text: 1Ŋyunti ŋun bi tɔ́ob́ Jeerusaleem ki bàn̄ Beetifagee timbiliki kin bí Ɔliifi sufii jool caŋinee, ní Yeesu lēē u-boonnooliibi bili ki tú, 2yii: “Nín̄ cámaan kitimbilii kin bí ti-nyɔkɔpu nee, ni yaa bàn̄ kpalaayee, ni dàá ká kimansalii kiba nì ki-biki gbìn̄ niin. Ní gbìntīń-mu kí cáań-mi. 3Ubɔ yaa bālfì-ni tibee, kíímaan-u yii: 'Ti-Dindaan di nyàab̀ kimaŋ,' niinee, udaan dàá yàntī ní cáań-mu.” 4An jítì míǹ kí dàkà Unimbɔti bɔnaatiliu nín nìn lī ki síiǹ puee yii: 5“Tùkùmaan Siiyɔn tiŋki nib, yii: Kpèèmaan, ni-bɔtiu dòoń ni-cee, ki sá unil un mɔ̄ee ki kāń kimambiki pu.” 6Ní u-boonnooliibi bilee búntì ki cūtìi ŋá kii Yeesu nín bí yii bí ŋá miŋyee. 7Bi cáań kimansaliiyee nì ki-biki, ní ki dū bi-bɔkutiŋ ki páaǹ mu-pu, ní Yeesu jɔ́m̀ ki kāl̀. 8Ní dinikitilee kansikin binib tikpil kpátí bi-bɔkutiŋ ki bīil̀ nsan pu, ní biba mun gà tikpakpati ki bīil̀ nsan pu. 9Ní kunipaau kun līī Yeesu nyɔkɔpuee nì kun pá u-boonee kūuntí yii: “Oosaana! Dafiidi naantiiu ń ká tinyool! Ti-Dindaan ń bìin̄ un dòoń u-yindi puee! Bí nyɔ̄ŋkì Unimbɔti un bí yilpuee!” 10Yeesu nín bàn̄ ki kɔ́ Jeerusaleemee, ní kitiŋ kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ ki píĺ dàmmm, ní binib bàlfī yii: “Unil nee sá ŋma ní?” 11Ní kunipaauee kííkí yii: “An sá Yeesu Unimbɔti bɔnaatiliu un sá Naasaareeti Gaaliilee tiŋkinee.” 12Ní Yeesu kɔ́ Kunimbɔtidiin ki jìn̄ biwannyafiliibi nì bidaliibi kɔkɔ ki nyántì, ní ki lábitì binimikpantiliibi teebilbi nì binanjinyafiliibi jaliŋ, ki cìb̄. 13ní ki bí-bi yii: “An ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon yii: 'Bi dàá dāá nīn yíì man diiku ŋwimmeem diiku ní,' ama ní nimbi dū-ku ki kpántì kunaayudii.” 14Niinee ní bijɔfub nì bin tà bi-taaŋi puee sútìń ki pìl̄-u Kunimbɔtidii poon, ní u cáaǹ-bi. 15Bisaraaŋakpilib nì bimaradakaliibi nín ká maamaaci tuuŋŋi ŋin Yeesu ŋáaǹee, nì mbiyaamu nín bí Kunimbɔtidii poon ki tátí yii: “Oosaana! Dafiidi naantiiu ń ká tinyoolee!” ní bi fɔ̃ɔ̃ diŋuul, 16ní ki bí-u yii: “A gbìl̀ bi nín tátí ki lì pueeyaaa saa gbìl̀?” Ní u kíí-bi yii: “M gbìl̀! Naa láá péēkàan̄ Unimbɔti takaldaun laakin an ŋmàn̄ yii: 'A yāntì a-nyɔŋkii nyēēmbiyaamu ki kpáaǹ mun dáá bíī ŋáaḿee nyɔmmuneeee?' ” 17U lī mimmee, ní ki yāntì-bi, ki nyáń ki búntì Beetanii ki tin dɔ̃oǹ. 18Ku wúntì kutaafaauee, Yeesu fàtīi gítiń kitiŋinee ní ŋkùm cúú-u. 19U kpēēyee ki ká busubu bun bi yíì fiigee yú nsan caŋin, ní u pāatì ki bàn̄ ki bàà nyàab̀ asubil kí ŋmɔ́, ní ki ká yii tifaal ŋmaniŋma di túkú, ní u lī busubuee yii: “Sii péēgítī kpá kí lòoǹ dibil.” Kpalaa niin ní busubuee kūń. 20U-boonnooliibi ká mimmee ní an ŋá-bi bitii, ní bi bālfì-u yii: “Mana ní busubuee pūtì kpáàā kūń míǹ dicilpuee?” 21Ní Yeesu bí-bi yii: “Ibaamɔn ní m tùkù-ni, ni yaa fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti ki kíí mbaamɔmin kaa gùgufēe, an kaa sá min m ŋá busubu nee ŋmaniŋma ní ni dāá ŋmā kí ŋá, ni dāa ŋūǹ kí lì gba dijool nee yii: 'Á yīkì laakin a yú nee kí cùú jēetí tiŋkun!' ní dí lafun ŋá míǹ. 22Tin kamaa ní ni yaa mēēUnimbɔti ní ki yaa fɔ̃ɔ̃ ki kíí yii u dàá ŋá kí tīī-nee, ni dàá ká kudɔŋu.” 23Yeesu tí kɔ́ Kunimbɔtidiin ki bíī dàkà binib Unimbɔti bɔtee, ní bisaraaŋakpilib nì Juuda yab kpilib dɔ́miń u-cee ki bālfì-u yii: “Nì nsan ŋulɔŋu pu ní a ŋáań atuun ŋin a ŋáań nee ní? Ŋma di pú-si an saŋŋu?” 24Ní u bí-bi yii: “Dinyɔɔbumbaantiil ní m dàá péēbàlfì-ni ní kíí-mi kí wàatī, ní man mun ń tùkù-ni nì nsan ŋun pu ní m ŋáań mimmee. 25Ŋma di túnní Jaan un fùul̀ binib Unimbɔti nyimee ní? Unimbɔtaaa binib?” Niinee ní bi kíĺ ki bíī sòoǹ bi-ŋmaniŋma yii: “Ti yaa kíí yii: 'An sá Unimbɔti di túnní-u,' u dàá wòoǹ-ti yii: 'Kin, ba ŋá ní naa fɔ̃ɔ̃-u ki kíí?' 26Ti yaa tí kíí-u yii: 'An sá binib di túnní-uaaa,' ti fàŋkí kunipaau mun, kun puee báà ŋma kɔkɔ nyí yii Jaan sá Unimbɔti bɔnaatiliu ní.” 27Ní bi kíí Yeesu yii: “Taa nyí.” Ní ú mun bi yii: “An yaa sée, man mun kaa làá tùkù-ni nì nsan ŋun pu ní m ŋáań mimmee!” 28Ní Yeesu gítī bí yii: “Ni dàkafī tibɔti nee pu yii ba? Uninja ubɔ di cáá binaacimpɔmbi bili ní ki bí upeepeekaa yii: 'M-jipɔɔn, á cù kusaau díǹ kí ŋá ditundi.' 29Ní kibikee yíì, yii: 'Maa làá cù,' ama ní boonee ki dāa kpántì ki-landɔkɔŋu ní ki búntì kusaau. 30Ní u cūtì un kíǹee cee ní ki lī ú mun tibɔbaantiil. Ní úǹ kíí-u yii: 'M-baa, m dàá cù!' ama ní kaa gbɔ́oń kusaau. 31Binaacimpɔmbee liitil kansikinee ulɔu di ŋá min bi-baa lèe?” Ní bi kíí yii: “Upeepeekaa di ŋá.” Niinee ní Yeesu bí-bi yii: “Ibaamɔn ní m tùkù-ni, bifɔtiliibi nì nnimpulaakpaamu dàá lìntī ni-nyɔkɔpu kí kɔ́ Unimbɔti beelin. 32Di sá yii Jaan dɔ́miń ni-cee ki dàkà-ni deedee saŋŋu ní naa fɔ̃ɔ̃-u ki kíí, ama ní bifɔtiliibi bin ni kpèé famee nì nnimpulaakpaamu fɔ̃ɔ̃-u ki kíí. Ni nín ká mimmee boonee naa kpántì ni-landɔkɔi kí fɔ̃ɔ̃-u kí kíí.” 33Ní Yeesu bí yii: “Gítī pīlfìmaan dilaŋkpandi diba. Uninja ubɔ di kùn̄ isufi in biliŋ bi cáā ŋà ndamamee kpaabu. U cɔ́oǹ kunaabakau ki māntì ki tú-bu, ki gbìn̄ mboo ŋun ni u dàá nīn ŋmāam̀ isufee biliŋee, ki gāā isupaa bukpaayee kansikin, ní ki dū isufee ki tīī bipaadambi biba, ní ki búntì nsan. 34Isufee biliŋ kìtitam bàn̄ee, ní ukpilee túnní u-tɔntɔnliibi biba u-paadambee cee bí fɔ̃ɔ̃ u-jandi kí cáań-u. 35Ní bipaadambee cúú u-tɔntɔnliibee ubɔ ki gbáń ní ki kūū ubɔ mun ní ki yáŋkì utataati ataŋkpee ki kūū. 36Ní bukpaa daanee gítī túnní bitɔntɔnliibi biba bíǹ wīikíǹ bin u péé péé ki túnńee, ní bipaadambee tí cú bí mun ki ŋá kii bi nín ŋá bipeepeekaabi puee. 37Boonee ní u baasii dū u-jipɔɔn ki tú, ki dàkafī yii: 'Úǹ sá m-jipɔɔnee, bi dàá fàŋkì-u.' 38Ama bipaadambee nín ká u-jipɔɔnee páaǹnée, ní bi bíī lì tɔb cee yii: 'Kpèè un dàá dāá jī kusaau fool boonee di dòońee! Tí kpòmaan-u kí jī kusaau!' 39Ní bi cúú-u ki nyántì ŋkpaabuku ki kūū-u.” 40Ní Yeesu bālfì-bi yii: “Mimmee bukpaadaan yaa láā bāańee u dàá ŋá-bi mana?” 41Ní Bisaraaŋakpilib nì Fariisab kíí-u yii: “U yaa bāańee, see ú kpò binikpitib gbanti nsansaaŋkúm ní kí dū u-kpaabu kí tīī bipaadambi bin ŋyunti yaa bāań bi dàá nīn tìiń-u an subiliŋee.” 42Ní Yeesu bí-bi yii: “Ni súntì tiŋmaŋmabiti tin ni kàan̄ Unimbɔti takaldauneeee? yii: 'Ditaŋkpal din bidimaliibi nìn dūu fée, di dāa kpántì ditaŋkpal din ŋúb́ kudii pɔŋŋuee. Ti-Dindaan nín ŋá tiŋyee kaa sá maamaaci ki tīī-taaa?' 43An pu ní m tùkù-ni yii bi dàá dāá fɔ̃ɔ̃ ni-cee Unimbɔti beel kí dūú tīī ditimbundi din yab dàá ŋá Unimbɔti lammee. [ 44Un di yaa lítì ditaŋkpalee puee dàá yàaǹ, ama ní ditaŋkpalee yaa tàb̄ uŋyee, udaan nà ní dúsídusi.]” 45Bisaraaŋakpilib nì Fariisab nín gbìl̄ Yeesu gāā an laŋkpaŋŋee, ní bi béè yii bíǹ ní Yeesu lì. 46Ní bi bíī nyàab̀ nsan ŋun bi dàá dī kí cúú-uee, ama ní ki fàŋkí kunipaau, kun puee báà ŋma nyí yii Yeesu sá Unimbɔti bɔnaatiliu ní.


c: text/html

text: 1Á nīn nyí yii iyuntijoolkaa poonee an dàá dāá pɔ̄ɔkì. 2Di sá yii binib dāa kíǹ ki cáá ikummunti, ní ki néeń animil, ní ki gà bi-biŋŋi, ki cáá alambil, ki sòoǹ ki bíiĺ Unimbɔti, kaa tɔ́ bi-baabi nì bi-nab, kaa dāa nyí tiŋan, kaa tɔ́ tin bí circiree. 3Baa dāa cáá dineendi, kaa dāa sūǹ binib saai, ki dāa kúŋfí binib boon, kaa ŋūǹ kí cúú bi-ba, ki dāa sá bitɔŋfitiibi, ki dāa ná tin ŋān̄ee. 4Bi dāa sá bin nyēēbinib boon ki nyáfí-bee, bi dāa sá binib bin an yòontée, ki dāa néeń timɔn, ki dāa néeń tin fáatí-bee ki jítiǹ Unimbɔti. 5Bi dāa ŋúb̀ nnimbɔtisan bɔti ní kí yíí kaa là mbaamɔn pɔŋŋu ŋun bí tibɔti gbanti poonee. Á fá an nibee. 6Bi-kansikin biba kɔ́ò binimpoobi bin landɔkɔi pátì bi ŋáań ikpiti ki cáá kɔdeebi kupaauee dumpui ní ki yàntī bi fòol̄ tin bi sòoǹee ki kíikí. 7An nimpoobee pílfí tibɔti ní baabadal, ama doooo kii nee baa ŋūǹ kí béé ibaamɔn. 8Kii Jaaneesi nì Jambree nín kaa nìn là Mooisi bɔti puee, míǹ mbaantiim ní an nibee kaa là ibaamɔn, an sá binib bin landɔkɔi gábitèe, baa nɔ́ɔ́ Unimbɔti. 9Ama baa làá nīn bí kí cù ndan, kun puee báà ŋma dàá dāá béé bi-pu yii bi sá bigbaambi ali kii Jaaneesi nì Jambree cee nín nìn jítì puee. 10Ama sii ká m-dàkatam, m-bimbim, m-landɔkɔi nì m-fookiiu, m-mɔtiiki, m-neendi nì m-pɔ́ɔǹtam 11nì bi nín páb́-mi puee, nì m-falaau. A nyí tin nìn jítì m-pu Antiyɔsi nì Ikoonium nì Liistee, falaa ulɔu ní maa jíń niin? Ama ti-Dindaan nyántì-mi tikɔkɔ poon. 12Di sá yii bin di yaa fɔ̃ɔ̃ Yeesu Kriisitoo ki kíí ki là kí nīn yú deedee Unimbɔti nimiinee see bidambi ń ká digìńdi. 13Ama bitɔŋfitiibi nì bikiilliibee dàá nīn mòtīi múl̀ ki kɔ́ò tin kaa ŋān̄ee poon ní baabadal, bi wáŋkì, ní ki bíī kíiĺ bi-jutiibi mun ń wāŋkì. 14Míǹ puee, sii ń ŋúb́ tibɔti tin a bífì ki fɔ̃ɔ̃ ki kíí tiŋanee kun puee sii nyí bin di dàkā-si an bɔtee. 15Doooo a-biyatin ní a péēnyí Unimbɔti takaldau poon bɔti, an di ŋūǹ kí tīī-si iciin in cáǹ unil difiilinee nì fookii un a cáá Yeesu Kriisitoo puee. 16Unimbɔti di yāntì bi ŋmàn̄ tibɔti gbanti kɔkɔ ki sá bí dūú dàkà binib ń béé ibaamɔn, kí dàkà unil yìntitam, kí kpòotī-u, kí dàkà unil ń béé deedee bimbim, 17an nín dàá ŋá pu kí bɔ́ntí Unimbɔti niliu mmɔntiimin ú kítí kí ŋá atummɔnti kɔkɔee.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Míǹ puee sii man biki, pɔ́ɔǹ a-ba nì tiŋan tin ti ká ti nì Yeesu Kriisitoo nín ŋá ubaanti puee. 2A nín gbìl̄ m sòon̄ tin diniwul nimiinee, dū-tì kí ŋúbiǹ binib bin yú deedeeyee ki ŋūǹ ki dàkèe, bí mun ń nīn dàkà bin kíǹee. 3Jī falaa man yam kii Yeesu Kriisitoo soojamɔntiuee. 4Sooja un là kí tɔ̄ ditundi kí fáatí u-kpiliuee kaa ti yì u-ba kí ŋá kii bifantantiibi nín tɔ́ bi-ba kí ŋáań miŋyee. 5Kí wàatī un cūtì ditaatandi kpaŋkpakantikuuee ń ŋmā kí sāǹ kí jītí bin kíǹee pu kí nīn sá upeepeekaa kí fɔ̃ɔ̃ tipaalee, see ú nīn sáń ki táá nì kpaŋkpakantiku marau. 6Ukpaal un di kùn̄ u-saaku nì digìńdee di dāa tí sá upeepeekaa kí lēeń tijin u-saakun. 7Á dàkafì tibɔti tin m sòoǹee pu, kun puee ti-Dindaan dàá tūtuǹ-si á gbìl̄ ti-taapu kɔkɔ. 8Á téetí Yeesu Kriisitoo un fīkitì ditaŋkpiilinee pu, ki sá Dafiidi naantiiu kii tibɔmɔntiil tin m sòoǹee nín tùkū-ti puee. 9Tibɔmɔntiil gbanti sòontam pu ní m bí ki jīǹ falaa bi bɔ́ob́-mi nì ikusaka kii m sá unikpitee, ama baa bɔ́ob́ Unimbɔti bɔti tíǹ. 10An pu ní m ŋmèé tikɔkɔ an nín dàá ŋá pu bin Unimbɔti lútèe ń ŋmā kí ká difiil din bí Yeesu Kriisitoonee, nì tinyool tin dàá nīn bí jaanjaanee. 11Tibɔti tin m dàá sòoǹee sá ibaamɔn ní: “Ti yaa kpíì ki dī-uee, see ti nì u ń dāá nīn tí bí dimaŋfalin, 12ti yaa pɔ́ɔǹ ki tin kátì-kuee, ti nì u di dāa tí jīǹ dibeel, ti yaa néè yii taa nyí-u, ú mun dàá dāá néé yii waa nyí-ti, 13ti yaa kaa yúliǹ-u deedee, úǹ dàá nīn yú deedee, kun puee waa ŋūǹ kí néé kí kpántí u-deedeebitam.” 14Á téetí bi-kɔkɔ kí tùkù-bi yii nì Unimbɔti pu, bí taa nín̄ kpākantí tɔb anyɔɔbun aba pu, an nikpɔŋkpɔkɔkuee kaa cāabìń tiŋan see an bíiĺ bin pílfée ní. 15Pɔ́ɔǹ a-ba Unimbɔti ń ká-si kii utɔntɔnli un tuuŋŋi kaa cāabìń icooyee, kí sòoǹ ibaamɔn bɔmɔntiitee nín sá puee deedee. 16Taa cèeǹ a-nyɔkɔ tibɔfan nikpɔŋkpɔkɔku tin nyáń tiba nì Yeesu Kriisitoo bɔti tin a fɔ̃ɔ̃yee, di sá bin ŋúb́ an bɔtee mòtīi gáatí Unimbɔti nimiin ní. 17Binib gbanti dàkatam bí kii mbuunee ní ki ŋmɔ́ò ki lòtī tiwun. Imeenee nì Fiileeti mun bí binib gbanti kansikin. 18Bi nyáń ibaamɔn saŋŋu poon ki yāntì bi-jutiibi bin fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kííyee fá bi-fookiiu bi nín lì yii dooooyee ní bitaŋkpiibi fīkitèe pu. 19Ama nì míǹ kɔkɔee, Unimbɔti bɔnyeel din u dū ki tíĺ taapuee péēpɔ̄ɔ̄ ní ki yú di-laŋki, an bɔnyeelee di sá yii: “Ti-Dindaan nyí bin sá u-yabee,” ní “Un kamaa nyí yii u sá ti-Dindaan yɔuee máaǹ kí fá ikpiti.” 20Diciŋkpaandinee an kaa sá sindaariya nì animil kúti booŋŋi baba di bí, ama aboon ŋin bi máń nì kuyɔkɔuee nì itúun mun bí. Sindaariya nì animil kúti booŋŋi yú ki cí iwiŋkpaan dal ní, ní itúun nì aboon ŋin bi máń nì kuyɔkɔuee sá báà ŋma ń nīn cáā ŋáań min u lèe. 21Un yaa fá ikpiti in bɔti m sòoǹee kpántì umɔnti dee ki sá kii sindaariya booŋŋi ŋin yú ki cí iwiŋkpaanee, kun puee u bí ki tīī u-kpiliu an kɔkɔ pu ú dū-u kí ŋá atummɔnti. 22Á fá tinaacimpɔn landɔkɔkpitii kí nyàab̀ deedeebitam nì fookii nì dineendi nì ŋgbansɔŋfi sii nì bin kɔkɔ pɔbiliŋ pīiǹ bi jáaḿ ti-Dindaanee. 23Kí fá fam fam nikpɔŋkpɔkɔku kun sá tibɔfanee, kun puee sii a-ba nyí yii an nikpɔŋkpɔkɔkuee péēkúntí nì kujaau ŋma ní. 24An mun kaa máaǹ yii ti-Dindaan tɔntɔnliu nì binib ń nīn jáà, ama u máaǹ kí nīn néeń báà ŋma, kí nīn ŋūǹ ki dàkà binib nì kimɔtii. 25U máaǹ kí nīn sá unil un mɔ̄ee kí ŋmā kí dàkà bin kpākantí-uee, an yaa yíì Unimbɔti táá yàntī bí kpántí bi-bimbim kí ŋmā kí béé ibaamɔn, 26kí gítiń nsammɔnti poon kí ŋmátí Sitaan taliŋku kun sàl̄-bi ki yāntì bi ŋáań min u lèe.


