c: text/html

text:
Ẹ̀sìn Krístì
Ẹ̀sìn Kristi tàbí Ìsìn Kristi tàbí Ẹ̀sìn onígbàgbọ́ (tí àwon míràn máa ń pè ni Ẹ̀sìn Kiriyò) jẹ́ ẹ̀sìn Ọlọ́runkan tọ́ dá l'órí ìgbésíayé àti àwọn ẹ̀kọ́ Jesu ti Nasareti gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe kọsílẹ̀ nínú Májẹ̀mú Tuntun ti Bíbélì.
Ẹ̀sìn ìgbàgbọ́ ló fẹ́rẹ̀ tan kálẹ̀ jù ní gbogbo àgbáyé. Ní bíi nkàn an ọdún bíi mewa séyìn ìye àwon Tí ó n sẹ ẹ̀sìn ìgbàgbọ ní àgbáye fẹ́rẹ̀ tó bílìònù méjì ènìyàn Bíì àwọn ẹ̀sìn míràn èsìn ìgbàgbọ́ ní àwọn òpó igbagbọ àti àsà tì ó dìrò mó. Fún àwọn tó bá jẹ onígbàgbó nìkan ló lè ní òye ìtumọ̀ àwọn òpó igbagbo tí ẹ̀sìn yí dìró mọ́ dáradára. Sùgbọ́n síbẹ̀síbẹ̀ a sì lè sàlàyé fún aláìgbàgbọ́ nínú ẹ̀sìn ìgbàgbọ́ ohun tí èsìn ìgbàgbọ́ jẹ.
A le rí ẹ̀sìn ìgbàgbọ́ gẹ́gẹ́ bí àpéjọpọ̀ àwọn onìgbàgbọ́. A tun le ríi gẹ́gẹ̣́ bí ìgbésíayé ayé tí onígbàgbọ̀ ń gbé. A le rí èsìn ìgbàgbọ́ gẹ́gẹ́ bí iş̣ẹ́ ìsìn, a tún lé ríí gẹ́gẹ́ bií àşà, gbogbo itumọ̀ yìí tàbì jù bẹ́ẹ̀ lọ ni a le fún ẹ̀sìn ìgbàgbọ́. A le şe àfiwé ẹ̀sìn ìgbàgbọ́ pẹ̀lú àwọn ẹ̀sìn míràn làtàrí pe ọ̀pọ̀lọpọ̀ èsìn ló ní àwon àbùdá tí èsìn ìgbàgbọ́ ní. Fún ìdí èyí yó şànfàní nígbà tí a bá n sọ nípa èsìn ìgbàgbọ́ lati máa mẹ́nu ba àwon èsìn míran. Ṣùgbọ́n ó ṣe pàtàki náà láti şàgbéyèwò àwon àbùdà tí ó jẹ́ ti èsìn ìgbàgbọ́ póńbélé.
Ohun Pàtàkì tí ó jẹ́ ààrin gbungbun èsìn ìgbàgbó tí ó dàbí òpó tí ohun gbogbo dìrò mọ́ ni Jésù . Ìgbàgbọ́ nínú ohun tí Jésù jẹ́ tàbí tí ó ṣe nígbà ayé rè lọ́ bí ìlànà tàbí èkó tí ìjo kọ̀ọ̀kan ń té lè ninu ẹ̀sín ìgbàgbó. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọpọ́lọpọ́ onígbàgbọ́ ló gbàgbọ́ pe ènìyàn ìyanu ni Jésù, àti pé ìṣẹ̀dá rẹ̀ yàtọ sí ti ẹ̀dá alàyè yókù wọn a (àwọn onígbàgbọ) si tún máa kóni láti tẹ̀le àwọn ìkọ̣́ni Jésù, síbẹ̀síbẹ̀, imọ awọn onígbàgbọ́ nipa ohun tí Jésù jẹ́ nítòótọ́ kò jọra wọn. Nítorí ìdí èyí yó ṣe Pàtàkì fún wa láti lo bíbélì ìwé mímọ́ àwon onígbgàgbọ́ làti ṣe atọ̀nà wa nínú àlàyé yìí.
Bíbélì jé ọ̀rọ̀ olọ́run tí a ti ọwọ̣́ awọn ènìyàn mímọ́ kọ. Ìwé mẹ́rindínláàdọ́rin ni wọ́n kó jọ sínú Bíbéli. Apa kan jẹ màjẹ̀mu láíláí tí a ti ọwọ́ àwọn wòlíì kọ Nígbàtí májẹ̀mu títun jẹ ẹ̀yí tí a ti ọwọ́ àwọn àpósítélì kọ nípa Jésù láti fi tan ìwàásù Jesu kálè. Àwon elékọ̀ọ́ bíbélì tí à ń pè ni (Theologians) gbà pe Májẹ̀mú láíláí wà ní ìṣọ̀kan pẹ̀lu májèmú títun. Májẹ̀mú láíláí sọ nípa iṣẹ́ ìgbàlà ti Jésù wá ṣe nílé aye. Nígbàtí májẹ̀mú títun n ṣe àmúşę ohun tí màjèmú làìlàì sọ.
Bíbélì fìdí rẹ múlè pé gbogbo ènìyàn ní ó sá ti ṣè tí ó sì ti kùnà ògo Ọlọrun (Romu 3:23). Èyí ni láti sọ pe ẹlẹ́sẹ̀ ni gbogbo ọmọ adárí hurun. Iwe Romu orí kẹrin ẹsẹ ikẹtadínlíágun títí de ikọkànlélógún (Romu 4:17-21) pẹlu fìdí re múlẹ̀ pe láti inú ẹ̀sẹ̀ àìgbọràn ti Ádámú ati Eéfà Ọkùnrin àtì Obìnrin akọkọ ṣẹ̀ ni gbogbo ẹ̀dá ọ̣mọ̣ ènìyàn ti di ẹlẹ́sẹ́, torí láti ara àwon méjéèjì ni gbogbo ọmọ ẹ̀dá ti ṣẹ wa. Àlàyé ìbę̣rę ìran ọmọ ènìyàn wa nínù Jénésísì (Genesis). Fún ìdí èyí ọmọ ènìyàn nílò ìdáríjì ẹ̀ṣẹ̀ láti ọ̀dọ́ Olódùmarè, torí rè ni Jésù ṣe wá sílé aye láti wàásù ìgbàlà àtì láti kú fún ọmọ aráyé fún ìwènùwọ́ àti ìràpadà ẹ̀sẹ̀ wọn (John 3:16, Matthew 1:21)
Jésù Kírísítì, ni bíbélì tún sọ fún wa pe o jẹ ọmọ ọlọ́run (John 3:16). Jésù fúnrarẹ̀ pe ara rè lọ́mo ọlọ́run nínú ọ̀pòlòpò ẹsẹ̣ bíbélì pàápàá jùlọ nínú àdúrà olúwa tí ó kọ́ àwọn ọmọ ẹ̀yìn rẹ̀ láti máa gbà (Matheu 6:9-13, Luke 11:2-4). Jésú sẹ ọ̀pòḷòp̣ọ̀ iṣẹ́ ìyanu láti fi ìfé olódùmarè hàn sí àwọn ọmọ ènìyàn. Ó lajù afọ́jú, Ó jí okù dìde, Ó mú arọ ní ara dá. Onírúurú ìjọ onìgbàgbọ́ ló ní orísìírísìí ìtumọ̀ fún bibeli torí ìdí eyi onírúrú ìlànà èsìn ni ìjọ kọ̀ọ̀kan ní. Àtí pé ìgbàgbọ wọn nípa ohun tí Jésù jẹ́ yàtọ̀ díèdíẹ̀ síbèsíbè gbogbo wọn gbà pé olùgbàlà ni Jésù. A le ṣe kònkárí àwọn òpó ìgbàgbọ́ tó wà nínú èsìn ìgbàgbọ́ ní ọ̀nà márùn-ún
- Ìgbàgbọ́ nínú ìwáyé àti ikú Jésù fún ẹ̀sẹ̣̣̣̀ gbogbo ọmọ ènìyan (John 3:16)
- Títèlé àwọn àṣẹ ti Jésù pa àti ṣ̣iṣe àwòkóṣe ìgbésí àyé re (John 15:14)
- Jíje ónje ale olúwa ní írántí ikú Jésù (Luke 22)
- Jíjósìn pèlú àwon onígbàgbó (John 13:34-35)
- Síse ìtèbomi (Mathew 28:19)
Bí mo se so sáájú àwon onígbàgbó ní èró to yàtò nipa òpòlopò nnkan nínú bíbélì fún bí àpeere awon kan gbà pe Jésù dógba pèlú olódùmarè eléyìí ni wọ́n ń pè ni èkó métalọ́kan ninu eyi tí o so pe, olódùmarè, Jésù àti Èmí mímó bara won dógba àti pe nnkankan náà ní àwon métèèta. Àwon onígbàgbó míràn ko faramó èyí torí kò séé fòye gbé bí ènìyàn tàbí èdá méta ṣe le parapọ̀ di okan. Àmó sa òpòlopò ìjo àwon onígbàgbó ló gbàgbó nínú àwon òpó márààrun tí a là sílè.
ÌTÀNKÁLÉ ÈSÌN ÌGBÀGBÓ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ní ìlú Jerúsálémù ni èsìn ìgbàgbó ti bèrè kò tó di pe àwón omo ogun Róòmù ba ìlú náà jè ní ogórin odún léyìn ikú Jésù. Díè nínú àwon Júù lo kókó di onígbàgbó torí wón gbà pé Jésù Kírísìtì ní àmúse àsótélè àwon wòlíì nínú májèmú láíláí sugbon láti ipasè isẹ́ ìwàásù ti Póòlù àpóísitèlì se ní óríléèdè àwon kènfèrí(àwon aláìgbàgbó), òpòlopò kènfèrí bèrè sí ní di onígbàgbó.
Inúnibíni jé bíi omo ìyá awúsá fún èsìn ni kò sí ẹ̀sìn kan tí kò ní alátakò. Bí ẹnìkan kò bá gba ohun tí mo gbàgbọ́ ó ṣeéṣe fun irú ẹni béè láti takò mí. Bẹẹ gẹ́gẹ́ lọ́ ṣe ri fún èsìn ìgbàgbó, onírúurú àtakò sùgbọ́n èyí tọ́ burú jù ní inúnibíni láti ọdọ Ọba Nẹ́rò tí í se olórí ìjoba Róòmù nigbana Ọba yìí ko le gbà ki enìkan máa pe Jésù ní Olúwa Nígbà tí òun sì jẹ́ Ọba, ìdí nìyí tí ó sẹ gbógun ti ìgbàgbó.
Sugbọ́n léyìn ọba yìí, ọba kan jẹ tí ó n jẹ Constantine. Ọba yìí di onigbàgbọ́. Èyí mú kí ẹ̀sìn igbàgbọ́ gbayì nígbà náà ó sì wá rọrùn fún ẹnikẹ́ni láti di onígbàgbọ. Bákannáà eléyìí mú kí ìgbàgbọ́ di yẹpẹrẹ, ko di gbẹ̀fẹ́, yàtọ̀ sí èyí ìjo páàdì(catholic) to wa ni Róòmú nkó àwọn èèyàn ni papá mọra wọ́n fi jújú bo àwọn ènìyàn lójú wón gbe ọ̀rọ̀ àṣà aye wọ inú ìjọ. Eléyìí sì mú kí èdè àìyedè àti ìṣọ̣̀tẹ̣̀ bẹ́rẹ́ nínú ìjọ̀. Ìgbà tó yá ìyapa bẹ̀rẹ̀ sí ní dé àwọn èèyàn tí ó sì sokùnfà ìyapa naa ni àwọn èèyàn bíi Martin Luther, John Calvin, Ernst Troeltsch àti àwon ènìyàn míràn tí a kòlè dárúkọ. Wọ́n tako àwọn àṣà bíi kí á máa ṣe ìtẹ̀bọmì fún ọmọdé, ẹ̀kọ́ lórí metalọkan àṣepọ ìjọ ati ìjọba, sísọ àwọn olórí èsìn bíi ti olórun. Gbogbo àwọn àṣà yìí ni àwon ènìyàn wònyí tako. Ìyapa tí ó sẹlè kúrò nínú ìjọ paadi (Catholic) ló bí àwọn ìjọ bíi onítèbọmi (Baptist), Àgùdà (Anglican), Methodist àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̣̀ lọ. Bí ó tìlẹ̀ jé pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ onírúurú àjọ ati ìpàdé ni wọ́n gbé kalẹ lati ṣe àtúnṣe àwọn aṣa ijo,̣ sìbẹ̀ òrò kò ní ojú itu. Yàtọ̀ si èyì ìtànkálè ẹ̀sìn ìmàle (Islam) tún ṣàkóbá fun ẹ̀sìn ìgbàgbọ́ lọpọlọpọ, ìdàgbà sókè èsìn ìmàle bèrẹ̀ ni ogoòrùn – un mèfa odún leyin iku Jesu.
Àmósá laye òde òní kí èsìn ìgbàgbó má baá so òtító rè nù onírúurú ìgbìmò àti àjo lati gbe kalè láti mú àjosepo àti àsoyepo wà láàrin awon ìjo. Pèlúpèlú onírúurú ìjo loti n gbìyànju láti se ìwádìí ìjìnlè sínú bíbélì láti lóye ohun tí bíbélì n so.
- IDOWU OLUWASEUN ADESAYO.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mary J. Blige
Mary Jane Blige (orukoidile pípè /ˈblaɪʒ/; ojoibi January 11, 1971; pipe: Meri Je Blaij), bakanna bi Mary J. Blige, je akorin atokun, olukorinsile, osere ati rapper ara Amerika. Blige gba 9 Ebun Grammy 9 ati Ebun Orin Amerika 4. Blige ni awo orin mejo ti won je opo-platinom. Blige tun ti gba Ebun Awon Ogbologbo Orin Agbaye (World Music Legends Award) fun asepo awon orin hip hop ati soul ni ibere ewadun 1990. O je fifi nomba 100 ninu akojo awon akorin 100 olokiki lailai latowo iwe-iroyin olosoosu Rolling Stone.


text:
Ẹ̀sìn Búddà
Ìgbàgbó ìbílè fi han wí pé a bi Budda si ìdílé Oba ni Orílé-èdè “Lumbini, Nepal ní Teria” leba “Himalayas”. Nítorí náà, àwon àwòràwò wí pé ní ìlú “Kalinga” èyí tí o ti di òrìsà àkúnlèbo ní ìlú “India” ni a gbé bí i.
O jé omo ebí “Sakays”. Orùko bàbá re ni “Suddhodana”. A bí Budda nínú ìdílé Oba. Orúko ìyá re ni “Maya”.
Kò si eni ti o mo àkosílè ojó ibi rè pàtó tàbí ti o ni àkosílè rè. Olúkúlùkù kan nso àwon ojó ti won rò pe o le jé ni nítorí kò si àkosílè kan pàtó ti a le toka sí. Àwon onpìtàn kan ní a bi i ni odun “623 tàbí 624 BCE”. Kò pé kò jiìnà yíì ni àwon elésìn kan so wí pé ojo ibii rè títí di ojó ti o gbé lórí eèpè jé ni aarin odún 567 si 487 BCE” .
Òpòlopò àwon òjògbón wí pé a bí ì ni Odún 420 sí 502 BCE” ki a ma fi òpá pòlòpolo pa ejò, kò sí ìdánilójú ojó ibii rè àti ojó ti ó lò láyé.
Àwon ohun ti a ri nínú àkosílè ti o se pàtàkì ni pé a bi i ni ònà ìyanu. Léhìn ìbí rè, o dìde dúró ó gbé àwon ìgbésè nínú èyí tí o kede ara rè wí pé òun yoo jé ìjòyè ayé. O wí pé èyí ni yoo jé ìgbà ti òun yoo padà wá sáyé gbèhìn.
Orúko ti àwon obi ré so o ni “Siddhartha Gautama”. “Siddhartha” . Eyi túmò sí “eni ti o ti kése járí sùgbón “Gautama” ni orúko ìdílé tí a bí i si. Òpòlopò ìgbà ni won má n pe e ni “Sakayamuni”, itumò èyí tí n jé amòye nínú “Sakyas”.
“Sakyamuni” jé eni ti a tó lónà èsìn “Hindu”, èrò àwon òbí rè ni ki o jé arópò Bàbá rè léhìn ìgbà tí ó bá gbésè. Wón ro wí pé yoo lánfààní lati jé ìlù moóká Oba tàbí olórí èsìn nlá kan ti o se jìnmòwò. Àwon òbí rè tóo ni ona olá àti olà kí ohun ti o wá se l’áyé lé rorùn fún-un àti ki o le gbé ìgbé ayé èsìn won.
Ní ìgbà tí o di omo odún mérìndínlógún ni o gbé ìyàwó, orúkó ìyàwó rè a má jé “Yasodhara”, Nígbà tí o pé omo odún mókàndínlógbón ni ìyàwó rè bi omo okùnrin kan fún-un orúko rè a ma jé “Rahula”. Léhìn tí o bi omo yii tán ìtàn fi ye wa wí pé o se ìrìnàjò lori èsìn léèmérin òtòòtò, nígbà tí òpò ìtàn so wí pé n se ni o ri ìran léèmérin. Nínú ìrìnàjò rè àkókó o ri okùnrin arúgbó kan ti o jé aláilòlùránlòwó, ní ìrìnàjò re kejì ó rí okùnrín ti àìsàn ti o lágbára juu lo n ba a fínra, ní ìrìn àjò re keta o ri ìdílé kan ti ìbànújé bò mólè ti won si ngbé okàn nínú won ti o se aláìsí lo si ibojì. Ó ronú jinlè lórí ìsòro ti àwon arúgbó n kójú bi àìsàn àti ikú.
Nínu ìrìn àjò rè kerin, o ri elésìn kan ti o pè sí ìrònú nípa ohun ti o rí nígbà yii ni òkan re to rú sókè láti tèlé ònà àti le se ìrànlówó nípa ti èmí papa fún ìsòro ti o n kojú omo ènìyàn.
Ó fi aya, omo àti ìgbé ayé ìròrùn àti ìgbá ayé asáajú àwon ènìyàn rè sílè lati se ìwadi ìyànjú ìsòro èdá.
Ní àkókò nàá àwon okùnrin miran a ma kúrò ni ilé lati lo d’ánìkàn wà nínú igbó tàbí ibití o se kólófín nítorí won fé mo àwon ohun ìjìnlè kan.
WÍWÁ ÒNÀ SI ÌSÒRO TI O N KO ÈDÁ LÓJÚ
O kókó gbìyànjú lati ronú ohun tí o kó lati òdò àwon olùkó re méjì òtóotó, o rò wí pé èyí ni ó se iyebíye.
Sùgbón ìrònú yii kò le tèsíwájú lo títí nítorí náà o yípadà nínú ìrònú náà ki o le dojú ko àwon ìsoro náà tí ó n fé yanjú èyí, ti o jemó ìbímo, àìsàn ojó ogbó àti ikú.
Ó dara pò mó egbé ti won jo ni èrò kan lorí wíwà ònà si ìsòro tí o n dojúko ènìyàn, ní béè ni o ti ko onírúrú ohun bi ki a sé èémi àti bi a ti gba àwè léraléra.
Àwon ohun ti o gbékalè fún ara re yìí jé ohun ti o nira lópòlopò nítorí náà o fi sílè lai tún tèsíwájú nípa re mó, àwon ti o se fífi íyá je ara eni gbíga àwè tàbi sìn rè “Hendu” kò si ònà àbáyo si ìsòro ti o nfé ìyanjú nítorí náà o tún pinnu láti se àwárí ònà míràn láti le tú àwon ènìyàn sílè nínú ìsòro ti o n dojú ko wón.
ÀWON ÌFOYÈHÀN BUDDA
Ni àsálé ojó kan ni “535 BCE” ni ìgbà tí o pé omo odún márùndínlógòji O joko lábé igi nla kan ti a mò si igi Bódì. O bèrè si ni ri ìrírí nípa àseyorí t’èmí.
(1) Ní alé àkókó o rántí ìgbé ayé kí a kú ni ibikan ki a si tún wà ni ibòmíràn gégé bi alààyè.
(2) Ni ale oji keji o ri bi igbe aye ibi ati ika ti opolopò ma n gbe se ma n so ibiti won yóò lo lehin iku.
(3) Ni alé ojo keta o kó wí pé oun ti tèsíwájú koja ipele biba emi jé nipa ikorira, ibinu, ongbe, iberu àti ijaya o si pinnu wí pé oun ko tún ni wá s’áyé mó. O ti ni ifoyehan o si di “Olugbala, enito n gbani àti Olùràpadà”
Léhìn ìfoyèhàn rè yi o gbìyànjú láti jé ki òpò ènìyàn mò nípa pipolongo èkó rè si wón èyí ti òpòlopò si gbàgbó ti won si n tele èkó rè.


