text:
איך האב שוין געמיינט אז די סעריע פון טאטע'ס במעגל השנה איז שוין פארטיג און מ'קען שוין מאכן א בורא נפשות רבות, ביז דערווייל זאגן זיי די חברה אז בין המצרים זאל איך אויך אויסטרעפן עפעס טעמעס פון וואס צו רעדן בנוגע א טאטע בימי בין המצרים,
אין אמת'ן אריין אז מ'טראכט אריין פשוט אין די עברי טייטש אין אזא חודש ווי חודש מנחם אב וואס איז טייטש "אב"?
אב איז טייטש א טאטע.... שטעלט זיך די פראגע מילא חודש ניסן ווען מ'זיצט מיט די קינדער ביים סדר, אדער חודש תשרי ווען ס'איז א ירח האיתנים ס'איז דא דערין אזויפיל ימים טובים וואלט זיך מער געפאסט ס'זאל הייסן אב – א טאטע, פונקט אזא אומוטיגע חודש אזא טרויעריגע זמן ווי אב זאל טראגן דעם נאמען אב – א טאטע?
נאר וואשע דען, לאמיר דאס ממשיל זיין צו א געווענדליכע טאטע וואס האט א שטוב מיט קינדער, וויפיל צייט גיבט ער באמת אוועק פאר זיינע קינדער יעדן טאג ווען ער איז צוזאמען מיט זיי, נישט קיין סאך, אמת?, דא איז מען פארנומען מיט די ביזנעס, דא האט מען נישט קיין נערוון נאך א שווערן טאג, און דא איז מען סתם אזוי פארטון מיטן בלעק בערי, קיצור משבת לשבת איז נישטא קיין סאך שעות וואס מ'איז צוזאמען מיט די קינדער,
וואס טוט זיך אבער אז דאס קינד איז אראפגעפאלן און זיך שטארק צוקלאפט און ליגט נעבאך אין שפיטאל צוגעבינדן און באנדאזשירט, אוודאי וועט דער טאטע זיצן שעות לאנג נעבן קינד'ס בעטל און נישט אוועק טרעטן, און צומאל קען מען אפזיצן אין שפיטאל נעבן קינד גאנצע נעכט עס קען זיך ציען לאנגע טעג און וואכן ביז דאס קינד ווערט נישט אויסגעהיילט פולקאם, ס'איז נישט קיין חילוק ביים טאטן צו איז וואכן אדער שבת, ער זיצט דארט און טרעט נישט אוועק, ווייל ווי קען מען דען איבערלאזן אליינס א קינד אין שפיטאל אין אזא מצב, דוקא דא ביים בעטל אין שפיטאל ווען דער טאטע איז נישט אינדערהיים אויף א געווענדליכן אופן דא איז ניכר און ס'דערקענט זיך זיין חלק טאטע,
טייערע ברודער! דאס איז חודש אב, ווען אידישע קינדער האבן געכאפט אזא קלאפ און מ'איז צובראכן אויף שברי שברים, דייקא דא זיצט דער טאטע דער אב הרחמים דער אבינו מלכינו מיט אונז צוזאמען נעבן אונזער קראנק בעטל און טרעט נישט אפ פון אונז, ווען מיר זיצן תשעה באב אויף דער ערד און קלאגן אויפן חורבן הבית, זיצט כביכול מיט אונז צוזאמען טאקע דארט אויפן נידריגן ערד און וויינט מיט אונז מיט ס'איז חודש אב - טאטע, והשתא דאתית להכא איז דאך פשוט מן השכל אז ס'איז רעכט אין חודש "אב" צו שרייבן וועגן א טאטע...
עס איז זייער שווער צו זאגן פאר א טאטן ער זאל איבער געבן פאר זיין קינד די צער החורבן און די ווייטג וואס אט די טרויעריג טעג ברענגען מיט זיך, בו בזמן וואס דער טאטע אליין ווייסט נישט און שפירט נישט קיין שום צער ויגון אויפן חורבן הבית..., דערפאר מראשית כזאת הודעת אז דער טאטע מוז ארבעטן אויף זיך צו שפירן עטוואס דעם צובראכנקייט און די חסרון הקודש והמקדש און נאכער קענען איבער געבן פאר די קינדער, איך וועל עס צוטיילן אין צוויי קודם פראקטיש און נאכדעם אביסל במחשבה,
קודם די פראקטישע וועג פון מרגיש זיין דעם חסרון און דעם חורבן הבית איז צו וויסן וואס דער בית המקדש איז געוועהן און דערנאך אביסל פארשטיין דעם ועכשיו שחסרנו כל אלה, לערנען מס' מדות איז א שיינע לימוד וואס מאכט טראכטן אביסל וואס פארא געשטעל דער בית המקדש איז געוועהן און וויפיל חכמה און הפלא'דיגע פרטים ס'איז געוועהן אין יעדן ווינקל פונעם בית המקדש, די פרקים אין מס' יומא, מס' פסחים, וואס רעדן פון עבודת הקודש והמקדש דאס איז מעורר א בענקעניש און א תשוקה צו וועלן נאכמאל זוכה זיין צום דעם בית המקדש, עס איז דא א סעריע ספרים אויף אידיש מיטן נאמען אשרי עין ראתה, ווי ער לייגט אראפ אין פארם פון א מעשה די ימים טובים וואזוי מ'געפינט זיך אין בית המקדש, ווען מ'ליינט דאס שפירט מען זיך ממש ווי מ'איז א חלק פון עלי' לרגל, ווען א טאטע קען דאס ליינען און איבער שמועסן מיט זיין קינד איז נישט שייך קיין בעסערע וועג וויאזוי מסביר צו זיין דעם חסרון הבית.
עס איז לעצטנס ארויס געקומען א סי - די וואס הרב פריעדמאן פון סיגעיט האט ארויס געגעבן מיטן נאמען והראינו בבנינה, עס איז דא צו באקומען אין אלע ספרים געשעפטן דאס איז מער ווייניגער א שפאציר אינעם בית המקדש באגלייט מיט אסאך געפיל און תוכן, איך אליין האב דאס דורך געקוקט גלייבט'ס מיר רבותי ס'איז מיר ממש געקומען טרערן אין די אויגן ער לייגט אראפ די המשכה פונעם הר המורי' ווי עס איז פארוואנדלט געווארן אין א הר הבית, ביזן חצר המקדש, ער ברענגט דיר אריין אינעם עזרת נשים מיט אזא קאמפיאטערייזד טרי-די, ער גייט נענטער און נענטער, ער פארט דורך אלע שטובער און ווינקלען פונעם מייעסטעטישן הייליגן בנין, ביז ער קומט שוין צום מזבח באגלייט מיט פסוקים פון שיר השירים הבאנו המלך חדריו בין האולם למזבח ביזן היכל וקדשי קדשים באגלייט מיט אזא הרגש אז מ'שפירט ממש יעדע ריר פונעם ביהמ"ק, איך וואלט גע'עצה'ט יעדן איד וואס האט א טראפ געפיל צום בית המקדש זאל זיך נעמען די צייט און דאס דורך טון, און איך בין מבטיח (אן אפענע הבטחה פון שאץ מאץ...) אז ער וועט אנדערשט זאגן איכה ישבה בדד.
דאס איז פשוט פראקטיש אז מ'לערנט עניני הבית האט מען א געפיל דערצו, ווידער איז דא די חלק המחשבה דאס איז זיך מתעמק צו זיין וואס דער בית המקדש האט געמיינט פאר אונז און וואס דאס מיינט אז מיר האבן דאס נישט, איך האב אמאל געהערט פון הראש ישיבה ר' משה גרין שליט"א ווי ער האט אראפ געגעבן א ביאור אויף דעם באקאנטן ווארט וואס צדיקים האבן געזאגט אז ס'שטייט אין שו"ע אז א ירא שמים זאל מקונן זיין אויפן חורבן, פרעגט זיך גלייך די פראגע פארוואס נאר א ירא שמים דארף קלאגן אויפן חורבן, האבן צדיקים געזאגט ווען איינער איז נישט קיין ירא שמים דארף ער קלאגן אויפן אייגענעם חורבן..., אמת ס'איז א שארפע ווערטל אבער דא ליגט באהאלטן א טיפע אמת זאגט דער ראש ישיבה, ווייל דער בית המקדש איז געוועהן דער מקום ווי יעדער איד איז נתעלה געווארן ברוחניות און ווען א איד איז ארויף צום ביהמ"ק האט ער באקומען פרישע כוחות צו קענען דינען השי"ת און אנגיין מיט עבודת ד', יעצט אז דו שטייסט אין אזא מצב ווי דיין רוחניות איז עשר מעלות אחורנית איז דאס נאר צוליב דעם וואס דו האסט נישט דעם ביהמ"ק וואס זאל דיר הייבן ברוחניות, דערפאר ווען צדיקים האבן געזאגט אז ווען א מענטש איז נישט קיין ירא שמים דארף ער קלאגן אויפן אייגענעם חורבן איז נישט פשט אז ער דארף נישט קלאגן אויפן חורבן הבית, נאר ער דארף קלאגן אויפן אייגענעם חורבן ווייל זיין אייגענעם חורבן איז נאר צוליב דעם גרויסן חורבן הבית, בערך דאס איז דער תוכן וואס כ'האב געהערט פונעם ראש ישיבה,
יעצט ווען א מענטש מאכט זיך אזא חשבון אז דער גאנצע רוחניות'דיגע ירידה, די שווערע ניסיונות, די שווערקייטן ביים לערנען, דאס איז זיין קינד פאלט דורך ביים פארהער, דאס אז ס'איז אים אזוי שווער מכוון צו זיין כוונות פשוטות ביים דאווענען, דאס אז ער האט אזא שוואכע הרגשה צו יעדע מצוה, דאס אז ער שפירט זיך אזוי רחוק פון אלקית און פון העכערקייט, איז אלעס נאר צוליב דעם חסרון הרוחני וואס דער בית המקדש האט אמאל צוגעשטעלט און היינט עס איז נישטא, מיט אזא מחשבה ווערט דאס הארץ גענוג צובראכן אז א מענטש זאל שפירן א טעם אין דעם איכה ישבה בדד, ס'איז גארנישט לעול ולמשא די פאר שעה וואס מ'זאגט די קינות לת"ב, און דאס איז שוין א געפיל וואס מ'קען איבער געבן פאר די קינדער,
די עכטע בין המצרים פאנגט זיך אן ר"ח אב וואס ציט זיך ביז נאך ת"ב ביי חצות, דאס איז קלאר אז דעם טאטנס אומדערעקטע התנהגות איז עושה רושם אויף די קינדער נישט נאר די דיבורים וואס מ'רעדט צו זיי, קינדער שפירן און זענען גוט מרגיש אז דער טאטע האט נישט קיין געדולד צו די גאנצע מעשה די ניין טעג איז אים סתם א אפקומעניש אויב ער ברענגט עס ארויס אויף זייער א נעגעטיווע אופן, אמת קיינער האט נישט ליב צו זיין דיפרעסד און בעצבות, קיינער האט נישט ליב די טרויעריגע טעג, אבער אפי' ווען מ'האט נישט קיין געדולד צו די טעג און צו די באגרענציטע זאכן וואס די ניין טעג ברענגען מיט טאר מען דאס נישט ארויס ברענגען נעגעטיוו, פאקטיש לערנען די קינדער די הלכות אין חדר פון זיך נישט וואשן, פון נישט טוישן די וועש וכו' וכו', ממילא אפי' ס'מאכט זיך אז דער טאטע האט א היתר איבער זיך וואשן אדער טוישן קליידער זאל דאס זיין בצנעה נישט במעמד ובידיעות די קינדער, זיי דארפן דאס נישט וויסן, ס'טאר נישט זיין א סתירה די חדר מיטן היים,
ביי זייערע אסאך מענטשן איז דער מנהג אז שבת נחמו זענען זיי אין די לופטן, מ'זיכט זיך אויף וויקאציעס, מ'פארט אויס אין סיי וועלכן ווינקל מ'קען נאר, פארשטייט זיך אז מ'קען נישט פארן אין ערגעץ אן פלאנירן פון פאראויס, דאס מיינט צו זאגן אז די פלענער פון שבת נחמו ווערן געמאכט אין די טעג פון בין המצרים פון פאר ת"ב, דא קען א קינד צוזעהן פון די זייט ווי זיין טאטע מאמע ארבעטן מיט פלייס און התלהבות צום גרויסארטיגע וויקאציע אין די סאמע ניין טעג, פארשטייט זיך דאס האט די פארקערטע עפעקט אויפן קינד, דעריבער אז עלטערן ווילן מאכן וויקאציע פלענער לכבוד שבת נחמו איז כדאי עס מאכן בצנעה עכ"פ נישט אין די אויגן פונעם קינד און נישט מיט אזא ברען און התלהבות.
שבת חזון, איז פון די הייליגסטע שבתים אין יאר, ווי דער תפארת שלמה זאגט אין פ' דברים רב לך שבת בעמק הבכא, א שבת בעמק הבכא איז גאר הויעך אויף א מדריגה גבוה, ווי אויך שטייט פון ר' צדוק הכהן מלובלין אז וויבאלד תשעה באב איז יום לידת משיח, און דער זוה"ק זאגט אז כל ברכאן דלעילא ותתה הייבט זיך אן פון שבת, קומט אויס אז שבת חזון איז דער טאג וואס קומט אראפ אורו של משיח, אינטרעסאנט אז אין מונקאטש פלעגט מען נישט זינגען ממקומך ביי שחרית נאר צוויי מאל א יאר שמחת תורה און שבת חזון (אפשר צוליב דעם ווייל אין דעם שבת הייבט זיך שוין אן אורו של משיח),
פארשטייט זיך אז ווען א מענטש ווייסט דאס אז דער שבת איז גאר העכער פון אלע אנדערע שבתים און נישט נידריגער ווערט דער שבת אויסגעניצט מיט אביסל מער מחשבה דיבור ומעשה, מיט אפאר קאטילעך תהלים, און מיט אביסל מער לערנען, און מיט אביסל מער פארברענגען מיט די קידנער, צו פארציילן מדרשים פון כבודו של ירושלים, מ'מוז נישט דוקא פארציילן פרטים פונעם חורבן, מ'קען אבער פארציילן די שיינקייט פון ירושלים ווי די מדר' פארציילט די קלוגשאפט פון אנשי ירושלים, די שיינקייט פון בית המקדש, די הפלא'דיגע עבודת הקרבנות, וויאזוי די נביאים האבן פאראויס געזאגט דעם חורבן און קיינער האט זיך נישט צוטון געמאכט, (איך גיב פשוט די איידיע ווי מ'קען זיך צוברייטערן)
ערב תשעה באב
ערב ת"ב איז זייערע א שווערע טאג, נאך חצות טאר מען נישט געהעריג לערנען, מ'קען נישט שפאצירן, מ'איז אנגעצויגן ווייל מ'גייט פאסטן, מ'דארף זיך אביסל מסדר זיין, וואס צו טון און וויאזוי דעם טאג אוועק צו שטעלן, נאך מנחה עסט מען די סעודת המפסקת, דא איז פארהאן א מקום ווי א טאטע קען מחנך זיין אפי' זיינע קליינע קינדער צום ערנסקייט פונעם זמן, סוף כל סוף איז דאס זיצן אויף דער ערד און עסן דעם איי מיט אש א מילתא דתמי' וואס גייט אריין טיף אין זכרון פון א קינד, און דא קען דאס קינד באמערקן צו דאס איז ביים טאטן א ערנסטע זאך צו סתם א דשאק, אז דער טאטע זעצט זיך אראפ אויף דער ערד און טראכט ביי זיך איך בין יעצט ווי א אבל וואס האט פארלוירן זיין נאנטע קרוב, אזוי זעץ איך מיר אראפ כהאבל וואס האט פארלוירן זיין קרוין ירושלים, גלייבסט מיר אז אפי' אזא קליינע מחשבה קען טוישן א מענטש מקצה אל הקצה,
ליל תשעה באב
שטייט פון ר' פנחס'ל פון קאריץ אז א שמייכל ליל תשעה באב איז א סכנה, מענטשן כאפן זיך נישט און מ'קען זיך פארלירן מיט א געלעכטער וואס לפי' דער הייליגער קאריצער איז דאס ממש א סכנה, נו ווער ווויל זיך דען אריין לאזן אין סכנות?, ליל תשעה באב האט דאך שוין כביכול געזאגט אין מדבר אז ס'וועט זיין א נאכט א בכי' לדורות, דער נוסח אליין איז שוין מעורר צו א בכי' לדורות, בליל זה יבכיון וילילו בני.... זכור ד' מה הי' לנו... אוי תרחם ציון כאשר אמרת... השיבנו ד' אליך ונשובה חדש ימינו כקדדדדם....
מ'מיינט אז קינדער באמערקן נישט דאס געלעכטער און דאס ביטול צום גאנצן תשעה באב, אבער נישט נאר אלץ די קינדער דארף מען טראכט נאר פשוט פאר דיר אליין, די באוויסטע פראגע צפית לישועה וועט געפרעגט ווערן פאר יעדן איינעם, און וואס וועט זיין דיין ענפער?, כאטש איינמאל א יאר זאל דער צפית לישועה האבן עפעס א שטיקל האפט, סוף כל סוף וויל דאך יעדער זוכה זיין צו דעם ותחזנה עינינו בשובך לציון צו קענען מיטהאלטן מיט גרויסן אור וואס וועט זיין ווען משיח וועט קומען, זאגט אבער דער זוה"ק אין פי' בשלח (זייט מיר נישט חושד אז איך לערן זוהר ס'ווערט פשוט אראפ געברענט אין חק לישראל פ' מסעי....) קול צפיך נשאו קול יחדיו ירננו, זאגט דער זוהר הק' קול צפיך נשאו קול ווער עס הייבט אויף זיין קול און קלאגט אויפן חורבן, איז זוכה צו וואס דער פסוק זאגט ווייטער יחדיו ירננו, ער וועט זעהן די שמחה פון שבות ציון, אנדערע זאגן נאך שארפער אז ווער ס'קלאגט נישט דער איז נישט זוכה, ס'איז דא ספרים וואס לייגן דאס אראפ גאר ביטער אז מ'וועט קומען אהין און אלעס וועט זיין בשמחה יעדער וועט טאנצן און שפרינגען, נאר איין איד וועט שטיין אין די זייט און נישט מיטהאלטן די שמחה ער וועט אפי' נישט זעהן געהעריג די גאנצע פאראד, ווער איז דאס, דאס איז דער אינו מתאבל על ירושלים... א פחד נורא,
פאר דו שיקסט ארויס דיין טעקסט מעסעדש תשעה באב ביינאכט שטעל דיך אפ א רגע, אפשר איז כדאי בכלל אויסצולעשן דעם סעל במשך די קינות,
די עיקר נסיון ווערט ווען מ'בלייבט שמועסן תשעה באב ביינאכט נאך קינות ווייל פון א שמועס וווערט פארשלעפט אין א געלעכטער, בעסער צו נעמען א מדרש אדער אפי' אויף אידיש טייטש עפעס מדרשים ומעשיות פונעם חורבן און דאס ליינען, אפי' די מדרשים וואס מ'לערנט יאר יערליך עכ"ז איז עס יעדעס יאר מעורר ווי ירמי' הנביא איז געגאנגען אויף קברי אבות איינרייסן פאר אידישע קינדער וכו' וכו'..., מ'קען לערנען נ"ך די קאפיטלעך פון ירמי' ווי אזוי ער האט נביאה געזאגט פאר כלל ישראל, אדער גאר אהיים גיין און נישט בלייבן שמועסן מיט חבירים, ס'איז בכלל נישט קיין זמן פון פארברענגען,
תשעה באב
תשעה באב צופרי האט דאך שוין זיינע הלכות, פון נישט וואשן די הענט, און זיך נישט מאכן די פיאות, אבער דאס דארף מען געדענקען אז געווענדליך האט דאס פאסטן מער מיטן קאפ ווי מיטן נישט עסן, אז דער קאפ לויפט אגאנצע צייט אוי די קאווע אוי די פרישטאג דעמאטץ פאסט מען 10 מאל שווערער, פאקטיש גייט דורך גאנצע טעג אין יאר וואס א מענטש עסט נישט פאר 1 אזייגער און ער שפירט נישט גארנישט ווייל זיין קאפ איז אים נישט ביים עסן, אויב איז דער קאפ ביים עסן פאסט מען שווער, מ'טאר נישט טראכטן פון עסן און פון פאסטן,
לגבי ברענגען קינדער אין שול איז דאך שוין אזוי אז וויבאלד דאס ווייב פאסט אויך זיכט מען איר אביסל גרינגער צו מאכן, עכ"ז דארף מען זעהן אז די קינדער זאלן נישט שטערן אנדערע פון זאגן קינות, און נישט ארום לאכן אין ביהמ"ד, עכ"פ ער זאל מרגיש זיין אז היינט איז א טרויעריגע טאג, מ'מאכט אים נישט די פיאות און ער עסט נישט קיין נאש, נישט עסן נאש תשעה באב איז א שטארקע חינוך פאר די קינדער, אויסצולערנען אז היינט פאסטן די טאטעס און ער פאסט פון נאש, ער עסט געזונטע עסן וואס גיבט כח אבער נישט קיין נאש,
די עצם קינות נעמט נישט אזוי לאנג מ'קען עס אויסהאלטן, און דא איז אויך שייך וואס מיר האבן געשריבן ביי ליל ת"ב, דאס ביסל צפית לישועה פון אגאנץ יאר זאל מען נישט פארפאטשקענען, מענטשן מיינען וואס איז דען שוין א קליינע לאך א קליינע שמועסל א נארישע טעקסט מעסעדש תשעה באב ביי די קינות, די פראבלעם איז אז דא הייבט זיך עס אן און עס ציט זיך גאר ווייט, עס איז דא א פירוש פונעם חוות דעת אויף מגילת איכה זאגט ער דארט אויפן פסוק טמאתה בשולי' לא זכרה אחריתה ותרד פלאים, לכאורה ווי איז געשעהן די ירידה פון כלל ישראל אז די פסוק איז מעיד אז ותרד פלאים, זאגט ער למשל איינער גייט אין מאראסט אין די עקן פון זיין הויזן ווערט אים פארשמירט, אויב קומט ער אהיים און פיצט עס גלייך אפ איז דאך גוט, אבער אויב לאזט ער דאס אזוי פאר לאנגע טעג און וואכן דאן קען מען עס שוין נישט פיצן, זאגט דער חוות דעת (פארגעסט נישט דער חוות דעת איז געוועהן א למדן... א לומדיש ווארט...) טמאתה בשולי' די שולים זענען געווארן פארשמירט און ווייל לא זכרה אחריתה מ'האט נישט געקוקט אויפן אחרית דאס האט גורם געוועהן א ותרד פלאים אידן זענען געפאלן פלאים,
א פחד פון א ווארט, איך מיין אז ס'איז שטארק נוגע היינטיגע צייטן, מ'איז מזלזל אין קלייניקייטן און לא זכרה אחריתה מ'קוקט נישט וואס איז דער גורם, און דער סוף איז ותרד פלאים כלל ישראל פאלט אין אזעלעכע ירידות, (איך מיין מיך אליין אויך....) אונז דארף מיר זיין די סעמפל פאר אונזערע קינדער, איך געדענק ווי עטליכע יאר בין איך געוועהן תשעה באב ביינאכט אין סאטמארע ביהמ"ד אויף ראדני אלץ גאר יונגע יונגערמאן, ווי מ'האט געזאגט איכה אין פאליש, איין יאר האט ר' משה הענדלער פארגעזאגט, איין יאר האט ר' יקותיאל הערש ווערצבערגער פארגעזאגט, ביידע מיטגעמאכטע אושוויץ אידן זיי האבן געזאגט דעם איכה מיט אזא צובראכנקייט און וויפיל מאל זיך געשטיקט פון טרערן, עפעס נאר די אושוויץ אידן מעגן קלאגן אויפן חורבן?, אונז טאר מען דען נישט קלאגן אויפן חורבן?.
אמת די ביינער טוען ווי פון זיצן אויף דער ערד, אבער מיין פראגע איז וויאזוי האבן דאס די עלטערע אידן יא געקענט דורך מאכן, איך געדענק אלץ קינד די עלטערע אידן זענען געזעצן ממש אויף די הוילע ערד און געוויינט כמים הפוגות, איך וואס איך זיך אויף א 11 אהאלב אינטשיגע תשעה באב בענקל און ממש איך קען נישט איינזיצן אלעס טוט מיר וויי...., ווייזט אויס אז יענע אידן האבן אפי' נישט געוויסט אז זיי זיצן אויף דער ערד די חורבן איז זיי ממש געשטאנען פאר די אויגן,
תשעה באב נאכמיטאג
ס'איז א זמן וואס מ'דארף הרג'נען צייט...., דאס בעסטע ווען מ'קען זיך אנגרייטן עפעס מלחמה ביכער צו ליינען, וויסן אביסל פון די צרות פון אונזערע זיידעס און באבעס, ווי אויך אביסל קעיר נעמען פון די קינדער, סוף כל סוף פאסט דאך דאס ווייב אויך, לגבי מאכן נוי סוכה תשעה באב נאכמיטאג מיט די קינדער שמעתי פון א דיין אז כאטש ס'איז נישט קיין לכתחילה אבער צו האלטן די קינדער רואיג איז עס יא א לכתחילה, (אויף למעשה זאל זיך יעדער אליינס פרעגן) די עיקר האלטן פאר די אויגן אז מ'טאר נישט מסיח דעת זיין פון אבילות, און טון וואס שטייט אין שו"ע,
דער תשעה באב'דיגע מנחה איז א טעם בפני עצמו, מ'לייגט תפילין, מ'זאגט די השלמה פון צופרי, ס'איז זייער אייגנארטיג ס'האט זיך עפעס זיין טעם, דאס איז שוין אביסל ממתיק דעם תענית אז מ'גייט שוין באלד אויספאסטן..., נאך מנחה ותפילין דר"ת ווארט מען צו מעריב, ווי מ'לייגט שוין אויס אויף די טישן מזונות צום אויספאסטן, (ווען איך בין געוועהן א קינד האבן מיך די טאטעס נישט געלאזט נעמען קיין קעיק ביים אויספאסטן... זאג נאר יונגעלע דו האסט געפאסט?.... אלץ נקמה אקציע בין איך מיך נוקם אין יעדן יונגל וואס נעמט קעיק ביים אויספאסטן און איך פרעג אים זאג נאר דו האסט געפאסט היינט?......)
דער עיקר איז מ'זאל פועלן די גאולה, ווי דער הייליגער קדושת לוי (אדער ר' מרדכי'לע נאדבורנה איך געדענק נישט פונקטליך ווער) האט אמאל געטראפן א בחור, פרעגט ער אים בחור וואס טוסטו?, זאגט ער אים אז ער עסט טעג, נו אז דו עסט טעג אפשר עסטו אויף די ניין טעג....
ס'זאל שוין זיין א מנחם אב, וינחם אותנו, ותחזנה עינינו,