text: 1Míǹ boonee ní Yeesu dūtì Gaaliilee mɔɔgbandi lapu pu (bi gítī yíì dimɔɔlee yii Tiibeeriyaadi mɔɔl.) 2Kunipaau nín kántì u ŋáaǹ maamaacib bin ki cáaǹ bibunliibee puee ní bi nìn nɔ́ɔ́-u. 3Ní u nì u-boonnooliibi jɔ́m̀ digbantandi diba pu ki kāl̀. 4Juuda yab jiŋaaliu un bi jīǹ ki téetí Unimbɔti nín nìn nyántì bi-naanjab Eejipitee nìn tɔ́obiń. 5Yeesu kpēēyee, kunipaau di dòoń u-ceeyee, ní u bí Fiiliipi yii: “La ní ti dàá ká tijin kí dā kí tīī bin kɔkɔ bí nee ń jī dee?” 6Ama Yeesu nìn nyí min ní u dàá ŋée, u nìn péēlī míǹ kí kpèè yii Fiiliipi dàá kíí-u yii ba. 7Ní Fiiliipi kíí-u yii: “Báà ti yaa dū animil cutimaanyi ki dá kpɔnɔb, an kaa làá bà bi-kɔkɔ kikatii kikatii gba.” 8Ní u-boonnooliibi kansikin ubɔ, Siimɔn Piyeer naal un bi yíì Andreeyee, bí-u yii: 9“Kinaacimpɔmbiki kiba bí doo ki cáań ɔɔji yim kpɔnɔb biŋmoo nì ijɔm ili. An kaa nín ŋūǹ kí ŋá kunipaau nee tiba ní.” 10Ní Yeesu bí-bi yii: “Yàntīmaan binib ń kàl̄!” Kumɔsɔŋu kubɔ nìn bí niin tikpil, ní bi kāl̀ ku-pu. Bi nìn bàn̄ kii kutukub biŋmoo nyɔkɔm. 11Ní Yeesu yɔ̃oǹ kpɔnɔbee ki jáam̀ Unimbɔti an pu ki wāatì ní ki dūu yākatì-bi, ní ki tí yākatì ijɔm mun, min báà ŋma lèe. 12Bi jíń ki díkée, ní u bí u-boonnooliibi yii: “Kɔ́om̀maan akati ŋin kíǹee, diba ń taa bīil̀!” 13Bi kɔ́oǹ kpɔnɔb biŋmooyee katiŋ ŋin bi nìn ŋmɔ́ ki kíǹee, ki gbéeǹ tikabiti saalaa nì tili. 14Yeesu ŋá maamaaci gbanti samaa kée, ní bi bí yii: “Tilafuŋŋman, kijapaai nee di sá Unimbɔti bɔnaatiliu un máaǹ kí dāan̄ duulnyanee.” 15Yeesu béè yii bi dàá cúú-u mpɔn kí kàan̄ dibeelee, ní u fātìi tí nín jɔ́ḿ digbantandi pu u-baba. 16Kujoou jɔ́otèe ní Yeesu boonnooliibi nín sìntī dimɔɔlin 17ki kɔ́ buŋalimbu ki fātìi nín cá Kapeenaayum watil. Kunyeeu mun nìn mɔ́ Yeesu kaa láá bāań bi-cee. 18Kubuŋkpaaŋŋu kubɔ kíĺ ki bíī jītí ki yòontí tinyiŋgban. 19Bi nìn ŋàal̄ ki bàn̄ ataŋkpee aŋmoo kii aluu nyɔkɔmee, ní ki ká Yeesu nín tɔ́kɔń nnyim pu ki còom̄iń ki dòoń buŋalimbu ceeyee, ní bi fāŋkì. 20Ní Yeesu bí-bi yii: “Taa fàŋkìmaan, an sá man!” 21Niinee ní bi bí yii bí kpáaǹ-u, kpalaayee, buŋalimbu mun pūtì dūu sāā dibuŋgbandi laakin bi cée. 22Kutaa wúntèe, kunipaau gbíntìi kā dimɔɔgbandi lapu pu. Bi nìn ká yii buŋalimbaantiibu di yú niin, ní Yeesu kaa kɔ́ buŋalimbu gbanti, u-boonnooliibi ŋmaniŋma di kɔ́ ki búntì. 23Ama iŋaliŋfi iba nìn yánní Tiibeeriyaadi tiŋkin ki bāań laakin ti-Dindaan nìn mēēki pàkā Unimbɔti ki wāatì ní bi nín ŋmɔ́ kpɔnɔbee caŋin. 24Kunipaauee nín kaa ká Yeesu kaa ká u-boonnooliibi muee ní bi kɔ́ iŋaliŋfee ki búntì Kapeenaayum kí nyàab̀ Yeesu. 25Bi bàn̄ niin ki ká-uee, ní ki bí yii: “Ukpil, ŋyunti ŋulɔŋu ní a bāań doo ní?” 26Ní Yeesu bí-bi yii: “Ibaamɔn, ibaamɔn ní m tùkù-ni, ni nín ŋmɔ́ kpɔnɔb ki díkée pu ní ni nyàab̀-mi, kaa sá maamaacib bin dàkā-ni m nín sá uŋyee pu. 27Ní taa nín̄ tūǹ ditundi tijin tin kaa yúntée pu, nín̄ tūm̀maan tijin tin yúntí ki tìì dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee pu. Tijin gbantee, man Kinibiki di dàá tīī-ni tíǹ, di sá yii man ní m-Baa Unimbɔti tīī an pɔŋŋu daaŋku.” 28Niinee ní bi bālfì-u yii: “Ti máaǹ kí ŋá mana ní án nīn sá min Unimbɔti lèe ní?” 29Ní Yeesu kíí-bi yii: “Unimbɔti nín là miŋyee di sá ní fɔ̃ɔ̃ man un u túnnée kí kíí.” 30Ní bi bí-u yii: “Maamaaci ulɔu ní a dàá dàkà-ti kí wàatī ní tí nín fɔ̃ɔ̃-si kí kíí ní? Àá kudaaŋŋu kulɔkɔ ní a dàá ŋá tí ká? 31Ti-naanjab nìn jīǹ tijin tin bi yíì máanee kupɔɔun, kii an nín ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon puee, yii: 'U nìn tìì-bi tijin tin nyēeń yilpuee ní bi jīǹ.' ” 32Niinee ní Yeesu kíí-bi yii: “Ibaamɔn, ibaamɔn ní m tùkù-ni, an kaa sá Mooisi di tīī-ni tijin tin nyēeń yilpuee, m-Baa di tìì tijimmɔntiil tin nyēeń yilpuee. 33Tijin tin Unimbɔti tììyee di sá un nyánní yilpu ki tìì binib kɔkɔ dimaŋfalee.” 34Ní bi bí-u yii: “Ukpil, nín̄ péētìì-ti tijinee baabadal!” 35Ní Yeesu bí-bi yii: “Man di sá tijin tin tìì dimaŋfalee. Un yaa dɔ́miń m-ceeyee, ŋkùm kaa ti cútí udaan jaanjaan; míǹ ní un yaa tí fɔ̃ɔ̃-mi ki kííyee, nnyinnyoo kaa ti cútí udaan jaanjaan. 36Ama, m péētùkū-ni: ni-nimiliŋ ká tin m ŋée ní naa fɔ̃ɔ̃-mi ki kíí. 37Bin bin m-Baa tīī-mee kɔkɔ dàá dāan̄ m-cee. Un di yaa dɔ́miń m-ceeyee, maa làá fá udaan, 38kun puee m nyánní yilpu ki dɔ́miń kí ŋá un túnní-mee nín là puee ní, an kaa sá man m-ba nín là puee. 39Un túnní-mee nín là puee di sá ḿ taa fá bin u tīī-mee kansikin báà ubɔ kí dāá fìkitī bi-kɔkɔ ŋwinjoolkaa dal. 40M-Baa nín là min miŋyee sèé, yii un sá kamaa yaa ká man u-Jipɔɔn ki fɔ̃ɔ̃-mi ki kííyee ń ká dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee, ní man ń dāá fìkitī-u ŋwinjoolkaa dal.” 41Yeesu nín lī yii úǹ di sá tijin tin nyánní yilpuee pu ní Juuda yab bíī gbùkum̄ u-pu 42ki lì yii: “An kaa sá Yeesu Jooseefi jipɔɔn un timbi nyí u-baa nì u-neeee? Kin an ŋá mana ní u gítī lì yii úǹ di nyánní yilpu ní?” 43Ní Yeesu kíí-bi yii: “Ní taa nín̄ gbùkum̄ ni-ŋmaniŋma míǹ! 44Ubɔ kaa ŋūǹ kí dāan̄ m-cee an yaa kaa sá m-Baa un túnní-mee di cáań udaan, kí wàatī ní man ń nín fìkitī-u ŋwinjoolkaa dal. 45Kii Unimbɔti bɔnaatiliibi nín ŋmàn̄ puee yii: 'Unimbɔti dàá dàkà bi-kɔkɔ bí béé-u.' Mimmee, bin kɔkɔ yaa pílfì m-Baa ki fɔ̃ɔ̃ u nín dàkà puee dòoń man cee ní. 46Báà ubɔ kaa ká m-Baa Unimbɔti asee man un nyánní u-ceeyee, man baba di ká-u. 47“Ibaamɔn, ibaamɔn ní m tùkù-ni, un yaa fɔ̃ɔ̃-mi ki kííyee cáá dimaŋfal din kaa cáá dikuntilee. 48Man di sá tijin tin tìì dimaŋfalee. 49Nì min kɔkɔ ni-naanjab nìn ŋmɔ́ máana kupɔɔunee, boonee bi dāa kpíì. 50Ama tijin tin nyánní yilpuee, un yaa jíń tintee kaa ti kúù jaanjaan. 51Man di sá tijin tin nyánní yilpu ki cáá dimaŋfalee. Un yaa jíń tijin gbantee dàá nīn bí kí nīn cá jaanjaan. Tijin tin m dàá tīī binib kɔkɔ ń nīn cáá dimaŋfalee di sá m-wunti.” 52Niinee ní Juuda yab bíī kpákà bi-ŋmaniŋma tikpil yii: “Nì mana ní u ŋūǹ kí tīī-ti u-wunti tí ŋmɔ́ míǹ?” 53Ní Yeesu fātìi bí-bi yii! “Ibaamɔn, ibaamɔn ní m tùkù-ni, ni yaa kaa ŋmɔ́ man Kinibiki wunti, kaa nyùn̄ m-fatikuu muee, naa làá ká dimaŋfal. 54Ama sii un yaa ŋmɔ́ m-wunti ki nyùn̄ m-fatikuuee ká mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee, ní ḿ dāá fìkitī-si ŋwinjoolkaa dal. 55Kun puee m-wunti di sá tijimmɔntiil ní m-fatikuu mun sá tinyɔkaal tin sá timɔntiilee. 56Un yaa ŋmɔ́ m-wunti ki nyùn̄ m-fatikuuee bí m-ni ní man mun bí udaan ni. 57M-Baa un túnní-mee nín cáá dimaŋfal puee ní u-puee man mun cáá dimaŋfal, míǹ ní un yaa fɔ̃ɔ̃-mi ki jíńee mun kāntí dimaŋfal man pu. 58Tijin tin nyánní yilpuee nín bí puee dee. Tíǹ kaa bí kii tin ni-naanjab nìn jíń boonee ki dāa kpíìyee. Sii un di yaa jíń tijin gbantee dàá nīn kíǹ ki bí kí nīn cá jaanjaan.” 59Tin tin Yeesu nìn sòon̄ Kapeenaayum kpafidiikun ki dàkā binibee dee. 60Yeesu boonnooliibi tikpil nín gbìl̄ tibɔti gbantee, ní bi bíī lì yii: “Tibɔti nee pɔ̄ɔ̄ tikpil! Ŋma di ŋūǹ kí pīlfì-tì?” 61Yeesu béè yii u-boonnooliibi bíī gbùkum̄ tibɔti gbanti puee ní u bālfì-bi yii: “Tibɔti gbanti páb́-ni níiin? 62Mimmee, ni yaa láā ká man Kinibiki fātìi jɔ́ḿ laakin m nìn péēbíńee faa? 63Unil nì u-pɔ́ɔǹtam kɔkɔ sá fam ní, see Ŋfām di tìì mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee. Míǹ ní m-bɔti tin m sòon̄ nì nee sá Unimbɔti Fām ní ki sá dimaŋfal. 64Ama ni-kansikin biba bí, kaa fɔ̃ɔ̃ ki kíí.” Kun di yì-tì Yeesu sòon̄ mimmee di sá u nìn péēnyí bin kaa fɔ̃ɔ̃ ki kííyee doooo ŋkilkaamin, nì un dàá dāá dū-u kí tīī binannanliibee. 65Ní u lī-bi yii: “Míǹ pu ní m tùkū-ni yii ubɔ kaa ŋūǹ kí dāan̄ m-cee an yaa kaa tin sá m-Baa Unimbɔti di cáań-u.” 66Ki yɔ̃oǹ an yuntiŋu ní Yeesu boonnooliibi tikpil yíì, kaa ti nɔ́ɔ́-u. 67Niinee ní Yeesu bí u-kpambaliŋ saalaa nì alee yii: “Kin nimbi faa, ni mun kaa làá nīn cáaa?” 68Ní Piyeer kíí-u yii: “Ti-Dindaan, sii di cáá tibɔti tin tìì mmaŋfafɔkɔn ŋun kaa cáá dikuntilee. Ŋma cee ní ti dàá gítī cù? 69Timbi fɔ̃ɔ̃ sii ní ki kíí, ní ki nyí yii sii di sá Circirdaan un nyánní Unimbɔti ceeyee.” 70Niinee ní Yeesu bí yii: “Man di kaa nìn lēē-ni binib saalaa nì bilaaa? Ama ni-kansikinee, ubɔ sá Sitaan ní!” 71Juudasi un sá Siimɔn Iskaariyɔti jipɔɔnee pu ní u nìn sòon̄ míǹ. Di sá yii nì min kɔkɔ Juudasi mun nìn sá u-kpambaliŋ saalaa nì alee kansikin dibee úǹ di dàá dū-u kí ŋúbiǹ binannanliibi.


text: 1Sìgà gbò gbálà beè aa Judíà dú Ántìọ̀k vaá dàlà togó nóòmà gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s kọ, “Bàrì náa é duulài be ò gáà koòài dì belí bé e Log Mózìs kọ́ naa.” 2Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs nè ọ̀và beè ie kà agẹ bá dùlà bel boo íb dò bá nuí. Boo bée vó, ba beè gboó sà Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs nè sìgà gbò e bà dú Ántìọ̀k kọ bà á sí Jerúsàlẹ̀m gé mòn gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà nè gbò tule bõ̀òna ló Kráìst kilma ló belí. 3Vóá à naa, bõ̀òna ló Kráìst beè gboó lẹ̀ẹ̀làva ààmà. Boo tṍó e bà gé aaá, ba è téní bálá sĩ́ Fanísìà nè Samérìà, vaá ba beè noo tẽ́ nè gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s e bà dìgàgì kĩé bé e gbò e bè níì pá Júù nì kììàgi kẽ vaá dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s naa, vaá a è gboó palà ge ẹẹlẹ̀ nyíe gbòa. 4Tṍó e bà íná Jerúsàlẹ̀m, bõ̀òna ló Kráìst bii ló gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà nè dõòna gbò tule beè túva boo kà lé bá. Ba beè gboó noo tẽ́ nèva dénè íb tóm e Bàrì beè túèva simá. 5Sõò sìgà gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s e bà dṹùnà pá Fárèsì beè gboó elá èla vaá kọ, “Ò é íè ge kọi nèi gbò e bè níì pá Júù nì kọ bà á kòòà vaá bà sẹlẹ Log Mózìs.” 6Gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà nè na gbò tuleá beè gboó gbá bõona vaá bùgà togó kilma ló belá. 7Tṍó e bà ni lóá bel boo belá dọ̀ kà kpã́á tóm, Pítà à gboó elá èla vaá kọ: “Pá vígà, boolo nyimài kọ kà kpã́á gbáá e a kil nvéeá Bàrì beè kolí nda lọlíí zẹ̀ẹ̀ vaá kọ̀ nda gé ló Lé Kpẹa e a kil ló Jíìzọ̀s Kráìst nè gbò e bè níì pá Júù nì kọ bé bà dã́ vaá ziga ló. 8Vaá Bàrì, e a nyimá bùlà kọ̀láá nen, beè nèva Nyómá Káí, dì belí bé e a beè nènà ge beele naa, gé náa tẹlẹ bàlà kẽ kọ gbò e bè níì pá Júù nì gé láá zìgànà ge ló Lé Kpẹa vaá nyoone nvée Kráìst. 9A beè naa zogè kọ tọ́ọ̀ kà kele á gé zẹ̀ẹ̀ beele nè ọ̀và. À ia ló ba pọ́lọ́ nèva boo tṍó e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s. 10Vóá à naa, à náà vaá ò gbĩ́i gè ẹbmai Bàrì tenmá ló gè túi nyèè tò e beele à bè bẹẹ gbò nómá tẹ̀ náa beè láá toolá toolei gbò e bè níì pá Júù nì e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s e? 11Náa lèlà naa vó! Beele zigà kọ Bàrì dùùlài téní dómá ló sàn nyíe e Dõò Jíìzọ̀s íéi ló, vaá níá bé e Bàrì dùùlànà ge baala naa é.” 12Dénè gbòa beè pĩi gã́ vaá gbàn tṍ ló Baanàbàs nè Pọ́ọ̀l boo tṍó e bà gé noo tẽ́ dénè tóm dù̃ùnè e Bàrì beè túva simá gbẹá zẹ̀ẹ̀ gbò e bè níì pá Júù nì. 13Tṍó e bà ni noo tẽ́ íná ke kùbmà, Jém̀z beè gboó elá èla vaá kọ: “Pá vígà, gbanim̄i tṍ ló! 14Sáímọ̀n ã́àa noo tẽ́ nèi bé e Bàrì beè zẹ́ẹ́ naa zogè kọ à léemàèe gè tú gbò e bè níì pá Júù nì naamàè pá ńlẹ gbò naa. 15Nu e gbò kọ́ bùlà Bàrì beè kọ̀ zọ belí gbaá ló, dì belí bé e ba beè émí m Kpá Káí naa, kọ: 16ʽBàrì kọ, deè sĩ́ e a gé dú, m̀ é òòà kẽ vaá kpáá dàlà tọ Méné Dévìd, e a beè uu sĩ́ kẽá, elé èla. M̀ é sí tóm ló nu e a beè kyọ̀à lóá vaá naa kọ á kpáá dú lé, 17kọ bé dénè na gbò e a sígáá á dúm̄ ló, dénè gbò e bè níì pá Júù nì e nda kolíva kọ bà á dú pá ńda gbò. 18Vóá bé e Dõò, e a beè naa kọ gbò nen á nyima gbò nuí tã́gíní kpã́á gbáá, kọ é.’ ” 19Jém̀z beè ló a bel kilma sĩ́ kọ: “À dú ńda bùlà kọ née é náa nu e a é tãage gbò e bè níì pá Júù nì e bà ni kììà kẽ nyoone nvée Bàrìi. 20Tãa vó, è é émí kpá máva kọ bà á gá dé tọ́ọ̀ kà nu e ba è vaamá gyọ́ọ nè gbò ńbàlì e bà náàmà bá vaá naa kọ á gá õoà ge dè, bà á gá bà nom e bà ììlà òò fẹ̀ à bè ge bà mii nu, bà á gá tõo dùm kùnà kúnà. 21Boo bée kọ à dú kà kpã́á gbáá e pá Júù ni olòó vee Log Mózìs m kọ̀láá kà bon, vaá bà bugi m ba gbò tọ Bàrì bu dee ba bò séi.” 22Gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlàa nè na gbò tuleá nè zivè kà bõ̀òna ló Kráìsta beè gboó gbá bilá ló vaá sà sìgà gbò nen e a dúva zẹ̀ẹ̀ vaá lẹ̀ẹ̀làva kọ bà á zọ̀ Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs sí Ántìọ̀k. Ba beè sà bàà nen e bà dṹùnà gbò tule e ba bée kọlà Sáílàs nè Júdàs, e bà ólò kólíe Baasábàs. 23Ba beè gboó emí kpá nvèèva bá kọ bà á má gbò e a di Ántìọ̀k. Ba beè emí m kpáá kọ: Beele, gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà nè gbò tule bõ̀òna ló Kráìst, e a náámá pá bọọ gbò vígà, lẹ̀ẹ̀là kanà mòn kól má dénè bọ̀ì, bẹẹ gbò vígà e bè nóò dúi pá Júù e o tõonii Ántìọ̀k, Sírìà nè Silésìà. 24È dã́ kọ sìgà gbò gbálà e a aa ló beele ló bel e a tãagei nyíe nèi, náa kal ló bée kọ beele née beè lẹẹlàva. 25E beè gbá nyòònà vaá bilá ló tenmá kọ e é sa bàà nen vaá lẹ̀ẹ̀làva kọ bà á faalá lẹẹlà tómí mái. Bà é zọ Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs, e a dú gbò e e palà ge vùlè, gbá tọ dù. 26Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs dú gbò e bà ni tú zivè kà ba dùm nvee m ge sí tóm bẹẹ Dõo Jíìzọ̀s Kráìst. 27Vóá à naa, è lẹ̀ẹ̀là Júdàs nè Sáílàs mái kọ bà á tú ba gã́ kọmáná gé t̃ẽ̀ènè bé e e émí m kpáí naa nèi. 28À dú bùlà Nyómá Káí nè beéle bùlà gè kọ née gé kpáá tú nyèè tò toolei, daalá lọl ló áá gbò nu e a di bíií: 29Ó gá dei tọ́ọ̀ kà nu e ba è vaamá gyọ́ọ nè gbò ńbàlì e bà náàmà bá. Ó gá bai mii nu. Ó gá bai nom e bà ììlà òò fẹ̀. Ó gá tõonii dùm kùnà kúnà. Be nóo naanii gbò nuí ò é palà ge kilii sĩ́. Á leei. 30Vóá à naa, bõ̀òna ló Kráìst beè gboó lẹ̀ẹ̀làva bii ló Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs ààmà. Bà gboó má sĩ́ Ántìọ̀k. Bà íná kĩé, bà gboó kolí dénè gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Kráìst bõonè vaá nèva kpáá. 31Tṍó e gbò e bè níì pá Júù nì e bà di Ántìọ̀k bugi tení boo kpáá, nyíeva beè gboó palà ge ẹẹ ló mon bel agẹ nyíe e a di m. 32Júdàs nè Sáílàs, e ba dú gbò kọ́ bùlà Bàrì, beè gboó tú kà beg dẽe tṍó lomá mon bel agẹ nyíe nè síà kpóó ló nèva kọ bà á kil sĩ́ m ba zìgà bel. 33Tṍó e bà ni tõo kĩé zivè tõ̀ò dee, gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Kráìst beè gboó tulèva òòmà kẽ m fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló. Bà gboó òòà kẽ kil ló gbò e ba è lẹ̀ẹ̀làva simá kĩéá. (( 34Sõò Sáílàs beè beelá fùl ge kọ a é tõonie kĩé.)) 35Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs beè zẹ́ẹ́ tõo Ántìọ̀k, vaá ba è zọ̀ kà tõ̀ò dõòna gbò nen olòó ló mon bel Bàrì vaá nóòmà nu gbò nen. 36Tṍó e sìgà dee ni téní, Pọ́ọ̀l beè kọ́ nè Baanàbàs kọ, “Naa mè é òòà kẽ sì gé kãa pá bẹẹ gbò vígà m Kráìst e bà di dénè gbò bon kĩ e e beè vee Lé Kpẹa e a kil ló Dõò gbẹaá gé ẹ̀b bé e bà dì naa.” 37Baanàbàs beè gbĩ́ gè kọ bà á fáálàè Jọ́ọ̀n, e bà kólíe Máàk, biiae lóva. 38Sõò Pọ́ọ̀l beè kọ náa dú lé gè kọ bà á faàlàèe, boo bée kọ náa beè dìva nvée dọ̀ tṍó e ba è sí ba tóm lọ̀l, sõò a beè ààvá nvée gbẹa Pamfélìà. 39Pálàa ọ̀và beè palà ge tala boo belá, naa ní e bà dááá vaá ní e a ie deè à téní ńlẹ: Baanàbàs beè faalá Máàk vaá pálàa baala à bã faà sĩ́ múú kil Sáíprọ̀s, 40boo tṍó e Pọ́ọ̀l beè sà Sáílàs. Gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Kráìst beè gboó túva nvee bá Bàrì kọ á tú a sàn nyíe faamáva. Bà gboó àà 41téní Sírìà nè Silésìà vaá lógági mon bel agẹ nyíe nè gbò e a di m bõ̀òna ló Kráìst e bà di gbò boná.


