru sí n‑tîge yii funŋ'i. 20Yii li cè na yii yabilimpil'e bà puru jwumpe sí n‑fworo mɛ, yii Tuŋi u ɲyɛ Kile ke, uru Munaani li sí raa yu yii cye kurugo. 21Pìi sí n‑pa raa pi cìnmpyiibii kaan pi a bùu, tiibii pìi sí n‑pa raa pi pyìibii kaan pi a bùu, pyìibii pìi mú sí n‑pa n‑yîri pi sifeebii kurugo si pi kan pi bò. 22Yii kyaa sí n‑pɛn sùpyire pun'á mii mɛge kurugo. Ŋka ŋgemu ká jà a uye waha maa ntɛ̀ɛn Kile kuni i fo mà sà nɔ tɛgɛni na ke, urufoo sí n‑shwɔ. 23Pi aha yii kyérege kànhe k'e, yii fê a fworo kur'e, yii raa sì kabɛr'e. Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, mà jwo yii pi Izirayɛli shiinbii kànyi puni ɲaara a kwɔ̀ ke, Supyaŋi Jyaŋi sí núru n‑pa. 24Cyelempyaŋi sì n‑jà n‑pêe n‑tòro u cyelentuŋi na mɛ, biliwe mú ɲyɛ a pêe u kàfooŋi na mɛ. 25Li tɛgɛni li ɲyɛ cyelempyaŋi u pa mpyi cyelentuŋi fiige, biliŋi mú sí mpa mpyi u kàfooŋi fiige. Ná pi à jà a pyɛngefoo tàanna ná jínabii ɲùŋufooŋi Bɛlizebuli i, mpii pi ɲyɛ pyɛngefoo shiinbii ke, pire wuuni sì n-tòro mà? 26Lire kurugo yii àha raa fyáge pi na mɛ. Yii li cè, kyaa maha kyaa l'à ŋwɔhɔ ke, cyire puni sí n‑pa raa ɲaa. Kyaa maha kyaa li ɲyɛ numpini i ke, lire là mú sì n‑kwôro ɲcèmbaa mɛ. 27Mii aha jwumpe mpemu jwo yii á numpini i ke, yii a puru yu canŋke e. Mpe mii à jwo yii á katilwɔhɔre e ke, yii dùgo yii a puru jáare katanɲyi ɲuŋ'i. 28Mpii pi maha jà a sùpyaŋi cyeere bò, ná pi sì n‑jà u múnaani bò mɛ, yii àha raa fyáge pire na mɛ. Kileŋi u maha jà a sùpyaŋi múnaani ná u cyeere shi bò nafugombaage e ke, uru na yii à yaa yii a fyáge. 29Tá zíiziinɛ shuunni maha mpɛ́rɛ daashi niŋkin kanna mɛ? Ŋka lire zíiziini là niŋkin sì n‑kwû yii Tuŋi Kile pàama mɛ. 30Yii pi ke, ali ɲùɲjoore ti ɲyɛ yii ɲùɲyi i ke, Kile à tire puni pɛ̀rɛgɛ cè. 31Lire kurugo yii àha núru kyaa tɛ̀gɛ yii yiye funŋɔ pɛn mɛ! Yii shin maha shin kan'à waha Kile na mà tòro tire zíiziinɛ niɲyahara na. 32Shin maha shin ká yyére li na sùpyire ɲyii na na uru na ɲyɛ mii wu ke, mii Tuŋi u ɲyɛ nìɲyiŋi na ke, mii mú sí n‑yyére li na uru ɲyii na na urufoo na ɲyɛ mii wu. 33Ŋka ŋgemu ká mii cyé sùpyire ɲyii na ke, mii Tuŋi u ɲyɛ nìɲyiŋi na ke, mii mú sí urufoo cyé uru ɲyii na. 34Yii àha raa sɔ̂nŋi na mii à pa si mpa jwumabeŋke le sùpyire ná tiye shwɔhɔl'e ɲìŋke na mà dɛ! Mii ɲyɛ a pa ná yyeɲiŋke e mɛ, ná kàshige e mii à pa. 35Ɲaha kurugo yɛ mii à pa mpa “jyafooŋi ná tufooŋi láha piye na, si pworofooŋi ná nufooŋi láha piye na, si napworoŋi láha nacwoŋi na. 36Pìi u zàmpɛnmii sí n‑pa n‑pyi pi pyɛngɛ shiinbii yabilimpii.” 37Shinŋi u à u tuŋi, lire ɲyɛ mɛ u nuŋi kyaa táan uy'á mà tòro mii na ke, urufoo ɲyɛ a yaa ná mii cyelempyigire e mɛ. Shinŋi u à u jyaŋi, lire ɲyɛ mɛ u pworoŋi kyaa táan uy'á mà tòro mii na ke, urufoo ɲyɛ a yaa ná mii cyelempyigire e mɛ. 38Shinŋi la ku ɲyɛ si mpyi mii cyelempya ke, urufoo u taha mii fye e, pi mɛ́ɛ mpyi na sí urufoo bò kworokworocige na. Lire baare e urufoo ɲyɛ a yaa ná mii cyelempyigire e mɛ. 39Ŋgemu la ká mpyi si u niɲjaaŋi yaa ɲwɔ ke, urufoo nùmpanŋke sí n‑kɛ̀ɛge, ŋka ŋgemu ká kàntugo wá u niɲjaaŋ'á mii kurugo ke, urufoo sí nùmpanŋa ta. 40Shin maha shin ká yii cùmu lemɛ ɲwɔ ke, urufoo mú à mii cùmu lemɛ ɲwɔ, ŋgemu sí ká mii cùmu lemɛ ɲwɔ ke, urufoo mú à mii tunvooŋi cùmu lemɛ ɲwɔ. 41Ŋgemu ká Kile tùnntunŋi wà cùmu lemɛ ɲwɔ, mà lire ɲùŋke pyi na u na Kile tùnnture yu ke, tɔ̀ɔnŋi Kile sí n‑pa n‑kan Kile tùnntumpil'á ke, uru tɔ̀ɔnŋi Kile sí n‑kan urufol'á. Sùpyire ti ɲyɛ na fyáge Kile na ke, wà ha tire tà cùmu lemɛ ɲwɔ, mà lire ɲùŋke pyi na ti na fyáge Kile na, Kile sí urufoo sâra tire fiige. 42Ŋgemu ká lùɲiŋɛ fùnɲcwokwuɲyaga kan ŋge nàŋkocyaaŋi wà á, mà lire ɲùŋke pyi na u na ɲyɛ mii cyelempya ke, sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, urufoo sí n‑sìi lire tɔ̀ɔnŋi ta.»