c: text/html

text:
רמת השרון
רמת השרון איז א שטאט אין תל אביב דיסטריקט, ישראל, וואס ליגט צווישן תל אביב און הרצליה. זי איז געגרינדעט געווארן אין 1923. צו צפון גרענעצט זי הרצליה און דעם קיבוץ גליל ים, צו דרום תל אביב, צו מזרח הוד השרון און צו דרום-מזרח פתח תקוה. אין 1948 האט רמת השרון באקומען דעם סטאטוס פון א לאקאלן ראט און אין 2002 איז ער געווארן א שטאט.
אין רמת השרון וווינען 38,000 מענטשן. רמת השרון איז איינע פון די רייכסטע און טייערסטע שטעט אין ישראל. אין דער שטאט געפינט זיך די מיליטערישע אינדוסטריע פון ישראל, דער נאציאנאלער טעניס פלאץ און דער גלילות הויפט קווארטיר פונעם אויסשפיר אפטיילונג פון צה"ל, און פונעם מוסד (אגענטור).
דער בירגערמייסטער איז אבירם גרובער, געוויילט אין 2016.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
דזשין וויילדער
דזשעראָם זילבערמאַן (בינע נאמען: דזשין ווײַלדער, ענגליש: Gene Wilder; 11טן יוני 1933 – 29סטן אויגוסט 2016) איז געווען אן אמעריקאנער אקטיאר, פילם רעזשיסאר, סצענאר שרייבער און מחבר. ער איז מערסטנס באקאנט געווען פאר זיין שוישפיל ווערק, און בפרט פאר די פילמען ער האט געמאכט מיט מעל ברוקס, אייַנשליסלעך "די פראדוצירער", "הייסע זאטלען" און "יונגער פראנקנשטיין". ער אויך האט געשפילט די ראלע פון ווילי וואָנקע אין דער מוזיקפילם "ווילי וואָנקע און דער שאָקאָלאַד פֿאַבריק".
ווײַלדער האט געלערנט קאמוניקאציע און טעאטער קונסט ביים אוניווערסיטעט פון אייאווע. ער איז מאָביליזירט געווארן צום ארמיי דעם 10סטן סעפטעמבער 1956. א נישט אפיציעלע ביאגראפיע וועגן ווײַלדער מיטן נאמען "דזשין וײַילדער: וויציק און אומעטיק" פון ברייען סקאָט מעדניק איז פובליצירט געווארן אין דעצעמבער 2010 דורך BearManor Media.
ווײַלדער איז געשטארבן פון פראבלעמס צערודערט דורך אלצהיימערס קרענק דעם 29סטן אויגוסט 2016 אין קאנעטיקעט.


text:
ברוקלין היימלאז ניו יארק סיטי פון דער יוד קאליפארניע באס-שויער פאר היימלאזע
ניו יארק – היימלאזע מענטשן פון ברוקלין, וועלן זיך קענען אפרייניגן אין דער צוקונפט טעגליך, דורך א באס וואס וועט ארומפארן אויף די גאסן פאר זייער באקוועמליכקייט. ברוקלין בארא פרעזידענט עריק עדעמס האט געמאכט דעם באַשלוס דעם פארגאנגענעם מיטוואך צו צושטעלן פאר היימלאזע מענטשן שויערס זיך צו קענען אפרייניגן. דער באס וועט קומען אויסגעשטאט מיט צוויי שויערס, און דער געדאנק קומט ווען באאמטע אין סאן פראנציסקא האבן אויסגעשטאט א באס, פאר היימלאזע מענטשן, זיך צו קענען אפרייניגן, וועלן יעצט די ברוקלינער אויטאריטעטן נאכמאכן דעם זעלבן געדאנק.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Brooklyn, NY, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text: פאַססינאַטינג אַנדערוואָטער מלכות דוועלער פֿאַר אַ לאַנג צייַט געווען זייער אַטראַקטיוו צו פילע מענטשן, און טויזנטער פון מענטשן געגלויבט אין סך אגדות און חלומות טרעפן דעם ם מערמיידז. פון קורס, עס איז אַנלייקלי ווער עס יז געקענט, אָבער אין די ווירטואַל פּלאַץ קענען זיין געפונען פּלייינג די ביסל יאַמ - מיידל אַריעל, וואָס לאָזן איר צו שפּרונג אין דער מיסטעריעז וועלטן פון עמעס מערמיידז. די וועלטן קענען דערציילן אונדז אַ פּלאַץ פון טשיקאַווע מעשיות. מאַרינע שיין יאַמ - מיידל האט לאַנג געווען דער כעראָואַנז פון פילע מעשיות און אגדות. אבער, זיי האָבן ווערן זייער פאָלקס נאָך דער באַפרייַונג פון די דיסניי אַנאַמייטאַד פילם גערופן דער קליינער מערמאַיד. מילליאָנס פון מענטשן ער לייקט, און נאָך זייַן מעלדונג אַ ווייניק יאָרן סאַגדזשעסטיד די קאַנטיניויישאַן פון דער קאַרטון, אָבער עס איז געווען אַ קאַרטון סעריע "דער קליינער מערמאַיד." אין די פאַרטאָג פון אָנליין גאַמעס זענען ינווענטאַד אַריעל די ביסל יאַמ - מיידל גאַמעס, וואָס זענען פאָלקס צו דעם טאָג. מען ליבע צו שפּילן ווי אַ קאָפּיע פון דעם אָנליין גיימינג קאַנסאָולז דאַנדי ליטטלע מערמאַיד, ווי געזונט ווי נייַ גאַמעס אַז האָבן געווען דעוועלאָפּעד לעצטנס. עס איז ווערט מענשאַנינג אַז די פּרינצעסין פון די אַנדערוואָטער וועלט פון אַריעל איז דער טאָכטער פון טריטאָן - אַ ערנסט קייסער פון די סיז און אָושאַנז. אַריעל געפאלן אין ליבע מיט דער פּרינץ פון דער ערד, און עס איז ומקלאָר אויב עס וועט האָבן די ליבע פון מאן און די ם מיידל וואס איז האַלב מענטש, העלפט פיש. די מענטשן וואס שוין הנאה דעם ווונדערלעך שאַפונג פון דער אַנאַמייטאַד דיסניי ווייסט אַז אַלע דעם איז מעגלעך אויב איר האָבן אַ גרויס פאַרלאַנג! איר קענען אויך זען דעם אויב איר שפּיל אין קייפל גאַמעס פון יאַמ - מיידל אַריעל, וואָס איז איינער פון די מערסט פאָלקס און שיין פּרינסעסיז פון דיסניי! פון קורס, ניט שטענדיק וועגן די ביסל יאַמ - מיידל גאַמעס אויף אונדזער וועבזייַטל וועט זיין לינגקט צו די סצענע פון אַנאַמייטאַד פילם. אין עטלעכע פאלן, די גאַמעס זענען פּאַסירונג גאַמעס, ווו די ים יאַמ - מיידל טראַוואַלז דער וועלט, קאַלעקטינג פאַרשידן סאַפּלייז, פייטינג מיט די פייַנט, און איז קוקן פֿאַר אַ וועג היים. עטלעכע גאַמעס - עס ס נאָר פאַרב ווו איר ווילן צו מאָלן די יאַמ - מיידל אין קאָלירן. אויב דער ערשטער שפּיל ווי אַלעמען, עס ס בייסיקלי פּונקט קאַלערינג דער קלענסטער. אבער אין קיין פאַל, איר וועט הנאה פּלייינג מיט דעם מין און ראָמאַנטיש יאַמ - מיידל, וואָס איז גרייט צו טאָן עפּעס צו טרעפן מיין ליבע! אין דערצו, פּלייינג די גאַמעס, איר קענען געניסן די שיין אַנדערוואָטער וועלט, וואָס האט שטענדיק געווען אַ מיסטעריעז און אַטראַקטיוו. דאָ איר קענען געפינען פילע שיין פיש און ים שעלז! מיט עטלעכע פון די פיש פרייַנדלעך קליין יאַמ - מיידל אַריעל, און פון עטלעכע פון די פיש האָבן צו פאַרטיידיקן עס.