text: 1Bí bɔ̀ huaán, seé bi`i toò Fehtoò beèh né sòn bɔ̀ tele bi`i mé meí bi`i ŋgweê, te dilí ye. 2Né te mvù Càŋe ménâ nyagá den ndɔ, ye: Ŋgwé sòn tele yeè mé meí yeè ma. Bèh joloò Càŋ dé toò jɔ̀gɔ̀ mé ndéb né teèn baá ye bú hên, 3ye mɔ wò né mân bɔɔ́, wò nde né samésé den, cieé yeè maga ye ká te wɔ́ŋe ndɔ. 4Mé bí bɔ̀ tele huaân ndɔ, bí té bɔ̀ huaán temé bɔ́ yúlá, bí léb sér bɔ́ ndéb, bí né bɔ́ mé temé Fehtoò beèh lè soró nyegé. 5Bí bɔ̀ kwer, bí ŋgwé sòn bɔ̀ tele seê bi`i, bí vèh bɔ́ veèh, bí né toò bɔɔ̀n lòù ndelé seér. Bí bɔ́ lòm seé bɔɔ̀n mé temé cén faá né seé Kristò nɔ. 6Bí té léláŋ njolò nùàr bɔ́ húɔ́m lòm, ye te bɔ́ keí bí, bí dɔɔ́ŋ bɔ́ sér faá bɔ̀ kwer Kristò nɔ. Bí njèh dɔɔ́ŋ bɔ́ gí mé temé cén faá Càŋ gwaán nê nɔ. 7Bí seé bɔɔ̀n bɔ́ lòm mé kàgà-ndòn bi`i faá né seé Fehtoò beèh nɔ, bí té túé ye né lom seé dé bɔ̀ nùàr. 8Bí kɔ́ɔ ye, nuaá mé né seé teèn bɔɔ́ yií dɔɔ́ŋ, né mene kwer, mene kwer sam, nde né sàgà beè Nùà Dueè mé seé sâ kwa ma. 9Bí bɔ̀ tele seê, bí bɔ́ yí mé bɔ̀ kwer bi`i teèn ménâ ndɔ, bí té bɔ́ lòù mgbálé. Bí kɔ́ɔ ye, ké te vulúu bí bɔ́ dɔɔ́ŋ né gi mé Tele cên, à dé seèn nùàr lòù gè`i bèh. 10Mè tueé lɔ né ye bí a, bí bílí dèn gí beè Fehtoò beèh, te bí taré nyegé mé terreb dé seèn. 11Bí yoòr wèh sù kwá sér bɔ̀ njèh taâb mé né beè Càŋ, te bí kwa nyegé terreb, bí njebá taáb mé táhòrò nùà kɔ́ŋkɔɔ̀ŋ, à bí bèlè cú. 12Bí kɔ́ɔ ye, béh taáb sâ mé nùàr líé njí ŋgwéh, béh lie njií né mé bɔ̀ càŋ tándulu ké ter ka vulû, béh lie njií mé kunduŋ wɔ́ŋ cib`i bɔ́ bɔ̀ terreb ká teèn hihiné mene. 13Mɔ né mân, bí beè njébá lòm mé bɔ̀ njèh taâb dé Càŋ, te loù mé cieé veên nde jueè teèn, bí kwa terreb, bí weh Sátàn seé; bí kɔ taáb, sâ bí née ter njebá den ye. 14Bí mélá dèn gí te gule; bí dèn lòm bɔ̀ gècên bɔ̀, sâ né kàndá bi`i, bí teneè cám kwá cí. Dene dilî né cɔ̀gɔ̀ taâb bi`i, bí yoòr vùɔ̀b kwá cí. 15Bí yílá Njàgà Bagaà mé feh mene seè, te nùàr dɔɔ́ŋ kwa dɔlê. Bí yílá ménâ, sâ né débágá bi`i, bí gulè yí kwá cí. 16Bí kwá njí dèn temé yoòr Fehtoò beèh, kɔ̀ bi`i né cí, te cií nyegé bí, sàŋ bí s`iè cú. Táhòrò né mene bí sàŋ yoòr si njií, nde né mbaá nyimé le. 17Bí gwàn lòm dé gwaân ye Càŋ né bí yili sɔm; tàm taâb bi`i né cí. Bòù-taâb bi`i né ŋgòr Càŋ; bí wèh s`iè beè. Cúcuí Ŋagâ haá né bí kɔɔ́. 18Bí dùà dèn Càŋ cu dɔɔ́ŋ mé Cúcuí seèn lè, bí té sòn mé bú dù. Bí dèn làŋ ndɔ, bí né tég njebá taré, bí né Càŋ felè bɔ̀ nùàr seèn dɔɔ́ŋ dua laré. 19Bí né bú felè mò dua ndɔ; bú a, há mè njàb ŋgòr mé né teèn yilá, mè tueé cí, te mè se ŋaré nyegé Njàgà Bagaà mé lé naâ bèh naâb leér den doô, mè njeré dé`i vèh cú. 20Mè la née mene ká gwà cib`i ye, mé njéh mene, Yeésò Kristò mè sie kwaá né nùà tebê, ye mè a, sè Njàgà Bagaà seè. Bí dùà Càŋ felè mò, te mè se lom mé terreb faá gwaán nê nɔ. 21Yíé-temé beèh Tisîk mé né seé Fehtoò beèh teèn bɔɔ́ yií, tueé nde né bí dene mò kɔɔ́, te bí den mé njàgà mò tieè. 22Mè bú ké yoòr bi`i tétég tema njií né dé cî, te bí kɔ gèh dene beèh, temé die bí lè. 23Tele beèh Càŋ bɔ̂ Fehtoò beèh Yeésò Kristò a, há làrè bɔ̀ mbaábi dɔlê dɔɔ́ŋ; bɔ́ a, bɔ́ te bí gwaán kuú lètenè bi`i, bí kwaá njií ŋeí temé yoòr bɔɔ̀n dé ŋeî. 24Bɔ̀ɔ́ mé né gi Fehtoò beèh Yeésò Kristò dé kè`i cên gwaán dɔɔ́ŋ, húɔ́m temé Càŋ a, ká s`iè gí bɔ́ beè.


text: 1Sìgà pá Fárèsì nè pá Sádùsì dú gé tú kẹlẹ siimá ló Jíìzọ̀s vaá gboó kọ á zẹẹ́ sí ene kà tóm dù̃ùnè e a é zógè kọ Bàrì ní e a beè lẹ̀ẹ̀làe é. 2Sõò Jíìzọ̀s beè gboó aalá kọ, “Be dẽe nàànì e a ni dọ kúm mii, ò ólò kọi kọ, ʽSĩ́ dee é dú lé sṍóe.’ 3Vaá be sĩ́ káála aama lọ̀ọ̀le kúm mii vaá uu bá, ò ólò kọi kọ, ʽBoo é gé dọọ.’Ò láá ẹvii sĩ́ káála vaá gboó nyimai bé sĩ́ dee é di naa, sõò nóo láá ẹvii gbò nu e a gé lẹẹà vaá gboó nyimai nu e a kọlà. 4Gbò pọ́lọ́ e a di deeí, e bà lọl togó kè kẽ Bàrì, gbĩ́ ge zẹ́ẹ́ mònmà dẽe tóm dù̃ùnè! Sõò bà náa é monmà dẽe tọ́ọ̀ kà tóm dù̃ùnè maaná lọl ló íb ní e a beè naaá ló Jónàa.” À gboó ààvá ló àà. 5A beè tá nyíe gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s ge faalá fétúlú tṍó e bà gé bã faà fùl peneá. 6Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèva kọ, “Ọẹi dẽe ló nu e a gbuuve fétúlú pá Fárèsì nè pá Sádùsì.” 7Bà gboó loá bel boo kọ, “Mè gè kọ née beè faalá fétúlú ní e a náa à ló belí é.” 8Jíìzọ̀s beè nyimá kọ bà gé kọ́ vó. À gboó bĩináva kọ, “Éé ní e a náa ò gé loai bel boo gè kọ mè nóo fáàlàì fétúlú é? Ẹ̀b bé e bè nóo láá dẹlẹi nyíe boo Bàrì naa à! 9Naa kọ boolo gáà laa tavẹi gé? É kọ nóo kẽeài boo tṍó e m beè baagi vòò kpò fétúlú nè nu e a zelí òb nè bàà bóó nè òb tub (5,000) nená? Tṍó e o beè lavii ní e a è sígavá ló, a beè ḿmá m ku kà kùn e? 10Vaá tṍó e m beè baagi àlàbà kpò nè nu e a zelí òb bóó (4,000) nená, ní e o beè lavii beè ḿmá m ku kà kùn e? 11À náà và vaá boolo nóo nyímài kọ níì fétúlú ní e m géè kọ é nì? Sõò m̀ kọ́ ó ọẹi dẽe ló nu e a gbuuve fétúlú pá Fárèsì nè pá Sádùsì!” 12Tṍóá sõò, gbò e bà ólò nyoonée nvée beè gboó tavẹ kọ níì lèlà sĩ́ nu e a ólò gbuuve fétúlú ní e a géè kọ é nì, sõò mè à géè kọ bà á ié ọ́ẹ́ dẽe ló nòòmà nu pá Fárèsì nè pá Sádùsì. 13Jíìzọ̀s íná bálá sĩ́ Sizaríà Fílìpàì vaá gboó bĩiná gbò e bà ólò nyoonée nvée kọ, “Mée ní e gbò nen tú nda, Sã́áná Nen, kolmá e?” 14Bà aalá kọ, “Sìgà nen túni kolmá Jọ́ọ̀n, Nen Lógmà Múú, sìgà nen à túni kolmá Ẹláíjà, boo tṍó e na gbòa túni kolmá Jẹremáíà à bè dõòna nen gbàà gbò kọ́ bùlà Bàrì bel kéléá.” 15À gboó bĩináva kọ, “Vaá boolo à? Boolo túm̄i kolmai mée é?” 16Sáímọ̀n Pítà à gboó aalá nèe kọ, “Olo Méné e Bàrì Sà, e o dú Sã́áná Bàrì e a di dùm.” 17Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nè Pítà kọ, “Ò íè léé sĩ́, e Sáímọ̀n, nvín Jọ́ọ̀n! Níì nen nì, sõò ńda Tẹ̀ e a di káála ní e a náa kọ ó nyimá naa vó é. 18Vóá m̀ kọ́ nèni kọ olo ní Pítà, e a ge tàb kọlà báà dem, é. M̀ é tib nà bõona ló boo kunu kẽ demí vaá kpóó ú náa é láá kpega deè. 19M̀ é néni ííla nu tọ e gbò nen é téní bã kĩ e Bàrì gé lẹẹlà bel. Bàrì é kpeg kọ̀láá nu e o gbẹ́a bàlà booí kpèg, vaá à nè deè kọ̀láá nu e o gbẹ́a bàlà booí nè deè.” 20A beè gboó ãane gbò e bà ólò nyoonée nvée kọ bà á gá naa ní e tọ́ọ̀ nen é nyímá kọ ẹlẹ ní e a dúè Méné e Bàrì Sà e. 21Lọl tṍóá ààmà, Jíìzọ̀s beè gboó kọ́ tẹlẹ bàlà kẽ nè gbò e bà ólò nyoonée nvée kọ, “M̀ íè ge sí Jerúsàlẹ̀m vaá mòn gbele kpóó ló tãàgà bá gbò kà nen nè gbò togó vààla gyọ́ọ nè gbò nóòmà Log pá Júù. Bà é fẹ́m̄, sõò ní e a égè taa dee, Bàrì é kẽém̄ lọl ke mà ú.” 22Pítà à gboó túe kilma kpògà kẽ gé kọ́e bel kọ, “Á lọ̀! Bàrì á gá zìgà kọ nu e a tõ̀ò vó á naaání ló, e Dõò!” 23Jíìzọ̀s à gboó kiia ló kẽ ẹ̀b Pítà vaá kọ, “Tení ààm̄ sĩ́, e Sétàn! Ò dú kpègà nu nèm̄, boo bée kọ bug togó nen ní e o lómà belá é, mè níì bùlà Bàrì nì.” 24Tṍóá Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nè gbò e bà ólò nyoonée nvée kọ, “Nen e a gbĩ́ ge bììàm̄ nvée é íe ge sọ̀ bá dénè nu vaá di kpènà ló ge mòn tãàgà nè ge ù, vaá à gboó nyooném̄. 25Boo bée kọ nen e a gbĩ́ gè kuma a dùm é pèè, sõò nen e a ú boo ge nyooném̄ nvée é íé dùm e bè náa tá. 26Tọ́ọ̀ kà bélè náa é dọ nè nen e a íé dénè nu e a di bàlà booí vaá à pee dùm e bè náa tá. Tọ́ọ̀ nu e a é láá zalmá dùm e be náa tá á gé. 27“Nda, Sã́áná Nen, é faalá dù̃ùnè nà Tẹ̀ domá, vaá pá nà gbò nyómá tóm é dím̄ ló. M̀ é gboó kpẽ́ nè bu nen belí bé e a tóm tóólá naa. 28M̀ ló kà kà bel nèi kọ, sìgà gbò e a di kĩí é dí dùm vaá mon tṍó e Sã́áná Nen é dú gé lẹ̀ẹ̀là bel.”


text: 1Sìgà tṍó tení, vaá gã́ bug gbò e bà nyoone nvée Jíìzọ̀s beè olòó kil sĩ́ gè bọọ dọ ló. Pá Júù e bà ólò ló mon bel Gríìk beè gboó nè kpẹa bel kọ pá Júù e bà ólò ló mon bel Araméìk náa ólò dõo kpègè gyã́á e bà ólò dõo nè gbò va tãa bu deeá neè gbò va tãa e a dúe ló baala. 2Boo bée vó, òb nè bàà nen e Jíìzọ̀s lẹẹlàa beè gboó kolí dénè gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀sa bõ̀ònè vaá kọ́ nèva kọ: “Náa dú lé kọ beele é sọ̀ bá gè ló mon bel Bàrì vaá gé olòó dõo kpègè gyã́á. 3Boo bée vó, e pá vígà, sai àlàbà nen lọai zẹ̀ẹ̀i, e bà íe lé bée vaá Nyómá Káí à dìvá m vaá bà palà ge nyimá nu, mè é tú tómí nvèèva bá kọ bà á sì. 4Beele é gboó tú dénè bẹẹ tṍó nè ge tãàgà ló Bàrì nè ge ló mon bel Bàrì.” 5Bug togóá beè leemá dénè gbòa, naa ní e bà gboó sà Stívàn, e a dú nen e a ólò palà ge dẹlẹ nyíe boo Bàrì vaá Nyómá Káí à di ḿmaé m. Bà sànà gé Fílìp, nè Prọ́kọ̀rọ̀s, nè Nikénọ̀, nè Táímọ̀n, nè Páámẹ̀nàs, nè Nikaláọ̀s, e a dú Ántìọ̀k vaá à ólò sí tọ Bàrì pá Júù. 6Bà gboó tú àlàbà nen e bà sai domá kè sĩ́ gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà vaá baala à gboó dẹlẹ bá ból bu ọ̀và vaá tãàgava ló Bàrì boo. 7Ba beè gboó kil sĩ́ gè ló mon bel Bàrì zaali, naa ní e gã́ bug gbò e bà nyoone nvée Jíìzọ̀s e a è di Jerúsàlẹ̀m beè kpáá palà ge bọọ dọ ló, vaá kà tõ̀ò gbò vààla gyọ́ọ beè tõo kè kẽ dò bá nu Jíìzọ̀s. 8Stívàn dú nen e Bàrì beè palà ge tãanèe dee bá vaá nèe kpóó e a náa kọ á láá sí tõ̀ò tóm dù̃ùnè zẹ̀ẹ̀ gbò nen. 9Sõò sìgà gbò e bà ólò sí tọ Bàrì pá Júù e bà kolíe Tọ Bàrì Gbò e Bà Di Boo Ba Bá, naamá pá Júù e bà dú Sairínì nè Alẹkzándrìà bii ló dõòna kà pá Júù e bà dú bon Selésìà nè Ésìà, beè gboó dàlà togó zọ̀ Stívàn tàlà bel. 10Sõò Nyómá Káí beè tú nyìmà nè Stívàn, naa ní e, tṍó e a ló bel, bà náa è láá aalá tọ́ọ̀ bel tẹlẹ dẽe. 11Boo bée vó, bà gboó kpẽ́ nvée nè sìgà gbò nen kọ bà á kọ, “Beele è dã́e gã́ e a géè òn Mózìs nè Bàrì.” 12Vóá bé e gbòa beè bã m gbò nen, nè gbò kà nen pá Júù, nè gbò nóòmà Log naa é, be sĩ́ bà kálá síi Stívàn vaá túe má gbò dóm bèèla pá Júù e. 13Ba è gboó lẹ̀ẹ̀là sìgà gbò kọ bà á kpọ́e kyáá bel ló. Gbò e ba è lẹ̀ẹ̀làa beè gboó kọ, “Gbálài ólò òn Log Mózìs nè bẹẹ Tọ Káí. 14Beele beè dã́e gã́ e a kọ Jíìzọ̀s, nen Názàrẹ̀t, é kúmí Tọ Káíí vaá nyaaná Log Mózìs.” 15Dénè gbò e ba è di ĩì tẽ́ tọ bèèlaá beè gboó gọl ló sĩ́ Stívàn ẹ̀b vaá bà mòn kọ a è nyágí belí sĩ́ nyómá tóm Bàrì.


text: 1Lire kàntugo Yesu à jwo u cyelempyiibil'á: «Yii àha kyaa tɛ̀gɛ yiye funŋɔ pɛn mɛ. Yii dá Kile na, yii dá mii na mú. 2Mii Tuŋi pyɛnge e, tatɛɛngɛ na ɲyɛ wani sèl'e, kàmpyi lire bà mɛ, mii mpyi na sì ɲɛɛ n‑jwo na mii sí tatɛɛngɛ bégele n‑yaha yii yyaha na mɛ. 3Mii aha cyage bégel'a kwɔ̀, mii sí núru n‑pa yii fye e, si yii lwɔ́ si ŋkàre cyage e mii sí n‑pyi ke. 4Cyage e mii na ŋkɛ̀ɛge ke, yii à lire kuni cè a kwɔ̀.» 5Ka Tomasi si Yesu pyi: «Kafooŋi, wuu bá ɲyɛ a mu tashage cè mɛ, di wuu sí n‑pyi si kuni cè yɛ?» 6Ka Yesu si u pyi: «Mii u ɲyɛ kuni, mii u ɲyɛ ná sèeŋi i, mii u ɲyɛ shìŋi niŋkwombaaŋifooŋi. Sùpya sì n‑jà nɔ Tufooŋi yyére ná urufoo ɲyɛ a tòro mii yyére mɛ. 7Kàmpyi yii mpyi a mii cè, yii mpyi na sí mii Tuŋi cè mú. Numɛ yii à u cè, yii à u ɲya mú.» 8Ka Filipi si jwo: «Kafooŋi, Tufooŋi cyêe wuu na, lire kanni sí wuu tìn.» 9Ka Yesu si u pyi: «Filipi, niɲjaa kyaa bà l'à mii ná yii yaha siɲcyan mɛ, mu sí sàha ŋkwɔ̀ a mii cè mà? Shinŋi u à mii ɲya ke, urufol'à Tufooŋi ɲya mú. Ka mu u núr'a jà a jwo na mii u Tufooŋi cyêe yii na la? 10Lire tèni i ke, mu ɲyɛ a dá li na na mii ná Tufooŋi à sàa wwɔ̀ mà? Mpe mii na yu yii á ke, mii ɲyɛ na pu yige naye e mɛ. Mii ná Tufooŋi u à wwɔ̀, ka u u wá na u karigii pyi mii cye kurugo. 11Yii dá na jwumpe na na mii ná Tufooŋi a sàa wwɔ̀. Mii jwumpe ká mpyi pu ɲyɛ a yii tìn mɛ, yii dá li na mii kapyiiŋkii kurugo. 12Mii kɛ̀ɛge Tufooŋi yyére, lire kurugo sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo yii á, ŋgemu ká dá mii na ke, karigii mii na mpyi ke, urufoo mú sí n‑jà raa cyire pyi, urufoo sí n‑pa raa cyìi pyi ɲcyiimu cyi à pêe ndògogii na ke. 13Yii aha kyaa maha kyaa ɲáare Tufooŋi á ná mii mɛge e ke, mii sí lire pyi, bà Jyafooŋi si mpyi si Tufooŋi pèente cyêe sùpyire na mɛ. 14Yii aha kyaa maha kyaa ɲáare ná mii mɛge e ke, mii sí lire pyi. 15Kampyi mii kyal'à táan yii á, yii sí raa mii toŋi kurigii ɲaare. 16Mii sí Tufooŋi ɲáare u u Tɛgɛfooŋi wabɛrɛ kan yii á, bà uru si mpyi si ŋkwôro ná yii e tèrigii puni i mɛ. 17Kile Munaani li ɲyɛ uru Tɛgɛfooŋi. Lire maha sèeŋi yu, diɲyɛ sùpyire sì n‑jà li ta mɛ, ɲaha na yɛ pi ɲyɛ na li ɲaa, nta ɲjyére si li cè mɛ. Ŋka yii pi ke, yii à li cè, ɲaha na yɛ li ɲyɛ yii taan maa mpyi yii e mú. 18Mii sì yii yaha círimii fiige mɛ. Ŋka mii sí núru n‑pa yii fye e. 19Li saha sì mɔ mɛ, diɲyɛ sùpyire saha sì raa mii ɲaa mɛ, ŋka yii pi ke, yii sí raa mii ɲaa. Mii sí bá ɲɛ̀ n‑fworo kwùŋi i, lire kurugo yii mú sí shìŋi niŋkwombaaŋi ta. 20Kuru canŋke ká nɔ, yii sí n‑cè na mii à wwɔ̀ ná Tufooŋi i, yii sí n‑cè na yii à wwɔ̀ ná mii i mú, mii mú s'à wwɔ̀ ná yii e. 21Ŋgemu ká mii toŋi karigii lógo, maa cyi kurigii ɲaare ke, urufol'à mii kyaa táan uy'á. Ŋgemu ká mii kyaa táan uy'á ke, mii Tuŋi mú sí urufoo kyaa táan uy'á, mii mú sí urufoo kyaa táan nay'á, si naye cyêe urufoo na.» 22Yesu cyelempyaŋi wà mɛge na mpyi Zhudasi, uru ná Zhudasi Isikariyoti ɲyɛ shinnu mɛ, ur'à jwo: «Kafooŋi, ɲaha na mu sí maye cyêe wuu na, si mpyi mu sì maye cyêe diɲyɛ sùpyire na mà yɛ?» 23Ka Yesu si u pyi: «Ŋgemu ká mii kyaa táan uy'á ke, urufoo sí raa mii jwumpe kurigii ɲaare. Mii Tuŋi mú sí urufoo kyaa táan uy'á. Wuu sí n‑pa n‑tɛ̀ɛn urufoo yyére. 24Ŋgemu u ɲyɛ u ɲyɛ a mii kyaa táan uy'á mɛ, urufoo sì raa mii jwumpe kurigii ɲaare mɛ. Mpe yii na núru mii ɲwɔ na ke, mii ɲyɛ a pu yige naye e mɛ, Tufooŋi u à mii tun ke, ur'e p'à fworo. 25Mii na ɲje puni yu yii á, mà mii yaha ná yii e sahaŋki. 26Tufooŋi sí n‑kwɔ̀ Tɛgɛfooŋi ŋgemu tun yii á mii mɛge na, ná uru u ɲyɛ Kile Munaani ke, karigii puni mii à jwo yii á ke, uru sí yii funŋɔ cwo cyire na. 27Mii kɛ̀ɛge, ŋka mii sí yyeɲiŋke kan yii á. Yyeɲiŋke ku ɲyɛ mii á ke, kuru ná diɲyɛŋi woge ɲyɛ niŋkin mɛ, lire e yii funmpɛɛnre ná fyagare láha yiye na. 28Yii à yi lógo mii ɲwɔ na mà kwɔ̀ na mii na ŋkɛ̀ɛge, ŋka mii sí núru n‑pa yii yyére. Kampyi yii à mii kyaa táan yiy'á, yii sí raa múgure na mii kɛ̀ɛge Tufooŋi yyére, ɲaha na yɛ Tufooŋ'à pêe mii na. 29Mii à yii sɔ̂nŋ'a yaha numɛ, si yaa ná ɲcyii karigii tèepyiini i l'à nɔ, bà yii si mpyi si dá mii jwumpe na li tèepyiini i mɛ. 30Mii saha sì n‑jwo ná yii e si mɔ mɛ, ɲaha na yɛ ŋge diɲyɛŋi ɲùŋufooŋ'à yîri mii fye e. Ŋka lire ɲyɛ a li cyêe na u à fànha ta mii na mɛ. 31Nde Tufooŋi à jwo mii á ke, lire mii maha mpyi, bà diɲyɛ sùpyire si mpyi si ɲcè na mii à Tufooŋi kyaa táan nay'á mɛ.» Yesu à puru jwo ke, maa jwo: «Yii a wá, wuu yîri naha.»


