text:
מזל טוב טיפשים! ארטעפישעל חכמה עוועליבעל
מזל טוב טיפשים! ארטעפישעל חכמה עוועליבעל
כקוף בפני אדם
היינט איז שוין אלעס דא צו באקומען ארטעפישעל, אלע טעמים ריחות אין קאלירען, די ארטעפישעל אינטעלעזשענס ווער מער אין מער, אבער איש בשורה אנכי היום עס איז דא צו באקומען פרי אוף טשארדש, ארטעפישעל חכמה נאר איין קאנדישען מען טאר נישט האבן פין די עכטע חכמה, מען נעמט אביסל אין מען עס איז ממש נראה כחכם בעיקר אין די אויגן פון אנדערע ארטעפישעל חכמים, ספעציעל פראדעצירט שלא לבייש מי שאין לו, מען קוקט געהעריג אויס ווי א עכטע חכם, א געדאנק ווי די שבת טאטע סעט וואס מען מאכט פאר די קינדער
די קענסט ווייטער בלייבן באמת א שוטה עם הארץ, אבער אז די וועסט פאלגן די רולס פין די ארטעפישעל חכמה סאסייעטי וועסטו זיכער באקומען די קאנפידענס אז באמת ביזטו משוגע קלוג, געלערנט, א יודע ספר, א היסטאריקער, און וואס נישט, עס איז נישט קיין שווערע זאך מען דארף גארנישט קענען, דארפסט פלעין קענען נאכזאגן די ארטעפישעל חכמות ידיעות אין היסטאריע, מיט די צייט וועסטו דיך שוין אליינס אויסלערנען ווי אזוי צו צולייגן אייגענע ארטעפישעל חכמות צו די סאסייעטי אויף ארטעפישעל פיעפעל, די כללים זענען גרינגע בעיקר פאר איינער וואס האט נישט קיין פראבלעם צו רעדן שטותים מיט קאנפעדענטס
נער היית גם זקנת
די גאנצע סוד בין איך געוואר געווארן נישט לאנג צוריק ווען איך האב אנגעטראפען מיט עפעס א יקוש וואס איך בין געווען אין ישיבה מיט, מאטי האט ער זיך גערופען, ער האט זיך געהאלטן אין גוטן מיט מיר נאכן כסדר מקיים זיין דעם שבעה דברים בגולם, ווי איך האב נאר גערעדט פלעגט ער אלץ קענען צו טרעפען די נישט ריכטיגע סטעיטמענט צו צולייגן, ממש א חד בדרא, אן עכטער אולי יחוס, און ישיבה האט ער שוין דעוועלאפט די טולס פון קענען זיין א פאטענשעל ארטעפישעל חכם,ער האט געהאט א פעטער וואס טראץ די מלחמה ווי טויזענטער כתבי קודש זענען פארלוירן געווארן האט ער ב"ה אפגעהיטען אפאר ארגינעלע פאשקעווילן פין די מחלוקת אינדערהיים, ער האט נאך אפי' א פאשקעוויל פין צאנז –סאדיגער מחלוקה, כידוע אויב קען מען עפעס א אלטע אפגעריסענע לשון הרע איז מען אין די ארטעפישעל וועלט אבנארמאל קלוג, ממש שלמה המלך אין די ארטעפישעל ווערסיע, דער פעטער פלעגט בארגן פאר די נעבעכדיגער נעפיו קאפיס פין די סחורה און דער פלעגט אלץ ברענגען, דער איז געווען זיכער ער ווערט די נייער היסטאריקער, ער נעמט איבער ר' שלמה יענקל זאפארט ער האט דאך א לייוו קאפי פין א פאשקעוויל.
אבער לעצטענס זייט ער האט דערגרייכט די בת כ כבת ק' און האט באקומען די חכמה פיבער איבערצוצייגן יעדן ווי קלוג ער איז, האלט ער זיך פאר א אנגעליינטער אין אויפגעקלערט, פארוואס דען נישט מסתמא איז ער לעצטענס געווען ביי קול הילד אין זיך אויסגעלערענט ליינען ווייל ווען איך האב אים איבערגעלאזט האט ער נישט געקענט.
ברה כרעי דאבוה
בציקער א מעשה איך טרעף אים נישט לאנג צירוק, נישט צום גלייבן א גאנצע ארטעפישעל חכם איז ער מיר געווארן, למען האמת זיין טאטע איז אויך א שטיקל ארטעפישעל חכם שוין פון אלע יארן אבער ער איז מער א אינהאוז חכם, א וואוילער איד פשוט ער האט נישט גענוג פין די ריעל סחורה באניצט ער זיך אביסל מיט די ארטעפישל סחורה, למשל ער איז א שרייבער, ער וועט למשל שרייבן וכבר פירוש הרה"ק ר' אלימלך ווייסבלום זי"ע מליזענסק בספרו נועם אלימלך, אדער והרה"ק ר' יוסך קארו זי"ע פסק כן בספרו שלחן ערוך, זאג דו מיר, איז דאס נישט משוגע קלוג, איז מעגליך איינער וואס איז נישט 102 איי קיו זאל האבן די חכמה אזוי צו שרייבן, וועלכע נער וואלט אפי' בייגעפאלן אזא טיפע חכמה, מען זעט דאך דא קלאר אז ער ווייסט אפי' די לעצטע נעמען פין די צדיקים עפעס א קלייניגקייט.
דעם זון דער פטר חמור איז שוין א צווייטער מעשה דער האט דאך קיינמאל נישט געהאט פין די עכטע סחורה אפי' נישט א לעק סא ער איז פול אפ די ארטעפישעל סחורה וויפיל ארטעפישעל חכמה דער יאצמאך האט צוזאם געווארפן אין די פאר מינוט וואס איך האב אים געטראפן, וואווף איך בין געווארן געהעריג דיזי, יארן האב איך נישט געהערט אזויפיל טיפשות נאנסענס פערדעריי אין איין שאס נאך פאר ער האט גע'ענדיגט איין איז ער געגאנגען צו נעקסטען עס האט אויס געקוקט ווי ער וויל זיכער מאכן אז איך ווער איבערצייגט ווי שטארק קלוג ער איז.
הנער איננו אתי
אנגעהויבן האט ער זיך מיט זיך זארגען פאר כלל ישראל מיר אנגעהויבן דרשנען פון עוולאשען נישט גענוג וואס די גאנצע טעאריע איז די גרעסטע נאן סענס וואס די מענטשהייט האט בכלל אויפגעטראפן, האט דעי טיפש ניטאמאל געקענט נאכזאגן די מאנקיריי געהעריג, עס האט מיר דערמאנט פין מיין קליינער פסח, א גאנץ יאר עסן מיר חמץ ומצה הלילה הזה שתי פעמים טינקען מיר איין צוויי מאל, נאכגעזאגט האלבע שטיקער צומישט, ער איז דאך נאר א בעגינער איך קען נישט האבן קיין טענות ער איז דאך דזשאסט איינגעשריבן אין די ארטעפישעל חכמה סאסייעטי אוף דום סטאפיד פיפעל, ער איז מיר מסביר אז ער זאגט נישט אז דאס איז אמת נאר פשוט עס איז נאריש עס סתם אוועק צומאכן מען דארף פארשטיין מען דארף אהער מען דארף אהין, מען דארף מסביר זיין, בכלל זאגט ער איז דא א מעגליכקייט אז די גאנצע טעאריע זאל קענען שטימען מיט אמונה, איך קוק אים אן דער שיכור איז דאך בכלל נישט דאהי, איך באטראכט אים אין טראכט צו מיר אפשר פארדעם איז ער עפעס לעצטענס שיין געווארן ממש הערליך, יעצט אז איך ווייס שוין אז ער איז א ספק אייניקעל פין א מאנקי פארשטיי איך שוין ווי עס קומט צו אים, ער טרייט לדמות ליוצרו ער קוקט אויס ממש ווי די באקאנטע זיידע קיריעס דזארטש מיטן שיינעם רעקל.