text:
טשלאָע האט שוין גליק אַנטיסאַפּייטינג די געבורט פון איר נייַ בייבי. זי געפירט איר בעיבי ין איר פֿאַר נייַן לאַנג חדשים. זיי זענען איינער, מוטער און קינד. עס האט שוין אַ שווער שוואַנגערשאַפט, ווי טשלאָע האט ניט לעבן אין אָפּטימאַל טנאָים. איר היים איז געווען קליין און ענג און זי האט ניט האָבן אַ פּלאַץ פון אָרט צו רירן אַרום. טשלאָע האט ניט האָבן צוטריט צו די בעסטער פּרענאַטאַל קער און איר דיעטע איז ווייַט פון נערעוודיק, ביידע פֿאַר איר און פֿאַר איר אַנבאָרן קינד. איר דרוק מדרגה איז הויך, געמאכט אפילו ערגער דורך די פאַקט אַז טשלאָע האט שוין רייפּט, ריזאַלטינג אין איר קראַנט שוואַנגערשאַפט. נאָך, טשלאָע ליב געהאט איר בייבי און יגערלי אַווייטאַד זייַן אָנקומען. די געבורט איז שווער אָבער טשלאָע האט געבורט צו אַ שיין בעיבי יינגל. זי געפאלן אין ליבע מיט אים בייַ ערשטער דערזען, איר מוטערלעך ינסטינגקץ אויטאָמאַטיש קיקינג אין. טשלאָע וואָלט ליבע איר קליין יינגל, באַשיצן אים, נערטשער אים און העלפן אים וואַקסן גרויס און שטאַרק.
אבער איידער טשלאָע אפילו גאַט צו קאָרמען איר זון, ער איז געווען ניטאָ. אַבדאַקטיד. טשלאָע געזוכט פראַנטאַקלי פֿאַר איר בייבי אָבער קען ניט געפינען אים ערגעץ. זי געשריגן אַזוי שווער און אַזוי הויך, עס קען זיין געהערט פֿאַר מייל. טשלאָע געשריגן און גערופן פֿאַר איר זון אַלע טאָג און אַלע דורך די נאַכט אָבער ער איז געווען ינ ערגעצ ניט צו ווערן געפונען. זי אפגעזאגט צו עסן אָדער טרינקען עפּעס; אַלע זי קען טראַכטן וועגן איז איר זון. ווו איז ער? איז ער זיכער? ער איז געווען נאָר אַ בעיבי. ער דארף זיין מוטער. ראַפיוזינג צו געבן אַרויף, טשלאָע געצויגן צו זוכן פֿאַר איר זון, קוקן ווידער און ווידער אין דעם אָרט ווו זי האט לעצט געזען אים. זי סאַבד און בעללאָוועד, רימעמברינג איר זיס יינגל ס פּנים, דער ריח פון זיין וויקלקינד גוף, די פילן פון זיין הויט.
נאָך פילע טעג און נעכט פון שאַרף, פאַך און רופט, טשלאָע געפאלן אין אַ טיף פאַרצווייפלונג. זי צוריקגעצויגן און האט ניט סאָושאַלייז מיט אנדערע. זי נאָך אפגעזאגט צו עסן אָדער טרינקען. זי מצער אַליין און קיין איינער וואָלט העלפן איר. קיין איינער קערד.
טשלאָע האט ניט וויסן אַז איר נייַ - געבוירן זון האט שוין אַבדאַקטיד און איז זייַענדיק געהאלטן אין אַ שטייַג אַזוי קליין ער קען ניט אומקערן אַרום. שאַקקלעד דורך זיין האַלדז, איר בעיבי קען ניט אפילו לייגן אַראָפּ קאַמפערטאַבלי. קיינמאָל טייסטינג זיין אייגן מוטער ס מילך, ער איז געווען פאסטעכער בלויז אַ דין פליסיק אַז קאַנטיינד קיין נוטריאַנץ און ער באלד פּרעסן-דיפישאַנט. ער געשריגן און גערופן פֿאַר זיין מוטער אָבער זי קיינמאָל געקומען. ין אַ ביסל חדשים 'צייַט, טשלאָע ס בעיבי איז מערדערד. זי קיינמאָל געפינען אויס וואָס געטראפן צו אים, קיינמאָל געזען אים ווידער און איר אייגן ווייטיקדיק טויט נאכגעגאנגען באַלד נאָך. טשלאָע איז געווען בלויז וועגן 4 יאר אַלט זיך.
דעם טרויעריק געשיכטע איז וואָס כאַפּאַנז צו איבער 9 מיליאָן קאַוז יעדער יאָר. זיי זענען ריפּיטידלי פאָרסאַבלי ימפּרעגנייטאַד און האָבן זייער בייביז סטאָלען פון זיי, סטריפּינג פון זיי זייער רעכט צו זיין מוטערס צו זייער קינדער. קאַוז טרויערן שטארק. פאָרשונג האט געוויזן אַז די באַזייַטיקונג פון אַ קאַלב איז די ערגסטע זאַך אַז קענען פּאַסירן צו אַ קו. אין זיין בוך, אַ אַנטראַפּאַלאַדזשיסט אויף מאַרס: זיבן פּעראַדאַקסיקאַל טאַלעס, נעוראָפּסיטשיאַטריסט  Oliver סאַקס דערציילט די געשיכטע פון זיין וויזיט צו אַ מילכיק פאַרם מיט קאָלאָראַדאָ שטאַט אוניווערסיטעט פּראָפֿעסאָר פון אַנימאַל וויסנשאַפֿט, המקדש גראַנדין. געהער די געשרייען פון די גריווינג מוטערס און בייביז, המקדש גראַנדין האט, "אַז ס איינער טרויעריק, ומגליקלעך קו. זי וויל איר בעיבי. בעללאָווינג פֿאַר עס, גייעג פֿאַר עס. זי וועט פאַרגעסן פֿאַר אַ בשעת, און דעריבער אָנהייב ווידער. עס ס ווי גריווינג, טרויער - ניט פיל געשריבן וועגן עס. מען טאָן ניט ווי צו לאָזן זיי געדאנקען אָדער געפילן. "
איין מענטש וואס האט געשריבן וועגן די מוטער-קינד שייכות אין אַנימאַלס איז דזשעפרי מאָוססאַיעפף מאַסאַן. אין זיין ספר "די חזיר ווער סאַנג צו די לבנה: די עמאָציאָנעל וועלט פון פאַרם אַנימאַלס "און" דער פּנים אויף אייער פּלאַטע: דער אמת וועגן פוד,"מאַסאַן יקספּלאָרז די שטאַרק בונד צווישן מוטער און בייבי און די פאַרוויסונג אַז אַקערז ווען עס איז צעבראכן. ביוטאַפלי געשריבן, מיט פּאַסידזשיז פון שייקספּיר צו די תורה, מאַסאַן ס ספר זענען צווישן מיין פייווראַץ. ער איז איינער פון די ווייניק מחברים וואס האט געלערנט דעם פּראָצעס פון אָפּלייקענונג אין יומאַנז. ווי איז עס אַז יומאַנז טאָן ניט זען די פּייַניקן ינפליקטיד אויף די אַנימאַלס, די מוטערס און בייביז? ווי טאָן מענטשן עסן קאַלבפלייש, ווייסט עס איז אַ בעיבי קאַלב? אָדער סוקקלינג חזיר? קליינע קינדער סוקקלע. ווי איז אַז קשר ניט געמאכט? אָדער איז עס געמאכט און דעמאָלט ריפּרעסט?
אַנימאַלס געניצט פֿאַר עסנוואַרג טאָן ניט באַקומען צו לעבן אויס זייער לעבן צו זייער נאַטירלעך לעבן שפּאַן. א קו געניצט פֿאַר רינדערנס קען לעבן אַרויף צו 25 יאָרן אָבער איז סלאָטערד איידער עס ריטשאַז 2 יאר אַלט. מילכיק קאַוז באַקומען צו "לעבן" ביז זיי זענען פארבראכט און קענען ניט מער פּראָדוצירן רעוועכדיק קוואַנטאַטיז פון מילך און זענען דעמאָלט געהרגעט דורך 4 יאר אַלט. זייער בייביז אנגעצייכנט פֿאַר קאַלבפלייש נאָר באַקומען צו לעבן אַ ביסל חדשים בייַ רובֿ. פּיגס האָבן אַ נאַטירלעך לעבן שפּאַן פון 10-15 יאָרן אָבער זענען פארקערט אין שינקע, בייקאָן און ווורשט דורך 6 חדשים פון עלטער. ברוילער טשיקאַנז קענען לעבן 2-5 יאָרן אָבער זענען געהרגעט אין 6 וואָכן פֿאַר זייער פלייש. יי-ארויפלייגן הענס האָבן אַ דורכשניטלעך לעבן שפּאַן פון 10-12 יאָרן אָבער ווען זיי זענען פארבראכט און קענען ניט מער פּראָדוצירן אַ רעוועכדיק נומער פון עגגס, זיי זענען געשיקט צו שחיטה. רובֿ טאָן ניט באַקומען צו לעבן אפילו צוויי יאר. זייער בייביז אויך לייַדן טראַגיש פייץ. זכר טשיקס זענען אַרויסגעוואָרפן צו די יי אינדוסטריע און זענען געהרגעט, אָפֿט אויף די זייער טאָג זיי זענען געבוירן, דורך זייַענדיק ארלנגעווארפן אַוועק אין מיסט באַגס אָדער ארלנגעווארפן אין האָלץ טשיפּפּערס בשעת נאָך לעבעדיק.
קינד זידלען איז אַ שרעקלעך פּאַסירונג אַז דאַרף צו זייַן פּריווענטיד. I have dedicated most of my adult life to being an advocate against child abuse. Treating victims and teaching prevention, parenting and child psychology classes, I try every day to reduce suffering in the world. Perhaps it is a passion of mine because of my own childhood abuse. I cannot stand the thought of any child suffering. Children and animals are often compared – they are both innocent, vulnerable and at the mercy of adults. They both deserve protection. They both deserve the chance to live safe, happy lives. They both deserve life.
In the words of Sri Aurobindo, "Life is life – whether in a cat, or dog or man. There is no difference there between a cat or a man. The idea of difference is a human conception for man's own advantage.” Let us save the children, ALL the children.


text:
יא מאשקע
דער מקור איז א זהר, און אדרא זוטא
דאס איז דער לשון
ויפנה שערי מעל אודנוי וישמע מלכא בכל מה דבעי
עס איז אבער דא א דיון וואס דער זהר מיינט מיטען "מעל" אודנוי
רוב וועלט האלט אז עס מיינט די האר אויף די אוירען דער מקום וויא די ברילען ליגען,
איז איבער דעם זעהט מען אסאך וואס אויסער דעם וואס מענעמט אראף די געבינדענע פיאות,
ווישט מען נאך מיט די פינגער אז אלע הארעלעך זאלען זיין און פראנט פון די אוירען.
אנדערע טענהען אבער אז נישט דאס האט דער זהר געמיינט,
נאר "מעל" אודנוי מיינט אז האר זאל נישט פארשטעלען די אויער די חלק וויא מען הערט


text:
עפנטלעך פאַרבאַנד "די נאַטירלעך קאָוסטליין פון קיפראס" פּראָטעסטעד קעגן די פּלאַנז פון די מיוניסאַפּאַלאַטי אין באַציונג צו Famagusta Paralimni ברעג שטח. עס איז געווארן באקאנט פון אַ עפענען בריוו גערעדט צו די קאָפּ פון פאַרבאַנד פון דיסטריקט יאָרגאָס הריסאַפיניסאַ.
אין אַ דערקלערונג, "די נאַטירלעך קאָוסטליין פון קיפראס" עמפאַסיזעס אַז די מיוניסאַפּאַלאַטי פּלאַנז "אויך אַמביציעס" און "ינאַדאַקוואַט", און קאַללס אויף די דיסטריקט אַדמיניסטראַציע צו נעמען אויף פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט פֿאַר באַטייַטיק ענדערונגען און אומקום פון די נאַטירלעך קאָוסטליין פון קיפראס.
לויט צו טרעגערס פון ינווייראַנמענאַל אַסאָוסייישאַנז, "די דעסטרוקטיווע אַקשאַנז" געטראגן אויס אַלע צוזאמען די ברעג, סטאַרטינג פון די ניססי ביטש און סאָף קריסטאַל ספּרינגס און Fig טרי בוכטע. די לעצטע שטרוי פֿאַר די פּראָטעסטערס איז געווען די ינסטאַלירונג פון די וועג לעבן די מויל פון די טייַך, פון די ברעג צו אַ נירביי ברעג פּראָסקאָפּי סקילאָן. די יענער, אין דריי, אויך ארויס אויף די מאַפּע פון קיפראס רעכט צו די אַקשאַנז פון די מיוניסאַפּאַלאַטי אויף די פֿאַרבעסערונג פון די ברעג.
"נאַטוראַל קיפראס קאָוסטליין" ינסיסץ אויף דעם דאַרפֿן צו יבערקלערן דער צוגאַנג צו דער אַנטוויקלונג פון Infrastructure פון די ביטשיז, וואָס הייַנט איז באזירט "בלויז אויף די פאַרלאַנג צו פאַרקויפן די אָדער אנדערע באַדינונגען צו די באַפעלקערונג."


text:
די "באסטאן גלאוב" צייטונג האט אויפגעדעקט, אז מיט צוויי וואכן צוריק האט זיך דזשאן קערי געטראפן אין ניו יארק מיט מוכאמאד זאריף, דער איראנער אויסערן מיניסטער, און לויט די קוועלער איז עס שוין געווען די צווייטע זיצונג צווישן די צוויי.
אזוי אויך האט קערי אפגעהאלטן געשפרעכן מיט א רייע אייראפעאישע פירער, אריינגערעכנט דער פראנצויזשער פרעזידענט מאקראן, און זיי געשטופט צו לייגן דרוק אויף פרעזידענט טראמפ, אז ער זאל פארבלייבן אינעם איראנער אפמאך נאכדעם וואס דער מאי 12 אולטימאטום לויפט אפ.
די נייעס האט געברענגט שטארקע קריטיק קעגן קערי פון פילע אין די פאליטישע וועלט, וועלכע באשולדיגן אים אין אונטערגראבן די פאליסי פון אן אמטירנדן פרעזידענט, און פרעזידענט טראמפ האט געזאגט אז דאס איז מעגליך א פארלעצונג פון די אמעריקאנער געזעצן.


text:
(געפעק פון איבער'ן ים - 7)
זיצן ביי מיר געפילן אויף שטעך-נאדל, אבער זענען איינגעבינדן מיט שטריק פון פארגאנגענער אנטוישונג. זיצן ביי מיר די געפילן אין געבורטס-ווייען, אבער א פארשמאלטע עפענונג לאזט זיי נישט ארויס אויף דער ליכטיגער וועלט.
און אויף צו-להכעיס מערן זיי זיך ווי דעם ביבליש-מצרי'שן פראָש - א קנאַק, א געפיל; א קוועטש, נאך דריי געפילן!
פון פארפּאנצערטן קאמער מיט זיבן שלעסער שרייען זיי איבער דער אומלאגיק פון דעם שוואכן וועכטער וואס האלט דעם שליסל; א מכה ווייסן זיי אז דער אמת'ער באַלעבוס איז א מאסע אומגעזונטער אומסטינקט.
זאל זיך פרייען אויף מיין בראָך דער שונא-איך פאר מיר אליין. דערלייזט וועלן די אונטערדריקטע געפילן ווערן ווען נאטירליכער געדאנק וועט מיט זיין גליענדיג-צעווייעכטער שווערד איבערהאקן די אייזערנע קלעם-קייטן.


text:
1574
1574 איז דאס 74סטע יאר אינעם 16טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר.
אלע דאטעס דא זענען לויטן יוליאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 12טן דעצעמבער - אן, פרינצעסין פון דענמארק, ווייב פון זשיימס דער ערשטער, מלך פון ענגלאנד (געש' 1691)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 30סטן מיי - שארל דער ניינטער, מלך פון פראנקרייך (געב' 1550)


text:
1890
1890 איז דאס 90סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1890 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 3טן יולי - איידעהא געווארן דער 43סטער שטאט אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 10טן פעברואר - באריס פאסטערנאק, רוסישער שרייבער (געש' 1960)
- 9טן מערץ - וויאטשעסלאוו מאלאטאוו, רוסישער פאליטיקער (געש' 1986)
- 19טן מיי - הא טשי מין, גרינדער און פרעזידענט פון צפון וויעטנאם (געש' 1969)
- 15טן סעפטעמבער - אגאטא קריסטי, בריטישע שרייבערקע און דראמאטורג] (נפטר ב-1976)
- 14טן אקטאבער - דווייט אייזנהאוער, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1969)
- 22סטן נאוועמבער - שארל דע גאל, פרעזידענט פון פראנקרייך (געש' 1970)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 29סטן יולי - ווינצענט וואן גאך, האלענדישער מאלער (געב' 1853)