text: 1Niinee ní Piilati dū Yeesu ki tīī bí gbá-u anaalab. 2Ní soojab dū ikuŋkum ki lùn̄ kibeefuulii ki dūu cíkiǹ Yeesu, ní ki dū dibɔkutil diba di máǹ cínciŋ ki dūu pēeǹ-u. 3Ní bi sútíi kɔ́l̀-u, ní ki lì yii: “Juuda yab bɔtiu, ti jáaḿ-si!” ní ki fátí-u. 4Ní Piilati fātìi tí nyánní, ní ki bí Juuda yab yii: “Kpèèmaan, m dàá nyāntiń-ni-u mmɔŋki, ní béé yii man kaa ká kun pu ní kijapaai nee máaǹ ditafadaaldee.” 5Ní Yeesu nyáń ki cíkí ikuŋkum fuuliiki ki pēē dibɔkutimandi cínciŋee, ní Piilati bí-bi yii: “Kpèèmaan unil!” 6Bisaraaŋakpilib nì bi-plisibee nín péēká-uee, ní bi bíī tátí yii: “Bí kpáá-u ndɔpuntikaa pu! Bí kpáá-u ndɔpuntikaa pu!” Ní Piilati bí-bi yii: “Yòom̄maan-u kí cùú kpáá-u nimbi ni-ba ndɔpuntikaa pu, kun puee man kaa ká kun ní u ŋá ki máaǹ ditafadaaldee!” 7Ní Juuda yab kíí-u yii: “Timbi marau poonee, u máaǹ ŋkúm, kun puee u bí yii u sá Unimbɔti Jipɔɔn.” 8Piilati gbìl̄ mimmee, ní tifaandi mɔ̄tìi gítī kɔ́-u, 9ní u nín kɔ́ò kudiin, ki bālfì Yeesu yii: “A baasii nyánní la ní?” Ní Yeesu kaa kíí-u báà tiba. 10Ní Piilati bí-u yii: “Man ní saa làá kííii? Aa nyí yii m cáá mpɔn kí gíiǹ-si kí líí, ki cáá mpɔn kí yàntī bí kpáá-si ndɔpuntikaa puɔɔɔ?” 11Ní Yeesu kíí-u yii: “Aa cáá mpɔn ŋubɔ ki kútì ŋun Unimbɔti tīiń-si yilpuee, míǹ pu ní un dū-mi ki ŋúbiǹ-see kpitii wīikíǹ sii yai.” 12Ki yɔ̃oǹ ŋyunti gbanti ní Piilati bíī nyàab̀ kí gíiǹ Yeesu kí líí. Ama ní Juuda yab bíī kūuntí ki lì yii: “A yaa gíiǹ kijapaai nee ki líìyee, gɔmina Seesaar bɔɔ kaa ti sá sii! Un kamaa yaa yíì u-ba ubɔtee di sá Seesaar pulincɔnti.” 13Piilati gbìl̄ mimmee, ní ki nyántìń Yeesu mmɔŋki ki dɔ́miń ki kāl̀ dibɔsoonjal pu laakin bi yíì ataŋkpee paaŋŋuee, (Eebru soonin bi yíì Gabata). 14An nìn sá kuwiŋkuluu nyɔkɔm ní kutaa ń wúntí jiŋaal. Ní u lī Juuda yab yii: “Kpèèmaan, ni-bɔtiu sèé!” 15Ní bi bíī tátí yii: “Bí kpò-u, bí kpò-u, bí kpáá-u ndɔpuntikaa pu!” Ní Piilati bí-bi yii: “Mimmee, ḿ yàntī bí kpáá ni-bɔtiu ndɔpuntikaa puɔɔɔ?” Ní bisaraaŋakpilib kíí-u yii: “Timbi kaa ti cáá ubɔti ubɔ ki kútì Seesaar pu.” 16Niinee ní Piilati dū Yeesu ki tīī-bi bí cáá-u kí kpáá ndɔpuntikaa pu. Niinee ní bi cáá Yeesu ki cáā nín cá. 17Ní Yeesu yɔ̃oǹ u-dɔpuntikaaŋu ki nyánní kitiŋin ki nín cá laakin bi yíì Kuyikpabku laŋkee, (Eebru soonin bi yíì Gɔlgɔta.) 18Niin ní soojab kpáá Yeesu ndɔpuntikaa pu, ní ki gítī kpáá binib bili ki ŋàl̄-u, ubɔ u-ŋaŋgiil pú, ubɔ u-ŋaŋgan pú ní úǹ sáká kansikin. 19Piilati nìn ŋmàn̄ tiŋmaŋmabti ki tīī bí cáá nákań Yeesu dɔpuntikaaŋu pu. U nìn ŋmàn̄ yii: “Yeesu Naasaareeti yɔu, un sá Juuda yab bɔtiuee.” 20Juuda yab tikpil nìn kàan̄ tiŋmaŋmabti gbanti kun puee laakin bi nìn kpáá Yeesuee nìn pìlīǹ kitiŋin, ní bi nìn ŋmàn̄ Eebru soonin ki ŋmàn̄ Room soonin ní ki ŋmàn̄ Greeki soonin. 21Ní Juuda yab saraaŋakpilib bí Piilati yii: “Taa ŋmà yii: 'Un sá Juuda yab bɔtiuee', ŋmà yii: 'Uninja nee bí yii úǹ di sá Juuda yab bɔtiu.' ” 22Ní Piilati kíí-bi yii: “Tin tin m ŋmàn̄ee, tíǹ dee.” 23Soojab bin nìn kpáá Yeesu ndɔpuntikaa puee nìn pēetì-u ki yɔ̃oǹ u-wampeeŋkaati ki yākatì minaa pu, bi-kɔkɔ yɔ̃oǹ diba diba pu. An kíǹ dibɔkutifɔkɔl^fc^ din bi nìn lùn̄ dicilpu, kaa ŋáĺ ki kpáfì kpáfèe. 24Ní soojabee bíī lì tɔb yii: “Tí taa cátí dibɔkutil gbanti, tí tɔ̄maan kasi kí kpèè ŋma di dàá jī díǹ.” Ní bi lafun ŋá míǹ. Min bi ŋá nee nɔ́ɔ́ nì Unimbɔti bɔti nín nìn sòon̄ ki síiǹ puee, yii: “Bi dū m-wampeeŋkaati ki yākatì, ní ki tɔ́ kasi m-bɔkutifɔkɔl pu.” 25Yeesu na nì Yeesu nawaa, nì Maarii Kloopasi nimpuu nì Maarii un sá Magdala tiŋkinee di nìn sí ki kɔ́ĺ Yeesu dɔpuntikaaŋu. 26Yeesu ká u-na nì u-boonnooliu un u néeńee yú ki kɔ́ĺ tɔb, ní u bí u-na yii: “Unimpu, kpèè, a-jipɔɔn sèé”, 27ní ki bí u-boonnooliuee mun yii: “Kpèè, a-na sèé.” Ki yɔ̃oǹ ŋyunti gbantee ní u-boonnooliuee yɔ̃oǹ-u u kíǹ ki bí u-cee. 28Míǹ boonee, Yeesu ká yii kɔŋkɔnnee tikɔkɔ dɔ́òyee, ní u bí yii: “Nnyinnyoo cáá-mi.” An ŋá kii Unimbɔti takaldau nín nìn péēsòon̄ ki síiǹ puee dee. 29Dibool diba nìn yú niin, ndamam min tūee kā poon, ní bi dū kuca ki bɔ́ ndaamee poon ní ki dūu túuń busubu bun bi yíì isɔpuee dɔŋu pu, ní ki cáā gbēē Yeesu nyɔkɔ. 30Yeesu nyùn̄ee ní ki bí yii: “Tikɔkɔ dɔ́ò”, ní ki tīntì u-yil ní ki dū u-fām ki tīī ki kpíì. 31Ŋwìiń dàá jēetí ŋwiŋŋuŋfikaa ń kíĺee, Juuda yab kpilib kaa nìn là bin bi kpááyee wunti ń nīn lúń idɔpuntikaa pu ŋwiin gbanti. Ŋwiŋŋuŋfikaa gbanti nìn sá ŋwiŋkpaan ní, míǹ pu ní bi nìn mēē Piilati yii bí kɔ̄fì bi-taaŋi bí kpú malaa, bí cúú-bi kí kpáatí. 32Niinee soojab dɔ́miń ki kɔ́fì bin bin bi nìn kpáá idɔpuntikaa pu nì Yeesu dicilpuee upeepeekaa nì uliliiti taaŋi. 33Bi bāań Yeesuee, ní ki ká yii u kpíì dooooyee, míǹ pu ní baa ti kɔ́fì úǹ taaŋi, 34ama ní sooja ubɔ bi-kansikin dū kikpaŋ ki sāā u-tikindi, ní fatiku nì nnyim nyáń. 35Un bíī lèekī seera tibɔti nee puee baasii ká-tì ní, ní u-seerauee sá ibaamɔn, ní u nyí yii tin u sòoǹee sá ibaamɔn, ni mun ń ŋmā kí fɔ̃ɔ̃ kí kíí. 36Tin bí nee ŋá míǹ, án ŋmā kí nɔ́ɔ́ nì Unimbɔti takaldau nín nìn lī ki síiǹ puee, yii: “Baa làá wīī u-kpabil báà diba.” 37Laaaba mun gítī lī yii: “Bi dàá dāá ká un tikindi bi sāā ki cíl̀ee.” 38Míǹ boonee, Jooseefi un sá Arimatee tiŋkinee, cūtì ki mēēPiilati nsan kí yòon̄ Yeesu wunti. (Jooseefi gbanti nìn sá Yeesu boonnooliu ní kaa là binib ń béé, kun puee u nìn fāŋkì Juuda yab). Ní Piilati pú-u nsan, ní u cūtìi yɔ̃oǹ Yeesu wunti. 39Niikoodeem un nìn cūtì dalba kunyeeu ki ká Yeesuee mun dɔ́miń, ki cáań tikaliŋkpin tin bi yíì miiree tì ŋmàl̄ nì talaalu un bi yíì alooweeyee kiiloobi mmuŋku nì saalaa nyɔkɔm. 40Bi yɔ̃oǹ Yeesu wunti mimmee, ní ki dū iŋaabu ki fìn̄-u ki dū talaalubee ki yāaǹ u-pu, kii Juuda yab koobiliŋ nín bàlfī bi yaa làá síb́ unil bí ŋá puee. 41Laakin bi nìn kpáá Yeesuee, bukpaa bubɔ nìn bí niin, bu-poon ní dikaakupɔndi din ni baa láá síb́ báà ubɔee nìn bí. 42Niin ní bi nìn cáá Yeesu ki síb́ kun puee án nìn sá kutaa ń wúntí Juuda yab wiŋŋuŋfikaaŋuaan, ní dikaakulee mun nìn pìl̄ niin.


text: 1Nyómá tóm Bàrìa beè gboó zogèm̄ pene múú dùm, e a mo belí ẹ́ẹ́ múú vaá ọví aa ló kpò té méné e Bàrì nè Nvín Naanà Bólá di booá. 2A beè ọví tení èèlè nyíe zẹ̀ẹ̀ èèlè boná. Té dùm e a ólò mumí òb nè bàà tóm ló gbáá, naamá ene tóm m bu ẽ́, beè di pálàa bá peneá. Pà sã téá beè dì nè ge bomá dénè bàlà boo. 3Tọ́ọ̀ nu e Bàrì beè tumí pọ́lọ́ múú kyáá nè náa é dí boná. Kpò té méné e Bàrì nè Nvín Naanà Bólá é dí boo é dí boná, vaá pá a gbò tóm é kúmí sĩ́ kẽ nèe. 4Bà é moníe sĩ́, vaá bà é tú a bée emivá boo gbọ̀ sĩ́. 5Dee náa é bíláná, vaá bíi té sã́ à bè nàànì náa é dinàvá ló, boo bée kọ Dõò Bàrì é dú ba ẹ́ẹ́ dee. Bà é lẹẹlà bel dọ̀mà dee e bè náa tá. 6Nyómá tóm Bàrìa beè gboó kọ́ nèm̄ kọ, “Gbò mon belí dú kà kà bel e a bọ́ ló dẹ̀lẹ̀ nyíe boo. Vaá Dõò Bàrì, e a ólò tú a Nyómá nè gbò kọ́ bùlà Bàrìa, beè lẹ̀ẹ̀là a nyómá tóm kọ á tú nu e a é gé íè ge naaá zogè a nen tóm.” 7Jíìzọ̀s kọ́, “Ẹvii, mè m̀ gé dú boo gbala gbala! Léé sĩ́ di ból gbò e bà gban tṍ ló bùlà Bàrì e a ẽ́á m kpáí!” 8Nda, Jọ́ọ̀n, ní e m beè dã̀ vaá mòn dénè nuí é. Vaá tṍó e m ni dã́ vaá mòn lọ̀l, m beè tooá dọ ke gbàà nyómá tóm Bàrì e a beè zogèm̄ dénè nuí vaá gbĩ́ gè kumí sĩ́ kẽ nèe. 9Sõò a beè gboó kọ́ nèm̄ kọ, “Ó gá naa vó! Nda nen tóm belina gé olo nè gbò kọ́ bùlà Bàrì, e a dúná gé pá o vígàa, vaá è gé zọ dénè gbò e bà gbàn tṍ ló nu e a ẽ́á m kpáí siá tóm. Bàrì ní e o é kúmí sĩ́ kẽ nè e.” 10A beè gboó kọ́ nèm̄ kọ, “Ó gá tú bùlà Bàrì e a ẽ́á m kpáí gṍ ló gbò nen, boo bée kọ dénè nuí é gé naaá. 11Nen pọ́lọ́ á kil sĩ́ ló a pọ́lọ́, nen dĩ́ á kil sĩ́ gè dú dĩ́, nen lé á kil sĩ́ gè naa lé, vaá nen e a di káí á kil sĩ́ ló ge tõo káí.” 12Jíìzọ̀s kọ́, “Ẹvii, mè m̀ gé dú boo gbala gbala! M̀ é fáálá kpẽ́ e a kuu bu nen domá, vaá m̀ é ne bu nen dì belí bé e tóm e a beè sì tóólá naa. 13Nda ní túá túá nè kùbmà nvée é. Nda ní dàlà togó nè ke kùbmà e. 14“Léé sĩ́ di ból gbò e bà lógí ba kọ̀là ló õ̀ònà vaá naa ní e bà gboó ié deè ge dé ból e a dú boo té dùma vaá kyãà tení ke gbàn sĩ́á bã boná. 15Sõò gbò e bà tõó dùm belí gbógó nè gbò e bà bó biè nè gbò kùnà kúnà nè gbò fẹ̀ nen nè gbò e bà tãaga ló gbò ńbàlì e bà náàmà bá, nè dénè gbò e bà vulè dẽe ló kyáá bel vaá kpọ́ kyáá bel é gbẹ́á ke dẹi boná. 16“Nda, Jíìzọ̀s, beè lẹ̀ẹ̀là nà nyómá tóm kọ á gé vee gbò nuí nèi m bọọ gbò bõ̀òna ló. Nda mée e m pómè aa tọ Dévìd, vaá m̀ dú a mana mana. Nda ní zàìì gyã́à káála bòm dee é.” 17Nyómá Káí nè Pá Bia e a gé Íá Dómá kọ́ ó dù. Kọ̀láá nen e a dã́ naa vó á kọna gé kọ ó dù. Nen e òòe kã́a á dù. Kọ̀láá nen e múú dùm dìe bíi ló á dù gé ṍ pọ́ì. 18Nda, Jọ́ọ̀n, gé nè dùùlà bá deè tṍ kọ̀láá nen e a dã́ bùlà Bàrì e a ẽ́á m kpáí kọ: Be nen tẹ́lẹ̀ nu ló, Bàrì é tú gbò kpọ̀ té e a ẽ́á m kpáí tẹlẹ̀é boo. 19Vaá nen e a lọl nu ló bùlà Bàrì e a ẽ́á m kpáí, Bàrì é tú gbò tã́áná dee bá e a beè ziga m kpáí lọlie bá! Bàrì é kub bé e na kà nen gá è dé ból e a dú boo té dùm nè bé e a gá è ié deè ge tõó Bon Káíá naa. 20Nen e a élá nen di tõ̀ò ló dénè nuí kọ́, “Kà kà kọ m̀ gé dú boo gbala gbala!” Á dì naa vó. Dù, e Dõò Jíìzọ̀s! 21Sàn nyíe e a aa bá bẹẹ Dõò Jíìzọ̀s Kráìst á zọ̀ dénè bọ̀ì tõ̀òà.