text:
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): D
Oju-iwe Kiini[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
dab: v; (She stopped crying and dabbed her eyes.) jèjé; nù fééréfé ó dáké ekùn, o sì nu ojú rè nù.
dab: n; (She gave her daughter a dab on her face after greeting her.) ìlù jéjé; ìfowokán feerefe, ifowó-nù fééréfé o fún omo re ni ifowonu fééréfe lorí léyùn to kìí tán.
daft: n; (Don’t be so daft.) aláìní-làákàyè; alání-òye. Má yan aláàlóye.
dainty: adj; (She is a dainty Child.) dídùn; dára; elegé omo tó rewà ni.
daisy: n; (The garden is fill of daisy.) irúfé koríko kan tó ó máa n ní òdòdó fúnfun lórí pèlú pupa résúrésú láàrin rè. Imí ogba náà fún koríko tí Ó ní òdòdò funfun lórí pèlú anu pupa láàrin rè.
dale: n; (The dale is very deep.) ògbun ògbun náà jùn.
dangerous: adj; (The river is highly dangerous for the swimmers.) lèwu odò náà léwu gidegidi fún àwon òmùwè.
darling: n; (She is my darling.) olùfé olùfé mi ni.
darling: adj; (My darling daughter is here.) olólùfé olólùfé omo mí obìnrin wà nibi.
dart:n; (He killed the bird with dart.) òkò o fi oko pa eye náà.
dart: v; (The mouse darted away when I approached.) lo kíákíá; sáré lo lojiji. Eku ilé náà sáré lo lójiji nígbà tí mo sún mó on.
dash: v; (I must dash.) sún sìwájú kíákíá, lo kíákíá mo gbòdò máà lo kíakíá.
dash: n; (Try to make a dash of freedom.) ìsúnsíwáhú mura láti ni ìsúnsíwájú òmìnira. Ami kan ti a n fi sí ìwé kíko.
date: n; (What is today’s date?) déètì kí ni déètì.
date: v; (Don’t forget to date your cheque.) fi déètì ojó sínu ìwé kíko ma se gbagba láti fi déètì sínú sòwédówó re.
daughter:n; (The man has three daughters.) omobìnrin okùnrin náà ní omonùnrin méta.
dawn: n; (We must start at dawn.) àfèmójú. A gbódò bèrè nì àfèmójú
dawn: v; (Day was dawning as we left.) yé;bers sí ni mole ojúmó ti mo bí a se kúrò.
day:n; (He has been working all day.) ojú òsán ó ti n sisé ní gbogbo ojú òsán
daylight: n; (He stole the car in the daylight.) ojúmomo ojúmomo ló jí okò ayókélé nàá.
daytime: n; (You hardly see owls in the daytime.) ojú òsán; òsán gangan o kò lè sábà rí àwon eye òwìwí ni òsán gangan.
dead: adj; (The tiger fell dead.) di òkú; láìlémìí. Ekùn náà subú lulè ó dòkú.
dead: n; òkú. (We carried the wounded and the dead off the battle field.) A gbé awon to fara pa ati awon okú náà kúrò lójú ìjà.
dead: adv; (You are dead right!) pátápátá ó gbà a pátápátá
deaf: adj: (She was born completely deaf.) tí ó dítí. A bii ládití pátápata.
deaf:n; (They are all deafs.) eni tí ó diti. Adìti ni
gbogbo won
deal: n; (The workers are hoping for a better pay deal.) ìpín ; àjosopò. Àwon òsìsè náa n retí ìpín/ isé tí yoo mú owó to gbe péélí wa.
deal: v; (He dealt me four cards.) pín ó pín páálì ìkonkan-sí méin fún mí.
dear: adj; (My daughter is very dear to me.) tí ó sòwón omobìnrin ni sòwón sí ni púpò.
dear: n; (Come here, my dear.) Èdá gìdi; eni rere, olùfé máa bò níbi, olùfé mi.
death: n; (Her death was a shock to him.) ikú ikú re bá a lójijì.
debate:n; (After much debate we decided to leave the place.) àríyànjiyàn iléyin òpòlopò aríyànjiyàn a pinu láti kúrò nìbè.
debate: v; (What are you debating about?) se n se àríyànjiyàn kí le n se àríyànjuyàn lé lórí.
debit: n; (How much is my debit?) gbèsè. Eló ni gbese mi?.
debtor: n; (The man is my debtor.) onígbese onígbèsè mi lokùnrin náà.
decade: n; (It now a decade I saw him last.) odún méwàá ó pe odún méwàa tí mo rí i gbèyìn.
decay: v; (Sugar will decay your teeth.) rà bàjé súgà yóò ba eyín re jé.
decay: n; (That system slowly fell into decay.) ìbàjé; rírá; aláìsìsé díédíè.
deceive: v; (He deceived him.) tàn je ó tàn an je.
deceiver: n; (The man is a deceiver.) elètàn elètàn ni okùnrin náà.
december: n; (He was born in December.) òpe; osù kejìlá odún. A bíi nínú osù òpe.
decent: adj; (The lady is decent.)finju. Omoódan náà fúnju.
decide: v; (I have decided to go.) pinnu. Mo ti pinnu láto lo.
decidous: adj; (He went to hunt in a decidours forest.) tí n wówé lódoodún ó lo sode nínú igbó tí o n wówé lódoodún.
decimal: n; (I don’t understand decimal fraction.) tí o ní se pèlú èwá. Ìsirò orí pípín sí méwàá kò yé ni dáadáa.
deck: n; (My bad is on the top deck.) pákó tí a fit è okò. Erù mí wà lórí pákó tí afi lé okò lókè.
declaration: n; (The was a declaration of wan yesterday.) ikede ìkéde ogún wáyé lánàá.
declare: v; (He declared that the war is over.) kéde; tenumó ó kéde pé ogún ti tan.
decorate: v; (The table was decorated.) se lósòó wón se tábìlì náà lósòó.
decline: n; (There is a decline in the population of this country.) ìdínkù; iwásílè. Idúnke/ìwásílè wà nínú ìye olùgbé orìkè-èdè yìí. decline: v; (The influence declined after she lost the election.) dínkù; wá sílè. Gbajúmò rè dúnkù léyìn tí kò wolé ìbò.
deed: n; (You shall be rewanded according to your good deeds.) ìde;. A ó san èsan ìsé rere rè fún o.
deep: adj; (The well is very deep.) jìn; jinlè kàngs náà jìn dáadáa.
deer: n; (The hunter killed a deer.) àgbòrin, ìgalà, egbin ode náa pa àgbònrin.
defeat: v; (Thou shall defeat your enemies.) bì subu; borí. Ìwo yóò bóri àwon òtá re.
defeat: n; (Your enemies shall suffer defeat.) ìsubu. Àwon òtá re yóò rí ìsubú.
defend: v; (I will defend him.) gbèjà; dáàbò bp; se odi fun. N ó dáàbò bò o.
defense: n; (God is my defense.) ààbò; asà olórun in ààbò mi.
defenceless :n; (He is a defenceless Child.) aláìní-ààbò. Aláìláàbo omo mi.
deficiency: n; (Vitamin deficiency can lead to Illness.) ààpé. Àìpé oúnje asaralóore lè fa àìsàn.
deficient: adj: (The Child is deficient in knowledge.) jé àìpé omo náàjé àìpé ogbón
define: v; (The powers of a judge are defined by haw.) túmò; so àsoyé òfin lo so àsoyé lóri agbára adájó.
definite: adj; (I have no definite plans for tomorrow.) (It is now definite that she’s going to be promoted.) pàtó. N ko ni àwon àlàkale kankan pàtó fún òla. dájú ó di dájú báyìí pé won yóò gbé e ga.
defy: v; (She defied her parents and got married.) fojú ká mó; pè níjà; témbélú ó fojú témbélú àwon òbi rè ó sì lo lókò. degree: n; (She shows a high degree of skill in her work.) ìwon; ioò; oyè ó fi ìwòn làákaye gíga han nínú isé rè.
delay: n; (He did the work without any delay.) ìdádúró ó se isé láìsí ìdádúró kankan.
delay: v; (He delayed me for two hours.) dá dúró ó dá mi duro fun wakati meji.
delegate: n; (He sent his delegate to me yesterday.)ikò; asojú ó ran àwon ikò rè simi lánàá.
delegate: v; (The manager was delegated to reorganize the department.) yan asoju; yan ikò wón yan olùdarí náà láti tún èka náà tò.
deliberate: adj; (Deliberate sins have no forgiveness.) àmòómòse. Àwon èsè àmòómòda ko ní Ìdárijun.
deliberate: v; (He deliberated on my question before she answered me.) rónú ó ronú lórí ìbéèrè mi kó tó dá mi lóhùn.
delicate:adj; (That crate of egg is delicate to carry.) elegé pákó tí a to eyin sí yen se elegé láti gbé.
delicious: adj: (She prepared a delicious meal.) tí o ní àdídùn ó se oúnje aládìídùn.
delight: n; (He takes delight in proving others wrong.) inú dídùn ó ní inú dídùn sí ìyàn jíjà.
delight: v; (He delights in shocking people.) ninu dídùn; dumú ó máa n nínú dídùn sí pipa àwon èniyàn lára.
deliver: v; (The woman just delivered a baby.) (She delivered the gods for me.) Gbà sile, bimo, obìnrin náà sese bimo ni. O gba ojà naa sílè fún mi.
delta: n; (I have been to the Niger Delta.) ibi tí odo tí peka sí wéewé sínú omi òkun. Mo ti de ibi ti odo oya ti pèka.
deluge: n ; (The deluge destroyed many properties.) ìkún omi. Ìkún omi náà ba òpòlopò dúkìá jé.
demand: v; (He demanded for money.) bèèrè fún nnkan ó bèèrè fún owó.
demand: n; (The demand for the goods is too high.) ìbéèrè. Ìbéèrè fún òjá náà ga jù.
democracy: n; (Democracy is the best type of government.) èro ìjoba tolórí telémù. Ètò ìjoba tolorí telémù ló dára ju
demolish:v; (He demolished the shop.) (He demolished the statute) run ó run ilé ìtàjà náà. Bàjé, O ba òwò náà jè
demonstrate: v; (He demonstrated his loyality.) fi hàn, ó fi ìwa otító rè hàn
demonstration: n; (They gave a clear demonstration of their intentions.) ìfihàn, wón se afihàn èrò okàn rè gbangba.
den: n; (He threw him into a lion’s den) ihò, ó so ó sínú ihò kìnìún.
dense: adj; (The forest is very dense.) dí, Igbo náà dí púpò
dentist: n; (My brother is a dentist.) onísègùn eyín onísègùn eyín ni ègbón mi.
deny: v; (Peter denied jesus.) sè; kò fún, pétérù sé Jésù
depart: v; (He departed from him immediately) lo kúrò ;o lo kúrò lódò rè lógán.
department: n; (He is the head of our department) èka ounní olorí èka tiiwa.
depend: v; (You cannot depent on his arriving on time.) gbókànlé; gbáralé, gbíyèlé. o ko lè gbára lé díde rè lákòókò.
dependant: n; (The Child is a dependant to his brother.) eni tí wón n gbó bùkátà rè. Egbón omo náà ni ó n gbó bùkátà re depict: v; (His novel depicts life of a Christian.) fihàn; se àpeere. Iwe ìtan arose re se afihàn ayé onígbàgbó.
deposit: n ; (The shop promised to keep the goods for me if I paid a deposit.) ohun ìdógò; ilélè; ìjásílè Ilé itajà náà selérí láti pa ojà náà mo fún mi tí n ba le fi owo dógò sílè.
deposit: v; (The bus deposited them at the bustop.) dogol san àsansílè owo; dà sílè fi lélè. Okò náà dà wón sílè ni ibùdókò náà
depot: n; (He went to coca-cola depot.) ilé ìsura; ibì ìpamó ó lo sí lbi tí wón n pa otí elérìndodo mó sí.
depress: v; (Wet weather alwas depresses me.) rè sílè; mú káàánú òrìnrin n rè mi ní okàn sìlè.
depression: n; (He committed suicide during a fit of depression.) ìrèsílè; ìrèwèsì, ó bínú pa ara rè nínú tí ìrèwèsì okàn.
depth: n; (The dept of the well is ten feet.) ìjinlè; jíjìn, jíjìn kanga náà jé ese méwàá.
deputy: n; (I am acting as deputy till the manager returns.) asojú eni; àdèlé, mo n se gégé bí adelé títí tí aláse náà yóò padà.
descend: v; (The lift began to descend.) sò kale. Èro agbeni náà bèrè sí ní sòkàle.
describe: v; (He described his house.)júwe; fi òrò sàpeere ó júwe ilé rè.
desert: n; (Somalia is mostly desert.) asalè. Asálè ni gbogbo ile sòmàlíà ferè é jé.
desert: v ; (He deserted his wife and Child.) kò sílè ó ko aya àti àwon omo rè sílè.
design: n; (Good designs will earn you more money.) àpeere; apèjúwe; àwòrán. Àwon àwòrán dáadáa yóò mú owó wa fún o dáadáa sii.
design: v; (The route is designed to improve the flow of traffic.) (He designed the house.) sètò, wón sètò ònà náà dún ìgbòkègbòdò oko tó já gaara. se lósòó ó se ilé náà ní òsó.
desire: n ; (They had little desire for wealth.) ìfé, ìwù. Ifé kékéré ni wón ni sí orò
desire: v; (We desire happiness and health.) fé. A fé inú dídùn àti àlàáfía.
desk: n; (He was writing on his desk.) tábìlì ìkòwé ó n kòwé lórí tábìlì ìkòwé rè.
despair: n ; (He gave up struggle in despair.) àìnírètí ó síwó ìlàkàkà pèlú àìnírètí.
despair: v; (Don’t despair! We will think of a way out.) so ìrèrí nú má so ìrètí nù, a o wá ònà àbáyo.
dispatch: v; rán lo. (American warships love been dispatched to the area.) (Àwon Améríkà rán àwon okò ogun won lo sí agbègbè náà.
dispatch: n; (Government welcome the depatch of the peace keeping force.) ikò. Ijoba kí awon ikì tí wón rán sí lbi ìpètù-síjà náà kàábò.
desperate: adj; (The prisoners grew increasable desperate.) láìnírètí; gbékú ta fi àáké kórí. Àwon eléwon náà gbékú ta.
despise: v; (Don’t despise others.) kégàn; gàn; sáátá, mo se gan elòmíràn.
despite: prep; (They had a wonderful holiday despite a bad weather.) bí ó tile jé pé, Wón gbádùn ìsùnin won bí ó tile jé pé ojú ojó kò dára.
destination: n; (He reached his destination safely.) òpin nnkan: lbi tí a n lo, o dé lbi tí o n lo láyò.
destine: v; (He is destined to be rich.) pinnu; kádàrá; yàn fún, ó kadara lati lówó.
destiny: n; (Destiny drew us together.) kádàrá, kádàrá lo fè wá móra.
destroy: v; (He destroyed the bus) parun, run, ó pa okò náà run.
destruction: n; (Government inported weapons of mass destruction.) ìparun. Ijoba ra ohun ìjà ìparun wolé.
detail: n; èkúnréré ó kò láti so ní èkúnréré gan-an bí a ti se le yí òkun náà padà
detail: v; (The man details all the goods in his shop.) se lékùn-ún-réré okùnrin náà sètò ojà náà lékùn-ún-réré sí ilé ìtajà rè.
detain: v; (He was detained for 3 days.)
dá dúró; tì mole. Wón tì í mólé fún ojó méta.
detect: v; (Do I detect a note of wrong in your voice?) wá rí i. N jé mo se àwárí ègó nínú òrò re?
detergent: n; (He washed his clothes with detergent.) ose lúbúlúbú, ó fi ose lùbúlúbúfo aso rè
deteriorate: v; (His health deteriorate rapidly and he died.) rèyìn, bajé síí burú síí. Aláafíà rè n buru síi ó sì kú.
determine: v; (He determined to go.) pinnu; fowó sòyà ó pinnu láti lo. detest: v; (He detests stealing.) kóòríra, ó kóòríra olè.
devolop: v; (They sugar industry is developing.) dàgbà; gbòòrò; gbèrú. Ile isé suga náà n gbérú síi.
device: n; (Beware of the device of enemies.) ete; ogbón sora fún ete àwon òtá.
devil: n; (Devil is a liar.) Èsù; ènìyàn buburú òpùró ni Esu.
devote: v; (He devoted his time for communual work.) yà sótò; yà sí mímó ó ya àsìkò rè sótò fún isé ilú.
dew: n; (There was dew on the leaves.) ìrì; eeni. Irì wà lórí àwon ewé náà. diagonal: n; (He stood at the diagonal of the room.) lbi tó so igun méjì pò ó duro síbi tó so igun yàrá náà pò.
diagram: n; (He draw the diagram with chalk.) àwòran, ó ya àwòran pèlú efun.
dial:n; (The dial of the clock has spoilt.) ojú aago ójú aago náà ti bàjé.
dial: v; (He dialled to my telephone number and called me.) yí nómbá ero ìbánisoro lónà jíjùn làti peni básòrò o yí nómba ero ìbánisoro mi o si pè mi.
diamater: n; (The diameter of the ball is not more than a feet.) ìlà tí ó gba àárín obíríkítí kója; fífè òbíríkítí fífè bóòlù náà ko ju ese bàtà kan lo.
diamond: n; (He saw a diamond on his farmland.) òkúta oníyebíye jùlo ó rí òkúta oníyebíye jùlo lórí ilè oko rè.
diarrhoes:n; àrunsu; ìgbé òrìn. Ìgbé òrìn n dàá láàmu. (He is suffering from diarrhoea.)
diary: n; (He left his diary on the table.) ìwé ohun tí a se lójoojumò ó gbàgbé ìwé tí o n ko ohun tó se lójoojumó só ri tábìli.
dice: n; (He lost the dice.) àwon omo ayo tí o máa n ní igun mérin, ó so awon omo ayo onígun mérin nù.
dictate:v; (She dictates for her husband.) pase; so; pè fún láti ko ó máa n pase fún oko rè.
dictation: n; (The dictation is very simple.) àpeko. Àpàko náa ró dáadáa
dictator: n; (Our president is a dictator.) apàse eni tí o lágbára láti se ìlé bí ó ti wù ú. Àare wa máa n se ìlé bó ti wù ú.
dictionary: n; (He bought an english dictionary.) ìwé àsàjo òrò tí ó n so ìtumò òrò. Ó ra ìwé atúmo òrò ní ede Gèésì.
did: v; (He did the work.) se, ó se isé náà.
die: v; (He died yesterday.) ku, ó kú lánáà.
die: n; (He lost a die.) omo ayò onígun mérun ó so omo ayò onígun mérun kan nu.
diesel: n; (He filled his vehicle wigh diesel.) epo okò ó ra epo kún okò rè.
diet: n; (Illnesses are caused by poor diet.) oúnje, oúnje burúku ló n fa orísìírisìí àìsàn.
diet: n; (You ought diet and got exercise.) jeun ó ue kí o jeun kí o sì maa se idáraya.
differ: v; (Tastes differ.) yàtò ohun tí eni kòòkan fé yàtò síra
difference: n; (The difference is clear.) ìyàtò. Ìyàto náà hàn gbángba.
different: adj; (The tastes are different to mine.) yàtò. Ifé wón yàtò sí tèmi.
dificult: v; (She finds it difficult to stop smoking.) sòro ó sòro fún un láti síwóo sìgá mínu.
difficulty:n; (Bad planing will lead to difficulty later.) ìsoro; ìyonu; ìnira. Ète búburú yóò yorí sí ìsoro nígbèyìn.
dig: v; (I spent the morining digging.) gbélè; walè mo fi gbogbo owúrò gbélè.
digest: v; (Some foods take longer to digest.) dà (oúnje); tò léseese. Awon óunje kan máà n pé kí won tó dà.
digger: n; (He bought a new digger.) ìgbélè ó ra ìgbélè tuntun.
digit: n; (There are 3digits in “345’) nombà Nómba méta ló wà nínú “345’
dignify: v; (The ceremony was dignifed by the presence of the ambassador.) bu olá kún; bu iyi kún wíwá asojú ilè òkèèrè náà buyì kún ayeye náà.
dignitary: n; (The ara all dignitaries.) olóyè; olólá; eni iy. Eni iyì ni gbogbo won.
dignity:n; (He has a very great dignity.) olá ìyìn; igbéga ó ní ìyìn tó pò
dim: adj; (His eye sight is getting dim.) sújú; se bàìbàì; pòkúùdu ojú re ti n se bàìbàì.
dim: v; (Old age hasn’t dimmed her memory.) so dí bàìbàì; Arúgbó ko tíi so iyè rè dí bàìbàì.
dimension: n; (What are the dumensions of the room?) títóbí; ìbú àti òòró kí ni ìbú àti òòró iyàrá nàá.
duminish:v; (His strenght has diminished over the years.) dínkù; fà séyìn. Agbára rè ti dínkù láti odún yìí wá.
dim: n; (They are making so much dim that I can’t hear you.) ariwo nlá wón n paríwo nla débi pé n kò le gbó o.
dine: v; (We dinned together.) jéun. A jeun pò.
dinner:n; (He didn’t take his dinner yesterday.) oúnje alé kò je ounje alé rè lánáà.
dip: v; (Dip your pen into the ink.) fi bò, fi kálámù re bo tàdáwà.
dip: n; (We went for a dip.) ìwè nínú odò; ìrìbo inú omi. A lo wè nínú odò.
diploma: n; (He has a diploma in management.) ìwé tí àwon aláse fowó sí pé eni tí a fún ti gba oyè nílé ekó gíga. Ó ni ìwé àse ìgboyè nínú ìsàkóso ilé-isé.
diplomacy: n; (He solved the problem with diplomacy.) (International problems must be solved by diplomacy, not war.) ogbón èwè, ogbón ìsèlú; ó fí ogbón èwé yanjí ìsoro náà. Àjosoyépò láàrin àwon orílè-èdè. A gbódò máa yanjú wàhálà láàrin àwon orílè-èdè pèlú àjosoyépò, kìí se pèlú ogun jíja. diplomat: n; (The diplomats of the two countries have arrived.) asojú orílè-èdè ilè òkèerè. Àwon asojú orílè-èdè méjèjèèjì ti de.
direct: v; ( He directed me to you.) fí ònà hàn; se amònà; tóka sí júwe; darí ó darí mi sí o.
direct: adj; (He followed the direct route.) gán-àn; tààrà; pàtó ó gba ònà tàarà.
direction: n; (Has the wind changed direction?) ònà; tító àpeere; àpèjúwe se atégùn ti yí ònà ibi tí o n fé sí pàdà?
dirt: n; (His clothes were covered with dirt.) èérí; ègbin; erè; ìgbònsè. Èérí bo àwon aso rè.
dirty: adj; (He is too dirty.) dòtí; léèérí; légbin, lóbùn ó ti lóbùn ju.
disable: v; (He was disable after a car accident.) di aláìlágbára; di abirùn o di aláìlagbára léyìn ìjàmbá móto náà.
disabled: adj; (He is a disabled Child.) abirùn; aláìlágbára. Abirùn omo ni.
disadvantage: n ; (The plan has many disadvantages.) òfò; ìpalára. Ète náà ni òpòlopì ìpalára.
disagree: v; (He disagreed with him.) kò; se aláìré; yapa ó kò fún un.
disagreement: n; (There is disagreement between them.) àìgbóraeniyé ìyapa Aigbóraeniyé/ìyapa wà láàrin won.
disappear: v; (The plane disappeared behind a clould.) fara sin; kúrò lójú. Bàálù náà fara sin séyìn ìkùku.
disappoint: v; (The man disappointe me.) dá lára; ye àdéhùn okùnrin náà ye adéhùn pèlú mi.
disappointment: n; (Not getting the job was a bitter disappointment.) ìmófo; ìdálára; ìrètí tàbí ìgbékèlé tó sákìí. Àìrí isé náà gbà jé ìdálára tó koro. disaster: n; (His death was a great disaster.) ìjàmbá; àjálù. Ìjàmbá nla ni ikú rè.
disc: n; (He wears an identity disc round his nect.) ojú oòrùn; oju ohun tó té ohun tó rí pelebe ó wo ìdánimò pelebe yí orùn rè ká
dusciple: n; (Jesus had twelve disciples.) omo èyin omo èyìn méjìla in Jesu ní.
disciphinary: adj; (The formed disciphnary committee.) tí ó je mó ibiwí wón yan ìgbìmo abaniwí.
discipline: n; (Strict discipline is imposed on army recruits.) ìkóra-eni-ní ìjánu; ìbawí. Wón fún àwon omo ológun tí wón gbà ní ìbáwí tó lè.
discipline:v; (Parents should discipline their Childer.) bá wí. Àwon òbó gbódò máa bá àwon omo won wí.
discomfort: n; (He was in discomfort for 3 days.) ìror; inira ó wà nínú ìnira fún ojò métà.
discomfort: v; (Nothing has ever discomforted him in his life.) ni lára; fún ni ìrora kò sí ohun tó ní lára rí.
disconnect: v; (We have been disconnected.) yo kúrò; pìn níyà wón ti yo wá kúrò.
discount: n; (He was given discount on the goods he bought.) ìyokúrò; ìdín owó kù wón dín-in lówó kù lóri ojà tó rà.
discount: v; (He discount what the Child said.) sàìkà sí; dinwó kù ó sàaka ohun tí omo náà so sí.
discourage: v; (He discouraged the Child.) mú ìrèwèsí bá ó mú ìrèwèsì bá omo náà.
discover: v; (She was very delighted to discover a good restaurant nearby.) se àwárí; jágbón. Inú rè dùn láti se àwárí ilé ìjeun dáadáa ni itòsí.
discovery: n; (The researchers have recently made some important new discoveries.) àwárí; ìjágbón. Awon oníwadìí náà se àwon àwárí tuntun láìpé yìí. discriminate: v; (The law discriminated between.) fi ìyàtò sí; sàmì sí ofún fi ìyàto hàn láàrin ìmòòmò pàyàn àti àìmóòmò pàyàn. intentional and accidental killing.
discrimination: (He detests racial discrimination.) ìfìyàtò sí; ìsàmì sí. Ó korira eléyàmèyà.
Oju-iwe Keji[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
discuss: v; (I refused to discuss the matter any further.) wádìí; so kínníkínní; mo ko láti sòrò náà kínníkínní siwájú síi.
discussion: n; (The matter will be dealt with in open discussion.) ìfòràwérò; àsogbè òrò; ìwadìí. A ó yanjú òrò náà nínu ìfòròwérò gbángba.
disease: n; (He preverted the spread of the disease.) àrùn; òkùnrùn ó dènà ìtànkálè àrùn náà.
disprace:n; (There is no disgrace in being poor.) ègàn ; ìtijú; èté; ojútì ko sí èté nínu àìlówó
disgrace: v; (He openly disgraced him.)
dójú ti; té o dójú tì í ní gbangba.
disguise: v; (She disguised her voice clererly.) parade ó yí ohùn rè padà wéréwéré.
disguise: n; (I didn’t recorgnise him-he was in disguise.) ìbòjú; ìparadà. N kò da mò; o wà ní ìparadà.
disgust: n; (The idea of smoking fills me with disgust.) sísú; ìkó-ní-ìríra òrò sìgá mimu ti sú mi.
disgust: v; (It disgusts me to see him abusing his wife in the public.) su; kó ní ìríra o kó mí ní ìríra kí n máa ríi kí o máa bú ìyàwó r`ní ojú gbogbo aye.
dish: n; (He bought new dishes.) àwo oúnje ó rá àwon àwo oúnje tuntun.
dish: v; (Can you dish out everything for me?) bù oúnje sínú àwo. N jé o lè bù gbògbo rè sínú àwon fún mi?
dishonest: adj; (He wa dishonest to me.) aláìsòótó; ayédèrú ó se aláìsòótó sí mí. disinfect: v; (This nurses disinfected the hospital wards.) fi oògùn lé síwájú. Àwon onísègun fi òògùn lé àrùn síwáju ní ìbùgbé àwon aláìsàn ní ilé ìwòsàn náà.
dislike: v; (I dislike dogs.) kóòríra mo kóòríra àwon aja.
dislike: (I have a strong dislike of modern music.) ìkoòríra mo ní ìkoòríra àwon orin ayé òde òní.
disloyal: adj; (He is disloyal to his country.) alálòótó ó jé aláìlóòtò sí orílè-èdè re.
dismal: adj; burú; ní ìbànújé sókùnkùn Iroyin náà buru bí í ti àtèyìnwá.(The news was as dismal as ever.
dismay: (She expressed dismay at what had occurred.) èrù; ìdààmú;ìfòyà ó fi ìfòyà rè hàn lórí ohun tó selè.
dismay: v; (He were all dismayed at his refused to co-operate with us.)
dààmú; foya. Gbogbo wa la dààmu nítorí àìgbà rè láti se tiwa.
dismiss: v; yo(He planned to dismiss the worked from the company.) kúro; ó gbìyànjú láti yo òsìsé náa kúrò níbi ìsé.
disobey: v; (He disobeyed his parents.) se àìgboràn ó sàìgboran sí àwon òbí rè.
disobedience: n; (He was punished for his disobedience.) àìgboran. Wón bá a wí fún àìgboràn rè.
disobedient: adj; (I was very disobedient to my father.)aláìgboràn mojé aláìgboràn sí bàbá mi.
disorganise: v; (He disorganised our plans.) dà rú ó da àwon erò wa rú.
dispatch: v; rán lo kíákíá. Àwon Améríka ran àwon okò ogun won lo sí àgbégbe náà.
dispatch: n; ikò tí a rán nísé. Ìjòba kí àwon ikò tí wón rán lo sí ibi ìpètu sí ìjà náà káàbò.
dispense: v; (Government wellcome the clespatch of the peace keeping force.) pín fún okùnrin náà pín àwon ohun èlò ìlera fún àwon aláìní.
dispensary: n; (The man dispensed free health care for the poor.) (He went to dispensary to by medicine.) ilé egbò igi; ilé oògùn ó lo sí ilé egbò igi lati lo ra oògùn.
disperse: v; (The wind dispersed the clouds.) fúnkà; túká. Atégùn tú kùrukùru náà ká.
display: v; (He displayed his goods for sale.) tò ó se àfihàn àwon ojà rè fún tità.
display:n; (They put the documents on permanent display in the British Muscum.) àsehàn; ayeye wón kó àwon ìwé náà sínú gbòngàn àwon Gèésì fun àfihàn t;o pé títí.
disposal:n; (Bomb disposal is not common.) (The books are at my disposal.) ìkáwó; Àwon iwé náà wà ní ìkáwó mi. Ìju-nnkan-nù; ìda-nnkan-nù Tà. Ìtèsíwájú nípa títa awon ohun ìní náà ní à n réti láì pefurther asset disposols are expected soon.
dispose: v; (Various objects were disposed on the desk in front of her.) (We should find a better way of disposing of household waste.) tò orísìírisìí àwon nnkan ni won to sí orí tábìlì ìkòwé tó wà níwájú re. jù nù; so nù ; dà nù. A ní láti wá ònà tó dára láti máa da awon ìdòtí ilé nù.
dispute: n; (There was disput among them.)
ìjiyàn; àríyànjiyàn. Aríyànjiyàn wà láàrin won.
dispute: v; (They disputed what they should do.) jiyàn sí, lòdì sí won lòdí sí ohun tó yé kí wón se.
disrespet:n; (I meant no disrespect by the remank.) àìbòwòfún; àìboláfún. N kò gbèrò àibòwòfún pèlú ìsesí mi yen.
disrespectful: adj; (The child was disrespecful to her parents.) jé aláìbòwòfúnni ómo náà se alaibòwò fún àwon obíi rè.
dissatisfaction: n; (Many viewers have written to express their dissatifaction current programmes.) àìtélórùn òpòlopò ònwòye ló ti kòwé láti fi àìtélórùn won hàn pèlú àwon ètò tó n lo.
dissatisfied: adj; I am throughout dissatisfied with your work.) sàìtemi lórùn Isée re sàìtémi lorun pátápátá ni.
dossolve: v; (Water dissolves salt.)yó omi máa n mu iyò yó
distance:n; (What is the distance between the two houses.) ààyè; ìtakété; àlàfo kí ni àlàfp tó wa láàrin awon ilé méjèèjì náà?.
distance: v; (She need to distance hereslf from them.) yapa; jìnà o ye kó jìnà sí won.
distant: adj; (The airport is about ten miles distant from the city.) jìnà; jìn. Pápákò òfuurufú náà fi bíi máìlì méwàá jìnà sí ilú.
distemper: n; (My dog is suffering from distemper.) (I painted my house with distemper.) arùn ajá-òpóòrò. Àìsàn òpóòrò n se ajá mi. òdà ìkunlé mo fí òdà kún ilé mi.
distill: v; (He distilled fresh water from sea water.) pon(otì) ó pon omi òtun lati ara omi òkùn.
distinct: adj: (She hast a distinct advantage over her opponent.) yíyàtò; yanjú; hàn; yà sápá kan ó ní ànfààní to yato lóríi tí àwon alátakò rè.
distinction: n; (He drew a distinction between bith and wealth.) ìyàtò; híhàn gbangba. Ìtayo ó fi ìyàtò hàn láàrin omo bíbí àti orò.
distinguish: v; (The twins are so alike that I can’t distinguish one from the other.) sàmì sí lótò; mò yàtò; se ìyàtò. Àwon ìbejì náà jora won dé ibí pé n ko le mo òkan yàtò sí ekeji.
distress: n; His wild behavious was a great distress to his mother. ìsé; ìpójú; ìrora; ìnira. Ìwà búburú re je ìnira nla fún ìyá rè.
distress: v; (I am much distressed to hear the news of your wife’s death.) mú ìpónju tàbí ìnira bá. Gbígbó tí mo gbó ikú ìyàwó rè inú ìrora bá mi.
distribute: v; (The teacher distributed books in the classroom.) pín olùkó pín àwon ìwé náà ní yàrá ìkàwé.
distribution: n; (They could not agree about the distributon of the profits.)ìpínfúnni; pínpín won kò lè fenu kò lórí bí won yoo ti máa se ìpin fúnní èrè tí won bá je.
district: n; (He hails from Western District.) ekùn; egbègbè; sàkánì ó wá láti ekùn Ìwò oòrùn.
disturb: v; (Please don’t disturb yourself.) rú sókè; tó; dí lówó; yo lénu Jòwó má yo ara re lénu.
distrubance: n; (I don’t want any disturbance.) ìyolénu; ìdààmú; ìdílówó. N kò fé ìyolénu kankan.
ditch: n; (He is as dull as ditch water.) yàrá; ògbun ; kòtò ó tiiri bí omí inú kòtò.
divan: n; (My father sat on a divan bed.) àga ìgokòó gígùn onítìmùtìmù tí ó se é sùn. Bába mi jòkó lórí àga onítìmùtìmù tí ó se e sun
dive:v; (He dove into the bridge and rescued the drowning Child.) mòòkùn; bé sínú omi, ó bé sínú omi láti orí afára, o sì gba omo to fè mu omi yó náà là.
dive: n; (He had a graceful dive.) ìmòòkùn nínú omi ó se ìmòòkùn to dáa nínú omi.
diver: n; (The boy is a good diver.) amòòkun. Amòòkùn gidi ni omokùnrin náà.
divide: v; (The divided the money among them selves.) pín; yà nípá. Wón pín owó náà láàrin ara won.
divide: n; (I stood at the divide of the two separate river.) ààlà mo duro ní ààlà àwon odò méjèèjì.
divine: adj; (He needs divine mercy.) ohun tí òrùn; ti olórun ó nílò àànù olórun. divinity: n; (He studied about the divinity of jesus Christ.) ìwà òrun: ìwà olòrun ó kó nípa ìwà òrun Jesu kírísítì.
divorve:v; (She is divorcing her husband.) yà kò sílè ó ti s ko oko rè sílè.
divoice: n; (They have agreed to have a divoice.) ìkòsílè oko tàbí aya wón ti gba láti ní ìkòsílè.
dizzy:adj; (Chimbing so high made me fee Dizzy.) lóòyì Gígun orí òkè gíga lo jé kí òyì n kó mi lójú.
do: v; (What are you doing this evening.) (What did you eat yesterday.) se kí lo n se ni ìròle yìí. kí- àtóka ìbéère kí lo je lánàá kó nípa mo n kó nipa ede Gèésì.
dodk: n; (I am doing English language. (I am studing English) (The ship was in dock.) ibi ìkan-okò okò ojú omi nàá wà nibi ìkanko/atunse. Ó ti dúró nínú àga ìrojó ní òpò ìgbà.(He has been in the clock several times already.)
dock: (The ferry is expected to duck at 6). gúnlè sí èbítè okò ojú omi náà gbódò gunle sí èbútè ní aago méfa.
doctor: n; (The man has doctor of law.) onísegùn onísègùn ni bàbà mi my father is a doctor oyè òmòwé okùnrìn náà ti gba oyè òmòwé nínú ise òfin.
dodge: v; (He dodged the arrow.) ètàn; yí sí apákan lójìíji; yè bèsé.
dodge: n; (Whan it comes to getting off work, he knows all the dodges.) ogbón èwé ; ogbón àyínnìke. Tí o bá dí kí a máa gbàyè kúrò níbi isé ó mo gbogbo ogbón àyínnìke.
doe: n; (The hunter killed a doe.) abo àgbònrin ode náà pa abo àgbòrín kan.
does: v; (He does it everyday.) se o máa n se e lójoojúmó.
dog: n; (I could hear a dog barking.) ajá mo n gbó tí ajá n gbo.
dogfish: n; (The fisherman killed a dogfish.) ajádò. Apeja náà pa ajádò kan.
doll: n; (She is quite a doll.) omo-lángidi. À fi bí omolángidi.
dollar: n; (You will be paid in American dollars) owó fàdákà àwon aláwò funfun owó fàdákà àwon aláwò funfun ó fi san fún o
domestic:adj; (Goat is a domestic animal.) ti ilé; tí a tù lójú. Ewúrè jé eran ilé.
dominate: v; (She always says a lot of they in in the meetings but she doesn’t dominate.) gàba lé lórí, se olúwa lé lórí ó máa n so òpòlopo òrò nínú ìpàdé sùgbón kò je gàba.
domination: n; (Domination of men over every thing should be stopped.) ìjegàba Ìjegaba àwon okùnrin lórí ohun gbogbo gbódò dópin.
dome: n; (The dome of our church building is very good.) orùlé gongo ti ìdí rè se rìbítí òrùlé ilé ìjósin wa tó se ríbítí náà ára gidi.
domino: n; (The boy is playing with a domino.) igi gbogila tí a kun lódà tí a fi àmì tóó tòò lóó sí lára. Omokùnrin náà n ti igi gbogila ti a kùn tí a fí àmì tóo tòò sí lára seré
dominion: n; (Soon the whole country was under his sole dominion.) ìjoba; ilè oba láìpé yìí ni gbogbo orílè-èdè yìí wà lábé ìjoba rè pátapáta
donate: v; (The charirman donated a car.) fi èbùn fún ; dá alága náà fi èbùn okmo ayókélé sile.
donor: n; (The man was among the donors.) olù fi èbùn silè; olùdá okùnrin náà wà lára àwon to fi èbùn sílè.
done: adj; (Whan you are done perhaps I can say something.) (The meat isn’t quite done yet.) parí Tí o bá are parí bóya mo lè so nnkan kan. Pé, tó. Eran náà ko tìí jina tó.
done: v; (I have done it.) se mo ti se e.
donkey: n; (The man is feeding his donkey.) kétékété okùnrin náà n fún kétékété rè lóúnje.
don’t : v; (Please don’t go.) má se. Jòwó má se lo. doodle: v; (I often doodle when I am on the phone.) yára ko nnkan tàbí ya nnkan mígbà tí a n sòrò tàbi se ohun mìíràn. Mo máa n yára ko nnkan sílè nígbà tí mo bá n lo èro ìbánisòrò.
door: n; (Open the door.) ilèkùn; ojú ònà sí ìlèkùn
door-step:n; (The police turned up on their doorstep at 3 o ‘clock this morning.) àbáwole; enu ònà. Àwon olópàá dé enu òná won ní agogo méta àárò yìí.
doorway: n; (The boy stood beside the Doorway.) férèmù enu ònà omo náà dúró légbèé férémù enu ònà.
dormitary: n; (The school has many dormitories.) iyàrá òpò ènìyàn; ibùgbé òpò ènìyàn. Awon ibùgbé tí òpò èrò n gbé po nílé-iwe náà.
dose: n; (Repeat the dose after 12hours if necessary.)ìwon oogùn ti a lè mu léèkan. Tún ìwòn òogùn náà lo tí o bá seé se léyìn wàkati méjìla.
dot: n; (There ara dots above the letters i and j.) àmì àmì wà lórì leta i àti j.
dot: v; (Why do you never dot you i ?) se àmì sí kí lo de ti o kìí fií fi ami sí i re?
double: adj: (She earns double the work she does.) méjì; ìsépo meji; ìlópo méjì ó n gba ìlópo méjì owó ise tó n se.
double: adv: (I had to bend double to get under the table.) léèmaji; ni ilopo meji mo ní láti bèrè ní ìlópo méjì ju ti àtèyìnwá lo láti lè bó sí abé tábìlì náà.
double:n; (He gets paid double for doing the same job I do.) ìoópo meji o n gba ìlópo owó mi fifun sise iye isé tí mo n se. double: v; (She doubled the blanket and put it under her head.) ló po lónà méjì; jé ìlópo lónà méjì sé po léè méjì ó sé aso ìbora náà po léèméjì o sì fi rorí.
double:decker : (I sat on the upper deck of the double decker bus.) okò alágbèékà méjì mo jókòó ní okè okò alágbèékà méjì.
doubt: n; (There is no doubt at all that we did the right thing.) iyèméjì ; ìréfòó; àìdánilójú; àníàní kò sí àní-àní pé a se ohun tó tó.
doubt: v; (There seems no reason to doubt her story.) siyèméjì; se àní-àní ; ìméfòó ko sí ìdí kan tí ènìyàn fi le se àní-aní nipa ìtan rè
doubtful: adj; (He is doubtful about accepting extra work.) níyèmeji; sìyèméjì ó si n sigèméjì nipa gbígba àfikún isé.
dough: n; (Knead the dough properly.) ìyefun po ìyefun náà dáradára
dove: n; (He killed two doves.) àdàbà ó pa àdàbà méjì.
dove: v; (He dove in the river.) mòòkun ó mòòkun nínú odo.
doze: v; (He dezed off in front of fine.) tòògbé; sùn fééré ó tòògbé níbi tí ó ti n yéná.
dozen: n; (Give me a dozen please.) méjìlá fún mi ní méjìlà jòwó.
drag: v; (He was dragging his feet) (The meeting really dragged.)wó ó n wo èsè nílè. Fà; falè Ipade náà fà.
drag: n; (Having to work late every day is a drag.) ohun tí o fale;ohun tí o sún ènìtàn sisise pé ní gbogbo ojó jé ohun tí o sún ènìyàn
dragon:n; (Dragon is a dangerous animal.) eranko tó jo ònì tí ó si léwu dírágónì Dírágónì jé eranko to léwu.
dragonfly: n; (Dragonflies are often seen over water.) lámilámi. A máa n sábàa rí àwon lámilami lórí omi.
drain: v; (Leave the dishes to drain.) fa omi kúrò; mú gbe fi àwon abó náà sílè kó gbe.
drain: n ; (The drain is blocked.) ihò omi-ilò tí omi n gbà. Ihò omi náà ti dí.
drake: n; (I have a drake.) ako pépéye mo ní ako pépéye kan.
draught: (Can you close the door? There’s an awoful draught in here.) (They were playing with draught.)aféfe tútù. N jé o lè palèkùn dé? Aféfé tútù tó bami lérù wà nínú ilé níbì. ohun ìsire tí a n ta lórí páálí won n fi ayò ti a n ta lórí páálí seré.
draw: v; (The meeting was drawing to a close.) (He drew the chir close to himself.) (She drew back the curtain across the doorway.) ya àwòrán mo lè ya àwòrán tó dára sún mó Ìpàde nána tí n sún mó ìpari. wó/fà ó wó aga náà móra. sí tàbí tì ó da aso títa náà bi enu ònà padà.
drawbridge:n; (They lowered the drawbridge.) afáraá àsún-síhìn-ín-sín-sóhùn-ún wón ré afárá àsún-sìhùn-ín-sún-sòhùn-ún náà sìlè.
drawer: n; (He kept the money in his drawer.) irúfé àpótí kan tí a so mó tábìlì, tí a n pa nnkan mó sí ó fi owó náà pamo sínú apótí lábìlì rè.
drawing-board: n; (He broke the drawing-board.) pátáko ìya-nnkan ó ya pátáko ìya-nnkan náà.
drawing: pín: n; (He bought a packet of drawing pin.) irúfé abéré tí o ní idí pelebe tí a fi n mu ìwe mó pátákó ó ra péélí abéré ìmúwèé mó pátáko.
dread: n; (The prospect of growing old fills me with dread.) èrù; ìfòyà. Èrù ogbó n bà mú
dread: v; (We all dread to think whet will happen if the factory is closed.) nífóyà; bèrù. Gbogbo wá nífoya láti ro lo le selè tí ijé-isé náa bá di détì pa. dreadful: adj; (The noise is dreadful.) bami lérù; fom láyà. Ariwo náà bami lérù.
dream: n; (I had a dream yesterday.) àlá mo lá àlá kan lánàá.
dream: v; (She claims she never dream.) lá àlá o máa n so pé òun kìí lá àlá.
drench: v; (We were caught in the storm and got drenched.) re; rin’fi omi rin. Ojò pa wa a sì rè.
dress: n; (He gest no dress sense.) aso wíwò; òsó kò mo aso ó wò/ kò maraá mù.
dress: v; (He dressed himself.) woso. Ó woso fún ara rè.
dressing table: n; (She sat at the dressing-table combing her hair.) tábìlì onídíngí ó jókòó síwáju tábìlì onídíngí ó n yarun.
dressmaker:n; (I took my mother’s cloth to the dressmaker.) olùrán aso obìnrin; aránse obìnrin tà mo mú aso ìyá mi lo sí òdò aránso tà.
drill: n; (He bought a hand drill.) ohun èlò tí a fi n lu ihò ó ra ohun èlò ìluhò olówó.
drill: v; (He drilled hole in the frame.) (The students were drilled to leave the classroom quickly when the fure bell rang.) lu ihò o lu ihò sí ara férémù náà. Kó Won kó àwon akékòó náà bí wón se lè fu yàrá ìkàwé sìlè kíakía nígbà tí agogo pé iná sé yo bá dún.
drink: n; (Can I have a drink?) ohun mimu.N jé mo lè rí ohun mímú?
drink: v; mu (He drink water.) o mu omi.
drip:n; ohun tí o n ka’n. A gbé kete sí ojú ibi tí àjà tí n jò kí o lè ma gba omi tí o n kan sílè.
drip: v; (We put a bucket under the hole in the roof to catch the drips.) kán sílè omí nnkan sára ìgànná.
drive: v; (Water was dripping down the walls.) (Don’t drive so fast.) (Could you drive me home.) Hinger drove her to steal.) darí ; wà máse wa okò sáré. Fi oko gbé. N jé o lè gbe mi dele Sún Ebi ló sún débì kí o jalè.
driver: n; (She climed into the drive’s seat.) awakò ó gun orí ìjikòó awakò náà
drizzle: n; (A light drizzle was falling.) òjò weliweli òjò weliweli n rò.
drizzle: v; (Drizzle the lemon juice of the fish.) fi omi/nnkan domí wón fí omi osàn wewe náà won eja yen.
droop: v; (Our spirits droop when we heard the news.) ro; sorí ko; rè sílè okàn wa rè sílè nigbà tí a gbò ìròyìn náà
drop: v; (Be careful not to drop the plate.) (He staggared in and dropped into a chair.) (She expects everyone to work till they drop.) já bó ; bó sóra mase jé kí abó náà bó Subu sínú nnkan. Ó n fese kólè wolé ó sì subú sínú àga rè ó fé kí gbogbo ènìyàn máa sisé títí tí yóò fi rè won. dún kù. Níggbèyìn atégùn náà dún ku. At last the wind dropped.
drop: n; (He mixed drops of milk with the cake) (The is a drop in prices.) kíkán ó po kíkan-an wàrá díè mo àkàrà náà. idínku : idínku ti wa lórí iye ojà.
drown: (Two Children drowned after falling into the river.) mumi yó; kú sínú omi omo méjì mumi yo léyìn tí won kó somi.
drowsy: adj; (The tables may make you feel drowsy.) tòògbé; lóra; fà oògùn onkoro náà le jé kí o máa tòogbé.
drowsiness: n; (The drug may cause drowsiness.) òògbé; fífà. Oògùn náà lè fa òògbé.
drum: n; ìlù (He played his drum.) ó lu ìlù rè.
drum: v; (Who is drumming?) lu ìlù Ta ní o n lu ìlù?
drummer: n; . (The drummer are dready to play their drum.) onílù. Gbogbo àwon onólù náà ti se án láti fi ìlù won sere
drumstick: n; (I lost my drumstick white dancing.) òpá ìlù; gòngó mo so òpá ìlu mi nú bí mo tì n jó.
dry: adj; (He store the onions in a dry place.) gberefun ó kó àwon alùbósà náà pámo sìbí tó gbe.
dry: v; (The paint hasn’t dried yet.) gbe odà náà kò tíì gbe síbè.
duck: n; (He feeds his ducks everyday.) pépéye ó máa n fun àwon pépéye rè lóúnje lójoojumó.
duck: v; (He had to duck as he came.) te orí; bèrè orùn o bèrè orùn nígbà tí ó fé gba enu ònà wolé.
due: n; (She is a slow worker but lo give her due she does try hard.) gbèsè; ètó òsìse tó màa n fà ni sùgbón rí a bà le fún un létòo re o mura sísé.
due: adv; (The village lies 5 miles due our town through the door.) lápá.Abúlé náà jé ibùso márùn-ún lépá ilúu wa.
due: adj; (Rose is due to start school.) to asiko ; tó ti tó. Rose ti tó bere ilé ìwé.
duke: n; (The man is a duke.) okùnrin olókìkì olólá tí o ní ipò gíga olókìkì àti onípò gíga ní okunrin náà.
dull; adj; (The programme is a dull programme.) (He eyes were dull.) (The Child is too dull.) (The gate shut behing him with a dull thurd.) (The sky is dull.) (He had a dull pain.) (Maket is dull today.) tí ó sún ènìyàn. Ètò náà jè eto to súnní tó ko dá sasa ojú rè kò dada sasa. Go: Omo náà ti gò ju. Tí dún sókè Ikèkùn náà tí lèyìn rè láìsí ariwo. tí ko mó gaara ojú òrun kò mó gaara. Tí ko fi béè tabí tani púpò. Ara tí ó n ró kò pò. Tí kò yá Ojà ko yá lónìí.
dull: v; (The tablets they gave him dulled the pain for a while.) (He felt dulled and stupid with sleep.) dín kù. Awon oògùn oníkóro tí wón fún un dín irora rè kù fún ìgbà díe. mú gà; mú dè. Orun mú un dè.
dumb: adj; (She was born dumb.) yíyadi: yadi A bíí pèlú yíyadi.
dumb: v; (The BBC denies that its broadcasting has been dumbed down.) dín nnkan kù BBC ta ko pé ìgbóhìn sí afefe àwon ti dúnkù.
durmmy: n; (My mother has a talor’s dummy.) (Don’t just stand there’you dummy.) àwòrán èrè. Iyá mi ní àwòrán ere aránso. Òmùgò; aláìnílàákaye. Mà kàn dúró síbè sá; ìwò òmùgò yìí.
dump: v; pa tì ; kó dà sí ibi kan. Awon kan kàn máa n da ìdòti won wínú odo.
dump: n; (We have to take our own rubbish to the council rubbish dump.) ibi ìdalèsí; ibi ìdòtí. A ní láti ko àwon ìdoti wa lo sí ibi ìdale sí ìjoba.
dumpling: n; (I love to eat dumpling after food.) ìyefun tí a se sóbè mo fèràn láti màa je ìyèfun tí a se sóbè léyìn oúnje
dungeon: n; (Throw him into the dumgeon.) ògbun nla tó sókùnkùn. Gbé e jù sínú `dogbun nlá náà.
during: prep: (I will se you during dry season.) ni ìgbà; ni àkókò. N ó rí o ní àkókò èèrùn.
dusk: n; (The street lights came on at dusk and go off at down.) kò-rí-ni-kò-mo-ni; àsìkò tí ilè n sú In;a àwon òpópónà tán nígbà tí ilè n su ó sì kù nígbà tí ilè n mó.
dusky: adj; (There was dusky light inside the cave.) léúléú. Ìmólè léúléú wà nínú `hò náà.
dust: n; (The furmiture was covered in a thick layer of dust.)ìdòti eruku. Ìdòtí eruku ti ó ki àwon aya náà.
dustbin: n; (I saw a mouse in the dustbin.) ìkólè mo rí eku ilé nínú ìkóle náà
duster: n; (He cleaned the blackboard with a duster.) ìpankanré ó fi ìpankanré pa ojú pátákó náà ré.
dustman: n; (The dustman carried some rubbish on his head.) okùnrin kólèkódòtí okùnrin kolékódòti náà ru ìdòtí sóri.
dustpar: n; (Dustpar is good for domestic use.) ìkólè Ikólè dára fún èlò ilé
duty: n; (It is the duty of a doctor to try to keep people alive.) (The man didn’t pay his exise duties.) ojúse ojúse onísègùn ni láti gbiyanju láti mú ke èèyàn wà láàye. Owó ibodè. Okùnrin náà ko san owo ibodè.
dwarf: n; (He is a short as a dwarf.) aràrá ó kúrú bí aràrá.
dwarf: v; (Our little dingly was dwarfed by the big yacht.) mú tabí eni pé ó kéré òkò ojú nlá náà mú òkò ojú omi kékere wa kere ni wíwo lójú
dye: v; (I am sure she dyes her hair.) re láró ó dá mi lójú pé o máa re irun rè láró.
dye: n; (I like blue dye.) aró mo féràn aró olómi búlúù.
dynamite: n; (He broke the stone with dynamite.)ètu alágbara tí a fi n fó òkúta ó fi èti alágbára tí a fi n la òkúta fó òkúta náà