אנפאנג האב איך נאך געטרייט צו זעהן צו איך קען אים עפעס מסביר זיין, אז ער האט נישט קיין שכל פארלירט ער נאכנישט די זכות פון זיין א חלק פונעם עם הנבחר, אבער נאו באדי האום אזוי ווי אייביג אן, זייער שווער חכמה זאל זיך קריגען מיט ארטעפישעל חכמה, איך זאג אים צו אויפווייזען די טיפשות מיסודי דערפון, דיין קאר איז געמאכט געווארן ווייל ביי האריקען סענדערס האט די ווילדע וואסערן ארויס געשטויסן אלטע אייזן פין וואסער אין פין די זעצעס האט זיך צוזאם געשטעלט א קאר פארדעם קענסטו נישט ניצען וואסער פאר די מאטאר ווייל אז די לייגסט וואסער קען עס אויפוועקן די אלטע וואסער און דאס וועט עס צירוק צו נעמען די אייזן.
ואבדה חכמת חכמיו
הא הא צולאכט ער זיך א מאטאר מיט וואסער, די ווייסט זאגט מיר מיין חבר דער דורכגעווייקטער שוטה, עס הייסט מכלומרש'ט אז ר' מיכאל בער האט אויס געטראפן א וועג עס זאל ארבעטן מיט וואסער, מען האט אונז אלס געזאגט אז ר' מיכאל בער איז געווען א חכם מחוכם ר' מיכאל בער איז בכלל נישט געווען קיין חכם, סתם א טעות עס הייבט זיך נישט אן, פונקט פארקערט א תמימותדיגע נער'עלע, די נאציס האבן זיך מחיה געווען מיט אים געמאכט פורים וכו' וכו', דער איז געווען זיכער אז יעצט וועל איך שוין מודה זיין ווי קלוג ער איז איך מיין עס איז דאך 1+1 אויב ר' מיכאל בער וואס איז געווען א חכם מחוכם קען ער אזוי נישט מיר נישט דיר נישט אוועק מאכן, מוז דאך על כרחך זיין אז ער איז עפעס אבנארמאל קלוג נישט אזוי, זייט חכמי כעלעם איז נאך אזא חכם ווי אים נישט געווען, אבער אפילו די ארטעפישעל חכמהלע האט ניטאמאל די תם קאפ אויסגעטראפן, ער זאגט סך הכל נאך וואס א צווייטער ארטעפישעל חכם האט געשריבן אויף די טוילעט ווענט.
לכאורה האט דאס געדארפט באשטעטיגען אז ר' מיכאל בער האט נישט געמאכט אזא מאטאר קומט אויס אז א קאר קען טאקע נישט פארן מיט וואסער, איז דאך מעגליך מיין טעאריע ווי אזוי זיין קאר איז געמאכט געווארן אליינס אין פארדעם קען עס נישט פארן מיט וואסער, שטימט שוין אז ער איז א בן אחר בן פין קיריעס דזארטש.
והמשכילים יזהרו
איך ווייס נישט ווי עס איז אריין געקומען אבער עס האט אויסגעקוקט אז ער איז קאנווינסט אז יעצט גיי איך הייבן הענט אין מודה זיין אז ער איז משוגע קלוג אין איך בין פארנערט אין באקומען ערנסטע ספיקות אין יהדות, פין זיינע טאנצעדיגע בעקעלעך האט אויסגעקוקט ווי ער גייט יעצט אנדעקן א נייע אטעם, ער זאגט מיר, ווער האט געמאכט די זוהר, זאג איך אים שטייט אין זהר ווער עס האט עס געמאכט, יעדע אינגעל ווייסט התנא אלקי רשב"י. זאגט ער מיר, איך האב געמיינט דו ווייסט - כאילו ער קען דאך א געוואלד, אז איך ווייז דיר אז נישט און עס איז סתם א ליגענט וואס וועסטו דעמאלטס זאגן, זאג איך אים, וואס, דו מיינסט מסתמא די עמדין וואס האט געשריבן בימיו ווען אסאך פושעים האבן געניצט די זוהר לרע אז נישט רשב"י האט עס געמאכט. די האסט געמוזט זעהן דעם בהמה עס האט אויסגעקומט ווי א געבאסטע רעדל אימיטען הייוועי, כאילו עס איז עפעס א סוד, שוין 2 וואכן וואס ער דאווענט נישט געהעריג, ער האלט זיך פאר א סעמי כופר וועגן די אנדעקונג, דער פוסטער עם הארץ איז דאך בכלל געוואויר געווארען אז עס איז דא א ספר הזהר אין די זעלבע מינוט וואס ער האט געליינט פין עפעס א צווייטער טוילעט קאפ די געוואלדיגע אנדעקונג אז די עמדין זאגט אז עס איז נישט פונעם הייליגן תנא רשב"י.
מדקדק כחוט השערה
ער פרעגט מיר אזוי שטיל די פיינוג'סט אין שטוב וועגן זיך שערן, איך קוק אים אן ווי פין די לבנה וואס דאגות דער משוגענער האט אלס, קודם זאג איך אים ב"ה איך פייניג נישט, זי בלאזט נישט אויף מיר אין איך בלאז נישט אויפן אויבערשטער אין אונז וויל מער ביידע א אידישע ערליכע שטוב, לאכט ער ווי א לעפינג בעג הייסט עס ר' חיים קנייבסקי, וכו' וכו' האבן נישט קיין ערליכע שטוב, דו ביזט מסתמא אויף איינגערעדט אז עס איז עפעס דאורייתא עפעס א חייבי כריתות, עס איז סך הכל א איסור פינעם וועד ארבע ארצות, דער איז געווען זיכער ער זאגט דא א געוואלדיגע חידוש וואס נאר אזא היסטאריקער ווי אים ווייסט.
קודם עס איז נישט סך הכל זאג איך אים, עס איז א איסור גמור פונעם וועד ארבע ארצות אין מען האט דאס אנגענומען בכל תוקף כחמורות שבחמורות ביי אונז, איך בין נישט אסיפי מן השוק אין קום נישט פין מאנקיס, איך וואלט נישט געדרייווט א לאנדענער סארט קאר אין אמעריקע אפי' אין לאנדען דרייוען עס די גרעסטע קאפעטיצעטען, יעדע מקום האט זיין מהלך זיינע חומרות אין קולות, ווער עס האט א פראבלעם מיט א דאורייתא האט א פראבלעם מיט זיין מסורות וכן להיפך. למעשה וואס איך האב ארויס באקומען פין די חכם מכל אדם די אידן מיט די לאנגע בערד זענען עפי"ר שקצים, לאזן וואקסן די בארד האט נישט קיין שום מקור און די כהן גדול האט אויך געהאט א געשוירענע בארד, איז סתם א שייגעץ וואס וויל אויספאפען די וועלט אין א עזר וואס לויט זיך וואקסן די האר איז פשוט א ירושלימער רעבעצין, ממש גאונות אין ארטעפישעל חכמה, איינער מיט שכל וואלט דאך אזאנס נישט געקענט בייפאלן, מען מוז דאך זעהן משוגע משוגע ברייט אזוי צו זאגן.