text:
Ọdún Iléyá
Ọdún Iléyá (Lárúbáwá: عيد الأضحى ‘Īdu l-’Aḍḥā tabi Aïd el-Kabir) "Odun Idupe-Oore" je ojo isinmi pataki ninu esin Islam ti awon Musulumi unjoyo kakiri aye lati seranti ife Abraham (Ibrahim).[1]
Ni odun 1991, Sheikh Dr. Abu-Abdullah Adelabu se alaiye nipa Ọdún Iléyá ni ori ero-sorosoro Radio Abuja wipe Odu Ileya je ajodun Ifi-emi-imoore-han Olohun ni ikose Ibrahim ti o fi emi-imoore han nigbati o fe fi omo re Ishmael sile fun ifi emi-imoorehan si Olorun ti O se adehun fun oun Ibrahim wipe oun yio bi omo ninu ogbo.
Ninu waasi Sheikh naa ti i se omobibi orile ede Nigeria, a gbo lori eto ajodun odun ti osise agba Musulumi Alhaji Guranga se olootu ati olugbalejo lori ero-sorosoro naa wipe, fifi omo bibi Ibrahim sile ko i se riru ebo. Sheikh Adelabu ti awon omo lehin re nse igbejade EsinIslam.Com lati pase ile-eko Islam Awqaf Africa ni Ilu London se alaiye ni ede Yoruba lori ero Radio Abuja wipe idanwo ni Olohun se fun awon Ibrahim lati se ifirinle jije oluse-rere, olotito, olododo ati olumo-oore.
Onimimo Yoruba yi se itumo awon ese-oro ninu Quran bayi wipe[2]:
"Oun (Ibrahim) si so wipe: "Olohun mi o! Fun mi ni omo rere" Bee naa sini Awa (Olohun Oba-Aaso) si fun ni irohin ayo wipe oun (Ibrahim) yio ri Omo kunrin (Ishmael) bi. Nitori idi eyi, nigbati oun (omo okunrin keke re naa, Ishmael) dagba de bi ti o le rin kaakiri (fun ijihin-rere) pelu Ibrahim, oun (Ibrahim) si wi fun wipe: Iwo omo mi (Ishmael) o! A ti fi han mi l'ju ran wipe mo fi o se idupe oore (niti fifeni sile fun idupe l'owo olohun), abi iwo ko ri bi nkan tiri bi - kin ero tire?! Oun (Ishmael) si da (baba re Ibrahim) lohun wipe: "Iwo baba mi o! Se gege bi A ti se pa iwo l'ase lati se, Inshâ' Allâh (Ni ti Ogo-Olohun) iwo yio si mo bi mo ti je ninu awon As-Sâbirin (Awon Olufarada ninu suuru ati oun ti o jomo bee gbogbo).
Lehin eyi, ti awon mejeeji si ti gba fun Olohun won Allah ti nwon si se ijuwo-juse sile fun Ife Olohun), ti oun (Ibrahim) si ti te ori re (Ishamel) lo sile (ni aaye iteba si iwaju);
"Bayi naa ni Awa si pe oun: "Iwo Ibrahim o!"
"Iwo (Ibrahin) ti se gege bi A ti fi han o (ni ojuran) ni otito ati ni ododo! Bayi naa si ni Awa se ma n san esan fun (gbogbo awon) Muhsinûn (oluserere lotito ati lododo) - Sheikh Adelabu se itoka si Ese-Oro Olohun ninu Quran Ori 2:112)."
Lai ko se aniani, idanwo nla ti o fi oju han gbangba ni eleyi je. Nitori idi eyi ni A wa fi se iropo (gege bi irapada) omo (Ishamael) ti oun (Ibrahim) naa pelu aguntan kan bolojo (lati fi dipo ni sise idupe oore lati Odo Olohun)
"Bayi naa si ni A wa je ki o wa nile fun un (Ibrahin) iranti rere ti o si di manigbagbe fun ati laarin awon aromodomo ti oun bo lehin titi lailai And We left for him (a goodly remembrance) among generations (to come) in later times."
"Salâmun 'alaa Ibrâhim (Abraham) i.e. Ike ati ige (Olohun) ni fun Ibrahim (Abraham)"[3].