text: 1Man Pɔɔl un sá Unimbɔti tɔntɔnliu ki sá Yeesu Kriisitoo kpambalee di ŋmàń takalda nee kí tīī sii Tiiti. Úǹ di túnní-mi ḿ yàntī bin Unimbɔti lútì bí nīn sá u-yabee ń fɔ̃ɔ̃-u kí kíí, kí béé nnimbɔtisan baamɔni, 2ní bí ŋmā kí nīn kíǹ ki máká mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee pu. Doooo jaanjaan ní Unimbɔti un kaa mɔ́ntée pɔ̃oǹ yii u dàá tīī-ti dimaŋfal gbanti. 3Ŋyunti bāańee, ní ti-Fiiliu Unimbɔti dī u-nyɔɔbundi pu ki nyántì tin u nìn pɔ̃oǹee ki dàkā-ti. Dinyɔɔbundee di sá din u ŋúbiǹ-mi ki bí yii ḿ nīn sòoǹee. 4Sii Tiiti un kpántì m-ba bindi pu jipɔɔn ti-kɔkɔ nín fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kííyee puee ní m ŋmàń takalda nee kí tīī. Ti-Baa Unimbɔti nì Yeesu Kriisitoo ti-Fiiliu ń ŋá-si tiŋan, kí tīī-si ŋgbansɔŋfi. 5M yāntì-si Kreeti tiŋkin yii á púntí kí bɔ́ntí ditundi din kíǹ niinee, kí kàan̄ bikpilib Kriisitoo nikitiŋ kansikin kitiŋ sá kamaa poon, kii m nín nìn péē tùkū-si puee. 6Kriisitoo nikitil kpiliu máaǹ bí taa ká u-pu ibɔkpiti iba, kí nīn cáá unimpubaanti, u-biyaamu ń nīn sá bin fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí ki sá mun pu binib kaa sòoǹ yii mu-bimbim kaa ŋān̄, muaa tɔ́ binibee. 7Di sá yii un kpòotī Kriisitoo nikitilee tundi di sá ú nīn kpèé Unimbɔti tundi ń còom̀, an puee waa máaǹ bí ká u-pu ikpiti iba, ú taa nín̄ sá ulambidaan nì uŋuudaan nì udanyɔgbil, kí taa nín̄ sá kìlkil niliu nì un dì isaŋkpiti pu ki kāntí animilee. 8Ama ú nīn fòol̄ binicambi tiŋan, kí nīn néeń tin ŋān̄ee, kí nīn cáá iciin, kí nīn bí deedee ki sá circir, kí nīn ŋūǹ ki ŋúb̀ u-ba. 9U máaǹ kí nīn kpáafí tibɔŋmanee án píkí kii bi nín dàkā-tì puee, an nín dàá ŋá pu ú ŋmā kí nīn cáá tibɔŋman gbantee ki tìì binib kunyannyaauee, kí kpáàā dàkà bin mun kaa là tibɔti gbantee bi-yìntitamee. 10Di sá yii binib tikpil bí ki gáatì ki cáá tibɔfan ki kíiĺ binib, bin péēyì diyilee di sá Juuda yab kansikin biba. 11Á pìin̄-bi nsan bí taa ti sòoǹ, kun puee bi dàkà tin kaa máaǹ bí dàkèe, ki bíiĺ adicammɔn, ki dì icoo sani míǹ kí ŋmā kí ká animil. 12Bi-bɔnaatiliu ubɔ, u sá ukreetija di nìn lī yii: “Kreeti tiŋki yab péēsá binyimɔndambi ní, ki cáá ntoom kii ipeecuncutee, ki sá biwutijoodambi, ki sá bipoofub.” 13Kijapaayee nín lī puee, waa mɔ́ntì. An puee, á kpìin̄-bi tiŋan an nín dàá ŋá pu bi-fookiiu ń nīn sá ibaamɔn yɔuee, 14bí yàntī titiŋkpikibɔti tin Juuda yab cáá ki máafée, nì binib bin fá ibaamɔn saŋŋu ki yɔ̃oǹ bíǹ bi-ba marabee bɔti. 15Binib bin bí circiree, tikɔkɔ sá circir ní ki tīī-bi, ama bin kaa fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kíí ki kɔ́ tijɔkɔndee, tiba kpá ki bí bíǹ cee circir, kun puee bi-landɔkɔi nì bi-ciini kɔ́ tijɔkɔndi. 16Bi gà bi-biŋŋi yii bi nyí Unimbɔti, ní bi-tuuŋŋi ŋin bi ŋáańee dàkà yii baa nyí-u. Bi sá bikpitib ní ki gáatì, kaa ŋūǹ kí ŋá ditummɔntiil báà diba.