מי יאמר לו מה
עטס זעטס כאטש ווי דער ווארפט צוזאם געוואלדיגע ארטעפישעל חכמה ומדע אין יעדע תחום ער ווייסט אלעס וואס מען האט נישט אויסגעזאגט, אים דער ארטעפישעל חכם וועט מען נישט פארנארן ער וועט אלעס אויפדעקן ער ווייסט קלאר אז הרב קוק איז באמת געווען א צדיק הדור, אבי מען זאגט אויף אונזער חכם אז ער לאכט פין צדיקים, שמחת תורה ביים די הייליגע תלמידי בעש"ט ווייסט ער דעי סוער קאפ די אמת און ער איז מתנגד'יש געשטימט פאר נאו, די רבי האט פיינט געהאט די פרומע געפערליך, אה ער איז יא א חסיד אבי די רעדסטעך אפ. מאשין מצות איז אסאך מער אויסגעהאלטן, ער ווייסט אפי' אז די גאנצע איסור איז נאר וועגן די ארימע ארבייטער וואס האבן געקענט פארלירן די דזשאב סא היינט וואלט עס יעדער מתיר געווען, WOW סאטש עי ארטעפישעל ידען, נאך ווי אלטס בחור האט ער געקענט אפאר אלטע נארישע לשון הרע, געוויסט עפעס אפאר שמוציגע מעשיות פין אמאליגע, ער איז דאך שוין א טאטע סא ער קען שוין יענע לשון הרע'ס אויך, די באקאנטע קליווא געט אדער די דומפ מיעל וכד' איז נישט אינטערסאנט נאר אז עס איז עפעס וואס מען רעדט נישט אין דער חכם רעד יא מוז זיין ער איז קלוג, ממש ווי מיין קליין אינגעל וואס רעדט הויעך אין שול ביי שטילע שמונה עשרה, אים וועט מען נישט זאגן נישט צו רעדן יעצט ער איז אסאך קלוגער.
זה סותר זה בונה
כמעשהו מיט זיין ארטעפישעל חכמה אזוי איז מיט זיין ארטעפישעל ידענות, א ריכטיגע עם הארץ מדאורייתא מדרבנן ומוועד ארבע ארצות, איך פלעג העלפן שאפן געלט פאר זיינע אינגעלייט וואס האבן געלערנט מיט אים, אבער דא ווארפט ער צוזאם ידיעות הלכות ופסקים.
בשר בחלב איז ער א צאנזער, בכלל ווייסט ער אז מדאורייתא איז עס נישט ביי בשר עוף כאילו עס איז א נפקא מינה למעשה, בכלל איז ער זייער אויסן צו קלאר מאכן וואס איז דאורייתא וואס א דרבנן זעט אויס ער איז מער צדוקי'ש געשטימט.
עסן פארן דאווענען א בעלזער.
תפילין ווייסט ער די גרויסע סוד אז איין הסבר ווי אזוי עס איז צושטאנד געקומען די מחלוקות רש"י אין ר"ת איז ווייל עס איז געווען א תקופה וואס מען האט נישט געהעריג געלייגט תפילין, ערגעץ ווי דארף דאס אוועק נעמען די הארבקייט פין קרקפתא דלא מנח תפילין, פרעג מיך נישט ווי אזוי, אפשר פראווט עס אז ער האט נישט קיין קרקפתא בכלל, אדער ווייל זיי ווילן עפעס יא זיין אלטמאדיש פלוצלונג.
מקוה האט שוין ר' יענקעלע געזאגט ווער עס גייט יעדן טאג איז א קאטשקע, און די רבי איז נישט געווען א מקוה גייער, געטאנצען פין מיטל אלטער, צו א חסיד נלהב פון רבין אין ר' יענקעלע.
מנחה האט דער בעש"ט געהאלטן איז מער חשוב ביי א קארנער נעבן די טוילעט.
מעריב איז דאך נאר א רשות.
א תענית אויב מען היסט האט מען ביי חסידים נישט געפאסט, פרעסער.
לעקטער האט נישט עכט קיין דין פין פייער, סא שבת עכט מעג מען עס אנצינדען, א טרעין מעג מען פארן שבת.
טראגן א קאפל איז נישט קיין שום הלכה.
ראיות אסורות פין די ערגסטע סארט איז נישט אסור אויף א סקרין והא ראיה עס שטייט נישט אין ערגעץ אין שלחן ערוך וועגן א פיקטשער אדער א סקרין איז דאך קלאר אז א פיקטשער אדער ווידיא איז נישט דא קיין איסור הסתכלות, מעקסיקאנער ביליגער חזר מנוול ומוכה שחין , אבער פין די אנדערע זייט זענען די וואס פארלאנגען פילטערס זענען נישט גערעכט איטס אל אבאוט די חינוך ער האט אפענע אינטערנעט אין עס שאדט אים נישט ווייל ער איז אויסגעבויעט, מען דארף פשוט אריין לייגן די ריכטיגע חינוך, א ריכטיגע משל פין א פסיק רישא וואס שרייט לא ימות.
הויזן ביי נשים נעמט ער אן ווי הרב עובדיה יוסף מזל טוב יעצט איז ער א ספרדי.
שעיקען די הענט פאר א פרוי איז בעצם מותר, יעצט איז חילול השם ביי אים פין די חמורות.
מציצה בפה איז טענדלער גערעכט אין ווייסט אפי' אז ווען די חתם סופר לעבט ווען וואלט ער שוין לאנג מבטל געווען חמירא סכנתא מאיסורא, זעסט ער איז א מחמיר אויך אסאך מאל ער לאזט נישט צו די קולות.
א שויער אין די ניין טעג איז היינט מותר לכתחלה, אבער די חסידים האבן זיך מתיר געווען צו גיין אין מקוה אין די ניין טעג אן קיין שום היתר.
ווארעמע מקוה שבת איז א איסור, נישטא קיין היתר.
ללמדו אומנות איז א חיוב דאורייתא נישטא קיין שום היתר בעולם זיך מקיל צו זיין דערין.
חקירה איז א חיוב גמור אויף יעדע איד צו טוען דערין.
בקיצור א ריכטיגע ארטעפישעל ידען און תלמיד חכם ממש אין בדומה לו, די חומש ש"ס ופוסקים שלחן ערוך וואס ער ווייסט נישט בחייכון איז נישט קיין מאסט דאס איז נאר פאר די נישט געלערנטע.
אם אין דעת הבדלה מנין
ווארט כאפ נישט די ווייסט נאכנישט אלעס, העי העי זיין ארטעפישעל חכמה גייט אסאך ווייטער, טיפשות על גבי טיפשות געבראטן געפרעגלט געקאכט אין געבאקען, ער האט גאטס ווי משוגע, בערך ווי א מאנגא וואס גרעבסט הויעך אויפן בימה אין בית המדרש, ער קען זאגן פעסטע דזשאוקס אויף אלעס אין אלעמען וואס איז הייליג וואס די וואלסט דיך מחמת דיין לערקייט פין ארטעפישעל חכמה זיך נישט געוואגט צו זאגן, עס איז אזויפיל גאטס אז על פי רוב איז די דזשאוק אליין בכלל נישט צום לאכן ממש עיפוש'דיג אבער די געלעכטער איז בעיקר פון די גאטס, מען זעט ווי פעסט ער איז נישט סתם עפעס א קלאץ נאר ממש א קאפ, ער האט אפאר גוטע דזשאקס אויף יעדע סדרה אין די תורה אין א רייע פעסטע דזשאוקס אפראווד ביי די חכמה סאסייעטי אוף ארטעפישעל פיפעל, ער האט נישט קיין פראבלעם למשל חוזק צו מאכן פין קפיצת הדרך ביי צדיקים, ער קאולערט זיך פין זיין חכמע'לע אויף די עבודה פין די לילקע ציבעך, ער נעמט זיך מער אן פאר כזבי בת צור, ער ווייסט פונקלעך ווי ערליך, קלוג, תלמיד חכם, יעדע צדיק איז געווען, אין וועט אריין לייגן זיין תאות הבהמה אין יעדע זאך ווי ער קען די ליסט גאוס אן אין אן.