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Diversity Calendar: Eid al-Adha University of Kansas Medical Center
- ↑ [http://www.esinislam.com/Quran_And_Hadith/Arabic_Engilsh_Quran/Arabic_English_Quran_Surah_37.htm Awon Aaya yi ninu Quran se ekunrere ni Surah As-Safaat 37:100-111
- ↑ [http://www.esinislam.com/MediaYoruba/index.php Fun ekunrere alaiye yi ni Ede Yoruba, e wo EsinIslam.Com


text: 1Dì belí gbò e e gé zọ Bàrì gbá siá tóm, è bànii kọ ó gá tomii kọ sàn nyíe e Bàrì beè ieí lóá á dú zọ̀là pọ́ì. 2Boo bée kọ Bàrì beè kọ: “Lèlà tṍó e a beè dì nèni gè ié nà nvèè báá, m beè aalá o tãàgà ló; Lelà dee e a è lee kọ ḿ duulàniá, m beè nvèè bá nèni.” Ẹvii! Kátogóí ní lèlà tṍó e a dì nèni gè ié nvèè bá lọl bá Bàrì e. Nieí ní lèlà dee e a lée kọ Bàrì á duulàni é! 3Née gbĩ́ì kọ tọ́ọ̀ nen á òn bẹẹ bá tóm kyọ̀. Boo bée vó, née gbĩ́ì ge naa nu e a é tãage tọ́ọ̀ nen. 4Tãa vó, è gbĩ́ì gè naa zogè m kọ̀láá kà nu e e gé náa, kọ beele gbò e e gé sí tóm nè Bàrì, tení dú ló gè ì̃ìmà tãàgà, agẹ di tõ̀ò, nè nu e a tavàlà. 5È bõà bom, sí kpọ́gọ́lọ́ vaá nvèèà lẹ́. È sí agẹ tóm vaá kalí dáá nè gyã́á. 6È zogè kọ è dú gbò e e gé sí tóm nè Bàrì, tení dú ló bẹẹ gè tõo m dùm e a õoà, nè ge nyimá ló kà kà bel, nè ge ì̃ìmà nu, nè ge ié sàn nyíe, nè Nyómá Káí, nè kà kà vulà súú dẽe ló, 7tení domá ló kpẹa kà kà bel e e gé ló, nè boo kói Bàrì. È íè lé lab dògò naamá bẹẹ nu bé, gè bémá bé nè ge kpènà bẹẹ bá. 8Sìgà gbò lọlíi fàà ló vaá sìgà gbò à nvèèi ka ló. Sìgà gbò onii vaá sìgà gbò à lèèlài. Sìgà gbò kolíi gbò kpọ̀ kyáá bel, sõò è gé ló kà kà bel. 9È belí gbò e bà náa nyímái ló, sõò dénè nen nyímái ló. È belí gbò e bà ni ú, sõò dì belí bé e o monii naaniií, è di dùm. Gbò nen nei kpọ̀ té, sõò née ú. 10Náa kal ló bée kọ bà náái nu bììlà nyíe, è kil sĩ́ gè ié ẹ́ẹ́ nyíe. Née bã méné, sõò è nveè gbò nen méné. Née íè tọ́ọ̀ nu bàlà kẽí, sõò è íè dénè nu m nyómá. 11È kọ kọ̀láá kà nu lọl m bẹẹ bùlà vaá tú nèi, e pá Kọ́rìnt. È zogèi kè tẽ́ bẹẹ nyíe. 12Née íè ke gbò e a di ló bẹẹ vulà kìlmàí ló, sõò boolo ní e o íèì ke gbò e a di ló bọọ vulà kilma ló beele é. 13M̀ ló belí dì belí tẹ̀ nvín e a gé ló bel nè pá a nvín. Iei íb nyíe e beele íè kilma ló booloá ló beele na gé. Tui boolo kè tẽ́ nyíe zogenai gé beele. 14Ó gá zọi gbò e bà náa dẹlẹ nyíe boo Kráìst gbaai ló m nàà nu. Boo bée kọ à é náà vaá lé nè pọ́lọ́ láá gbaá ló é? Sẹ̀ à é náà vaá ẹ́ẹ́ dee nè bílá dee láá gbá tõ̀òà e? 15Mó íb kù̃ùnà mòn ní e a di zẹ̀ẹ̀ Kráìst nè Pọ́lọ́ Nyómá é? Mó íb bila ló ní e a di zẹ̀ẹ̀ nen e a dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s nè nen e bè náa dẹlẹe nyíe boo é? 16Mó íb gbaa ló ní e a di zẹ̀ẹ̀ tọ káí Bàrì nè gbò ńbàlì e bà náàmà bá é? Boo bée kọ beele ní e e dú tọ káí Bàrì e a di dùm e! Dì belí bé e ẹlẹ, Bàrì, kọ́ naa kọ: “Nda é tõo zẹ̀ẹ̀ pá ńda gbò vaá zọ̀va gbá tọ kyãà. Nda é dú ba Bàrì, vaá baala dú pá ńda gbò.” 17Vóá à naa, Dõò Bàrì à gboó kọna gé kọ: “Tenii aaliivá zẹ̀ẹ̀, vaá ò kpoolai bọọ ló sẹlẹi kele. Ó gá tọi bá ló tọ́ọ̀ kà nu e bè náa õoà, mè nda é gboó túi. 18Nda é gboó dú bọọ Tẹ̀, vaá boolo dúi pá ńda nvín pá gbálà nè pá bia.” Vóá bé e Dõò, e a íe dénè lẹ̀ẹ̀là bel, kọ́ é.