text: 1“Taa nín̄ sòom̀maan tɔb bɔti, an nín dàá ŋá pu ní Unimbɔti ń taa láā sòoǹ ni mun yatee. 2Min min ní a dì kí sòoǹ a-nabiki bɔtee, míǹ ní Unimbɔti dàá dī kí sòoǹ si mun yati: a nín ŋmàntī min kí tīī a-jutee, míǹ ní u dàá dāá ŋmàntī kí tīī si mun. 3Ba pu ní a wāĺ kimɔmbiki kin kā a-nabiki nimilinee, ní kaa wāĺ didɔjal din kā sii a-ba yalinee? 4Mana ní a ŋūǹ kí lì yii: 'M-nabiki, yàntī ḿ lēē-si kimɔmbiki a-nimilin,' ŋyunti ŋun didɔjal kā sii nimilinee? 5Mpoonnyoondaan, péé kí lēēdidɔjal din kā sii a-ba nimilinee kí wàatī, ní kí nín wāl̀ mmɔntiimin kí lēēkimɔmbiki kin kā a-nabiki yalinee. 6“Ní taa dū tin bí circiree kí tīī iboo, i dàá fàtīí tòntī-ni; kí taa dū ni-beedimbiliŋ kí lúkú afab, bi dàá tāā kí bīil̀.” 7“Mèèmaan Unimbɔti, u dàá tīī-ni; nyàab̀maan, u dàá yàntī ní ká; fáámaan, u dàá pìitī-ni kipunyɔkɔ. 8Kun puee sii un yaa mēēUnimbɔti tibee see ú tīī-si kudɔŋu, ní sii un yaa nyàab̀ tibee see á ká kudɔŋu, sii un yaa tí yú ki fátée see bí pìitī-si. 9Ni-kansikin ubɔ jipɔɔn di yaa mēē-u kpɔnɔ, u kíikí kí dū ditaŋkpal kí tīī-uaaa? 10U yaa tí mēē-u ujɔm, u kíikí kí dū ukoobu kí tīī-uaaa? 11Nimbi binikpitib nyí kí tīī ni-biyaamu tiwammɔntiil, kin miŋa pu ní ni-Baa un bí yilpuee di kaa nín ŋūǹ kí dū tiwammɔntiil kí tīī bin mèé-uee? 12“Min ní ni yaa là bí ŋá kí tīī-nee, nín̄ ŋáaḿmaan míǹ ki tìì bí mun. Mooisi marab nì Unimbɔti bɔnaatiliibi takaldab nín lì puee dee.” 13“Dīmaan kipunyɔkɔwaai kí kɔ́. Kun puee kipunyɔkɔ nì nsan ŋun waayee di cáǹ binib diwaŋkilin, niin ní kunipaau nɔ́ɔ́. 14Ama kipunyɔkɔwaai kin pɔ̄ɔ̄ dijitilee nì nsan ŋun kaa wāāyee di cáǹ binib dimaŋfal laŋki, binib fiii di kāntí-ŋu kí dī.” 15“Ní nīn nyím̀maan ni-ba nì bin yíì bi-ba yii Unimbɔti bɔnaatiliibi kin kaa sée. Bi yaa dòoń ni-ceeyee, bi bí soooo kii ipiiyee, ama ní bi-pɔbiliŋ sá isaakpan, ki cútí. 16Bi-tuuŋŋi ní ni dàá dūú béé-bi, kun puee baa tòɔ́ atùun abɔjanaakun pu, kaa tí kìtī kɔŋkib bukuŋkumbu pu. 17Busumɔntiibu sá kamaa lòoǹ asubimɔnti ní, ní busukpitibu lòoǹ asubikpiti. 18Busumɔntiibu kaa ŋūǹ kí lòoǹ asubikpiti, míǹ ní busukpitibu kaa ŋūǹ kí lòoǹ asubimɔnti. 19Isufi in kɔkɔ kaa lòoǹ asubimɔntee, bi dàá gāā-i ní kí tɔ̄ ŋŋmin. 20An puee, bin yíì bi-ba yii Unimbɔti bɔnaatiliibi kin kaa sée tuuŋŋi ní ni dàá dū kí béé-bi.” 21“An kaa sá bin kɔkɔ yíì-mi yii: 'M-Dindaan, M-Dindaanee' di dàá dāá kɔ́ Unimbɔti beelin, asee bin ŋáań min m-Baa un bí yilpuee lèe baba di dāa kɔ́ò. 22Ibɔsoon dalee binib tikpil dàá dāá lì-mi yii: 'Ti-Dindaan, ti-Dindaan, a-yindi puee Unimbɔti kaa nìn sòon̄ nì ti, ti dūu nāatì binibaaa? Taa jìn̄ arasiniibi a-yindi puɔɔɔ? Taa ŋáaǹ maamaacib a-yindi puɔɔɔ?' 23Niinee ní ḿ dāá tùkù-bi yii: 'Maa nyí-ni ki ká kpataaa. Sútímaan niin kí wàatī-mi, nimbi bikpitiŋaliibee dee.' ” 24“Míǹ ní un kamaa yaa gbìl̄ man bɔti tin m sòon̄ nee ní ki yaa kíǹ ki ŋáań mimmee, udaan náań nì uciŋfiti un máń u-diiku ki tɔ́kɔǹ ditaŋkpal puee ní. 25Utaa dɔ́miń ki nìn̄, ní nnyiŋgbeen dɔ́miń ki léeǹ kudiiyee pu, ní kubuŋkpaaŋŋu jítì, ama kudiiyee kaa lítì, kun puee ku tɔ́kɔ́ ditaŋkpal pu. 26Ama un kamaa di yaa gbìl̄ man bɔti tin m sòon̄ee ní kaa ŋáań mimmee náań nì ugbaan un máń u-diiku ki tɔ́kɔǹ dibul puee ní. 27Utaa dɔ́miń ki nìn̄, ní nnyiŋgbeen dɔ́miń ki léeǹ kudiiyee pu, ní kubuŋkpaaŋŋu dɔ́miń ki jítì, ní ku lítì ki nàn̄ dúsídusi.” 28Yeesu nín sòon̄ ki dàkā samaayee ki dɔ́òyee, ní u-dàkatam gbanti kɔ́-bi tikpil, 29kun puee úǹ dàkatamee cáá mpɔn, kaa bí kii bimaradakaliibi yamee.


