text: 1Fariisab nì bimaradakaliibi biba nyánní Jeerusaleem ki dɔ́miń Yeesu cee ní ki bālfì-u yii: 2“Ba pu ní a-boonnooliibi kaa nɔ́ɔ́ ti-yaajab koobiliŋ ní? Kun puee baa fíntí bi-ŋalii kí wàatī ní kí nín jī tijin, kii ti-koobiliŋ nín sá puee.” 3Ní Yeesu kíí-bi yii: “Kin nimbi faa, ni nín nɔ́ɔ́ ni-yaajab koobiliŋ ki yìntī Unimbɔti marabee! 4Unimbɔti bí yii: 'Á nīn tɔ́ a-baa nì a-na,' ní ki gítī bí yii: 'Un di yaa sòon̄ ki bíil̀ u-baa kii u-nee máaǹ bí kpò-u.' 5Ama ní nimbi dàkà binib yii a ŋūǹ kí tùkù a-baa kii a-na yii 'M nín bàà làá tīī-si tiŋyee m dūu ŋá Unimbɔti saraa.' 6A yaa gítī dáá lī mimmee, an kaa ti sá á tūtuǹ a-baa; ni nín ŋáań pu ki kpìtī Unimbɔti bɔti ki ŋáań min ni-naanjab dàkèe dee. 7Mpoonnyoondambi! Unimbɔti bɔnaatiliu Eesayi nín ŋmàn̄ u-takaldau ki sòon̄ ni-pu miŋyee sá ibaamɔn, yii: 8Unimbɔti bí yii: 'Binib nee nyɔ́ŋkí-mi nì bi-nyɔmmu fam ní, bi-pɔbiliŋ dátiǹ-mi. 9Bi jáaḿ-mi fam ní, kun puee tin binib náańee ní bi dàkà, ní ki cáā yíì man marab.' ” 10Míǹ boonee ní Yeesu yíiń kunipaauee u-cee ní ki bí-bi yii: “Ní pīlfì kí gbìl̄ tibɔti nee taapu tiŋan. 11An kaa sá tin dì kinyɔkɔn ki kɔ́ò mpoonee di kɔ̄ntí unil tijɔkɔndi Unimbɔti nimiin, an sá tin nyēē unil nyɔkɔnee di kɔ̄ntí-u tijɔkɔndi.” 12Niinee, u-boonnooliibi sútìń ki bí-u yii: “Aa nyí yii tibɔti tin a bàà sòon̄ee wùn̄ Fariisabaaa?” 13Ní Yeesu bí yii: “Busubu bun kamaa ní m-Baa un bí yilpuee kaa cɔ́oǹee, bi dàá dāá fùkù-bu kí fá ní. 14Yàntīmaan-bi. Bi sá bijɔfub ní ki dàtī bijɔfub: ujɔfu yaa dàtī ujɔfuee, see bi-liitil ń lítí mboon.” 15Ní Piyeer bí-u yii: “Tùkù-ti dilaŋkpandi din a bàà gāāyee taapu.” 16Ní Yeesu bí-u yii: “Ni mun kaa láá cáá iciin níiin? 17Naa nyí yii tin kɔkɔ dì unil nyɔkɔnee cá u-poon, ní boonee ú cùú sɔ́ntáaa? 18Ama tin nyēēkinyɔkɔnee nyēēunil pɔbilin ní, an di kɔ̄ntí unil tijɔkɔndi Unimbɔti nimiin, 19kun puee unil pɔbilin ní ilandɔkɔkpiti kɔkɔ nyēeń: nnikpaakoon, bininjab nì binimpoobi laakpaati, binaacimpɔmbi nì bisapɔmbi jɔkɔnti, bunaayubu, abɔgaan, asiibil. 20Tin kɔ̄ntí unil tijɔkɔndi Unimbɔti nimiinee dee. An yaa sá á jī tijin kaa fíntì a-ŋalii kii akoobil nín sá puee an kaa kɔ̄ntí-si tijɔkɔndi Unimbɔti nimiin.” 21Boonee, Yeesu yíkì niin ki nín cá Tiir nì Siidɔn watil pú. 22Ukananimpu ubɔ nìn nyánní niin pú ki dɔ́miń ní ki fáá mbiil yii: “Ukpil, Dafiidi naantiiu, sɔ̄ m-saai! Di sá arasinii ubɔ kā m-bisal pu ki páb́-u ŋkpitim pu.” 23Ama ní Yeesu kaa péēgātì-u tiba, ní u-boonnooliibi dɔ́miń ní ki gbāam̀-u yii: “Jà unimpu un pá ti-boon ki tátí nee.” 24Ní Yeesu kíí-bi yii: “Bi túnní-mi Israyeel yab bin wáŋkì kii ipiiyee ŋmaniŋma cee ní.” 25Ama ní unimpuee dɔ́miń ki gbāaǹ u-nimiin ní ki bí yii: “Ukpil, jòoń-mi!” 26Ní Yeesu lī yii: “An kaa máaǹ bí dū mbiyaamu jinti kí tīī mbɔbiyaamu.” 27Ní unimpuee bí yii: “Tiŋman Ukpil, ama nì míǹ kɔkɔee, mbɔbiyaamu dindambi yaa bíī jīǹee, mbɔbiyaamu mun tòɔ́ igbasigbasi in lítée ní ki jīǹ.” 28Niinee ní Yeesu bí yii: “Unimpu nee a-fookiiu wīikéeee! A nín là puee, án ŋá míǹ kí tīī-si.” Niin niin ní u-bisalee pɔ́ɔkì. 29Yeesu yíkì niinee ní ki búntì Gaaliilee mɔɔgbandi, ní ki cūtìi jɔ́m̀ dijool diba pu ki kāl̀. 30Ní kunipaau dɔ́miń u-cee ki yɔ̃oǹní bin tà bi-taaŋi puee nì bin wòb̄ee, nì bijɔfub, nì bimɔɔmiimbi, nì bibunliibi biba mun tikpil, ní bi cáań-bi ki bíl̀ u-nimiin, ní u cáaǹ bi-kɔkɔ. 31Ní an nìn ŋá kunipaauee maamaaci bi nín ká bimɔɔmiimbi sòoǹ, bin wòb̄ee pɔ́ɔkì, bitaakpalfub kíǹ ki còom̄ tiŋan, ní bijɔfub mun wál̀ee puee, ní bi bíī pàkà Israyeel Nimbɔtiu. 32Ní Yeesu yíiń u-boonnooliibi, ki bí-bi yii: “Nnibiim nee gbí-mi falaa: di sá iwiin ita sèé ní bi bí m-cee, kaa cáá tiba kí jī. Maa là kí jà-bi bí nīn kùǹ nì ŋkùm, bi-wunti ń tin yòtī nsanni.” 33Ní u-boonnooliibi bí-u yii: “Kin, la ní ti dàá nín kánní tijin kupɔɔu nee ni kí kpíiǹ nnibiim min bí nee dee?” 34Ní Yeesu fātìi bālfì-bi yii: “Kpɔnɔb biŋa ní ni cáá ní?” Ní bi kíí-u yii: “Biluli, nì njɔŋkaaŋkaamu.” 35Niinee ní u bí yii samaayee kɔkɔ ń kàl̄ taapu, 36ní ki fɔ̃ɔ̃ kpɔnɔb bilulee nì ijɔmee, ki jáam̀ Unimbɔti an pu, ní ki gífì gífì ki tīī u-boonnooliibi yākatì kunipaauee. 37Ní báà ŋma jíń ki díkí, ní bi kɔ́oǹ agin ŋin nìn kíǹee ki gbéeǹ tikabiti tiluli. 38Bin nìn jíń tijikaal gbantee nyáń bininjab kutukub binaa, baa kàan̄ binimpoobi nì mbiyaamu. 39Bi jíń ki dɔ́òyee, ní Yeesu yāntì kunipaauee nín kùǹ ní u kɔ́ buŋalimbu u nì u-boonnooliibi búntì Magadan watil pú.


c: text/html

text: 1Jíìzọ̀s à gboó aa kĩá, vaá tãanè bálá sĩ́ Judíà e a di dõòna bá Pene Jọ́dàn. Gbò nen beè beeá teníé ló dõòna tóm gbò vaá à gboó nóòmàva nu dì belí e a ólò naa. 2Sìgà pá Fárèsì beè gboó dúé ló gé tú kyèèlè bĩimáe bel kọ, “É kọ à lelà kọ dóm á kpó a va lọa ló?” 3Jíìzọ̀s à gboó bĩináva kọ, “Éé ní e Mózìs beè kọ ó naanii é?” 4Bà aalá nèe kọ, “Mózìs beè nè dee kọ dóm é láá kpó a va, be à émí kpá kọmá nèe kọ bà náa é ílànàè.” 5Jíìzọ̀s à kọ́ nèva kọ, “Boo bée kọ nyíei agà belí dem, ní e a è naa Mózìs à emí na kà logí nèi é. 6Sõò domá dààà togó, tṍó e Bàrì beè dèm nen, ʽA beè dèm pá gbálà nè pá bia. 7Boo bée vóí, pá gbálà é aa ló a tẹ̀ nè a kà ((vaá gbaa ló a va)), 8vaá pálàa ọ̀và gboó dú t̃ẽ̀ènè kà nom kpá ló.’ Vóá, bà náa é dúna bàà nen, sõò bà dú t̃ẽ̀ènè nen. 9Tọ́ọ̀ nen á gá zaali nu e Bàrì ni gbá lọ̀l.” 10Tṍó e bà ni íná tọ, gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s à kpáá bĩináe nu e a kil ló bel e a géè loá. 11À gboó kọ́ nèva kọ, “Nen e a kpó a va lọa ló, vaá gé ilí dõòna kà va, kúná gã̀. 12Vaá nen e a sọ bá a dóm, vaá gé iá dõòna nen kúnáná gé gã̀.” 13Gbò nen beè faalá gbò pá nvín domá ló Jíìzọ̀s kọ á dẹlẹva bá ból, sõò gbò e bà ólò nyoonée nvée beè gboó kọ́va bel. 14Tṍó e Jíìzọ̀s mon naa vó, sṹg à gboó bã̀e vaá à gboó kọ́ nè gbò e bà ólò nyoonée nvéeá kọ, “Sọi bá gbò pá nvín kọ bà á dúm̄ ló. Ó gá kpegííva, boo bée kọ gbò e a bélíva ní e Bàrì gé lẹẹlà bel ló é. 15M̀ palà ge ló kà kà bel nèi kọ, nen e bè náa tú lẹ̀ẹ̀là bel Bàrì dì belí bé e gbò pá nvín tú naa, náa é dí zẹ̀ẹ̀ gbò e Bàrì gé lẹẹlà bel ló.” 16À gboó dala gbò pá nvíná sẹ̀ẹ̀a gã̀ bá vaá dẹlẹva bá ból, gboó bàn Bàrì kọ á naáva lé. 17Boo tṍó e Jíìzọ̀s ni íná èèlè e a é kyãa àà, ene kà gbálà beè gboó teá gé kumí dúnú ke sĩ́e vaá bĩináe kọ, “Lé Nen Dò Bá, éé ní e m íe ge naa kọ bé m íe dùm e bè náa tá é?” 18Jíìzọ̀s à aalá nèe kọ, “Éé ní e a náa ò kolím̄ lé é? Tọ́ọ̀ nen náa dú lé maaná áá Bàrì lọl. 19Olo nyímàgì gbò logí e a kọ: ʽÓ gá fẹ́ nen, ó gá kuná gã̀, ó gá zìb nu, ó gá kpọ́ kyáá bel ló nen, ó gá gĩimá nen, fã dẽe o tẹ̀ nè o kà.’ ” 20Gbálàa à gboó aalá nèe kọ, “Nen Dò Bá, m beè sẹlẹ dénè na gbò logá lọl pá nvín.” 21Jíìzọ̀s à gboó ẹ̀vie lọl m vulà dẽe ló vaá kọ́ nèe kọ, “Ene kà nu síganí bá gè naa. Àà gé oo dénè nu e o íe vaá ò dõò kpègè e a dú ló nè gbò tãa. Na tóm, ò é gboó ié gyọ́ m káála. Tṍó e o ni náa vó lọ̀l, ò gboó dù gé nyooném̄ nvée.” 22Tṍó e gbálàa dã́ naa vó, à gboó fáálá bígálá sĩ́ ààmà, boo bée kọ a beè ié gbele tõ̀ò gyọ́. 23Jíìzọ̀s à gboó kiia ló kẽ ẹ̀b gbò e bà ólò nyoonée nvée vaá kọ́ nèva kọ, “À é palà ge tavàlà ló gbò e a bã méné ge bã kè kẽ lẹ̀ẹ̀là bel Bàrì!” 24Mon belí beè ziie gbò e bà ólò nyoonée nvée, sõò Jíìzọ̀s à kpáá kọ́ nèva kọ, “Pá nà nvín, a palà ge tavàlà gè bã́ kè kẽ lẹ̀ẹ̀là bel Bàrì! 25À tavàlà ló nen e a bã méné gè bã́ kè kẽ lẹ̀ẹ̀là bel Bàrì èl gè kọ láo á tení dee ńgà gbógmà nu.” 26A è palà ge bọọ ló gbò e bà ólò nyoonée nvée, naa ní e ba è bĩiá bel kọ, “Mée ní e a é láá dùùà e?” 27Jíìzọ̀s beè gboó ẹ̀bva vaá kọ, “À dú nu e a tavàlà ló nen, sõò náa tavàlà ló Bàrì, boo bée kọ dénè nu válí ló Bàrì.” 28Pítà à gboó ló bel kọ, “Ni ẹb, mè beele è sọ bá dénè nu vaá nyoonéni nvée.” 29Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèva kọ, “M̀ palà ge ló kà kà bel nèi kọ, nen e a sọ bá tọ, à bè pá a vígà, à bè a kà, à bè a tẹ̀, à bè pá a nvín, à bè a ól boo bée ge nyoone nvée nda nè ge ló Lé Kpẹaí, 30é íé vòò tub tóm tọ, nè pá vígà, nè kà, nè gbò pá nvín, nè ól bií ló bíígá ló m na kà bàlà booí, vaá m bàlà boo e a é dú, à íena gé dùm e bè náa tá. 31Sõò gbele tõ̀ò gbò e bà dú gbò deè sĩ́ kátogóí é beè dú gbò deè nvée, vaá gbele tõ̀ò gbò e bà dú gbò deè nvée kátogóí é beè dú gbò deè sĩ́.” 32Jíìzọ̀s nè gbò e bà ólò nyoonée nvéeá beè di boo èèlè e bà géè má sĩ́ Jerúsàlẹ̀m. Sõò Jíìzọ̀s géè gyàva sĩ́, naa ní e a bọọvá ló vaá pọ̀ à síi gbò e a beè dìvá nvéeá. Boo bée vóá, Jíìzọ̀s à gboó tú òb nè bàà nená kilma kpògà kẽ gé kọ́ gbò nu e a é beè gé lẹ̀ẹ̀à ló ẹlẹ nèva, 33“Ẹvii, mè è gé má sĩ́ Jerúsàlẹ̀m, kĩ e bà é síi nda, Sã́áná Nen, nvèè bá gbò togó vààla gyọ́ọ nè gbò nóòmà Log pá Júù. Bà é béélá ú nèm̄ vaá túm̄ nvèè bá gbò e bè níì pá Júù nì 34kọ bà á nvèèmàm̄ lẹ́, túmím̄ múú kyáá ló, kpọ́m̄ té ló vaá fẹ́m̄. Sõò ní e a égè taa dee, m̀ é kẽeà aa ke mà ú.” 35Jém̀z nè Jọ́ọ̀n, e ba dú pá nvín Zẹ́bìdì, beè gboó sí ló Jíìzọ̀s vaá kọ́ nèe kọ, “Nen Dò Bá, à dì nu e e gá è bànni bá kọ ó naa nèi.” 36Jíìzọ̀s à gboó bĩináva kọ, “Éé ní e o gbĩ́ì kọ ḿ naa é?” 37Bà aalá kọ, “Boo tṍó e o é ĩì tẽ́ boo kpò té méné e ka di ló, naa kọ ene bẹ̀ì á ĩìni tẽ́ boo bá lè vaá na kà nená ĩìni tẽ́ boo bá kìe.” 38Jíìzọ̀s à gboó kọ́ nèva kọ, “Náa belí e o nyímàì íb nu e o banìì. É kọ ò é láá zọ́m̄i ṍi non nè gè téní bá tãàgà e a é bã́m̄ ló?” 39Bà aalá kọ, “È é láá zọ̀ni õ̀ vaá è téní bá.” Jíìzọ̀s à kọ́ nèva kọ, “À dú kà kà kọ ò é zọm̄i õi non e nda é ṍ vaá ò é ténii bá tãàgà e a é bã́m̄ ló, 40sõò kpóó ge sàmà nen e a é ĩ́ìm̄ tẽ́ boo bá lè à bè boo bá kìe á gé bá nda. Na gbò ke tõ̀ò dì nè gbò e Bàrì beè kpoogèva dee ló sẹ̀ẹ̀.” 41Tṍó e na kà òb nená ni dã́ naa vó, sṹg à gboó palà ge bãva nyòòmà Jém̀z nè Jọ́ọ̀n. 42Jíìzọ̀s à gboó kolíva bõonè vaá kọ́ nèva kọ, “Ò nyímàì kọ gbò e a kọ́ baala gé bẹlie gbò e bà náa nyímá ló Bàrì ólò lẹ̀ẹ̀là bel ló dénè nu e bà íe, vaá ba gbò tùle ólò tú dénè kpóó nveea bá. 43Sõò boolo ó gá naanii vó. Tãa vó, nen e a dìí zẹ̀ẹ̀ e a gbĩ́ ge bọọ, á sí tóm nè na gbòa, 44vaá nen e a gbĩ́ ge dú nen deè sĩ́ á dú gyóòlo nè dénè nen. 45Boo bée kọ bãànà nda, Sã́áná Nen, ním beè dú ló ge kọ gbò nen á sí tóm nèm̄. Tãa vó, m beè dú ló ge sí tóm nè gbò nen nè ge tú nà dùm aamá gbele tõ̀ò nen.” 46Jíìzọ̀s nè gbò e bà ólò nyoonée nvée beè iná bon Jẹ́rìkò. Boo tṍó e baála nè gbele gbò nen géè téní àà, ene nen gímá dẽe, e a kọlà Baatiméọ̀s, nvín Timéọ̀s, beè di ĩ́ì tẽ́ kpàn èèlèa e a géè bàn nu. 47Tṍó e a dã́ kọ Jíìzọ̀s, nen Názàrẹ̀t, gé téní, à gboó dàlà togó gè vulí kpã́ kọ, “Jíìzọ̀s, nvín Dévìd, naám̄ sàn!” 48Gbele tõ̀ò nen beè kòvàe ló kọ á pĩi gã́e. Sõò à kpáá palà ge vulí kpã́ kọ, “Nvín Dévìd, naám̄ sàn!” 49Jíìzọ̀s à gboó elá vaá lẹ̀ẹ̀là tóm kọ bà á kolíe domá. Gbò e a beè lẹ̀ẹ̀làa à gboó iná ló nen gímá dẽeá vaá kọ́ nèe kọ, “Nyíeni á ẹẹ. Ò gboó aa boo, mè à gé kólni.” 50À gboó toví a pọ̀b kọ̀là ló lọa ló vaá pẹẹ aa boo nyoonéva gé sí ló Jíìzọ̀s. 51Jíìzọ̀s à gboó bĩináe kọ, “Éé ní e o gbĩ́ kọ ḿ naa neèni é?” À aalá nèe kọ, “Nen Dò Bá, m̀ gá è bàn kọ ó naa kọ ḿ kpáá mon nu.” 52Jíìzọ̀s à kọ́ nèe kọ, “Be vó, ò gboó àà. Ò bóá boo bée kọ ò dẹlẹm̄ nyíe boo.” T̃ẽ̀ènè tṍóá, à gboó mon nu vaá gboó bììa nvée Jíìzọ̀s boo èèlè e a gé àà.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Gbò nen kọ m̀ ólò kilmà kpá ló kẽ tṍó e m dìí ló, e e monnà sĩ́ nè sĩ́, vaá m̀ dú gboo gboo ló tṍó e bè ḿ géi ló. Sõò kà lèlà bá nda, Pọ́ọ̀l, gé banii boo bée Kráìst, e a dú gbọ́ọ́ gbọọ̀ ló vaá ie lé nyíe, 2kọ ó gá naanii ní e m é bẹ́i bẹẹ ló tṍó e m é dú, boo bée kọ m̀ palà ge nyimá kọ m̀ é láá bẹ́ bẹẹ ló gbò e bà di kĩá e bà ló bel ló beele kọ è lávì láb belí pá bàlà boo. 3À dú kà kà kọ è di bàlà booí, sõò née gé bé beéle bé belí bé e pá bàlà boo ólò bé ńbaála naa. 4Boo bée kọ nu e beele gé bémá bé níì íb nu e pá bàlà boo ólò bemá bé nì. Sõò à dú nu bé Bàrì, e kói di ló, e e ólò tú kyọ̀mà sĩ́ gba be Pọ́lọ́ Nyómá. È ólò tú kyọ̀mà sĩ́ gbò dùlà bel e bè náa dú kà kà. 5È tã́ámá bá kọ̀láá kà nu uu kẽ, e a elí ló boo vaá kpegà deè gbò nen kọ bà á gá nyimá ló Bàrì. È ólò tú siimá kọ̀láá kà bug togó e gbò nen íe nveà bá belí gbò nen e bà sii lọl dẽe bé, vaá naa ní e bà é tõo kè kẽ Kráìst. 6Vaá tṍó e o ni zógei kọ o tõoniié kè kẽ lọ̀lii, è é gboó di kpènà ló gè nè kpọ̀ té kọ̀láá nen e bè náa tõoé kè kẽ. 7Boolo monìì áá nu e a di bàlà kẽ. Be à ié nen e a dìí zẹ̀ẹ̀ kĩá e a íé bùlà kọ ẹlẹ kuulìè Kráìst, á kẽèa boo kọ mè beele kuunà gé Kráìst dì belí bé e ẹlẹ kuúe naaá. 8Boo bée kọ kà bè m̀ tú kói e Dõò beè nè beele kọ é nvèèmà bá nèi, e bè níì ge kyọ̀mài sĩ́ nì, kààmà ka èlmà bé e m gá è tú kààmà naa, kẹ́ẹ náa é siím̄. 9Ním̄ gbĩ́ ge naa ní e a é tõoí ló belí nu e m gé émí gbò kpáí mái m ge siimài pọ̀. 10Boo bée kọ sìgà nen é kọ, “Pọ́ọ̀l ólò emí gbele sã́ sã́ ló bel e a nyèè m a kpá, sõò tṍó e sĩ́ ẹlẹ dìí ló à zùùgà vaá náa nyímá tẽ́ gè ló bel.” 11Nen e a íé bùlà naa vó á nyimá kọ mè kele á gé zẹ̀ẹ̀ nu e e émì m bẹẹ kpá tṍó e bè é géí ló, nè nu e e náa tṍó e e dìí ló kĩá. 12Beele née gé zigà ge zọ̀ gbò e bà ólò lèèlà ba bá kuna ló à bè ge tú bẹẹ ló doolévá ló. Bà náa nyímá nu! Bà tú baála bá nòòmà kpãa e bà é tú ba ló doole ló, vaá bà tú kpãa e baala beè nòòmà baála báá beemá bel ló ba bá! 13Sõò beele née kaagà zelí boo kpãa e Bàrì beè dò, sõò bẹẹ kààgà é gbẹa boo kùbmà kĩ e Bàrì beè dò nèi kọ é sí tóm iná, vaá bãànà boolo dìí gã́ bug gbò e Bàrì beè kọ é sí tóm iná ló. 14Vaá tã́gíní bé e boolo dii gã́ bug gbò e Bàrì beè kọ é iná lóá, née zélì kĩ e Bàrì beè kọ é sí tóm íná boo tṍó e e beè faalá Lé Kpẹa e a kil ló Kráìst domaí lóá. 15Vóá à naa, beele née ólò kààgà boo tóm e dõòna gbò beè sì, e bè á gé gã́ bug kĩ e Bàrì beè dò nèi kọ é sí tóm íná. Tãa vó, è ẹ̀b dẽe sĩ́ kọ boo tṍó e bọọ zìgà é bọọá, mè beele é gboó láá palà ge sí kà zivè tõ̀ò tóm zẹ̀ẹ̀i, nyòòmà bé e Bàrì beè dò nè beele naa. 16Tṍóá beele é gboó láá zelí boolo gé vee Lé Kpẹa e a kil ló Kráìst m dõòna kà gbò kpá dó, vaá née é tú tóm e dõòna nen beè sí lọ̀l, kĩ e Bàrì beè dò nè nená, kààmà ka. 17Kpá Káí kọ́ naa vó kọ, “Kọ̀láá nen e a é kààgà, á kààgà boo nu e Dõò ni náa.” 18Boo bée kọ Bàrì náa tú nen e a leelà a bá, sõò nen e ẹlẹ leelà ní e a tú é.