text: 1Nnabiyaamu, an nín sá yii timbi ní Unimbɔti pɔ̃oǹ apoon gbantee, tí fámaan atuŋkpiti ŋin kɔkɔ bíiĺ tiwun nì kinaŋee, kí fàŋkì Unimbɔti kí nyāntí ti-pɔbiliŋ poon tikpiil kɔkɔ kí nīn bí circir. 2Ní dū ni-pɔbiliŋ kí tīīmaan-ti, di sá taa yīntiǹ ubɔ ni-kansikin, kaa bíil̀ ubɔ ni-kansikin, kaa jíń ni-kansikin ubɔ. 3Kaa sá m là kí wòoǹ-nee pu ní m lì míǹ, di sá m péēlī dooooyee yii ni kɔ́ ti-pɔbiliŋin tiŋan, báà dimaŋfalinaaan, ŋkúminaaan, ti dàá nīn gbíntì ki bí míǹ ní. 4M cáá dimákakpaandi ni-pu, ni-bɔti mɔ̄ǹ-mi tikpil. Ti-falaabi poonee, dipɔɔpiŋkpaandi din m cáá ni-puee tīī-mi kunyannyaau. 5Di sá yii ti nín bāań Maseeduaanee, taa gbìl̄ mmɔn, ti kántì agìń kɔkɔ nì ŋi-bul ní timbi ti-ba bí kujaaun ní ti-pɔbiliŋ poon gbí tifaandi. 6Ama Unimbɔti un tìì bin wunti yɔ̄tèe kunyannyaauee tīiń-ti kunyannyaau ŋyunti ŋun ní Tiiti bāań ti-ceeyee. 7Kaa sá u nín dɔ́miń ti-ceeyee ŋmaniŋma pu ní ti ká kunyannyaau, ama u nín máafì-ti nimbi ni-ba nín tīī ú mun kunyannyaau kuŋyee pu. U máafì-ti ni nín mò ki nyàab̀ kí bàà gítī ká-mee, nì ni nín bí ki yáliŋkí m-pu miŋyee, an di gítī mɔ́ɔkiǹ-mi ki lákatì. 8An puee takalda un m nìn ŋmàn̄-nee yaa nìn kɔ́ǹ-ni kunimbaauaaa, an kaa ti páb́-mi kɔŋkɔnnee, tin bàà làá páb́-mee di sá m ká yii takalda gbanti nín kɔ́ǹ-ni kunimbaau ŋyunti ŋubɔ poon fiiiyee. 9Ama kɔŋkɔnnee an mɔ́ɔkiǹ-mi, an kaa sá an nín kɔ́ǹ-ni kunimbaauee, ama an nín kpántì ni-bimbimee pu, mimmee timbi kaa ŋá-ni ikpiti iba dee, an sá Unimbɔti di dī ni-nimbaaku pu ki gíiǹní-ni u-cee. 10Kun puee kunimbaau kun Unimbɔti kɔ̄ntí binibee cāabìń dibakpantil ní, ní unil ń ká difiil, ní kunimbaauee kaa ti páb̀-u. Ama kunimbaau kun kaa nyánní Unimbɔti ceeyee cāabìń ŋkúm ní. 11Ni ká Unimbɔti nín kɔ́ǹ-ni kunimbaau kuŋyee nín cáań-ni tiŋan tiŋyeeyaa! Ni kíǹ ki ŋúb́ Unimbɔti bɔti mmɔntiimin, ki kíǹ ki bíī gbàam̄ ni-bɔkpil pu. Tikpitil tin ŋée kaa mɔ́ɔkiǹ-ni, ni kíǹ ki fàŋkí Unimbɔti, ní an júkufí-ni ní ká-ti; ní ni kíǹ ki cáá difaŋgiil, ki kíǹ ki wāĺ yii an máaǹ bí dáaĺ ikpitidaan tafal. Tin ni ŋá nee puee ni dàkā yii naa bí tibɔti gbantin. 12An puee m yaa nìn ŋmàn̄-ni takaldee, an kaa sá un ŋá ikpitee pu, kaa tí sá un bi ŋá ikpitee mun pu. Ama ti là ní ká difaŋgiil din ni cáá ti-puee Unimbɔti nimiin ní. 13An di tīī-ti kunyannyaau. Tiiti nín bāańee an kaa sá kunyannyaau ŋmaniŋma ní ti ká, ama ti ká dipɔɔpiŋkpaandi mun, kun puee an mɔ́ɔkiǹ-u tikpil kunyannyaau kun ni-kɔkɔ tīī-u ni-cee niinee. 14Kí wàatī ú dāan̄ ni-ceeyee, m nìn tīī-ni disindi u-cee, ní naa kɔ́ǹ-mi icoo kii m nín péē sòoǹ-ni ibaamɔn baabadal puee. Míǹ ní disindi din m tīī-ni Tiiti ceeyee an cūtì ki kāl̀ deedee. 15U yaa téetì ni-kɔkɔ nín nìn tɔ́-u min min, ki pílfíǹ-u, ki fɔ̃ɔ̃-u min min nì tifaandi yɔ́kɔ́yɔkɔee, ní dineendi din u cáá ni-puee mòtīi wīintí. 16An mɔ́ɔkiǹ-mi tikpil kun puee kɔŋkɔnnee m kíǹ ki cáá ni-pu dimákal tikɔkɔ poon.