text: 1Tṍó e Jíìzọ̀s ni do bá nu nè òb nè bàà nen e a ólò nyoonée nvéeá lọ̀l, a beè gboó àà gé noomà nu vaá ló kpẹa Bàrì m gbò bon e a di bálá sĩ́ kĩé. 2Tṍó e Jọ́ọ̀n, Nen Lógmà Múú, gbẹá tọ kpọ́gọ́lọ́ dã́ nu e Kráìst gé náa, a beè gboó lẹ̀ẹ̀là sìgà gbò e bà ólò nyoone nvée ẹlẹ simáé ló 3gé bĩináe kọ, “É kọ olo ní nen e ba è kọ à é dú é, sẹ̀ é ẹ̀bmà dẽe dõòna nen é?” 4Jíìzọ̀s à gboó aalá nèva kọ, “Ooaí kẽ gé kọi nu e o dã́ì nè nu e o monìì nei Jọ́ọ̀n: 5Gbò gímá dẽe mon nu, gbò kọ̀và à kyãà, gbò e pọ́lọ́ kom beè dọ ló à boá, gbò káá tṍ à dã́ nu, gbò e a beè ù à kpáá di dùm, vaá gbò tãa gé dã́ Lé Kpẹa. 6Léé sĩ́ di ból nen e bè náa íe bàà bàà bùlà kilmam̄ ló!” 7Tṍó e gbò e bà ólò nyoone nvée Jọ́ọ̀n gé aà, Jíìzọ̀s beè gboó ló nu e a kilíe ló nè bõ̀òna gbò e a beè di kĩé kọ: “Tṍó e o beè sii ló Jọ́ọ̀n boo kpáá bàlà ólá, nen e o é doolei ló éé ní e o beè ẹbmai dẽe gè monii é? É kọ kpóó tọ víl e fọ́ọ́lọ́ gé lẹ́ẹ̀lẹ̀? 8Sẹ̀ éé ní e o beè sii gé ẹvii é? Nen e a nveà zẹ́gẹ́? Be vó, ò gá è sií tọ méné, mè kĩé ní e gbò e a nveà zẹ́gẹ́ ólò dì e! 9Kà éé ní e o beè sii gé ẹvii é? É kọ nen kọ́ bùlà Bàrì? M̀ zigà naa vó, sõò à bọọ èl pọ́ì nen kọ́ bùlà Bàrì. 10Boo bée kọ ẹlẹ ní e Kpá Káí ló bel kilma ló é, kọ, ʽBàrì kọ, M̀ é lẹẹlà nà nen lẹ̀ẹ̀la tóm kọ á gyàni sĩ́ gé sí tóm ló èèlè sẹ̀ẹ̀ni.’ 11M̀ palà ge ló kà kà bel nèi kọ Jọ́ọ̀n, Nen Lógmà Múú, bọọ èl kọ̀láá nen e a beè mèà. Sõò nen e a palà ge kil kẽ zẹ̀ẹ̀ gbò e Bàrì gé lẹẹlà bel bọọ èlìe. 12Tã́gíní tṍó e Jọ́ọ̀n, Nen Lógmà Múú, beè dàlà togó vee kpẹa Bàrì tẹlẹ nieí ní e lẹ̀ẹ̀là bel Bàrì di kè bá béa é, vaá gbò e a síá kpóó ló ní e a béé boo ié é. 13Boo bée kọ Log Mózìs nè dénè gbò kọ́ bùlà Bàrì beè di ló ge vee dọ̀ tṍó e Jọ́ọ̀n dú. 14Vaá be ò géè zigai, m̀ gá è kọ́ nèi kọ Jọ́ọ̀n ní e a dúé Ẹláíjà e ba géè vee kọ à é ooa kẽ dù e. 15Nen e a íe tṍ á dã̀! 16“Éé ní e ḿ tú gbò e a di deeí doolé ló é? Bà bélí gbò pá nvín e bà di ĩ́ì tẽ́ kè ki. Na gbò nvíná kova ló ba kóò kọ, 17ʻÈ kpá nu nèi kọ ó zovii, vaá nóo zovìì! È sẹlẹ kè tó nèi kọ ó toi, vaá nóo tóì!’ 18Tṍó e Jọ́ọ̀n dú vaá kalí gyã́á, kalí míí, gbò nen beè kọ, ʽZọ dìé m!’ 19Tṍó e nda, Sã́áná Nen gá dú vaá dé gyã́á, ṍ míí, gbò nen à kọ, ʽẸlẹá ela nen gọ̀l òò nè nen õ̀ míí, à zọ gbò lọl kpègè nè gbò e a íe pọ́lọ́ bée naaá nu!’Sõò gbò nu e a aa m nyìmà nu Bàrì dọ bàlà kẽ ólò naa kọ gbò nen á nyima kọ a lelà.” 20Jíìzọ̀s beè dàlà togó bẽgè bel gbò e a di gbò bon e a beè elá sí gbele tõ̀ò tóm dù̃ùnè, boo bée kọ bà náa ọ́gá ló ba pọ́lọ́. 21“À é tavàlàí ló, e boolo pá Kọ́ràzìn nè pá Bẹtsáídà, boo bée kọ be bon Táíà nè bon Sáídọ̀n ní e m beè tõo sí gbò tóm dù̃ùnè e m beè tõo m boolo sì e, gbò e a di kĩé gá è nvèà kọ̀là ló nyèm, vaá tó kpọlá gbàà bùùlù kpã́á dee, boo bée ge ọgá ló ba pọ́lọ́! 22M̀ palà ge ló kà kà bel nèi kọ, dee e Bàrì é béélá bel ló gbò nen, mè à é náa sàn Táíà nè Sáídọ̀n èlmà boolo! 23“Vaá boolo, e pá Kapánìọ̀m, é kọ ò gbĩ́ì ge dalai bọọ ló inmaí ló káála? Bàrì é kilmàí kẽ tẹlẹ ke tõ̀ò bẹẹ ló! Boo bée kọ be bon Sọ́dàm ní e m beè tõo sí gbò tóm dù̃ùnè e m beè tõo m boólo bon sì e, boná gá è dì tẹlẹ nieí! 24M̀ palà ge ló kà kà bel nèi kọ, dee e Bàrì é béélá bel ló gbò nen, mè à é náa sàn pá Sọ́dàm èlmà boolo!” 25Kà lèlà tṍóá, Jíìzọ̀s beè gboó kọ, “Nà Tẹ̀, e o dú Dõò káála nè kunu kẽ! M̀ ṍàni zaa kọ ò gṍ gbò nuí ló gbò e a íe nyìmà nu nè tàvẹ̀ nu vaá ò tẹlẹ bàlà kẽ nè gbò e bà gáà nyima nu. 26Lèèlà á dì nèni, e nà Tẹ̀, boo bée kọ a è dú o bùlà kọ á dì naa vó.” 27A beè gboó kọ́ nè gbòa kọ, “Nà Tẹ̀ beè nèm̄ dénè nu. Maaná nà Tẹ̀ lọl ló, tọ́ọ̀ nen náa nyímá ló nda, e m dú a Sã́áná, vaá tọ́ọ̀ nen náa nyímá ló nà Tẹ̀, maaná lọl ló nda, Sã́áná, nè gbò e a léémá nda, Sã́áná, gè kùùlà nu e a kilíé ló nèva. 28“Dénè boolo e tóm ni mmái vaá tò a komíi men! Dui mè nda é naa kọ ó iei bò séi. 29Dalai nà tóm bẹẹlai, vaá ò nói bé e m gbọ́ọ́lẹ̀ ló vaá tú nà kpá ló kilma kẽ naa, kọ bé ò láá iei bò séi. 30Boo bée kọ nà tóm náa é tavàlàí ló, vaá nà tò náa é bã́í men.”


text: 1Nnabiyaamu, m téetí-ni tibɔmɔntiil tin m nìn sòon̄ nì ni, ni fɔ̃ɔ̃ ki kíí ki sí ti-puee bɔti. 2Tibɔmɔntiil gbanti pu ní Unimbɔti fīī-ni. An puee ní nīn gbíntì ki ŋúb́-tì kii m nín nìn sòon̄ nì ni puee, an yaa kaa sá mimmee ni fɔ̃ɔ̃ ki kíí fam dee. 3Tin bi dàkā-mee, tíǹ ní m cáań ki dàkā-ni, tibɔti gbanti poonee tin páb́ tikpilee di sá yii Kriisitoo kpíì timbi kpitii pu ní, kii Unimbɔti takaldau nín lī puee, 4yii bi síb́-u ní iwiin ita dalee ní Unimbɔti fīkitì-u, kii an nín ŋmàn̄ pu Unimbɔti takaldau poonee. 5Piyeer ká-u ní u-kpambaliŋ saalaa nì alee mun ká-u. 6Boonee u-boonnooliibi tili nì iŋmoo mun ká-u dicilpu, bi-kansikin tikpil dáá bí kaa kpíì, ama biba mun kpíì. 7Boonee ní Jaaki mun ká-u, ní akpambal kɔkɔ mun dāa ká-u. 8Bíǹ kɔkɔ ká-u, boon kpataaayee ní u yāntì man un bí kii m-ŋmalii kaa bàn̄ ní bi màl̄-mee mun ká-u. 9Man di sá kiwaai akpambal kansikin, maa máaǹ bí yíiń-mi Yeesu kpambal báà fiii, kun puee m sāaǹ Unimbɔti nikitil. 10Unimbɔti ŋanti pu ní m sá kun m sá díǹee, tiŋan tin u ŋá-mee cáá mpɔn ki yāntì m ŋá ditundi ki jítiǹ akpambal ŋin kíǹee. An kaa sá man m-ba di ŋá an tuuŋŋi, an sá Unimbɔti ŋanti tin bí m-nee di ŋá ditundi gbanti. 11An puee an yaa sá mamaaan, an yaa tí sá bin kíǹeeyaaa, tin pu ti sòon̄ee dee, tin ni mun fɔ̃ɔ̃ ki kííyee dee. 12Ti yaa sòon̄ ki tùkū-ni yii Unimbɔti fīkitì Kriisitoo ditaŋkpiilinee, mana ní ni-kansikin biba lì yii bitaŋkpiibi kaa bí kí fìkitī? 13Bitaŋkpiibi yaa kaa fìkitī ditaŋkpiilinee, mimmee Kriisitoo mun kaa fīkitì dee. 14Kriisitoo yaa kaa bàà fīkitèe, tibɔmɔntiil tin ti sòoǹ nee bàà sá fam ní, ní ni mun nín fɔ̃ɔ̃ ki kíí miŋyee ŋá fam. 15Ali gba ti bàà sá binyimɔndambi, kun puee ti mɔ́ntì ki túǹ Unimbɔti pu yii u fīkitì Kriisitoo ditaŋkpiilin, kin ú mun kaa fīkitì-u, an yaa lafun sá tiŋman yii bitaŋkpiibi kaa fìkitēe. 16Bitaŋkpiibi yaa kaa fìkitēe, mimmee Kriisitoo mun kaa fīkitì dee. 17Kriisitoo yaa kaa fīkitì ditaŋkpiilinee, mimmee ni-fookiiu sá fam dee, ni dáá gbíntì ki bí ni-kpitii poon dee. 18An yaa sá mimmee, bin nɔ́ɔ́ Kriisitoo ki kpíìyee wáŋkì. 19An yaa sá dimaŋfal din poon ti bí nee ŋmaniŋma pu ní ti yaa máká Kriisitoo puee, mimmee timbi falaau jítiǹ binib kɔkɔ yɔu. 20Ama Kriisitoo fīkitì ditaŋkpiilin tiŋman, bitaŋkpiibi bin dàá dāá fìkitēe, úǹ di sá upeepeekaa ki fīkitì. 21Di sá yii unibaanti pu ní ŋkúm dī ki jéetì binib pu, míǹ mbaantiim ní bitaŋkpiibi fìkititam tí dīń unibaanti pu kí fìkitī báà ŋma. 22Kii Adam puee ti-kɔkɔ nín kúù puee, míǹ mbaantiim, Kriisitoo puee bi dàá dāá tīī binib kɔkɔ dimaŋfal. 23Ama an sá báà ŋma nì u-yuntiŋu ní, Kriisitoo di sá upeepeekaa ki fīkitì ditaŋkpiilin, ní bin nɔ́ɔ́ Kriisitooyee mun ń dāá fìkitī ŋyunti ŋun u yaa láā fātìi gítińee. 24Boonee ní duulnya kúntitam ń nín bàń; ŋyunti ŋun u yaa láā kúntì ipɔn kɔkɔ nì i-nyɔkɔmee ní ú dū dibeel kí tīī u-Baa Unimbɔti. 25Kriisitoo dàá jī dibeel míǹ ní kí tin sāā ŋyunti ŋun u dàá já kí jī nì u-nannanliibi kí dū-bi kí ŋá u-taaŋi taapuee. 26U-nannanliu un u dàá kúntí kántanjooliiyee di sá ŋkúm. 27Kun puee an lī Unimbɔti takaldau poon yii: “U dū tikɔkɔ ki ŋá u-taaŋi taapu.” Unimbɔti nín lī yii u dū tikɔkɔ ki ŋá u-taaŋi taapuee, kaa sá ki kpáaǹ úǹ Unimbɔti u-ba ní u kpáàā dūu ŋá u-taapu. 28Ŋyunti ŋun ní tikɔkɔ yaa láā sīntiǹ ti-ba ki tīī Kriisitooyee, niinee ní úǹ Unimbɔti Jipɔɔn mun u-ba ń dāá sìntīǹ u-ba kí tīī Unimbɔti un sīntiǹ tikɔkɔ taapu ki tīī-uee, ní Unimbɔti ń nīn yì tikɔkɔ nì tikɔkɔ. 29Kpèèmaan bin yàntī bi fùul̀-bi Unimbɔti nyim bin kpíìyee yil puee: bin kúùyee yaa kaa bàà fìkitēe, ba pu ní bi yàntī bi fùul̀-bi Unimbɔti nyim bitaŋkpiibi yil pu? 30Bi yaa kúù kaa fìkitī ní, ba pu ní ŋyunti kamaayee timbi bí diniminaamandin ní? 31Nnabiyaamu, baabadalee ŋkúm tà ki kíbití-mi ní. Ni nín nɔ́ɔ́ ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo puee nín tìì-mi disindi diŋyee di yì-tì ní m lì míǹ. 32An yaa sá yii unil yaa kpíì waa ti fìkitēe, mimmee m nín jáń nì kumooun peelii in bí Eefeesee ba paatii ní m ká? An yaa sá yii bi-taŋkpiibi kaa fìkitēe, mimmee càmaan tí ŋá kii dilaŋkpandi nín lī puee yii: “Tí jī kí nyòmaan, kun puee fool ti dàá fu kpú.” 33Ní taa yàntī ubɔ ń ŋmàtiǹ-ni: “Ni yaa nɔ́ɔ́ binib bin bimbim kaa ŋān̄ee, see ni mun ń dāá bīil̀.” 34Ní gítiḿmaan ni-ban kí nīn cáá ilandɔkɔmɔnti kí taa ti ŋá ikpiti. Ni-kansikin biba kaa nyí Unimbɔti. M nín lī pu nee, an sá ni-cooi ní. 35Ama ubɔ dàá lì yii: “Mana ní bin kpíìyee dàá fìkitī? Tiwun tilati ní bi dàá dāá nīn cáá dee?” 36Ugbaan, a yaa búĺ ŋwamboolee, ŋwamboolee yaa kaa kpíìyee, ŋuaa nyēē. 37Kí kūtèe, kun a búĺee sá idi àá iwambool iba ní an nyā ki sá tifaal an kaa ti sá ŋwambool ŋun a búĺee. 38Unimbɔti di tìì ŋwamboolee u nín là ŋú nyā kí nīn bí miŋyee, úǹ di tìì iwambool kɔkɔ nín máaǹ kí nyā kí nīn bí miŋyee. 39Tiwan tin kɔkɔ cáá kufoouee wunti kaa sá tibaantiil, binib wunti bí ti-ba, ipeel yati bí ti-ba, nnɔmbiyaamu yati bí ti-ba, ijɔm mun yati bí ti-ba. 40Tiwun tin sá yilpu yatee bí, ní tin mun sá taapu dooyee yati bí. Tin sá yilpuee nyaaŋku nyáń ku-ba nì tin sá taapu dooyee. 41Ŋwìiń nyaaŋku bí ku-ba ní uŋmal mun yɔkɔ bí ku-ba, ali gba iŋmalbijaa kansikinee i-nyaaŋku bí ku-ba ku-ba ní. 42Míǹ mbaantiim ní bitaŋkpiibi yaa láā fīkitèe, an dāa bí. Tiwun tin kúùyee ní bi dù kí síb́, ní tí dāá fìkitī nì tiwun tin kaa kúùyee. 43Kí wàatī bí dū-tì kí síb́ee tàa ŋān̄, kaa pɔ̄ɔ̄ mun. Ama ní tí dāá fìkitī nì kunyaaŋŋu nì mpɔn. 44Taapu doo wunti ní bi dùú síb́ ní tí dāá fìkitī nì yilpu wunti. Taapu doo wunti bí ní yilpu mun yati bí. 45Kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee, yii: “Adam unipeepeekaayee Unimbɔti náań-u ní ki tīī-u dimaŋfal,” ama Adamjoolkaayee úǹ sá Unimbɔti Fām min tìì dimaŋfalee ní. 46An kaa sá un nyánní Unimbɔti ceeyee di péetí kí dāan̄, an sá un nyánní taapu dooyee di péetí, ní un nyēeń Unimbɔti ceeyee ń páanní boon. 47Ntam ní Unimbɔti dūu náań Adampeepeekaa ní u sá taapu doo, ama Adamliliitee nyánní Unimbɔti cee ní. 48Binib bin sá taapu doo yabee náań nì un Unimbɔti dū ntam ki náańee ní, ní bin sá yilpu yabee náań nì un nyánní yilpuee. 49Ti nì un sá taapu dooyee nín náań pu nee, míǹ mbaantiim ní ti nì un sá yilpuee dàá dāá nīn tí náań. 50Nnabiyaamu, tin m là kí tùkù-nee sèé: tiwun nì fatiku kaa ŋūǹ kí kɔ́ Unimbɔti beelin, míǹ ní tin kúùyee kaa ŋūǹ kí fɔ̃ɔ̃ tin kaa kúùyee. 51M dàá tùkù-ni tibɔti tin nìn bí dibalinee: di sá yii ti-kɔkɔ kaa làá dāá kpú kí dɔ́ɔ́ kí wàatī ní Yeesu ń nín gítiń, ama ti-wunti di dàá dāá kpántí. 52Dikantánjoolkaal yaa láā búńee, niin niin dicilpu kii dinimil nín péēkábití puee, bitaŋkpiibi kpáàā fīkitì nì tiwun tin kaa ti kúùyee, ní timbi bin kíǹ kaa kpíìyee wunti ń cúú kpántí. 53Di sá yii tiwun tin bíiĺee dāa kpántí tin kaa bíiĺee, míǹ ní tiwun tin kúùyee dāa kpántí tin kaa kúùyee. 54Ŋyunti ŋun ní tiwun tin bíiĺee yaa láā kpántì tin kaa bíiĺee, ní tiwun tin sùee yaa láā kpántì tin kaa ti sùee, ŋyunti gbantee an ŋá kii an nín ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon puee dee, yii: “Bi kúntì ŋkúm, dijajil ŋá dimɔndi.” 55“Too, ŋkúm, a-jajil bí la? Too, ŋkúm, a-looti bí la?” 56Ŋkúm looti di sá ikpiti, ní ikpiti pɔŋŋu sá mara. 57Tí jāam̀maan Unimbɔti u nín dìŋfī ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo pu ki tìì-ti dijajil diŋyee pu. 58An puee, m-nabineeŋkaamu, ní nīn ŋúb́ an píkí, kí báań inyaan kí nīn tūm̀maan ti-Dindaan tundi kí taa gbèen̄, kí nīn nyí yii ni-tundi kaa làá gbíntí fam.


text: 1An puee, an máaǹ yii tí ŋúb́ ibaamɔn bɔti tin ti gbìl̄ee tiŋan an nín dàá ŋá pu tí taa wāŋkèe. 2Kun puee Unimbɔti nín nìn yāntì itūun sòon̄ tibɔti tiŋyee bi ká ti-baamɔni. Di sá yii bin nìn yīntì kaa tɔ́ itūunee nín lī puee nìn ká ditafadaaldi din máaǹ-bee. 3Ti mun yaa yíì kaa fɔ̃ɔ̃ difiil dikpaandi din bí neeyee, mana ní ti dàá ŋá kí ŋmátí ditafadaaldin? Ti-Dindaan Yeesu di péé ki sòon̄ difiil gbanti bɔti ní bin gbìl̄-tèe tùkū-ti tì nín sá ibaamɔn miŋyee. 4Ní Unimbɔti ŋáaǹ tidaandi nì maamaacib ki dū u-pɔŋŋu ki ŋá atuun kupaau kí dàkà yii tin bi sòon̄ee sá mbaamɔn, ní ki yākatì u-Fām pɔŋŋu min fáatì-uee ki tīī binib. 5Di sá duulnya un bí ki dòoń ti bí ki sòoǹ nee, an kaa sá itūun di dàá dāá nīn kpòotī-u. 6Ubɔ lī Unimbɔti takaldau poon laaaba yii: “Unil sá ba ní a téetí u-pu ní? Kinibiki bí tilatin ní a kpèé-u ní? 7A sīntiǹ-u taapu ŋyunti ŋubɔ fiii itūun ń jītíǹ-u. Ama kɔŋkɔnnee a tīī-u tinyool nì kupampakau poon, 8ní ki tīī-u mpɔn tiwan kɔkɔwoooo pu.” Unimbɔti nín tīī-u mpɔn tikɔkɔ puee dàkā yii tiba kaa kíǹ kaa bí u-taapu, nì míǹ kɔkɔee taa láá wāĺ tiwan kɔkɔ nín bí u-taapu kɔŋkɔnnee puee. 9Ama Yeesu un ní Unimbɔti sīntiǹ taapu itūun jítiǹ-u ŋyunti ŋubɔ poon fiiiyee, kɔŋkɔnnee ti wāĺ-u tinyool nì kupampakau poon ní. Ŋkúm min u jíń falaa ki kpíìyee pu ní Unimbɔti yɔ̃oǹ-u yilpu míǹ. Unimbɔti ŋanti pu ní Yeesu kpíì an kúm binib kɔkɔ pu. 10Unimbɔti un náań tikɔkɔ nì tikɔkɔ nì un pu tikɔkɔ bée, ki là inibool tikpil ń kpántí u-biyaamu kí kɔ́ u-nyootinee ká yii an máaǹ Yeesu ń jī falaa ní kí kpántí ubɔti un dàá kpòotī binib kí cáań difiilinee. 11Un kpántí binib circiree nì bin kpántì circiree kɔkɔ Baa sá ubaanti ní, an pu ní an kaa cáá Yeesu icoo ú yíiń-bi u-naalib. 12U lī yii: “Unimbɔti, m dàá sòoǹ nì m-nabiyaamu a nín sá uŋyee, kí gāā ilan kí pàkà-si kunipaau kansikin.” 13Ní ki gítī lī yii: “Sii pu ní m dàá nīn péēmáká.” Ní ki gítī kūbitì ki lī yii: “Kpèè, man nì mbiyaamu mun Unimbɔti tīī-mee sèé.” 14Mbiyaamu gbantee nín sá binib tiwun nì fatiku puee ní Yeesu gíiǹ u-ba tiwun nì fatiku kii bíǹ nín bí puee. U ŋá míǹ kí ŋmā kí kpú, u-kúmee ń nàan̄ Sitaan un ŋúb́ ŋkúm pɔŋŋuee, 15kí nyāntí bi nín péēmàl̄ bin bi bí kuyuŋu poon kun puee bi fàŋkí ŋkúmee. 16Báà ŋma ká yii an kaa sá itūun ní u dɔ́miń ki tútuǹ, an sá Abraam biyaamu ní u dɔ́miń ki tútuǹ, kii Unimbɔti takaldau poon nín péēsòon̄ ki yɔ́oǹ puee. 17An pu ní an sá yii ú nántíǹ u-nabiyaamu tikɔkɔ poon kí ŋmā kí nīn sá bi-saraaŋakpiliu ki cáá disaasɔl ki ŋáań u-tundi deedee Unimbɔti nimiin, an nín dàá ŋá pu bí ká bi-kpitii pɔ̄tamee. 18U nín jíń falaa icɔŋki poon ki kée di yì-tì ní u ŋūǹ kí jòoń bin bí icɔŋkinee.