text: 1Mìí má dè kpindi bò nù, Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ wɔ jòwò nyɔɔ dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù, mà dè nai fɛlɛ̀nù nà kewu dè kpáán nà nɛ̀ na tàodéè sɛlɛ́ì nɛ̀nù Ŋgàla kàlàdí nà faàn e ŋwùnù. 2Dɔ̀ɔ̀ èè dè, na kúlà na bulùì nù, nà fɔ̀mà na kùlà kùláà èì, nɛ̀ mùndí nà kálí kulu yiì jɔ̀ɔ̀ sànyà gbǐn nù. Nà siya na jàváà kulu kálí nù yiì jɔ̀ɔ̀. 3Nà kewu dè nà kìi na nu kɔlɛn dèéè eu jìjà Ŋgàla Wɔi Nyináà nió è nà kulu lɔ̀múì faàìn nù é nɛ̀ è ná dè nù kɔlɛ̀n. 4Kpuja kɔlɛ̀n nɛ̀ Nyina kɔlɛ̀n nɔɔ̀ èè dè e dí, mùnɛ̀ jɛ́ nɔɔ̀ ei kulu kàláà dè kɔlɛ̀n Ŋgàla kàlàdí nà faàn e ŋwùnù. 5Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ dè kɔlɛ̀n, gbulu kɔlɛn nɔɔ̀ èè dè e dí Jisɛ̀ wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ ŋwùnù, wòlu wúlú Ŋgàla nímí kwali e wúlúì dè nɔɔ̀ kɔlɛ̀n. 6Ŋgàla dè nɔɔ̀ kɔlɛ̀n, wɔ̀lɔ́ wɔ́ dè wòlù gbǐn wò Téɔ̀, wɔ̀lɔ́ wɔ́ dè wòlù gbǐn kadáà, wɔ́ ka wòlù gbǐn de kewu ni wɔ de mùndí wòlù gbǐn jaindè. 7Wòó nà kɔlɛn kɔlɛ́ìn Ŋgàla wɔ saba lɛ́ɛ̀ ni ya mùnɛ̀ jɛ́ Kolàì wɔ́ jàvà è. 8Ŋgàla jàkúìn tɛmu è è nɛ̀, "Èé wɔ́ gbàidí jìjàìndéè póŋ póŋ, wɔ̀ bɛ̀nìdí kɔ̀ɔn nu kamu wòlù tɛ̀gbɛ̀lɛ̀. Wɔ̀ nidí wòlíì saba lɛi kàí." 9Wɔ́ gbàidí jìjàìndéè póŋ póŋ, e nu saáì saáì vɛ? Dɔɔ nu saáì dè wɔ̀ kúlodí tàode wɔ̀lɔ́ nù wɔ bɛ̀ tàvíì jàdè póŋ póŋ. 10Dɔɔ ŋwùnù wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ nɔɔ̀ wɔ bɛdí tàvíì jàdè, wɔ̀ nɔɔ̀ wɔ̀ gbàidí jìjàìndéè wɔ bɛ̀ e sɛɛnaíì, dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve wɔ si tàode lɛ́ì gbǐn. 11Ŋwɔnɔ̀ "wɔ saba lɛ́ì dè, wɔ̀ nidí wòlíì téŋ," wɔ̀ wɔ̀ kàlàdí téŋ faàn wò dè de namu nyɔ̀ɔ̀ò, téŋ dè Ŋgàla wɔ kèlì nyɔ̀ɔ̀ò, nɛ̀ mùndí téŋ dè Tedí Kàí de gbàvàì nyɔ̀ɔ̀ò. Wɔ̀ tùwàdí wo téŋ Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéì nu nyɔɔ́ò woi kìi nyɔ̀ɔ̀ò nɛ̀ wo sɛlɛ siya nyɔ̀ɔ̀ò. 12Wɔ̀ nɛdí wɔ̀lɔ́ wɔ̀ nyàŋgè Ŋgàla wɔ̀ gbàíòn gbǐn nɛ̀, wò mà yiì wò dè Kolàì wɔ kpujáà tawo 13è sìɤàìnù nà gbǐn à dè nù kɔlɛ̀n Kolàì wɔ funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù nɛ̀ keleɤeléè nù é kàìn Ŋgàla wɔ Jííjíɔ̀. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má à kalàì ve naà lɛ̀. Ŋwɔnɔ̀ nà kúla kùláì sɛ̀lɛ wolo ve Kolàì wɔníì. 14Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má nà sɛlɛ̀ ě wóó nyɛ́ɛ́wìì wolàì ye wo kulúì wolàì kamu gbàa eode jàkì suyɛ, fìvíì ko má è nù e bɛ̀àì fèlé e ko è nù e bɛ̀àì fèlé va, wòló wòlu gbǐlàì nyɔɔ́ò wo wòíì ka wo de mɛnìnù dè mùnɛ̀ ní kpákpáì. Wòlu gbǐlàì nyɔɔ́ò wo sɛlɛ siyáà nù wò ka wòlíì nɛ̀mɛ̀ gbàa java faàn mɛ́mɛ́ nɛ̀nàìnù sìɤàì wo sa wò Ŋgàla wɔ sɛlɛ siyáà bu. 15Nà ŋgelè bɔ̀ɔ̀ ŋgàmáà tɛmúì eu jìjà à kalai ve nyɔ̀nàò à Kolàì jòò nà nu kɔlɛn dèéè ŋwùnù, wɔ̀í wɔ́ dè sìŋgbéè wúlú é dè wɔ kpujáà. 16Wɔ de kewúì jàdè kpujáà e díì kɔlɛn kɔlɛ́ìn gbɛ̀ e dèáì. Ŋwɔnɔ̀ e kwai kɛ̀nàíì èè dè kpujáà gbǐn dè kanù dí kɔlɛn. Ŋwɔnɔ̀ kpuja wɔ̀lɔ́ e díì kɔlɛn kɔlɛ́ìn dè má jòwònù mùnɛ̀ jɛ́ é dè wòlù e jòwò, kɛní kpujáà gbǐn dè ve gbàà e kewu nù dí tìti jàvà sɛ̀lɛ̀ nù. 17Nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ wɔ nyɛlɛ́ɛ̀ nù mà dè sɛlɛ wɔ̀lɔ́ tɛmùnù mùndí. Nài naà na tàodéè nɛ̀ ye mùndí mùnɛ̀ wòlúò wòì Jisɛ̀ wɔ sìŋgbéè nyɔ̀ɔ̀ò de. Wòlu wòló wo kulu de kùláì é dè nɔɔ̀ fòdo. Wo kulu de kùláì kíínɛ́í dè nɔɔ̀ kpindíì nù. 18Wonìì èì lɔ̀ɔn fɔŋwúì èì dè wɔ̀lɔ́ Ŋgàla wɔ́ nì è. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wòì sɛlɛ̀ sún gbǐn sì nɛ̀ mùndí wo wúlú nù kewu kewu. 19Wòì tɛ̀ɛ̀mi koai sì. Wò wo bulùì sɛlɛ siin tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ì nù mɛni ya wo dè sɛlɛ siin towò towóì nɛ̀. Ŋwɔnɔ̀ wò ka dè tìnàì sɛlɛ siin tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ nɛ ŋwùnù. 20Yèlé nì èì sɛlɛ́ɛ̀ dè ná kpɛón e kàn Kolàì. 21Ŋgàmáà nù nà nyìnìó sɛlɛ̀ èì e kàn Jisɛ̀. Ŋwɔnɔ̀ èé ná dè wɔ jède nyɔ̀ɔ̀ò, wò siyaó nà sɛlɛ ŋgàmáà é dè Jisɛ̀ nùù. 22Dɔɔ ŋwùnù nà wolo na kùlà kùla laáà wɔ̀lɔ́ èì, èì kàí dè. Na wòlu fuyó de laáà nyùmàó e bulùì nù e wòlu gbǐlai lɛ soo bi siíìn ŋwùnù. 23Na kulúì nɛ̀ na kulu de kùláì è yá naà dèèlè dè. 24Nà yá naà na wòlu fuyó de dèèléè kwala wɔ̀lɔ́ wó nyàŋgàì Ŋgàla Wɔ Nyínɛ́ì. È ka e bulu è siya tàode nɛ bulu bulu nù, wɔ̀lɔ́ è dè telembo nɛ̀ mùndí feleŋge èì dè. 25Nài naà duulì tɛmu ye mùndí. Wòlíì gbǐn wò yá duuli tɛmu sɛ̀lɛ́ɛ̀ dè funa wo gbì yii ŋgàma seì, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de nà gbǐn à dè kpuja kɔlɛ́ɔ̀n nu nyɔ̀ɔ̀ò. 26È dè má nà jì má sɛlɛ kulu, nàa nɛ̀ è na sɛlɛ kulu jìíì e mɛni nà sɛlɛ siin nù. Na sɛlɛ kulu jíì èe kùlà è nù. 27Nàa nì nyina siíòn kadaíò gbìai. 28Wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ bidí jílè wɔ̀i naà jílè ye. Kɛ́ wɔ̀ dè jòwò wɔ̀ dè lɛ sa, telembo gbulu nù wɔ bulu ŋwùnù, wɔ̀ mà kómbó nyɔɔ́ò wòì. 29Nàa tɛmu wòì siìn nà dè má siyɛ̀nù. Nàa tɛmu wòlii màánɔ̀ɔŋ nɛ wòì. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ve na wòíì mà wòló wòì wó dè ei nyìnìnù. 30Nàa jàyà Ŋgàla Wɔi Nyináà kulùì, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de Nyina wɔ̀lɔ́ wɔ̀ wɔ̀ dè Ŋgàla wɔ doyo wó mɛni è nà faàn ku, e siya è Ŋgàla sa ve nà sɛlɛ̀ nù Wolu Nyɔɔ́ɔ̀ ji sànyáà nù. 31Nàa dè kului siin nyɔ̀ɔ̀ò, nàa mùwà sǐn dè, nàa jìàì wòlìì sɛlɛ kulu. Nàa pàláì wòlù, nàa se wòlù wòì siìn. Nà sa màlùŋ nde siin kùláì gbǐn nù faàn. 32Nà dè wòlù kàì, nà bàlà yii jààsɛŋ, nà te yii nu tǔn mùnɛ̀ jɛ́ Ŋgàla wɔ́ teì nanu tǔn Kolàì wɔ saala nu.


text: 1Pɔɔ̀ bɛdí Dɛbì nɛ̀ Lesa jɛ̌ɛ̀ nù. Jisɛ̀ wɔ jède nyɔɔ dɛ̀ɛ̀ dedí va wɔ nyɛlɛ́ɛ̀ dedí Temetè. Wɔ̀ núɔ̀ pɛ́ funaidí Jisɛ̀ ŋwɔnɔ̀ wɔ dè Jusi jí, kɛ́ wɔ̀ téɔ̀ dedí Kulii nyɔ̀ɔ̀. 2Bíò gbǐn wó dedí Lesà nɛ̀ Ìkoniyɔŋ jɛ̌ì nù wò bidí wɔi kaaje sa. 3Pɔɔ̀ jàvàdí nɛ̀ Temetè sɔn wo bɛ̀, dɔɔ bulu wɔ ŋwùnù wɔ̀ dùmàdí wɔ̀ kpo eodè. Pɔɔ̀ nɛdí dɔ̀ɔ̀ èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, Jusíò gbǐn wó dedí kagbo dɔ̀ɔ̀ nù konù wò sìdí è wò nɛ̀ Temetè wɔ̀ téɔ̀ dedí Kulii jí. 4Wó dedí jɛ̌ì gbǐn nu kɔ̀ìnù wò tɛmudí sɛlɛ e kàn sɛlɛ́ɛ̀ Jisɛ̀ wɔ de namu nyɔɔ́ò nɛ̀ sìŋgbéè nu wòlu laíò jòò wó nyàŋgèdí è Jèlusàlɛ̀ŋ, wo se mùndí wò wò nyìnì kaɤáì doo wòíì èì wò kìi eu jìjà. 5Dɔɔ ŋwùnù sìŋgbéè nu nyɔɔ́ò kewudí nù Jisɛ̀ wɔ funai sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù, wo dè tùmù kéléŋ sànyà gbǐn nù. 6Pɔɔ̀ wò kɔ̀ìn dí Fùlekìyà nɛ̀ Kàlesiya kagbóì nù, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de Ŋgàla Wɔi Nyináà wɔ̀ì dí nɛ̀ wó jì Tedí Kàí tɛmu Esiya kagbóè nù. 7Wó tilidí Màìsiya bándóè èì, wò jàvàdí wo bɛ̀ Bàìtàniya kagbóè nù, kɛ́ Jisɛ̀ Wɔi Nyináà wɔ̀ì dí è ŋwuni. 8Dɔɔ ŋwùnù wò kɔ̀ìn dí nɔɔ̀ Màìsiya kagbóè kwá nù wo bɛ̀ Toya jɛ̌ɛ̀ nù. 9Tɔɔlu dɔ̀ɔ̀ Pɔɔ̀ saidí sǐn sɛ̀lɛ saì. Sǐn sɛ̀lɛ sai dɔ̀ɔ̀ nù, wɔ̀ sàdí Mɛsèdoniya kagbóè nu jijì dɛ̀ɛ̀ ŋwúnùnù wɔ dè wɔi fɛlɛ̀ wɔ̀ nɛ̀, "Jì nà bò Mɛsèdoniya kagbóè nù mù mà nàì!" 10Pɔɔ̀ saidí nɔɔ̀ sǐn sɛ̀lɛ sai wɔ̀lɔ́ feyàà, a júwà nà gbǎì wɔ̀lɔ́ à bɛ̀ Mɛsèdoniya kagbóè nù, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de à nyàŋgèdí è nà kulúì nu à nɛ̀ Ŋgàla wɔ̀ nà tiya ya à bɛ̀ à se va nyɔɔ́ò Tedí Kàí é kàìn Jisɛ̀. 11À bùlùdí ní eode dɛ̀ndɛ́ɛ̀ nù a wolo Toya a ŋwúnà nɔɔ̀ wúlú téléŋ a bɛ̀ Sàmòtule nítíìn nù. Dɔɔ wɔi jède sànyáà nù à tìdí a bɛ̀ Nàyapole jɛ gbàáà nù. 12Á wolodí va, à wolodí ní eodè dɛ̀ndɛ́ɛ̀ nù a gbài kèì Fèlepai jɛ̌ɛ̀ nù, é dedí jɛ gbàáà Mɛsèdoniya tàvi kagbo ku nyɔɔ sepáà ŋwùnù. È dedí mùndí Lùuŋ nyɔɔ́ò wo faàn jàdè tàvì. À nɛdí va kùlùì kpɛkpɛ. 13Lɔ̀ɔn Sànyáà nù, à wolodí jɛ gbàáà nù a bɛ̀ níì fandɛ̀, à sààìdí dídɛ̀ɛ̀ dè ve va, feé Jusíò wó ka èì gbanàì Ŋgàla sɔ ŋwùnù. À kodí dè à gbì nyinɔ́ò bo dɛ̀kpɛì wó gbanaidí èì va. 14Wòló wó nyìnìdí nà wòíì èì, kɔlɛ̀n dɛ̀ɛ̀ dedí Ledìyà, wɔ́ wolodí Tàyàtailɔ jɛ̌ɛ̀ nù. Wɔ̀ bidí kala jújú sɔŋwɔ bìbi sɔŋwɔ sa. Wɔ̀ dedí nyinɔ̀, wɔ̀lɔ́ wɔ́ bidí Ŋgàla sɔ̀, ŋwɔnɔ̀ Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ kalidí wɔ kulúì wɔ̀lɔ́ wɔ̀ tuwà nɔidè Pɔɔ̀ wɔ wòíì eu. 15Wò kwalidí Ŋgàla nímíì Ledìyà nɛ̀ wɔ bóè nu nyɔɔ́ò jòò wúlú. Edèè wɔ̀ jívidí nà wɔ bóè nù wɔ̀ nɛ̀, "È dè má nà funàì nà nɛ̀ mà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ funàì ya bulu bulu nù, nà jì nà dè mi bóè nù." Ŋwɔnɔ̀ wɔ̀ nɛdí nàì kídí à bɛ̀. 16Sànyà kɔlɛ̀n nù á dedí Ŋgàla sɔ̀áì bɛ̀nù, à gbàdàìdí kɔnya nyinɔ jáò kɔlɛ̀n nyina siìn dedí wɔ̀ jèdè. Nyina siíɔ̀n bidí e nɛ̀ nyinɔ jáóɔ̀ tɛmu sɛlɛ̀ e kàn wɔ̀lɔ́ é dè nɛ ji jìnù è ku va. Wɔ̀ bidí lɛkwai tɛ̀gbɛ̀lɛ nyàŋgè wòló ŋwùnù wó bidí wɔ nu sɛlɛ̀. 17Wɔ̀ ŋwànìdí nà bu à Pɔɔ̀ wò jòò wɔ dè gbala wɔ̀ nɛ̀, "Jiji wòló wò wò dè jòwò nyɔɔ́ò De Kewu Gbǐn Ŋgàláà ŋwùnù. Wò wò se ve mù sɛlɛ nu wolo gbulúì." 18Kùlùì tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ jàdè wɔ̀ dedí nɔɔ̀ wɔ̀lɔ́ nɛ̀nù, e sìɤàìnù Pɔɔ̀ jì sɛlɛ kulu wɔ sììn de wɔ̀ se è nyina siíɔ̀n wɔ̀ nɛ̀, "Mà dè e mù senù, Jisɛ̀ Kolàì wɔ nyɛlɛ́ɛ̀ nù wolo nyinɔ jáóɔ̀ jèdè!" Nyina siíɔ̀n wolodí wɔ̀ bu e dí de fúmù fúmù nù. 19Èé kɔnya nyinɔ jáóɔ̀ wɔ nyɔɔ́ò kàdí è sì wò nɛ̀ gbulu èì e dí dè wó jì lɛkwai nyàŋgè, wò kamudí Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wo kòàì wò dè wo bɛ̀nì wò wòlu wúlú nyɔɔ́ò bò jɛ sɛlɛ tɛmaíì. 20Wò bɛ̀nìdí wò Lùuŋ sɛlɛ tɛmu kadaíò kudè wò nɛ̀, "Wòlu wòló dè Jusi wóó ŋwɔnɔ̀ wò dè dan selìnù nà jɛ gbàáà nù. 21Wò dè sɛlɛ sún siyànù wɔ̀lɔ́ èì nà kaɤáà nù dè. À dè Lùuŋ wóó ŋwɔnɔ̀ ǎ wo sɛlɛ siyáà bu ŋwànì kpedeó a kève è kpɛn." 22Gbaniíì nu nyɔɔ́ò pɛ́ wò bùlù dí naà dàáàn nù wo gbì Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wòì. Edèè Lùuŋ sɛlɛ tɛmu kadaíò bùlùdí Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wo jújúì eu, wo làà è nù wo se è wòlúò wo bìlì wò. 23Èé wó kàdí wò bìlì dí tìti, wò mɛni Pɔɔ̀ wò kpindi bóè nù wo se kpindi bóè eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ wɔ̀ mɛnàì kpindi bóè nù wou kpáán. 24Èé kpindi bóè eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ kàdí wɔ̀lɔ́ èì nyìnì, wɔ̀ mɛnidí wò kpindi bóè màluŋ bóè nù. Wɔ̀ fadí wo kpo kpo ŋwɔmu ŋwɔmu gbààvìíì sɔn tidì. 25Èé tɔɔlù tidíì kàdí tili Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wò dedí Ŋgàla sɔ̀nù, wo dè wɔi doyoi faàì, ŋwɔnɔ̀ wò bàde kpindi bo nu nyɔɔ́ò dedí nɔidè tuwànù wou. 26E dí de fúmù fúmù nù, tàvíì dúlodí dè dí tìti kpindi bóè e ŋwɔ́ì gbǐn kpóŋ kali. Ŋwɔnɔ̀ jɔ̀lɔ̀ŋwɔ̀íì é dedí kpindi bo nu nyɔɔ́ò gbǐn kpóŋ wòì, è selidí e wòlò dè. 27Edèè kpindi bóè eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ kúlun dí. Èé wɔ́ sàdí kpindi bóè e ŋwɔ́ì gbǐn kali kali, wɔ̀ sìàìdí pɛ́ kpindi bo nu nyɔɔ́ò gbǐn wò sǔdè tavà ya. Edèè wɔ̀ tɔladí wɔ funú gbàáà kpɔlɔ nù wɔ̀ java wɔ bulùì. 28Kɛ́ Pɔɔ̀ gbaladí dí tìti wɔ̀ tan wɔ̀, "Ka gbǐlà mù bulùì dídɛ̀ɛ̀! Nà gbǐn kpóŋ à dè vè!" 29Kpindi bóè eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ tiyadí lámbó dí wòì, wɔ kúlàn è bóè nù simɛ̀, wɔ jaindéè dè tìnì wɔ bùlù Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wò kɔyàì. 30Edèè wɔ̀ tɔladí wò kúndéè wɔ bídè wò wɔ̀ nɛ̀, "Tedéò nà, jɛ́ naà mà nɛ̀ ve ma wolo sɛlɛ nù?" 31Wò sedí è wɔ̀ wò nɛ̀, "Funàì Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ Jisɛ̀, dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ má mù wolo ve sɛlɛ̀ nù e gbì mù bóè nu nyɔɔ́ò gbǐn wòì." 32Dɔ̀ɔ̀ Pɔɔ̀ wò sedí jijíɔ̀ nɛ̀ wɔ bóè nu nyɔɔ́ò gbǐn jòò tedíì é kàìn Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀. 33Tɔɔlu dɔ̀ɔ̀, e aava dɔɔ bulu bulúì nù, kpindi bóè eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ bɛ̀nìdí wò kúndéè wɔ sɔlɔ̀ wo gběì eu. Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wó kodí nɔɔ̀ va kwali Ŋgàla nímí kpindi bo eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ nɛ̀ wɔ bóè nu nyɔɔ́ò gbǐn jòò wúlú. 34Wɔ̀ bɛ̀nìdí Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wɔ bóè nù wɔ nì wò jìlɛ̀. Nɛ̀ wɔ bóè nu nyɔɔ́ò jòò wo kulu dè tilidí dí tìti, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de wò kàdí naà Ŋgàla funàì. 35Dɔɔ wɔi jède sàndéè, Lùuŋ sɛlɛ tɛmu kadaíò tiyadí sɛ́njɛlɛ́ò wò nɛ̀ nà bɛ̀ nà se è kpindi bo eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ nà nɛ̀, "Nà ti wòlìì sɔ́òn dè wò bɛ̀." 36Dɔ̀ɔ̀ kpindi bóè eu jìja kìi nyɔɔ́ɔ̀ sedí è Pɔɔ̀ wɔ̀ nɛ̀, "Sɛlɛ tɛmu kadaíò wò wòì tiya ya wò nɛ̀ à ti nà Salà sɔn dè nà bɛ̀. Nà gbɛ̀ ve naà bɛ̀ì kulu lɔ̀mù nù." 37Kɛ́ Pɔɔ̀ sedí è sɛ́njɛlɛ́ò wɔ̀ nɛ̀, "Àì sɛlɛ siin sún gbǐn nɛ̀, ŋwɔnɔ̀ wò nà bìlì ya gbani tidì. Dɔ̀ɔ̀ wolo má è, à dè Lùuŋ tàvíì nu kɔ̀mà wóó. Wò nà kpindi bò mɛni ya. Ŋwɔnɔ̀ wò jàvà naà wò ti nà dè kìimu nù. Mǎ è ŋwuni! Kɛní Lùuŋ sɛlɛ̀ tɛmu kada gbààvìíò bulúì wò yá vè jì, wo tɔla nà kpindi bóè nù." 38Sɛ́njɛlɛ́ò bɛdí wo se è Lùuŋ sɛlɛ tɛmu kadaíò. Èé wó nyìnìdí èì wò nɛ̀ Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wò dè Lùuŋ tàvíì nu wóó, wò ŋwààmùdí dí tìti. 39Edèè Lùuŋ sɛlɛ tɛmu kadaíò bɛdí wo nì wò kɛn. Dɔ̀ɔ̀ wò tɔladí Pɔɔ̀ wò kpindi bóè nù wo nì wò kɛn wɔ̀lɔ́ wò wolo jɛ gbàáà nù wò bɛ̀. 40Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wò wolodí kpindi bóè nù wo bɛ̀ Lediya bóè kudè. Funù Pɔɔ̀ nɛ̀ Salà sɔn wò jèìdí bíò. Wò sedí wò kulu kála wòì wo tì.