text:
יום שני, אפריל 14, 2008
דרשת שבת הגדול: בענין בועל ארוסתו בבית חמיו
ראשית כּל, לפי דער צעטל-קטן פון רבי ר´ מילך איז אַ שאלה צי מען מעג קוקן אויפן בילד דאָ צו לינקס. רבי ר´ מילך שרייבט אַז מען זאָל נישט קוקן אויף בהמות ווען זיי באַהעפטן זיך איינס מיטן צוייטן. אויף מענטשן זאָגט ער נישט איז לכאורה מעג מען אָבער פאַרשטייט זיך אַז מיר רעדן נישט למעשה און יעדער זאָל פרעגן זיין רב. נחזור אָבער לענינו דאָ זעט מען טאַקע נאָר איין בהמה און ממילא איז שווער וואָס איז דער שייכות צו רבי ר´ מילך? אַ וועלטס קשיא. דער תירוץ איז אָבער אַ פשוטע. די גמרא זאָגט אַז דער וואָס עסט מצה בערב פסח איז כּאילו בועל ארוסתו בבית חמיו, קומט דאָך אויס אַז איר קוקט, אויב איר קוקט חלילה, אויף אַ בהמה בשעת מעשה ממש. מען קען דאָס אָבער מיישב זיין בכמה אופנים. ראשית כּל, אַז עס איז נישט ערב פסח און צו דעם האָבן מיר צוויי שטאַרקע ראיות. איינס, אַז ערב פסח איז היי יאָר נאָך נישט געווען ואם תימצי לומר אַז עס איז יאָ געווען איז עס דאָך שבת און שבת טאָר מען נישט פאָטאָגראַפירן.
נאָר למעשה קען דאָך זיין אַז עס איז פון פאַראַיאָר און עס איז געווען פאָטאָגראַפירט אין חול המועד. און ווי מיין פעטער זאָגט יעדער יאָר אָן אויסנאַם אַז חייב אדם לראות את עצמו איז אַ רמז פאַרוואָס מיר גיין אין אַ זו אויף חול המועד פּסח. איי חול המועד סוכּות גייט מען אויך? די אחרונים רעדן דערפון, יעצט איז דאָך אָבער שבת הגדול איז וואָס האָבן מיר צו רעדן פון סוכּות? אי"ה שבת שובה וועלן מיר אַרום רעדן אינעם נושא. דערווייל אָבער האָבן מיר לכאורה אַ היתר צו קוקן אויפן לעמור אפילו בשעת ער עסט מצה פאַר פּסח.
נאָך איז מיר איינגעפאַלן אַז עס קען זיין אַז ער פסקטנט ווי דער דברי חיים אַז מאַשין מצות זענען חמץ גמור און לפי דעם מעג מען זיי עסן אפילו ערב פּסח אויך. ביז סוף זמן אכילה, פאַרשטייט זיך, ווייל נאָכדעם האָבן זיי אַ דין חמץ לכל דבר. הוא הדין טאָמער האָט מען געמאַכט דער מצה פון אַריזאָנע ווייץ און לויט די גדולי הפּוסקים וואָס אסרן ווייל זיי זענען מקפּיד צו פאָרן קיין מיאַמי קען זיין אַז מען מעג עסן אַריזאָנע מצה ביז ערב-פּסח. און אין אמתן גערעדט כאַפּן מיר אָן ערב-פּסח ווייל דאָס איז לשון בני אדם, למעשה אָבער איז דער זעלבע פאַר די מחמירים נישט צו עסן מצה פון ר"ח ניסן אָדער די מהדרין מן המהדרין וואָס עסן נישט פון שלשים יום קודם החג. און מיט אַ פּעלץ ווי אַ לעמור איז העמידהו על חזקתו אַז ער עסט נישט פון חנוכּה אַז ער זאָל קענען עסן אַ כּזית מצה לתּיאבון.
עס איז מיר אָבער זייער שווער געוואָרן אַז אויב מיר האַלטן אַז דער לעמור עסט חמץ איז וואָס קומט ער מיר לאָזן הערן מיטן בילד? וואָס וויל אונז דער בילד דאָ דערציילן? וועסט דו וועלן זאָגן אַז דער בילד האָט ערשיינט אין כּל העולם כּלו ווייל זיי האָבּן געמיינט אַז עס איז אין אַ פּעלץ און לעבן אַ בוים אין חודש ניסן מיז מען מאַכן אַ בילד ווייל אוודאי מאַכט עס אַ ברכת האילנות אַבי צו קענען אַרויסלויפן פון דער היים פאַר פּסח? איז דאָך נאָך אַלץ שווער ווייל מען זעט נישט אַ בלום אויפן בוים און מען זעט אויך נישט אַ טאָוול הענגן מזכּה צו זיין ייִדן צו מאַכן אַ ברכה. בדוחק קען מען זאָגן אַז דער בילד אַליין דאָס איז דער חידוש ווייל יעדער וואָך טראָגן אָן אַ שיעור צייטונגן נאָך און נאָך בילדער וואָס זענען גאָרנישט מחדש. איך מיין מען קען נישט זאָגן אַז דער חידוש איז אַז גדולי ישראל פאַרברענגן זייערע טעג און נעכט אויף בר מצוות, תנאימס און חתונות פון אַ צווייטן גדולס אייניקל ווייל ווער האָט דען געמיינט אַז זיי טון עפּעס אַנדערש? מעיקרא מאי קסבר והשתא מאי קסבר? אַ טיש פירט מען פרייטיק צו נאַכטס איז דאַרף מען דאָך עפּעס טון אויף די אַנדערע נעכט. דאָס איז אָבער אַ דוחק ווייל מצה מאי קא משמע לן? ממילא ווען עס איז פּסח שני קענען די אַלע טמאים לנפש אדם זיך אָנטון שבתדיק און פרעסן מצה אַבי זוכה צו זיין צו אַ בילד אין כּל העולם כּלו אָבער פאַר פּסח איז עס אַ גרויסער דוחק.
נאָר איך האָב געטראַכט זייער אַ טיפן תּירוץ. ר´ חיים שלמה, איר וועט הנאה האָבן, שטאַרק הנאה האָבן עד כּדי כּך אַז דער קאָפּ וואָס איר שאָקלט שוין זייט אָנהייב דרשה וועט אייך אינגאַנצן צושאָקלט ווערן, און אייער שמייכל וועט נישט וויסן קיין סוף. מיר וועלן ערשט מקדים זיין מיט אַ קשיא וואָס ווערט שוין געברענגט פון פריערדיקע. אויב האוכל מצה בערב פסח איז כּאילו בועל ארוסתו מיז דאָך זיין אַ מיר רעדן דאָ פון אויסערגעווענדלעכע מצות אם כּן דאַרפן מיר דאָך נישט חושש זיין אַז ער וועט נישט עסן מצה לתאבון. ווייל אויב עס איז טאַקע אַזוי גוט וועט ער דאָך האָבן אַפּעטיט אַריינצובייסן אַ צווייט מאָל, פּונקט ווי ביים ארוסה ממש. ממש מרפסין איגרא. נו, ר´ חיים שלמה, וואָס זאָגט איר? איר גייט נישט ברילן אויף שבת קענט איר נישט זען דער שיינקייט פונעם קשיא און אוודאי נישט פון דער ארוסה אָבער איך זאָג אייך עס איז אַ באָמבע קשיא. אַ קשיא איבער אַן אַרוסה וואָס לאָזט די גדולי הפּוסקים נישט שלאָפן. אַ קושיא עצומה. עס האָט עמעצער געזאָגט אויף דער קשיא אַז דאָס איז אַ נערה המאורסה אַשר צעקה בעיר.
מחמת דער קשיא מיז מען זאָגן אַז די ארוסה איז גאָרנישט די ארוסה וואָס מען מיינט. די ארוסה איז אַ פאַרשקלאַפטע היימישע פרוי אַ וואָך פאַר פּסח און זי זעט אויס און האָט אַ טעם פון אַ שמירה מצה, און אַ מאַשין מצה איז צו באַטעמט און האַקל צו פאַרגלייכן. איי פאַרוואָס רופט מען איר ארוסה אָדער לשון סגי נהור אָדער מען מיז זיך דערמאַנען וויאַזוי זי האָט אויסגעזען בשעת זי איז געווען אַ ארוסה אָן אַ טורבאַן אויפן קאָפּ און אַ סאַמעטע פּאָנזעלע אויף איר לייב און דער גאָמבע אין דער דלאָניע, די גראָבע פינגער אויפן גאָרגל, צוויי פינגערס אויפן באַק און צוויי פינגערס איבער די ליפּן ווען די שכנטע פרעגט איר ´ווער אָר יו אָפּ טו וויז יאָר קוקינג?´
לפי דעם איז גוט מאי קא משמע לן דער בילד, דאָס איז להשמיענו דער חטא פון די עירוב רב וואָס העכערן דער געהאַלט פון די גויטעס ערב יום-טוב און שוינען נישט ייִדיש געלט. ווי עס איז ידוע איז דער סוד פון דער קיום פון מעקסיקאָ, קאָלאָמביע און פוילן בזכות וואָס זיי שיקן זייערע נשים אויסצובעטן ייִדישע בעטן און שלייפן ייִדישע פּאָדליגעס און אלמלא פּסח וואָלט פון זיי נישט געבליבן קיין פּליט ושריד. ממילא אַז זיי לא נבראו אלא לשמשני דין הוא שקיפחתי את פרנסתם און פינף דאָלער אַ שעה איז אויך איבער געצאָלט. איי די ייִדן וואָס חנפנען זיך צו די גויטעס און זאָגן מען דאַרף צאָלן מער זאָלן זיי וויסן אַז טאָמער אַ היטלער קומט ווידער אויפן בענקל וועט עס זיי גאָרנישט העלפן און די זעלבער פוילישע וועלן זיי פירן אין קאַלעך אויוון אַריין ווי זייערע זיידעס האָבן געטון. און לאָמיר שוין הערן וויפיל זיי אַליין באַצאָלן.
ממילא קומן מיר אַצינד צום פּשט. דער לעמור עסט אַ מצה שמורה, נישט חמץ פון אַריזאָנע, נישט חדש פון מאָנטאַנאַ נאָר כּשר וישר פון אָרעגאָן, וסימנך לארו"ג בשלחן לחם חמודות, פון אָרעגאָן זענען די כּשרסטע מצות, און דער לעמור האָט מען פאַרשיקט פון דער היים ווייל פון צען טעג פאַר פּסח גיין ייִדן אין גלות זכר ליציאת מצרים און מען עסט נישט אויף פּלאַסטיקע בענקלעך און טישטיכער ווי אַ גאַנץ יאָר נאָר מען זיצט אויפן גאַס און אויף די שטיגן און מען עסט האַלבע כּזיתים און פערטל רביעיתן. און לפי דעם מעג מען שוין קוקן אויפן לעמור און מען דאַרף זיך לערנען כּיבוד אם און עסן מצה בצנעא משום מראית העין און אַזוי כּל הבורח מן הכּבוד איז זוכה צו אַ בילד אין עולם הטיפשים וואָס איז כּידוע נקי מחשש לשון הרע און האָט נישט קיין איין וואָרט וואָס מען קען דעריבער חלילה צוקומן צו עפעס אַ מחשבה אָדער חלילה צו טראַכטן.
ואם תאמר אַז עס איז דאָך ידוע מאמר החכם אַז אַ בילד איז ווערד טויזנט ווערטער און לפי זה זענען די בילדער דער גרעסטער לשון הרע וואָס איז שייך? זאָלט איר וויסן אַז דאָס איז אַ גויִשע מושג וואָס איז געגנבט פון כי אלף שנים בעיניך און עס איז ממש אפיקורסות און כפירה. אמת מיר פסקנען אַז שומע כּעונה אָבער אַז רואה כּשומע איז נישט דאָ קיין מקום להחמיר און בפרט אַז אינו דומה שמיעה לראייה איז די גרעסטע ראיה אַז דווקא ביי שומע איז דאָ לשון הרע אָבער נישט ביי זען. און נאָך מער אויב אַ בילד איז ווי טויזנט ווערטער וואָלט מען דאָך געדאַרפט יוצא זיין מקרא מגלה פון קוקן אויף אַ בילד און מיר טרעפן נישט אַזאַ זאַך אין די פוסקים און חלילה מיר זאָלן אַזוינס מחדש זיין.
בדרך צחות קען מען מוסיף זיין אַז אסור לאדם שיאכל איידער ער גיט עסן פאַר זיינע בהמות. ממילא בהמות מעגן עסן אפילו ערב פסח אויך. און לפי דעם אתי שפיר פאַרוואָס ער עסט דווקא מצות ווייל ער האָט אַ מצווה צו עסן וועגן טועמיה און דער עשה פון טועמיה איז דוחה דער לא תעשה פון נישט בועל זיין אַן ארוסה ביים שווער ווייל דער שוויגער וועט אפשר הערן.
און יעצט ווילן מיר מעורר זיין וועגן דער אינטערנעט...
4 תגובות:
-
-
א גרויסען יישקוח
אבל לי יש שאלה הרבה יותר גדולה מהשאלות שלך כי אני נסיתי את שניהם וגם אכלתי בערב פסח וגם באתי והנה ראיתי שזה בכללל לא אותה דבר אולי כבודו יכול לתרץ לי את הקושיה הגדולה.
- 4/22/2008 8:08 לפנה"צ
- קטלא קניא אמר/ה...
-
בעל כרחך היו המצות שלך ריינע ראַזעווע ומשום זה היו המצות יותר משובחות, אבל אלמלי אכלת מצות עבודת יד מקערעסטיר אז בלי שום ספק היה הטעם ממש כמו בעילת ארוסתך בבית חמיך וחלילה להסתפק במאמר חז"ל.
- 4/22/2008 4:40 אחה"צ
-
-
עסן מצה אויפגעדעקט אן קיין מצה טאש?
אפשר דערפאר וואס אן ארוסה גייט אויפגעדקט? אולי
- 4/30/2008 9:22 לפנה"צ
-
-
Thanks for the great post, I couldnt stop laughing from your quote "ממילא ווען עס איז פּסח שני קענען די אַלע טמאים לנפש אדם זיך אָנטון שבתדיק און פרעסן מצה אַבי זוכה צו זיין צו אַ בילד אין כּל העולם כּלו אָבער פאַר פּסח איז עס אַ גרויסער דוחק"
keep it up.
- 5/05/2008 8:22 לפנה"צ


text:
נייַ
גאַמעס גייעג
וועפּאַנז, נאָענט פריינט, געשמאַק קאַשע פעלד, די אַרומיק נאַטור און געטרייַ הונט.פאַך פון די מענטשן פֿאַר סענטשעריז - גייעג.ליידער, דעם שפּיל איז נישט צוטריטלעך צו אַלעמען, ווייַל פון די שטרענג לימאַץ פון אונדזער צייַט: דערלויבעניש און עלטער ריסטריקשאַנז.דאס טעטיקייט איז זייער טייַער, מען זאל אַפֿילו זאָגן - אַן עליטע ...אבער טאָן ניט זאָרג!די מאָדערן אַנטוויקלונג פון קאָמפּיוטער שפּילערייַ קענען צושטעלן אַנפּרעסידענטיד רעאַליזם פון די גאַמעפּלייַ, און נאָך צושטעלן די געלעגנהייט צו גיינ אַף די חיה אַלע.שפּיל גייעג איז אַ זשאַנראַ פון סימיאַליישאַן, וואָס איז, גאַמעס אַז סימולירן פאַקטיש באדינגונגען און גיט אַ ברייט קייט פון קאַמף, און רובֿ ימפּאָרטאַנטלי, גיט די רעכט צו האַלטן אַ ביקס אין זייַן האַנט, טריינג אויף אַ גייעג גאַרניטער און דרייען.גאַמעס ווי פאַכמאַן כאַנטערז און גיימערז וואס נאָר ווילן צו באַקומען אַ טעם פון די גיינ אַף.זייַן גראַפיקס, גרויס לאָוקיישאַנז און פאַרשידענע חיות ווי די שפּיל איז ניט נאָר נאַטור, אָבער אויך לייגט איר אין די אומבאַקאַנט וועלט פון די וואַלד.פֿרייַ גייעג גאַמעס האָבן אַ גוט צובינד און אַנפּרעסידענטיד רעאַליזם.גאַמעס אָנליין גייעג הייבט מיט די סעלעקציע פון אַ גאַנג פון וואָס זענען גענומען מיט איר, טשוזינג דעם אָרט.ווייַטער איר גיין צו די אויסגעקליבן אָרט צו זוכן פֿאַר די חיות, צו וואַרטן, און ווען איר זען אַ כייַע, קאָכן אַ ביקס, און דאַן איר האָבן צו טאָן איז נאָר אַ דעמאַנסטריישאַן פון סקילז סנייפּער.ווען דאָבודעטע באשעפענישן, איר קענען פּאָטער פון אים ווי איר ווי.זאל וועלן צו לאָזן גיין צוריק צו דער וואַלד.געאָגראַפי אין די שפּיל קאָווערס די טעריטאָריע פון די דאַר און ספּאַרסלי פּאַפּיאַלייטאַד מדבר צו די צפון, דער שניייק געביטן.וועפּאַנז פיזיק איז אין אַ הויך מדרגה, ספּעציעל אין די גוט גאַמעס: אָפּפּראַל, קייט, יימינג צו השפּעה זאַדישקאַ גאָר צו לעבן.טשוזינג אַ כייַע איז אויך נישט לאָזן איר גלייַכגילטיק: עס איז קליין ראָודאַנץ, וואָס האָבן קיין ווערט, פאַרשידן זעלטן אַנימאַלס, זעלטן ברידז פון פּראָטעין, אַרויף צו די גרויס און שטאַרק חיות, וואָס קען אַפֿילו שאַטן איר, ריינאָוז און לאָס.טראָופיז, נייַ וועפּאַנז און רום זענען די הויפּט קרייטיריאַ פון קולנאַס כאַנטערז, אָבער דער שפּיל איז נישט ויסגעדינט, עס איז אַ שאַץ, וואָס קענען זייַן קאַמפּערד מיט אנדערע.עטלעכע גאַמעס קענען געבן איר די רעכט צו פאָר אויף אַ טעכניק צו אָרגאַניזירן אַ גרופּע גיינ אַף אָדער קויפן אַ פייַן הויז, געכאפט אויף די גיינ אַף פון געלט.עס געניצט צו גיינ אַף איז געווען די ויסשליסיק מיטל פֿאַר ניצל, און איצט, עס ס שפּאַס אַז איר קענען געבן אַ דאָזע פון אונדזער פּלאַץ.צום סוף איך וואָלט ווי צו ציטירן אַ פראַזע פון דעם עלטער-אַלט הונטער: ניט פּוך, קיין פעדער!


text:
וואלן
צו מיינט איר װיקיפּעדיע:וואלן?
וואלן איז די פאליטישע באשליסונג ווי מענטשן שטימען צו ערוועלן א פאליטישן קאנדידאט אדער פארטיי וואס זאל פירען א רעגירונג.
בירגער אנטיילונג בײַ אַ פארלאמענט אדער רעפובליק איז איינע פון די גרונדענע יסודות אין פאליטישע דעמאקראטישע רעגירונג צו ערלויבן יעדן בירגער א טייל נעמען אין דעם פירונג פון זיין רעגירונג, וואס ווערט דורכגעפירט דורך דעם וואס דער בירגער קען אויסקלייבן די פירערס פון דאס רעגירונג ביי די האפיגע וואלן.
די גאנג, איז אבער נישט אן העכטע דעמאקראטיע, ווייל נאך וואס דער בירגער האט אויסגעקליבן זיין באשטימטן פירער, קען דאך זיין באשטימטער פירער אויסמאכן געזעצן לויט ווי עס גלוסט זיך אים אָן זיך באטייליגן מיט זיינע אויסוויילערס. אלזא, וויבאלד די בירגערס זיינען אזוי פיל מיליאנען, איז דאך זייער שווער צו איבערגעבן דאס מעגלעכקייט פאר די בירגערס צו זיך באטייליגן מיט יעדן געזעץ אינעם רעגירונג, און דערפאר האט מען באשטימט זאלן זיין נאר עטליכע צענדליגע פירערס (120 אין מדינת ישראל) וואס וועלן ווערן אויסגעקליבן דורך די בירגערס.
היינט וואס די טעכנעלאגיע איז זייער אנטוויקלט געווארן, שטעלט זיך א פראגע פארוואס זאל מען נישט געבן פאר יעדן בירגער אן ערלויבונג צו זיך באטייליגן אויך מיט יעדע פארשלאג צו אפשטימען אן אייגענעם מיינונג. און דאס הייסט דירעקטע דעמאקראטיע - ווייל עס איז דירעקט אן קיין מעקלער.
די בירגער אנטייל אין פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
עס זיינען דא עטליכע שטאפלען אין דעם בטיילונג-נעמען פון די בירגער ביי א מדינה:
- אזעלכע וואס אינטרעסירן זיך נישט בכלל אין פאליטיק, און זיי גייען נישט אפילו צו די וואלן. אין די דעמאקראטישע מדינות נעמען צווישן 50% ביז 80% א טייל אין די וואלן.
- אזעלכע וואס גייען נאר צו די וואלן, און אינטרעסירן זיך אין פאליטיק נאר ביי די תקופה פון די וואלן.
- אזעלכע וואס אינטרעסירן זיך אימער אין פאליטיק און זיי האלטן אויף אן אויג וואס עס טוט זיך ביים רעגירונג, און נעמען א טייל אין טועכצער און דעמאנסטראציעס אין פאליטישע פּראָפּאַגאַנדעס.
- אזעלכע וואס האבן אן אויפגאבע ארום די רעגירונג און האבן השפעה אויף די באשטימונגען פון די רעגירונג.
- די וואס זיינען אין דאס פארלאמענט (חברי כנסת), רעפובליק, די רעגירונגס מיניסטערס אא"וו.


text: מעטאַל מלחמה אָנליין - קליענט-סעסיע שפּיל פון מיליטעריש סאַבדזשעקץ אין וואָס צו אַרבעטן מיליטעריש וועהיקלעס, צעשטערן שונאים, און טאָן אַלץ מעגלעך צו באַקומען האַלטן פון די נייטיק רעסורסן.די מלחמה פון דער צוקונפֿט - עס ס יקסייטינג געפערלעך אַדווענטשערז, עס איז קיין אָרט ווימפּס און מענטשן וואס שפּילן טריקס נערוועס.געשעענישן אַנפאָולד ראַפּאַדלי און דינאַמיקאַללי, אַזוי אויב איר ווילן צו דערגרייכן עפּעס, טאָן נישט קווענקלען.דיין פיינט זענען אויף די פלינק, גרייט צו געבן יעדער לעצטע אונס פון שטאַרקייַט צו קערעווען דיוועלאַפּמאַנץ אין אַ positive ריכטונג פֿאַר זיך.די ריזיק קאָמפּאַניעס ווי גלאבאלע ריסאָרס נעטוואָרק און מאָרגאַן ינדוסטריעס טענד צו באַקומען רייַך טעריטאָריע ווערטפול מיטל נייטיק פֿאַר דער פּראָדוקציע פון קינסטלעך בלוט, וואָס אין 2005 איז געווען דעוועלאָפּעד דורך פּראַפעסער בעלויאַרצעוואַ.באַהעפטן אין דעם שפּיל מעטאַל מלחמה אָנליין - דאָס איז אַ שריט אין די פאַסאַנייטינג ווירטואַל וועלט מיט ויסגעצייכנט גראַפיקס און אַטמאָספער, קאָזינג אַ געפיל פון פרעשנאַס און אַ קעסיידערדיק געפיל פון דייַגעס.דורך שאפן אַ חשבון, האַלטן אין מיינונג אַז די אַדמיניסטראַציע זאָל וואַרטן פֿאַר אַ פאַרבעטונג, וואָס וועט געבן די געלעגנהייט צו פאַרבינדן די פילע ניצערס, וואס זענען צווישן די ערשטער גערופן ופמערקזאַמקייַט צו די נייע פּראָדוקט אויף די אינטערנעט.אַלעמען האט די רעכט צו נעמען אָנטייל אין די טעסץ, אַזוי קיין אַפּלאַקיישאַן וועט נישט זייַן פארגעסן.מעטאַל מלחמה אָנליין רעגיסטראַציע ריקווייערז די הקדמה פון אינפֿאָרמאַציע אַזאַ ווי בליצפּאָסט אַדרעס, פּאַראָל, ניקקנאַמע, די אותיות פון דעם בילד.דעמאָלט איר קענען גיינ ווייַטער צו אָפּלאָדירן און ינסטאַלירן די שפּיל קליענט.דו זאלסט נישט פאַרגעסן צו מאַכן זיכער דיין קאָמפּיוטער מיץ דעם נייטיק סיסטעם באדערפענישן: Windows 7 / וויסטאַ / קספּ ספּ3, ינטעל קאָר 2 דואָ אָדער אַמד אַטהלאָן קס 2 64 3.0 גהז, 512 מעגאבייטן ווידעא קאַרטל נווידיאַ געפאָרסע 9500גט / אַטי ראַדעאָן הד 3450, 4 גב שווער פאָר, באַראַן 2 גיגאבייט.איר האָבן צו באַשליסן וועלכע זייַט וועט זייַן פּלייינג מעטאַל מלחמה אָנליין.ווער טאָן איר בעסער - אַ נייַ טיפּ פון געשעפט ענטיטי גלאבאלע ריסאָרס נעטוואָרק און אַ הויפּט פאַבריקאַנט פון מעטאַל, קאָמפּאָסיטע און פּלאַסטיק מאָרגאַן ינדוסטריעס?עס איז אַ געראַנגל צווישן די צוויי קאָמפּאַניעס האט דערוואַקסן אין אַ גלאבאלע מלחמה וואָס סוועפּט דער גלאָבוס.נאָר דעם מאָמענט ווען די דעבאַטע וועגן דער אָונערשיפּ פון די אַוועקלייגן אַקטינאָליטעס זעלטן מינים אין אויסטראַליע, אויס פון קאָנטראָל פון די טיטאַנס.זייער אָפּאָזיציע צו מיליטעריש אריינמישונג יגזאַסערבייטאַד אָרגאַניזאַציעס, גלייַכגילטיק פאַנס צו ברעכן אַ גרויס דזשאַקפּאַט און ינפלוענטשאַל פערזענלעכקייטן ינוואַלווד, גרייט צו קרבן זייער לעבן פֿאַר די נוץ פון מענטשן.די זאַך איז אַז דער "בלוי בלוט" איז טאַקע אַ זייער הויך קוואַליטעט און זענען פיל מער ווערטפול פאָרשטעלן.בלויז פאָאָלס טאָן ניט אַספּייר צו ווערן דער אָונערז פון דעם סטאַנינג טראָופי, וואָס אויך גיט אַ זיס מאַכט!צו דערגרייכן זייער צילן איר וועט זייַן ביכולת צו נוצן פאַרשידענע קאַמבאַט וועהיקלעס.וועלכער איר אויסדערוויילט, מעטאַל מלחמה אָנליין שפּיל גיט פֿאַר יעדער טיפּ אויף אַ ביסל מאָדעלס.פֿאַר בייַשפּיל, פֿאַר די מאָדעל איז אַ דזשאַמפּער, ראַנער, אָוטפּאָסט און קעפּפּער.שפילער האָבן די רעכט מאָדעפיציראָוואַט מאָדעל, טוישן טיילן און דינען.ערשטער איר זען אַ פאָוקיסט מין פון טעכניק, אָבער מיט די ינקריסינג פּאַזישאַן פון די מאַשין ווערט מער שטאַרק, ביז יווענטשאַוואַלי טורנס אין אַ פור.שפּילן דעם שפּיל מעטאַל מלחמה אָנליין קענען אין צוויי לאָוקיישאַנז.נינאַ, עס זענען "באַזע אין די מדבר" און "אויסטראַלישע שטאָט."דאס איז ווו די האָטטעסט געשעענישן.עס איז מעגלעך אַז באַלד לאָוקאַליטיז, וואָס וועט באַלעבאָס דער שלאַכט, וועט זייַן צוגעגעבן.אין מינדסטער, וואָס איז וואָס די קריייטערז צוזאָג, נאָך אַלע אַרבעט אויף די פּרויעקט האלט.צי ניט זאָרג, אַז מעטאַל מלחמה אָנליין שפּילן וועט קעסיידער וויידזשינג כאַסטילאַטיז.אין אַ האַנגאַר, אָפּרוען און צוגרייטן פֿאַר די סאַבסאַקוואַנט עקספּלויץ.אויך דאָ איר בעסער ריפּערינג זייער אייַזן פריינט און זייַן קענען צו באַקומען אַלע די נייטיק פרטים.אין דערצו מוואָ שפּיל יקסייטאַד צו שאַפֿן אַ "פעלד באַזע" - אַ סטיישאַנערי מיליטעריש לאַגער.ער האט בדעה צו קאָנטראָלירן דעם קוואַרטאַל.דורך דער וועג, דער שלאַכט פֿאַר די באַזע איז אַ באַזונדער אַרויסגעבן.איר וועט זייַן ביכולת צו באַפאַלן פרעמד באַסעס, נישט פערגעטינג צו ינסטאַלירן אַ פּראָטעקטעד אַרום זייַן פּערימעטער.וועלכער איר טאָן, טאָן אַלע אין די נאָמען פון די גרויס צוקונפֿט!נאָך מעטאַל מלחמה אָנליין שפּיל - עס איז נישט נאָר די פיייקייַט צו האָבן אַ קינסטלעך בלוט, אָבער אויך אַ וועג צו ווערן אַ ינפלוענטשאַל, רעספּעקטעד, ווערדיק און קאַנסאַמאַט מענטש.ווערן דער בעסטער פון די בעסטער!זאל דער גליק איר וועט נישט לאָזן! שפּיל בייַמעטאַל מלחמה אָנליין