איזהו חכם הלומד
מאטי, אויב וועסט מיינע שורות ליינען לאמיר דיר מסביר זיין, איך פארשטיי דו ווילסט זיין א אנגעליינטער, אבער סארי די ביזט נישט, בכלל נישט, אז מען ליינט סאדע באטלעך אפי' טויזענטער איז מען נישט אנגעליינט, אז מען ליינט אלעס וואס איז געשריבן אויף די טוילעט ווענט ווערט מען נישט נישט א אנגעליינטער, סך הכל א טוילעט זיצער אין אומבאטעמ'טער שוטה, צו זיין א אנגעליינטער דארף עכט קענען אסאך, מען דארף אסאך פארשטיין, זיין באמת א יודע ספר, דו ביזט זייער ווייט פין דאס קענען צושטעלן, די האסט נישט די טולס און צייט פארדעם, ווי אזוי האט די ישמח משה געזאגט נער בלייבט נער.
המה כרעו ונפלו ואנחנו קמנו ונתעודד,
מאטי, באמת מיט א אפיקורס טאר מען נישט שטיין אין ווארט סאו פארוואס רעד איך צו דיר, ווייל די גוטע נייעס איז אז די ביזט נישט קיין אויפגעקלערטער, ביזט נישט קיין מין, די האסט נישט קיין קשיות, ביזט סתם א נארישע ביליגע נידריגע ליידיגייער, וואס איז עפעס געוואר געווארן, מיינסט האסט אנטדעקט אמעריקא, דרייסט דיך ארום מיט א געהויבענע שיסל הנקרא קאפ און געיורענע בויך און פרעגט קשיות אין האלסט דיך שלמה המלך'ס צווילינג.
טיפישעל מיינער וואס די האסט אנדעקט איז אלטע נייעס, אלטע אויסגעדראשענע סחורה, וואס אפאר בעלי תאות האבן שוין אין דעם געקאכט אסאך אסאך יארן פאר דו שוטה ביזט אראפ געקומען אויף דעם עולם, זייער געביין פוילט שוין אין דער ערד 100ער יארן, זייערע אייניקלעך זענען פאלנע גוים גמורים בעלי תאות אן קשיות אין קיינער ווייסט נישט פין זיי צו זאגן, אסאך אזלעכע חמורים ווי דיר קומען צו די 40-45 ווען די תאות לאזן נאך כאפן אפאר ריקעס, לאזן זיך אפ פין די פערדעריי אבער רוב מאל מיט שאדן וואס זיי קענען מער נישט פארעכטען, לעבן אפ די איבריגע יארן מיט ווייטאג אין חרטה.
די אנדערע וואס ווערן נעבעך פארלוירן טרעפן זיך ביי די 80 א אלטע חזיר שטינק פין עיפש, ענדיגט זיין לעבן אן קיין האפענוג נאכן לעבן איז דאך גארנישט דא בי אים, דרייט זיך ווי א טויטער, זיין איינציגסטע חיות איז ווען ער קען מסביר זיין פאר א היימישער אז ער קען אידיש, אין נאכזאגן עפעס א משנה, אין פארשטיט זיך נאכאמאל ווייזן אז ער איז עכט יא א חכם.
רבי חנניא בן עקשיא אומר ......................................
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 629
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 16, 2016 3:45 pm
- לאקאציע: יעצט בין איך דא
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 367
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 05, 2018 4:03 pm
- צו געזונט
- שר האלפיים
- תגובות: 2008
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש נובעמבער 21, 2009 6:24 pm
- לאקאציע: חשש גילוי
Amazing האט געשריבן:פרידן איך האב אנגעפאנגעם ליינען מיט הנאה ווי דו צולייגסט די חברה מיט אזא גישמאק, אבער נאכןליינען די ערשטע שטיקלעך האט מיר א ציטער ארומגעכאפט, איך ווייס נישט פארווטס דו ווילסט אונז מטמא זיין, אזא תמימות פנים מאכסטו זיך צו אונז וועו אינצווישען די שורות ריקסטו אריין גיפט - סם המוות מושגחם וואס איך האב קיינמאל געהערט טפוי
זייער גוט. און ער האט פונקט אזוי פיינט ערליכע אידען וואס טראכטען נישט אזוי ווי אים, דוגמת די "רבינו סר מהדרך" טיפ. נאר ער מוז זיך אויסגעבן אויף עפעס און נאך הייסן א צדיק...
- שמואל אלצווייסער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 475
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 01, 2018 4:19 pm
- לאקאציע: ביים נייעס טישל
צו געזונט האט געשריבן:Amazing האט געשריבן:פרידן איך האב אנגעפאנגעם ליינען מיט הנאה ווי דו צולייגסט די חברה מיט אזא גישמאק, אבער נאכןליינען די ערשטע שטיקלעך האט מיר א ציטער ארומגעכאפט, איך ווייס נישט פארווטס דו ווילסט אונז מטמא זיין, אזא תמימות פנים מאכסטו זיך צו אונז וועו אינצווישען די שורות ריקסטו אריין גיפט - סם המוות מושגחם וואס איך האב קיינמאל געהערט טפוי
זייער גוט. און ער האט פונקט אזוי פיינט ערליכע אידען וואס טראכטען נישט אזוי ווי אים, דוגמת די "רבינו סר מהדרך" טיפ. נאר ער מוז זיך אויסגעבן אויף עפעס און נאך הייסן א צדיק...
ווען ער טרייבט ליצנות פון א געוויסע סארט עלעמענט אין כלל ישראל וואס איך און דו ווייסן אז ס'איז ליידער דא אסאך דערפון מיינט דאס "פיינט געהאט ערליכע אידן וואס טראכטן נישט ווי אים"?
-
- שר מאה
- תגובות: 129
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 20, 2016 8:36 pm
- פיצי קעפעלע
- שר חמש מאות
- תגובות: 932
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 15, 2012 12:01 pm
- לאקאציע: Rockland County NY
- פארבינד זיך:
בד"וו דיין חבר מאטי גייט דאס נישט ליינען, ווייל ער קען נישט ליינען.
צו געזונט האט געשריבן:Amazing האט געשריבן:פרידן איך האב אנגעפאנגעם ליינען מיט הנאה ווי דו צולייגסט די חברה מיט אזא גישמאק, אבער נאכןליינען די ערשטע שטיקלעך האט מיר א ציטער ארומגעכאפט, איך ווייס נישט פארווטס דו ווילסט אונז מטמא זיין, אזא תמימות פנים מאכסטו זיך צו אונז וועו אינצווישען די שורות ריקסטו אריין גיפט - סם המוות מושגחם וואס איך האב קיינמאל געהערט טפוי
זייער גוט. און ער האט פונקט אזוי פיינט ערליכע אידען וואס טראכטען נישט אזוי ווי אים, דוגמת די "רבינו סר מהדרך" טיפ. נאר ער מוז זיך אויסגעבן אויף עפעס און נאך הייסן א צדיק...