text: 1Nàí de kewu é dè nàì Ŋgàla wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù, à dè wòlù a mà nà bàdéò wòì de kewu èì wòì dè, wò kándàì Ŋgàla wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ bu. Àa na nɛ̀ nɔɔ̀ sɛlɛ wɔ̀lɔ́ é gbɛ̀ nà bulúì nà kulu lɔ̀màì. 2Kɛ́ è ŋwùwà ve nà kɔlɛn kɔlɛ́ìn a lɔ̀mà nà bàde wòlu fuyɔ́ɔ̀ kulu, wɔ bulu wɔ sɛlɛ kàí ŋwùnù. Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve wɔ kewunù Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ jòwóè ŋwùnù. 3Kolàì wɔ̀ì dí nɔɔ̀ wɔ bulu wɔ kulu lɔ̀mà wɔ tàodéè nù. Kɛ́ Ŋgàla tɛmu è wɔ jàkúìn nù wɔ̀ nɛ̀, "Bɛlɛ́ɛ̀ wó dedí wòlù wo sa è nàì, è naà è jidí mi bò." 4Ŋwɔnɔ̀ sɛlɛ́ì gbǐn wó sàadadí è Ŋgàla jàkúìn nù wɔ́lɔ́wɔ́lɔ́ va nù è dè va nà sɛlɛ siya ŋwùnù. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve kulu kàlài dè nà jɔ̀ɔ̀ kulu kálíì nɛ̀ kulu de júwáà saaláà nù Ŋgàla jàkúìn ka è nà ni, 5Ŋgàla wɔ́ ka wòlu kulu kála, wɔ júwà wòlu kulu dè, wɔ nɛ̀ è na gbǐn na kulu de kùláì e dè nù kɔlɛ̀n na ŋwànì Jisɛ̀ Kolàì wɔ kùlà kùláì bu faàòn. 6Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve na gbǐn kpóŋ kpóŋ na nɛ̀ wòì nù kɔlɛ̀n nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀ Kolàì wɔ̀ Te Ŋgàla wɔi kaaje sa ŋwùnù. 7Nà dùmàì yiì jàdè faàn mùnɛ̀ jɛ́ Kolàì dùmàdí nà jàdè faàìn. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wòlíì sa Ŋgàla wɔ̀ì kaaje dí tìti. 8Mà se na, Kolàì tùwàdí wɔ bulùì jòwò nyɔ̀ɔ̀ Jusíò ŋwùnù wɔ̀ siya è wɔ̀lɔ́ Ŋgàla tɛmu má sɛlɛ̀ wɔ̀ ka eu kànàì, e kàn baláà wɔ́ júwadí è wo wòlu laíò jɔ̀ɔ̀. 9Ŋwɔnɔ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wɔ nɛ̀ì wòló bɛ́ɛ́lɛ́ wòì Jusi wóó de, wo sa Ŋgàla wɔ̀ì kaaje wɔ wòlu jààsɛŋ bàláà ŋwùnù. Ŋgàla jàkúìn ka è tɛmu è nɛ̀, "Wɔ̀lɔ́ bulu wɔ ŋwùnù mà sa ve mùì kaaje, wòló tidì wòì Jusi wóó dè, ma faàì mù nyɛlɛ́ɛ̀ bèjàì doyoi." 10È ka è tɛmu mùndí è nɛ̀, "Nàí nàì Jusi wóó de, nà gbì Ŋgàla wɔ kului wòlúò wòì nà tili kulu dè!" 11È tɛmu mùndí è è nɛ̀, "Nàí gbǐn nàì Jusi wóó dè nà sa Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ wɔ̀ì kaaje. Na tàodéè nu nyɔɔ́ò gbǐn kpóŋ nà sa wɔ̀ì kaaje!" 12Ŋwɔnɔ̀ Àìseyà ka è tɛmu wɔ jàkúìn nù wɔ̀ nɛ̀, "Wòlù dɛ̀ɛ̀ dè Jɛsè wɔ kɔ̀lɔ́ɛ̀ nu wolo jìnù wɔ̀ jì. Wɔ̀ dè ve kada wòlúò wou jìjà wòì Jusi wóó dè. Ŋwɔnɔ̀ wɔ̀ nɛ̀ ve è wo kwa wo kulúì gbǐn wɔ̀ nù." 13Ŋgàla wɔ́ dè kului kàlà gbǐn wɔ kɔ̀ɔ, wɔ nì nà kulu de tili gbàà nɛ̀ kulu lɔ̀mù na wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ saala nù. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve kului kàláà é dè nà jɔ̀ɔ̀ e dè nù gbàà Ŋgàla Wɔi Nyináà wɔ de kewúì saaláà nù. 14Mì biò nà, mi bulúì mà sì è bulu kàí fɔ́ɔ́n mà nɛ̀ na gbǐn nà dè sɛlɛ kàí nɛ̀ nyɔ̀ɔ̀ò, keleɤele dè nà jɔ̀ɔ̀, nɛ̀ mùndí nà gbɛ̀ yii kpiìn. 15Jàkun wɔ̀lɔ́ má dè e sàadanù na bò ŋgàmáà e káí káí mà kwali è nù e kàn sɛlɛi kpɛkpɛ. Ŋwɔnɔ̀ màó sɛlɛ wòló díwòò na wúlú nù jà bùwà ya. Màì sɛlɛ́ì sún gbǐn ei gbǐlàì dè, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, Ŋgàla tùwàó mì gbàà èé wɔ́ tùó mì jɔ̀ɔ̀ jòwo kàí wɔ̀lɔ́ 16ma dè jòwò Jisɛ̀ Kolàì wɔ ŋwùnù, mà mà wòlúò wòì wòì Jusi wóó dè. Tedí Kàí é wolòì Ŋgàla jɔ̀ɔ̀ má dè e wòlíì senù mi sɛlɛ̀ wolo mùnɛ̀ saaɤa sa nyɔ̀ɔ̀. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wòló wòì Jusi wóó dè, wo dè saaɤà lɛ̀ Ŋgàla dùmà ve wò jàdè faàìn Wɔi Nyináà wɔ dùmà wò faàn jèè wɔ ŋwùnù. 17Èé à Kolàì sɔn á dè naà nù kɔlɛ̀n, mi kulu de tili tilìì dè má dè jòwònù Ŋgàla ŋwùnù. 18Mà dè nɔɔ̀ sɛlɛ tɛmùnù e kàn wɔ̀lɔ́ Kolàì wɔ́ nɛ̀ì mì faàìn nù, mà nɛ̀ è wòló wòì Jusi wóó dè wo nyìnì Ŋgàla wɔ wòì, mi nùu wòíì nɛ̀ mi jòwò faáìn saala nù. 19Sɛlɛ wɔ̀lɔ́ nɛdí kului kàláàn, nɛ̀ sǔkɛ́ sɛ̀lɛ́ì wo de kewúì nù nɛ̀ Ŋgàla Wɔi Nyináà wɔ de kewúì nù. Mà namudí ma wolo Jèlusàlɛ̀ŋ ma kɔ̀ìn dè Ìlèlikɔŋ tàvi kagbóì gbǐn nù. Tedí Kàí é kàìn Kolàì mà naà è tɛmu ya tàvi dɔ̀ɔ̀ gbǐn nù. 20Wɔ̀lɔ́ bulu bulúì é ka mi kulúì nù dè sànyà gbǐn, èè dè mà bɛ̀ mà tɛmu Tedí Kàí feé wòlù gbǐn èì nɛ̀ sɛlɛ èì nyìnì e kàn Kolàì. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve mǎ tawo wolu wɔ bo kpaya eodè. 21Ŋgàla jàkúìn ka è tɛmu è nɛ̀, "Wòló wòì dí wò sɛlɛ̀ se e kàn wɔ̀ wò wò sà ve wɔ̀. Ŋwɔnɔ̀ wòló wòì nɛ̀ sɛlɛ èì nyìnì e kàn è, wò ŋgelè wò sà ve wɔ sɛlɛ̀ èì ndè." 22Jòwóè má dè e jòwònù wòló tidì wòì Jusi wóó dè e ŋwùnù màì nɛ̀ gbulu gbǐn sa na bo ji ŋwùnù. 23Kɛ́ mà mi jòwóè dè kala ya tàvi kagboi wòló nù. Ŋwɔnɔ̀ èé tèì tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ è tì ya má ka nɛ̀ mà jì na wòi ni, 24mà dè e nyàŋgènù mà jì va. Èé má dè Sipin tàvíì nu bɛ̀nù mà jàvà ve ma kɔ̀ìn na bóè ma nì nà wòì. À na wo jòò à kàmá yii soo sún saàì mà jàvà ve na mà mìì faàn mi namúì ŋwùnù é bɛ̀ì Sipin tàvíì nù. 25Fáálíìn, mà dè naà Jèlusàlɛŋ bɛ̀nù Ŋgàla wɔ faàn jèe wòlúò woi màa ŋwùnù wó dè va. 26Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéè nu nyɔɔ́ò wó dè Mɛsèdonìyà nɛ̀ Àkeya tàvíì nù wò è nù dùmàì ya wò gbanàì saba lɛ̀ èì kómbó nyɔɔ́ò ŋwùnù wó dè Ŋgàla wɔ̀ gbàíòn tidì Jèlusàlɛ̀ŋ. 27Wo bulúì wò nyàŋgèó sɛlɛ wɔ̀lɔ́. Kɛ́ ŋgàmáà nù wò ŋgelè wò dè wòlù wo mà wòlu dòò wòì. Gbɛ̀lɛ́ɛ̀ Ŋgàla gbɛ̀lɛ̀dí è Jusíò èé é dè naà nɛ̀ wòlúò jòò wo bèè wòì Jusi wóó dè, dɔɔ ŋwùnù wòló wòì Jusi wóó dè Ŋgàla wɔ́ mà wòì wo nyàŋgè tàode wɔ̀lɔ́ nù, wò dè wòlù wo nì wo de kìi lɛ́ì sún Jusíò ku wòi màa ŋwùnù. 28Mà kàmá jòwo wɔ̀lɔ́ dè kala, lɛkwaíì wó gbanàì ma tù è wòlúò jɔ̀ɔ̀, mà kɔ̀ìn ve na bò mà dè má Sipin tàvíì nu bɛ̀nù. 29Mà dè má va jìnù mà sì è ma nyìnì ve na bò Kolàì wɔ gbɛ̀lɛ́ɛ̀ gbǐn kpóŋ. 30Mì biò nà, mà dè nai fɛlɛ̀nù nà Wòlu Nyɔɔ́ò Jisɛ̀ Kolàì wɔ nyɛlɛ́ɛ̀ nù e kanàì dè jàváà Ŋgàla Wɔi Nyináà wɔ́ ka è nà nì e saaláà nù, à nà kewu dè dí tìti à sɔ̀ Ŋgàla mi jòwóè ŋwùnù. 31Nà dè Ŋgàla sɔ̀ mi ŋwùnù wɔ̀lɔ́ wòló wó dè Jùdiyɛ kagbóè nù wòì Jisɛ̀ funàì wŏ jì mì sɛlɛ sún nɛ̀nàì. Nà sɔ̀ mùndí Ŋgàla jòwo wɔ̀lɔ́ má dè e jòwo bɛ̀nù Jèlusàlɛ̀ŋ, Ŋgàla wɔ wòlúò wó dè va wò dùmà è jàdè faàìn. 32Ŋwɔnɔ̀ Ŋgàla ŋwuni má è mà jì ve na bò kulu de tili gbàà nù. Mi va jìíì tila ve mì kulu dè, ŋwɔnɔ̀ è kava ve mì nù. 33Ŋgàla wɔ́ ka wòlíì gbǐn kulu lɔ̀mà wɔ dè nai fandɛ̀ faàòn. È dè nyɔìŋ.


text: 1Míǹ puee, ní fá tibɔkpitil kɔkɔ nì inyimɔn kɔkɔ nì mpoonnyoon nì ipoompoon nì tibɔfan disoondi. 2Ní nīn néeń Unimbɔti bɔti kii mbipɔmu nín néeń mbiim puee kí ŋmā kí cù nyɔkɔpu Unimbɔti saŋŋu poon kí tin kátí-ku. 3An bí kii Unimbɔti takaldau poon nín lī puee yii: “Ni dáká ki ká ti-Dindaan nín mɔ̄ puee.” 4Sútiń kí pìl̄maan ti-Dindaan Yeesu un tìì dimaŋfalee. U sá kii ditaŋkpal din binib dūu fée, ama Unimbɔti ká yii dì jítiǹ tiwan kɔkɔee pu ní u lēē-dì. 5Nimbi bin mun ká u-cee dimaŋfalee, sútiḿmaan kí nīn sá kii ataŋkpeeyee Unimbɔti ń dūú mā u-kɔŋkooŋŋu. Ní yàntī Unimbɔti Fām ń dū-ni kí kpántí bisaraaŋaliibi bin bí circiree, kí dū ni-ba kí tīī Unimbɔti, Yeesu Kriisitoo puee ní nīn sá saraa un fáatì-uee. 6Kpèèmaan Unimbɔti nín lī u-takaldau poon puee yii: “M lēēditaŋkpal din jítiǹ ataŋkpee kɔkɔee ki dū-dì ki tíĺ kii ditampinjalee m-diiku kun bí Siiyɔn jool puee. Un kamaa di yaa fɔ̃ɔ̃-dì ki kííyee, icoo kpá kí jī udaan.” 7Dipoondi gbantee sá ki tīī nimbi bin fɔ̃ɔ̃ ki kííyee ní, nimbi bin nyí yii ditaŋkpalee sá-ni tiwaŋkpaandi ki jítiǹ tikɔkɔ nì tikɔkɔee. Ama bin kaa fɔ̃ɔ̃ ki kííyee pu ní Unimbɔti takaldau sòon̄ ditaŋkpalee pu yii: “Ditaŋkpal din bidimaliibi nìn dūu fée di dāa kpántì ditaŋkpal din ŋúb́ kudii pɔŋŋuee.” 8An gítī lī laaaba yii: “Ditaŋkpal din binib gbéetée dee, díǹ di yàntī binib lítí.” Kun pu bi lítée di sá baa là kí pīlfì Unimbɔti bɔti. An di yì-tì Unimbɔti yɔ́oǹ yii an bàń-bi míǹ. 9Ama nimbee, ni sá dinibul din Unimbɔti lútì ní nīn sá u-yabee ní. Nimbi di sá Unimbɔti saraaŋaliibi ní ki sá ditimbundi din nɔ́ɔ́ úǹ Unimbɔti babee. U yíiń-ni ní nyānní dibɔmbɔndin kí kɔ́ u-walfimɔntiŋun kun puee u là ní lēēseera u-tunnyaaŋŋi pu. 10Dooooyee, naa nìn sá Unimbɔti yab, ama kɔŋkɔnnee ni kpántì Unimbɔti yab. Dooooyee, naa nìn nyí yii Unimbɔti sūǹ binib saai, ama kɔŋkɔnnee u súń ni-saai ni béè. 11M-nabineeŋkaamu, m mèé-ni kii ni nín sá binicambi duulnya nee poon puee, ní cúúmaan ni-ba nì bikɔdeekpitib kun puee an di jáaǹ kinaŋ. 12Ní nīn cáá mbimbimɔntiim bin kaa nyí Unimbɔtee kansikin, báà biba yaa bàà bíī kúŋfí ni-boon yii ni sá binikpitibaaa, bi yaa ká ni-tunnyaaŋŋee, Unimbɔti ń yàntī bí béé yii an tunnyaaŋŋi nyánní úǹ-cee ní, ní bí pàkà-u ŋyunti ŋun u yaa láā dɔ́mińee. 13Ti-Dindaan puee, nín̄ tɔ́maan biyidambi, kí nīn tɔ́ gɔmina un cáá mpɔn ki kpèé kitiŋ kɔkɔee, 14kí nīn tɔ́ bibɔtiibi bin bi kāaǹ bí nīn dátí digaŋgandambi tafaliŋ, kí nīn pàkà bin ŋáań tiŋanee. 15Unimbɔti nín là puee di sá ní nīn ŋáań tiŋan án pìin̄ bigbaambi bin kaa nyí tibee nyɔmmu, bí taa ká tiba kí sòoǹ ni-pu. 16Ní nīn bímaan kii binib bin Kriisitoo tīī dibatɔlee, ní taa nín̄ sá binib bin dì dibatɔl pu ki kāntí inaakpal ki ŋáań ikpitee, ama dūmaan ni-batɔlee kí nīn ŋáań kii Unimbɔti tɔntɔnliibee. 17Nín̄ tɔ́maan binib kɔkɔ, kí nīn néeń Kriisitoo yab, kí fàŋkìmaan Unimbɔti, kí nīn tɔ́ gɔmina. 18Nimbi bin kā binib ceeyee, ní sìntīǹ ni-ba taapu kɔkɔ kí tīī ni-kpilib kí nīn tɔ́-bi mmɔntiimin, an kaa sá bidambi yaa sá binib ki mɔ̄ee baba ní ní nīn tɔ́-bi, báà bidambi bɔti yaa pɔ̄ɔ̄yaaa, ní nīn tɔ́-bi. 19Ni nín ŋáań Unimbɔti lammee puee ní bidambi yaa bíī sàantí-ni fam an ŋān̄, Unimbɔti dàá bìin̄ ni-boon. 20Bi yaa bíī gbáà-si digaŋgam pu ní a jīǹ kimɔtiiyee, ipaati ilai ní a dàá ká poon? Ama a yaa ŋá tin ŋān̄ee ní bi yaa bíī sàantí-si ní a jīǹ kimɔtiiyee, míǹ di ŋān̄ Unimbɔti nimiin. 21Kun pu Unimbɔti là ní nīn bí mimmee di sá Kriisitoo u-ba jíń falaa míǹ ni-pu, ní ki bí yii ni mun ń nɔ́ɔ́ u-tabɔbiliŋ kí jī falaa gbanti. 22Waa ŋá ikpiti báà iba, baa gbìl̄ u-nyɔkɔn nnyimɔn ŋubɔ. 23Bi nín bí ki sìí-uee, waa sīī ubɔ ki téeǹ, bi nín sāaǹ-uee waa tɔ́-bi mbusu, ama u dū ki ŋá Unimbɔti un sòoǹ tibɔti nì deedeeyee ŋaan ní. 24Úǹ Kriisitoo di fɔ̃ɔ̃ ti-kpitii ki ŋá u-ba pu ní ki fɔ̃ɔ̃ ti-kpitii tafadaaldi ndɔpuntikaa pu, an nín dàá ŋá pu tí nyā ikpiti poon kí nīn kíǹ ki bí deedee maŋfal poonee. Bi nín gbáń-u u-wunti léetì puee di cāantí ni-weeni. 25Kun puee dooooyee ni nìn wáŋkì kii ipii in kaa cáá ukpaalee ní. Ama ní kɔŋkɔnnee ni fātìi gítìń un sá upikpaal ki sá un cí ni-nammuee cee.


text: 1“M sòon̄ nì ni tin bí nee an nín dàá ŋá pu ní taa láā fá ni-fookiiu m-puee. 2Bi dàá dāá jà-ni kí nyāntí akpafidiin ni, ali gba, ŋyunti ŋubɔ bí ki dòoń bi dàá kpò-ni ki dàkafī yii bi ŋá Unimbɔti lammi. 3Kun pu bi dàá ŋá mimmee di sá yii baa nyí m-Baayaaa kaa nyí man. 4Ama m tùkū-ni tin bí nee, ní ti-yuntiŋu yaa láā bāańee ní dāá téetí yii m nìn péē tùkū-ni-tì. “Maa tùkū-ni tin bí nee doooo ŋkilkaamin kun puee m dáá bí ni-ceeyee pu. 5“Kɔŋkɔnnee, m dàá nīn cá un túnní-mee cee, ní ni-kansikin ubɔ kaa bàlfī-mi yii: 'A cá la?' 6M nín sòon̄-ni puee ní kunimbaau kɔ́-ni. 7Ama, ibaamɔn ní m sòoǹ nì ni, m nín cá m-Baa ceeyee an sá ni-paatii, kun puee m yaa búntèe, m dàá tɔ̄ń Ututunli ni-cee. M yaa kaa yíkì, waa làá dāan̄ ni-cee. 8U yaa láā bāańee, u dàá yàntī duulnya nib ń béé yii bi bí ikpitin, kí yàntī bí béé kun di sá deedeeyee, kí yàntī bí béé Unimbɔti bɔsooni in dɔ̄ ki cí-bee pu. 9U dàá yàntī bí béé yii bi bí ipkitin kun puee baa fɔ̃ɔ̃-mi ki kíí, 10ki dàá yàntī bí béé kun sá deedeeyee kun puee m nín jɔ́ḿ m-Baa cee ní naa làá ti wāl̀-mi, 11ki dàá yàntī bí béé yii ibɔsoon dɔ̄ ki cí-bi kun puee Unimbɔti kūū duulnya bɔtiu bɔti. 12“Tibɔti tikpil bàà bí ḿ sòoǹ nì ni, ama tì jítiǹ-ni kɔŋkɔnnee. 13Ama Unimbɔti Fām ibaamɔndaanee yaa láā bāańee, úǹ di dàá dàkà-ni ibaamɔn kɔkɔ. Waa làá sòoǹ u-ba pɔŋŋu pu, u dàá dāá tùkù-ni tin tin u gbìl̄ee, kí dàkà-ni tin bí ki dòońee. 14U dàá dāá tīī-mi tinyool, kun puee u dàá dāá fɔ̃ɔ̃ tin tin m cááyee kí tùkù-ni. 15Tin kɔkɔ m-Baa Unimbɔti cááyee sá man mun wanti ní. An pu ní m tùkū-ni yii Unimbɔti Fāmee dàá dàá fɔ̃ɔ̃ tin m cááyee kí tùkù-ni.” 16“An kíǹ fiii, naa làá ti ká-mi, ní an yaa láā tí kútì fiii, boonee, ní ni dàá fàtīí tí ká-mi.” 17Niinee ní u-boonnooliibi biba bíī lì tɔb cee yii: “Taapu nín sá yii ba dee, yii: 'An kíǹ fiii naa làá ti ká-mi, ní an yaa fātìi kútì fiii boonee ní ni dàá fàtīí tí ká-mee,' nì mun yii: 'M cá m-Baa cee'. Mimmee, u là kí tùkù-ti yii ba dee? 18'An kíǹ fiii' gbanti taapu baasii nín sá yii ba dee? Taa gbìl̀ tin u là kí sòoǹ nì ti nee taapu!” 19Yeesu béè yii bi là kí bàlfì-uee, ní u bí-bi yii: “M nín bí yii: 'An kíǹ fiii naa làá ti ká-mi, ní an yaa fātìi tí kútì fiii boonee, ní ni dàá fàtīí tí ká-mee' pu ní ni bíī bàlfī tɔb naaan? 20Ibaamɔn, ibaamɔn ní m sòoǹ nì ni, ni dàá dāá nīn sūǹ ki tíminsí ní duulnya yab fàal̀. Ni dàá dāá nīn bí diniminaamandin ama ni-niminaamandi dàá dāá kpántí-ni dipɔɔpindi. 21Imatiŋween yaa bāań unimpuee, u kíǹ ki bí diniminaamandin ní, kun puee u-falaau yuntiŋu bāań-u. Ama u yaa màl̄ ki dɔ́òyee ní án mɔ̄ɔkiǹ-u, ú súntí u-falaau pu, kun puee u màl̄ unil. 22“Míǹ mbaantiim ní ni mun bí diniminaamandin kɔŋkɔnnee. Ama m dàá dāá fàtīí gítī ká-ni ní ni-pɔbiliŋ ń pīil̀. Báà ubɔ kaa dāa ŋūǹ kí lēēni-pɔɔpindi gbanti. 23“An wiiŋŋu gbantee, naa dāa gítī bàlfī-mi tiba nì tiba pu. Ibaamɔn, ibaamɔn ní m sòoǹ nì ni, tin kɔkɔ ni yaa mēēm-Baa m-yindi puee, u dàá tīī-ni kudɔŋu. 24Ali nìn díǹee, naa láá mēēm-yindi pu tiba, mèèmaan tiba, ni dàá fɔ̃ɔ̃ kudɔŋu, ni-pɔbiliŋ ń mòtīí pīil̀.” 25“Alaŋkpan ní m cáā bíī sòoǹ nì ni tin bí nee kɔkɔ. Ŋyunti ŋubɔ dòoń ŋun ni maa làá gítī dū alaŋkpan kí sòoǹ nì nee, m dàá dāá sòoǹ m-Baa Unimbɔti pu kí cántí. 26Ŋwiin gbanti yaa láā bāańee, ni dàá dāá nīn mèé m-Baa Unimbɔti man yindi pu, maa bí yii man di dàá dāá nīn mèé m-Baa ni-pu, 27kun puee m-Baa Unimbɔti u-ba néeń-ni. U néeń-ni kun puee ni néeń man ki fɔ̃ɔ̃ ki kíí yii m nyánní Unimbɔti cee. 28M nyánní m-Baa cee ní ki dɔ́miń duulnyan. Kɔŋkɔnnee m dàá fàtīi yīkì duulnyan kí nīn gítí m-Baa cee.” 29Niinee ní u-boonnooliibi bí yii: “An kaa sá nì alaŋkpan ní a cáā bíī sòoǹ nì ti nee, min bí nee a baasii bíī sòoǹ ki cántí-ti ní nee. 30Kɔŋkɔnnee ti nyí yii a nyí tikɔkɔ, an kaa ti páb́ yii ubɔ ń bàlfì-si tiba. An pu ní ti fɔ̃ɔ̃ ki kíí yii a nyánní Unimbɔti cee.” 31Ní Yeesu kíí-bi yii: “Ni fɔ̃ɔ̃ ki kíí kɔŋkɔnneeyaa! 32Too, ŋyunti ŋubɔ dòoń, ŋu bāań gba, ŋun ni ni-kɔkɔ dàá sāǹ kí yàl̄ ni-ba ni-ba kí kíń man babee, ama maa bí m-baba nì m-baba, m-Baa bí m-cee. 33M tùkū-ni tin bí nee an nín dàá ŋá pu tí nīn sá ubaanti ní nīn cáá dipɔɔsɔŋkilee. Falaa dɔ̄ ki cí-ni duulnyan doo ní jī, ama ni-wunti ń taa yòtī! Di sá m jáń kí jíń duulnya.”