text:
Srinivasa Ramanujan
Srīnivāsa Aiyangār Rāmānujam FRS, daada bi Srinivasa Iyengar Ramanujan ipejade (ìrànwọ́·ìkéde) (Tàmil: சீனிவாச இராமானுஜன் or ஸ்ரீனிவாஸ ஐயங்கார் ராமானுஜன்) (22 December 1887 – 26 April 1920) je ara India olusemathimatiki ati akekofunraeni to, lai gba eko alagbese kankan ninu mathimatiki ogidi, ko ipa pataki si ituwo onimathimatiki, iro nomba, awon eseese alailopin ati awon ida aromoniso. Talenti Ramanujan je siso, latowo eni pataki olusemathimatiki ara Ilegeesi G.H. Hardy, pe o wa niduro kanna bi ti awon olusemathimatiki bi Euler, Gauss, Newton ati Archimedes [1].
A bi ni Erode, Tamil Nadu, India, Ramanujan koko pade mathimatiki alagbese nigba to to omo odun 10. O fi ebun re ori re han, won si fun ni awon iwe lori trigonometry agbega ti S. L. Loney ko.[2]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ C.P. Snow Foreword to "A Mathematician's Apology" by G.H. Hardy
- ↑ Berndt, Bruce C. (2001). Ramanujan: Essays and Surveys. Providence, Rhode Island: American Mathematical Society. pp. 9. ISBN 0-8218-2624-7.


text: 1Mimmee, ti ká yii ti nín fɔ̃ɔ̃-u ki kííyee pu ní ti kpántì deedeedambi Unimbɔti nimiin, ní ti nì Unimbɔti kansikin ŋáŋkì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo pu. 2Yeesu Kriisitoo puee ní ti ŋúń ki jéetì diyimɔɔl din poon ti bí nee, ti nín fɔ̃ɔ̃-u ki kííyee pu. Ní kun mɔ̄ǹ-tee di sá ti cɔ́tí yii ti dàá kɔ́ Unimbɔti nyootin. 3Ali gba, ti nín jīǹ falaa puee, an mɔ̄ǹ-ti, kun puee ti nyí yii falaa di yàntī unil ń pɔ́ɔǹ u-ba, 4ní dipɔɔndi ń yàntī unil ń ŋmā kí já kí nyā diniminaamandin, ní ki kíǹ ki kā ki cɔ́tí yii Unimbɔti nín lī puee u dàá ŋá míǹ. 5Taa cɔ́tí fam, kun puee Unimbɔti pú-ti u-Fām min min gbēentí ti-pɔbiliŋ Unimbɔti neendee. 6Ti nín nìn dáá bí iwɔfin ki ná Unimbɔtee, ní ŋyunti ŋun u yɔ́oǹee bāań, ní Kriisitoo kpíì binikpitib pu. 7An pɔ̄ɔ̄ unil ń kíí kí kpú deedeedaan pu, an yaa yíì ní ni kāntí ubɔ ń kíí kí kpú unimɔnti pu. 8Ama Unimbɔti dàkà-ti u nín néeń-ti min bulfee di sá yii, ŋyunti ŋun ti dáá sá binikpitibee, Kriisitoo kpíì ti-pu. 9U nín kpíìyee, ní u-fatikuu yāntì ti kpántì deedeedambi Unimbɔti nimiin. Kin, an dàá ŋá mana ní kɔŋkɔnnee waa làá ŋmā kí fīī-ti tí taa kɔ́ Unimbɔti ŋuulin? 10Dooooyee, ti nìn dáá sá Unimbɔti nannanliibi ní, ní u-Jipɔɔn kúm di ŋáŋkì ti-kansikin, ní ti kpíikì. Kɔŋkɔnnee, ti kpíikì ki dɔ́ò, ní u-Jipɔɔn bí dimaŋfalin, kin, an dàá gítī ŋá mana ní taa làá ká difiil? 11Tiba mun gítī sò: ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo yāntì ti nì Unimbɔti kansikin ŋáŋkèe, ní ti bí ki fàal̀ Unimbɔti pu. 12Unibaanti Adam pu ní ikpiti dī ki kɔ́nní duulnyan, ní ikpitee cáań ŋkúm, ní báà ŋma kúù, kun puee báà ŋma ŋá ikpiti. 13Dooooyee, kí wàatī Unimbɔti ń nìn tīī Mooisi marabee, ikpiti nìn péēbí kitiŋ pu dee. Míǹ ní marab yaa kpá, baa ŋūǹ kí lì yii unil ŋá ikpiti. 14Nì míǹ kɔkɔee, kí yòon̄ Adam yuntiŋu kí dāá sāā Mooisi yuntiŋuee, ŋkúm di nìn jíń báà ŋma, ki kpáaǹ binib bin kaa ŋá ikpiti kii Adam nín ŋá puee. Adam nìn sá Yeesu un dāa dɔ́miń boonee naŋku ní. 15Ama Adam yìntitam nín cáań-ti tiŋyee kaa pēē nì tin Unimbɔti pūǹ-ti faalaayee. Tiŋman, binib kupaau kpíì unibaanti Adam yìntitam pu, ama Unimbɔti nín ŋáań binib tiŋan puee, ní u dū diyimɔɔl bulfi ki pú binib kupaau unibaanti Yeesu Kriisitoo pu. 16Unimbɔti pɔl nín tūǹ ditundi diŋyee nyáń di-ba nì unibaantee kpitii tundi. Unibaantee kpitii nín cáań-ti kun kuŋyee di sá ŋkúm. Unimbɔti ŋanti tin u pú-ti faalaayee nín cáań-ti kuŋyee di sá, a-kpitii yaa yāntì ki wīikí min kamaa, see ú dūú pɔ̄-si. 17Tiŋman, unibaanti yìntitam pu ní ŋkúm jíń báà ŋma. Ama Yeesu Kriisitoo ubaanti pu ní binib fɔ̃ɔ̃ tiŋan tin bulfi Unimbɔti ŋée. U pú-bi bí nīn bí deedee u-nimiin, bidambi ń nīn cáá mmaŋfafɔkɔn kí jī dibeel. 18Kii Adam baba kpitii nín cáań nnibiyaamu kɔkɔ ŋkúm puee, Yeesu Kriisitoo tundi din u túń nì deedeeyee yāntì nnibiyaamu kɔkɔ ŋūǹ kí kpántí deedeedambi kí ká mmaŋfafɔkɔn. 19Kii unibaanti yìntitam nín kɔ́ǹ binib tikpil ikpitin puee, míǹ ní unibaanti nín tɔ́ Unimbɔti puee di cāntì binib tikpil dàá kpántí deedeedambi. 20Mara úǹ dɔ́miń ikpiti ń wíiǹ ní. Ama ikpiti yaa yāntì ki wīikí min kamaa, Unimbɔti ŋanti wīikí ki jítiǹ-i. 21An di yì-tì ní, kii ikpiti nín nìn jíń báà ŋma ki cáań ŋkúm puee, Unimbɔti ŋanti kíǹ ki jīǹ mpaan binib ń kpántí deedeedambi kí fɔ̃ɔ̃ dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo pu.


text: 1Mimmee, tí lì yii ba? Tí nīn gbíntìi ŋáań ikpiti ní Unimbɔti ŋanti ń wíiǹaaan? 2Aayee, kpataaa! Timbi bin kpíì ikpiti jandi puee, mana ní ti gítī ŋūǹ kí nīn bí ki ŋáań ikpiti? 3Naa nyí yii, timbi bin kɔkɔ bi fùl̄ Unimbɔti nyim ti ŋá ubaanti nì Yeesu Kriisitooyee, ti kpáfì ki kpíì u-kúm min u kpíìyee níiin? 4Kii bi nín fùl̄-ti Unimbɔti nyim puee, bi síb́-ti tí nīn bí ŋkúmin nì Yeesu dee, ní kii ti-Baa Unimbɔti nín dū u-pɔŋkpaaŋŋu ki fīkitì Yeesu Kriisitoo ditaŋkpiilin ki fātìi gíiǹní-u dimaŋfalin puee, mimmee, ti nì u kɔkɔ di kíǹ ki bí dimaŋfapɔndin. 5Di sá yii timbi nì u yaa kpáfì ki kpíì u-kúmee, míǹ mbaantiim ní ti nì u kpáfì ki fīkitì difìkitibaantiil. 6Tí béémaan yii, ti nín nìn bí min min dooooyee, ti-bimbim gbanti kpíì nì Yeesu ndɔpuntikaa pu. Mimmee ti-bimbikpitim kpíì dee, tí taa ti nín̄ sá ikpiti yumbui. 7Di sá yii un yaa kpíìyee, úǹ nyáń ikpiti ŋaan dee. 8Ti nì Kriisitoo yaa kpáfì ki kpíì, ti nyí yii ti nì u dàá kpāfì kí nīn tí bí dimaŋfalin. 9Ti nyí yii, Kriisitoo nín kpíì ki fātìi fīkitèe, waa ti bí kí kpú ŋwiin dal, ŋkúm kaa ti cáá u-pu mpɔn. 10U nín kpíìyee, u kpíì diba pu ki kúntì ikpiti, ní kaa ti dàá kpú jaanjaan. Kɔŋkɔnnee, u nín bí dimaŋfalinee, u bí ki tīī Unimbɔti ní. 11Míǹ mbaantiim, ni nì Yeesu Kriisitoo nín ŋá ubaanti puee, ni mun ń nīn nyí yii ni kpíì ikpiti jandi pu, ki kíǹ ki bí ki tīī Unimbɔti. 12Mimmee, ikpiti ń taa ti jī ni-wunti tin bí ki dàá dāá kpúee-ni mpaan, ní taa nín̄ nɔ́ɔ́ ni-landɔkɔkpitii nín là puee. 13Ní taa ti dū ni-wunti jaŋŋi kí tīī ikpiti ń nīn cáá-ŋi ki ŋáań min kaa bí deedeeyee; dūmaan ni-ba kɔkɔ kí tīī Unimbɔti, kii binib bin kpíì ki fīkitèe, ú nīn cáá ni-wunti jaŋŋi ki tūǹ atuun ŋin bí deedeeyee. 14Di sá yii ikpiti kaa ti máaǹ kí nīn jīǹ ni-pu mpaan, kun puee marab kaa ti cí-ni, Unimbɔti ŋanti di kíǹ ki cí-ni. 15Mimmee, tí lì yii ba? Tí nīn gbíntìi ŋáań ikpiti kun puee marab kaa ti cí-ti, Unimbɔti ŋanti di kíǹ ki cí-tee puɔɔɔ? Aayee, kpataaa! 16Naa nyí yii a yaa sīntiǹ a-ba taapu ki tīī unil ki tūǹ u-tundee, a kpántì uyumbu ní ki tīī udaan un a sīntiǹ a-ba ki tīīyeeee? A ŋūǹ kí sìntīǹ a-ba kí tīī ikpiti in dàá cáá-si ŋkúminee, ki tí ŋūǹ kí sìntīǹ a-ba kí nīn tɔ́ Unimbɔti kí kpántí deedeedaan. 17Ama tí jāam̀maan Unimbɔti kun puee ni nìn sá ikpiti yumbui dooooyee, ní kɔŋkɔnnee ni sīntiǹ ni-pɔbiliŋ kɔkɔ ki tīī ibaamɔn in bi dàkā-ni kii bi nín dàkà an kɔkɔ puee. 18Ni nyáń ikpiti yuŋkun ki kɔ́ deedee tuuŋŋi yuŋkun dee. 19Ni nín kaa gbìl̀ tibɔti taapu malaayee pu ní m dū kuyuŋu bɔti tin tin binib nyée ki dūu ŋá tibɔŋmantikaal. Di sá yii, dooooyee, ni nìn dù ni-wunti jaŋŋi ní ki tìì tijɔkɔndi, ki ŋáań min kaa kítèe ní ki mɔ̄tìi kɔ́ diyintilin. Kɔŋkɔnnee, ní fàtīí dūmaan ni-wunti jaŋŋi kí tīī deedee tuuŋŋi kí kpántí circir nib. 20Dooooyee, ŋyunti ŋun ni nìn sá ikpiti yumbuiee, ni nìn tɔ́ ni-ba tiba kaa páb́-ni ní ŋá min Unimbɔti lèe. 21Ba biliŋ ní ni nìn lòoǹ ní? Atuun ŋin ni nìn ŋáaǹee, díǹ pu nee ŋi cáá-ni icoo, atuunee di cāabìń ŋkúm. 22Kɔŋkɔnnee, ni nyánní ikpitin ki kpántì Unimbɔti yumbui. Abil ŋin ni lòoǹ niinee di sá circir tuuŋŋi, ní boonee, dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee dɔ̄ ki cí-ni. 23Tipaal tin ikpiti pèe di sá ŋkúm, ama tin tin Unimbɔti pūǹ faalaayee di sá á ŋá ubaanti nì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo kí ká dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee.