text: 1Níí téní lọ̀l, m̀ gboó mòn dõòna kà nyómá tóm Bàrì e a gé aa káála dù. A beè ié gbele agẹ bá kpóó, vaá dù̃ùnè ẹ́ẹ́ dee e a dúé ló beè ẹẹlẹ̀ bàlà boo. 2A beè kòòlà gbele agẹ moná kọ: “À úu sĩ́ kẽ! Gbele Bábìlọ̀n a úu sĩ́ kẽ! À dú kĩ e zọ ni tú naamá a tõ̀ò, vaá a dú kĩ e gbò nyómá e bè náa õoà ni tú naamá ba bon; kele kele ból pọ́lọ́ ńnóm e bè náa õoà a tú kĩé naamá ba tõ̀ò. 3Boo bée kọ dénè kpá dó bàlà boo a kunáe, vaá a tú a kùnà kúnà tenèvá dẽe belí míí vaá domà sṹg Bàrì. Gbò méné e a gé bẹl bàlà boo beè kunáe, vaá gbò ulà ki e a di boo bàlà boo a bã méné ààé bá tení dú ló a gbele kpóó ló tàn ge ié lé lé nu e a é née kpéè ló.” 4M beè gboó dã́ dõòna kà mon e a aa káála kọ: “Aaliié m, e pá nà gbò! Mè á di vó ò zọíe sii pọ́lọ́; mè á di vó ò zọíe dõonai a kpọ̀ té! 5Boo bée kọ a pọ́lọ́ a bọọ kũá ló káála, vaá Bàrì a kẽea boo dénè a náa kyọ̀. 6Tui nu e ẹlẹ géè naa naamaíe; tui bàà tóm gbò ní e ẹlẹ ni náa kpẽmai neíe. Tui gbag e ẹlẹ beè tõmá mííá tõmai neíe; á dú míí e a é agà bàà tóm gbò ní e ẹlẹ beè tõ̀a. 7Naanii kọ á mòn tãàgà vaá ié bãàgà e a é zọ ló bé e a géè dé kpéè vaá tuá ka naa gbõ̀ònà. Boo bée kọ à dì e a gé kaagà m a nyíe kọ́: ʽNda pá bia e m gé bẹl belí méné! Nda níì va tãa nì. Ním̄ é bãaga tọ́ọ̀ dee!’ 8Boo bée vó, kpọ̀ té é bṍóná dọ̀é boo t̃ẽ̀ènè dee: À é dọ kom, vaá ié bãàgà nè kíi gyã́á. Sã́ é ọ́víe lọl kẽ, boo bée kọ Dõò Bàrì, e a gé bééláe bel ló, bọọ kẽ́é. 9“Tṍó e gbò méné bàlà boo, e ba géè kunáé vaá zọ̀e di m kpéè ló, é monmà dẽe kéi e a gé luu aa ló sã́ e a gé zẹ́gẹ̀e, bà é gboó tó dẹ̀ẹ̀à bá ból. 10Bà é élá kpã́á ẹ̀vie, boo bée pọ̀ kọ a tãàgà é láá tuàèva. Bà é kọ́: ʻÀ dú pọ́lọ́! À dú pọ́lọ́ ló gbele pọ̀b boná! Ẹ̀b gbele bon Bábìlọ̀n à! Ẹ̀b bé e kpọ̀ té bú ló dọ̀ní boo naa à!’ 11“Gbò ulà ki e bà di dénè bàlà boo tó vaá bã̀é nyèm boo, boo bée kọ tọ́ọ̀ nen e a é zálí ba gyọ́ náa é dinà-- 12ba gyọ́ e a dì belí nóò kpé, ẹ́ẹ́ kpé, dem e ki di ló, nè lọ́ọ̀; lé kòòlò, do do kàn, ọlí ọlí kàn, nè mii mii kàn; kele kele íb ból té e a ólò simì lé nu ló, dénè nu e bà tú koò e a dú togó ni kọ̀l dèmmà, à bè ní e ba náàmà té e ki di ló, à bè nóo kpọ́gọ́lọ́ ge dèmmà nu, à bè kpọ́gọ́lọ́, à bè mábòl (ene íb ọlí ọlí dem e bà ólò gbĩmá zẹ́gẹ́ ló tọ); 13té e a kọlà sénàmọ̀n e bà ólò ié lé nu ló nóo lọl ló, nè kpéè nu ló nóo nè ínsẹ̀ns nè põom nu ló nóo nè nu e a bélí ínsẹ̀ns; míí, nè nóo ọ́lìv, nè ném ném gyã́á, nè nu e a belí kpá kyàlà; láo, nè naanà ból, nè nom tee, nè faà tee, nè gbò gyóòlo, e a dúná gé gbò e bà íe ból nyíe. 14“Gbò ulà kiá é kọ́ nèe kọ, ʽDénè lé nu e o ólò gbĩ́ ge iéá a kovà tà. Dénè o gyọ́ e ki di ló, e a ólò nèni kpéè ló vaá nèni kaá, a pe tà. Nóo é láá iená tọ́ọ̀ dee!’ 15Gbò ulà ki e ba è tõó boná bã̀ méné é élá kpã́á ẹ̀vie, boo bée pọ̀ kọ a tãàgà é láá tuàèva. Bà é tó, vaá bã̀ nyèm, 16vaá kọ: ʻÀ dú pọ́lọ́! À dú pọ́lọ́ ló gbele pọ̀b boná! A beè olòó simá lé kòòlò, mii mii nè do do kàn, vaá a beè olòó kẹ̀ẹ̀gà zẹ́gẹ́ e bà tú nóo kpé nè dem e ki di ló nè lọ́ọ̀ naamá! 17Sõò dénè a gyọ́í bú ló pè táé bá!’ “Dénè gbò e bà di togó faà sĩ́ múú nè gbò e bà ólò sí kyẽè sĩ́ múú, gbò e bà ólò di m faà sĩ́ múú nè gbò e bà ólò tú pene dùmmà, é élá kpã́á ẹ̀b, 18vaá boo tṍó e bà mon kéi e a luu aa ló sã́ e a gé zẹ́gẹ̀e, bà é gboó vúlí kpã́ kọ, ʽTọ́ọ̀ kà bon e a beè bọọ tõ̀ò gbele pọ̀b boní náa è dì!’ 19Ba é gboó koo dúu mmá togóva vaá tó tó, bã̀ nyèm, vaá vulí kpã́ kọ, ʻÀ dú pọ́lọ́! À dú pọ́lọ́ ló gbele pọ̀b boná! Níá bon e kọ̀láá nen e a nveè pọ̀b faà sĩ́ múú géè bã̀ méné aa ló gyọ́ e a è dìé m! Sõò dénè nu bú ló pè táé bá! 20Káála á ṍ kààgà, boo bée kọ bà a kyọ sĩ́ boná! Gbò nvín Bàrì nè gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà nè gbò kọ́ bùlà Bàrì á ṍ kààgà! Boo bée kọ Bàrì a kpálíva vaá tú pọ́lọ́ e boná beè síva beemáe bel ló!’ ” 21Ene kà zivè kẽ́é nyómá tóm Bàrì beè dàlà ene kà gbele nyèè dem vaá toví tẹlẹ pene, kọ: “Vóá bé e bà é vig gbele pọ̀b bon Bábìlọ̀n magí kẽ naa é, vaá bà náa é monnáe tọ́ọ̀ dee. 22Kpa gòmà nè mon sọ́l nè mon vàì nè mon koò náa é élananí m sìlà tọ́ọ̀ dee. Bà náa é gbĩ́ná tọ́ọ̀ nen kalì mònní m tọ́ọ̀ dee. Tọ́ọ̀ kà nu e bà ólò gbẽ̀mà nu náa é sẹlẹnáni mon m tọ́ọ̀ dee. 23Sã́ e nen mun náa é bẹ́naní m tọ́ọ̀ dee. Tọ́ọ̀ kà mon pá bia nè pá gbálà e bà é gé ilá náa é dọnàní m tọ́ọ̀ dee. Boo bée kọ gbò e ba géè tõo m olo ùlà ki ní e a beè dú gbele gbele gbò nen e bàlà boo beè di bá é, vaá ò géè bó biè kẹ̀ẹ̀mà dénè kpá dó bàlà boo. 24À dú gè gbĩ́ mii gbò kọ́ bùlà Bàrì nè gbò nvín Bàrì e ba è fẹ̀ mon m boní, bãànà mii dénè gbò e ba è fẹ́va gbẹá boo bàlà booí.”


text: 1Túá kà zíl gbaa lóá beè ié lẹ̀ẹ̀là e a kọ́ sĩ́ dee e nen é tãaga ló Bàrì, vaá à iena gé ke tõ̀ò káí e a di bàlà booí. 2Ba è tìb ene kà tọ kàn. Nu e bà ólò mùn sã́ sẹlẹ boo nè té gè sẹlẹ nu boo nè fétúlú e ba è sẹlẹ kè sĩ́ Bàrì beè di m túá kà àn e a di ló tọá, e bà kólíe Ke Tõ̀ò Káí. 3Ní e a égè bàà kà kàn beè fùl sĩ́ àn kĩ e bà kólíe Ke Tõ̀ò Káí e a Tõo Lọ̀l vaá à Lee. 4Ene kà gbani e bà tú nóo kpé naamá, e bà ólò mùn ínsẹ̀ns sẹlẹ boo, nè Kpó Zíl Gbaa Ló e bà tú nóo kpé kọ̀lmà, beè gbá di m àna. Gyóògò e bà náàmà nóo kpé e gyã́á e a kọlà mánà beè di m nè kpóó té Ẹ́rọ̀n e a è sí pa sã beè di m Kpóá, bii ló bàà báà dem e bà émí Log Bàrì boo. 5Gbò nu e bà dem vaá nvèè pó ló, e bà élá dọ̀ dù̃ùnè Bàrì, beè di boo Kpóá. Ba è kpẹ̀ẹ̀lẹ̀ ba pó boo kĩ e Bàrì beè olòó tõo ia ló pọ́lọ́. Sõò kátogóí níì tṍó gè palà ge baa tẽ́ dénè bé e gbò nuí beè dì naa nì. 6Boo tṍó e ba ni sẹlẹgi gbò nuí naa vóí, gbò vààla gyọ́ọ beè gboó olòó bã m túá kà àna gé sí ba tóm. 7Sõò áá kóló pọ̀b nen vààla gyọ́ọ ní e a ólò bã m ní e a égè bàà kà àna ene tóm m ene gbáá é. Vaá ẹlẹ náa ólò bã́ e bè náa fáálá mii nu bã̀mà vaá vaamá gyọ́ọ nè Bàrì boo bée pọ́lọ́ e ẹlẹ beè sì nè ní e gbò nen beè sì boo tṍó e bà náa nyímá. 