text: 1Vóá à naa, kátogóí bel náa bẽ́è gbò e bà gbaa ló Kráìst Jíìzọ̀s. 2Boo bée kọ lẹ̀ẹ̀là bel Nyómá Káí e a náa kọ é di dùm m Kráìst, a náa kọ ḿ di pọ́ì aa bá log e a man pọ́lọ́ nè ú. 3Boo bée kọ nu e Log náa beè láá naaá, tení domá ló gè kọ nom kpá ló nen beè naa kọ á gá ié kóiá, Bàrì náa tení domá ló gè lẹ̀ẹ̀là a Sã́áná kọ á dú m belá nom kpá ló nen, e a ólò sí pọ́lọ́á, gé vaaá gyọ́ọ boo pọ́lọ́ gbò nen. 4Bàrì beè naa vóí kọ bé beéle e e náa nu e Nyómá Káí kọ́, e bè níì nu e nom kpá ló kọ́ nì, láá naa lèlà nu e Log bĩ́íná kọ é naa. 5Gbò e bà tõo dùm nyòòmà bé e ba nom kpá ló túlèva naa, ólò bugi togó boo áá nu e a léé ló nom kpá ló. Gbò e bà tõo dùm nyòòmà bé e Nyómá Káí túlèva naa, ólò bugi togó boo áá nu e a léé ló Nyómá Káí. 6Ge bugi togó boo áá nu e a léé ló nom kpá ló ólò màn ú, vaá gè bugi togó boo áá nu e a léé ló Nyómá Káí ólò màn dùm nè fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló. 7Boo bée vó, ge bugi togó boo áá nu e a léé ló nom kpá ló náa kọ nen á dú nen ọ́b Bàrì, boo bée kọ nená náa sẹlẹ log Bàrì, vaá náa é láá sẹlẹna gé. 8Gbò e bà náa nu e a dú tàn ba nom kpá ló náa gé láá naa lèèma Bàrì. 9Be Nyómá Bàrì dìí m, nóo gé náanai nu e a dú tàn bọọ nom kpá ló gè naa. Tãa vó, ò gé náanii nu e a dú tàn Nyómá Káí gè kọ ó naanii. Kọ̀láá nen e bè náa íe Nyómá Kráìst, náa kuu Kráìst. 10Sõò be Kráìst dìí m, náa kal ló bée kọ bọọ nom kpá ló é beè ù boo bée pọ́lọ́, Nyómá Bàrì é náa kọ ó dií dùm boo bée kọ Bàrì beè leevèi bel. 11Be Nyómá Bàrì, e a beè kẽee Jíìzọ̀s lọl ke mà úá, dìí m, ẹlẹ, e a beè kẽee Kráìst lọl ke mà úá, é náana gé kọ bọọ nom kpá ló e a é beè ùa, á di dùm tení domá ló a Nyómá e a dìí m̄á. 12Vóá à naa, e pá nà vígà m Kráìst, née síi kom bá bẹẹ nom kpá ló e a é naa kọ é tõo dùm nyòòmà bé e a tulei naa. 13Boo bée kọ be ò tõonii dùm nyòòmà bé e nom kpá ló tulei naa, ò gé úi. Sõò be ò tenii dúi ló Nyómá Káí vaá kuvii ge síi pọ́lọ́, ò é dii dùm. 14Boo bée kọ kọ̀láá gbò e Nyómá Bàrì gé tuleva ní e bà dú gbò nvín Bàrì é. 15Boo bée kọ Nyómá e Bàrì beè nèiá náa beè tú boolo naamá gyóòlo vaá naa kọ ó kpáá siiai pọ̀. Tãa vó, a beè túi naamá gbò nvín Bàrì, vaá à naa kọ é kolí Bàrì “Bẹẹ Tẹ̀!” 16Nyómáá élá nen di tõ̀ò nè beéle nyómá kọ beele dú gbò nvín Bàrì. 17Tã́gíní bé e beele dú pá a nvíná, è é dõonà a gyọ́, vaá è zọnà gé Kráìst dõ̀ònà gyọ́ e Bàrì beè kpoogè dee ló sẹ̀ẹ̀e. Boo bée kọ be è zọ Kráìst dõ̀ònà a tãàga, è é zọnàe gé dõ̀ònà a ka. 18Nda monì kọ bà náa é láá tú tãàga e e gé mon kátogóí doolé ló ka e Bàrì é beè tẹlẹ bàlà kẽ nèi. 19Dénè nu e Bàrì beè dèm dì e bà gé élá vaá ẹ̀b dẽe sĩ́ kọ Bàrì á gboó tú pá a nvín tẹlẹ bàlà kẽ. 20Boo bée kọ a beè dú gè naa kọ dénè nu e Bàrì beè dèm á di kè bá bẹẹ ló, níì ge kọ a beè dú bùlà gbò nuá nì, sõò Bàrì ní e a beè naa kọ á dì naa vó é. Bàrì beè ié ból dẽe sĩ́í, 21kọ mè ẹlẹ é beè naanìè kọ gbò nu e a beè demìè á di pọ́ì ene dee aa bá gè bèm, vaá zọ̀ gbò nvín Bàrì ié dì pọ́ì e a di dù̃ùnèa. 22Boo bée kọ è nyímà kọ, tẹlẹ̀ kátogóí, dénè gbò nu e Bàrì beè dèm dì e bà gé num belí pá bia e a gé num nvín tṍó màn nvín. 23Sõò níì áá kóló gbò nu e Bàrì beè dèm ní e a gé num é nì. Beele e Nyómá Káí dìí m̄í, naamá túá kà nu e Bàrì neí, dì e e gé numna gé. È dì e e gé élá bànà Bàrì kọ á gboó túi naamá pá a nvín vaá naa kọ kọ̀láá ke tõ̀ò e a dìí ló á di pọ́ì. 24Bàrì beè dùùlài tení domá ló ból dẽe sĩ́ e e íè. Sõò be è mon nu e e íè ból dẽe sĩ́ kilma lóá, náa dúna ból dẽe sĩ́. Boo bée kọ nen náa ólò ié ból dẽe sĩ́ kilma ló nu e a mon. 25Sõò be e íè ból dẽe sĩ́ kilma ló nu e bè née monmà dẽe, è é gboó ì̃ìmà vaá elá bànà. 26T̃ẽ̀ènè báá bé e Nyómá Káí nveènà gé bá nèi m bẹẹ ọ́ọ́ ọọ̀ ló naa é. Boo bée kọ née nyímà bé e e gá tãàgà ló Bàrì naa. Nyómá Káíá tú a ló bànmà Bàrì tenmáí boo, m ge nuúmi gbò mon bel e nen náa é láá kọ̀. 27Vaá Bàrì, e a ólò mòn m nyíe nen, nyímá ló nu e a di bùlà Nyómá Káíá. Boo bée kọ Nyómá Káí bàn Bàrì tenmá boo gbò nvín Bàrì, m sĩ́ deè e a dú bùlà Bàrì. 28Beele nyímà kọ Bàrì ólò tú kọ̀láá kà nu e a lẹẹà ló gbò e bà vulee simá tóm e a é náa kọ nu á leevá ló, gbò e ẹlẹ beè kolíva m ge mmè a nòò nu. 29Boo bée kọ gbò e Bàrì beè nyímáva ló lọl dààmà togó ní e a è gyànà gé sĩ́ noo kọ bà é diè m bela ńlẹ Sã́áná é, kọ bé a Sã́áná dúè túá túá zẹ̀ẹ̀ gã́ bug pá vígà. 30Bàrì beè gboó kolí gbò e a beè gyà sĩ́ noo nuá kilmàvá lóá, vaá gbò e a kolí, à léèvèva bel. Gbò e a léèvè bel, à náa kọ bà á zọ̀e dõonàè a ka. 31Éé ní e e é gboó láá kọ́ kilma ló dénè gbò nuí é? Be Bàrì dìí ló, mée ní e a é láá béi é? 32Bàrì náa beè kpèg a Sã́áná lọl ló gè kọ á mòn tãàga. Tãa vó, a beè túe vaamá gyọ́ọ boo dénè bẹ̀ì. Be à tú a Sã́áná vaamá gyọ́ọ boói à, é kọ náa é nenài gé kọ̀láá kà nu pọ́ì? 33Mée ní e a é láá bẽgè bel gbò e Bàrì beè sà e? Ẹlẹ, Bàrì, kọ bel léèva! 34É kọ dõòna nen é gboó láá bẽ́gèva bel? Kráìst Jíìzọ̀s ní e a è ù e, vaá ẹlẹ ní e Bàrì beè kẽee lọl ke mà ú é. Kátogóí, à di boo bá lè Bàrì e a ólò bàn Bàrì boói. 35Éé ní e a é gboó láá kpòòlài lọl ló vulà súú dẽe ló Kráìst e? É kọ tãàgà, sẹ̀ tavàlà di tõ̀ò, sẹ̀ bíígá ló, sẹ̀ tá kói, sẹ̀ nání bá, sẹ̀ àà zib bã́, sẹ̀ be gé è ú ní e a é láá kpòòlài lọl ló é? 36Dì belí bé e Kpá Káí kọ́ naa kọ: “Boo o bée, beele dì m àà zib bã́ bá ú dénè deeí; gbò nen sẹlẹi belí naanà ból e bà é gé kèl.” 37Ẽ́èe, m kọ̀láá kà di tõ̀òi è íè bé fẹ̀ tení dú ló ẹlẹ e a beè vulèi. 38Boo bée kọ nda palà ge àgàlà boo kọ tọ́ọ̀ kà nu náa é láá kpòòlà beele lọl ló a vulà súú dẽe ló: Kà bè ú à bè dùm, kà bè gbò nyómá tóm Bàrì à bè gbò kpóó e bà gé bẹl, kà bè gbò nu e a di kátogóí à bè gbò nu e a é dú deè sĩ́, 39kà bè gbò nu e a di sĩ́ káála à bè gbò nu e a di m kunu kẽ, náa íe tọ́ọ̀ kà nu e Bàrì beè dèm e a é láá kpòòlà beele lọl ló vulà súú dẽe ló Bàrì e beele íè tení domá ló bẹẹ Dõò Kráìst Jíìzọ̀s.


text: 1Ene dee e Jíìzọ̀s beè di Tọ Káíá e a géè noomà nu gbò nen vaá vee Lé Kpẹa, gbò togó vààla gyọ́ọ nè gbò nóòmà Log pá Júù nè gbò kà nen beè gboó dúé ló, 2vaá bĩináe kọ, “Mó íb kpóó ní e o náàmà gbò nuí é? Vaá mée ní e a beè nèni na kà kpóóí é?” 3Jíìzọ̀s à gboó aalá nèva kọ, “M̀ é zẹ́ẹ́ bĩinái ene kà bel vaá ò aalai nem̄i. 4Mée ní e a beè tú kpóó nè Jọ́ọ̀n kọ á tú múú logmá gbò nen é? É kọ Bàrì sẹ̀ nen é?” 5Bà gboó dùlà bel boo bé bà gá áálá naa, kọ, “Be è kọ́, ʽA kpóó àà bá Bàrì,’à é bĩ́íná kọ, ʽÉEé ní e a náa vaá nóo beè zìgài ló nu e a beè nóòmà e?’ 6Sõò be è kọ́, ʽA kpóó aa bá nen,’dénè gbò e a di kĩí gé tú dem tobmái, boo bée kọ ba è palà ge zìgà kọ Jọ́ọ̀n dú nen kọ́ bùlà Bàrì.” 7Boo bée vóá, ba è gboó aalá kọ, “Née nyímà kĩ e a kpóó beè aà.” 8Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèva kọ, “Be vó, ním̄ é kọ́nà gé íb kpóó e m náàmà gbò nuí nèi.” 9Jíìzọ̀s à gboó logí lógí nè gbòa kọ: “Ene tṍó beè dì. Ene kà gbálà beè ié ól. À gboó tú té e a ólò naa míí fó dénè boo. À gboó tú ólá nvee bá gbò tóm kọ bà á sí tóm ló, vaá tṍó e nu é léèvè, bà tú báà sĩ́. À gboó aa be sí kyẽè e a gbẹ́á kà begè dẽe tṍó. 10Tṍó e nu ni léèvè, à gboó lẹ̀ẹ̀là ene kà a gyóòlo simá ló gbò tóm ólá kọ bà á neèe dõò ńlẹ. “Sõò gbò tómá beè gboó bòm gyóòloá vaá kyãàmae kóló bá. 11Gbálàa à kpáá lẹ̀ẹ̀là dõòna kà a gyóòlo simává ló. Gbò tómá à bòmnà gé ẹlẹ, siimàe kẹ́ẹ vaá kyãàmae kóló bá. 12À lẹ̀ẹ̀là ní e a égè taa kà a gyóòlo. Gbò tómá à bòmie, nvèèe kom ló vaá tãáe bá lọl ólá. 13Boo tṍóá, tẹ̀ íè ólá beè gboó bùgà togóe vaá kọ, ʽÉEé ní e m é náa é? M̀ é gboó lẹẹlà nà sã́áná e m vulè. Tọ́ọ̀ nu e a é kọ́ bà á gá fã̀ dẽe ẹlẹ á gé!’ 14“Sõò tṍó e gbò tómá moníe, bà gboó bilá ló kọ, ʽNíí a sã́áná e a é dé a gyọ́. Naanii é fẹ́e, kọ bé ólí gbẹ́á bá beele!’ 15Bà gboó siíe vaá túe lọl m ólá kilma nvée gònòa gé fẹ́e.” Jíìzọ̀s à gboó bĩiná kọ, “Éé ní e o bùlài kọ tẹ̀ íe ólá é náa gbò tómá é? 16À é dú gé fẹ́ dénè ọ̀và vaá tú a ól nè dõòna gbò tóm.” Tṍó e bà dã́ naa vóí, bà gboó kọ, “Á lọ̀!” 17Jíìzọ̀s à gboó zẹ́ẹ́ biíva bá ló ẹ̀b vaá bĩiná kọ, “Éé ní e a dú kpò kúm na kà mon belí m Kpá Káí é? ʽKpò dem e gbò noo tọ beè gbẹmà nvée ní e bà ooa kẽ nòòmà gá ból deè tọ é.’ 18Kọ̀láá nen e a sáá boo demá é bagà, vaá nen e demá dọ́ boo é tṹgá.” 19Gbò nóòmà Log nè gbò togó vààla gyọ́ọ beè gbĩ́ gè sii Jíìzọ̀s kà lèlà tṍóá, boo bée kọ ba beè nyímá kọ baála ní e a géè logí lógá nyòòmà e. Sõò pọ̀ beè gboó siíva ló gbò nen. 20Boo bée vó, ba è di boo gè gbĩ́ tṍó e a gá léé ló, bà gboó kpẽ́ kpègè nè sìgà gbò e a sẹlẹ ló gè ló kà kà bel, vaá lẹ̀ẹ̀lava kọ bà á tú kyèèlè bĩimá bel Jíìzọ̀s naamá gè dã́ nu e bà é láá tení boo siìmae log, vaá dàlae nvee bá nen e Méné Róm̀ beè sẹlẹ́ togó kĩé. 21Gbò e ba è kpẽ́ kpègè nèi beè gboó kọ́ nè Jíìzọ̀s kọ, “Nen Dò Bá, è nyímà kọ ò ólò lò vaá noomà nu e a lelà. Nóo ólò ẹ̀b sĩ́ nen. Tãa vó, ò ólò noomà kà lèlà bé e Bàrì beè kọ nen á tõo naa. 22É kọ à lelà kọ é kpẽ́ kpègè gbáá má Méné Róm̀, sẹ̀ náa lelà e?” 23Jíìzọ̀s beè nyimá kẹ̀lẹ̀ e bà dómaé ló, vaá à gboó bĩináva kọ, 24“Ni zógem̄i ene kà sọ́gọ́ kpègè. Sĩ́ mée nè bée mée ní e a di booí é?” Bà aalá kọ, “Ní Méné Róm̀.” 25Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèva kọ, “Be vó, ò kpẽ́i nu e a kuu Méné Róm̀ nèi Méné Róm̀ vaá ò kpẽ́i nu e a kuu Bàrì nèi Bàrì.” 26Bà náa è gboó mòn tọ́ọ̀ kà nu e bà láá tení boo siimà log Jíìzọ̀s kè sĩ́ bõ̀ònà gbòa, boo bée kọ íb bé e a áálá bel naa beè palà ge bọọvá ló vaá gbáva gã́. 27Boo tṍóá, sìgà pá Sádùsì beè dú ló Jíìzọ̀s. (Baála dú gbò e bè náa zìgà kọ nen e a ú ólò kpáá kẽ̀èànà.) Bà gboó bĩináe 28kọ, “Nen Dò Bá, Mózìs beè emí logí nèi kọ, ʽBe nen ú gbẹẹ a va, e bè bà gáà ie tọ́ọ̀ kà nvín, mè a vígà á ilí va tãaá, naa ní e bà é láá ié gbò pá nvín e a é zigà bée nen e a beè ùa.’ 29Ene tṍó beè dì. Àlàbà kà vígà pá gbálà beè duá gbàà. Ńsã́áná beè ilí va, sõò à gboó ú gbẹẹ a va e bà gáà ie tọ́ọ̀ kà nvín. 30Ńlá à ilí va tãaá vaá à gboó una gé e bà gáà iena gé tọ́ọ̀ kà nvín. 31Ní e a bẽene nvée ẹlẹ à ilina gé va tãaá vaá ẹlẹ à una gé gbẹẹ́e. T̃ẽ̀ènè kà nuí náááná gé ló dénè àlàbà kà vígàa: Dénè ọ̀và beè ilí pá biaá vaá ú gbẹẹ́e e bà náa ie tọ́ọ̀ kà nvín. 32Dee dee nvée, pá biaá à gboó ù. 33Tã́gíní bé e dénè àlàbà kà vígàa beè ilíeá, dee e gbò nen é kẽeà aa ke mà ú, pá biaí é gboó dú va mée é?” 34Jíìzọ̀s à gboó aalá nèva kọ, “Gbò e bà di na kà bàlà booí gé ílá. 35Sõò gbò e Bàrì béélá kọ bà é bọ́ ló kẽ̀èà aa ke mà ú, vaá di m bàlà boo e a é dú, náa é íláná. 36Bà é dì belí gbò nyómá tóm e bà náa gé ù. Bà dú gbò nvín Bàrì, boo bée kọ ba è kẽ̀èà aa ke mà ú. 37Mózìs palà ge naa zogè kọ gbò e a ú ólò kpáá kẽeà kĩ e a émí nu e a kil ló kpò sàgà nu e a bẹ́á vaá kólí Dõò kolíe, ʽBàrì Ébràhàm, Áízèk nè Jékọ̀b.’ 38Gbò e Bàrì dú ba Bàrì é dú gbò e bà di dùm, níì gbò íí nì, boo bée kọ dénè gbò e a dẹlẹ́e nyíe boo di dùm.” 39Ló gbò nóòmà Log beè zaa tṍó e bà kọ, “Nen Dò Bá, ò láá aalá!” 40boo bée kọ bà náa è iená taà ló gè kpáá bĩiná bel Jíìzọ̀s. 41Jíìzọ̀s beè bĩináva kọ, “À náà vaá gbò nen à láá kọ Méné e Bàrì Sa dú nvín Dévìd e? 42Boo bée kọ Méné Dévìd kọ m Kpá Sọ́l Lèèlà kọ, ʽDõò Bàrì kọ́ nè nà Dõò kọ: Ĩìm̄ tẽ́ boo bá lè 43dọ̀mà tṍó e m é tú pá o gbò ọ́b nvèèní kè ká tọ.’ 44Tã́gíní bé e Dévìd kolí Méné e Bàrì Sa kolíe a Dõòa, à é náà và vaá à dúná a nvín é?” 45Boo tṍó e dénè nen gé pãanée tṍ lóá, Jíìzọ̀s beè gboó kọ́ nè gbò e bà ólò nyoonée nvée kọ, 46“Palà ge ọẹi dẽe ló gbò nóòmà Log pá Júù. Mè à ólò leemáva ge nvèa ba vọ̀b kọ̀là ló nè ge kọ gbò nen á nveenìèva ka ló tṍó e bà kanava mon gbẹá kè ki. Bà ólò sa gè ĩì tẽ́ ke tõ̀ò ka m ba tọ Bàrì nè kọ̀láá kĩ e bà íe naa nu gè ṍ zààva. 47Bà ólò kpalí bá gbò va tãa, vaá boo bée ge uu bá boo ba pọ́lọ́, bà olòó ló gbele begè dẽe bel nè Bàrì. Boo bée vóí, Bàrì é palà ge kpọ́va té ló!”