text:
אָנליין שפּיל קאַרטוגאַ - אַ פּאָטער בלעטערער באזירט סטראַטעגיע ראָלע-פּלייינג שפּיל מיט סאַבסטאַנסיז, די געשעענישן וואָס אַנראַוואַלד אין פאַקטיש צייַט. דאָ איר קענען פילן ווי אַ פּיראַט קאַפּיטאַן. דאַנק קאַרטוגאַ אָנליין שפּיל איר קענען פילן דעם פאַקטיש גנב און קרייַז די עפענען ים אויף די אקעאן, און דעריבער אין אַ זייער געפערלעך ווסטרעווייַאַ קאָנפליקט. די גאנצע אַלוועלט אקעאן געעפנט פֿאַר דיין שטודיום. פילן ווי אַ מלך פון די וואַסט יקספּאַנסיז! פֿירמע יננאָגאַמעס - שפּיל דעוועלאָפּער, האט גענומען זאָרגן פון אַזוי אַז דער באַניצער האט נישט נודנע. פילע פאַסאַנייטינג פאלן זענען קומען העלדיש טראַוואַלערז. איר האָבן אַ גאנץ רעכט צו באַפאַלן געשעפט שיפן צו באַראַבעווען די גרויס שטעט, צו טייַנען און קאַנפראַנט שיפן פאָרסעס פון יושר, צו טאָן אַלץ צו זייַן ענריטשט. פּיראַט לעבן וועט אַפּעלירן צו יענע, וואס זענען ניט טאַקע געוויינט צו זיצן אויף די ערד. איר וועט דאַרפֿן אַ גרויס צושטעלן פון ענערגיע צו דורכפירן סך קוועסץ וועריד דיגריז פון שוועריקייט, צו האַלטן גאַנג דיגנאַפיי זייַן שיף, באָוינג אַלע די רעכט נואַנסיז, פּראַמאַסינג פאָרמירונג. אויב איר באַשליסן צו נאָך שפּילן קאַרטוגאַ, איר זאָל זייַן אַווער אַז די פּרויעקט איז ליגן בייַ די בינע דיסגייזד ביתא טעסטינג. אַזוי קאַרטוגאַ רעגיסטראַציע - איז עלעמענטאַר פּראָסט בעטן פֿאַר אַ פאַרבעטונג צו דעם שפּיל, אלא ווי גלייַך צוטריט צו די ריידזשינג מעשוגע און ווונדערלעך פּאַסירונג. אבער טאָן ניט זאָרג אַז דיין פאַרלאַנג וועט זייַן אָן אינטערעס. די טירן צו דער קאַנווענשאַנאַל וועלט וועט זייַן געעפנט פֿאַר אַלעמען צו שפּילן.
באַהעפטן אין אַ שפּיל קאַרטוגאַ ינסיס פּלאָמבירן אַזאַ פעלדער: באַניצער נאָמען, פּאַראָל, E-פּאָסט נאָוטאַפאַקיישאַנז. דעמאָלט איר נעמען דעם באַניצער העסקעם, דעמאָלט איר קענען וואַרטן פֿאַר אַ באשטעטיקט E-פּאָסט. פון קורס, צופרידן מיט די פאַקט אַז די סיסטעם קוויריז די שפּיל גאָר ינפלייטיד. נאָר אַ מאָדערן בלעטערער און הויך-גיכקייַט אינטערנעט, און איר קענען בעשאָלעם שפּילן מיט די קאָמפּיוטער, אַפֿילו די דורכשניטלעך טשאַראַקטעריסטיקס.
אַזוי, ווו טאָן איר אָנהייב קאַרטוגאַ שפּילן? נאָך אַלע זיך-קענטיק אַז מיט דעם קויפן פון אַ וואָרשיפּ. איידער מיר באַקומען אונטער וועג, צוגרייטן צו זעגל די שיף צו פּאַסן איר. באַמערקונג אַז די פֿאַרבעסערונג פון שיפן, איר וועט לערנען איבער דער שפּיל. די אַנטוויקלונג פון די כאַראַקטער קומט דורך אַקיומיאַליישאַן פון דערפאַרונג. די מער - די בעסער. נאָך איר פאָרן דורך די קריטעריאָן פון גאַמעפּלייַ אנטפלעקט צוטריט צו דאַזאַנז פון פאַרשידענע סקילז. איר האָבן שטעלן פֿאַר זיך ילעקץ נוסח. גליק, די שפּיל גיט אַ פּלאַץ פון סקילז אַז העכערן פֿרייַהייט פון ברירה. נעמען, פֿאַר בייַשפּיל פעלן צו, פארשיידענע טיפן פון שיפן. איר קענען קלייַבן פּונקט וואָס דירער האַרץ און פילן פאַקטיש מאַזלדיק אויף דער שיף.
קאַרטוגאַ שפּיל ריקווייערז די ימפּלאַמענטיישאַן פון טאַקטיק. און בעסטער פון די וואָפּראָסצי שטייַגן לינגקט צו מאַנשאַפֿט מיטגלידער. יא, פיל מער נוצלעך צו פאַרייניקן, אלא ווי דורך טריינג צו געווינען רום. קאָלעקטיוו אקטן קיין איינער האט געבראכט שעדיקן און אַפֿילו גאָר פאַרקערט. די מער מאַנשאַפֿט פייץ אין די שפּיל - דאָס איז גאַנץ אַ ימפּרעסיוו דערזען, און אַרייַנמישנ זיך מיט זיי אַליין וועט נישט אַרבעטן. לערנען ווי צו אַמיקאַבלי פאַרענטפערן די ענינים וואָס דערשייַנען ין דער מאַנשאַפֿט, טאָן ניט פאַרלירן זייער מאַטעס פֿאַר גאָרנישט. טריץ מיט רעספּעקט צו קיין פּאַרטיי, קיין ענין וואס ער איז געווען. אָה, און ערלויבט צו קלייַבן פֿאַר זיך די ראָלע פון די ענגינעער, די דעסטרויער אָדער דעפענדער. און אַפֿילו אויב זיי האָבן פאַרשידענע פאַנגקשאַנז אין קאָואָרדאַנייטיד מאַנשאַפֿט עקספּלויץ יעדער גרויס נוץ. טיפּ די אותיות זענען אַנדערש אין אַז יעדער האט יינציק וועגן פון אַנטוויקלונג, נוסח און קלאַס. ריספּעקטיוולי, צו דער ראָלע וואָס איז עלעקטעד, איר פּאַסיק דיין שיף.
די איין שפּילער קאמפאניע איז מער שפּיל צו גלייַך דיין סקילז פּיראַט. אין די הויפּט ווי איר קענען שפּילן דעם שפּיל קאַרטוגאַ, מיט רעליעף אין פארשידענע מאַלטיפּלייער מאָדעס. פּרובירן אַלע די מאָדעס בנימצא אין דער שפּיל צו זען אַ ניט מער קומען צו דיין לייקינג.
אין דערצו צו דער סאָף פייטינג מוזן לערנען און אַזאַ ענינים ווי די זוכן פון אוצרות, טראַנספּאָרטאַטיאָן פון פּראָדוקטן, אַנטוויקלונג פון וויסנשאַפֿט, די לערנען געגנט, געטינג אין קאָנפליקט פריינט, אַרמד וואָרשיפּס. עס איז ווערט באמערקן אַז דער שפּיל איז אַ היסטארישן טוישן פון עראַס. דאס ילימאַנייץ די קאָנסיסטענסי - און איר קענען קיינמאָל באַקומען באָרד ווידער און ווידער סקרוד צו יקסייטינג געשעפט. לאָזן דעם פונט זייַן דיין פרייַע צייַט צייַט מער שפּאַס און ענדזשויאַבאַל. גוט גליק! שפּיל בייַקאַרטוגאַ


text:
שלמה קארליבאך
שלמה קארליבאך (י"ח טבת ה'תרפ"ה - ט"ז חשוון ה'תשנ"ה) איז געווען א חזן און זינגער, און גאר א גרויסער ניגונים קאמפאזיטאר, בעיקר הארציגע נשמה ניגונים.
אינהאַלט
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
יוגנט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער איז געבוירן אין בערלין צוזאמען מיט זיין צווילינג ברודער אליהו חיים.
ווען די נאצי פארטיי האט זיך אנגעהויבן שטארקן אין דייטשלאנד, האט זיך די משפחה אריבערגעצויגן קיין באדן, עסטרייך וואו זיין טאטע האט אנגענומען דעם רבנות פאסטן.
אין תרצ"ט האבן זיי אימיגרירט קיין אמעריקע וואו זיין פאטער האט געגרינדעט א ביהמ"ד אין מאנהעטן בית יעקב וועלכע איז היינט באוואוסט אלס קארליבאך שוהל.
ער האט געלערנט אין בית מדרש גבוה ביי הגאון רבי אהרן קאטלער, און פריער ביי הגאון רבי שלמה היימאן אין תורה ודעת; נאכער איז ער געווארן א חב"ד'סקער חסיד.
אין חב"ד האט ער אנגעהויבן מקרב זיין פרייע אידן צו זייער רעליגיע און טראדיציע דורך פארציילן מעשיות און זינגען פאר זיי, צוזאמען מיט זיי טאנצענדיג און אריינדרינגען אין זייער נשמה.
אזוי ווי ער איז נאך געווען א בחור און זיך געמישט מיט מיידלעך בשעתן זינגען, האט אים זיין רבי און פירער, דער לובאוויטשער רבי פארבאטן אז ער טאר מער נישט זינגען פאר קיין געמישטע אוידיענצן, ער האט אבער זיך נישט געקענט צוריק האלטן זאגנדיק אז ער טוט אויף דערמיט זייער אסאך האט ער זיך צושיידט פון חב"ד און געווארן א ראביי פאר זיך פירנדיג א קהילה פון איינגעזאמלטע היפיס אין סאן פראנציסקא קאליפארניע.
ער האט אויך געהאט א ביהמ"ד אין ברוקלין.
ער פלעגט ארומפארן איבער דער וועלט זינגען און מקרב זיין יודן צו יודישקייט, בפרט אין די געוועזענע קאמוניסטישע לענדער. היינט ווערן זיינע ניגונים געזינגען אין אלע יידישע פרומע חסידישע הייזער און שמחות.
געהאט צוויי טעכטער "אסתר נשמה טהורה", און "חנה נדרה נפשי" און געווען אפגעטיילט פון זיין ווייב "נעילה".
ער האט מקרב געווען טויזנטער רחוקים צו אידישקייט, און ווייל אין יענער צייט איז די היפי באוועגונג געווען זייער גרויס, איז ער אריין אין זייער טיפעניש, און זיי ארויף געשטיפט צו העכער'ס, און זיי זענען געווארן נאנט מיט אים צוליב זיין שיינע שטימע און הארציגע ניגונים. ער פלעגט קענען זיך קושן און האלזן מיט היימלאזע שמוציגע שטונקעדיגע מענטשן, ווארשיינליך צוליב זיין אומגלויבליכער ליבשאפט פאר אנדערע, און צוליב זיין עקסטרעמע ליבשאפט צו גאט'ס באשעפענישען, איז זיין דרך געווען זייער קאנטראווערסיעל, און איז נישט געווארן אנגענומען אין די אלגעמיינע חסידישע געמיינדעס, כאטש ער איז געווען זייער מקורב ביים אמשינאוועררבי'ן, וואס האט זיך אמאל אויס געדרוקט צו זיינע חסידים אויף אים "דער יוד וועט האבן מער עוה"ב, ווי וואס עץ מיינט אז איך וועל האבן".
זיינע ווערק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער האט רעקארדירט ביי זיין לעבן איבער טויזנט ניגונים, וואס טייל ווערן פון צייט צו צייט פריש אנטפלעקט.
ער האט געהאט זיין אייגנארטיגע נוסח התפלה, אויף וועלכע עס דאווענען היינט זיינע תלמידים (ווי למשל יהודה גרין), און פלעגט דערציילן מעשיות אויף: ענגליש, העברעאיש, דייטש און יודיש. אויך פלעגט ער זינגען אלטע יודישע לידער.
זינט זיין פטירה זענען שוין ארויסגעקומען צענדליגער ספרים, ביכער און אלבאמען פון זיינע מעשיות און ניגונים. אזוי אויך איז זיין לעבן א טעמע פאר פילמען און טעאטער שפילן.
העברעאישע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אורות שלמה
- גוט פורים
- דבורים עמוקים
- דיבורי הלב
- דברי שיר
- הנה ימים באים: על שמחה, ריפוי ותיקון
- יחד כולם קדושה
- למען אחי ורעי: תורות וסיפורים
- נעה אשת חיל: 48 סיפורים על נשים מפי ועל ר' שלמה קרליבך
- סיפורי נשמה, דריי בענדער
- פתחו שערי הלב: שיחות הרב שלמה קרליבך, צוויי בענדער
- קומו לרקוד
- שלום
ענגליש[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- Lamed Vav - a collection of the favorite stories of Rabbi Shlomo Carlebach ztz"l, told and illustrated by Tzlotana Barbara Midlo
- Shlomo's Stories - selected tales by Sholomo Carlebach with Susan Yael Mesinai, Jason Aronso pub.
- The holy beggars' banquet - traditional jewish tales and teachings of the late great Reb Shlomo Carlebach and others, by Kalman Serketz, Jason Aronso pub.
- Kol Chevra - yearly magazine, edited by Emunah Witt
אלבאמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פילמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
טעאטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- נשמה דאקטאר אויף ענגליש אין בראדוועי
- קרליבך חי דורך יידישפיל אין תל אביב
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- שלמה'לע לייוו ביי די עבודת הקודש אין הייליגן טאג הושענא רבה מיט די נענועים פון לולב און אתרוג
- גוגל ווידעא קליפ'ס פון שלמה'לע קארליבאך
- רבי שלמה זינגט א יידישן ניגון "געוואלדזשע ברודער"
- דער פארום רבי שלמה קארליבאך אויף בחדרי חרדים http://www.bhol.co.il/forums/forum.asp?cat_id=19&forum_id=18615


text:
קלאָצקאָפּ האט געשריבן:ווען ווערט "ויאמר" געפינטלט מיט א פתח אונטער'ן מ? איך האב געמיינט ביז היינט אז נאר ביי אן אתנחתא און א סוף פסוק, אבער יעצט האב איך געזען אז אינעם פסוק "והנה ה' נצב עליו ויאמַר" איז נישט דא קיין אתנחתא ביי ויאמר. וואס איז דער כלל ביי דעם?
כמיין אז ווען די טראפ איז א מונח סגול איז אויך מיט א פתח ווייל אין געוויסע זין איז א מונח סגול כמעט אזא מפסיק ווי א אתנחתא. כדענק עפעס איינער געזאגט אז א סגול איז דאך 3 נקודות ווייל די טראפ טוט מאכן א דריטע הפסק אינעם פסוק אויזער די געוועליכע אתנחתא און סוף פסוק. קומט אויס אז די פסוק ווערט צוטיילט אין 3.


text:
הימל
דער הימל איז דער טייל פון דער אטמאספער וואס מען קען זען פון דער ערד אדער פון אן אנדער אסטראנאמישן קערפער. ביי טאג זעט אויס דער הימל פון דער ערד גאנץ בלוי, אבער אין אמת'ן איז דאס ווייל דער לופט טוט צעווארפן דאס ליכט פון דער זון. [1] ביינאכט זעט אויס דער הימל שווארץ באשפרענקלט מיט שטערן.
בייטאג, ווען נאר דער הימל איז נישט איבערגעוואלקנט זעט מען די זון, און אמאל אויך די לבנה. ביינאכט זעט מען אין דעם הימל די לבנה, פלאנעטן און שטערן.
אנדערער פענאמענען וואס מען זעט אמאל אין דעם הימל זענען וואלקענעס, רעגנבויגן און דאס צפון ליכט.