8Nyómá Káí gé palà ge noomài lọl kĩí kọ deè náa neà kọ dénè nen á bã Ke Tõ̀ò Káí e a Tõo Lọ̀l vaá à Leeá boo tṍó e túá kà àn e a è di ló tọ kàna beè di dí èla. 9Tọ kàna beè doga di tõ̀ò nu e a di kátogóí. Boo bée vó, gbò dõ̀ò nu nè gbò nom e bà váámá gyọ́ọ nè Bàrìa náa è láá õ̀ònà bùlà nen e a géè tãaga ló Bàrì naa vóá, 10tã́gíní bé e a kuu áá gyã́á e a bọ́ ló ge dè nè míí e a bọ́ ló ge õ̀ nè kele kele sĩ́ deè ge tú múú logmá nen. Gbò nuí dú log e a kil ló áá kóló nom kpá ló nen e ba è kọ á iná kùbmà boo tṍó e Bàrì ni dómà ãa sĩ́ dee ge tãàgàé ló. 11Sõò Kráìst beè gboó dú dì belí Pọ̀b Nen Vààla Gyọ́ọ e a dómà gbò lé nu e e ni monmà dẽe. Tọ kàn e ẹlẹ beè tení bãá palà ge bọọ vaá dú kà lé m kọ̀láá sĩ́ dee èlmà ńna kàa. Bà náa beè tibmà bá, e a kọlà kọ, náa kuu bàlà booí. 12T̃ẽ̀ènè tóm e Kráìst beè bã Ke Tõ̀ò Káí e a Tõo Lọ̀l vaá à Leeá a gbõoma. Náa beè tú mii ból à bè mii dṍóna vaamá gyọ́ọ. Sõò à tú ńlẹ mii bã̀ma kĩé vaamá gyọ́ọ vaá tú zalmá dùùà e bè náa tá nè beele. 13Mii ból nè mii dom láo nè bùùlù dṍóna e ba è olòó pine ló gbò e bà náa õoà beè logíva vaá naa kọ bà á õoà dẽe gbò nen. 14Be vó, é kọ mii Kráìst e ẹlẹ beè tú a ló vaamá gyọ́ọ, e kpẹa á gé ló, nè Bàrì tenmá bá Nyómá e a di lee, náa é sí tóm e a el vó vaá lógí bẹẹ bùlà lọl bá kélè kélè dẽe nàà nu, kọ bé è láá sí tóm nè Bàrì e a di dùm? 15Níí tú Kráìst naamá dóm gbõ e a náa kọ ãa zíl gbaa lóí á bã kẽ. Tení dú ló a ú, a beè naa kọ gbò nen é láá di pọ́ì aa bá pọ́lọ́ e ba è sí kè bá túá kà zíl gbaa ló e a beè dìa. À náa vóí kọ bé gbò e Bàrì beè kolí láá ié gyọ́ e a dì lee e Bàrì beè zìgà nèva. 16Kọ bé bà kálá elá boo kùbmà nvée mon bel e nen ló vaá simá tóm, à íe gè dú tṍó e nená ni ú àà, 17boo bée kọ tṍó e nen di dí dùm, a kùbmà nvée mon bel náa ólò ié kói. Áá tṍó e a ni ú ní e bà ólò gboó tú simá tóm é. 18Vó ní e a náa vaá áá tṍó e mii íná kẽ ní e bãànà túá kà zíl gbaa lóá beè ié kói é. 19Mózìs beè zẹẹ́ kọ́ dénè lẹ̀ẹ̀là e a di m Logá nè gbò nen. Na tóm, a beè gboó tú múú gbamá mii ból nè mii dom láo, vaá tṍó e a ni tú mii mii gyáa naanà ból nvèè bĩ́ó ene kà kpóó té e a kọlà hésọ̀p gyõ m, à gboó pine boo Kpá Logá nè boo dénè gbòa. 20À gboó kọ, “Níí mii e Bàrì zilmá zíl gbaa ló e a beè nèi kọ ó sẹlẹiá.” 21Vóá bé e a beè tuna gé miií pine ló Tọ Kàna nè boo dénè nu e bà ólò tú fãma Bàrì naa é. 22M a ńkà kà, be o nyoone bé e Log kọ́ naa, lọ́ lọ́ bá nu e mii náa ólò logí õ̀ònà, vaá áá tṍó e mii eeà ní e ia ló pọ́lọ́ ólò dì e. 23Kátogóí è monì kọ bà váálá gyọ́ọí naamá gè logmá gbò nu e a di bàlà booí, e bà tú doole ló mèà nu e a di káála. Sõò kà lèlà gbò nu e a di káála bĩ́íná vààla gyọ́ọ e a lé èl vó. 24Boo bée kọ Kráìst náa beè bã Ke Tõ̀ò Káí e ba beè tìbmà bá, e a dú ní e ba è naa doole ló mèà kà lèlà sĩ́ Ke Tõ̀ò Káí. Ẹlẹ beè lele tọ má sĩ́ káála, vaá à di kè sĩ́ Bàrì kĩé kátogóí, e a gé lói bel boo. 25Kọ̀láá gbáá, pọ̀b nen vààla gyọ́ọ pá Júù ólò faalá mii nom bãma Ke Tõ̀ò Káí e a Tõo Lọ̀l vaá à Lee. Sõò Kráìst náa beè òòa kẽ gé kpáá olòó tú a ló vaamá gyọ́ọ gã́ bug tóm. 26Be a beè dì naa vó, à gá beè mon tãàgà gã́ bug tóm aa tã́gíní dee e bàlà booí beè dààà togó. Tãa vó, kátogóí, e tṍó ni kyãà e a é gé iná ke kùbmài, a beè gboó dù gé tú ńlẹ ló vaamá gyọ́ọ ene tóm vaá à lee, boo bée ge tú bẹẹ pọ́lọ́ lọl. 27Kọ̀láá nen é íe ge ú ene tóm, vaá tṍó e níé ni téní, Bàrì gboó beeláe bel ló. 28M t̃ẽ̀ènè sĩ́ deeí Kráìst beè vaaá gyọ́ọ t̃ẽ̀ènè tóm boo bée ge toolá pọ́lọ́ gã́ bug nen. À é dú ní e a égè bàà tóm, sõò náa é dú gé toolaná pọ́lọ́; tãa vó, à é dú gé dùùlà gbò e bà gé élá bànàe.