סארי איך האב נישט דיר געמיינט די פרעג דאך נאר אזוי תמימות'דיג, איך רעד פין אנדערע מענטשן
נקוט האי כללא בידך איך רעד נישט פין וואס ער זאגט איך רעד בעיקר ווי אזוי ער זאגט עס
- שמואל אלצווייסער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 475
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 01, 2018 4:19 pm
- לאקאציע: ביים נייעס טישל
איך האב זיך גענומען די מי און נאכגעפרעגט וואס דאס איז, זאלסט מיר מוחל אבער דאס קען מען נישט אוועקמאכן מיט א קארני אייוועלט דשאוק, דאס איז א ערענסטע נושא וואס מען דארף געהעריג אדורכטון צו זעהן וואסערע סארט מהלך צו נוצען דערקעגן, אזעלעכע ווי דיר ברענגן אן חורבנות אין כלל ישראל.
ווי אויך שרייבסטו לעצטענס וועגען א וועבזייטל וואס דו רופסט אן מיט די קארני אומאיידעלע נאמען טוילעט, איך האב אביסל אדורך געטון די וועבזייטל, און דו מאכסט נאר חרוב היינטיגע צייט פירט מען נישט אזוי די מלחמה, מאויבי תחכמינו אויב די יעניגע זענען גאר געריבענע חברהלייט מיט א זעלטן געלונגען דשורנאל פול מיט דברי חכמה, דארפסטו זיין נאך קלוגער, און נישט סתם קארני.
און דאס ווארפט א ליכט אויף דיין מערכה קעגן ידעתי, דו קענסט נישט צוזעהן ווי מען איז לוחם אויף אונזער ריינע אמונה מיט חכמה און פארשטאנד, דו גלייכסט בעסער קארני דשאוקס.
און אין דיין קרעדיט דריי איך זיך במבואות הטינופות צו זעהן פון וואסערע טוילעט דו רעדטסט און פון וועלכע וועלט באשאפונג דו דערמאנסט.
- ויתן לך
- שר האלפיים
- תגובות: 2220
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 03, 2011 4:35 pm
- לאקאציע: ביים סידור'ל פאר הבדלה
Amazing האט געשריבן:@פרידן ליינענדיג דיינע העצערישע תגובות בכלל אויפן וועלטל און בפרט אין די אשכול, פרטים וואס איך בין נישט באקאנט דערמיט, און צום ערשטע מאל האסטו מיר פארציילט פון די כיעור וואס עס איז היינט דא און וועגען בכלל די מושג פון אבולציה און אלעס וואס גייט פאהר היינט.
איך האב זיך גענומען די מי און נאכגעפרעגט וואס דאס איז, זאלסט מיר מוחל אבער דאס קען מען נישט אוועקמאכן מיט א קארני אייוועלט דשאוק, דאס איז א ערענסטע נושא וואס מען דארף געהעריג אדורכטון צו זעהן וואסערע סארט מהלך צו נוצען דערקעגן, אזעלעכע ווי דיר ברענגן אן חורבנות אין כלל ישראל.
ווי אויך שרייבסטו לעצטענס וועגען א וועבזייטל וואס דו רופסט אן מיט די קארני אומאיידעלע נאמען טוילעט, איך האב אביסל אדורך געטון די וועבזייטל, און דו מאכסט נאר חרוב היינטיגע צייט פירט מען נישט אזוי די מלחמה, מאויבי תחכמינו אויב די יעניגע זענען גאר געריבענע חברהלייט מיט א זעלטן געלונגען דשורנאל פול מיט דברי חכמה, דארפסטו זיין נאך קלוגער, און נישט סתם קארני.
און דאס ווארפט א ליכט אויף דיין מערכה קעגן ידעתי, דו קענסט נישט צוזעהן ווי מען איז לוחם אויף אונזער ריינע אמונה מיט חכמה און פארשטאנד, דו גלייכסט בעסער קארני דשאוקס.
און אין דיין קרעדיט דריי איך זיך במבואות הטינופות צו זעהן פון וואסערע טוילעט דו רעדטסט און פון וועלכע וועלט באשאפונג דו דערמאנסט.
WOW שנעלע קאפ אפאר שעה צירוק געווען אומוויסענד אין ריין כתינוק שנולד געווארן היציג פין מיין שרעכלעכע גיפט , אין יעצט געציילטע שעה האסטו שוין דורך געטון אלע זייערע אויסגאבעס, אין דורך געליינט זייער גאנצע סייט אין אויף יענץ ביזטו דא מיט שבחים אין בכלל נישט היציג, אין ביזט אפי' קעגן קארני זשאוקס וואס האסט דארט לכאורה נישט געקענט טרעפן אפי' איינס, אין עס שוין גאר מיין קרעדיט אז די דרייסט דעך דארט
כא כא כא האבן זיך די רויבער צולאכט
- שמואל אלצווייסער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 475
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 01, 2018 4:19 pm
- לאקאציע: ביים נייעס טישל
Amazing האט געשריבן:@פרידן ליינענדיג דיינע העצערישע תגובות בכלל אויפן וועלטל און בפרט אין די אשכול, פרטים וואס איך בין נישט באקאנט דערמיט, און צום ערשטע מאל האסטו מיר פארציילט פון די כיעור וואס עס איז היינט דא און וועגען בכלל די מושג פון אבולציה און אלעס וואס גייט פאהר היינט.
איך האב זיך גענומען די מי און נאכגעפרעגט וואס דאס איז, זאלסט מיר מוחל אבער דאס קען מען נישט אוועקמאכן מיט א קארני אייוועלט דשאוק, דאס איז א ערענסטע נושא וואס מען דארף געהעריג אדורכטון צו זעהן וואסערע סארט מהלך צו נוצען דערקעגן, אזעלעכע ווי דיר ברענגן אן חורבנות אין כלל ישראל.
ווי אויך שרייבסטו לעצטענס וועגען א וועבזייטל וואס דו רופסט אן מיט די קארני אומאיידעלע נאמען טוילעט, איך האב אביסל אדורך געטון די וועבזייטל, און דו מאכסט נאר חרוב היינטיגע צייט פירט מען נישט אזוי די מלחמה, מאויבי תחכמינו אויב די יעניגע זענען גאר געריבענע חברהלייט מיט א זעלטן געלונגען דשורנאל פול מיט דברי חכמה, דארפסטו זיין נאך קלוגער, און נישט סתם קארני.
און דאס ווארפט א ליכט אויף דיין מערכה קעגן ידעתי, דו קענסט נישט צוזעהן ווי מען איז לוחם אויף אונזער ריינע אמונה מיט חכמה און פארשטאנד, דו גלייכסט בעסער קארני דשאוקס.
און אין דיין קרעדיט דריי איך זיך במבואות הטינופות צו זעהן פון וואסערע טוילעט דו רעדטסט און פון וועלכע וועלט באשאפונג דו דערמאנסט.
איך ווייס נישט צו איך זאל לאכן אדער וויינען.
- פיצי קעפעלע
- שר חמש מאות
- תגובות: 932
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 15, 2012 12:01 pm
- לאקאציע: Rockland County NY
- פארבינד זיך:
Amazing האט געשריבן:@פרידן ליינענדיג דיינע העצערישע תגובות בכלל אויפן וועלטל און בפרט אין די אשכול, פרטים וואס איך בין נישט באקאנט דערמיט, און צום ערשטע מאל האסטו מיר פארציילט פון די כיעור וואס עס איז היינט דא און וועגען בכלל די מושג פון אבולציה און אלעס וואס גייט פאהר היינט.
איך האב זיך גענומען די מי און נאכגעפרעגט וואס דאס איז, זאלסט מיר מוחל אבער דאס קען מען נישט אוועקמאכן מיט א קארני אייוועלט דשאוק, דאס איז א ערענסטע נושא וואס מען דארף געהעריג אדורכטון צו זעהן וואסערע סארט מהלך צו נוצען דערקעגן, אזעלעכע ווי דיר ברענגן אן חורבנות אין כלל ישראל.