text:
ווי קענען איך וויסן וואָס פסקס ווערסיע איז אינסטאַלירן אויף מיין קאָמפּיוטער? פסקס-ספּקסנומקס, ספּקסנומקס אָדער אַקסעלעראַטיאָן?צו וויסן וואָס ווערסיע פון פסקס איז אינסטאַלירן אויף דיין קאָמפּיוטער, עס ס גרינג: אָנהייב פסקס, און אָנהייבן אַ פלי וואוהין איר ווילן, מיט קיין AIRCRAFT איר ווילן. איצט, בייַ די שפּיץ פון דיין פאַרשטעלן, עפענען די מעניו באַר (אויב נישט שוין Opened) און גיט אויף «הילף» צו די רעכט. דאָ, גיט אויף «וועגן». די ווייַטערדיק פֿענצטער אויס מיט אייער ווערסיע פון פסקס:
אויף זונטאג אויגוסט קסנומקס


text:
נייע עדס, וואס זענען געמאכט מיטן חן פון ''די אלטע צייטן''
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
ער ניצט דעם אמאליגען אידיש, די פאנט'ס, די קנייטשן אינדערמיט,
איטס "די בעסט אף די בעסט"
"Never settle for less than the "Best
דרך אגב, האבעך געטראפן אן אמתדיגע אלטע זיסע עד פון בעסט נאך אויף קאנאל סטריס
אין דאס אידיש לעכט
- געב_מיר_כח
- שר חמש מאות
- תגובות: 813
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך ינואר 07, 2015 10:11 pm
-
- אנשי שלומינו
- תגובות: 3
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 04, 2017 9:57 am
-
- שר מאה
- תגובות: 220
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 29, 2017 12:17 pm
געב_מיר_כח האט געשריבן:איך האף האט געשריבן:!!Wow is this a idea
ווער שטייט אונטער דעם?
שמעון עקשטיין - יעזורו
ווער האט געמאלן דע זיסע אינגעלע פון דיין ניק?
moishy56 האט געשריבן:א אלטמאדישע עד
פאר מוסדות יטב לב בארה"ק
שטייט צוויי מאל איר. האט איינער באמערקט? ווען איר-איר זענט מתפלל פאר..
כ'האף אז די עד איז נאכנישט ארויס. אויב יא, גם זו לטובה..
- קאץ און מויז
- שר חמש מאות
- תגובות: 593
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 23, 2016 1:18 pm
צוריק צו “בילדער, גראפיקס און דעזיין”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט


text:
ווען שאפן לינקס פֿאַר דיין פּלאַץ, איר דאַרפֿן צו באַצאָלן ספּעציעל ופמערקזאַמקייַט צו די מקורים איר קלייַבן פֿאַר דעם ציל. די ביגאַסט סומע פון וועבמאַסטערס און עלטער סעאָ ספּעשאַלאַסץ פאָדערן אַז די מערסט שטאַרק באַקקלינקס אַז אַריבערפירן ווערטפול רונג זאַפט קומען פון הויך פּר וועבסיטעס, אַזאַ ווי Google, יאָוטובע, Wikipedia אָדער פאַסעבאָאָק.
מיר זענען געגאנגען צו אָנהייבן דעם אַרטיקל מיט אַ האַשאָרע אַז איר האָבן שוין אַ געשעפט חשבון אויף פאַסעבאָאָק און אַ וועבזייטל אָדער בייַ מינדסטער לאַנדינג בלאַט פֿאַר דיין פירמע - women maxi dresses for cheap.
אזוי, ווי פיר ווייזט, אַלץ וואָס איר דאַרפֿן צו פּראָדוצירן אַ פּלאַץ פון קוואַליטעט פאַרקער אַרום דיין פּלאַץ איז צו שאַפֿן אַ ריכטיק קאַנפיגיערד צופרידן ניצן באַטייַטיק זוכן טערמינען און בויען דאָופאָללאָוו באַקקלינקס פון הויך פּר וועבסיטעס.
הויך פּר זייטלעך צו באַקומען קוואַליטעט באַקקלינקס
עס איז אַ ווייטיקדיק אַרבעט צו באַקומען קוואַליטעט באַקקלינקס פון הויך אויטאָריטעט דאָומיינז ספּעציעל אויב איר לעצטנס לאָנטשט דיין פּלאַץ. אָבער, איר זאָל נישט געבן אַרויף ווי פיל פון טריקי אָרגאַניק לינק בנין טעטשניקוועס וואָס וועט העלפֿן איר צו באַקומען צו די שפּיץ פון זוכן ענדזשאַנז ין אַ קורץ צייַט.
- הויך פּר באַקקלינקס פון יאָוטובע
יאָוטובע איז אַ פאָלקס מידיאַ פּלאַטפאָרמע אָונד דורך Google. די פעלד אויטאָריטעט כעזשבן פון דעם וועב מקור איז 10 אויס פון 10. איר קענען באַקומען די הויך-קוואַליטעט באַקקלינקס פון דעם מקור, uploading your video there. אַלץ איר דאַרפֿן איז צו שאַפֿן אַ דיטיילד ווידעא וועגן דיין פּראָדוקטן אָדער אינדוסטריע אין אַלגעמיין און צופֿעליקער דעם ווידעא אויף די וועב. נאָך דעם, איר דאַרפֿן צו מעלדן אַ ענגיידזשינג ווידעא באַשרייַבונג, אַרייַנגערעכנט דיין פּלאַץ URL אין עס.
- הויך פּר באַקקלינקס פון וויקיפּעדיע
וויקי איז איינער פון די ביגאַסט אָנליין ענציקלאָפּעדיע באשאפן מיט די הילף פון וואַלאַנטירז. דעם וועב מקור איז אונטערגעשטעלט דורך זייַן אויטאָריטעט און שייכות. דעריבער עס איז די העכסטן ראַנג אויף Google דורך די פילע פאַרשידענע קוויריז אויטאריטעט כעזשבן פון וויקיפעדיע איז אויך 10 פון 10. עס איז אַ שליימעסדיק מקור פֿאַר ינקריסינג קרעדיביליטי און אויטאָריטעט פון קיין פעלד אָדער עס איז אַ נייַע אָדער לאַנג געווען. עס זענען פילע וועגן צו באַקומען הויך פּר באַקקלינקס פון דעם ווערטפול מקור. אָבער, ווען עס קומט צו מאַנואַל וועראַפאַקיישאַן, די זאכן ווערן מער קאָמפּליצירט. איידער ארויסגעבן אַ פּאָסטן, פאַקטיש מענטשן קאָנטראָלירן און אַפּפּראָווע עס. דעריבער, דיין באַקקלינקס קען זיין אראפגענומען אין דעם פּראָצעס פון מאַנואַל וועראַפאַקיישאַן.
אָבער, עס זענען עטלעכע נוציק טעקניקס אַז וועט העלפן איר באַקומען שטאַרק באַקקלינקס פון וויקיפעדיע טראָץ קיין ריסטריקשאַנז:
- שאַפֿן אַ נייע בלאַט אויף וויקי, דורך טאָן ניט אַרויסגעבן עפּעס אויף אים. פֿאַר עטלעכע מאָל דעם בלאַט וועט זיין בייַ די פּלאַן בינע.
- דעמאָלט אויסקלייַבן די וויקי וועבזייטל דורך עטלעכע פון די ווייניקער פאָלקס קוויריז און פּאַפּ דיין פּלאַץ לינק איבער דאָרט. עס איז אוממעגלעך צו באַשטעטיקן אַלע בלעטער, דעריבער וויקיפּעדיע וויקיפּעדיע בלויז איגנאָרירן די ינפאָרמאַטיוו קוויריז וואָס זענען נישט פאָלקס.
- דיין לינק וועט דערשייַנען אין דער רשימה פון דערמאָנען קוואלן.
עס איז ווערט צו דערמאָנען אַז Wikipedia backlinks זענען ניט-נאָכפאָלגן לינקס. דעריבער וואָס לינקס פון דעם מקור וועט נישט ברענגען איר פאַרקער. אָבער, צו פאַרגרעסערן די קרעדיביליטי און אויטאָריטעט פון דיין וועב מקור, עס איז קעדייַיק צו באַקומען באַקקלינקס פון הויך פּר זייטלעך ווי וויקיפּעדיע.


text:
אפטעמיסט האט געשריבן:איינע פון זיינע גוטע שטיקלעך:
"ס'שטייט אין די תורה אז מרים הנביאה האט געשפילט אויפן פויק פאר די אידן, כא! א גרויסע מציאה. קען מיר אפשר איינער זאגן ווער ס'איז אינטערעסירט צו זעהן א פינעף טויזענט יעריגע נקבה שפילן אויף א פויק?!?!
ויה"ר שיהא שפתותיו דובובות בקבר אמן כן יהי רצון.
אפטעמיסט האט געשריבן:איינע פון זיינע גוטע שטיקלעך:
"ס'שטייט אין די תורה אז מרים הנביאה האט געשפילט אויפן פויק פאר די אידן, כא! א גרויסע מציאה. קען מיר אפשר איינער זאגן ווער ס'איז אינטערעסירט צו זעהן א פינעף טויזענט יעריגע נקבה שפילן אויף א פויק?!?!
ויה"ר שיהא שפתותיו דובובות בקבר אמן כן יהי רצון.
רויטע וואנצעס האט געשריבן:http://en.wikipedia.org/wiki/Shimon_Dzigan
berlbalaguleh האט געשריבן:רויטע וואנצעס האט געשריבן:http://en.wikipedia.org/wiki/Shimon_Dzigan
לויט ווי איך האב געהערט האט ער שוין געשפילט אין אידישן טעאטער נאך פאר די וועלט מלחמה...!
אפטעמיסט האט געשריבן:איינע פון זיינע גוטע שטיקלעך:
"ס'שטייט אין די תורה אז מרים הנביאה האט געשפילט אויפן פויק פאר די אידן, כא! א גרויסע מציאה. קען מיר אפשר איינער זאגן ווער ס'איז אינטערעסירט צו זעהן א פינעף טויזענט יעריגע נקבה שפילן אויף א פויק?!?!
ויה"ר שיהא שפתותיו דובובות בקבר אמן כן יהי רצון.
סאשי פיש האט געשריבן:א ברינעם פון ווי דו האסט גענומען וואסער,ווארף נישט דארטען א שטיין.
פישל'ע העררינג האט געשריבן:את חטאיך של היום תזכיר לך היום. אסור לספר אחר מיטתו של אדם, און בפרט א איד וואס האט מיטגעמאכט שבעה מדורי גיהנום און נאך אפאר יאר אין סיביר'ישע גיהנום, און נאך אלעמען האט ער נאך באוויזען ארויפצוברענגען א שמייכעל אויף די לעפצן פון די עצמות יבישות נאכ'ן קריג.
אל תדון את חבירך עד שתגיע ח"ו למקומו.
Kool man האט געשריבן:סאשי פיש האט געשריבן:א ברינעם פון ווי דו האסט גענומען וואסער,ווארף נישט דארטען א שטיין.
א ברונעם וואס איז פאר'סמט זאלסטו ווארענען אלעמען חלילה נישט צוצוגיין
סאשי פיש האט געשריבן:אויב איך מעג פרעגן וואס איז די אפטייטש פון די ווארט "שייגעץ" ?
סאשי פיש האט געשריבן:Kool man האט געשריבן:סאשי פיש האט געשריבן:א ברינעם פון ווי דו האסט גענומען וואסער,ווארף נישט דארטען א שטיין.
א ברונעם וואס איז פאר'סמט זאלסטו ווארענען אלעמען חלילה נישט צוצוגיין
דו נישט. אפשר א צווייטער יא!
זיי נישט ברוגז, נישט גערעדט צו די זאך
משה רבינו האט נישט געשלאגען די טייך ביי דם. און נישט די שטויב ביי כינים.
ווייל משה רבינו איז שולדיג געוועזען הכרת הטוב פאר די וואסער, משא"כ דא וואס דער באם האט נישט מער ווי פאר'סמט מיין יונגע קאפ [אזוי ווי נאך טויזענטער יודישע קעפ] בין איך אים שולדיג א גוטען קאפע פון די הונטען
זוך דיך אנדערע מצוות,
די הדרכה וואס איך זאל טוהן וועל איך נעמען ביי גרעסערע פון דיר, אולי ואפשר קען איך דיר זאגען צוהערען דיינע אייגענע ווערטער, און דו זאלטס אויכעט זוכען אנדערע מצוות ווי זיך אננעמען פאר א אפיקורס און לאנגיעריגע מחטיא את הרבים, כ'אב נישט באמערקט די רעספעקט און כבוד פאר אנדערע עהרליכע און פרומע יודען שומרי תורה ומצוות
א דאנק.
נישטא פארוואס
שלום שטיסל האט געשריבן:זאת ועוד איינער וואס האט שוין געהערט א פולישער איד וואס איז געווען פון פיר יאר און מער אין לאגער רעדן פון די ענינים קען פארשטיין פשט אין פסוק אל תדון את חברך עד שתגיע למקומו
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט


text:
גאַמעס פֿאַר גירלס: באַרבי קלייד אַרויף. באַרבי דרעס אַרויף גאַמעס
אָנליין גאַמעס זענען פאָלקס צו די עקסטרעם באַרבי קלייד אַרויף, זיי זענען ספּעציעל פאָלקס צווישן יונג ליידיז. און דעם איז קיין צופאַל, ווייַל די גאַמעס באַרבי קלייד אַרויף לאָזן קינדער צו וואַקסן סאַבסטאַנשאַלי אין די אָפּשניט פון שניט און סטיל, פּערפעקטינג אין די גאַמעס פֿאַר גערלז באַרבי קלייד זינען פון אַ כאַרמאָוניאַס און שיין. יא, וואָס אַ קליין פּרינצעסין האט ניט געוואלט צו זיין אַ פּערזענלעך דיזיינער פֿאַר דיין באַליבט ליאַלקע. און דעם איז פּונקט הילף קלייד אַרויף באַרבי שפּיל. דער פּראָצעס פון פּלייינג קלייד אַרויף באַרבי איז באזירט אויף די בריאה פון נייַ קינד בילדער, דערמיט ווייַזונג אַ קאָנקרעט בייַשפּיל אַז קענען זיין קאַמביינד, און ווי צו קלייַבן די רעכט אַקסעסעריז. אויך, גאַמעס פֿאַר גערלז באַרבי קלייד אַרויף אָפֿט לאָזן איר צו קראָם דער רעזולטאַט אַז דער קינד קענען געניסן דער רעזולטאַט פון זיין אַרבעט, און אויף זייער אייגן דערפאַרונג צו פאַרשטיין וואָס איז אויסדערוויילט ריכטיק, און אַז - ניט. פילע גאַמעס באַרבי קלייד אַרויף גאַמעס ייַנטונקען די קינד אין דער וועלט פון פייע מעשיות, און אַזוי לאַדי פארלירט שפּור פון צייַט, וואָס מאל איז אַזוי נייטיק צו איר עלטערן. פּלוס, באַרבי גאַמעס פֿאַר גערלז קלייד אַרויף אין פילע וועגן דערלויבן צו באַן זיקאָרן און ופמערקזאַמקייַט דורך וועג פון מעמערייזינג ינווענטאַד, און דורך שכל די מיסטייקס. זיכער, זאגט אַ פּלאַץ וועגן די יפעקטיוונאַס פון גאַמעס באַרבי קלייד אַרויף יונג דאַמע.


text:
דראַגאָנס שפּיל אָנליין - איז אַ בלעטערער סטראַטעגיע באזירט אויף אַ פאַנטאַזיע סאַגאַז.עס וועט זייַן טשיקאַווע צו ווער עס יז - און סקולטשילדראַן וואס ציען פאַרביק מאַפּס און שטאַרק גראַפיקס, און אַ יקספּיריאַנסט גיימער, פֿאַר וואָס די פּלאַנעווען איז געבויט קאָמפּלעקס, יינציק און דינאַמיש.
ווייַזן אַ דיטיילד באַשרייַבונג פון
שפּילן / רעגיסטרירן
דראַגאָנס שפּיל אָנליין - איז אַ בלעטערער סטראַטעגיע באזירט אויף אַ פאַנטאַזיע סאַגאַז.עס וועט זייַן טשיקאַווע צו ווער עס יז - און סקולטשילדראַן וואס ציען פאַרביק מאַפּס און שטאַרק גראַפיקס, און אַ יקספּיריאַנסט גיימער, פֿאַר וואָס די פּלאַנעווען איז געבויט קאָמפּלעקס, יינציק און דינאַמיש.דראַגאָנס שפּיל - אַ סיסטעם פון פילע מעשיות, ינטערוואָווואַן און כולל ניט בלויז מיליטעריש אַפּעריישאַנז, אָבער אויך דיפּלאָומאַסי, עקאָנאָמיק און געזעלשאַפטלעך פּאָליטיק.פּלייַינג דייווערס, ניט סיקליקאַל, יינציק אין אַ פּלאַנעווען האַכלאָטע.עס איז די פעלן פון רעפּאַטישאַנז און פּרידיקטאַבאַל יסודות מאכט די שפּיל טשיקאַווע.דראַגאָנס צו שפּילן אָנליין פֿאַר פֿרייַ איז זייער פייַן, ווייַל דעם שפּיל איז נישט "פּאַמפּינג" געלט פון דעם באַניצער.אין אַלגעמיין, פֿאַר זי האט נישט דאַרפֿן קיין געלט פון די פאַקטיש וועלט.צי ניט, אָבער, טראַכטן אַז דעם שפּיל איז נודנע און פּשוט מיינונג סאָוווי פֿרייַ.די דעוועלאָפּערס האָבן געפרוווט זייער בעסטער, שאפן אַ זייער קאָמפּלעקס סטראַטעגיע.זייַן קאַמפּלעקסיטי איז אנטפלעקט ביסלעכווייַז אין דעם קורס פון די שפּיל.צו אָנהייבן די באַניצער זאָל נאָר האָבן צוטריט צו די אינטערנעט און אַ בלעטערער.דאס איז אַלע מאַטעריאַל ינוועסטמאַנץ
פֿרייַ גאַמעס אָנליין דראַגאָנס.צו שפּילן דעם שפּיל אין די דראַגאָנס אָנליין רעגיסטראַציע איז פארלאנגט.אַזוי איר באַשיצן זיך פון די דיסאַפּיראַנס פון אַלע פון דיין אַקאַמפּלישמאַנץ.אין דערצו, דורך רעדזשיסטערינג איר קומען אַוועק פון דיין קאָמפּיוטער, איר קענען שפּילן פון קיין מקור, אַפֿילו פון דיין טעלעפאָן.עס איז זייער באַקוועם און סאַוועס איר פון ומנייטיק יקספּענדאַטשערז - אויף דיסקס און אַזוי אויף.דראַגאָנס גאַמעס פֿרייַ וועלט צו ווערן אַ ספּעציעל שפּילער, טראָץ דער פאַקט אַז עס זענען נאָר לעצטנס - אין 2012.די שפּיל איז זייער שווער.און עס טוט נישט נעמען אַוועק שפילער, און קאַמביינז זיי.די שפּיל איז באזירט אויף די קאַנפראַנטיישאַן פון צוויי פייַנט שטאַרק עמפּייערז.איר ווי די שפּילער קענען קלייַבן קיין ריכטונג, צו פאַרבינדן דעם שאַפֿן קלאַנז אָדער אַפֿילו שטעלן זיך זייער.לאַדן דיין פריינט, מאַכן דיין אַרמיי און קאַנגקער.אבער, פֿאַר אייער פריינט אין די שפּיל דראַגאָנס פון רעגיסטראַציע איז אויך נייטיק, באַטראַכטן דעם.שוועריקייט פון די שפּיל ליגט אין די אייגנארטיקייט פון דער פּלאַנעווען.קיין עלעמענט איז ריפּיטיד.איז עס וואָס איר קענען מאַכן אַן אויסנאַם פֿאַר קוועסץ וואָס עטלעכע יסודות זאל האָבן אַ זעלטן ריקעראַנס.דראַגאָנס שפּילן דעם שפּיל מער טשיקאַווע, און ווייַל עס איז קיין טשיטינג.אַנשטאָט, עס איז אַ גאנצע נעץ פון ספּעציעל סיקריץ.צו וויסן זיי, איר וועט האָבן צו מאַכן יעדער מי און לאָגיק.אבער, זיי קענען ווערן אנערקענט אין אַ ספּעציעל שמועסן אַז יגזיסץ אין דער שפּיל.דראַגאָנס אָנליין שפּיל אין דעם שמועס ברענגט צוזאַמען טויזנטער פון פּלייַערס פון אַרום די וועלט.דאָ איר קענען געפֿינען פריינט צו שמועסן, ניט בלויז אויף די שפּיל אָנליין פֿאַר פֿרייַ דראַגאָנס.שמועסן איז אַ מין פון פאַרטרעטער פֿאַר געזעלשאַפטלעך נעטוואָרקס.די שפּיל איז אָפּטימיזעד צו די באַניצער צו זייַן באַקוועם.עס איז אויך אַ גרויס שפּיל מאַקאַניקס, און ספּעציעל אָפּציעס וואָס קענען העלפן האַלטן שפּור פון די הויפּט ציל, ניט ווייסטינג צייַט אויף מינערווערטיק ריין מעטשאַניקאַל אַספּעקץ.דעם פֿונקציע איז, פֿאַר בייַשפּיל, די אָפּציע "צו מאָניטאָר", שפּאָרן די צרה פון גיימערז קעסיידער לויפן אַרום די מאַפּע און קעסיידער דיסטראַקטאַד.אין די דראַגאָנס צו שפּילן אָנליין פֿאַר פֿרייַ איז אויך טשיקאַווע ווייַל עס איז אַ שפּיל אַימעד בייַ פאַרשידענע טאַרגאַץ אין קוועסץ.פאָקוס פון די שפּיל איז געמאכט ניט בלויז אויף די מיליטעריש אָדער קאַמבאַט, אָבער אויך אין אנדערע ספערעס פון לעבן, אַפֿילו צו די יסוד, פון קורס, איז דער מלחמה צווישן די צוויי עמפּייערז.מאל די פייץ וואָס נעמען אָרט אין די פראַמעוואָרק פון די שפּיל, אַזוי פיל אַז עס איז שווער צו סאַמערייז.צו טאָן דאָס, די דעוועלאָפּערס האָבן געטאן אַ נוצלעך אַפּלאַקיישאַן - קאַלקולאַטאָר.ער ס אָנליין דראַגאָנס שפּילן גרינגער, עס מאכט די פייץ מער פאַרשטיייק פֿאַר די שפילער.די שפּיל טוט נישט פאָקוס אויף קיין באַזונדער וילעם.כאָטש עס מוסיף צו זייער ספּעציפיש זשאַנראַ פון פאַנטאַזיע.דער שפּיל וועט זייַן טשיקאַווע צו באַקומען די קידס און וואָס וועט דורכויס השפּעה דער אַנטוויקלונג פון לאַדזשיקאַל טראכטן, און אַדאַלץ, אַלאַוינג זיי צו אָפּרוען און האָבן שפּאַס. שפּיל בייַדראַגאָנס