text:
Orin-ìyìn orílẹ̀-èdè
Èyí ni orin tí orílè-ède kan máa n ko nígbà tí wón bá n se ayeye. Wón máa n ko ó tí olórí orílè-èdè mìíràn bá wá bè wón wò. Wón máa n ko ó níbi tí àwon ènìyàn bá pé jo sí tàbí ibi òsèlú tó bá se pàtàkì. Enìkan lè dá a ko fún gbogbo ènìyàn tàbí kí gbogbo ènìyàn kópa níní kíko rè.
Òrò inú orin yìí máa n yin orílè-èdè àti àwon ènìyàn tí ó wà nínú rè. Orin yìí máa n sábàá so àwon ohun ribiribi tí ilè kan ti gbé se. Bouget de I’Isle ni ó ko orin ti ilè Faranse ní àsìkò ogun ní 1792. Francis Scott Key ni o ko ti ilè Àmérìkà ní 1814. A kò mo eni tí ó ko ‘God save the Queen’ ti ilè Gèésì sùgbón 1745 ni wón kókó ko ó. ‘Arise, O Compatriots’ ni ó bèrè orin orílè-èdè Nàìjíríà tí a n lò lówólówó báyìí.


text:
Àwọn Erékùṣù Ábákò
Àwọn Akóìjánupọ̀: 26°28′N 77°05′W / 26.467°N 77.083°W
Àwọn Erékùṣù Ábákò (Abaco Islands) dubule si apaariwa awon Bahama, o si ni awon erekusu gangan Abako Ninla ati Abako Kenke, lapapo mo Wood Cay kekere, Elbow Cay, Lubbers Quarters Cay, Green Turtle Cay, Great Guana Cay, Castaway Cay, Man-o-War Cay, Stranger's Cay, Umbrella Cay, Walker's Cay, Little Grand Cay, ati Erekusu Moore. Fun imojuto, awon Erekusu Abako ni marun ninu awon Ipinaye ile awon Bahama 31: Ariwa Abako, Arin Abako, Guusu Abako, Erekusu Moore, ati Hope Town. Ninu awon ilu to wa ni awon erekusu na ni Marsh Harbour, Hope Town, Treasure Cay, Coopers Town, ati Cornishtown.


text: 1T̃ẽ̀ènè kà nu e a beè nááá gbẹá Ántìọ̀k e a di bálá sĩ́ Pesédìàa ní e a è náááná gé gbẹá Ikónìàm e. Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs beè bã tọ Bàrì pá Júù vaá ló bel Bàrì, naa ní e gbele tõ̀ò gã́ bug pá Júù nè gbò e bè níì pá Júù nì beè ziga ló Lé Kpẹa e a kil ló Kráìst. 2Sõò pá Júù e bà náa è zìgà ló Lé Kpẹaá, beè gboó ló bel kyọ̀mà nyíe gbò e bè níì pá Júù nì vaá kọ bà á bã̀ sṹg nyòòmà gbò vígà m Kráìsta. 3Gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà beè tõo boná kà zivè gã́ bug dee vaá taaá ló kọ́ kpẹa e a kil ló Dõò Jíìzọ̀s. A beè naa kọ gbò nen á nyimá kọ kpẹa e Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs géè ló kilma ló a sàn nyíeá dú kà kà tenmá ló gbò tóm dù̃ùnè e a è túva simá. 4Pá boná beè dõ̀òà bàà gbò: sìgà gbò beè nyoone nvée nu e pá Júù kọ́, sìgà gbò à nyoone nvée nu e gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà kọ́. 5Boo tṍóá, sìgà gbò e bè níì pá Júù nì nè pá Júù bii ló ba gbò tule beè gboó gbá noo kọ bà é bómàè bàg vaá tobmàe dem gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà fẹ́è. 6Tṍó e gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà nyímá naa vó kọ níá nu e gbòa noo é, ba beè gboó téá aa boná kil Léstrà nè Dábì e a di bálá sĩ́ Laikónìà nè gbò bon e a dìgà kpàn kĩé. 7Ba beè gboó veégi Lé Kpẹaá gbò kĩé. 8À ié ene kà gbálà e a è di Léstrà e a beè gbẹa kọ̀và vaá náa ólò láá kyãà lọl tã́gíní dee e a è mèà. A beè di ĩ́ì tẽ́ kẽ 9e a géè gbàn tṍ ló Pọ́ọ̀l tṍó e a gé ló bel Bàrì. Pọ́ọ̀l beè gọ̀lie ló ẹ̀b vaá mòn kọ à dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s kọ à é láá bòèe. 10À gboó dàlà mon boo vaá kọ́ nèe kọ, “Elá èla boo pálàa kà kpóó tọni!” Gbálàa à gboó pẹẹ aa boo elá èla vaá dàlà togó kyãà bééá ló kĩé. 11Tṍó e bõ̀ònà gbòa mon nu e Pọ́ọ̀l nááá, bà gboó dàlà togó vulí kpã́ vaá kọ́ m dém bel pá Laikónìà kọ, “Gbò nyómá a kììà dú gbò nen vaá dù gé bã̀i zẹ̀ẹ̀ e!” 12Bà gboó tú Baanàbàs kolmá ene kà nyómá e a kọlà Zúùs. Bà tú Pọ́ọ̀l kolmá dõòna kà nyómá e a kọlà Hámìz boo bée kọ ẹlẹ ní e a géè ló bel deè sĩ́ é. 13Nen e a ólò vaalá gyọ́ọ nè Zúùs, e a tọ nyómá di lèlà sĩ́ boná, beè gboó faalá dom láo nè úla domá gã́ nu tọ e a téní bã kĩ e bà Pọ́ọ̀l beè dìa, boo bée kọ ẹlẹ nè bõ̀ònà gbòa beè gbĩ́ gè vaalá gyọ́ọ nè gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlàa. 14Tṍó e Baanàbàs nè Pọ́ọ̀l dã́ naa vó kọ níá nu e bà gbĩ́ gè naa é, ba beè gboó baagi ba kọ̀là ló lọa lóva, teelá bã zẹ̀ẹ̀ bõ̀ònà gbòa, vaá vulí kpã́ 15kọ: “Éé ní e a kọ ó naanii vó é? Beele gbò nen belíná gé boolo, beele níì gbò nyómá nì! È dú kĩí ló gè veé Lé Kpẹa e a kil ló Jíìzọ̀s Kráìst nèi, kọ ó kììài kẽ aalii ló gè fãi gbò nu e bè náa é dọ bélèi vaá fãi Bàrì e a di dùm, e a náa káála nè kunu kẽ nè pene nè dénè gbò nu e a diva m. 16M gbò tṍó e a kil nvéeá, Bàrì beè sọ̀ bá kọ̀láá gbò nen kọ bà á naa kọ̀láá nu e a léémava gè naa. 17Náa kal ló bée kọ vó, a beè olòó tú a ló tẹlẹ̀ bàlà kẽ nè gbò nen téní dú ló lé nu e a naagi. À dọọvẹ boo lọl sĩ́ káála nèi. À náa kọ kele kele íb sĩ́ té á múmí tṍó e bà ólò múmí. À nèi gyã́á vaá naa kọ nyíei á ẹẹ.” 18Náa kal ló bée kọ gbò e Jíìzọ̀s lẹẹlà beè ló dénè gbò mon belí, a beè palà ge tavàlà kọ bé bà kalá láá kpèg bõ̀ònà gbòa lọl ló gyọ́ọ e ba è kọ bà é vaalàe neèvaá. 19Sìgà pá Júù e bà aa Ántìọ̀k e a di bálá sĩ́ Pesédìà nè sìgà ọ̀và e bà aa Ikónìàm beè gboó dù gé ló bel vaá kììlà bùlà gbòa nvèà báva. Bà gboó gbá tóbma dem Pọ́ọ̀l vaá dùùlàe kẽ lọl boná, ié bùlà kọ a ú. 20Sõò tṍó e gbò e bà dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s beè gboó bṍónáe ló, a è gboó aa boo elá ela vaá òòà má sĩ́ boná. Dee e a nyoone nvée deeá, Baanàbàs nè ẹ̀ẹ̀ beè gboó àà kil Dábì. 21Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs beè veé Lé Kpẹa e a kil ló Jíìzọ̀s Kráìst gbẹa Dábì, vaá gã́ bug gbò nen beè ziga ló Lé Kpẹaá vaá nyoone nvée Jíìzọ̀s. Bà gboó òòà kẽ kil Léstrà, aa Léstrà kil Ikónìàm vaá aa Ikónìàm íná Ántìọ̀k e a di bálá sĩ́ Pesédìà. 22Ba beè lógági mon bel agẹ nyíe nè gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s e bà dìgà gbò boná kọ bà á kil sĩ́ gè olòó dẹlẹ nyíe boo Dõò. Ba è noòmà kọ: “È é íè ge téní bá gbele tõ̀ò tãàgà m na kà di dùmi bã kè kẽ lẹẹlà bel Bàrì.” 23M bu kà bõ̀òna ló Kráìst e bà íná ba beè sà gbò tulè. Ba beè sí káà gã́ vaá tãàgà ló Bàrì tú gbò e ba è sàa nvee bá Bàrì e dénè ọ̀và dẹlẹ nyíe booá. 24Tṍó e Pọ́ọ̀l nè Baanàbàs ni beeá téní ló bálá sĩ́ Pesédìà lọ̀l, ba beè gboó íná bálá sĩ́ Pamfélìà. 25Tṍó e bà íná Pamfélìà, ba beè ló bel Bàrì nè gbò e bà di bon Páágà, bà aa Páágà kil bon Atálìà, 26vaá bã faà sĩ́ múú òòà kẽ aa kĩé kil Ántìọ̀k, e a náámá kĩ e ba beè elá tãàgava ló Bàrì boo vaá túva nvee bá Bàrì kọ a sàn nyíe á fááláva simá tóm e bà ni sí lọ̀liá. 27Tṍó e bà íná Ántìọ̀k, ba beè kolí dénè gbò e bà ólò sí bõ̀òna ló Kráìst bõonè vaá noo tẽ́ nèva bé e Bàrì túèva simàè tóm dù̃ùnè naa nè bé e a kuulà èèlè nè gbò e bè níì pá Júù nì kọ́ bà á dẹlẹ nyíe boo Jíìzọ̀s Kráìst naa. 28Ba beè tõo ló gbò e bà ólò nyoone nvée Jíìzọ̀s e bà di Ántìọ̀k kà zivè gã́ bug dee.


text: 1An puee, man Pɔɔl un bí sarkan m nín nɔ́ɔ́ ti-Dindaanee puee, m mèé-ni yii ní nīn bí mbimbim min poon Unimbɔti yíiń-ni ní nīn bée. 2Ní nīn sìntīǹ ni-ba taapu kí nīn mɔ̄, kí nīn cáá kimɔtii tɔb pu, kí nīn ŋúb́maan tɔb nì dineendi poon. 3Ní pɔ́ɔǹ ni-ba kí nīn ŋúb́ nnyɔɔpee ŋun Unimbɔti Fām tìì-nee, ŋgbansɔŋfi ń nīn bí ni-kansikin ní ŋá ubaanti. 4Yeesu wunti sá tibaantiil ní, ní Unimbɔti Fām mun sá mbaantiim, míǹ ní ti-kɔkɔ máká kuwambaantiiu kun pu Unimbɔti yíiń-nee. 5Ti-kɔkɔ Dindaan sá ubaanti ní, tibɔbaantiil ní ti-kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ ki kíí, ní bi fùl̄ ti-kɔkɔ Unimbɔti nyim mbaantiim. 6Unimbɔti sá ubaanti, ki sá ti-kɔkɔ Baa, ki tɔ́kɔ́ ti-kɔkɔ pu, ki bí ti-kansikin nì ti-kɔkɔn. 7Ti-kɔkɔ fɔ̃ɔ̃ apɔl kii Kriisitoo nín yākatì-ŋi a bí a-ba a-ba ki tīī báà ŋma puee, 8Kii an nín ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon puee yii: “U nín jɔ́ḿ yilpuee, u kpáaǹ iyumbu ní ki pú binib apɔl.” 9Mimmee, dinyɔɔbundi din lī yii “u jɔ́m̀ yilpuee” là kí lì yii ba dee? An taapu di sá yii u nìn dáá sīntìń taapu doo nee ní. 10Yeesu Kriisitoo un sīntìń taapu dooyee, úǹ ubaantee di tí jɔ́m̀ yilpu fɔ́ŋŋŋ kí nīn bí an kɔkɔ. 11Úǹ di yākatì atuun ki tīī u-nib, biba ń nīn sá u-kpambaliŋ, biba ń nīn sá Unimbɔti bɔnaatiliibi, biba ń nīn yìiǹ ki sòoǹ u-bɔti, biba ń nīn sá paastab ki dàkà binib Unimbɔti bɔti. 12U yākatì atuun míǹ ki tīī Unimbɔti nib ń ŋmā kí ŋá Unimbɔti tundi mmɔntiim an nín dàá ŋá pu Kriisitoo wuntee ń nīn cá nyɔkɔpuee. 13Míǹ di dàá yàntī ti-kɔkɔ ń kpántí ubaanti ti nín fɔ̃ɔ̃ Unimbɔti Jipɔɔn Yeesu Kriisitoo ki kííyee pu, ní kí béé-u mbaamɔm. Mimmee, ti cíkití Unimbɔti bɔtin ní kí kpántí biniŋmambi, kii Kriisitoo u-ba nín bí puee. 14Ŋyunti gbantee, taa ti sá kii campɔntibee biŋmatinliibi cáá bi-bɔti ki ŋmàtíǹ-ti kii nnyim nì kubuŋu nín téekí buŋalimbu pu bu yìiǹ ajan kɔkɔee. 15Ama ti máaǹ kí nīn cáá dineendi ki sòoǹ Yeesu bɔti nì ibaamɔn, kí nīn wīintí kí tin ŋmàntīǹ Kriisitoo un sá u-nikitil yilee. 16Úǹ di kpáfì u-nikitil din sá u-wuntee, bi ŋá ubaanti, kii unil wunti jaŋŋi nín kpáfì ki nòb̄ tɔb puee. Ajan kɔkɔ yaa tūǹ ŋi-tundi nín sá puee tiwun wīintí ní tiŋan. Míǹ ní dineendi yaa bí Kriisitoo nikitil kansikinee di cá nyɔkɔpu ní tiŋan. 17Tibɔti tin m dàá sòoǹ-ni nee, ti-Dindaan nyɔkɔpu ní m dàá sòoǹ-tì. Ni-bimbim ń taa nín̄ bí kii bin kaa nyí Unimbɔtee nín bí puee, bíǹ nɔ́ɔ́ bi-landɔkɔkulimii ní. 18Bi-pɔbiliŋ nín gbìfì baa nyí nnimbɔtisanee pu ní bi dáá bí dibɔmbɔndin ki lántì dimaŋfal din Unimbɔti tīīyee. 19Baa nyí icoo, ki dū bi-ba ki tīī atuŋkpiti ní ki ŋáań tijɔkɔndi kɔkɔ nì ti-bul ki cá, kaa gbèentí. 20Nimbee, kaa sá míǹ ní Kriisitoo dàkā-ni. 21Nimbi bin sá u-yabee, u sòon̄ ki dàkā-ni u-baamɔni, ni máaǹ ki gbìl̄. 22An puee, fámaan ni-bimbim min kaa ŋān̄ee, min cāabìń-ni nnimitaataam ki bíiĺ-nee, 23kí yàntī Unimbɔti ń kpántí ni-pɔbiliŋ nì ni-landɔkɔi mpɔm. 24Ní nīn nɔ́ɔ́maan mbimbipɔm min Unimbɔti náań ki nántiǹ u-yam min sá deedee nì circir ki nyánní ibaamɔn nee. 25An puee, ní fá inyimɔn, báà ŋma ń sòoǹ u-juti ibaamɔn, kun puee ti-kɔkɔ kpáfì ki ŋá tiwumbaantiil ní. 26Ni yaa fɔ̃ɔ̃ diŋuulee, ní nīn nyí nì ni-ba kí taa kɔ́ ikpitin, kí taa nín̄ díkí diŋuul míǹ ali kunyeeu ń tin mɔ́. 27Ní taa pɔ̄maan Sitaan nsan. 28Un nìn sá unaayuuyee ń taa ti yò, ú pɔ́ɔǹ u-ba kí ŋá ditundi min máaǹee kí kpíiǹ u-ba kí ká kí tūtuǹ uwɔfi. 29Tibɔkpitil ń taa nín̄ nyēēni-nyɔmmun, ama ni yaa làá sòoǹee, nín̄ sòom̀maan tin dàá ŋmàntīǹ bin fɔ̃ɔ̃ Yeesu ki kííyee ń cù nyɔkɔpu, kí kèetī bin bí ki pílfée mun. 30Ní taa kɔ́ǹ Unimbɔti Fām kunimbaau, u-Fāmee ní u dūu dáań-ni ki síiǹ yii ŋwiin ŋubɔ dòoń u dàá dāá fīī-ni kí líí kɔkɔ. 31Ní nyāntímaan ni-kansikin ntuntun nì kináŋ nì diŋuul tɔb pu, nì kujaau, nì tɔb boon disambiil, kí kúntímaan ntoom nì mi-yalii kɔkɔ. 32Ama nín̄ sámaan binimɔntiibi, kí nīn sūǹ tɔb saai, kí nīn pūǹ tɔb kpitii, kii Kriisitoo puee, Unimbɔti nín dū ni mun kpitii ki pú-ni puee.