text: 1Míǹ boonee, Yeesu nìn kíǹ ki bíī yìiǹ Gaaliilee timmun, kaa là kí yìiǹ Juudee watil, kun puee Juuda yab yidambi nìn nyàab̀ kí kpò-u. 2Juuda yab jiŋaaliu un poon bi nìn gà tibìńee tɔ́obińee, 3ní Yeesu naalib bí-u yii: “Nín̄ cá Juudee, an nín dàá ŋá pu a-boonnooliibi mun ń tin ká atuun ŋin a ŋáańee. 4Unil yaa là bí ká-uee, waa gítī tūǹ u-tuuŋŋi dibalin, míǹ puee, ŋá a-tuuŋŋi gbanti báà ŋma ń ká.” 5Di sá yii Yeesu naalib mun gba kaa nìn là kí fɔ̃ɔ̃-u kí kíí. 6Niinee ní Yeesu kíí-bi yii: “An yaa sá nimbee, iyunti kɔkɔ péēŋān̄ ki tīī-ni ní, man yuntiŋu kaa láá bāań. 7Duulnya yab kaa ŋūǹ kí nīn ná nimbi, ama bi ná man, kun puee man sòoǹ yii tin bi ŋáańee sá atuŋkpiti. 8Nimbi nín̄ cámaan jiŋaal gbanti. Man kaa làá cù. Di sá yii m-yuntiŋu kaa láá ŋmāntì.” 9U lī-bi mimmee, ní ki gbíntìi kā Gaaliilee. 10U-naalib búntì jiŋaal gbanti, boonee ní ú mun dāa dī dibalin ki cūtì, kaa là bí ká-u. 11Jiŋaal gbantinee, Juuda yab kpilib nìn nyàab̀-u ki bàlfī tɔb yii: “U nín bí la dee?” 12Ní binib tikpil nìn lɔ́kɔfí Yeesu bɔti pu samaa kansikin, biba bí yii: “U sá unimɔnti.” Ní biba mun bí yii: “Waa sá unimɔnti, u sá uŋmatinli ní.” 13Míǹ puee, ubɔ kaa nìn sòoǹ mpɔn, di sá yii bi nìn fàŋkí Juuda yab kpilib. 14Bi jíń jiŋaal ki kɔ́ kansikinee, ní Yeesu nín jɔ́ḿ Kunimbɔtidiin ki cūtìi bíī dàkà binib. 15Juuda yab kpilib nìn bākatì seeee, ní ki bíī lì yii: “An ŋá mana ní unil nee nyí Unimbɔti takaldau míǹ, úǹ un kaa ŋá an sukuliuee? ” 16Ní Yeesu bí-bi yii: “M-dàkatam nee nyēeń un túnní-mee cee ní, an kaa sá man m-ba dàkatam. 17Un yaa là kí ŋá min Unimbɔti lèe, udaan dàá béé m-dàkatam nee yaa nyēeń Unimbɔti ceeyaaa an yaa tí sá man m-ba pɔŋŋu pu ní m dàkà. 18Un sòoǹ u-ba bindi puee nyàab̀ kí yòon̄ u-ba yilpu ní, ama un nyàab̀ kí yòon̄ un túnní-uee yindi yilpuee di cáá ibaamɔn, nnyimɔn kpá udaan úǹ-ni. 19Mooisi di nìn tīī-ni marab àá an kaa sá míǹ? Kin, ba ŋá ní ni-kansikin báà ubɔ kaa tɔ́ marab gbanti? 20Ba di yì-tì ní ni là kí kpò-mi?” Ní samaayee bí-u yii: “Arasinii kā a-pu níiin? Ŋma di là kí kpò-si ní?” 21Ní Yeesu kíí-bi yii: “Ditumbaantiil din m ŋá ŋwiŋŋuŋfikaa dalee pu ní ni kɔkɔ bākatì nee. 22Ama ni kíikí ki gífí ni-biyaamu ŋwiŋŋuŋfikaa dal, kun puee Mooisi di nìn tīī-ni mara gbanti. (Ama an kaa nìn sá Mooisi di náanní, doooo ni-naanjab ní an nìn kíliń.) 23Ni nín kaa là kí yìntī Mooisi marabee puee, ní ni gífí ŋwiŋŋuŋfikaa dal. Mimmee, ba pu ní ni fɔ̃ɔ̃ man pu diŋuul yii m cáaǹ uninja ubɔ weeni kɔkɔ ŋwiŋŋuŋfikaa dal? 24Ní taa pò digàndi ama ní tɔ́kɔń ibaamɔn pu kí sòoǹ nì deedee.” 25Niinee ní Jeerusaleem yab biba bíī lì yii: “An kaa sá un bi là kí kpòee deeee? 26Kin, an ŋá mana ní u yú ki tɔ́ u-ba mpaampiin pu doo ki sòoǹ, ubɔ kaa bíī lì-u tiba! Àá biyidambi kalin béè yii úǹ di sá Kriisitoo ní? 27Ama uninja nee úǹ-uee, ti nyí laakin u nyánnée, an yaa sá Kriisitooyee ubɔ kaa dāa béetí laakin ní úǹ sée.” 28Ŋyuntee, Yeesu nìn bí Kunimbɔtidiin ki dàkà, ní ki téeń mpɔn yii: “Ni nyí-mi, ki nyí laaŋkin mun m sée. Maa dɔ́miń m-ba pu, un sá ibaamɔndaanee di túnní-mi, ní naa nyí-u. 29Ama man nyí-u, kun puee u-cee ní m nyánní, úǹ di túnní-mi.” 30Niinee ní bi bíī nyàab̀ kí cúú-u, ama báà ubɔ ŋal kaa máań u-pu, kun puee u-yuntiŋu kaa láá bāań. 31Samaa kansikinee, binib tikpil nìn fɔ̃ɔ̃-u ki kíí, ní ki bíī cáá yii: “Mimmee, Kriisitoo yaa láā bāańee, u dāa ŋūǹ kí ŋá maamaacib kí jītíǹ kijapaai nee deeee?” 32Fariisab nín gbìl̄ samaa bíī sòoǹ Yeesu pu mimmee, ní bi nì bisaraaŋakpilib tú soojab ń cù kí cúuń-u. 33Ní Yeesu tùkū-bi yii: “Ŋyunti fiii ní m dàá gítī ŋá ni-kansikin, ní kí nīn gítí un túnní-mee cee, 34ní ni dàá dāá nyàab̀-mi, kaa làá ká-mi, kun puee naa làá ŋmā kí dāan̄ laakin m dàá nīn bée.” 35Niinee ní Juuda yab kpilib bíī bàlfī tɔb yii: “La ní u dàá cù ní ki nín tùkū-ti yii taa làá ŋmā kí ká-u? Àá, u dàá kalin cù Juuda yab bin yàl̄ ki kɔ́ Greekib timmunee cee kí dàkà Greekib Unimbɔti bɔti ní? 36U nín bí yii: Ni dàá nyàab̀-mi, kaa làá ká-mi, ki gítī lī-ti yii: Naa làá ŋmā kí dāan̄ laakin m dàá nīn bée, taapu nín sá yii ba dee?” 37Ŋwiin ŋun jiŋaal kúntée bɔti di nìn páb́. Ŋwiin gbanti ní Yeesu nìn yúl̀ samaa kansikin ki téeń yii: “Un ní nnyinnyoo yaa cááyee ń dāan̄ m-cee kí nyò! 38Un di yaa fɔ̃ɔ̃-mi ki kííyee, nnyim min tìì dimaŋfalee dàá kpántí mbun kí nīn pùub̀ udaan pɔbilin, kii Unimbɔti takaldau poon an nín ŋmàn̄ ki síiǹ puee.” 39Bin fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kííyee nín dàá fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti Fām miŋyee pu ní Yeesu nìn bíī sòoǹ nì bi. Ŋyunti gbantee, Unimbɔti Fām kaa láá dɔ́miń kun puee Yeesu kaa nìn dáá fɔ̃ɔ̃ u-nyooti. 40Kunipaauee kansikin biba gbìl̄ an nyɔɔbuŋŋee, ní ki bí yii: “Unil nee lafun sá Unimbɔti bɔnaatiliu un ti cée ní!” 41Ní biba mun bí yii: “Úǹ di sá Kriisitoo!” Ní biba mun gítī bí yii: “Kriisitoo ŋūǹ kí nyānní Gaaliileeee? 42Ama Unimbɔti takaldau tùkù-ti yii Kriisitoo dàá dāá nīn sá Dafiidi maaliŋun, ní ki sá Beetleem, kitiŋ kin ni Dafiidi nìn sée.” 43Yeesu puee kunipaauee nìn cúū yākatì mili. 44Ní bi-kansikin biba bàà nìn là kí cúú-u, ama báà ubɔ ŋal kaa máań u-pu. 45Soojab nín fātìi gítì bisaraaŋakpilib nì Fariisab ceeyee, ní bi bālfì soojabee yii: “Ba ŋá ní naa cáań-u ní?” 46Ní soojab kíí-bi yii: “Doooo nee, taa láá ká ubɔ sòoǹ kii kijapaai nee!” 47Ní Fariisab fātìi bí soojabee yii: “Ni mun yāntì u kíil̀-ni naaan? 48Ni ká biyidambi kansikin ubɔ àá Fariisab kansikin ubɔ fɔ̃ɔ̃-u ki kííi? 49An sá binifantantiibi bin kaa nyí Unimbɔti marab ki sá mbusudambee, bíǹ di fɔ̃ɔ̃-u ki kíí.” 50Niikoodeem un nìn cūtìi ká Yeesu ŋyunti ŋubɔee mun nìn ŋmàl̄ Fariisab kansikin, úǹ di bí yii: 51“Ti-marab poonee, an pú-ti nsan tí kpò unil bɔti fam, kaa bālfì-u ki béè kun u ŋéeee?” 52Ní bi kíí-u yii: “A mun sá Gaaliilee níiin? Nyàab̀ Unimbɔti takaldau poon kí kpèè! A dàá ká, baa ŋmàn̄ yii Unimbɔti bɔnaatiliu ubɔ dàá nyānní Gaaliilee!” [ 53Niinee ní bi-kɔkɔ yāaǹ ki nín kùn̄ bi-dumpui.


text: 1Kriisitoo nyántì-ti kuyuŋun tí nīn tɔ́ ti-ba ní. Míǹ puee, ní nīn bímaan dibatɔlee ni, kí taa gítī kɔ́ kuyuŋun. 2Ní pīlfìmaan-mi! Man Pɔɔl bíī tùkù-ni yii, ni yaa yāntì bi gíí-nee, naa ti bíī páatí tiba Kriisitoo pu. 3M dàá gítī bùsì kí tùkù uninja sá kamaa un yaa yāntì bi gíí-uee, yii an bàlfī ú nīn ŋúb́ Mooisi marab kɔkɔ ní. 4Nimbi bin kɔkɔ nyàab̀ kí nīn bí deedee Unimbɔti nimiin nì marab ŋúbitam puee, ni nì Kriisitoo yākatì tɔbin, ni nyáń Unimbɔti bìintamin. 5An yaa sá timbee, ti máká ní ki kā ki cí kí kpántí deedeedambi Unimbɔti nimiin, kun puee ti fɔ̃ɔ̃ Kriisitoo ki kíí ní Unimbɔti Fām bí ti-ni. 6A yaa kpántì Yeesu Kriisitoo yɔuee, a yaa gííyaaa a yaa kaa gííyaaa, an kaa páb́, kun di páb́ee di sá a-fookiiu ń nīn tūǹ ditundi nì dineendi. 7Ni nìn còom̄ tiŋan. Ŋma di līkiǹ-ni ní gbèen̄ kí taa ti gbìl̄ kí tīiǹ ibaamɔn ní? 8An kaa sá un di yíì-ni ní nīn nɔ́ɔ́-uee cee ní tíǹ nyánní. 9Kpɔnɔ nyɔkɔŋu fiii di yàntī kpɔnɔ saabu kɔkɔ jɔ́ḿ. 10Ama man máká ni-pu yii ti-Dindaan puee naa làá kpántí ni-landɔkɔi. Un di yaa cáań fìkìlfikil ni-kansikinee, báà udaan yaa yāntì ki sá un, ditafadaaldi dɔ̄ ki cí-u. 11Nnabiyaamu, m yaan bíī tùkù binib yii an máaǹ bí gííyee, ba pu ní bi bàà gítī páb̀-mi? M yaan lī míǹ, Kriisitoo dɔpuntikaaŋu bɔti kaa bàà sá tibɔti tin páb̀ binibee. 12M bàà là bin páb́-ni ní gííyee ń cù bí fàatī-bi. 13Míǹ puee, nnabiyaamu, ni ká yii Unimbɔti yíiń nimbi ní nīn bí dibatɔlin. Ní taa lákatí dibatɔlee pu kí nīn ŋáań min ni-bimbikpitim sée, ama ní nīn néeń tɔb kí nīn tútuǹ tɔb. 14Di sá yii marab kɔkɔ taapu di sá unee, yii: “Á nīn néeń a-juti kii sii a-bee.” 15Ní kpèè tiŋan: ni yaa bí ki júntí tɔb ki cátikí tɔbee, ni dàá kúntí tɔb dee. 16Tin m tùkù-nee di sá yii ní yàntī Unimbɔti Fām ń kpòotī-ni, kí taa nín̄ nɔ́ɔ́ min ni-bimbikpitim bàlfēe. 17Di sá yii, ti-bimbikpitim nín là min miŋyee, Unimbɔti Fām kaa là míǹ, ní min min Unimbɔti Fām lèe, ti-bimbikpitim mun kaa là míǹ. Tiwan tilee jáaǹ tɔb ní. An di yì-tì ní taa ŋūǹ kí ŋá min ti bàà là kí ŋée. 18Ama Unimbɔti Fām yaa kpòotī-nee, naa ti bí Mooisi marab taapu. 19An kaa pɔ̄ɔ̄ á béé mbimbikpitim nín tūǹ atuun ŋiŋyee: míǹ di sá tilaakpaal, tijɔkɔndi, bimaramɔntiibi fátam, 20diwaatootil, dinyɔɔjil, kináŋ, kujaau, kudòŋu diŋuul, ikummunti, diyakatil, digàntil, 21nnimidiki, ndanyoon, mpoo, nì tin kɔkɔ náań nì tibɔti neeyee. Kii m nín nìn tùkū-ni puee, m tí bíī kpáafí-ni yii bin ŋáań an bɔti gbantee kaa dāa kɔ́ò Unimbɔti beelin. 22Ama, dibil din Unimbɔti Fām yàntī unil ń lòoǹee di sá dineendi, dipɔɔpindi, ŋgbansɔŋfi, kimɔtii, á nīn sūǹ binib saai, kí nīn ŋáań tiŋan, kí nīn bí deedee, 23kí nīn mɔ̄, kí ŋúb́ a-ba. Mara ubɔ kaa bí ki jáà nì an bɔti gbanti. 24Di sá yii Yeesu Kriisitoo yab dū bi-bimbikpitim nì tin mi néeń ki lèe ki kpáá ndɔpuntikaa pu. 25Unimbɔti Fām nín tīī-ti dimaŋfalee, tí yàntī u-Fāmee ń kpòotī ti-bimbim mun. 26Tí taa nín̄ yòontí ti-ba yilpu, kí taa nín̄ tákà tɔb tibɔti, kí taa nín̄ cáá ipoompoon tɔb pu.