ווי אויך שרייבסטו לעצטענס וועגען א וועבזייטל וואס דו רופסט אן מיט די קארני אומאיידעלע נאמען טוילעט, איך האב אביסל אדורך געטון די וועבזייטל, און דו מאכסט נאר חרוב היינטיגע צייט פירט מען נישט אזוי די מלחמה, מאויבי תחכמינו אויב די יעניגע זענען גאר געריבענע חברהלייט מיט א זעלטן געלונגען דשורנאל פול מיט דברי חכמה, דארפסטו זיין נאך קלוגער, און נישט סתם קארני.
און דאס ווארפט א ליכט אויף דיין מערכה קעגן ידעתי, דו קענסט נישט צוזעהן ווי מען איז לוחם אויף אונזער ריינע אמונה מיט חכמה און פארשטאנד, דו גלייכסט בעסער קארני דשאוקס.
און אין דיין קרעדיט דריי איך זיך במבואות הטינופות צו זעהן פון וואסערע טוילעט דו רעדטסט און פון וועלכע וועלט באשאפונג דו דערמאנסט.
סארי, אבער איך ווייס נישט פון וועלכע חכמה איר רעדט.
די וואס רעדן וועגן Evolution און האבען א גאנצע הסבר ווי אזוי דאס קען שטימען (עפ"ל) מיט די ששת ימי המעשה (יא, זעקס 'טעג'), נעמען דאס פון איין פלאץ. וואס ר' אביגדור מיללער זצ"ל האט שוין געזאגט אז משום כבוד פון יענע גדול וואס האט געהאט א טעות, איז א מצוה אויסצורייסען די פאר בלעטער פון יענע ספר.
בכלל, זענען די חברה אביסעל צוריקגעבליבען, evolution איז שוין נישט אין סטייל היינט
- עין טובה
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3572
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 27, 2014 9:46 pm
- לאקאציע: 127.0.0.1
- פארבינד זיך:
על צד אמעיזינג איז גערעכט, וואס קוקט אויס ווי א ווייטע מעגליכקייט, דארף טאקע די אשכול אראפגיין פון דא. אבער, אזוי ווי פרידן האט שוין געשריבן, זייער שווער צו גלייבן אז דו האסט פשוט געכאפט פון וועלכע זייטל ער רעדט, דורכגעלייענט זייער תוכן און זייערע טרפהנע אויסגאבעס וואס, לדעתך איז א "זעלטן געלונגען דשורנאל פול מיט דברי חכמה", דעריבער הייב איך ערנסט אן חושש צו זיין אז דו ביסט פון די ארטיגע תושבים... כבדהו וחשדהו.
עכ"פ, איך האב הנאה געהאט פון די ארטיקל, געשריבן פילצאליגע זאכן וואס כמעט יעדע פאר זיך קען מען מרחיב זיין אין איין וועג אדער די אנדערע, אבער הצד השוה שבהן אז די אלע זאכן וואס זיי מאכן חוזק דארט אין "די ראסטיגע שאבאטאן" זענען די "קשיות" וואס די אלע "ארטיפישעל קלוגע" האבן.
איין חידוש, ווער האט געשריבן די זוהר? זיי מרחיב ביטע
קרעדיט פאר דוקא
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 367
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 05, 2018 4:03 pm
רבותי, ס'דא אזא זאך ווי קענען הערן א צווייטע מיינונג!, יענער ווערט נאך נישט קיין גאנצע משכיל ווייל ער האט געזאגט א ווארט, און עס ארויסגעברענגט אנדערש ווי דו האלטס אז ער וואלט עס געדארפט זאגן.
יותר ממה שקריתי......תן לחכם ויחכם.......
-------
מ'האקט אין גרויסן
-
- שר מאה
- תגובות: 129
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 20, 2016 8:36 pm
שמואל אלצווייסער האט געשריבן:ל. שווימער האט געשריבן:פרידן האט געשריבן: איך בין נעבעך געשלאגן מיט שנאת הבריות משונות
הודאת בעל דין. הא?
נעם ביטע כאטשיג איין נקודה און פרעג עס אפ פאר דו רייסט אונטער.
נעם איין נקודה? וואו זעסטו נקודות? אין בו לא תורה ולא חכמה אין דעם תגובה. נעם ביטע אראפ דעם חנניא בן עקשיא ווייל דו פארשעמסט די גאנצע תורה דערמיט.
אינטרעסאנט אז איך האב נישט קיין חבר מאטל וואס איז אזוי אנגעליינט און באהאווענט מיט דעי אלע שטותים און דברי הבל וואס דו ווארפסט דא צאם. והבן.
- שמואל אלצווייסער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 475
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 01, 2018 4:19 pm
- לאקאציע: ביים נייעס טישל
ל. שווימער האט געשריבן:שמואל אלצווייסער האט געשריבן:ל. שווימער האט געשריבן:פרידן האט געשריבן: איך בין נעבעך געשלאגן מיט שנאת הבריות משונות
הודאת בעל דין. הא?
נעם ביטע כאטשיג איין נקודה און פרעג עס אפ פאר דו רייסט אונטער.
נעם איין נקודה? וואו זעסטו נקודות? אין בו לא תורה ולא חכמה אין דעם תגובה. נעם ביטע אראפ דעם חנניא בן עקשיא ווייל דו פארשעמסט די גאנצע תורה דערמיט.
אינטרעסאנט אז איך האב נישט קיין חבר מאטל וואס איז אזוי אנגעליינט און באהאווענט מיט דעי אלע שטותים און דברי הבל וואס דו ווארפסט דא צאם. והבן.
טאקע נישט קיין תורה, פשוט זאפטיגע ליצנותא דעבודה זרה.
דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט נישט קיין חבר מאטל. אנדערע האבן יא.
פרידן, קיפ איט אן!
- שמעלקא זאפטיגער
- שר האלפיים
- תגובות: 2975
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 15, 2016 3:19 pm
- לאקאציע: איינגעטינקען
עין טובה האט געשריבן:קודם פרידן, זייער גוט געשריבן, א זיסע פעדער פארמאגסטו. כה לחי!
על צד אמעיזינג איז גערעכט, וואס קוקט אויס ווי א ווייטע מעגליכקייט, דארף טאקע די אשכול אראפגיין פון דא. אבער, אזוי ווי פרידן האט שוין געשריבן, זייער שווער צו גלייבן אז דו האסט פשוט געכאפט פון וועלכע זייטל ער רעדט, דורכגעלייענט זייער תוכן און זייערע טרפהנע אויסגאבעס וואס, לדעתך איז א "זעלטן געלונגען דשורנאל פול מיט דברי חכמה", דעריבער הייב איך ערנסט אן חושש צו זיין אז דו ביסט פון די ארטיגע תושבים... כבדהו וחשדהו.
עכ"פ, איך האב הנאה געהאט פון די ארטיקל, געשריבן פילצאליגע זאכן וואס כמעט יעדע פאר זיך קען מען מרחיב זיין אין איין וועג אדער די אנדערע, אבער הצד השוה שבהן אז די אלע זאכן וואס זיי מאכן חוזק דארט אין "די ראסטיגע שאבאטאן" זענען די "קשיות" וואס די אלע "ארטיפישעל קלוגע" האבן.
איין חידוש, ווער האט געשריבן די זוהר? זיי מרחיב ביטע
איך בעט דיר זיי נישט אזוי נייגעריג אין די יעניגע ענינים, איך האב חרטה און איך זעה נישט געהעריג א וועג ארויס, זיי זענען ריפינירטע חברה, ווי ביסטו אזוי זיכער אז זייער מסכנה וועל דיר נישט גרידשינען אין מוח? אונזער מסורה איז אלס געווען נישט צו וועלן וויסען וואס די אנדערע זאגן.