text: 1Man Pɔɔl un sá usarkadaan Yeesu Kriisitoo puee nì ti-nabiki Tiimootee di ŋmàń takalda nee kí tīī sii Fiileemɔn ti-tɔntɔnjuti un ti néeńee, 2nì ti-niisal Apiya nì Arkiipi ti-janjajuti, nì Kriisitoo nikitil din kpáfí a-diikunee. 3Ti-Baa Unimbɔti nì ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ń ŋá-ni tiŋan kí tīī-ni ŋgbansɔŋfi. 4Baabadal, m yaa bí ki mèé m-Nimbɔtiuee, m téetí a-pu ki jáaḿ-u a-pu, 5kun puee m gbìl̀ bi sòoǹ a-fookiiu un a cáá ti-Dindaan Yeesu puee nì dineendi din a cáá Unimbɔti yab kɔkɔ mun puee. 6M mèé-u yii fookii un yāntì ti nì si ŋá ubaantee ń mòtīí yàntī á béé tiŋan tin Unimbɔti ŋáań-ti Kriisitoo puee. 7M-nabiki, a-neendi din a cáá nnabiyaamu puee mɔ́ɔkiǹ-mi ki tīī-mi kunyannyaau tikpil, kun puee a tīī Unimbɔti yab kunyannyaau. 8Míǹ puee, nì min kɔkɔ Kriisitoo pú-mi nsan m ŋūǹ kí dàkà-si min sá á ŋée, 9man kaa làá dī míǹ, ama nì dineendi puee m dàá gbàam̀-si ní, man Pɔɔl un sá utikpil ki gítī tí sá usarkadaan Yeesu Kriisitoo puee. 10M gbàam̄-si m-biki Ɔneesiim pu, sarkan dooyee, man di kpántì u-baa nnimbɔtisan poon. 11Dooooyee, waa nìn kèetī-si, ama kɔŋkɔnnee u kèetī man, ki dàá kèetī-si mun. 12Kɔŋkɔnnee, u kpántì kii man m-ba wunti jandi dibee ní, ama m dū-u ki gíiǹ ki tīiń-si ú nīn bí a-cee. 13Kii tibɔmɔntiil sòontam nín yāntì m bí sarkan puee, m bàà là yii ú fɔ̃ɔ̃ a-yil kí nīn bí m-cee kí tūtuǹ-mi kii sii nín bàà làá nīn tútuǹ-mi puee, 14ama maa là kí ŋá míǹ kaa bālfì-si, kaa tí là kí páb́-si yii á ŋá tiŋan nee kí tīī-mi, m là yii á ŋá min a-pɔbil lèe ní. 15An yaa yíì, Ɔneesiim yíkì a-cee ŋyunti ŋubɔ fiii an nín dàá ŋá pu, u yaa láā fātì ki gítìńee, si nì u ń ŋmā kí nīn kíǹ ki bí jaanjaanee. 16Kun puee waa ti sá uyumbufantanti, kɔŋkɔnnee u jítì uyumbu pu, u kíǹ ki sá kinabineeŋkaai ní. Man néeń-u tiŋan, ama sii dàá nīn gítī néeń-u tikpil, kun puee u sá sii yumbuu ní, ní ki sá a-nabiki mun ti-Dindaan pu. 17Míǹ puee, a yaa nyí yii m sá a-bɔɔyee, á fɔ̃ɔ̃-u kii a nín bàà làá fɔ̃ɔ̃ man puee. 18U yaa bíil̀-si tibaaa, u yaa tí jíń-si dipɔndaaa, man fɔ̃ɔ̃ ki ŋá m-ba. 19Man Pɔɔl m-ba di dū m-ŋal ki ŋmàn̄ní-si tibɔti nee, yii, man di dàá pà-si u-pɔndi din u yaa jíń-see. (An taa nín̄ sá yii a nín sá m-pɔnliu kun puee a ká difiil man puee pu ní m tòn̄-si.) 20Míǹ puee, m-nabiki, m cíkitì-si kifuulii, ti-Dindaan puee á fɔ̃ɔ̃ m-gbaamii gbanti kí yàntī m-pɔbil ń sòŋkì, Kriisitoo un yāntì ti ŋá ubaantee pu. 21M nyí m-pɔbilin yii tin m bíī ŋmà-si yii á ŋá kí tīī-mi nee, a dàá ŋá án jītí míǹ pu gba. 22Á kpáàā bɔ́ntí-mi kudii kubɔ, kun puee m nyí yii Unimbɔti dàá fɔ̃ɔ̃ ni-wimmeem ḿ ŋmā kí fàtīí gítiń ni-cee. 23Eepafrasi man nì un bí sarkan Yeesu Kriisitoo puee jáaḿ-si. 24M-tɔntɔnjutiibi Maarki nì Aristaaki nì Deemasi nì Luuki mun jáamiń-si. 25Ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo ŋanti ń nīn bí ni-pu.


text: 1Ŋyunti gbantee ní binib biba dɔ́miń ki tùkū Yeesu yii Gaaliilee yab biba nìn bíī kù tiwaŋkuti ki ŋáań saraa ki tìì Unimbɔti, ní gɔmina Piilati yāntì bi dɔ́miń ki kūū-bi, ní bi-fatikuu nì tiwaŋkuti tin bi kūūyee fatikuu ŋmālim̀ tɔbin. 2Ní Yeesu bí-bi yii: “Mimmee, ni dàkafī yii Gaaliilee yabee nín kpíì nsansaaŋkúm gbantee, an dàkà yii bi sá binikpitib ki jítiǹ Gaaliilee yab bin kíǹee kɔkɔɔɔ? 3Aayee, baa sá, ama, ni mun yaa kaa kpántì ni-ba, ni dàá kpú kii bí mun nín nìn kpíì puee ní! 4Àá, ni dàkafī yii binib saalku nì bita bin Siiloowee difɔkɔku lítì ki tàb̄ ki kūūyee sá digaŋgam nib ki jítiǹ Jeerusaleem yab bin kíǹee kɔkɔ? 5Aayee, baa sá, ama, ni mun yaa kaa kpántì ni-ba, ni dàá kpú kii bí mun nín kpíì puee ní.” 6Ní Yeesu gítī lī tibɔŋmantikaal nee yii: “Uninja ubɔ di bí ní ki cɔ́oǹ busubu bun bi yíì fiigee u-kpaabun. Dalbee, u cūtì kí kìtī abil, ní kaa ká. 7Ní u bí upaadaan un kpèé u-kpaabuee yii: 'Kpèè, abin ata sèé m nín péēdòoń ki nyàab̀ busubu nee biliŋ, kaa kāntée. Gāā-bu kí fá. Ba pu ní bu yú ki jīǹ mpaan fam míǹ?' 8Ní upaadaanee bí yii: 'Ukpil, gítī yàntī-bu dibindi nee, ḿ yòkɔtī bu-taapu kí ŋá tinaabin. 9M yaa ŋá míǹ, an yaa yíì, jiil bu dàá lòoǹ, bu yaa kaa nín lòon̄ee, á nín gāā-bu kí fá.' ” 10Ŋwiŋŋuŋfikaa ŋubɔ dalee, Yeesu nìn bíī dàkà binib Unimbɔti bɔti kukpafidii kubɔn. 11Unimpu ubɔ nìn bí niin, arasinii ubɔ nìn ŋúb́-u doooo abin saalku nì ata ki yāntì an gúkúǹ-u u kpántì udeen, waa ti ŋūǹ kí yáatí báà fiii. 12Yeesu ká-uee, ní ki yíiń-u ní ki bí-u yii: “Unimpuee, a-weeni yāntì-si,” 13ní ki dū u-ŋalii ki páaǹ u-pu. Kpalaa niin ní unimpuee yáatìi yúl̀ cáacaa, ní ki bíī pàkà Unimbɔti. 14Niinee, an kaa mɔ́ɔkiǹ kukpafidii kpiliu Yeesu nín cáań unimpuee ŋwiŋŋuŋfikaa dalee, ní u tùkū bin kpáfì niinee yii: “Kinyɔŋ poonee iwiin iluu di sá báà ŋma ń dūú tɔ̄ u-tundi, míǹ puee, dāam̄maan iwiin iluuyee poon bí cáaǹ-ni, án taa nín̄ sá ŋwiŋŋuŋfikaa dal.” 15Ní Yeesu kíí-u yii: “Mpoonnyoondambi, kee ŋwiŋŋuŋfikaa dalee, ni gbìntī ni-naai nì ni-mammu kunaakooun ki cáǹ-i i nyùɔɔɔ? 16Kin unimpu nee, mun sá Abraam naantiiu ubɔ ní Sitaan bɔ́ob́-u doooo abin ali kpá mmuŋku sèé, úǹ di kaa nín máaǹ ḿ báatí-u dikpambaal ŋwiŋŋuŋfikaa dalaaa?” 17Yeesu nín kíí-bi mimmee, ní icoo kɔ́ u-nannanliibi gbanti, ama samaa un kíǹee nìn fàal̀ atunnyaan ŋin Yeesu nìn ŋáańee pu. 18Ní Yeesu gítī tí dū tibɔti tiba ki ŋmāntiǹ-bi yii: “M dàá dū Unimbɔti beel kí nántíǹ ba deeyaaa, ba ní m dàá dū-dì kí ŋmàntīǹ? 19Dì náań nì kisubiki kin bi yíì muutaadee bil ní ubɔ yɔ̃oǹ ki dūu búĺ u-kpaabun, ní dì nyáń ki kpántì busubu, ní nnɔmbiyaamu dɔ́miń ki páaǹ mu-diiŋŋi bu-paŋŋi pu.” 20Ní u kútì ki lī yii. “Ba ní m gítī ŋūǹ kí dū Unimbɔti beel kí dūú ŋmàntīǹ? 21An náań nì kpɔnɔ nyɔkɔŋu ŋun ní unimpu dū ki ŋmālim̀ ŋkpɔnɔyim bɔtɔ dijandi poon ní ki búuń, ní busaa kɔkɔ jɔ́m̀ee.” 22Yeesu nìn còom̄ ki jītí ntiŋwaamu nì ŋkpaammu ki dàkà Unimbɔti bɔti ki cá Jeerusaleem. 23Ní ubɔ bālfì-u yii: “Ukpil, binib fiii di dàá dāá péēká difiilaaa?” Ní Yeesu kíí-u yii: 24“Pɔ́ɔm̀maan ni-ba kí dīmaan kipunyɔkɔwaai kí kɔ́ yilpu! Mbaamɔn ní m tùkù-ni, binib tikpil dàá dāá nyàab̀ kí kɔ́, kaa làá dāá ŋmā. 25“Unimbɔti kudiidaan yaa láā yíkì ki pīiǹ u-punyɔkɔkee, ni dāa kíǹ ki yú boon ki gbáà kipunyɔkɔ ní ki lì yii: 'Ti-Dindaan, pìitī-ti!' Ní ú dāá kíí-ni yii: 'Maa nyí laakin ní ni sée.' 26Niinee ní ni dāa lì yii: 'Ti nì si nìn jíń ki nyùn̄, a dɔ́miń ti-tiŋkin ki yúl̀ ti-daŋŋi pu ki dàkā Unimbɔti bɔti.' 27Ní ú fàtīí kùbitī kí tùkù-ni yii: 'Maa nyí laakin ní ni sée. Sútímaan niin kí wàatī-mi, nimbi bikpitiŋaliibee kɔkɔ.' 28Niin ní ni dàá dāá ká Abraam nì Isaaki nì Jaakɔb nì Unimbɔti bɔnaatiliibi kɔkɔ kā Unimbɔti beelin, ní nimbee, bí dū-ni kí fá mmɔŋki, ní ní dāá sɔ̄ anyin gà tɔb kàkaka. 29Binib dàá dāá nyānní duulnya jaŋŋi kɔkɔ, kí dāan̄ kí kɔ́ Unimbɔti beelin kí jī nnaam. 30Bin bin sá kɔŋkɔnnee biluŋkikaabee, biba di dāa sá bipeepeekaabi, ní bin sá kɔŋkɔnnee bipeepeekaabee, biba dāa sá biluŋkikaabi.” 31Ŋyunti gbantee ní Fariisab biba dɔ́miń Yeesu cee ní ki bí-u yii: “Yīkì doo kí nīn cá laaaba kun puee Eeroodi nyàab̀ kí kpò-si.” 32Ní Yeesu kíí-bi yii: “Cùú tùkùmaan Eeroodi un cáá nciin kii jiiŋkpaayee yii: 'M dàá jà arasiniibi kí cáaǹ bibunliibi díǹ nì fool, daapudalee, m dɔ́ò dee.' 33An máaǹ ḿ còom̀ díǹ nì fool nì daapudal, kun puee an kaa pú nsan yii Unimbɔti bɔnaatiliu ń kpú laaaba an yaa kaa sá Jeerusaleem. 34“Jeerusaleem yab, Jeerusaleem yab, nimbi bin kù Unimbɔti bɔnaatiliibi ki cáá ataŋkpee ki yāŋkí ki kù bin Unimbɔti túnnée, ataa aŋa pu ní maa nyàab̄ kí kɔ́oǹ-ni kí kpāfì m-cee kii ukɔl nín kɔ̃ontí u-biyaamu kí ŋá u-taapu kí dū u-feeni kí bìin̄ mu-pu miŋyee! Ama ní ni yíì. 35An puee Unimbɔti dàá fá ni nì ni-diiku. Ibaamɔn ní m tùkù-ni, naa làá ti ká-mi kí nīn cí ŋyunti ŋun ni dàá dāá sòoǹ m-pu yii: 'Unimbɔti ń bìin̄ un u túnnée boonee.' ”


text: 1Yeesu Kriisitoo cee ní ni ká kunyannyaau ní u-neendi tīī-ni dipɔɔsɔŋkil, ni nì Unimbɔti Fām ŋá ubaanti, ni néeń tɔb ki sūǹ tɔb saai, kaa sá mimmaaan? 2An puee, m mèé-ni yii ní ŋámaan ubaanti kí nīn cáá tɔb pu dineendi, ni-pɔbiliŋ ń ŋá dibaantiil, ni-landɔkɔi mun ń nīn sá mbaanti. Ŋámaan míǹ, man pɔbil ń pīil̀ tiŋan. 3Ní taa nín̄ ŋáań tiba ki là ni-ba jandi pu ŋmaniŋma, kí taa nín̄ nyàab̀ kupampakakuliŋŋu, ní nīn sìntīǹ ni-ba taapu ki tìì tɔb, kí nīn kpèé ni-jutiibi yii bi jítiǹ-ni. 4Báà ŋma ń nīn nyàab̀ min ŋān̄ee ki tìì u-juti kí taa nín̄ dàkafī u-baba ŋmaniŋma ŋanti pu. 5Ní nīn cáá Yeesu Kriisitoo landɔkɔŋu. 6Úǹ un sá Unimbɔti u-bee, waa nyàab̄ yii u nì Unimbɔti ń nīn ŋmà. 7Ama u yāntì tin kɔkɔ u nìn cááyee, ní ki fɔ̃ɔ̃ uyumbu bimbim, ní ki dū u-ba ki nántiǹ binib, ki dɔ́miń nniyaamin, 8ní ki sīntì u-ba taapu, ní ki pílfiǹ Unimbɔti ali ki tin kpíì ŋkúm min sá ndɔpuntikaa kúmee. 9An puee ní Unimbɔti yɔ̃oǹ-u ki kāaǹ mpaan ŋun bí yilpu ki jítiǹ ipaan kɔkɔee, ní ki pú-u diyindi din jítiǹ ayin kɔkɔee, 10an nín dàá ŋá pu bin bí yilpuee nì bin bí kitiŋ puee nì bin gítī bí kitiŋ taapuee, báà ŋma ń gbàan̄ bi-tabiŋyiliŋ pu kí nīn tɔ́ Yeesu yindi, 11ní báà ŋma kɔkɔ ń lì nì u-nyɔkɔn yii Yeesu Kriisitoo di sá ti-Dindaan, ní ti-baa Unimbɔti ń ká tinyool. 12An puee, m-bɔɔbi, kii m nín bí ni-cee ki ká ni tɔ́ Unimbɔti ŋyunti kamaa miŋyee, kɔŋkɔnnee m nín kpá ni-cee pu nee, ní nīn gbíntìi tɔ́-u míǹ gbīm gbim. Kii Unimbɔti nín fīī-ni puee ní nīn fàŋkí-u, kí nīn tūm̀maan ditundi. 13Kun puee Unimbɔti di bíī ŋáań ni-ni ditundi ki yàntī ni néeń u nín là miŋyee ki ŋáań míǹ. 14Tin kɔkɔ ni yaa bíī ŋáańee, ní taa nín̄ gbùkum̄ kí taa nín̄ cáá kunikpɔŋkpɔkɔu, 15an nín dàá ŋá pu bí taa ká ni-pu tiba, ní nīn bí circir ki sá Unimbɔti biyaamu mun kaa cáá ikpiti iba duulnya nib binikpitib nì bikiilliibi kansikinee. Ní nīn wāĺ duulnyan kii iŋmalbijaayee, 16kí nīn báakí Unimbɔti bɔti tin sá dimaŋfalee. Ni yaa ŋá mimmee, daliŋkin Kriisitoo dàá gítińee, m dāa mòɔǹ ní, an di dàá dàkà yii m-tundi nì m-pɔ́ɔǹtam kaa ŋá fam. 17Ni-fookiiu sá kii saraa un ni tìì Unimbɔtee ní. An yaa yíì, bi yaa kūū-mee, m-fatikuu di dāa kútí ni-saraau gbanti pu. An yaa lafun sá mimmee, an dāa mɔ́ɔkíǹ-mi, ní ni mun ń dāá kūtì m-pu tí fàal̀. 18Míǹ mbaantiim, ni mun dāa bí dipɔɔpindi poon ní man mun ń kūtì ni-pu tí fàal̀. 19Ti-Dindaan Yeesu yaa lèe, m máká yii an kaa làá yúntí m dàá tɔ̄ń Tiimootee ni-cee an nín dàá ŋá pu, u yaa láā fātìi gítìń ki máafì-mi ni nín bí lapu miŋyee, ḿ ká kunyannyaauee. 20Kun puee ubɔ kaa ti bí, úǹ baba di kútì m-pu ti cáá nlandɔkɔbaanti ki dàkafī ni-pu tikpil. 21Bin kɔkɔ kíǹee dàkafī bíǹ bi-ba bɔti pu ní kaa fātìi tɔ́ Yeesu Kriisitoo yati. 22Nimbi ni-ba nyí min ní Tiimootee gbanti nìn dàkā u-bimbimɔntiim, nì man nì u nín ŋáań ditundi ki sòoǹ Unimbɔti bɔti kii kibiki nì ki-baayee. 23M yaa láā béè tin poon m bée, m dàá tɔ̄ń-u ni-cee malaa. 24M máká ti-Dindaan pu yii, an kaa làá ti yúntí, mama m-ba dàá dāan̄ kí màntì ni-pu. 25M ká yii an máaǹ ḿ tɔ̄ń ni-cee m-nabiki Eepaflɔdiiti m-tɔntɔnjuti man nì un bɔ̃ɔ̃ dikɔndi puee, un ni nìn túnní m-cee, u cáań-mi tin nìn lɔ́ò-mi ni tútuǹní-mee. 26U nyàab̀ kí dāan̄ kí ká ni-kɔkɔ ní. U nín béè yii ni gbìl̄ yii u búŋkèe, an páb́-u tikpil. 27U lafun búŋkì tikpil, ali ki tɔ́ob́ ŋkúm, ama ní Unimbɔti súń u-saai, kaa sá úǹ baba saai, u súń ki kpáaǹ man mun saai, kunimbaau ń taa dāan̄ kí gítī kūtì kunimbaau pu. 28An puee m jìkì kí dū-u kí tɔ̄ń ni-cee malaa, an nín dàá ŋá pu, ni yaa gítī fātìi ká-uee, ni-pɔbiliŋ ń fàtīí tí sòŋkèe, ní man mun nimbaaku ń bàtī. 29Míǹ puee, u yaa bāańee, ní fɔ̃ɔ̃-u nì dipɔɔpiŋkpaandi ti-Dindaan pu. Binib bin bí kii un-uee, ni máaǹ kí nīn tɔ́-bi ní, 30kun puee Kriisitoo tundi puee fiii di péēkpá ú bàà kpú. Waa fāŋkì ŋkúm ki tútuǹ-mi ditutundi din, ni yaa bàà bí doo, an bàà sá ní tūtuǹ-mee.