text: 1Man Piyeer un sá Yeesu Kriisitoo kpambalee di jáaḿ-ni. M ŋmàn̄ takalda nee kí tīī nimbi bin Unimbɔti lútì ni yàl̄ ki bíń kunicaŋu Pɔnti, Gaalaati, Kapadɔsi, Asii nì Bitinii timmunee ní. 2Ti-Baa Unimbɔti lútì-ni nì u-Fām puee ní nīn sá u-yab. U nìn péēlī míǹ ki yɔ́oǹ dooooyee ní. Kun puee u là ní nīn tɔ́ Yeesu Kriisitoo u-fatikuu ń fíntí-ni ní nyā. Unimbɔti ń ŋá-ni tiŋan kí tīī-ni ŋgbansɔŋfi tikpil. 3Tí nyɔ̄ŋkì Unimbɔti ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo Baa, kun puee u súń ti-saai tikpil. U nín fīkitì Yeesu Kriisitoo ditaŋkpiilinee ní u pú-ti nsan tí kɔ́ dimaŋfapɔndin. Kɔŋkɔnnee ti cáá dimákal tiŋman pu yal. 4An pu ní ti cí ú tīī-ti difakal din u yɔ́oǹ kí dāá tīī bin sá u-yabee. Difakal gbantee kaa bíiĺ, kaa jòontí, kaa dɔ́otí. Unimbɔti dū-dì ki kpáafì yilpu ki yɔ́oǹ nimbi ní. 5Ni nín fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti bɔti ki kííyee ní u ŋúb́-ni taapu doo nì u-pɔŋŋu, an nín dàá ŋá pu ŋwiin dalee ú dāá tīī-ni difiil din u bɔ́ntì ki yɔ́oǹee, báà ŋma ń dāá wāl̀. 6Míǹ puee ní yàntī án nīn mɔ̄ǹ-ni báà ŋyunti fiii ŋun poon ti bí nee gba ní icɔŋki nín bí puee nì i-nyɔkɔm yaa cāabìń-ni kunimbaau. 7An falaabee sá kí cɔ̄ŋkì kí kpèè yii ni-fookiiu, u pɔ̄ɔ̄yaaa waa pɔ̄ɔ̄. Kpèèmaan, sindaariya un bí ki dàá wāŋkì ŋwiin dalee, bi ŋáań-u ŋŋmin ní kí kpèè yii u sá umɔntaaa waa sá. Míǹ mbaantiimin ní falaa sá kí cɔ̄ŋkì ni-fookiiu un jítiǹ sindaariya kpataaayee kí kpèè yii u pɔ̄ɔ̄yaaa waa pɔ̄ɔ̄. Ni-fookiiuee cáá kudapɔɔu ki jítiǹ sindaariya kpataaa. Ni yaa jáń ki nyáń icɔŋki poonee ní Yeesu Kriisitoo ń dāá pàkà-ni kí tīī-ni tinyool nì jilma u-gítintam dal. 8Yeesu Kriisitoo gbantee naa ká-u nì ni-nimiliŋ ama ni néeń-u. Ni fɔ̃ɔ̃-u ki kíí kaa wāĺ-u, ki fàal̀ nì dipɔɔpiŋkpaandi din baa ŋūǹ kí māafèe. 9Kun puee ni dàá dāá fɔ̃ɔ̃ ni-fookiiu paati tin sá ni-nammu fīitamee. 10- 11Unimbɔti bɔnaatiliibi nìn nyàab̄ mmɔntiim kí bée ŋyunti nì min poon ní Unimbɔti dàá dāá fīī-nee ní ki dāa nín sòon̄ tiŋan tin Unimbɔti dàá dāá ŋá kí tīī-nee pu. Kriisitoo Fām di nìn bí bi-ni ní ki dàkà-bi falaa un u dàá dāá jēe nì tinyool tin dàá dāá páanní falaayee boonee. 12Ŋfāmee di dàkā u-bɔnaatiliibi yii tibɔti tin bi bí ki sòoǹee, bíǹ kaa làá ká ti-poon tiba, ama nimbi di dāa yì. Kɔŋkɔnnee bin sòoǹ Kriisitoo bɔmɔntiitee sòon̄ nì ni tibɔbaantiil gbanti ní, kun puee Unimbɔti Fām min nyánní yilpuee di dàkā-bi. Ali gba Unimbɔti tūuni mun bàà là kí béé min ní an bɔtee dàá jītée. 13Míǹ puee, ní bɔ́ntí ni-ba ni-nimiliŋ ń nīn cɔ́ tiŋan tin pu ni máká yii Yeesu Kriisitoo yaa láā gítìń ni dàá fɔ̃ɔ̃yee pu, kí nīn ŋúb́ ni-ba, 14kí nīn tɔ́ Unimbɔti, kí taa nín̄ gítī nɔ́ɔ́ ni-bimbikpitim min naa nìn dáá nyí ki ŋáańee. 15Ní nīn bí circir ni-bimbim kɔkɔ poon kii Unimbɔti un yíiń-nee nín bí circir puee. 16Ali kii Unimbɔti nín lī u-takaldau poon puee yii: “Nín̄ bímaan circir kun puee man bí circir ní.” 17Ni-wimmeem poonee ni yíì Unimbɔti yii ni-Baa. Ama ní téetí yii úǹ di sòoǹ báà ŋma bɔti ki nɔ́ɔ́ nì min udaan ŋée, kaa gàntī, an puee iyunti in kíǹ ní dū kí kàl̄ duulnyanee, dàkàmaan-u ni-bimbim poon ni nín tɔ́-u puee. 18Nimbi ni-ba nyí Unimbɔti nín dī min ki nyántìń-ni ni-naanjab sani in ni nìn nɔ́ɔ́ fam tiba kpá poonee. An kaa sá tiwan tin bíiĺ kii animilee àá kii sindaariyee ní u dū ki nyántì-ni. 19Ama an sá nì Kriisitoo fatikuu un jítiǹ tikɔkɔ nì tikɔkɔee ní u dū ki nyántì-ni. Kriisitoo di sá kii dipibimɔntiil din pu baa kāntí tikpitil tiba nì tibee. 20Unimbɔti lēēKriisitoo ki wāatì ní ki nín náań duulnya, ni-puee ní u nyántì-u ŋyuntijoolkaa nee poon. 21U-pu ní ni fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti un fīkitì-u ditaŋkpiilin ki tīī-u tinyoolee ki kíí, an nín dàá ŋá pu ni-fookiiu nì ni-mákal ń nīn cɔ́ Unimbɔti puee. 22Ni nɔ́ɔ́ mbaamɔn saŋŋu ní ni-pɔbiliŋ ŋáŋkì, ní ki néeń ni-nabiyaamu bin mun fɔ̃ɔ̃ ki kííyee mbaamɔmin. Míǹ puee nín̄ gbíntì ki néeḿmaan tɔb tikpil nì ni-pɔbiliŋ kɔkɔ. 23Di sá yii Unimbɔti un tìì dimaŋfal, ki bí jaanjaanee di tīī-ni dimaŋfapɔndi. Dimaŋfal gbantee kaa nyánní ubaati un kúùyee cee, ama di nyánní Ubaati un kaa kúùyee cee ní. 24Kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee yii: “Binib kɔkɔ bí kii timoolee ní, ní bi-nyooti bí kii mpumpukumee, kumoou kɔ̃ɔ̃ ní mpumpukum ń gbátí. 25Ama ti-Dindaan bɔti tíǹ péēbí ní kí nīn cá jaanjaan.” Tibɔti gbanti di sá Kriisitoo bɔmɔntiiti tin bi cáań ki sòon̄ nì ni nee.


text: 1Man Siimɔn Piyeer un sá Yeesu Kriisitoo kpambal ki sá u-tɔntɔnliu muee di ŋmàn̄-ni takalda nee, nimbi bin fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti bɔti ki kíí mbaantiim kii timbee. Yeesu Kriisitoo un sá Unimbɔti ki sá ti-Fiiliuee di ŋá míǹ ki tīī-ti, kun puee u sá deedeedaan. 2Kii ni nín nyí Unimbɔti nì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo puee, ú ŋá-ni tiŋan kí tīī-ni ŋgbansɔŋfi tikpil. 3Yeesu Kriisitoo pɔŋŋu tīī-ti ŋŋmam min ti ŋūǹ kí nīn bí ki nákaǹ Unimbɔtee, ki yāntì ti béè un yíiń-ti tí dāan̄ kí fɔ̃ɔ̃ u-nyooti nì u-ŋantee. 4Míǹ mbaantiim ní u tí pɔ̃oǹ-ti apooŋkpaan ŋin jítiǹ tikɔkɔee, an nín dàá ŋá pu ni yaa fɔ̃ɔ̃ ipoon gbantee, ní taa nín̄ cáá nnimitaataam tikpitil pu kí wāŋkì, ama ní fɔ̃ɔ̃ mbimbim min náań nì Unimbɔti yamee. 5An puee, kii ni nín fɔ̃ɔ̃ ki kííyee puee, ní pɔ́ɔm̀maan ni-ba kí nyàab̀ mbimbimɔntiim kí kūtì fookii pu, ni yaa ká mbimbimɔntiimee, ní nyàab̀ dinyil kí kūtì, 6kí pɔ́ɔm̀maan kí ŋúb́ ni-ba kí kūtì dinyil pu. Ni yaa ŋúń ki ŋúb́ ni-bee, ní nyàab̀ kimɔtii, kimɔtii boonee ní nyàab̀ kí nīn tɔ́ Unimbɔti mmɔntiim. 7Ni yaa tɔ́ Unimbɔti mmɔntiiminee, ní nīn néeń ni-nabiyaamu mun nɔ́ɔ́ Kriisitooyee kɔkɔ, boonee ní kí nīn néeń báà ŋma. 8Mbimbimɔntiim min ni máaǹ kí nīn cááyee dee. Ni yaa cáá-mì ní mi wīikí ni-ni tikpilee, an di dàá yàntī ní nīn béetí ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo mmɔntiim kí nīn cá, ní kí nīn bí kii isufi in lòoǹ asubimɔntee. 9Ama un kaa cáá an lakasimɔntiibee kaa ŋūǹ kí wāl̀ kí bà ndan Unimbɔti saŋŋu poon, ní ki pūtì kpáàā súntì yii Unimbɔti nìn fíntì u-pɔbilin kpitii kɔkɔ. 10Kɔŋkɔnnee nnabiyaamu, ni nyí yii Unimbɔti lútì-ni ki yíiń-ni ní nīn sá u-yab ní. Ni yaa pɔ̄ɔntí ki gbíntìi nɔ́ɔ́ nsan gbantee, ni kpá kí wāŋkì jaanjaan. 11Ní Unimbɔti ń dāá pɔ̄-ni nsan ní kɔ́ ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo un sá ti-Fiiliuee beel din kaa cáá dikuntilee ni sɔkɔmii. Úǹ di dàá nīn sá ubɔti kí nīn cá jaanjaan. 12M nín là yii ní ká tin m sòon̄ee pu ní m gbíntì ki téetí-ni múlmul, nì min kɔkɔ ni nìn péēnyí-tì ki yú ibaamɔn bɔti tin ni fɔ̃ɔ̃ ki kííyee poon ki ŋúb́ an píkée. 13Ama m là yii m nín dáá bí dimaŋfal poon pu nee, ḿ nīn péēcɔ́ an bɔti pu ki téetí-ni múlmul. 14Kun puee ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo tùkū-mi yii an kaa làá ti yúntí m dàá kpú. 15An puee m dàá pɔ́ɔǹ m-pɔŋŋu nyɔkɔm kí dàkà-ni nsambiyaamu mun ní ni dàá dī kí nīn téetí an bɔti pu baabadal m-kúm boonee. 16Di sá yii ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo dāantam nì u-pɔŋŋu bɔti tin ti sòon̄ ki tùkū-nee kaa sá mmaam min binib nyí bi-landɔkɔin ki sòon̄ee, timbi ti-ba di baasii ká-u nì ti-nimiliŋ u nín sá ukpaan miŋyee. 17Timbi nimilin ní u-Baa Unimbɔti tīī-u jilma nì tinyool; Unimbɔti un sá ukpaan tinyooldaanee bí yii: “Un bí nee di sá m-Jipɔɔn un m néeńee, m-pɔbil sòm̀ u-pu.” 18Timbi nì u di nìn bí circir jool pu ní Unimbɔti sòon̄ní míǹ yilpu. 19An puee, ti mɔ̄tìi baasii fɔ̃ɔ̃ ki kíí Unimbɔti bɔnaatiliibi nín sòon̄ tiŋyee. Ní gíiǹ ni-landɔkɔi tibɔti gbanti pu, kun puee tì bí kii fitila nín yú dibɔmbɔndin ki wāĺ pu ali ŋwìiń ń dāá nyānní puee ní, ní Kriisitoo un sá kii utaafaaŋmalbijee ń dāá ŋmíntí ni-pɔbiliŋ. 20Kí wàatēe, tin m là ní bééyee sèé: Ubɔ kaa ŋūǹ kí dū úǹ u-ba ciiŋŋu kí béé tibɔti tin Unimbɔti bɔnaatiliibi ŋmàn̄ ki ŋá takaldanee. 21Kun puee tin kɔkɔ Unimbɔti bɔnaatiliibi lēe, tiba nì tiba kaa nyánní bi-làtamin, ama an sá Unimbɔti Fām di kpɔ̃otì-bi, ní bi fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti paaŋŋu ki sòon̄ u-bɔti.


text:
Ibn Battuta
Abu Abdullah Muhammad Ibn Abdullah Al Lawati Al Tanji Ibn Battuta (Lárúbáwá: أبو عبد الله محمد ابن عبد الله اللواتي الطنجي بن بطوطة), tabi lasan bi Ibn Battuta (February 24, 1304–1368 tabi 1369), je omowe, onirinajo musulumi Beriberi ara Moroko to gbajumo nitori akoole awon irinajo ati irinkerindo re to n je Rihla (ajo ni Arabiki). Awon irinajo re wonyi je fun ogbon odun won si je lori bi gbogbo ile imale ati ju be lo, won lo lati Ariwa Afrika, Iwoorun Afrika, Apaguusu Europe ati Apailaorun Europe, de Arin Ilaorun, orileabe India, Arin Asia, Guusuilaorun Asia ati Saina ni Ilaorun, ijinna to ju awon tosiwaju ati Marco Polo lo. Nitori awon akoole irinajo re wonyi Ibn Battuta je ikan ninu awon arinrinajo olokikijulo.[1]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Nehru, Jawaharlal (1989). Glimpses of World History. Oxford University Press. pp. 752. ISBN 0195613236. After outlining the extensive route of Ibn Battuta's Journey, Nehru notes: "This is a record of travel which is rare enough today with our many conveniences.... In any event, Ibn Battuta must be amongst the great travellers of all time."


text:
Otto von Bismarck
Otto Eduard Leopold von Bismarck (1 April 1815 – 30 July 1898) je asiwaju ara Prussia/Jemani ti opin orundun 19th, ati eni pataki ni aye igbana. Gege bi Ministerpräsident, tabi Alakoso Agba ile Prussia lati 1862–1890, o samojuto iparapo ile Jemani. O seilale Ile Obaluaye Jemani ni 1871, o si di Kansilo akoko ibe, o si solori ibe titi di igba ti won le kuro ni 1890. Ona isediplomati re Realpolitik ati ona to fi agbara joba je ki wo o fun ni oruko ""Kansilo Lile" ("The Iron Chancellor").
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]


text:
Súlfúrù
Súlfúrù je elimenti kemika kan to ni ami-idamo S ati nomba atomu 16. O je elimenti alaije-metali afagbarapupodimu to po repete. Labe isele deede, àwon atomu sulfuru unda horo oniatomumejo yiyipo pelu afida kemika S8. Sufuru onielimenti je kritali alaralile pipon yanyan ni igbonasi inuyara. Bi kemika, sulfuru le darapo boya bi elimenti olusodioksidi tabi oluresile. O un so opo awon elimenti metali ati alaije-metali di oksidi, bi karbonu, to unfa agberu asodi re ninu opo awon adapo organosulfuru, sugbon o un se iresile opo awon olusodioksidi alagbara bi oksijin ati fluorini.
Sulfuru wa nidaye gege bi elimenti ogidi (sulfuru abinibi) ati gege bi sulfidi ati bi awon alumoni sulfati. Awon kristali sulfuru onielimenti gbajumo gan larin awon olusayan alumoni fun ara won olojupupo to pon yanyan. Nitori pe o po repete ni ibinibi re, sulfuru gbajumo fun lilo re ni igba ayejoun, ni India ayejoun, Griisi ayejoun, Saina ati Egypti. Awon efin to unjade ti won ba jo sulfuru nina unje lilo bi apakokoro, be sini awon adalu ogun to ni sulfuru ninu je lilo bi amurun (balm) ati apaafomo. Sulfuru je didaruko ninu Bibeli bi okuta ina (brimstone) ni ede Geesi, awon iwe ti ki se sayensi melo kan si unlo oruko yi doni.[3] O pondandan lati da etu-ibon dudu to dara. Ni 1777, Antoine Lavoisier sise gidi lati je ki o ye agbajo awon onimo sayensi pe sulfuru je elimenti ipilese pe ki i se adapo.
Sulfuru onielimenti ungbakan je titujade lati inu ebe iyo nibi to ti le wa bi ogidi, sugbon ona yi ko je lilo mo lati opin orundun 20k. Loni, bi gbogbo sulfuru onielimenti unje dida gegebi esoabawa iyokuro awon idoti toni sulfuru lati inu efuufu idanida ati petroliomu. Awon ilo osowo re je pataki ninu ajile, nitoripe awon ogbin nilo re daada, ati ninu sise sulfuriki kikan, kemika to se pataki ni awon ile-ise. Awon ibomiran fun lilo elimenti yi ni sise isana, apakokoro ati apaebu. Awon opo adapo sulfuru je oloorun, be sini oorun efuufu adanida, afin jijera, grapefruit, ati garlic je nitori awon adapo sulfuru ti won ni ninu. Sulfidi haidrojin to unjade latinu awon organisimu alaye loun fa ti ẹyin to ti jera fi unrun ati si awon igbese onibioloji miran.
Sulfuru je elimenti asekoko fun gbogbo elemi, be sinu o se pataki ninu opo igbese biokemika. Ninu awon idarapo metaboliki, awon adapo sulfuru unsise bi epoidana ati eroja imin fun awon organisimu tonto. Sulfuru bi ida organiki wa ninu awon fitamin biotini ati tiamini, teyin gba oruko re lodo oruko Griiki fun sulfuru. Sulfuru je apa kan to se pataki ninu awon afiho (enzymes) ati ninu awon horo olodi-olusodioksidi bi glutathioni ati thioredoksini. Sulfuru to dipo bi organi je ikan ninu ohun inu gbogbo proteini, bo se je fun awon amino kikan kisteini ati methionini. Awon asopo Sulfidiemeji ni won unfa agbara elero ati aileyo proteini to unje keratini, to wa ni ojude awo-ara, irun, ati ìyẹ́, be sini elimenti yi kopa ninu oorun won ti won ba unjona.
Idamo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ida[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Awon adapo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Itan[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Imulo[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ "Sulfur History". Georgiagulfsulfur.com. http://www.georgiagulfsulfur.com/history.htm. Retrieved 2008-09-12.
- ↑ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics. CRC press. 2000. ISBN 0849304814. http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elementmagn.pdf.
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
Greenwd