דאס וואס איך שרייב אז זייער אויסגאבע איז א זעלטן געלונגען דשורנאל פול מיט דברי חכמה איז ווייל דאס איז די ריינע אמת זיי זענען פראפעסיאנאלע שרייבערס און זיי ווייסען וועלכע קנעפלעך צו דריקען, און פאר א נויט וועט ער אריינשטעלן דברי מחאה פון א אייוועלט איד נאר כדי צו ווייסען אז ער איז נוטראל און גרייט אויסצוהערן יעדען, דאס איז ווייט ווי א וויץ און מען דארף זייער אובאכט גיבן.
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 367
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 05, 2018 4:03 pm
איך מיין אז ס'וואלט ווען געווען ריכטיג צו שרייבן אזא התנצלות אדער גילוי דעת, ווייל אסאך פון די נושאים דארט ווערן אויסגעשמוסט מידי יום ביומו דורך אלע מיני אידן אהן קיין שום שלעכטע כוונות.
והנה: אויב האב איך ריכטיג פארשטאנען און אפגעלערנט דעם ארטיקל איז דאך מורא'דיג גוט, און אויב נישט איז במחכ"ת שמעקט עס אביסל פון שרעקליכע צמצום, ודברי צו געזונט מובנים, וד"ל.
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט


c: text/html

text:
סאול בעלאו
סאול (שאול) בעללאו (1915-2005) איז געווען אן אידיש-אמעריקאנער שרייבער וואס האט זיך אויסגעצייכנט מיט זיין אויסטערליש טאלאנטפולע שפראך, און האט פארפאסט עטליכע ווערק וואס ווערן פארעכנט אלץ גאר מייסטערפול.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בעלאו איז געבוירן געווארן אין קוויבעק, קאנאדע צו אידיש-רוסישע עלטערן, און אין זיין יוגענד האט זיך זיין פאמילע געצויגן אויף שיקאגא, אילינאוי.
זיין מאמע האט געהאפט אויף אים אז ער וועט זיין א תלמיד חכם, א תלמוד לערער, אבער ער האט אלץ געצויגן צו שרייבן. אין אוניווערסיטעט האט ער אבער שטודירט אנטראפאלאגיע, און מאנכע זאגן אז עס האט זיך אנדערקענט זיין אנטראפאלגישע אינטערעסן אין פיל פון זיינע ווערק.
זיין קאריערע האט ער אנגעהויבן דורך שרייבן בוך רעצענזיעס פאר צען דאללער א שטיק. ער איז געווען באקאנט אלץ א זעלטענער ליבהאבער פון יידיש און האט אליין גערעדט יידיש בא'טעם'ט און זאפטיג.
שפעטער האט ער געדינט אלץ לערער אויף ענגליש ליטעראטור אין דער אוניווערסיטעט אוו שיקאגא, ניו יארק אוניווערסיטעט, פרינצטאן, בארד קאלעדז, און באסטאן אוניווערסיטעט.
אין זיינע לעצטע יארן האט ער געוואויט אין ברוקליין, מאסאטשוסיטס, ווי ער איז געשטארבן אפריל 5, 2005 אין עלטער פון 89.
זיין קאריערע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער איז אפטמאל געווען אנגערופן אלץ דער מייסטער פון ענגליש שרייבן נאך וועמען אלע אנדערע שרייבער ווערן פארמאסטן. דער מייסטערפולער אידיש-אמעריקאנער שרייבער פיליפ ראטה, א געוועזענער תלמיד זיינער, האט אים אנגערופן "דער רוקן-ביין פון אמעריקאנער ליטעראטור אין דעם צוואנציג'סטן יאר-הונדערט".
ער איז באלוינט געווארן מיט דעם פוליצער פרייז, דער נאבעל פרייז פאר ליטעראטור, און דריי מאל דער נעשענעל בוק אווארד.
זיינע ווערק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די מערסט באקאנטע ווערק זיינע זענען הערצוג, סיז דע דעי, און די אדווענטשורס אוו אוגי מארצ. אויסער דעם האט ער געשריבן צענדליגע בוכער, פיקציע און עסייען.
זיינע פיקטישע ווערק האבן באהאנדלט די טעמעס פון אידישע אימיגראנטן אין אמעריקע, געזעלשאפט קלאסן, און מאראליטעט. קריטיקירער זיינע האבן געהאלטן אז ער שרייבט אויף אן אלט-מאדישן אופן, א שטייגער ווי טשארלס דיקענס.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
נארוועגיע
נאָרוועגיע (נארוועגיש: Norge) איז אַ לאַנד אין צפֿון אײראָפּע, אפיציעל דאס קעניגרייך פון נארוועגיע, איז א לאנד וואס פארנעמט דעם מערב טייל פונעם סקאנדינאווישן האלבאינזל, ווי אויך יאן מאיען אינזל און דעם סוואלבארד ארכיפעלאג. דאס לאנד גרעניצט זיך מיט שוועדן צו מזרח, רוסלאנד און פינלאנד. צו מערב, אריבער דעם צפון ים, ליגן דאס פאראייניגטע קעניגרייך און די פארא אינזלען, און אריבער דעם נארוועגישן ים ליגן איסלאנד און גרינלאנד. צו דרום, אריבער דעם סקאגעראק דורכגאס ליגט דענמארק. זײַן הױפּטשטאָט איז אָסלאָ.
אינהאַלט
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נארוועגיע האט געהאלטן צוויי רעפערנדומס, אין 1972 און אין 1994, וואס האבן באשלאסן צו בלייבן אינדרויסן פונעם אייראפעישן פארבאנד. נארוועגיע איז א מיטגליד פון דער אייראפעאישער פרייהאנדל אסאסיאציע (EFTA), א פאראלעלע ארגאניזאציע וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1960.
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איינער פון די בארימסטע נארוועגישע קאמפאזיטארן איז עדווארד גריג (1843 -1907).


text:
מילכיק פּראָדוקטן אין קיפראס זענען זייער ליב געהאט זינט אַנטיקוויטי. אויב די פלייש איז טייַער ווייַל פון די קאַמפּלעקסיטי פון פּאַסטאָראַליזאַם אויף דעם אינזל, דעמאָלט אַלץ איז פיל גרינגער מיט מילך דאָ. טראַדיציאָנעל סיפּריאָט קיילים אַזאַ ווי יאָגהורץ און טשיזיז זענען געמאכט פון אים.
מילך אין קיפראס איז זייער געשמאַק, און נישט בלויז קו, אָבער אויך שעפּס און ציג מילך זענען וואַליוד דאָ. עס איז פאַטער ווי קו ס, אָבער די סיפּריאָץ ליבע עס פֿאַר וואָס. פון די טייפּס פון מילך זענען געשאפן פאַרשידן דעליקאַסיז, פּוטער, זויער קרעם, אאז"ו ו זויער קרעם אויף די אינזל איז ווייניקער אין פאָדערונג ווי יאָגורט און טשיזיז, אָבער עס איז אויך לייקט צו לייגן צו וועדזשטאַבאַלז.
יאָגורט איז איינער פון די מערסט באַליבט מילכיק פּראָדוקטן פון סיפּריאָץ. עס איז געמאכט פון קו, שעפּס ס מילך אָדער אַ געמיש פון די. דער פּראָדוקט איז דיק, ייליק און זייער נערעוודיק.