text:
Micheline Calmy-Rey
Micheline Anne-Marie Calmy-Rey (ojoibi 8 July 1945) je oloselu ara Switzerland to di olori fun Eka Ijoba Apapo fun Oro Okere — eyun, alakoso oro okere orile-ede Switzerland. O tun je ikan ninu Igbimo Ijoba Apapo Switzerland lati 2002, ati Aare ni 2007.
Igba ewe ati ikeko[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Calmy-Rey je bibi ni Sion ni ibile Valais fun Charles ati Adeline Rey. Calmy-Rey gba iwe eri ni 1963 ni St. Maurice, ati iwe eri DEA ninu sayensi oloselu ni Institut de hautes études internationales (HEI) (Graduate Institute of International Studies) ni 1968. O wole oko ni 1966 ni gba to fe André Calmy. Won ni omo meji.


text:
Ìjẹ̀bú-Òde
Ijebu-Ode je ilu ni Naijiria ni Ipinle Ogun.
Àwọn àkóónú
ITAN IJEBU-ODE[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Orísìírísìí ni ìtàn tí à ń gbó nípa ìsèdá ìjèbú Òde. Sùgbón èyí tí ó wó pò jù nínú àwon ìtàn náà ni mo ménu bà yìí;
Aládùígbò ni Odùduwà àti Alárè jé ni apá ilè Lárúbáwá. Odùduwà ni a gbó pé ó kókó sí kúrò ní agbègbè náà wá sí Ilé-Ifẹ̀. Léhìn rè ni Alárè kúrò ní ilè Wàdáì; tí ó gba asálè Núbíà dé Ilé-Ifè, tí ó sì se “e-nlé-ń bèun o” fún Odùdùwà. Alárè fi omobìnrin rè kan Gbórowó, fún Odùduwà láti fi se aya. Léhìn èyí, ó gba ònà Ìseri dé Ìbesè, títí ó fi dúró ní Ìjèbú-Òde. Ajèbú àti Olóde jé lára àwon àtèlé Alárè. Fún isé ribiribi won fún ìlú ni a se so Ibùdó náà lórúko won - Ajèbú-Olóde. Àpèjá orúko yìí ni ó di Ìjèbú-Òde lónìí yìí.
Léhìn Alárè ni Lúwà (OLÙ-ÌWÀ) náà dé láti asálè Núbíà. Òun náà gba ònà Ilé-Ifè, ó sì yà kí Odùduwà. Lúwà àti Àlárè bí omokùnrin kòòkan. Osi ni omo Lúwà; Eginrin sì ni omo Alárè. Ní àsìkò yìí. Osìn tàbí Olójà ni à ń pe Olórí Ìjèbú-Òde.
Èdè àìyédè bé sílè láàárín Alárè àti Lúwà lórí, i eni tí yóò je olójà. Nígbà tí wón to Ìfá lo lórí òrò yìí, ó fí yé won pé eni tí yóò je olórí kòì tíì dè!.
Kò pé kò jìnnà, léhìn ikú Alárè àti Lúwà, ni àjèjì kan tí o múrá pàpà-rere wòlú. Ònà Ondó ni àjèji yíí gbà wo ìlú. Kò pé, ìròhìn ti tàn ká pé àjìji kán fé gbógun wòlú. Èyí ni ó mú Apèbí (Olóyè pàtàkì kan ní ibùdó yìí) lo báa bóyá ijà ni ó bá wá ní tòótó. Àjèjì yìí kò fèsì lo báa bóyá ijà ni ó bá wá ní tòótó. Àjèjì yìí kò fèsì ju pé “Ìjà dà?. láti fi hàn pé òun kò bá ogun wá. Àjèjì náà fi yé wón pé Ògbòrògánńdá-Ajogun ni orúko òun. Ó jé omo Gbórówó tí í se omobìnrin Alárè tí ó fún Odùduwà fé ní Ilé-Ifè, Ipasè àwon ebí ìyáa rè ni Ògbòrògánńdà tò wá, léhìn ikú bàbá rè. Títí di òní, àdúgbò tí Apèbí tí pàdé Ògbòrògánńdà ni à ń pè ní ÌJÀDÀ.
Àpàbí lo fi tó olóyè àgbà Jaginrìn tí ó rán an nísé pé owó èrò ni àjèjì náà mú wá. Nígbà tí Jaginrìn bi Apèbí ibi tí àjèjì náà wà, Apèbí dáhùn pé “Oba-ńníta” (Oba wà ní ìta) nítorí ipò Óba ni ó rí i pé ó ye eni pàtàkì bí i tí Ògbòrògbánnńdà-Ajogun. Láti ìgbà yìí ni a tí mo Ògbòrògánńdà ní Obańníta, tí àjápè rè di Obańta di òní. Agbègbè tí Oníseémù ti lé òsà lo tí a fún Ògbòrògánńdà láti máa gbé ni ó júwe pé” ó tóó ró”- (Ibí yìí) tó láti dúró sí) ni à ń pè ní Ìtóòró di òní. Àdúgbò yìí ni a se òwón kan sí ní ìrántí Obańta, nítorí a kò mo bí ó se kú. Inú igbó kan ni tòsí Orù-Àwà ni a gbó pé ó rá sí.
Ògbórògbánńdá Ajogun (Obańta) gbé Winniadé, omo Osi níyàwó. Ósi yìí, bí a ti mò sáájú jé omo Lúwà. Obáńta sì jé omo-omo Alárè. Wón bí omokùnrin kan tí ó ń je Monigbùwà. Síbè aáwó tí ó wà láàárín Lúwà àti Alárè nípa óyè jíje kò í tán láàárín àwón ebí méjèèjì.
Láti fi òpin sí aáwò yìí, àwon ará ìlú ní kí Monigbùwà, omo Obańta, jáde rè ti se ní ojó kìíní. ‘Monigbùwà gbà láti se béè. Ó lo sí ìletò kan tí a mò sí Òdo, láti ibè ní ó sì ti padà wo ìlú pèlú ìfon àti orin. Ojó yìí ni a gbé adé fún Monígbùwà. Oùn ni ó jé eni àkókó ti ó je oyè Awùjalè - ‘A-mu-ìjà-ilè’-èyí ni eni tí ó parí ìjá tí ó bá nílè. Àpápè oyè yìí ni ó di Awùjalè dòní yìí. Títí di òní yìí ni enikéni tí a bá yàn gégé bí oba tuntun gbódò jáde ní ìlú lo sí Òdo, kí ó sì wo ìlú padà gégé bí i Monigbùwà àti Obańta kí ó tó ó gbadé.
Lára àwon olóyè pàtàkì-pàtàkì ní Ìjèbú-Òde ni Olísà Egbò, Àgbòn, Kakanfò, Jaginrìn àti Lápòekùn, tí wón jé óyè ìdílé. Àwon oyè bí i Ògbéni Ojà kìí se oyè ìdílé. Àwùjalè kokànléláàádóta ni a gbó pé ó wà lórí oyè báyìí.
Àwon Ìjèbú féràn láti máa je kókò àti òjòjò. Wón tún féràn lati máa fi ògìrì sí obè àti oúnje won mìíràn bíi ikókoré láti fún un ní adùn àjepónmulá.
ÈSIN[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Elésìn ìbílè ni àwon ènìyàn Ijèbú Òde ní ìgbà láíláí. Wón máa ń bo orísìírisìí òrìsà tí a ń bo ní gbogbo ilè Yorùbá bí i Ògún, Ifá, Èsù àti béè béè lo. Àwon òrìsà ìbílè bíi Agemo, Òrò, àti Obìnrin-Òjòwú wà pèlú. Lóde oní àwon èsìn ìbílè wònyí kò ranlè bíi ti àtijó, síbè a sì ń bo wón lójú méjèèjì. Èsìn Mùsùlùnì ni òpò àwon ará Ìjèbú-Òde ń se báyìí. Mosálásí kan wà ní àdúgbò Òyìngbò tí ó jé òkan nínú mósálásí tí ó tóbi jù ni apá ìwó oòrùn Afríka.
Àwon elésìn àtèlé Krístì Lórísìírísìí kò gbéhìn. Àwon náà pò ní iba tiwon. Àwon ìjo Àgùdà tilè fi Ìjèbú Òde se ibùjúkóó fún dáyósíìsì ti ekùn Ìjèbú.
ADUGBO[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
1. Àdúgbò: Itaolówájodá Ìtùmò: Àdúgbò yìí ni àwon ìjòyè Oba ìlú yìí tí a ń pè ni olówá tè dí, ti won si ń se ìjoba lórí àwon ènìyàn tó wà ládùgbó yìí
2. Àdúgbò: Olíwòro Ìtùmò: Àdúgbò yìí ni ojúbo òrìsà alá wà tétètélè, Àwon àwòrò òrìsà yìí ni ó te àdúgbò yìí dó.
3. Àdúgbò: Ìdóbì Ìtùmò: Igi obì púpò ni àwon tó te àdúgbò yìí bá nígbà ti wón fé te ìbè dó.
4. Àdúgbò: Ìtaòsù Ìtùmò: Àdúgbò yìí ni ojúbo òrìsà òsù wa. ni tori pe ibí yìí ni wón ti ń bo òrìsà yìí ni wón se ń pe e ni ìta òsù.
5. Àdúgbò: Imèpè Ìtùmò: Igi òpe púpò ni àwon tó te àdúgbò yìí ban i ibi yìí nígbà tí wón fé te ibè dó
6. Àdúgbò: Ayegun Ìtùmò: Àdúgbò yìí ni òkan lára àwon akoni ode to máa ń ye ojó ogun ti awon olóde yòókù bá ti dá síwájú tè dó ìdí niyìí tí won fi ń pe àdúgbò yìí ni Ayegun.
7. Àdúgbò: Ìtalápò Ìtùmò: Awon ounje orisirisi tí a dì sínú àpò bii àgbàdo, ìyo, ni àwon ara àgbègbè máà ń gbé wá si àdúgbò yìí wá lati tà kí ó tó di àdúgbò. Wón si máà ń na ojà ni àdúgbò yìí títí di òní yìí .
8. Àdúgbò: Ìsasà Ìtùmò: Isé ìkokò mímo ni isé àwon to té àdúgbò yìí dó. Díè lára àwon omo omo won si ń se ìsé yìí
9. Àdúgbò: Ìta Òsùgbó Ìtùmò: Àdúgbò yìí ni àwon Olósùgbó ti máà ń se ìpàdé. Níbè ni ilé ìpàdé wón wa, kí ó tó di pé won te ibè dó.
10. Àdúgbò: Ìsesí Ìtùmò: Ibí yìí ni ójúbo osi esi wà télètélè kí o to di pé won te ibè do tí o si dí àdúgbò ojúbo osi yìí si wa níbè títí dònìí.
11. Àdúgbò: Ìta Opó Ìtùmò: Àwon Opó ni won máà ń na ojà yìí ni alaalé. Òríta ti wón ń náà yìí ni o di adúgbò, ti wón si ń pe ni ìtà opó. Wón si máà ń ná ojà alé ni àdúgbò yìí títí dònìí
12. Àdúgbò: Molípáà Ìtùmò: Okunrin kan tó mú opà dání ló te apá ibí yìí dó. Ìtàn so fún wa pé àpá ase Oba ìlú ibòmíìràn ló mu dàni nígbà tí o ń bo, àwon kan tilè so pé Àremo oba ìlú náà ni. Nígbà tí o, fé te àdúgbò náà do ó mú òpá yìí dá ni, Ìdí niyìí tó fi je pé won ń je oba ni àdúgbò náà títí di òní yìí
13. Àdúgbò: Ìtóòrò Ìtùmò: Ìtàn so fún wa pé omi nigbogbo àdúgbò yìí teletélè kí ó to dí pe wón te ibè do. Okunrin akoni ti a ń pè ni òró ni o pé ofò tí ó sì le omi náà lo. Ìdí nìyìí ti a fi ń pé àdúgbò náà ni Ìtóòró.
14. Àdúgbò: Olóde Ìtùmò: Ibí yìí ni òkan lára àwon akoni tó te ìlú yii dó kokó dúró si kó tó dip é ó wo àárin ìlú lo. Nígbà ti ijà dé láàrin òun àti àwon tí wón fo wo ìlú yìí, o bínú pàdà si ibi yìí o si wolè. Ìdí niyìí tí wón fi ń pe àdúgbò naa ni Olóde. Oórì okùnrin yìí si wà níbè títí dòníì.
15. Àdúgbò: Odò Èsà Ìtùmò: Eégún kan ti won ń pè ni obrinrin ojòwú ní o te ibí yìí dó. Èégún Odoodún ni eégún máà ń jáde ni àdúgbò yìí títí donii. Ìdí igi ìrókò ni won fi se ojúbo eégún yìí Igi ìrókò yii wà níbè títí dónì yìí.
16. Àdúgbò: Ìdépo Ìtùmò: Isé epo ni àwon to te àdúgbò yìí yàn láàyò léyìn tí wón ti dó síbè. Bí o tilè jé pé won kò se ise epó níbè mó, won si ń ná ojà epo níbè titi dò níí.
17. Àdúgbò: Fìdípòtè Ìtùmò: Lára àwon ìjòyè oba Gbélébùwà àkókó tí won kò fara mo on pé kí wón pa Oba náà ni won wa te àdúgbò yìí dó léyìn ti wón kúrò ni ààfún.
18. Àdúgbò: Apèbi Ìtùmò: Oríta yìí ni àwon ìjoyè Oba Gbétebùwá àkókó péjo sí láti bi ara won ohun ti o ye kí àwon se fún oba náà.
19. Àdúgbò: Ìdéwòn Ìtùmò: Ìtàn so gún wa pé nígbà tí wín fe te ibí yìí dó, wón bá òrìsà kan níbè tó dé adé sórí tó sì fi èwòn onírin se ileke owó àti tí esè. Ìdí ni yìí ti à fi máà ń yan Oba láti ìdílé enití ó te àdúgbò náà dó. Ìdílè yìí náà tílè ni ààfún tí a ń pè ni ààfin Òba ìdéwon.
20. Àdúgbò: Ìta Àfín Ìtùmò: Ìtàn so fún wa pé bí ó tilè jé pé èrúktí o té àdúgbò yìí do kii se àfín, sùgbón gbogbo àwon omo tí won bi láti ìdílè enití o te àdúgbò náà do je àfín. Nígbà ti won lo bi ifá wo, Ifá ni ki won máà bo Obàtálá ni ìdílé náà, láti ìgbà náà lo ni won ti ń bo Obàtálá ni ìdílè yìí. Ti o bad i àsìkò odún òrìsà yìí, àríyá ni fún gbogbo àwon omo àdúgbò yìí àti fún ìlú pàápàá.
Itoka[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- C.O. Onanuga (1981), ‘Ìlú Ìjèbú-Òde’, láti inú ‘Odún Òrìsà Agemo ní Agbègbè Ìjèbú-Òde.’, Àpilèko fún Oyè Bíeè, DALL. OAU, Ifè, Nigeria, ojú-ìwé 3-6


text:
Èdè Gẹ̀ẹ́sì Áfríkà Amẹ́ríkà
Àpèjá AAVE duro fun African-American Vernacular English, ìyen ni, ede Geesi tí àwon ọmọ Afrika Amerika n so ni ile Amerika. Òkan nínú àwon èdè àdúgbò ni. Àwon orúko mìíràn tí wón tún ń pe èdè yìí ni Black English Vernacular (BEV), Afro-American English àti Black English. Àwon àmì ìdámò èdè yìí ni pé won kì í lo ‘s’ tí ó jé àtóka eni kéta eyo, bí àpeere, She walk , won kìí lo be, bí àpeere, They real fine. wón sì máa ń lo be láti tóka ibá atérere bárakú, bí àpeere, Sometime they be walking round here. A kò le so pàtò ibi tí èdè yìí ti sè. Àwon kan so pé láti ara kirio (Creole) ni sùgbón àbùdá rè kòòkan tí a ń se àkíyèsí rè lára èdè Gèési tí won ń so ní gusu Àméríkà jé kí àwon kan gbà pé láti ara èdè Gèésì ni ó ti wáyé. Èdè yìí wá ní àbùdá tirè nígbà tí àwon dúdú kojá sí àwon ìlú ńláńlá. wón wá ń lo èdè yìí gégé bí àmì àdámò fún ara won.