text: 1Mìí má dè kpindi bò nù, Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ wɔ jòwò nyɔɔ dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù, mà dè nai fɛlɛ̀nù nà kewu dè kpáán nà nɛ̀ na tàodéè sɛlɛ́ì nɛ̀nù Ŋgàla kàlàdí nà faàn e ŋwùnù. 2Dɔ̀ɔ̀ èè dè, na kúlà na bulùì nù, nà fɔ̀mà na kùlà kùláà èì, nɛ̀ mùndí nà kálí kulu yiì jɔ̀ɔ̀ sànyà gbǐn nù. Nà siya na jàváà kulu kálí nù yiì jɔ̀ɔ̀. 3Nà kewu dè nà kìi na nu kɔlɛn dèéè eu jìjà Ŋgàla Wɔi Nyináà nió è nà kulu lɔ̀múì faàìn nù é nɛ̀ è ná dè nù kɔlɛ̀n. 4Kpuja kɔlɛ̀n nɛ̀ Nyina kɔlɛ̀n nɔɔ̀ èè dè e dí, mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ ei kulu kàláà dè kɔlɛ̀n Ŋgàla kàlàdí nà faàn e ŋwùnù. 5Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ dè kɔlɛ̀n, gbulu kɔlɛn nɔɔ̀ èè dè e dí Jisɛ̀ wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù, wòlu wúlú Ŋgàla nímí kwali e wúlúì dè nɔɔ̀ kɔlɛ̀n. 6Ŋgàla dè nɔɔ̀ kɔlɛ̀n, wɔ̀lɔ́ wɔ́ dè wòlù gbǐn wò Téɔ̀, wɔ̀lɔ́ wɔ́ dè wòlù gbǐn kadáà, wɔ́ ka wòlù gbǐn de kewu ni wɔ de mùndí wòlù gbǐn jaindè. 7Wòó nà kɔlɛn kɔlɛ́ìn Ŋgàla wɔ saba lɛ́ɛ̀ ni ya mùnɛ̀ jɛ́ Kolàì wɔ́ jàvà è. 8Ŋgàla jàkúìn tɛmu è è nɛ̀, "Èé wɔ́ gbàidí jìjàìndéè póŋ póŋ, wɔ̀ bɛ̀nìdí kɔ̀ɔn nu kamu wòlù tɛ̀gbɛ̀lɛ̀. Wɔ̀ nidí wòlíì saba lɛi kàí." 9Wɔ́ gbàidí jìjàìndéè póŋ póŋ, e nu saáì saáì vɛ? Dɔɔ nu saáì dè wɔ̀ kúlodí tàode wɔ̀lɔ́ nù wɔ bɛ̀ tàvíì jàdè póŋ póŋ. 10Dɔɔ ŋwùnù wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ nɔɔ̀ wɔ bɛdí tàvíì jàdè, wɔ̀ nɔɔ̀ wɔ̀ gbàidí jìjàìndéè wɔ bɛ̀ e sɛɛnaíì, dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wɔ si tàode lɛ́ì gbǐn. 11Ŋwɔnɔ̀ "wɔ saba lɛ́ì dè, wɔ̀ nidí wòlíì téŋ," wɔ̀ wɔ̀ kàlàdí téŋ faàn wò dè de namu nyɔ̀ɔ̀ò, téŋ dè Ŋgàla wɔ kèlì nyɔ̀ɔ̀ò, nɛ̀ mùndí téŋ dè Tedí Kàí de gbàvàì nyɔ̀ɔ̀ò. Wɔ̀ tùwàdí wo téŋ Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéì nu nyɔɔ́ò woi kìi nyɔ̀ɔ̀ò nɛ̀ wo sɛlɛ siya nyɔ̀ɔ̀ò. 12Wɔ̀ nɛdí wɔ̀lɔ́ wɔ̀ nyàŋgè Ŋgàla wɔ̀ gbàíòn gbǐn nɛ̀, wò mà yiì wò dè Kolàì wɔ kpujáà tawo 13è sìɤàìnù nà gbǐn à dè nù kɔlɛ̀n Kolàì wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù nɛ̀ keleɤeléè nù é kàìn Ŋgàla wɔ Jííjíɔ̀. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má à kalàì ve naà lɛ̀. Ŋwɔnɔ̀ nà kúla kùláì sɛ̀lɛ wolo ve Kolàì wɔníì. 14Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má nà sɛlɛ̀ ě wóó nyɛ́ɛ́wìì wolàì ye wo kulúì wolàì kamu gbàa eode jàkì suyɛ, fìvíì ko má è nù e bɛ̀àì fèlé e ko è nù e bɛ̀àì fèlé va, wòló wòlu gbǐlàì nyɔɔ́ò wo wòíì ka wo de mɛnìnù dè mùnɛ̀ ní kpákpáì. Wòlu gbǐlàì nyɔɔ́ò wo sɛlɛ siyáà nù wò ka wòlíì nɛ̀mɛ̀ gbàa java faàn mɛ́mɛ́ nɛ̀nàìnù sìɤàì wo sa wò Ŋgàla wɔ sɛlɛ siyáà bu. 15Nà ŋgelè bɔ̀ɔ̀ ŋgàmáà tɛmúì eu jìjà à kalai ve nyɔ̀nàò à Kolàì jòò nà nu kɔlɛn dèéè ŋwùnù, wɔ̀í wɔ́ dè sìŋgbéè wúlú é dè wɔ kpujáà. 16Wɔ de kewúì jàdè kpujáà e díì kɔlɛn kɔlɛ́ìn gbɛ̀ e dèáì. Ŋwɔnɔ̀ e kwai kɛ̀nàíì èè dè kpujáà gbǐn dè kanù dí kɔlɛn. Ŋwɔnɔ̀ kpuja wɔ̀lɔ́ e díì kɔlɛn kɔlɛ́ìn dè má jòwònù mùnɛ̀ jɛ́ é dè wòlù e jòwò, kɛní kpujáà gbǐn dè ve gbàà e kewu nù dí tìti jàvà sɛ̀lɛ̀ nù. 17Nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ wɔ nyɛlɛ́ɛ̀ nù mà dè sɛlɛ wɔ̀lɔ́ tɛmùnù mùndí. Nài naà na tàodéè nɛ̀ ye mùndí mùnɛ̀ wòlúò wòì Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéè nyɔ̀ɔ̀ò de. Wòlu wòló wo kulu de kùláì é dè nɔɔ̀ fòdo. Wo kulu de kùláì kíínɛ́í dè nɔɔ̀ kpindíì nù. 18Wonìì èì lɔ̀ɔn fɔŋwúì èì dè wɔ̀lɔ́ Ŋgàla wɔ́ nì è. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wòì sɛlɛ̀ sún gbǐn sì nɛ̀ mùndí wo wúlú nù kewu kewu. 19Wòì tɛ̀ɛ̀mi koai sì. Wò wo bulùì sɛlɛ siin tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ì nù mɛni ya wo dè sɛlɛ siin towò towóì nɛ̀. Ŋwɔnɔ̀ wò ka dè tìnàì sɛlɛ siin tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ nɛ ŋwùnù. 20Yèlé nì èì sɛlɛ́ɛ̀ dè ná kpɛón e kàn Kolàì. 21Ŋgàmáà nù nà nyìnìó sɛlɛ̀ èì e kàn Jisɛ̀. Ŋwɔnɔ̀ èé ná dè wɔ jède nyɔ̀ɔ̀ò, wò siyaó nà sɛlɛ ŋgàmáà é dè Jisɛ̀ nùù. 22Dɔɔ ŋwùnù nà wolo na kùlà kùla laáà wɔ̀lɔ́ èì, èì kàí dè. Na wòlu fuyó de laáà nyùmàó e bulùì nù e wòlu gbǐlai lɛ soo bi siíìn ŋwùnù. 23Na kulúì nɛ̀ na kulu de kùláì è yá naà dèèlè dè. 24Nà yá naà na wòlu fuyó de dèèléè kwala wɔ̀lɔ́ wó nyàŋgàì Ŋgàla Wɔ Nyínɛ́ì. È ka e bulu è siya tàode nɛ bulu bulu nù, wɔ̀lɔ́ è dè telembo nɛ̀ mùndí feleŋge èì dè. 25Nài naà duulì tɛmu ye mùndí. Wòlíì gbǐn wò yá duuli tɛmu sɛ̀lɛ́ɛ̀ dè funa wo gbì yii ŋgàma seì, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de nà gbǐn à dè kpuja kɔlɛ́ɔ̀n nu nyɔ̀ɔ̀ò. 26È dè má nà jì má sɛlɛ kulu, nàa nɛ̀ è na sɛlɛ kulu jìíì e mɛni nà sɛlɛ siin nù. Na sɛlɛ kulu jíì èe kùlà è nù. 27Nàa nì nyina siíòn kadaíò gbìai. 28Wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ bidí jílè wɔ̀i naà jílè ye. Kɛ́ wɔ̀ dè jòwò wɔ̀ dè lɛ sa, telembo gbulu nù wɔ bulu ŋwùnù, wɔ̀ mà kómbó nyɔɔ́ò wòì. 29Nàa tɛmu wòì siìn nà dè má siyɛ̀nù. Nàa tɛmu wòlii màánɔ̀ɔŋ nɛ wòì. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve na wòíì mà wòló wòì wó dè ei nyìnìnù. 30Nàa jàyà Ŋgàla Wɔi Nyináà kulùì, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de Nyina wɔ̀lɔ́ wɔ̀ wɔ̀ dè Ŋgàla wɔ doyo wó mɛni è nà faàn ku, e siya è Ŋgàla sa ve nà sɛlɛ̀ nù Wolu Nyɔɔ́ɔ̀ ji sànyáà nù. 31Nàa dè kului siin nyɔ̀ɔ̀ò, nàa mùwà sǐn dè, nàa jìàì wòlìì sɛlɛ kulu. Nàa pàláì wòlù, nàa se wòlù wòì siìn. Nà sa màlùŋ nde siin kùláì gbǐn nù faàn. 32Nà dè wòlù kàì, nà bàlà yii jààsɛŋ, nà te yii nu tǔn mùnɛ̀ jɛ́ Ŋgàla wɔ́ teì nanu tǔn Kolàì wɔ saala nu.


text: 1Míǹ boonee, Pɔɔl dāa yíkì Ateen ki búntì Kɔranti. 2Niin ní u ká uninja ubɔ, bi nìn yíì-u Akilaasi, u sá Ujuudaja ní bi màl̄-u Pɔnti. U nìn nyánní Italii ki bāań kpalaa u nì u-nimpuu Prisiil, kun puee gɔminakpaan Kloodi nìn bí yii Juuda yab kɔkɔ ń nyā Room tiŋkin. Niinee bíǹ nì Pɔɔl dūu píí tɔb kubɔɔtiiu. 3Kii bi-kɔkɔ nín nìn ŋáań ditumbaantiil puee, ní u kɔ́ bi-cee, ní bi kpáfì ki tūǹ ditundi dicilpu. Bi-kɔkɔ nìn sá bitantiluliibi ní. 4Ŋwiŋŋuŋfikaa dal sá kamaayee, Pɔɔl nìn pɔ̄ɔntí ní ki sòoǹ kukpafidiin kí ŋmā Juuda yab nì Greeki yab. 5Ŋyunti ŋun Siilasi nì Tiimootee dāa nyánní Maseeduaan ki bàn̄ee, ní Pɔɔl dū u-yuntiŋu kɔkɔ ki kíǹ ki cáā sòoǹ Unimbɔti bɔti, ki tùkù Juuda yab yii Yeesu di sá Kriisitoo. 6Ama Juuda yab kaa nìn là min u sòoǹee, ní ki bíī sìí-u. Ní u gbáfì u-bɔkutiŋ, ki bí-bi yii: “Ni-busuu ń gítí ni-pu! Man nyáń ni-bɔtin. Kɔŋkɔnnee m dàá nīn cá bin kaa sá Juuda yabee cee.” 7U nìn yíkì niin, ki cūtìi kɔ́ uninja un nìn fɔ̃ɔ̃ Juuda yab marabee dumpu, bi yíì-u Titiyusi Justusi, u-dumpu nìn nákaǹ kukpafidii. 8Ní Kripusi kukpafidii kpiliu nì u-dicaŋku kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ ti-Dindaan ki kíí, ní Kɔranti yab bin nìn gbìl̄ Pɔɔl nyɔɔbundee tikpil nìn fòol̄ ki kíikí ki yàntī bi fùul̀-bi Unimbɔti nyim. 9Kunyeeu kubɔee ti-Dindaan nyántì u-ba ki dàkā Pɔɔl ní ki bí-u yii: “Á taa fàŋkì, ama nín̄ sòoǹ kí taa gbèen̄, 10di sá yii m bí a-cee, ubɔ kaa làá sútiń kí pìlīń-si ní kaa nín ŋá-si tikpitil. Kun puee, m cáá binib tikpil kitiŋ nee poon.” 11Ní Pɔɔl nìn kāl̀ bi-kansikin dibindi diba nì dijandi, ki dàkà-bi Unimbɔti bɔti. 12Bi kāaǹ Galiyɔn gɔmina Akaayi tiŋkinee, ní Juuda yab kpáfì ki yíkìi cúú Pɔɔl, ki cáā cūnnì Galiyɔn nimiin, 13ní ki bí yii: “Unil nee yàntī bi nɔ̃otí Unimbɔti mbamin, min ní marab kaa lēe.” 14Ŋyunti ŋun Pɔɔl bàà làá wàan̄ u-nyɔkɔ kí sòoǹee, ní gɔmina Galiyɔn bí Juuda yab yii: “Juuda yab, u yaa bàà ŋá tibɔkpitil tiba àá digaŋgam ubɔ, m bàà ŋūǹ kí pīlfiǹ-ni. 15Ama an yaa sá yii ni yaa bíī kpákà nimbi ni-ba marab pu tibɔti tiba nì ayin aba puee, m yíì, maa làá sòoǹ an bɔti. Nimbi ni-ba ń kpèè-tì!” 16Ní u jìn̄-bi ki nyántì. 17Ní bi-kɔkɔ cúú Sɔsteen kukpafidii kpiliu, ki bíī gbáà gɔmina nimiin. Ní gɔmina kaa kpáàā fātìi tɔ́. 18Pɔɔl gítī kāl̀ Kɔranti ki yúntì fiii. Boonee, u dāa yíkì nnabiyaamu cee ki kɔ́ meelan ki búntì Siirii, u nì Prisiil nì Akilaasi. Kí wàatī ú nín yīkì Saŋkreeyee Pɔɔl kɔ̃ol̀ diyibaakpal kí dàkà yii u pɔ̃oǹ kí ŋá tiba kí tīī Unimbɔti. 19Bi bàn̄ Eefeesee, ní bin nì Pɔɔl nìn nɔ́ɔ́yee gbíntì niin. Ní Pɔɔl nìn kɔ́ kukpafidiin ki tí bíī sòoǹ nì Juuda yab. 20Ní binib gbanti nìn bíī mèé-u yii ú gítī kàl̄ iwiŋkaaŋkaa bi-cee. Ní waa kíí. 21U dàá yīkì bi-kansikinee, ní ki bí-bi yii: “Unimbɔti yaa là, m dāa gítiń ni-cee dalba.” 22U yíkì Eefeesee, ki kɔ́ meelan ki kpákatì Seesaaree, ní ki jɔ́m̀ Jeerusaleem ki jáam̀ Kriisitoo yab, ní ki fātìi sīntìń Antiyɔsi. 23U kāl̀ ŋyunti ŋubɔee, ní ki yíkìi cūtì Gaalaati nì Frijii timmu kɔkɔn, ki tìì Kriisitoo yab kɔkɔ kunyannyaau. 24Ujuudaja ubɔ nìn bí, bi yíì-u Apooloosi, bi nìn màl̄-u Aleeksandrii, ní u dɔ́miń Eefeesi. Uninja gbantee nìn sá un nyí ki sòoǹ tiŋanee, ki nyí Unimbɔti takaldau mun tikpil. 25Bi nìn dàkā-u ti-Dindaan bɔti, ní ú mun cáā sòoǹ deedee ki dàkà Yeesu bɔti nì kunyannyaau. Nì míǹ kɔkɔee, Jaan nyiŋfaltam baba ní u nìn péēnyí. 26Ní u mɔ̄tìi bíī sòoǹ ki cántí-bi kukpafidiin. Prisiil nì Akilaasi gbìl̄ mimmee ní ki yɔ̃oǹ-u ki cáā cūnnì bi-cee, ki mɔ̄tìi dàkā-u Unimbɔti saŋŋu páaa. 27Ní Apooloosi lēēyii u dàá cù Akaayi. Niinee, nnabiyaamu tīī-u kunyannyaau ki ŋmàn̄ takalda ki tīī Kriisitoo yab bin bí lapúee, yii bí fɔ̃ɔ̃-u tiŋan. U nín bàn̄ niinee, nì Unimbɔti pɔŋŋu puee u tútuǹ bin fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kííyee tikpil. 28Di sá yii, u nì Juuda yab nìn kpákà samaa nimiin, ní u nìn sòoǹ ki líikí-bi, ki dàkà-bi Unimbɔti takaldau poon yii Yeesu di sá Kriisitoo.


text:
Barack Obama
Barack Hussein Obama Jr. (ojoibi 4 August, 1961) je oloselu ati Aare orile-ede ile Amerika. A bí Barack Obama ní ọjó ìkérin, oṣù èkéjọ (ògún), odún 1961. Ó jé òṣèlú orílè èdè Améríkà, ọmọ ilé ìgbìmó aṣòfin láti ìpínlè Illinois, ọmọ ẹgbé òṣèlú Democrat. Barack Obama jé òkan nínú àwọn òṣèlú méjì tí wón figa gbága láti je Àrẹ ilè Amerika. Ẹni èkejì ni John Mccain. Ni ojo kerin osu kokanla odun 2008 Obama wole ibo fun ipo Aare ile Amerika. Obama gori oye ni ogun jo osu kinni odun 2009. Barack Obama jé ènìyàn dúdú àkọ́kọ́ tí òkan nínú àwọn egbé òṣèlú nlá ti ilè Amerika fún ní ànfàní láti kóra nínú eré ìje àti di Ààrẹ ilè Amerika láti ẹgbẹ́ òṣèlú Demokratiki.
Àwọn àkóónú
Igbesiaye[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Wón bí Barack Obama ní ìlú Honolulu, ìpínlè Hawaii ní ọdun 1961. Àwòn òbí ré rí ara won ní ìgbà tí wón nka ìwé ní ilé èkó Unifasiti Hawaii ní ìlu Manoa. Bàba rè wá láti orílè èdè Kenya. Barack Hussein Obama- àgbà, lọ ka ìwé nípa òrò ajé ní ilè Amerika. Ìya rè, ènìyàn funfun, ọmọ ilè Amerika, Stanley Ann Dunham, jé ọmọ ilé èkó Unifasiti láti ìlu Wichitta, ìpínlè Kansas. Àwọn òbí ìya rè lòdì sí àjọṣe àwọn méjèjì, ṣùgbón wón fé ara wọn ní ọdun 1960. Ọdún méjì léhìn tí wón bí Obama, bàbá rè lọ si Howard fún ìtèsíwájú èkọ rè, ṣùgbón kò mú ẹbí rè lọ nítorí àìsí owó. Ní àìpé ọjó wón yapa. Ní ìgbà èkó rè ní Howard, Obama- àgbà fé Ruth Nidesand, ẹni tí ó bá padà sí orílè èdè Kenya léhìn ìparí èkò rè. Ruth Nidesand jé ìyàwó rè ẹ̀kẹ́ta, wón sì ní ọmọ méjì. Ní orílè èdè Kenya, Obama- àgbà bèrè iṣé ní ilé iṣé tí ó nwa epo ròbì, léhìn èyí, ó ṣiṣé fún ìjọba, gégébí olóòtú ètò ọrò ajé. Ó fi ojú kan ọmọ rè, Obama, ní ìgbàkan péré- ní ìgbà tí oní tòhún pé ọmọ ọdún méwàá. Obama- àgbà fi arapa nínú àgbákò ọkò nípa èyí tí ó sọ ẹsè méjèjì nù. Ní ìgbà tí ó pé ọmọ ọdún mérin-dí-láàdóta, ní ọdún 1982, ó sọ èmí rè nù nínú àgbákò ọkò.
Léhìn ìyapa pèlu bàba Obama, ìya rè fé Lolo Soetoro, ọmọ ilé èkó gíga unifasiti láti orílè èdè Indonesia. Ní ọdún 1967 ó sì bá Lolo Soetoro lọ sí Indonesia. Barack Obama ní ọbàkàn, obìnrin, ọmọ Lolo àti Stanley Ann. Stanley Ann Dunham pèhìndà ní ọdún 1995.
Ìwé tó kọ[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- Obama, Barack. Dreams from My Father: A Story of Race and Inheritance, Times Books, 1995. Reprint edition, 2004; ISBN 1-4000-8277-3
- Obama, Barack. The Audacity of Hope: Thoughts on Reclaiming the American Dream, Crown, 2006. ISBN 0-307-23769-9.