text: 1Dalbee, Yeesu nìn bí laaaba ki mèé Unimbɔti: u mēē ki dɔ́òyee, ní u-boonnooliibi kansikin ubɔ bí-u yii: “Ukpil, dàkà-ti bi nín mèé Unimbɔti puee, ali kii Jaan nín nìn dàkā u-boonnooliibi puee.” 2Ní u bí-bi yii: “Ni yaa bíī mèéyee, lìmaan yii: 'Ti-Baa, yàntī bí béé yii a sá Unimbɔti circirdaan, kí yàntī a-beel ń dāan̄, 3kí tīī-ti kutaa sá kamaa kun ti dàá jēe, 4kí dū ti-kpitii kí pɔ̄-ti, kun puee ti mun pūǹ bin ŋáań-ti ikpitee bi-kpitii, kí taa pɔ̄ mpaan Sitaan ń kīil̀-ti.' ” 5Ní Yeesu gítī bí-bi yii: “Tí dūú ŋmàntī yii ni-kansikin ubɔ di yaa cáá bɔɔ ní ki yaa cūtì u-cee kunyataasiiu, ki bí-u yii. 'M-bɔɔ, pìnnì-mi kpɔnɔb bita,^fd^ 6kun puee m-bɔɔ ubɔ nyánní nsan ki kɔ́-mi ní maa cáá báà tiba kí ŋá-u tijin.' 7U-bɔɔyee yaa kíiń-u kudii poon yii: 'Taa páb́-mi, man pīiǹ kudii, man nì m-biyaamu kɔ́ ki dɔ̃oǹ, maa ti ŋūǹ kí yīkì kí tīī-si kpɔnɔb.' 8M tùkù-ni ibaamɔn ní, báà u yaa kaa làá yīkì kí tīī-u kpɔnɔb u nín sá u-bɔɔyee puee, see ú yīkì kí tīī-u tin kɔkɔ u nyàab̀ee u nín péēgbíntìi páb́-uee pu. 9Míǹ pu ní man tùkù-ni yii, mèèmaan Unimbɔti, u dàá tīī-ni; nyàab̀maan, u dàá yàntī ní ká; kpāafìmaan, u dàá pìitī-ni. 10Kun puee, sii un yaa mēēUnimbɔti tibee, see á fɔ̃ɔ̃ kudɔŋu; ní sii un yaa nyàab̀ tibee, see á ká kudɔŋu; sii un di yaa tí yú ki kpáafée, see bí pìitī-si. 11“Ni-kansikin ŋma di yaa cáá kibiki, ní kì yaa mēē-u ujɔm, ní ú dū ukoobu kí tīī-kì? 12Àá, kì yaa tí mēē-u dijindi, ŋma kíikí kí dū unoom kí tīī-kì? 13Too, nimbi bin sá binikpitibee yaa nyí ki tìì ni-biyaamu tiwammɔntiil, kin ataa aŋa pu ní Ubaati un bí yilpuee kaa nín tìì Circir Fām bin kɔkɔ yaa mèé-u Ŋfām gbantee?” 14Kijapaai kiba nìn bí, arasinii kā u-pu ki yāntì u kpántì umɔɔmiin. Yeesu jìn̄ arasiniiyee, ní umɔɔmiinee kíǹ ki bíī sòoǹ, ní kunipaauee bākatì seeee. 15Ama biba bí yii an sá arasiniibi bɔtiu Beelseebul di tīī-u mpɔn ní u cáā jì arasiniibi. 16Ní biba mun là kí píĺ-u tibɔti ní ki bí-u yii ú ŋá kudaaŋŋu kubɔ bí béé yii u-pɔŋŋu gbanti baasii nyánní Unimbɔti cee. 17Ama Yeesu nìn nyí bi-landɔkɔi ní ki bí yii: “Dibeel din nib di yaa cúū yākatì ki jáà nì tɔbee, see dí kúntí, ní di-diiŋŋi ń lítí kí yāŋkì tɔb kí wìil̀. 18Ní ni bí yii Beelseebul di tīī-mi mpɔn ní m jì arasiniibaa? Mimmee, Sitaan yaa fātìi bíī jáà nì úǹ u-bee, mana ní u-beel ŋūǹ kí nīn bí ki cá! 19Man yaa cáá Beelseebul pɔŋŋu ní ki jì arasiniibee, mimmee ni dàá lì yii arasiniibi bɔtiu Beelseebul di tīī ni-jipɔmbi mun mpɔn ní bi jì arasiniibi deeyaa! Ni-yab bi-ba dàkà yii ni bí diyintil poon dee. 20Ama, an yaa sá Unimbɔti pɔŋŋu ní m cáā jì arasiniibee, mimmee, an dàkà yii Unimbɔti beel pɔŋŋu dɔ́miń ni-cee dee. 21“Upɔndaan yaa kā nì u-janjawanti ki cí u-diikuee, tiba kaa gbèetī u-wanti. 22Ama ubɔ mun yaa gítī bí ní ki pɔ̄ɔǹ-uee, u dòoń kí já nì u kí fɔ̃ɔ̃ u-janjawanti tin pu u mákée, ní kí kɔ́oǹ u-wanti kí yàkatī u-yab. 23“Un yaa kaa bí man jandi puee jáà nì man dee, ní un yaa kaa bíī tútuǹ-mi m kɔ̃ontí ki kpáfée, bíī yàantí dee.” 24“Arasinii yaa nyáń unilinee, u búntí kuteeu pu ní ki yìiǹ ki nyàab̀ ŋkɔŋkoon, u yaa nyàab̄ ki gīī, kaa kée, ní ú bí yii: 'M dàá fàtīí gítí laakin m nìn nyánnée.' 25U yaa gítìń ki ká bi ŋātì kudii ki bɔ́ntì-kuee, 26ní ú cùú nyàabìń arasiniibi biluli bin cáá ntoom ki jítiǹ úǹ-uee, ní bí dāan̄ kí kpāfì kí kàl̄ udaan pu, ní ú mòtīí bīil̀ kí jītíǹ mpeepeekaam.” 27Yeesu bíī sòoǹ mimmee, ní unimpu ubɔ téeń kunipaaun yii: “Unimpu un cáá a-pool ki màl̄-si a ŋáam̀ u-biilee bí mmɔn neeee!” 28Ní Yeesu kíí-u yii: “Bin baasii bí mmɔn nee di sá bin pílfí Unimbɔti bɔti ki ŋáań tì nín lī puee!” 29Kunipaau dɔ́miń ki wíiǹ Yeesu ceeyee, ní u bí yii: “Nimbi waanee nib sá bikpitib, ki bàlfī ḿ ŋá kudaaŋŋu kubɔ. Ama naa làá ká kudaaŋŋu kubɔ asee kun náań nì Unimbɔti bɔnaatiliu Joonasi yɔkɔee. 30Kii Joonasi nín nìn sá kudaaŋŋu ki tīī Niniifi yab puee, míǹ ní man Kinibiki dàá nīn sá kudaaŋŋu ki tīī nimbi waanee nib. 31Ibɔsoon dalee, unimpubɔti un nìn nyánní Seeba tiŋkinee dàá dāá yīkì kí kpò nimbi waanee nib bɔti, kun puee u nìn nyánní kitiŋkuntinyɔkɔ ki dɔ́miń ki pílfì Saloomɔn ciini. Ama ubɔ bí doo ki jítiǹ Saloomɔn. 32Ibɔsoon dalee, kitiŋ kin bi yíì Niniifee yab dàá yīkì nimbi waanee nib pu kí kpò ni-bɔti kun puee Joonasi nín nìn sòon̄ nì bi Unimbɔti bɔtee, bi nìn kpántì bi-bimbim. Ama ubɔ bí doo ki jítiǹ Joonasi ní ki sòon̄ nimbi kaa kpántì ni-bimbim.” 33“Ubɔ kaa tùutī fitila kí dūú báĺ, kaa tí dù dibool kí cíkiń u-pu, bi dùú tɔ́kɔń kifaŋkɔlii pu ní bin kɔ́òńee ń nīn wāĺ. 34A-nimiliŋ sá a-wunti fitilau ní. A-nimiliŋ yaa ŋān̄ee, a-wunti kɔkɔ wāĺ ní, ama ŋi yaa kaa ŋān̄ee, a-wunti kɔkɔ kɔ́ dibɔmbɔndin dee. 35Míǹ puee, á kpèè tiŋan ŋwalfi ŋun bí a-nee ń taa kpántí dibɔmbɔndi. 36A-wunti kɔkɔ yaa wāĺ ní dijandi diba yaa kaa bí dibɔmbɔndinee, mimmee a-wunti kɔkɔ bí ŋwalfin dee, kii bi yaa tūū fitila ŋwalfi nín ŋmíntí-si pu a wāĺee.” 37Yeesu sòon̄ míǹ ki dɔ́òyee, ní Fariisa ubɔ yíiń-u yii ú dāan̄ bí jī tijin, ní Yeesu kɔ́ u-cee ki kāl̀ kí jī. 38Fariisee ká yii Yeesu kaa fíntì u-ŋalii, kii bi-marau nín sá bí ŋá pu kí wàatī kí nín jī tijinee, ní an ŋá-u bitii. 39Ní ti-Dindaan bí-u yii: “Nimbi Fariisab, ni fíntí tiyuti nì asambil boon kaa fíntí poon, diwaŋfikil nì ntoom gbí ni-pɔbiliŋ poon. 40Bigbaambi, Unimbɔti un ŋá boonee, úǹ di kaa tí ŋá poonaaan? 41An bàà sá ní ŋá biwɔfib tiŋan, ní tikɔkɔ ń ŋāŋkì kí tīī-ni. 42“Mbusu bí ki tīī nimbi Fariisab, kun puee ni lèekī saalaa kamaa pu kubɔ kubɔ goosi faati nì ditunnuul nì tikuŋfaal tin kɔkɔ kíǹee pu ki tìì Unimbɔti, ama ní kaa là kí nīn bí deedee kí nīn néeń Unimbɔti. Kin, min ni bàà máaǹ kí péé kí ŋá kí wàatī kí nín ŋá tin kíǹee dee. 43“Mbusu bí ki tīī nimbi Fariisab kun puee ni néeń ki kàal̀ nyɔkɔpu jaliŋ akpafidiin ni, ki néeń bí nīn jáaḿ-ni sampaambi pu ki tìì-ni jilma. 44Mbusu bí ki tīī-ni, kun puee ni bí kii akaakul ŋin jīlfì ki nákaǹ kitiŋ, á dāá còom̀ kí jītí ŋi-pu, kaa kpāantíí béé yii tiwan tin kaa ŋān̄ee pu ní a jítèe ní.” 45Ní umaradakal ubɔ bí yii: “Ukpil, a nín sòoǹ pu nee, a sìí ki kpāantí timbi deeyaa!” 46Ní Yeesu kíí-u yii: “Mbusu bí ki tīī nimbi bimaradakaliibi mun, kun puee ni cáá awaŋgul ŋin nyìm̀ee ki tūntí binib ní nimbi ni-ba kaa là kí dū ni-ŋambiki kí dáb́ kí tūtuǹ-bi. 47Mbusu bí ki tīī-ni, kun puee ni māā Unimbɔti bɔnaatiliibi bin ni-naanjab nìn kūūyee akaakumɔnti. 48Ni ŋáań míǹ kí dàkà yii ni-naanjab nín nìn ŋáaǹ atuun ŋiŋyee ŋān̄ ni-cee, kun puee bíǹ kūū Unimbɔti bɔnaatiliibi, ní nimbi māā bi-kaakuliŋ. 49An pu ní Unimbɔti iciindaan nìn lī yii: 'M dàá tɔ̄ń m-bɔnaatiliibi nì m-kpambaliŋ bi-cee: bi dàá kpò biba ní kí sàaǹ bin kíǹee.' 50An puee, nimbi waanee nib dàá ká ditafadaaldi Unimbɔti bɔnaatiliibi bin kɔkɔ ni kūūyee pu, doooo Unimbɔti nín náań duulnya 51kí yòon̄ní Abeel kí dāá sāā Sakari un bi nìn kūū nsaraafan nì Kunimbɔtidii kansikinee. Tiŋman ní m tùkù-ni, nimbi waanee nib dàá ká ditafadaaldi nnikpaakoon gbanti pu. 52“Mbusu bí ki tīī nimbi bimaradakaliibi, kun puee ni pīiǹ dinyil punyɔkɔ ki lēēsaafii. Naa làá kɔ́ ni-ba ní ki jì bin bàà là kí kɔ́ee.” 53Yeesu nyáń Fariisee dumpuee, ní bimaradakaliibi nì Fariisab fɔ̃ɔ̃ aŋuu ŋkpitim pu ní ki kíǹ ki bíī bàlfī-u tibɔti tikpil. 54Bi bíī pīil̀-u tibɔti ki là ú sòoǹ kí yìntī bí ká nsan kí cúú-u.


text: 1Sìgà gbò beè sí ló Jíìzọ̀s kà lèlà tṍóá gé kpẹá nu e a kil ló sìgà pá Gálìlì e Páílẹ̀t fẹ́ boo tṍó e bà géè vaalá gyọ́ọ nè Bàrì. 2Jíìzọ̀s à gboó aalá nèva kọ, “É kọ ò íèì bùlà kọ sìgà pá Gálìlì e bà fẹ́á dú gbò pọ́lọ́ e a bẽ́e èl dénè pá Gálìlì? 3Níì vó nì, sõò m̀ palà ge kọ́ nèi kọ, be nóo ọgai ló bọọ pọ́lọ́, dénè boolo é únai gé. 4Éé ní e o kọ́ì kilma ló òb nè aatáá nen e a è di Sailóàm vaá gbele gã boo gbọọ̀ tọá beè gboó kõoá dọ̀vá boo fẹ̀a é? É kọ ò íèì bùlà kọ bà dú gbò pọ́lọ́ e a bẽ́e èl dénè gbò e a di Jerúsàlẹ̀m? 5Níì vó nì, sõò m̀ palà ge kọ́ nèi kọ, be nóo ọgai ló bọọ pọ́lọ́, dénè boolo é únai gé.” 6Jíìzọ̀s à gboó logí lógí nèva vaá kọ: “Ene tṍó beè dì. Ene kà gbálà beè fó té fíìg gbàà gbò té e a beè fó m a ól. A beè olòó gbĩ́ boo kà bè à múmí, sõò náa beè mòn tọ́ọ̀ ból. 7Boo bée vó, a è gboó kọ́ nè a nen tóm ól kọ, ʽNi ẹb, mè a dú taa gbáá e m ni olòó gbĩ́ boo téí, vaá ním̄ monì tọ́ọ̀ ból. Kẽée tẹlẹ kẽ! Éé ní e a náa à kãàmè kẽ é?’ 8“Sõò a nen tóm ól beè gboó aalá nèe kọ, ʽTẹ́ẹ̀, zẹ́ẹ́ ààé ló gbááí, mè ḿ ùb kẽ beeá tení ló, vaá m̀ nveè biè tẽ́. 9Be à múmí nyen, lé. Be náa múmí, ò kẽ́e tẹlẹ kẽ.’ ” 10Ene dee bò séi pá Júù, Jíìzọ̀s beè di ene kà ba tọ Bàrì e a géè noomà nu. 11Ene kà ńnváá beè di kĩé e zọ e a dìé m beè ká zọ̀ ló e a ni tóólá òb nè aatáá gbáá gbẹẹé ló. A è bená vaá náa beè láá lèlà elá èla. 12Tṍó e Jíìzọ̀s ni monié, à gboó kolíe kọ, “Pá bia, gboó boá aa bá o zọ̀ ló!” 13À tú bá dẹlẹ́e ból, vaá boo t̃ẽ̀ènè tṍóá, à gboó lèlà elá èla vaá õá Bàrì zaa. 14Tẹ̀ tọ Bàrì pá Júù beè gboó nvèè sṹg kọ Jíìzọ̀s bó nen dee bò séi. Boo bée vó, a è gboó elá èla vaá kọ́ nè bõ̀ònà gbòa kọ, “È íè ọ̀ọ̀lẹ̀ dee e a dì nei gè simá tóm. Duí gé boaí m gbò deeí, sõò ó gá duí dee bò séi!” 15Dõò à gboó aalá nèe kọ, “Boólo gbò bàà sĩ́! É kọ à dì ene bọ̀ì e bè náa ólò iná deè bò séi vaá à táálá a láo à bè a nom tee lọl dáa bã̀ simá kĩ e a é née múú kọ á õ̀? 16Na kà pá biaí dú màna màna Ébràhàm vaá Sétàn beè bọvíe m òb nè aatáá gbáá. É kọ náa bọ́ ló kọ ḿ tááláe deè bò séi?” 17Bé e a áálá bel naa siimà kẹ́ẹ dénè pá a gbò ọ́b, boo tṍó e gbò nen gé zaàva boo dénè tóm dù̃ùnè e a beè sì. 18Jíìzọ̀s beè gboó bĩiná kọ, “Éé ní e lẹẹla bel Bàrì dì belí é? Éé ní e m é láá túe doolé ló é? 19À dì belí súú sáá kéè e ene kà gbálà beè fó m a ól. Súúá beè gboó sìm vaá dú té e gbò ńnóm lò tẹ̀ ló a gbónó.” 20Jíìzọ̀s beè kpáá bĩiná kọ, “Éé ní e m é láá tú lẹẹla bel Bàrì doolé ló é? 21À dì belí nu e a gbuuve fétúlú e ene kà pá bia zọ́ọ́lá nvee gbàà ene fẹ́ẹ́lẹ́ fàlávà. Tṍó e a tṍ múú ló vaá kyọọ naamá kpo, nuá à gboó gbuuve dénè ẹ̀ẹ̀.” 22Tṍó e Jíìzọ̀s gé kil Jerúsàlẹ̀m, a è kyãà bã gbò pọ̀b bon nè gbò ńkem bon vaá noomàgì nu gbò nen. 23Ene nen beè gboó bĩináe kọ, “Tẹ́ẹ̀, é kọ gbò e a é duùà é dú ńkem gã́ bug?” Jíìzọ̀s à gboó aalá nèva kọ, 24“Piigaí boo gè bãí m tení dú bìbìì nu tọ, boo bée kọ gbele tõ̀ò nen é piigà kọ bà é bãe m, sõò bà náa é láá bã̀. 25Tṍó e tẹ̀ íè tọ ni aa boo gé kub nu tọ, boólo é gboó elaí ke dẹi olòó konii bá ló kọ, ʽTẹ́ẹ̀, kùùlà nu tọ nèi!’ “Sõò ẹlẹ é gboó aalá nèi kọ, ʽNím̄ nyímài ló!’ 26“Ò é gboó kọi kọ, ʽE è zọ̀ni dé vaá è zọ̀ni ṍ. O è noomà nu beéle bon!’ 27“Sõò à é kpáá kọ, ʽNím̄ nyímài ló. Tenii aalim̄í sĩ́, e boolo gbò sì pọ́lọ́ tóm!’ 28“Ò é tõoníí kĩé toi vaá taalii dáa boo tṍó e o ni monmài dẽe Ébràhàm nè Áízèk nè Jékọ̀b bií ló dénè gbò kọ́ bùlà Bàrì e bà di kĩ e Bàrì lẹẹlà bel, vaá à gboó kùb kọ boólo ó gá bãi m! 29Gbò nen é aa dénè ke tõ̀ò e a di bàlà booí, vaá ĩì tẽ́ kẽ dé zààvà kĩ e Bàrì gé lẹẹlà bel. 30Sìgà gbò e a dú gbò deè nvée kátogóí é beè dú gbò deè sĩ́, vaá sìgà gbò e a dú gbò deè sĩ́ kátogóí é beè dú gbò deè nvée.” 31Boo tṍóá, sìgà pá Fárèsì beè sí ló Jíìzọ̀s vaá kọ́ nèe kọ, “Aa kĩí, vaá ò kil dõòna sĩ́, mè Hẹ́rọ̀d gbĩ́ gè fẹ́ni.” 32Jíìzọ̀s à gboó aalá nèva kọ, “Àà gé kọi nei na kà kúlùa kọ: ʻM̀ gé kpó zọ lọl m gbò nen, vaá m̀ bóvá nieí nè sṍóe. Ní e a égè taa dee, m̀ é sí nà tóm lọ̀l.’ 33Náa kal ló bée kọ vó, m̀ di boo kyẽè lọl nieí tẹlẹ vígà sṍóe. Náa dú lé kọ bà á fẹ́ nen kọ́ bùlà Bàrì gbẹẹ́ ene ke tõ̀ò, e bè níì Jerúsàlẹ̀m nì. 34“Jerúsàlẹ̀m, Jerúsàlẹ̀m! O fẹ́ì gbò kọ́ bùlà Bàrì vaá tui dem tobmai gbò e Bàrì beè lẹ̀ẹ̀là mái! Ku tóm gbò e m ni gbĩ́ ge kolíi bõonè belí bé e kà kõ̀ò kólí pá a nvín bõoá kè pó naa, vaá nóo zigàì e! 35Ẹvii, mè Bàrì é sãànà bá ló bọọ Tọ Káí gbẹẹ́ kẽ. Vaá m̀ gé gboó kọ́ nèi kọ nóo é monnám̄i dọ̀ tṍó e o é kọ́i kọ, ʽBàrì á tãànè dee bá nen e a dú boo bée Dõò.’ ”