text:
פיער דע פערמא
פיער דע פֿערמאַ (פראנצויזיש: Pierre de Fermat; 17טן אויגוסט 1601 – 12טן יאנואר 1665), א פראנצויזישער אדלמאן, איז געווען פון די גרעסטע מאטעמאטיקער פונעם 17טן יארהונדערט. פערמא איז געווען א יוריסט, און האט געארבעט אין מאטעמאטיק ווי א האבי, דעריבער האט מען אים גערופן "פרינץ פון די אמאטארן".
פערמא האט שטודירט אינעם אוניווערסיטעט פון טולוז, און נאכהער איז ער אריבער קיין בארדא, וואו ער האט אנגעהויבן זיינע ערשטע ערנסטע פארשונגען אין מאטעמאטיק. פון בארדא איז פערמא אריבער קיין ארליאן פאר אקאדעמישע שטודיעס. ער האט באקומען א דיפלאם אין ציווילן געזעץ און האט געדונגען א ביורא אינעם פארלאמענט אין טולוז. ביז 1631 האט ער געארבעט ווי אן אדוואקאט אין טולוז. אין 1652 האט מען אים פראמאווירט צום העכסטן אמט אינעם קרימינעלן געריכט.
פערמא איז געוואוסט ווי דער פאטער פון נומערן טעאריע. זיינע דערגרייכן, זיינע השערות און זיינע פראבלעמען וואס ער האט ארויפגעברענגט אין נומערן טעאריע האבן צוגעברענגט צו א שטארקער אנטוויקלונג פון דער טעאריע אין שפעטערדיקע דורות. פערמא'ס ביישטייערונג צו דער אנטוויקלונג פון מאטעמאטיק האבן אים מזכה געווען מיטן טיטל "דער גרעסטער פראנצויז אינעם 17טן יארהונדערט".


text:
פילם פרעמיע
א פילם פרעמיע (ענגליש: award), איז א געשאנק פרייז, וואס מען שענקט אלץ אנדענק און צייכן, פאר יענע וואס האבן געוואונען דאס בעסטע אין די פעסטיוואלן געביטן. ווי צום ביישפיל דער בעסטער אקטיאר, דער בעסטער סצענאר שרייבער, דער בעסטע דירעקטאר, דער בעסטע פילם פראדעצירער, און דאס בעסטע פילם.
עס זענען פארהאנען אזעלכע וואס זענען ווי א קליינע סקולפּטור פון א ביימל, א חיה, א מענטש, א.ד.ג. אדער ווי א סטאַטוע פון א אביעקט - אין פארשידענע פארמען און מאטריאלן. מעטאל, גלאז, א.ד.ג., וואס דער געוואונער טוט פארשטעלן מיט זיך, צום ביישפיל, א אקטיאר, מאסקע, פילם, גלאבוס, א.ד.ג.
קלענערע געשאנקן, זענען אין פארם פון א דיפלאם.


text:
יטונעס 9.1 קראַשינג? אויב דיין טונעס וועט ניט עפענען איך האָבן אַ קלעם!
פילע מעק וסערס זענען ריפּאָרטינג פראבלעמען מיט יטונעס נאָך פריש אַפּדייץ. די פּראָבלעם אויס אַמאָל יטונעס איז פֿאַרמאַכט נאָך אַ פריש דערהייַנטיקן איז אינסטאַלירן. אַמאָל קלאָוזד, itunes will not reopen or will crash constantly. Sometimes the itunes icon just bounces in the dock and must be forcibly quit.
טהאַנקפוללי, עס איז אַ פּשוט לייזונג. ערשטער, טאָן די פּראָבלעם אויס בלויז צו ווירקן יטונעס 9.1 אָדער גרעסער. אויב איר האָט אַ אַנדערש ווערסיע פון יטונעס איר זאלט האָבן אַ אַנדערש פּראָבלעם! The crashing is caused because a plugin called “פליפּ4מאַק” that allows Windows media content to play was modified by a program called monolingual. Monolingual strips out unnecessary language files, דרוקער דריווערס, and computer architecture information that you don’t normally need. צומ באַדויערן, אין דעם פאַל עס אויך דאַמאַדזשאַז די פּלוגין אַזוי אַז עס סיבות יטונעס צו פאַרלאָזן ווען עס איז געעפנט.
צו פאַרריכטן דעם ענין דריקט אויף פינדער און סעלעקטירן גיי > Go to Folder. Past in:
/אַפּפּליקאַטיאָנס/פליפּ4מאַק
און דריקט אויף:
“פליפּ4מאַק וומוו ונינסטאַללער.פּקג”
דערנאך גייט די באַזייַטיקונג אינסטרוקציעס.
itunes should now work properly. Reinstalling Flip4Mac should not prevent itunes from working unless you run monolingual again. If you decide to use monolingual in the future, איר זאָל לייגן פליפּ4מאַק צו די בלאַקליסט דורך געגאנגען צו:
מאָנאָלאָנגואַל > פּרעפֿערענצן > צוגעבן
דעמאלט אויסקלייַבן:
(לאקאלע שווער פאָר נאמען) > ביבליאָטעק > פראַמעוואָרקס > צליסענסע.פראַמעוואָרק > קעשורע
Uncheckmark “שפּראַכן” און “אַרטשיטעקטורע” קומענדיק צו דעם נייַ פּאָזיציע און נאָענט די פּרעפֿערענצן.
דאס זשוק איז רעפּאָרטעד צו די ווייכווארג פאַרקויפער (טראַקער שייַן 2872799) און אויך משפּיע אנדערע פּראָדוקטן וואָס נוצן ווידעא אָדער אַודיאָ דיקאָודינג פּלוגינס אַזאַ ווי אַדאָובי נאך עפפעקץ און פינאַל קאַט פּראָ.


text:
אויסטיילונג (ליטעראטור)
אן אויסטיילונג אין ליטעראטור באגריפן, איז אן אריינפיר אין א געשיכטע וואס טוט אונדז ערקלערן דעם באַזיס פון דער געשיכטע. עס ערקלערט אונדז 4 ערקלערונגען: "ווען, וווּ, ווען און פאַרוואָס" איבער די געשיכטע. אויב עס איז דא צום וועניגסטן צוויי ערקלערונגען פון די פריערע פיר, הייסט זי אן "אויסטיילונג".
דאס איז געוויינטלעך דער גרונד פון דער געשיכטע, וואס אן איר וועט מען נישט פארשטיין דעם תוך פון דער געשיכטע.
געוויינטליך ווערט זי געשריבן אין דעם אנפאנג פון דער געשיכטע, אבער עס קען אויך ווערן געשריבן ביים ענדע אדער אין מיטן דורך פלעשבעקס.


text:
גערעכטער האט געשריבן:עזר און מושיע האט כמה פשטים א שטייגער ווי אן בעטן און נאכן בעטן ווי מיללער האט געברענגט, וכן עזר איז פאר דער צרה איז אנגעקומען און מושיע איז בעת צרה, אבער דער חילוק פון גאנצע ישועה מיט ארויסהעלפן לא מצאתי במפרשים אזא פשט, ועוד לויט דעם 'עזרי מעם ה'' האט דוד נאר געבעטן א האלבע ישועה? אזוי אויך עזרת אבותינו אתה הוא מעולם נאר א האלבע ישועה?
כ'האב נישט געמיינט צו זאגן אז עס מיינט דוקא א "האלבע ישועה", נישט קיין גאנצע. נאר ארויסצוברענגען אז עס מיינט עפעס נענטער צו "צוהעלפן" אדער "ארויסהעלפן" ווי איידער "העלפן", האב איך עס מגדיר געווען כאילו דאס איז א גאנצע ישועה און דאס א האלבע, אבער אוודאי מיינט עס נישט דוקא דאס (בכלל קענסטו פרעגן, אויב ישועה מיינט נאר 'א גאנצע', ווי קען מען דען זאגן "א האלבע ישועה"... נאר ס'געווען בעיקר צו ערקלערן דעם פונקט).
אזוי ווי דער חילוק צווישן "ער איז ענדליך געהאלפן געווארן" און "ער האט ענדליך באקומען הילף". שפירסט דעם קליינעם חילוק צווישן די צוויי? עפעס ענליך קוקט מיר אויס דער חילוק צווישן עוזר און מושיע. עס איז אביסל א מילדערע דרגא פון ישועה.
יעצט טראכט איך נאך א ראי', מען ניצט דעם ווארט אין 'עזר כנגדו' און ענליכס, ווען עס איז קלאר מער אין א בחינה פון צוהעלפן און ארויסהעלפן, ווי איידער געבן הילף (א ישועה).
אבער דאס איז נאר אן אייגענע השערה. אפשר בין איך נישט גערעכט.


text:
GNU פרייע דאקומענטאציע ליצענץ
GNU FDL איז ראשי תיבות פרייע דאקומענטאציע ליצענץ פון GNU רשות צו קאפירן.
דאס איז א לעגאלער אויסגערבעטער דאקומענט ליצענץ ספעציעל פאר פרייע און אפענע פראיעקטן וואס וואלענטירן בויען דעם תוכן.
און כללית טוט דער לייסענס פארזיכערן אז דער בעלות פון די באשאפערס האבן נישט קיין רעכט דערויף, ד.ה. עס איז נישט קאפירעכט, נאר בלויז קאפילינק אז דער באשאפער איז נאך אזוי ווייט איבערגעלאזט מיט אביסל בעלות אז מען זאל אים קענען געבן די קרעדיט אבער נישט קענען האלטן פאראנטווארטליך.
אלץ וואס מען שרייבט אויף וויקיפעדיע איז לויט די תנאים פון דעם GNU ערלויבניש.


text:
היסטאריע פון גריכנלאנד
די היסטאריע של גריכנלאנד האט זיך אנגעהויבן גאר פרי. שוין אין אוראלטע צייטן האט זיך אנטוויקלט די מינאישע ציוויליזאציע אויף די ברעגן פון דעם אגאישן ים. אין דעם 9טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג האט אנגעהויבן א נייע תקופה אין די געשיכטע פון גריכנלאנד, ווען די שטאטס שטאַטן ווי אטען, ספארטא און נאך זענען אויפגעשטעלט געווארן. אין יענער צייט האט זיך אנטוויקלט די העלעניסטישע קולטור.
אין דעם 4טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג האט אלעקסאנדער דער גרויסער פאראייניקט די אלע גריכישע שטעט און זיי זענען געווארן א טייל פון זיין אימפעריע. נאך זיין טויט האט די אימפעריע צעשפאלטן.
דערנאך איז גריכנלאנד אראפגענגאנגען ביז אין יאר 168 האט די רוימישע אימפעריע איינגענומען גריכנלאנד, וואס איז דעמאלסט געווארן א פראווינץ אין דער רוימישער אימפעריע. ווען די רוימישע אימפעריע האט זיך צעשפאלטן אויף צוויי אין דעם 4טן יארהונדערט, איז גריכנלאנד געווען אין דעם מזרח טייל, וואס מען רופט היינט די ביזאנטישע אימפעריע, מיט איר הויפטשטאט אין קאנסטאנטינאפאל. די ביזאנטישע אימפעריע האט געדויערט טויזנט יאר ביז, אין דעם 15טן יארהונדערט, האט די אטאמאנישע אימפעריע זי איינגענומען. די אטאמאנען האבן געהערשט אין גריכנלאנד ביז דעם 19טן יארהונדערט. אין 1821 האט אויסגעבראכן א רעוואלוציע פון די גריכן קעגן דער אימפעריע, ביז אין 1832 האט זיך גריכנלאנד אפגעזונדערט פון דער אימפעריע.
אין 1940 האט אויסגעבראכן די איטאליע-גריכנלאנד מלחמה ווען פאשיסטישע איטאליע האט אינוואדירט גריכנלאנד. ווען די איטאליענער האבן נישט געקענט אייננעמען גריכנלאנד, האט נאצי דייטשלאנד אריינגמישט אין דער מלחמה און האבן געהערשט אין גריכנלאנד ביזן סוף פון דער מלחמה.
נאך דער וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן אין גריכנלאנד א בירגער קריג ביז 1949. נאכדעם איז גריכנלאנד געווען א קאנצטיטוציאנאלע מאנארכיע. אין 1967 האט די מיליטער איבערגענומען די הערשאפט. אין 1973 האט די מיליטערישע רעגירונג מבטל געווען די מאנארכיע.
אין 1975 איז אויפגעשטעלט געווארן אין גריכנלאנד א דעמאקראטישע רעפובליק. אין 1981 איז גריכנלאנד געווארן א מיטגליד אין דעם אייראפעישן פארבאנד. אין 2001 איז גריכנלאנד אריין אין דער אייראזאנע און די וואלוטע איז געטוישט געווארן פון דעם דראכמא צו דעם איירא.


text:
קאארדינאטן סיסטעם
אין געאמעטריע איז א קאארדינאַטן סיסטעם א סיסטעם וואס באניצט איין אדער נומערן, וואס מען רופט קאארדינאטן, צו באשטימען איינציק די פלאצירונג פון א פונקט אדער אן אנדער געאמעטרישן עלעמענט.[1][2] דער סדר פון די קאארדינאטן איז דייטיק—טיילמאל אידענטיפירט מען א קאארדינאט מיט זיין פאזיציע אין דעם סדר און טיילמאל מיט א בוכשטאב, ווי למשל 'דער x-קאארדינאט'. אין עלעמענטארן מאטעמאטיק זענען די קאארדינאטן רעאלע צאלן, אבער אין מער פארגעשריטענע אנווענדונגען קענען די קאארדינאטן זיין אדער קאמפלעקסע צאלן אדער די עלעמענטן פון א מער אבסטראקטער סיסטעם ווי א קאמוטאטיווער רינג. מיטן ניץ פון א קאארדינאטן סיסטעם קען מען איבערזעצן פראבלעמען אין געאמעטריע אויף פראבלעמען וועגן נומערן און פארקערט; דאס איז דער יסוד פון אנאליטישער געאמעטריע.[3]
א דוגמא וואס מען ניצט אין טאג-טעגלעכן לעבן איז די סיסטעם פון געבן א ברייט און לענג צו געאגראפישע ערטער.
נומערן ליניע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
{דער פשוטסטער ביישפיל פון א קאארדינאטן סיסטעם איז די אידענטיפיקאציע פון פונקטן אויף א ליניע מיט רעאלע צאלן, ניצנדיק די נומערן ליניע. אין דער דאזיקער סיסטעם, קלויבט מען אויס נארוועלכע פונקט O פאר 0 (נול) אויף דער געגעבענער ליניע. דער קאארדינאט פון א פונקט P איז דער דיסטאנץ פון O ביז P, און מען מעסט דעם דיסטאנץ נעגאטיוו ווען P איז לינקס פון O. יעדער פונקט האט אן איינציקן קאארדינאט, און יעדע רעאלע צאל איז דער קאארדינאט פון אן איינציקן פונקט.[4]
קארטעזישע קאארדינאטן סיסטעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער טיפישער ביישפיל פון א קאארדינאטן סיסטעם איז די קארטעזישע קאארדינאטן סיסטעם, אין דער פלאך, קלויבט מען אויס צוויי פערפענדיקולארע ליניעס, און די קאארדינאטן פון א פונקט זענען די געצייכנטע דיסטאנצן ביז די ליניעס.
אין דריי דימענסיעס, קלויבט מען אויס דריי פלאכן וואס זענען פערפענדיקולאר מיט אנאנד, און די דריי קאארדינאטן פון א פונקט זענען די געצייכנטע דיסטאנצן ביז יעדן איינעם פון די פלאכן. דאס קען מען גענעראליזירן צו שאפן n קאארדינאטן פאר אבי וועלכן פונקט אין n-דימענסיאנאלן אוקלידאנעם רוים.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Woods p. 1
- ↑ Weisstein, Eric W., "קאארדינאטן סיסטעם" פון MathWorld
- ↑ Weisstein, Eric W., "קאארדינאטן" פון MathWorld
- ↑ Woods p. 8
- Woods, Frederick S. (1922). Higher Geometry. Ginn and Co., 1ff.