text: 1Dɔɔ ŋwùnù nà yá na faàìn màlùŋ nde siin kùláì gbǐn nù sa. Naì duulì tɛmu ye, kpedeó na gbǐlàì wòlù kpedeó na tɔɔwò, kpedeó na tɛmu wòlu bɛlɛ wɔ̀ya wòì. 2Nà kìi Ŋgàla wɔ saba lɛ kàí dè mùnɛ̀ jɛ́ wóó sɛlɛ́ìn ka nyàlìn nímí dè kìi. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, e faàìn nù nà wolo ve nù, na sà sɛlɛ nu wolo. 3Ŋgàla jàkúìn ka è tɛmu è nɛ̀, "Nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ wɔ kùlà kùla kàíì sɛ ya. Na bulúì nà Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ sɛ ya na sì jɛ́ wɔ kùlà kùlà dè kàí." 4Nà jì Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ bò wɔ́ dè túúléɔ̀ wɔ́ ka wòlù lɔ̀ɔn fɔŋwù ni, wòlíì sadí wɔ̀ jàdè faàìn. Kɛ́ Ŋgàla kàlàdí wɔ̀ faàn èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wɔ sɛlɛ nu ŋwɔmu ŋwɔmùì dè. 5Na sɛlɛ̀ wolàì túúlíì wó kwali è nù lɔ̀ɔn fɔŋwù, ŋwɔnɔ̀ wò dè na Ŋgàla wɔ saaɤa ku kamàì bo tavàìnù. Nà dè Ŋgàla wɔi saaɤa saàìnù Ŋgàla wɔ́ dè e jàde faain dùmànù Kolàì wɔ saaláà nù. 6Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, Ŋgàla jàkúìn nɛ̀, "Nà sà ya! Mà dè túúlé sɔŋwɔ bìbíɔ̀ Sanyɔ jɛ̌ɛ̀ nu funànù, èè dè túúlé má júwàì è dè túúlé bulu bulúì. Ŋwɔnɔ̀ wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ funai ve wɔ̀ wɔ̌ wɔ̀ tɛ̀ɛ̀mì kamà." 7Nàí ná dè Jisɛ̀ wɔ funàì nyɔɔ́ò túúlé wɔ̀lɔ́ sɛlɛ nu ŋwɔmu ŋwɔmùì dè nà jɔ̀ɔ̀. Kɛ́ wòló ŋwùnù wòì wɔ̀ funàì, "Túúléè bo tawo nyɔɔ́ò wó jɛdí è wò nɛ̀ èì kàí dè, èè dedí naà dè túúlé bulu bulúì é kan dí bóè dè." 8Nɛ̀ mùndí Ŋgàla jàkúìn dídɛ̀ɛ̀ tɛmu è è nɛ̀, "Àa túúlé dè wòlù tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ ba ve è. Túúlé wɔ̀lɔ́ nɛ̀ ve è wòlù tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ bùlù." Wò badí èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wòì dí wòíì funàì. Ŋgàla wɔ kului sɛ̀lɛ̀ dedí nì wo ŋwùnù. 9Kɛ́ nà Ŋgàla kàlàdí faàn. Nà nà dè saaɤa sa nyɔɔ́ò kada gbàáà ŋwùnù. Nà nà dè Ŋgàla wɔ faàn jèe wòlúò. Nà nà dè Ŋgàla wɔ wòlu bulu bulúò. Ŋwɔnɔ̀ na jòwóè dè nà kèlì Ŋgàla wɔ jòwò faain kàíì. Wɔ̀ wɔ̀ sadí nà kpindíì nù wɔ nyìnì nà wɔ dí de mɔ̀lì mɔ̀lì kàí gbàáà nù. 10Dúwai dɛ̀ɛ̀ nù nàó Ŋgàla wɔ wòlù dè. Kɛ́ nà dè naà wɔ wòlìì. È dedí dúwai dɛ̀ɛ̀ nù nàó Ŋgàla wɔ wòlu jààsɛŋ bàlà sɛ̀lɛ́ɛ̀ sì. Kɛ́ nà naà wɔ wòlu jààsɛŋ bàláà sà ya. 11Mì bàde kàíò nà, mà dè nai fɛlɛ̀nù èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, na tàode wɔ̀lɔ́ nu dè sɛ̀lɛ́ɛ̀, sɛlɛ̀ wolo mùnɛ̀ namu nyɔ̀ɔ̀ò wó wolòì tàvì wùlɛ̀ nù. Mà dè nai fɛlɛ̀nù na mɛni na faàn lɛ soo bi siin wòló nù é dè nà wòlu fuyó dè sɛ̀lɛ́ɛ̀ e sún. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wò ka nɔɔ̀ na nyináò kùlún kɔ̀nài dè. 12È ŋwùwà ve na kùlà kùláà e dè kàí wòlúò tidì wòì Jusi wóó dè. Dɔ̀ɔ̀ è nɛ̀ ve wò gbàvàì má na nyɛlɛ siìn dè, wò sà ve na nɛ̀lɛ kàí, wò tùwà ve Ŋgàla wɔ fǔìn nù gbàà wɔ ji sànyáà nù. 13Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀ sɛlɛ ŋwùnù, nà nyìnì wòlù eu jìja wòlúò gbǐn wòì. Nà nyìnì kada gbàáà wɔ wòì wɔ̀lɔ́ wɔ de kewu é dè de kewui gbǐn eu jìjà. 14Nà nyìnì kada gbàáà wɔ sǐɔ̀n wòì. Ŋgàla wɔ̀ wɔ̀ ŋwúnàì wɔ̀ wɔ̀ sa sɛlɛ siin nɛ̀ nyɔɔ́ò ku sɛlɛ̀, wɔ̀ sa mùndí nɛ̀lɛ kàí nyɔɔ́ò wòì kaaje. 15Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, Ŋgàla wɔ̀ kului sɛ̀lɛ́ɛ̀ dè, na kùlà kùla kàí è kalà sɛlɛ si sòlì nyɔɔ wúlú de susúò wo ŋwɔ́ì. 16Nà nɛ̀ na tàodéè mùnɛ̀ wòló sɛlɛ̀ èì wòì dè. Nàa jòwàì na sɛlɛ nu wolo sɛ̀lɛ́ɛ̀ màlùŋ nde eodè jàki gbǐla ŋwùnù. Kɛ́ na tàodéè nù nà dè kɔnyàì Ŋgàla jàdè. 17Nà yá wòlu gbǐn tɛ̀ɛ̀mì bì na jàvà nà bíò na ŋwààmù Ŋgàla, nà bì Lùuŋ kadáà bɛlɛ. 18Na jòwò nyɔɔ́ò nà nyìnì na wòlu nyɔɔ́ò wòì nà bì wo bɛlɛ gbulúì gbǐn nù. Èe dè nɔɔ̀ wòló wo kùlà kùla dè kàí. Kɛ́ nà nyìnì wòló pɛ́ wòì wo kùlà é kewui. 19Ŋgàla ka wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ gbɛ̀lɛ̀ wɔ́ kálí ve kulu mànɔwɔ́ɛ̀ e juwa juwáà jɔ̀ɔ̀ èì ŋwùwá wɔ́ sa è, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, wɔ̀ dè kulu de kùlànù Ŋgàla wɔ tàodéè nù. 20De sɛlɛ kàí kwá wòlù sà ve wɔ̀ kálí má kulu wo bìlì wɔ̀ wɔ nɛ̀lɛ siíìn ŋwùnù? Kɛ́ mù sà má mànɔwɔ èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, mù kùla kàí kùlà ya, ŋwɔnɔ̀ mu kálí kulu mùì kɔjɛ̀, sɛlɛ wɔ̀lɔ́ ka mù dɛ̀màì Ŋgàla sǐn ku. 21Sɛlɛ wɔ̀lɔ́ bulu ŋwùnù Ŋgàla kàlàdí nà faàn. Kolàì wɔ bulúì wɔ̀ sàdí mànɔwɔ na ŋwùnù. Ŋwɔnɔ̀ dɔɔ nɛ̀ɛ́ɛ̀ eodè wɔ̀ dedí nà sɛlɛ siyànù wɔ̀ nɛ̀ nà pɛ́ à ŋwànì wɔ kɔya bèéè bu. 22Wɔ̀ì dí sɛlɛ siìn gbǐn nɛ̀, wòlù gbǐn èì dí duulì wòì èì nyìnì e wolo wɔ̀ nùù. 23Wɔ̀ì dí wòì siìn dè wòì siìn sìnyà. Wɔ́ mànɔwɔdí wɔ̀ì dí tan wɔ̀ sa ve wɔníì tǔn. Kɛ́ wɔ̀ kàlàdí wɔ kulúì Ŋgàla wɔ̀ì wɔ́ dè telembo Sɛlɛ nu Seli Nyɔɔ́ɔ̀. 24Jisɛ̀ Kolàì wɔ bulúì wɔ̀ kàn dí nà sɛlɛ siíìn wɔ bɛ̀nì è tíì eodè wɔ̀lɔ́ à jì falan sɛlɛ siin bò, à nɛ̀ tàodè telembo gbulu nù. Wɔ mànɔwɔ sàáà faàìn nù wɔ̀ nà sɛlɛ̀ nù sa ya. 25Na sɛlɛ̀ woloó mùnɛ̀ bɛya bɛyai wòló wòó màlùŋ ya. Kɛ́ nà ja jèè bɛya bɛya eu Jìja Kìi Nyɔɔ́ɔ̀ bò wɔ́ dè nau jìja kìinù.


text:
Whoopi Goldberg
Whoopi Goldberg ( /ˈhwʊpi/; oruko abiso Caryn Elaine Johnson, November 13, 1955) je is an American alawada, osere, akorin-akoweorin, alakitiyan oloselu, ati olootu eto iforojomotoro-oro.
Goldberg se filmu akoko re pelu The Color Purple (1985) gege bi Celie, obinrin adulawo ti won seka si ni Guusu Amerika. O gba idaloruko fun Ebun Akademi fun Osere Obinrin Didarajulo be si ni o gba and won her first Ebun Wura Roboto re akoko fun ere re ninu filmu yi. Ni 1990, o sere bi Oda Mae Brown, abokusoro to unran okunrin oku kan lowo (Patrick Swayze) lati wa eni to seku pa ninu filmu Ghost. Ere re ninu filmu yi je ji o gba Ebun Wura Roboto re keji ati Ebun Akademi fun Osere Obinrin Keji Didarajulo. Awon filmu re miran tun ni Sister Act ati Sister Act 2, The Lion King, Made in America, How Stella Got Her Groove Back, Girl, Interrupted ati Rat Race, Star Trek: The Next Generation ati Jumpin' Jack Flash. Filmu to se gbeyin ni bi ohun fun Stretch ninu Toy Story 3.
Goldberg ti je didaloruko fun Ebun Emmy 13 fun ise re lori telifisan. Ohun lo je atokun eto ere-ibere telifisan Hollywood Squares lati 1998 de 2004. O ti je olootu eto iforojomitoro-oro ori telifisan The View lati 2007. Goldberg ti gba Ebun Grammy kan, Ebun Emmy meji, Ebun Wura Roboto meji, Ebun Tony kan, ati Ebun Oscar kan. Bakanna, Goldberg tun gba Ebun Akademi Filmu Britani kan, four Ebun Asayan People's merin be sini o ti gba eye pelu irawo lori Ojuona Agbajumo Hollywood ati ikan larin awon eniyan die ti won ti gba Ebun Oscar, Emmy, Grammy, ati Tony.


text: 1Kriisitoo nyántì-ti kuyuŋun tí nīn tɔ́ ti-ba ní. Míǹ puee, ní nīn bímaan dibatɔlee ni, kí taa gítī kɔ́ kuyuŋun. 2Ní pīlfìmaan-mi! Man Pɔɔl bíī tùkù-ni yii, ni yaa yāntì bi gíí-nee, naa ti bíī páatí tiba Kriisitoo pu. 3M dàá gítī bùsì kí tùkù uninja sá kamaa un yaa yāntì bi gíí-uee, yii an bàlfī ú nīn ŋúb́ Mooisi marab kɔkɔ ní. 4Nimbi bin kɔkɔ nyàab̀ kí nīn bí deedee Unimbɔti nimiin nì marab ŋúbitam puee, ni nì Kriisitoo yākatì tɔbin, ni nyáń Unimbɔti bìintamin. 5An yaa sá timbee, ti máká ní ki kā ki cí kí kpántí deedeedambi Unimbɔti nimiin, kun puee ti fɔ̃ɔ̃ Kriisitoo ki kíí ní Unimbɔti Fām bí ti-ni. 6A yaa kpántì Yeesu Kriisitoo yɔuee, a yaa gííyaaa a yaa kaa gííyaaa, an kaa páb́, kun di páb́ee di sá a-fookiiu ń nīn tūǹ ditundi nì dineendi. 7Ni nìn còom̄ tiŋan. Ŋma di līkiǹ-ni ní gbèen̄ kí taa ti gbìl̄ kí tīiǹ ibaamɔn ní? 8An kaa sá un di yíì-ni ní nīn nɔ́ɔ́-uee cee ní tíǹ nyánní. 9Kpɔnɔ nyɔkɔŋu fiii di yàntī kpɔnɔ saabu kɔkɔ jɔ́ḿ. 10Ama man máká ni-pu yii ti-Dindaan puee naa làá kpántí ni-landɔkɔi. Un di yaa cáań fìkìlfikil ni-kansikinee, báà udaan yaa yāntì ki sá un, ditafadaaldi dɔ̄ ki cí-u. 11Nnabiyaamu, m yaan bíī tùkù binib yii an máaǹ bí gííyee, ba pu ní bi bàà gítī páb̀-mi? M yaan lī míǹ, Kriisitoo dɔpuntikaaŋu bɔti kaa bàà sá tibɔti tin páb̀ binibee. 12M bàà là bin páb́-ni ní gííyee ń cù bí fàatī-bi. 13Míǹ puee, nnabiyaamu, ni ká yii Unimbɔti yíiń nimbi ní nīn bí dibatɔlin. Ní taa lákatí dibatɔlee pu kí nīn ŋáań min ni-bimbikpitim sée, ama ní nīn néeń tɔb kí nīn tútuǹ tɔb. 14Di sá yii marab kɔkɔ taapu di sá unee, yii: “Á nīn néeń a-juti kii sii a-bee.” 15Ní kpèè tiŋan: ni yaa bí ki júntí tɔb ki cátikí tɔbee, ni dàá kúntí tɔb dee. 16Tin m tùkù-nee di sá yii ní yàntī Unimbɔti Fām ń kpòotī-ni, kí taa nín̄ nɔ́ɔ́ min ni-bimbikpitim bàlfēe. 17Di sá yii, ti-bimbikpitim nín là min miŋyee, Unimbɔti Fām kaa là míǹ, ní min min Unimbɔti Fām lèe, ti-bimbikpitim mun kaa là míǹ. Tiwan tilee jáaǹ tɔb ní. An di yì-tì ní taa ŋūǹ kí ŋá min ti bàà là kí ŋée. 18Ama Unimbɔti Fām yaa kpòotī-nee, naa ti bí Mooisi marab taapu. 19An kaa pɔ̄ɔ̄ á béé mbimbikpitim nín tūǹ atuun ŋiŋyee: míǹ di sá tilaakpaal, tijɔkɔndi, bimaramɔntiibi fátam, 20diwaatootil, dinyɔɔjil, kináŋ, kujaau, kudòŋu diŋuul, ikummunti, diyakatil, digàntil, 21nnimidiki, ndanyoon, mpoo, nì tin kɔkɔ náań nì tibɔti neeyee. Kii m nín nìn tùkū-ni puee, m tí bíī kpáafí-ni yii bin ŋáań an bɔti gbantee kaa dāa kɔ́ò Unimbɔti beelin. 22Ama, dibil din Unimbɔti Fām yàntī unil ń lòoǹee di sá dineendi, dipɔɔpindi, ŋgbansɔŋfi, kimɔtii, á nīn sūǹ binib saai, kí nīn ŋáań tiŋan, kí nīn bí deedee, 23kí nīn mɔ̄, kí ŋúb́ a-ba. Mara ubɔ kaa bí ki jáà nì an bɔti gbanti. 24Di sá yii Yeesu Kriisitoo yab dū bi-bimbikpitim nì tin mi néeń ki lèe ki kpáá ndɔpuntikaa pu. 25Unimbɔti Fām nín tīī-ti dimaŋfalee, tí yàntī u-Fāmee ń kpòotī ti-bimbim mun. 26Tí taa nín̄ yòontí ti-ba yilpu, kí taa nín̄ tákà tɔb tibɔti, kí taa nín̄ cáá ipoompoon tɔb pu.


text: 1Nnabiyaamu, m pàkā yii m bíī sòoǹ nì binib bin nyí marabee ní. Ni nyí yii mara cáá mpɔn unil pu ŋyunti ŋun u dáá bí dimaŋfalinee ŋmaniŋma ní. 2Míǹ ní, unimpu yaa mɔ́ǹ ticatee, mara bɔ́ob́-u ki nákaǹ u-cal ŋyunti ŋun u dáá bí dimaŋfalinee. U-cal yaa kpíìyee, mara bútì-u ki nákatiǹ u-cal un u nìn nákée dee. 3Mimmee, unimpu cal yaa dáá bí, kaa kpíì, u yaa yíkìi mɔ́ǹ ubɔee, bi ŋūǹ kí yíiń-u kinimpulaakpaai. U-cal yaa kpíìyee, mara un bɔ́ob́-u ki nákaǹ u-calee cúū bútì dee, u ŋūǹ kí mɔ̄ǹ uninjapɔɔn ubɔ. Niinee, baa ti yíì-u kilaakpaai. 4M-nabiyaamu, míǹ mbaantiim, ni nín kpáfì ki kpíì nì Kriisitoo puee, ni-kúmee yākatì ni nì marab kansikin. Kɔŋkɔnnee, ni kíǹ ki sá Kriisitoo un fīkitì ditaŋkpiilinee yab ní; tí lòoǹ abimɔnti kí tīī Unimbɔti. 5Dooooyee, ti nín nìn dáá bí ki ŋáań ti-ba lammee, marab nìn tútuǹ ti-landɔkɔkpitii in téekí-ti, ti ŋáań atuun ŋin cáǹ-ti ŋkúminee. 6Dooooyee, marab nìn cúú-ti kuyuŋu, ama kɔŋkɔnnee ti yākatì tɔbin, baa ti cáá ti-pu mpɔn, ti tɔ́ ti-ba. Míǹ puee, ti ŋūǹ kí tɔ̄ ditundi min ní Unimbɔti Fām kpòotī-tee, an kaa ti sá min min takalda poon marab nìn kpòotī-ti dooooyee. 7Mimmee, tí lì yii ba? Marab sá ikpiti deeyaaa? Aayee kpataaa! An yaa kaa sá marab pu maa bàà nyí kun di sá ikpitee. Di sá yii marab yaa kaan lī yii: “Á taa nín̄ cáá nnimitaataam”, maa bàà nyí kun bi yíì nnimitaataamee. 8Marab lī mimmee, ní tikpitil ká nsan kí kɔ́ǹ-mi tiwan kɔkɔ nnimitaataam. Di sá yii, marab yaa kpée, ikpiti kaa cáá mpɔn. 9Doooo min marab nìn kpée, m nìn bí dimaŋfalin, ní marab nín bāańee, ikpiti dɔ́miń ki fɔ̃ɔ̃ mpaan, 10ní man kpíì. Mimmee, marab bin bàà sá ukpootil kí cáá-mi dimaŋfalinee fātìi téé-mi ki tɔ́ ŋkúmin. 11Ní ikpiti dī marab pu ki ká nsan ki kíil̀-mi ki kūū-mi marab gbanti pu. 12Marab bi-ba bí circir, ní isaŋki in bi sáŋkí-tee mun bí circir ki bí deedee ki ŋān̄. 13Mimmee, tin sá tiwammɔntiilee di cáań-mi ŋkúmaaan? Aayee, kpataaa. An sá ikpiti di cáań míǹ, ki dūu dīń tiwammɔntiil pu ki kūū-mi, ki dàkā i nín sá ikpiti iŋyee mbaamɔmin. Marab puee, ti béè yii ikpiti kaa lafun sàafì. 14Ti nyí yii marab lafun sá Unimbɔti wanti. Ama ní man sá nniwuŋgban, ikpiti dá-mi, m sá i-yumbuu. 15Maa nyí tin m ŋáańee, kun puee maa ŋáań tin m bàà là kí ŋée, ní ki ŋáań tin tin m ná, kaa bàà là kí ŋée. 16M yaa bíī ŋáań tin tin maa là kí ŋée, mimmee m béè yii marab ŋān̄ dee. 17Mimmee, an dàkà yii an kaa sá man m-ba di bíī ŋáań tikpitil, an sá ikpiti in bí m-nee di ŋáań. 18M nyí tiŋman yii tiŋan kaa bí m-ni, an dàkà yii m-wuntin. Nì min kɔkɔ m bàà cáá nlandɔkɔmɔnti kí ŋá tiŋanee, mpɔn kpá ḿ ŋmā kí ŋá. 19Tiŋan tin m bàà là kí ŋée, maa ŋáań tíǹ, tikpitil tin maa bàà là kí ŋée, tíǹ ní m ŋáań. 20Mimmee, m yaa bíī ŋáań tin tin maa bàà là kí ŋée, an kaa ti sá mama m-ba di bíī ŋáań, an sá ikpiti in bí m-nee di bíī ŋáań. 21M dáań ki ká yii m yaa làá ŋá tiŋanee, maa ŋūǹ, see ikpiti ní m ŋūǹ kí ŋá. 22M-pɔbilinee, Unimbɔti marab di fáatì-mi, 23ama m ká yii mpɔn ŋubɔ bí m-wunti nì ti-jaŋŋin ki jáaǹ kun kun m-landɔkɔŋu fáatèe, ki dū-mi ki nyáfiǹ ikpiti pɔŋŋu ŋun bí m-wuntinee. 24Man niminaamandi neeee! Tiwun nee dátí-mi ki cáǹ ŋkúmin, ŋma di dàá fīī-mi kí líí? 25Tí jāam̀maan Unimbɔti ti-Dindaan Yeesu Kriisitoo un fìil̄-tee pu! Mimmee, m-landɔkɔŋu poonee m bàà là kí nɔ́ɔ́ Unimbɔti marab, ama iwɔfi in bí m-wuntinee là kí nɔ́ɔ́ ikpiti.