text: 1Winta dalee, ubɔ nìn cáá unimpu Kana, Gaaliilee timbilikin. Yeesu na mun nìn bí niin, 2ní bi nìn yíiń Yeesu mun nì u-boonnooliibi bí dāan̄. 3Ndaam dāa dɔ́òyee, ní Yeesu na bí-u yii: “Bi-daam dɔ́òyaa!” 4Ní Yeesu kíí-u yii: “Unimpu, sii di dàá tùkù-mi m nín dàá ŋá pueeee? Ŋyunti ŋun m dàá ŋá m-tundee kaa láá ŋmāntì.” 5Niinee ní Yeesu na bí bitɔntɔnliibi bin bí niinee yii: “U yaa bí ní ŋá puee, ŋáman míǹ.” 6Tilɔn tiluu nìn yú ki sá ataŋkpee. Niin ní bi nìn jòotī nnyim ki fíntí, kii Juuda yab koobiliŋ nín sá puee. Tilɔn nìn fòol̄ mbamu mmuŋku ní tiba mun mmuŋku nì saalaa. 7Ní Yeesu bí bitɔntɔnliibee yii bí lúń nnyim kí gbéeǹ tilɔn gbanti. Ní bi lafun lúń ki gbéeǹ yátíyati. 8Niinee ní Yeesu bí-bi yii: “Jɔ̃ɔ̃maan kí cáá tīī ukpil un kpèé tijinee!” Ní bi jɔ̃ɔ̃ ki cáā tīī-u. Ní nnyimee kpántì ndaam. 9Ukpilee kaa nìn nyí laakin ndaamee nyánnée, see bitɔntɔnliibi bin nìn lúń nnyimee di nyí. U dákée, ní ki yíiń unimpucaan cal, 10ní ki bí-u yii: “Bi péé péetí kí cáań ndamɔntiim, ní binib yaa nyùn̄ an nyāatì-bee ní bí nín nyāntiń min kaa mɔ̄tìi mɔ̄ee. Ní sii dū ndamɔntiim ki kpáafì ki dāa cāabìń-mi naŋkɔnampuɔɔɔ?” 11Kana timbiliki kin bí Gaaliileeyee ní Yeesu nìn ŋá u-maamaacipeepeekaau ki dàkā u-nyooti, ní u-boonnooliibi fɔ̃ɔ̃-u ki kíí. 12Boonee ní u nì u-na nì u-naalib nì u-boonnooliibi nín sìntī Kapeenaayum, ki kāl̀ niin iwiŋkaaŋkaa iba. 13Juuda yab jiŋaaliu un bi jīǹ ki téetí Unimbɔti nín nìn fīī bi-naanjab ki nyántì Eejipitee nìn tɔ́obińee, ní Yeesu nín cá Jeerusaleem. 14U bàn̄ ki kɔ́ Kunimbɔtidiinee ní ki ká bin nyáfí inaa, nì ipii nì abeenanjilee nì binimikpantiliibi kā. 15Ní u nyàab̄ iŋmii ki dūu ŋá dinaalabil, ní ki jìn̄-bi ki nyántì nì bi-piii nì bi-naai kɔkɔ, ní ki dū binimikpantiliibi nimiliŋ ki yàl̄ kitiŋ, ní ki lábitì bi-teebilbi ki cìb̄, 16ní ki bí bin nyáfí abeenanjilee yii: “Nyāntímaan ni-wanti nee doo. Ní taa nín̄ cáá m-Baa diiku ki kpántí kunyɔmpudii!” 17Niinee ní u-boonnooliibi téetì tibɔti tin bi ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaunee, yii: “Ti-Dindaan, m nín mɔ́tí a-diiku nee pu miŋyee di wù m-pɔbilin kii ŋŋmee.” 18Ní Juuda yab kpilib bí-u yii: “Dàkà-ti kudaaŋŋu ní tí béé yii a cáá nsan kí ŋá min a ŋá nee!” 19Ní Yeesu kíí-bi yii: “Wīīmaan Kunimbɔtidii nee, iwiin ita dal m dàá fàtīí mā-ku.” 20Niinee ní Juuda yab kpilib bí yii: “Bi dū abin imuŋku ili nì aluu ní ki máń Kunimbɔtidii nee, nì mana ní sii ŋūǹ kí dū iwiin ita kí fàtīí mā-ku?” 21Ama Yeesu nìn sòoǹ u-wunti pu ní ki nántiǹ Kunimbɔtidii. 22Boon u nín dāa fīkitì ditaŋkpiilinee ní u-boonnooliibi téetì yii u nìn lī míǹ, ní ki fɔ̃ɔ̃ tin bi nìn ŋmàn̄ Unimbɔti takaldaunee nì Yeesu nín sòon̄ tin u-fìkititam puee ki kíí. 23Yeesu nín nìn bí Jeerusaleem jiŋaal gbanti yuntiŋuee ní binib tikpil kántì maamaacib bin u ŋáańee ní ki fɔ̃ɔ̃-u ki kíí. 24Ama Yeesu kaa nìn máká bi-pu. Di sá yii u nyí bi-kɔkɔ nín sá biŋyee, 25kaa nyàab̀ ubɔ ń tùkù-u kun bi sée, kun puee u nyí tin bí bi-pɔbiliŋinee.


text:
Winston Leonard Spencer-Churchill, KG, OM, CH, TD, PC, FRS (30 November 1874 – 24 January 1965) je oloselu ara Britani ti o gbajumo fun isolori re fun orílẹ̀-èdè Isodokan Ile-Oba ni asiko Ogun Agbaye Keji. O di Alakoso Agba Britani lati 1940 de 1945 ati lekansi lati 1951 deo 1955. Asiwaju pataki ati adoroso, Churchill tun je ogagun ni ise Adogun Britani, onitankiko, olukowe ati asona. Doni, ohun nikan ni he Alakoso Agba Britani to ba Ebun Nobel ninu Litireso, ati eni keji ti o je niyi bi Araalu Oniyi Isodokan awon Ipinle Amerika.
Nigba to wa nibise ajagun, Churchill kopa ninu ise ologun ni India, Sudan ati Ogun Boer Keji. O gbajumo gege bi afiroyinranse ogun ati awon iwe to ko lati sejuwe awon ohun ton sele. Bakanna o tun sise ni ibise Adogun Britani ni Ojuogun Apaiwoorun ninu Ogun Agbaye Akoko, nibi to tidari awon Eso 6th ti Royal Scots Fusiliers.