text:
Grand Theft Auto (סעריע גאמעס)
Grand Theft Auto (פארקירצט GTA) איז אַ ווידעא שפּיל סעריע באשאפן אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך דורך דייוו דזשאָנס, דעמאָלט שפּעטער דורך ברידער דן האָוסער און סאַם האָוסער, און שפּיל דיזיינער זאַטשאַרי קלאַרק. עס איז בפֿרט דעוועלאָפּעד דורך ראָקקסטאַר נאָרט' (אַמאָל דמאַ דיזיין) און ארויס דורך ראָקקסטאַר גאַמעס. דער נאָמען פון דער סעריע איז דערייווד פון גרויס גנייווע אַוטאָ, אַ טערמין ריפערינג צו מאָטאָר פאָרמיטל גנייווע.
די סעריע איז באַשטימט אין פיקשאַנאַל לאָוקאַלז שווער מאַדאַלד אויף אמעריקאנער שטעט, בשעת אַ יקספּאַנשאַן פֿאַר דער אָריגינעל איז באזירט אין לאָנדאָן. גאַמעפּלייַ פאָוקיסיז אויף אַ עפענען וועלט ווו די שפּילער קענען קלייַבן מישאַנז צו פּראָגרעס אַ קוילעלדיק געשיכטע, ווי ווויל ווי ענגיידזשינג אין זייַט אַקטיוויטעטן, אַלע קאַנסיסטינג פון קאַמף, פּאַסירונג, דרייווינג, טיילמאָליק ראָלע-פּלייינג, סטעלט, און רייסינג עלעמענטן. די ונטערטעניק פון די גאַמעס איז יוזשאַלי אַ קאַמידיק סאַטירע פון אמעריקאנער קולטור, אָבער דער סעריע האט פארדינט סיכסעך פֿאַר זייַן דערוואַקסן נאַטור און היציק טעמעס. די סעריע פאָוקיסיז אַרום פילע פאַרשידענע פּראָוטאַגאַנאַסס וואס פּרווון צו העכערונג דורך די רייען פון די פאַרברעכער אַנדערווערלד, הגם זייער מאטיוון פֿאַר טאן אַזוי בייַטן אין יעדער שפּיל. די אַנטאַגאַנאַסץ זענען קאַמאַנלי אותיות וואס האָבן ביטרייד די פּראָוטאַגאַנאַסט אָדער זיין אָרגאַניזירונג, אָדער אותיות וואס האָבן די מערסט פּראַל ימפּידינג די פּראָוטאַגאַנאַסט ס פּראָגרעס.
ווידעא שפּיל אנטוויקלער דמאַ דיזיין אנגעהויבן די סעריע אין 1997, און עס דערווייַל האט צען טריבונע-אַליין שפילערייען און פיר יקספּאַנשאַן פּאַקס. די דריט קראַנאַלאַדזשיקאַל טיטל, Grand Theft Auto III, איז וויידלי אַקליימד, ווי עס געבראכט די סעריע צו אַ 3ד באַשטעטיקן און מער יממערסיווע איבערלעבונג, און איז באטראכט אַ לאַנדמאַרק טיטל וואס האט דערנאָך ינפלואַנסט פילע אנדערע עפענען וועלט קאַמף גאַמעס און געפירט צו דער עטיקעט "Grand Theft Auto clone" אויף ענלעך גאַמעס. סובסעקווענט טיטלען וואָלט נאָכגיין און בויען אויף דעם באַגריף געגרינדעט אין Grand Theft Auto III. פילם וועטעראַנס אַזאַ ווי מיכאל מאַדסען, Ray ליאָטטאַ, בורט ריינאָלדס, דעניס כאַפּער, דאַני טרעדזשאָ, גאַרי ביוזי, שמואל ל זשעקסאן, קריס פּען, יעקב וואָאָדס, דזשאָו פּאַנטאָליאַנאָ, פראַנק ווינסענט, ראבערט לאָגגיאַ, קילע מאַקלאַקלאַן, און פעטרוס פאָנדאַ האָבן אַלע ווויסט הויפּט אותיות אין פילע ינסטאָלמאַנץ, און די סעריע איז קריטיקאַלי אַקליימד און קאמערשעל מצליח.


text:
תגובהדורך ישראלי » מיטוואך דעצמבער 27, 2017 10:26 am
איך שעם זיך אביסל צו מסביר זיין מיינס, ס'איז דא אזא משל, אז מקען נעמען א מאנטל און נייען צו דעם א קנעפל, אבער מען נעמט נישט א קנעפל און מנייט צו דעם א מאנטל, מיין חתימה איז געקומען וועגן מיין בילד, איך האב געזוכט (און איך זיך נאך אלץ) א בילד פון א ישראלי, איך האב נישט געטראפן, האב איך געקוקט אין די אווטאר'ס ביז כ'האב געטראפן די הערש, (ניין, איך הייס נישט צבי און נישט הערש), און כ'האב זיך דערמאנט פון די גמרא אין גיטין, אז ארץ ישראל ווען מזיצט אויף איר ווערט זי ברייט, און דאס איז מיין בילד, און איך האף אז ווי שנעל משיח צדקנו וועט קומען, און ענק אלע, פון אמריקע, פון ענגלאנד, פון בעלגיע, פראנקרייך, וכו' וכו' וועלן קומען אהער, און גלייבטס מיר, סוועט זיין פלאץ פאר אלע, וייל ארץ ישראל בזמן שיושבין עליה רווחא...
השב שכינתך לציון עירך..
און, סתם אזוי, איך ווארט אויף בילדער וואס ווייזן קלאר א ישראלי...
לעצט פאראכטן דורך ישראלי
אום מיטוואך דעצמבער 27, 2017 10:32 am, פאראכטן געווארן 2 מאל סך הכל.
ארץ הצבי מה צבי זה אין עורו מחזיק את בשרו אף ארץ ישראל בזמן שיושבין עליה רווחא ובזמן שאין יושבין עליה גמדא..
מיט א תפילה צום באשעפער - אנא, השב שכינתך לציון עירך...


text:
געזונט עף.די.עי. פון דער יוד קענסער רייכערן עף-די-עי באשליסט קעגן פיליפ מאריס
וואשינגטאן – די אמעריקאנער פעדעראלע געזונטהייט אויטאריטעטן, האבן נעכטן ארויסגעגעבן א באשלוס קעגן דער "פיליפ מאריס" טאבאקא פירמע. "פיליפ מאריס", די באקאנטע ציגארעטל פירמע, האט מיט עטליכע מאנאטן צוריק ארויסגעשטעלט אויפ'ן מארקעט א נייע סארט ציגארעטל, באקאנט אלס די "איי-קיו-או-סי", וואס איז ענליך צום געווענליכן עלעקטראנישן ציגארעטל אז מען דארף נישט אנצינדן קיין פייער עס צו רויכערן, אבער עס איז נישט ווי א געווענליכע עלעקטראנישע ציגארעטל. דער "איי-קיו-או-סי" פארמאגט אין זיך קליינע טאבאקא שטעקעלעך, וועלכע ווערט אנגעהיצט דורך א באטעריע און דאס שאפט רויעך, און "פיליפ מאריס" זאגט אז איר מאשינקע איז געזונטער ווי געווענליכע ציגארעטלעך, ווייל עס פארמינערט די ריזיקע פון קענסער ל"ע, היות עס פארמאגט נישט קיין פייער. די פירמע האט געוואלט קריגן ערלויבעניש צו שרייבן אויף אירע רעקלאמעס, אז די קענסער ריזיקע איז ביי דעם שוואכער, אבער די עף-די-עי האט נעכטן ארויסגעווארפן איר ביטע.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Washington, DC, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
שושן פורים האט געשריבן:moshav zekeinim האט געשריבן:פארוואס זאל איך לייגן די האס איז א זייט?
ווילסט זיין גערעכט אדער קלוג?
moshav zekeinim האט געשריבן:דער עולם כאפט נישט דא צו וואס איך ציל. איך באהאנדל דא נישט אסתי וויינשטיין, איך באהאנדל דא מנוחה פוקס און מענטשן בדומה לה.
קאווע טרינקער האט געשריבן:האסט מרחק געווען יעדע נארמאלע קאווע שטיבל שרייבער.
moshav zekeinim האט געשריבן:איסור האיטלקי, אז דו ווילט טראכטן ווי א געברעינוואשטער חרדי דאן קומסטו נישט אריין אין א מקום וואו....
באניצער וואס לייענען דעם פארום: Google [Bot] און 2 געסט


text:
די פופציג טויזנט האנדוראס בירגער זענען אריינגעלאזט געווארן אין אמעריקע אונטער א ספעציעלן שוץ פראגראם, נאך א מאסיווע האריקעין וואס האט דארטן באטראפן אין יאר 1999, און יעצט וויל די טראמפ אדמיניסטראציע אז די אלע זאלן שוין אהיימגיין צוריק צו זייערע לענדער. דאס קומט נאכדעם וואס די טראמפ אדמיניסטראציע האט אין די לעצטע מאנאטן שוין אפגעשטעלט די שוץ סטאטוס פאר טויזנטער האיטיער, סאלוואדארער און סודאנעזער בירגער, און זיי פארארדענט אהיימצוגיין.
האנדוראס בירגער מוזן שוין אהיימגיין
די פופציג טויזנט האנדוראס בירגער זענען אריינגעלאזט געווארן אין אמעריקע אונטער א ספעציעלן שוץ פראגראם, נאך א מאסיווע האריקעין וואס האט דארטן באטראפן אין יאר 1999, און יעצט וויל די טראמפ אדמיניסטראציע אז די אלע זאלן שוין אהיימגיין צוריק צו זייערע לענדער. דאס קומט נאכדעם וואס די טראמפ אדמיניסטראציע האט אין די לעצטע מאנאטן שוין אפגעשטעלט די שוץ סטאטוס פאר טויזנטער האיטיער, סאלוואדארער און סודאנעזער בירגער, און זיי פארארדענט אהיימצוגיין.


text:
יום חמישי, מאי 14, 2009
שלשה מי יודע?
שוין דריי פערטל יאָר דרייט זיך איבער אַ וועלט. מען האָט אַנגעשׁפּאַרט דריי בחורים פאַר שמוגלן נאַרקאָטיק. נו מאי כּולי רעש? וועט איר פרעגן. וואָס קומט זיי? אַ שישי? מפטיר יונה? אתה הראית? אַז איר פרעגט אַזוי דערקענט זיך באַלד אַז איר פאַרשטייט אינגאַנצן נישט דעם עסק. איז לאָמיך אייך מסביר זיין. דוד המלך האָט שוין געזאָגט מוציא אסירים בכושרות. זאָגט רש"י און אַנדערע מפרשים, גאָט טוט ערפונדן כּשרע געפאַנגענע. שווער צו גלייבן אַז אַ ייד וואָס זאָגט יעדן אידנערפרי מתיר אסורים זאָל זיך טרעפן הינטער קראַטעס אָבער אַז דוד המלך זאָגט מיז מען גלייבן.
איז להוי ידוע אַז די בחורים זענען אוודאי כולן שווין לטובה. אילו זכינו איז יעדער פון זיי ווען ער ווערט אַ חתן אַנשטאָט פאָרן קיין יאַפּאַן, וואָלט ער געווען דער בעסטער בחור אין ישיבה, אַן אויסערגעווענדלעכער בעל מדות אויפן צינג פונעם שדכן, ´איך וואָלט אים אַליין גענומן ווען איך האָב נאָר אַ טאָכטער´ ביים אויסקומף, ´הבחור החתן המופלג בתוי"ש´ אויפן חתונה קאַרטל, ´אַ זיידענער יונגערמאַן´ ממחרת יום החופּה ביים שוויגער און ´היז רילי קיוט´ ביים אשת חיל. ועכשיו שלא זכינו זענען זיי נישט מער ווי פשוטע טינאייז´ערס צו די וואָס ווייסן נישט אַז מיט אַ קאַפּעליטש און רעקל איז גאָרנישט פּשוט, און ומפּני חטאינו זענען זיי צו דער יאַפאַנער און יעדער אַנדערע יוריסטישע סיסטעם פאַרברעכערס פונעם ערשטן ראַנג און מען מיז זיי נעבעך אינזינען האָבן ביי אחינו בני ישראל הנתונים בצרה ובשביה נאָך די היימישע צייטונגן דערציילן אַז זיי שרייבן חידושי תורה מתוך הדחק.
לאָמיר מאַכן קלאָר איידער מיר לאָזן זיך אַריין אין די ענינים וואָס כּלל ישראל פאַרגיסט שוין דערויף עמערס מיט טרערן, האַלט אין איין אויסזאָגן פּרק שירה און מאַכט אָן אַ שיעור ברכות פּאַרטיס. דערווייל זענען צוויי פון די דריי נאָר באַשולדיקטע און חייב האָט מען געפונען בלויז איינעם. און אפילו דעם איינעם איז אויך נישט געווען מיט צוויי כּשרע עדות און התראה און עס איז סך הכּל לויט פּסולע עדות, יאַפּאַנישע משפטים בל ידעום און ערכּאות וואָס קערן זיך צו אונז גאָרנישט אָן. אויסער ווען עס רעדט זיך פון הייליגע יידן וואָס זיי האָבן דיספּענסאַציעס וואָס קומט מיטן געבורט און אַ כתב יחוס ביז רש"י הקדוש, ר´ יוחנן הסנדלר ולמעלה בקודש, וויבאַלד דער וואָס איז חולק אויף זיי איז כּאילו חולק על השכינה און יידישקייט אַליין איז אין אַ געפאַר. ועל זה נאמר עת לעשות לה´ הפרו תורתיך, דער בעסטער תירוץ פאַר צושטערן דער תורה איז עת לעשות לה´.
אָבער צוריקרעדנדיק צו די יאַפּאַנע געזעצן און געריכטן, ווייסן מיר אַז זייערע חייב איז נישט חייב, פטור נישט פטור, אסור נישט אסור און אַלעס איז מותר. על אחת כּמה וכּמה ווען מיר רעדן דאָ איבער די יאַפּאַנע קרבנות, אָדער אפשר גאָר קטורת, וואָס זייערע תמימות איז אַזוינס אַז עס איז שווער צו שילדערן. איך מיין אַז איך וועל אייך זאָגן אַז זיי ווייסן ניטאַמאָל ווער דאָס איז חנה מאָנטאַנאַ וועט איר אפשר אָנהייבן צו פאַרשטיין אפס קצהו פונעם אומגליק. קענט איר האָבן אַן אַנונג פאַרוואָס האַלב כּלל ישראל איש וביתו זענען שוין געווען אין יאַפּאַן שתדלנען פאַר די בחורים. וועט איר האָבן אַ פּינטל פון אַ השגה פאַרוואָס מען האָט געדאַרפט מסביר זיין פאַרן ריכטער וויפיל חסד בני ברק פאַרמאָגט און ווי תמימותדיק און סאַראַ בעלי מדות די בחורים זענען. ווען מען וואָלט זיי געזאָגט טראָגן דעם פּעקל צום כּותל מערבי וואָלטן זיי אויך געגאַנגן איז אַ שאלה פאַרוואָס זענען געפאָרן קיין יאַפּאַן וווּ דער שכר הליכה איז פיל מער?
און דער אדון בפקדך האָט עס אַלץ נישט געכאַפּט. וואָס ווייסט ער פון חסד? נאָך אין יאַפּאַן וווּ מענטשן אַרבעטן און אַ האַלבער שטאָט גייט נישט נאָך געלט פאַרן צווייטן האַלב. וווּ מאַכן חתונה איז נישט קיין תירוץ פאַר דער פאָטער אַרומצופאָרן דער האַלבער וועלט. זאָל ער פאַרשטיין דער חסד פון אַ שטאָט וווּ יעדער זאָרגט אַז זיין שכן זאָל חלילה נישט זינדיקן?
גיי זיי דעם ריכטער מסביר אַז מען האָט די בחורימלעך געזאָגט אַז זיי טראָגן אַן ערשטן דרוק פונעם באַרדיטשעווער סידור און אַ כּתב יד פון דער באַבע אדל וואָס אויף די זאַכן זענען דאָ געוואַלדיקע קופצים פון אָסאַקאַ ביז נאַגאַסאַקי. ערקלער אים אַז אַ מקשה לילד אין קיאָטאָ האָט זיך גענויטיקט צו לייגן אונטער איר קישן אַ נועם אלימלך דפוס לעמבערג. און אַז בדיעבד האָבן זיי אויך געדאַרפט שפּעזן צו פאָרן קיין מעזביז און זיי האָבן זיך מיטגענומן די עשבים וואָס דער בעל שם האָט מעלה עשן געווען אינעם לילקע בפניא דמעלי שבתא און זוכה געווען צו עלית נשמה. (ובדרך צחות אפשר לפרש מה שפירש רש"י אצל אברהם אבינו ע"ה, בחזרתו פרע הקפותיו. כי אברהם אבינו הבריח הגבולות וטמן בתבה דברים כדי להעלימם מן המוכסין ונתעשר מזה ובחזרתו פרע הקפותיו ושפתים ישק). איז גיי זיי דאָס אַלעס מסביר פאַר אַ יאַפּאַנער. וואָס ווייסט ער פון חסד? חסד לאומים חטאת.
ובכן לייענענדיק דאָס וועט איר זיך קלערן, ´קטלא, ביסט אַ גרויסע מויל מאַכער לאָמיר זען וואָס וואָלסט דו געזאָגט פאַרן ריכטער? צולייגער וואָס דו ביסט. קריטיקירן קען איך אויך. לאָמיר זען דו פאָר אַוועק פון קינד און קייט וווּ מנין און כּשרס איז נישט בנמצא אויסער אין אַ חב"ד הויז מיט ´יחי´ס אפילו אין בית הכּבוד. נו, גיי דו טו עפּעס אויף. מיינסט אַלעס איז לצנות?´ ממילא כדי להוציא מלבן של צדוקים האָבן מיר טאַקע צוגעגרייט אַ פאַרטיידיקונגס דרשה וואָס סיסערוי וואָלט זיך מיט דעם גערימט און ווען מען זאָל עס האָבן געדרשנט אין סיילעם וואָלט מען אוודאי נישט פאַרברענט די מכשפות און אי"ה אינעם קומענדיקן נומער וועלן מיר עס דאָ פּובליצירן. והריני מוסר מודעה אַז כּל הרוצה ליטול את השם יבא ויטול. איך בין מסכּים מען זאָל עס אויסלייענען אין געריכט אפילו אָן צו זאָגן בשם אמרו אַבי מען זאָל קענען מסביר זיין פאַר יאַפּאַנער אוירן דער יחוס פון די חנניא מישאל און עזריהס פון אונזער דור יתום ויצא גזר דינם לטובה ולאור משפטם. אמן.
ובזה אבא על החתום,
הקטן קטלא קניא
4 תגובות:
-
-
You see, Thats what I'm talking abouth, this is like the old articles where it's geshmak to read and laugh, Thanks
- 5/15/2009 10:46 לפנה"צ
-
-
KATLE YOU ARE BACK IN FORM,THIS IS ONE OF YOUR BEST THANKS A MILLION
AND KEEP THEM COMING
- 5/17/2009 12:19 לפנה"צ
- Shtreimel אמר/ה...
-
שפתים ישק
- 5/17/2009 6:42 אחה"צ
-
-
Just want to recommend a book to all you Yiddish lovers out there. It's not a new book, but I just discovered it a week ago. It's called *Outwitting History* by Aaron Lansky, the guy who heads the Yiddish Center in Massachusetts. Not only is the story it tells an amazing one, but it's also delightfully written. I kept alternating between smiles and tears. A wonderful read; check it out.
- 5/28/2009 5:41 אחה"צ