text: 1M dàá tí yòon̄ tibɔŋmantikaal tiba. Di sá yii un dàá fɔ̃ɔ̃ u-baa gaajawantee yaa dáá sá kibikee, baa ŋūǹ kí gàntī u nì uyumbu, ama ú mun di yì tikɔkɔ. 2U dáá bí binib bin ŋúb́-u ki kpèé u-wantee taapu ní ki cí ŋyunti ŋun u-baa yɔ́oǹee ń dāá bàń. 3Míǹ mbaantiim, ŋyunti ŋun taa láá béè Kriisitoo saŋŋuee ti nìn sá duulnya marab yumbui ní. 4An sāā ŋyunti bāańee, ní Unimbɔti túnní u-Jipɔɔn ní ki yāntì unimpu màl̄-u, ní ú mun bí Juuda yab marab taapu, 5an nín dàá ŋá pu ú fīī timbi bin bí mara taapuee kí dū-ti kí kpántí Unimbɔti biyaamuee. 6Kun dàkà yii ni lafun sá u-biyaamuee di sá Unimbɔti túnní u-Jipɔɔn Fām ti-pɔbiliŋin, míǹ di yì-tì ti yíì-u yii: “Ti-Baa.” 7Míǹ puee, aa ti sá uyumbu, a kíǹ ki sá u-biki ní. A nín sá u-bikee puee, ní u tìì-si u-gaajawanti. 8Dooooyee, naa nìn nyí Unimbɔti ní ki nìn sá awaa yumbui, awaa ŋin kaa sá Unimbɔti, kaa máaǹ bí nɔ́ɔ́-ŋee. 9Kɔŋkɔnnee, ni béè Unimbɔti, an dàkà yii Unimbɔti di béè-ni. Ba ŋá ní ni gítī là kí gítí duulnya marab bin kaa cáá mpɔn, kaa bí tibanee taapu kí nīn sá bi-yumbui kii dooooyee? 10Ni gàntī iwiin iba yii i sá ikpaan, ki gàntī iŋmal nì iyunti nì abin mbaantiim. 11An puee, m fàŋkí yii digìńdi din m gīī ni-puee ń taa ŋá fam. 12Nnabiyaamu, m mèé-ni yii ní nīn bímaan kii mamee, ali kii man mun nín nìn gíiǹ m-ba kii nimbee. Ama naa ŋá-mi tibeeee! 13Ni nyí yii m-weeni di nìn yāntì m sòon̄ nì ni tibɔmɔntiil mpeepeekaam. 14Nì min kamaa m-weeniee bàà nìn ŋūǹ kí yàntī ní gīiǹ-mee, naa kpēē-mi famaaan kaa núutiǹ-mi. Ali gba, ni nìn gítī fɔ̃ɔ̃-mi kii Unimbɔti tūuŋŋuaaa Yeesu Kriisitoo u-bee. 15Ba ŋá ní an kaa ti mɔ̄ǹ-ni kii dooooyee? Di sá yii m ŋūǹ kí sòoǹ ni-pu yii, ni yaan ŋūǹ, ni bàà lèekī ni-nimiliŋ kí tīī-mi. 16Ibaamɔn in m sòoǹ nì nee puee ní naa ti là m-bɔtaaa? 17Binib nee nín cáá bi-ba ki nākantíǹ-ni dinakándi diŋyee, dàá sá dimɔntiil, bi là kí yàkatī man nì ni kansikin ní, kí dáaliń-ni kí nákaǹ bi-ba. 18An máaǹ tin ŋān̄ee pu ní unil ń dū u-ba kí nákaǹ-si kí nīn cá jaanjaan, kaa sá m yaa bí ni-kansikinee baba. 19M-bineeŋkaamu, an tí wù-mi tikpil kii imatiŋweenee kí nīn cí ŋyunti ŋun ni dàá dāá kpántí kii Kriisitoo nín bí puee. 20M yaan bímaan ni-kansikin ŋyunti nee kí ŋmā kí béé m nín dàá sòoǹ-ni puee! Kɔŋkɔnnee, m bíī yáliŋkí ni-pu. 21Nimbi bin là kí nīn bí Mooisi marab taapuee, tùkùmaan-mi, naa gbìl̀ marab takaldau poon bɔtaaa? 22Di sá yii an ŋmàn̄ yii Abraam nìn màl̄ mbininjabiyaamu muli, kiba sá unimpuyumbu biki ní kin kíǹee sá unimpu un yì u-bee biki. 23U màl̄ uyumbu biki nniyaamin, ama ní unimpu un yì u-bee biki màaltam sá Unimbɔti pòontam. 24Tibɔti nee ŋūǹ kí nīn sá-ti tibɔŋmantikaal: binimpoobi bili gbanti ŋūǹ kí dàkà min ní Unimbɔti nìn bɔ́ob́ u nì binib kansikinee. Bi nín nìn bɔ́ob́ tin Siinaayi jool puee di sá Agaar ní ki màal̀ ŋyumbubiyaamu. 25Agaar gbanti sá Siinaayi jool din bí Bilaalibub tiŋkinee, ní ki sá Jeerusaleem nì u-biyaamu mun bí kuyuŋun díǹ pu nan ní. 26Ama Jeerusaleem un bí yilpuee sá un yì u-bee, úǹ di sá timbi na. 27Kun puee an ŋmàn̄ yii: “Unimpuŋmaŋmanti un kaa ŋúń ki màl̄ ki kée, án nīn mɔ̄ǹ-si! Sii un kaa nìn nyí imatiŋween ki kée, á nīn kūuntí nì dipɔɔpindi! Kun puee unimpu un bi cāntèe màl̄ mbiyaamu ki jítiǹ unimpu un cáá calee.” 28Nnabiyaamu, míǹ ní nimbi sá Unimbɔti pòontam biyaamu, kii Isaaki nín nìn sá puee. 29Dooooyee, kibiki kin bi màl̄ nniyaaminee nìn páb̀ kibiki kin Unimbɔti Fām yāntì bi màl̄ee, ní ali nìn díǹ an gbíntìi sá míǹ ní. 30An ŋmàn̄ Unimbɔti takaldau poon yii ba ní? An ŋmàn̄ yii: “Jà unimpuyumbu nì u-biki, u-biki nì unimpu un yì u-bee biki kaa máaǹ kí yàkatī bi-baa gaajawanti.” 31Míǹ puee, m-nabiyaamu, timbi sá unimpu un yì u-bee biyaamu ní, taa sá unimpuyumbu biyaamu.


text:
ISO 3166-2
ISO 3166-2 ni apa opagun ISO 3166 to je titejadesiwe latowo International Organization for Standardization lati setumo àwon amioro fun awon oruko awon ipinsabe koko (f.a igberiko, agbegbe tabi ipinle) awon orile-ede ti won je siseniamioro ni ISO 3166-1. Oruko ifisise re ni Awon amioro fun isoju fun awon oruko orile-ede ati ipinlabe won - Apa 2: Amioro Ipinlabe Orile-ede. 1998 ni o koko je titejadesiwe.
Idi ISO 3166-2 ni lati fidimule opagun kariaye amioro oniletanomba kukuru ati ayasoto lati soju awon ipin amojuto awon orile-ede.


text:
Thomas Sankara
Thomas Isidore Noël Sankara (December 21, 1949 – October 15, 1987) jẹ́ Ààrẹ àti olórí orílẹ̀-èdè Burkina Faso (tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀ bi Upper Volta) láti 1983 dé 1987. Bákanná bó ṣe jẹ́ oníwà tófanimọ́ra, tí wọ́n gbógo fún nítorípé ó polongo ìlera àti ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, ó tún kọjú ìjà bo ọ̀pọ̀ àwọn ìwà ìmọtaraẹninìkan ní Burkina Faso.[2] Ó jẹ́ lílé kúrò lórí ìtẹ́ ó sì jẹ́ fífikúpa nínú coup d'état tí Blaise Compaoré ṣe ní October 15, 1987, èyí tí wọ́n gbàgbọ́ pé ó wá látọwọ́ ìlẹ̀ Fransi.
Àwọn àkóónú
Igba ewe[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Thomas Sankara jẹ́ ọmọkùnrin Marguerite Sankara (aláìsí ní March 6, 2000) àti Sambo Joseph Sankara (1919 – August 4, 2006), tó jẹ́ gendarme.[3] Ó jẹ́ Katoliki, "Thom'Sank" jẹ́ Silmi-Mossi, ẹ̀yà ènìyàn tó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìgbéyàwó láàrin àwọn okùnrin Mossi àti àwọn obìnrin Fulani afokojẹ̀. Àwọn Silmi-Mossi wà lára àwn tí kò ní ànfàníjùlọ nínú ẹ̀yà àwọn Mossi. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ́bẹ̀rẹ̀ ní Gaoua àtí ilé-ẹ̀kọ alákọ́dàgbà ní Bobo-Dioulasso, ìlú tó jẹ́ ìkẹjì ní Burkina Faso.
Baba re jagun pelu ile-ise adigun ile Fransi nigba Ogun Agbaye Keji, awon Nazi si timole. Ebi Sankara fe ko di alufa ijo Katoliki. Gege bi isun kan se so,[4] Sankara ko so igbagbo re nu ninu esin Katholiki botiwu ki ife re o je ninu isemarx. Bakanna o tun ni imo ninu Kurani.
Igba ise ologun[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Leyin ikeko ologun ni ile-eko alakodagba ni 1966, Sankara bere ise ologun re nigbato je omo odun 19, be sini leyin odun kan pere won ran lo si Madagascar lati lo fun ikeko oga ologun ni Antsirabe nibi to ti ri ijidide awon eniyan ni 1971 ati 1972. Nigba to pada si Upper Volta ni 1972, ni 1974 o ja ninu ogun bode to sele larin Upper Volta ati Mali.
O je eni to gbajumo larin awon eniyan ni Ouagadougou to je oluilu. O se e se ko je bayi nitoripe o ta gita (o wa ninu egbe olorin to n je "Tout-à-Coup Jazz") ati pe o feran awon kekeoloko.
Ni odun 1976 o di apase Commando Training Centre ni Pô. Ni odun yi kanna lo pade Blaise Compaoré ni Morocco. Nigba asiko Aare Colonel Saye Zerbo awon adipo odo oga ologun sedasile agbajo asiri to n je "Communist Officers' Group" (Regroupement des officiers communistes, or ROC) ti o ni ninu omo egbe re Henri Zongo, Jean-Baptiste Boukary Lingani, Compaoré ati Sankara.
Awon ipo ijoba[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Sankara je yiyan si ipo Akowe Abele fun Ifitonileti ninu ijoba ologun ni September 1981, nibi to ti n wa keke lo si awon ipade kabinet, sugbon o kosesile ni April 21, 1982 lati lodi si eyi to gba pe ijoba n wuwa lona to lodi si awon osise, nibi to ti wipe "Ki ijamba o ba awon ton fokun di awon eniyan mole!" ("Malheur à ceux qui baillonnent le peuple!")
Nigba ti ifipagbajoba to sele ni November 7, 1982 mu Major-Doctor Jean-Baptiste Ouédraogo sori aga, Sankara di alakoso agba ni January 1983, sugbon won le kuro ni May 17 won si ti mole leyin ibewo omo Aare Fransi to tun je agbamora oro Afrika Jean-Christophe Mitterrand. Bakanna won tun ti Henri Zongo ati Jean-Baptiste Boukary Lingani na mole, eyi fa ijidide awon araalu.
Aare[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ifipagbajoba ti Blaise Compaoré gbajo so Sankara di Aare ni August 4, 1983,[5] nigba to je omo odun 33. Itileyin fun coup d'état wa latowo Libya ti o ku die nigbana ki o gbogun ti France ni Chad[6]
Sankara ri ara re bi olujidide, o si mu apere re wa lati Cuba ati olori ologun ile Ghana, Flight Lt. Jerry Rawlings. Gege bi Aare, o polongo "Ijidide Toseluaraalu ati awon Eniyan" (Révolution démocratique et populaire, or RDP).
Ero nipa Ijidide je sisetumo latowo Sankara gege bi olodi-imperialisti ninu oro kan to so ni October 2, 1983, Discours d'orientation politique (DOP), ti olujose tosunmo Valère Somé ko fun. Awon etoilu re koju ija bo iwa ibaje, iranlowo itungigbin, idina iyan, ati lati ko ibi ara to ye si eko ati ilera.
Ikosenile ajemanu awon oloye[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Ijoba fagile opo agbara ti awon ijoye ni, agbara bi eto won lati owo ajemonu ati ise ofe. Awon CDR (Comités de Défense de la Révolution) je didasile bi awon agbajo opo awon eniyan, won si fun won ni awon ohun ija. Ni awon adugbo miran won di buburu won si di awon omoita adaluru. Ijoba Sankara tun gbedide ipe lati sise nise ologun to n je SERNAPO (Service National et Populaire). O se awon wonyi lati sebamu si agbara awon ologun.
Ni odun 1984, nigba ajodun odun kan ijoba re, o yi oruko Upper Volta si Burkina Faso, to tumosi "ile awon eniyan rere" lede Mossi ati Djula, ti won je awon ede meji gbangba julo nibe. Bakanna o tun fun ni asia tuntun ati orin oriki orile-ede tuntun (Une Seule Nuit).
Eto awo obinrin[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Sankara tun ni opo awon obinrin ninu ijoba re. Imudara ipo awon obinrin ni ikan ninu awon ise Sankara, eyi to je akoko iru re ni Iwoorun Afrika. Ijoba re fofinde ikomolabe obinrin, o taka si igbeyawopupo, o si sepolongo contraception. The Ijoba re ni o je akoko ni Afrika ti o ri ewu ti AIDS je fun awon eniyan Afrika.
Sankara se awon ohun tuntun to mu igbajumo ba ijoba re to si fa awon oniroyin agbaye lati kobi ara si ijoba re:
- O ta opo awon oko ijoba ti won je Mercedes o si so Renault 5 ( oko to dinwojulo ni Burkina Faso nigbana) di oko ibise ijoba fun awon alakoso;
- O sedasile awon eso obinrin awa kekeoloko ti won n so.
- Ni Ouagadougou, Sankara yi ile ipese awon ologun si supermarket ijoba ti gbogbo eniyan le lo raja nibe (supermarket akoko ni Burkina Faso).
Second Agacher strip war[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
In 1985 Burkina Faso organised a general population census. During the census some Fula camps in Mali were visited by mistake by Burkinabé census agents.[7] The Malian government claimed that the act was a violation of its sovereignty on the Agacher strip. Following efforts by Mali asking African leaders to pressure Sankara,[7] tensions erupted on Christmas Day 1985 in a war that lasted five days and killed about 100 people (most victims were civilians killed by a bomb dropped on the marketplace in Ouahigouya by a Malian MiG plane). The conflict is known as the "Christmas war" in Burkina Faso.
Ifikupa[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
On October 15, 1987 Sankara was killed with twelve other officials in a coup d'état organised by his former colleague, Compaoré. Deterioration in relations with neighbouring countries was one of the reasons given by Compaoré for his action. Prince Johnson, a former Liberian warlord allied to Charles Taylor, told Liberia's Truth and Reconciliation Commission (TRC) that it was engineered by Charles Taylor.[8] After the coup and although Sankara was known to be dead, some CDRs mounted an armed resistance to the army for several days.
Sankara was quickly buried in an unmarked grave. A week prior to his death Sankara addressed people and said that "while revolutionaries as individuals can be murdered, you cannot kill ideas."
Akiyesi ati itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Defining the scope of "adequate and effective remedies" under the International Covenant on Civil and Political Rights: Sankara v. Burkina Faso 1159/2003
- ↑ [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7045029.stm BBC NEWS | Africa | Burkina commemorates slain leader
- ↑ [1] [2]
- ↑ Bruno Jaffré
- ↑ The date may have been chosen for a symbolic purpose as the 194th anniversary of the Abolition of Feudal Privileges in France, but there is no evidence.
- ↑ Chad was at war with Libya. France was providing air support to Chad. According to some witnesses some French troops were involved in ground operations.
- ↑ 7.0 7.1 Bryant, Terry (2007). History's Greatest War. Global Media.
- ↑ US freed Taylor to overthrow Doe, Liberia's TRC hears
Iwe fun ekunrere[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- Thomas Sankara Speaks: The Burkina Faso Revolution, 1983-87, by Thomas Sankara, Pathfinder Press, 1988, ISBN 0-87348-527-0
- We Are the Heirs of the World's Revolutions: Speeches from the Burkina Faso Revolution 1983-87, by Thomas Sankara, Pathfinder Press, 2007, ISBN 0-87348-989-6
- Women's Liberation and the African Freedom Struggle (L'émancipation des femmes et la lutte de libération de l'Afrique), by Thomas Sankara, Pathfinder Press, 1990, ISBN 0-87348-585-8
- Vittorio Martinelli con Sofia Massai, La voce nel deserto, Zona Editrice, 2009
Awon ijapo Internet[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- African Revolutionary Thomas Sankara's Example Lives on by Demba Moussa Dembélé, International Journal of Socialist Renewal
- A Grisly Assassination That Will Not Stay Buried by Howard French, The New York Times, March 10 1997
- Burkina Faso Salutes "Africa's Che" Thomas Sankara Reuters UK, October 17 2007
- Interview With Aziz Fall On the Assassination of Thomas Sankara October 17 2007
- How Imperialist 'Aid' Blocks Development in Africa by Thomas Sankara, The Militant, April 13 2009


text: 1Vóá à naa, piigai boo gè iei vulà súú dẽe ló. Gbĩi gè iei gbò dõ̀ò nu Nyómá Káí, èlmà tõ̀ò dõ̀ò nu ge kọ́ bùlà Bàrì. 2Nen e a ló bel m dõòna kà dém bel gé ló bel nè Bàrì, náa ló bel nè gbò nen, boo bée kọ tọ́ọ̀ nen náa dã́ tẽ́ nu e a gé kọ́. A nyómá ní e a gé túe lomá nu e a di ke gũa é. 3Sõò nen e a kọ́ bùlà Bàrì ló bel e gbò nen dã́ tẽ́, vaá belá à nvèè bá nèva, nvèèva kpóó ló vaá nvèèva nyíe gbàà. 4Nen e a ló bel m dõòna kà dém bel nveè bá nè áá ńlẹ ló, sõò nen e a kọ́ bùlà Bàrì nveè bá nè zivè kà bõ̀òna ló Kráìst. 5À léémám̄ kọ dénè bọ̀ì ó loi bel m dõòna kà gbò dém bel, sõò à palà ge leemám̄ èlmà tõ̀ò gè kọ ó kọi bùlà Bàrì. Boo bée kọ nen e a kọ́ bùlà Bàrì palà ge dọ̀ bélè èl nen e a ló bel m dõòna kà dém bel, áá be kọ à íe nen e a é láá tàb nu e a kọ́, kọ bé belá é láá nvèè bá nè zivè kà bõ̀òna ló Kráìst. 6Be m̀ gboó dúi ló, e pá nà vígà, vaá ló bel m dõòna kà dém bel, mó kà bélè ní e m dọ̀ nèi é? Ním̄ dọ̀ tọ́ọ̀ kà bélè nèi, áá be ge kọ ḿ kọ́ nu e Bàrì beè kùùlà zogèm̄ kọ ḿ kọ́ nèi, à bè ge tú bug togó e Bàrì ném̄ lómá bel, à bè ge kọ́ bùlà Bàrì nèi, à bè ge nóòmài nu. 7Tú doolé ló gbò nu e bà ólò kpamá sọ́l, e a dú gbò nu e séi á gé gbàà, dìgà belí koò e bà ólò uuli à bè gòmà e bà ólò kpà. Be bu kà náa sẹlẹ kele íb mon, à é náà vaá nen nyímá ló mon bu kà e? 8Vaá be koò bé e bà uuli náa silà belí bé e koò bé ólò sẹlẹ mon naa, tọ́ọ̀ nen náa é kpènà ló bé. 9T̃ẽ̀ènè báá, be ò lói bel m dõòna kà dém bel e gbò nen náa dã́ tẽ́, tọ́ọ̀ nen náa é nyímá ló nu e o gé kọ́i. Dénè bọọ mon bel é pe gbàà fọ́ọ́lọ́. 10Kà tõ̀ò kele kele íb dém bel e a di bàlà booí, sõò náa íe tọ́ọ̀ kà e bè náa íe nu e a kọlà. 11Sõò be nda ním̄ dã́ dém bel e nen gé ló, m̀ é tú nen e a gé lóá kolmá nen kyáà ló nda, vaá ẹlẹ é tú nda kolmá nen kyáà ló ẹlẹ. 12Tã́gíní bé e a dú bọọ tàn ge iei dõ̀ò nu Nyómá Káíá, gbĩ́i gè iegii gbò ní e a é nveè bá nè ge tìb bõ̀òna ló Kráìst. 13Vóá à naa, nen e a ólò ló bel m dõòna kà dém bel, á tãàga ló Bàrì kọ Bàrì á neèe dõ̀ò nu ge láá tàb belá. 14Boo bée kọ be m̀ tãàgà ló Bàrì m dõòna kà dém bel, nà nyómá ní e a tãàga ló é, sõò nà bug náa síá tọ́ọ̀ kà tóm m tãàga lóá. 15Éé ní e m é gboó naa é? M̀ é tú nà nyómá tãàmà ló Bàrì, vaá m̀ túná gé nà bug tãàmànà gé. M̀ é tú nà nyómá ọlmá sọ́l, vaá m̀ túná gé nà bug ọlmana gé. 16Be ò tú áá nyómá õmá Bàrì zaa, à é náà vaá pọ́ì nen e a dìí zẹ̀ẹ̀ m bõ̀òna lóá láá aalá kọ “Á dì naa vó” tẹlẹ dẽe o tãàga ló gè ṍá Bàrì zaa, boo tṍó e bè náa nyímá ló nu e o gé kọ́ é? 17Kà bè o tãàga ló gè ṍá Bàrì zaaá dú lé, náa é nveè bá nè dõòna nen m tọ́ọ̀ sĩ́ deè. 18M̀ ṍà Bàrì zaa kọ nda palà ge ló bel m dõòna kà dém bel èl dénè bọ̀ì. 19Sõò zẹ̀ẹ̀ bõ̀òna ló kĩ e gbò nen bṍóná tãàga ló Bàrì, à é léémám̄ gè ló vòò súú mon bel e gbò nen dã́ tẽ́, m ge nóòmà nu dõòna gbò nen, èlmà ge ló gã́ bug bóó bóó mon bel m dõòna kà dém bel. 20Ó gá bugii togó belii gbò pá nvín, e pá nà vígà. Belii gbò pá nvín e bà náa nyímá tọ́ọ̀ nu kilma kĩ e pọ́lọ́ nu dì, sõò bugii togó belii gbò kà nen. 21Ba beè émí m Kpá Káí kọ Dõo kọ: “M̀ é tú gbò e bà ló dõòna kà gbò dém bel lomá bel nè pá nà gbò. M̀ é ló bel nèva tenmá gã́ pá dõòna kà dó, vaá kà bè tṍó e m náànà gé vó, pá nà gbò náa é gbannám̄ gé tṍ ló.” 22Vóá à naa, dõ̀ò nu ge ló bel m dõòna kà dém bel dú nu dòmà bá e a dì nè gbò e bà gáà dẹlẹ nyíe boo Kráìst, níì gbò e bà ni dẹlẹ́e nyíe boo nì, boo tṍó e dõ̀ò nu ge kọ́ bùlà Bàrì dú nu dòmà bá e a dì nè gbò e bà ni dẹlẹ nyíe boo Kráìst, níì gbò e bà gáà dẹlẹe nyíe boo nì. 23Be zivè kà bõ̀òna ló Kráìst gboó bõoná t̃ẽ̀ènè ke tõ̀ò vaá bu nen à gboó dàlà togó ló bel m dõòna kà dém bel, vaá pọ́ì nen à bè nen e bè à gáà dẹlẹ nyíe boo Kráìst à gboó dú bã̀va zẹ̀ẹ̀, é kọ náa é kọ dénè ọ̀và bọ dáa? 24Sõò be dénè nen gé kọ́ bùlà Bàrì tṍó e nen e bè à gáà dẹlẹ nyíe boo Kráìsta à bè pọ́ì nená dú bã̀va zẹ̀ẹ̀, dénè mon bel e a dã́á é náa kọ á tulàe dẽe kọ mè à dúè nen pọ́lọ́ e a diè kè bá bèèla bel Bàrì. 25Gbò nu e a di gṹá m a nyíe é gboó dọ bàlà kẽ, vaá à é gboó kumí sĩ́ kẽ tãàgà ló Bàrì kọ, “Kà kà kọ kè sĩ́ Bàrì dìí zẹ̀ẹ̀ kĩí!” 26Neenii nu e m gé kọ́í, e pá nà vígà. Tṍó e o bõònàì e o gé tãàgai ló Bàrì vaá ene nen à ié sọ́l e a é ọ́lí, dõòna nen à ie nu ge nóòmà, na nená à ie nu e Bàrì kùùlà zogèe kọ á kọ̀, dõòna nen à ié bel e a é ló m dõòna kà dém bel vaá dõòna nen à ié dõ̀ò nu ge tàb belá, naanii dénè nu boo bá e a é nveè bá nè bõ̀òna ló Kráìst. 27Be à íé gbò nen e a dì, e bà gbĩ́ gè ló bel m dõòna kà dém bel, bàà nen à bè taa nen, be à bọọ gè bọọ, á lò. Ene nen á ló tṍó e na nená ni ló lọ̀l, vaá dõòna nen á tàb nu e bà kọ́á. 28Sõò be tọ́ọ̀ nen e a é tab á gé kĩé, nen e a gé ló bel m dõòna kà dém belá á gá dàlà mon boo m bõ̀òna lóá, sõò á kìlmà mon kẽ vaá zọ̀ Bàrì lóá bel. 29Bàà nen à bè taa nen kọ́ bùlà Bàrì á ló bel, boo tṍó e dénè na gbòa á ẹ̀b m bel e bà lóá. 30Sõò be à íe dõòna nen e a dìí zẹ̀ẹ̀ e Bàrì kùùlà nu zogèe kọ á kọ̀, túá nen e a géè ló belá á elá. 31Dénè bọ̀ì é láá kọ́i bùlà Bàrì, sõò ene nen á kọ́ lọ̀l kọ bé dõòna nen kálá kọ̀, kọ bé bu nen nó nu lọl bá ene vaá nè agẹ nyíe ene. 32Nen e a íe dõ̀ò nu ge kọ́ bùlà Bàrì á lẹ̀ẹ̀là bel ló. 33Boo bée kọ Bàrì níì Bàrì laga laga nì, sõò ẹ̀ẹ̀ Bàrì fẹ́ẹ́ fẹẹ̀ ló. Dì belí bé e a dì naa m dénè bõ̀òna ló gbò nvín Bàrì, 34gbò pá bia á pĩi gã́va m gbò bõ̀òna ló. Deè á gé nèva kọ bà á ló bel, dì belí bé e Log pá Júù kọ́ naa kọ pá bia á tõo kè kẽ lẹ̀ẹ̀là pá gbálà. 35Be à íe nu e bà gbĩ́ gè dã́ tẽ́ ló, bà á bĩiná ba gbò dóm tṍó e bà ni íná be, boo bée kọ à dú nu kẹ́ẹ gè kọ̀ pá bia á ló bel m bõ̀òna ló Kráìst. 36É kọ mon bel Bàrì aa bá boolo lẹí? Sẹ̀ é kọ áá boolo ní e mon bel Bàrì ni íná ló é? 37Be à íe nen e a íe bùlà kọ mè ẹlẹ nen kọ́ bùlà Bàrì à bè kọ à íèè dõ̀ò nu Nyómá Káí, nená á nyímá kọ Dõò ní e a lẹ̀ẹ̀làm̄ kọ ḿ émí nuí mái é. 38Sõò be náa gban tṍ ló nuí, ó gá gbanííe tṍ ló. 39Vóá à naa, e pá nà vígà, piigai gbĩi gè iei dõ̀ò nu ge kọ́ bùlà Bàrì, vaá ó gá kuvii gè lói bel m dõòna kà dém bel. 40Naanii kọ̀láá kà nu boo bá e a bọ́ ló nè boo kúu.


text:
E WO NI AYE WA DAYI0 comments Posted by ajike at 4:33 AM
Awon oniwe iroyin se bebe lori oro arabirin Anita Hogan.Nje o ye ki enikeni gbe iru aworan yi sita rara,ki se asa tiwa ni ki a ma se awon iwa palapala wonyi.Se Anita ni ka bawi ni pe o ya aworan yi pelu ololufe re abi awon onibaje oniwe iroyin?e da soro yin
E wo tun niti jagidijagan yin0 comments Posted by ajike at 9:31 AM
Nje ki se pe aye nlo si opin bayi?e ko ri oun ti awon onise ibi fe se ni ilu geesi ni ose yin,afi ki oluwa maa so wa.E mi ko ro pe olorun ran enikeni lati ma ja ija iparun ti won nse yin.Tobaje pe ki se akisesi ti awon otelemuye se ni,eleyi ko ni a o ma wi.Kini ero pe orilede America abi Geesi le se lati dawo duro awon onija ipa yin ati pe se ilu kankan wa ti o roju nisiyin?
Iku Ogbeni Williams130 comments Posted by ajike at 5:22 AM
Sebi yoruba lo so pe bi ogiri ko lanu alangba ko le wobe,bi o ba je pe awa se oselu bi won ti se ni agbaye ni ati pe bi o ba o pa, boo ba bulese ti a nbe ka,awon kan yio ma wa ku enikeji won nitori alefa.Iku ogbeni williams yin ko ma gbodo di bi won se so ti ologbe Ige di.Awon agbofinro ko gbodo yo enikeni sile nitori pe,ibikibi ni iku re le ti wa,ki won mase daa duro si PDP nitori AD naa je alatako egbe ree ati pe nigba aye re-oju won ki koo.Kini irisi yin lori oro yin?
Ikini ni ile yoruba1 comments Posted by ajike at 8:12 AM
Eyin omo kaaro ojire,e ma je ki a gbagbe asa wa nitori pe a fe ma se bi oyinbo.Sebi omo onibi niran ni awa se,kilo wa de ti afe je ki asa wa paarun.Mo lo ri ore mi kan ni Hackney ni aro yin,nigba ti awon omo re jade simi,won kan nawo simi ati pe hello anti ni won se.Mo koo leese kese pe,emi ki se anti won nitori pe egbe iya won ni emi ati pe awon omo mi ju okankan won lo-ki won dobale ki mi bi ogidi omo yooruba-nigba ti awa ndagba gbogbo e ni ti o baju mama wa lo mama ni. Mo ri pe inu won ko dun simi titi ti mo fi lo sugbon mo ti se temi bi omo kaaro ojire.Mama won rerin muse,o si sope o dara to je emi ni mo so fun won,nitori awon ti gbiyanju titi ki won le mo kikini ni tile wa sugbon won ko gbo.
Kini e ri si eyi?
Why study yoruba3 comments Posted by ajike at 3:35 PM
Yoruba is the first language of approximately 30 million West Africans, and is spoken by populations in Southwestern Nigeria, Togo, Benin, and Sierra Leone. Based on the number of people for whom Yoruba is the first language, the political, cultural, and social importance of the language within Africa, and United States national interests tied to economic and diplomatic relations with Yoruba-speaking areas, Yoruba was recognized among the Less Commonly Taught languages as a first priority language by a national panel of language teachers.
Students cite many reasons for studying Yoruba, including personal interest in West African cultures, research interests, and fulfillment of foreign language requirements. African-American students often study Yoruba out of interest in their own heritage, since many of the slaves brought to North America during the 18th and 19th centuries came from Yoruba-speaking areas.
Copyright © 2000 The Board of Regents of the University of Wisconsin System
Kini erogba yin lori idibo ti o nbo0 comments Posted by ajike at 2:03 AM
Eyin eniyan ilu mi,kini e ri si isele ti o nsele si awon oloselu ilu wa nitori ibo ti o nbo lona.A ko ti mu odun 2007 won ti npa ara won bayi,nje eleyi boju mu to.Se ka dori alefa wa to ki a ma para eni,eleyi su mi pupo.Kini e yi eniyan ri si,e je ka gbo?
Mo ki yin eyin omo iya mi0 comments Posted by ajike at 5:02 AM
Mo fi towon towon ki eyin omo kaaro ojire ni gbogbo ayika aye,pe yio sanwa sowo,omo ati alafia.E mi omo yin ajike ni mo ni ki ama bara wa soro ni gbagede yi,ki a si ma fi iku luku lori oro ti o nsele si arin awa omo oduduwa ati pe bawo la se le se ra wa lokan,ki o ri lede wa le dara.E mi ni ipapo pe olukuluku wa ni ipa ti a le ko lati ri pe orilede wa nilosiwaju,ki a ma duro de awon oselu ti won kan ma tanwa lati ri ibo.Kini iba ti iwo fe ko?


text:
Mikhail Bakhtin
Mikhail Mikhailovich Bakhtin (Rọ́síà: Mиxaил MиxaйлoBич БaxTи́H, pípè [mʲɪxʌˈil mʲɪˈxajləvʲɪtɕ bʌxˈtʲin]) (November 17, 1895, Oryol – March 7, 1975) je ara Rosia amoye, oluyewo mookomooka, onimo semiotiki[1] ati omowe to sise lori iro mookomooka, ethics, ati imoye ede. Awon iwe re lori orisirisi ori-oro je eko fun awon omowe to unsise lori orisirisi eko (Isemarksi, Semiotiki, isedopo, iseayewo esin) ati lori eko bi iseayewo mookomooka, itan, imoye, oro-eda ati oroinuokan. Botilejepe Bakhtin je alakitiyan ninu awon ijiyan lori aesthetics ati litireso to sele ni Rosia Sofieti ni 1920, ipo re pato ko gbajumo titi ti awon omowe ara Rosia titunwari ni ewadun 1960.
Itokasi[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
- ↑ Maranhão 1990, p.197


text: 1Ŋyunti gbantee, Sɔɔl kaa cāntì ti-Dindaan boonnooliibi nnikpaakoon, ní ki cūtì usaraaŋakpil cee 2ki mēē-u yii ú tīī-u takaldab ú cáá cùnnì Damaasi kpafidiiŋŋi kpilib cee, an nín dàá ŋá pu u yaa ká biba niin bin nɔ́ɔ́ nsan gbantee, uninjeeee, unimpueeee, ú cúú-u kí bɔ́ob́ kí cáań Jeerusaleemee. 3U yíkì u-saŋkindi pu ki tɔ́ob́ Damaasee, kpalaayee, ŋwalfi ŋubɔ nyánní yilpu ki māntìi tú-u ki jìliŋkī, 4ní u lítì kitiŋ. Niinee ní u gbìl̄ nneen ŋubɔ bí-u yii: “Sɔɔl, Sɔɔl, ba ŋá ní a páb́-mi míǹ?” 5Ní u bālfì yii: “An sá sii ŋma ní, m-Dindaan?” Ní ti-Dindaan kíí-u yii: “An sá man Yeesu un a páb̀ee. 6Yīkìí kɔ́ kitiŋin. Niin ní bi dàá tùkù-si min sá á ŋée.” 7Tifaandi kɔ́ bininjab u nì bin nìn nɔ́ɔ́yee. Bi yúl̀, kaa ti ŋūǹ kí wàan̄ tiba, kun puee bi gbìl̄ nneen pu ki mun kaa wāĺ báà ubɔ. 8Ní Sɔɔl yáatìi yúl̀ ki ŋúbitì u-nimiliŋee kaa ti wāĺ. Ní bi cúú u-ŋal ki dātì-u ki cáā cūnnì Damaasi. 9Ní u kāl̀ iwiin ita, kaa wál̀, kaa jíń, kaa nyùn̄ mun. 10Ama Yeesu boonnooliu ubɔ nìn bí Damaasi, bi yíì-u yii Ananiyasi. Ti-Dindaan nyántì u-ba ki dàkā-u, ní ki yíiń-u yii: “Ananiyasi!” Ní u kíí yii: “M sèé, M-Dindaan.” 11Ní ti-Dindaan bí-u yii: “Yīkìí dī didandi din bi yíì didancancaalee kí nyàab̀ Juuda dumpu un bi yíì Sɔɔl u sá Taarsee. Sɔɔl gbanti bíī mèé ŋwimmeemee 12m yāntì u ká sii Ananiyasi kɔ́oń ki dū a-ŋalii ki páaǹ u-pu ú ŋmā kí wāl̀.” 13Ní Ananiyasi kíí-u yii: “M-Dindaan, m gbìl̄ binib tikpil cee tikpitil tin uninja nee ŋá a-yab bin bí Jeerusaleemee pu. 14U dɔ́miń doo ki cáá mpɔn ŋun bisaraaŋaliibi tīiń-u ú nīn cáā bɔ̃ob̀ bin kɔkɔwoooo nɔ́ɔ́-see.” 15Ní ti-Dindaan bí-u yii: “Nín̄ cá, kun puee uninja gbanti di sá un m lēēú lēēseera m-pu bin kaa sá Juuda yabee nì bi-bɔtiibi, nì Israyeel yab kɔkɔ nimiinee. 16Ní man m-ba ń dāá dàkà-u falaa un u dàá jī m-yindi puee.” 17Niinee, Ananiyasi búntì ki bàn̄ ki kɔ́ kudicaŋuee ni, ki dū u-ŋalii ki páaǹ Sɔɔl pu, ní ki bí yii: “M-nabiki Sɔɔl, ti-Dindaan di túnní-mi. Úǹ di sá Yeesu un a nìn ká nsanni a nín nìn dòoń puee. U là á wāl̀, kí gbí Unimbɔti Fām.” 18Dicilpu niin ní tiba nyánní u-nimiliŋin ki lítì kii ajɔmpɔkɔee, ní u wál̀. Ní u yíkì bi fùl̄-u Unimbɔti nyim. 19Ní u jíń tijin ki fātìi ká mpɔn. Ní Sɔɔl kāl̀ Damaasi iwiŋkaaŋkaa Yeesu boonnooliibi cee, 20ní ki kpáàā kíĺ ki sòoǹ Yeesu pu akpafidiin ni, yii u sá Unimbɔti Jipɔɔn. 21An nìn ŋá bin kɔkɔwoooo nìn bíī pílfíǹ-uee bitii, ní bi lì yii: “Kaa sá un nìn bí Jeerusaleem ki páb̀ bin nɔ́ɔ́ Yeesuee deeee? Waa tí dɔ́miń doo kí cūtì-bi kí bɔ́ob́-bi kí cáá bisaraaŋakpilib nimiin deeee?” 22Ŋyunti gbantee, Sɔɔl mòtīi kāntí mpɔn, ki sòoǹ ki pɔ́ɔkíǹ Juuda yab bin bí Damaasee, ki dàkà-bi yii Yeesu lafun sá Kriisitoo. 23Iyunti tikpil jítèe, ní Juuda yab kpáfì kinyɔkɔ ki là kí kpò-u. 24Ama Sɔɔl béè tin bi là kí ŋée. Ní bi dòoń ki nākantí ki cīití-u Damaasi tiŋki gundi punyɔmmu nyɔkɔpui ŋwìiń pu nì kunyeeu kí ŋmā kí kpò-u, 25ní kunyeeuee, bin dī Sɔɔlee dū ŋŋmii ki kúĺ kukabiku ki dū Sɔɔl ki tākaǹ, ki dū-u ki nāatì digundi, ní u tin tīiǹ kitiŋ ki nyáń ki búntì. 26Niinee, Sɔɔl cūtì Jeerusaleem ki bàà là kí dū u-ba kí kɔ́ǹ Yeesu boonnooliibin. Ama bi-kɔkɔ nìn fàŋkí-u, kaa nyí yii u kpántì Yeesu boonnooliu. 27Ní Baarnaabasi cáá-u ki cūnnì Yeesu kpambaliŋ cee ki máafì-bi Sɔɔl nín nìn ká ti-Dindaan nsanni, u sòon̄ nì u puee, nì min Sɔɔl nìn sòon̄ Damaasi ki cántì ki pòn̄ Yeesuee. 28Ní u nì bi nìn kíǹ ki yìiǹ Jeerusaleem, ní u sòoǹ ti-Dindaan pu, kaa fàŋkí. 29Ní u nì Juuda yab bin gbìl̀ greeki sooniee sòoǹ ki kpākantí tɔb, ní bíǹ nìn kíǹ ki nyàab̀ kí kpò-u. 30Nnabiyaamu mun kíǹee gbìl̄ mimmee, ní ki yɔ̃oǹ-u ki cūnnì Seesaaree, ní ki yāntì u búntì Taarsi. 31Kriisitoo nikitil din nìn bí Juudee nì Gaaliilee nì Samariiyee nìn kíǹ ki bí nsɔŋfin ki báaǹ inyaan ki fàŋkí ti-Dindaan, kaa là kí yìntīǹ-u. Ní bi-wíiŋŋu nìn gbēentí mun, kun puee Unimbɔti Fām nìn bí bi-cee. 32Piyeer nìn yìiǹ niin timmu kɔkɔn ki màntī Kriisitoo yab pu, ní ki kpáàā sīntì bin nìn kɔ́ò Lida tiŋkinee cee, 33ní ki tin ká uninja ubɔ, bi yíì-u Eenee, u nìn sá ufaliŋfaan ki dɔ̄ u-lambaŋki pu abin anii. 34Ní Piyeer bí-u yii: “Eenee, Yeesu Kriisitoo cáaǹ-si! Yīkìí kpáb́ a-lambaŋki.” Ní u yáatìi yúl̀ dicilpu niin. 35Bin kɔkɔwoooo nìn kɔ́ò Lida nì Saarɔnee nìn ká-u, ní ki kpántì bi-bimbim ki fɔ̃ɔ̃ ti-Dindaan ki kíí. 36Unimpu ubɔ nìn bí Jɔpa ki nɔ́ɔ́ Yeesu, bi yíì-u Tabita, (Greeki sooni poonee bi yíì-u Dɔɔrkasi). U nìn ŋáań binib tiŋan tikpil, ní ki pūǹ biwɔfib animil mun. 37Ŋyunti gbantee, u búŋkì ní ki kpíì. Bi fùl̄-u ki dɔ́òyee, ki cáá-u ki jɔ́m̀ diditɔntɔkɔl pu ki bíl̀. 38Jɔpa nì Lida kaa nìn dátiǹ tɔb. Ní Yeesu boonnooliibi gbìl̄ yii Piyeer bí Lidee, ní bi tú bininjab bili u-cee bí cùú gbàam̀iń-u yii ú dāan̄ bi-cee malaa malaa. 39Ní Piyeer yíkì dicilpu, u nì bininjabee kɔkɔ búntì. Bi bàn̄ee, ní bi cáá-u ki jɔ́m̀ diditɔntɔkɔl pu. Ní bikpiipusoodambi kɔkɔ dɔ́miń ki māntì ki gɔ́ń Piyeer ki sūǹ ki dàkà Piyeer Dɔɔrkasi nín nìn dáá bí ki lù abɔkuti nì satab biŋyee. 40Ní Piyeer nyántì binib kɔkɔ ní ki gbāaǹ ki bíī mèé, ní ki fātì utaŋkpiil pu ki bí yii: “Tabita, yīkìm̄!” Ní u ŋúbitì u-nimiliŋ ki kpēēPiyeer, ní ki yáatìi kāl̀. 41Ní Piyeer tāntì u-ŋal ki cúú-u ki yáatì-u ki yɔ́oǹ, ní ki yíiń Kriisitoo yab nì bikpiipusoodambee, ki dū un fīkitèe ki dūu dàkā-bi. 42Jɔpa yab kɔkɔ gbìl̄ an bɔtee, ní binib tikpil fɔ̃ɔ̃ ti-Dindaan ki kíí. 43Piyeer nìn kāl̀ Jɔpa ki yúntì ugbanjɔb un bi nìn yíì Siimɔŋyee cee.