יאָגורט איז אָפט געניצט ווי אַ באַזע פֿאַר טראדיציאנעלן סאָסיז. למשל, זיי מאַכן אַ טאַלאַטורי אויס פון אים אָדער פשוט לייגן עס אין אַ סאַלאַט ווי אַ סאָוס. צו מאַכן אַ זיס פאַרבייַסן אין יאָגורט, איר קענען לייגן קלעם פון היגע פירות - דעם נאַש וועט קער אויס נאָר פּרעכטיק!
אַ אַנאַלאָג פון הייַזקע קעז אין קיפראס איז פריילעך אַנאַרי קעז. עס איז צוגעגרייט לויט אַ ענלעך פּרינציפּ - די פּראָטעין פאָולדז, בוילינג אין די סערום. אַנאַרי איז אָפט מוסיף צו סאַלאַדס אָדער געמישט מיט גרינז און מאַסלינע ייל צו מאַכן אַ געשמאַק פארניכטונג. זייַן מילד זיסקייַט טעם און פריילעך קאָנסיסטענסי מאַכן עס אַ ווערט סאַפּלייער פֿאַר מאַסקאַרפּאַן.
האַללאָומי איז די נאציאנאלע שטאָלץ פון די סיפּריאָץ, ווי געזונט ווי די באַליבט נאַש פון אַלע די טוריס און געסט פון דעם אינזל. א זייער געשמאַק, ווייך זאַפטיק קעז מיט מינט צוגעלייגט האט אַ ומגעוויינטלעך טעם און קוואַליטעט - עס קענען זיין געפּרעגלט אין אַ פּאַן אָדער גרילל. ווי אַ רעזולטאַט, די ברעקלעך פון קעז קריגן אַ קריספּי עראַמאַטיק סקאָרינקע, ין וואָס ליגט אַ יידל קעז ווייך סטאַפינג. א פּראָסט אָדער געפּרעגלט כאַלאָומי איז צוגעגעבן צו סאַלאַדס, סאַנדוויטשיז, געדינט מיט וועדזשטאַבאַלז און פלייש.
דאָס איז אַן אַנאַלאָג פון גריכיש פעטאַ קעז, אָבער די סיפּריאָט וואַריאַנט איז מער האַרט און פּאָרעז. עס איז געניצט אין סאַלאַדס און געדינט מיט וועדזשטאַבאַלז. פעטטו קענען אויך זיין סעפּעראַטלי אָדער שטעלן אין סאַנדוויטשיז - זייַן אַ ביסל סאָלטיד קרימי טעם וועט לייגן אַ נייַע טאָן צו קיין סענדוויטש.


text:
פאנצערגלאז
בולעט פרוף גלאז אדער פאנצערגלאז איז א סארט גלאז וועלכע קען אויסהאלטן די אטאקע פון א בולעט און ווערט גענוצט זיך צו באשיצן פון רויבערייען און אטאקעס.
אויפ'ן ערשטן בליק וועט א בולעט פרוף גלאז נישט אויסזען אנדערש ווי יעדע אנדערע גלאז, אבער מיט דעם ענדיגט זיך די ענדלקייט. א גלאז וועט זיך צוברעקלן אויב א קויל וועט אריינקראכן אין איר און א בולעט פרוף גלאז וועט ביישטיין דעם זעץ און בלייבן גאנץ. פארשטייט זיך אז עס איז געוואנדן לויט ווי דיק די גלאז איז און וואספארא ביקס עס ווערט גענוצט צו שיסן דעם קויל.
בולעט פרוף גלאז איז צוזאמענגעשטעלט פון דריי שיכטן. די צוויי דרויסנדיגע שיכטן זענען געווענליכע גלאז און אינדערצווישן איז פאראן א שיכט געמאכט פון א סארט פלאסטיק וואס ווערט גערופן פאליקארבאנעיט. די סארט מאטריאל פארמאגט א ספעציעלע שטארקייט און לאזט זיך נישט צוברעכן נאר וועט איינזאפן און האלטן די קויל אין זיך און די צווייטע שיכט גלאז וועט בלייבן גאנץ.
בולעט פרוף גלאז קען זיין דיק פון 7 מילימעטער ביז 70 מילימעטער. ווי דיקער אלס שטערקער און וועט קענען ביישטיין אפילו קראפטיגע געווער.
עס איז אויך פאראן א געוויסע סארט בולעט פרוף גלאז וועלכע איז נאר בולעט פרופ פון איין זייט ווען אין דער זעלבער צייט קען מען פון די אנדערע זייט צוריק שיסן און עס וועט יא דורכלעכערן אבער נישט זיך צוברעכן. אזעלכע גלאז ווערן גענוצט אין אויטאס פון וויכטיגע אפיציעלן (ווי דער פרעזידענט) אין פאל איינער וועט אנהייבן שיסן זאל מען קענען צוריק שיסן.


text:
דער רבי ר' אלימלך'ס טאנץ
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
דער רבי ר' אלימלך'ס טאנץ
ווער ווייסט עפעס צו זאגן וועגן דער טאנץ וואס ווערט גערופן בפי החסידים "דער רבי ר' אלימלך'ס טאנץ"?
איז עס טאקע פון הייליגן ר"ר אלימלך מליזענסק זי"ע?
איז דער טאנץ פון אים, אדער דער ניגון, אדער אפשר גאר ביידע צוזאמען?
מפי השמועה אז אין באבוב איז עס טאקע מקובל אלץ א הייליגער טאנץ.
ווייסט איינער עפעס וועגן דעם?
יישר כחכם
איז ער געגאנגען אין די רייע, איך געדענק נישט אלעס אבער וויפיל איך געדענק וועל איך שרייבן.
שבע יפול צדיק וקם, איז א בחינה וואס ווערט געברענגט אז טראץ די ירידות הייבט מען זיך אויף.
די וועלט איז א גלגל החוזר, היינט איז איינער אויבן מארגן איז דער צווייטער.
דאס וואס ר''ר אלימלך שרייבט אין צעטיל קטן, אז מען זאל זיך נעמען א חבר אין עבודת השם.
הכנעה פאר יעדן איד.
מען קען זאגן אסאך בחינות אויף דעם, ס'איז דא די בחינה פון ''על כל גל וגל נעניתי ראשי'' זיך צו דראפען אין שווערע צייטן, (איך געדענק נישט אויף זיכער ס'קען זיין ער האט דאס אויך דערמאנט).
מיושבי הקרעטשמע יצ"וו
קומט אריין און כאפט א טרונק (ד')
המהר"ש השני הי' רוקד בחתונת צאצאיו הניגון, ויש בבאבוב קבלות שונות אודות ריקוד זה, למשל, שבימי קדם לא הניחו לבחורים לרקוד את זה, ושמעתי הטעם, מפני שיש בו ענינים של יחודים וקבלה, שאינו שייך לבחורים וכו'
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3843
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 13, 2008 7:11 pm
- לאקאציע: צווישן סקרענטאן און סיראקיוז
צוריק צו “על הצדיקים ועל החסידים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 5 געסט


text:
Wikipedia אָדער פשוט וויקיפעדיע איז איינער פון די גרעסטע און מערסט באַרימט וועבזייטל אין דער וועלט. ניט ענלעך אנדערע וועבסיטעס, עס איז נישט אַפּערייטאַד דורך קיין סאַפיסטיקייטאַד פירמע, אָבער דורך די פירערשאַפט פון וואַלאַנטירז וואָס אַרבעט מיט די פּסעוודאָנימס. עס ראַרעלי טריינז עטלעכע נייַע זאכן און האפענונגען צו צוציען מער און מער וויזאַטערז יעדער טאָג. אין פאַקט, דעם וועבזייַטל האט געביטן דעם גורל פון די אינטערנעט און האט מער ווי 10000000000 בלעטער אויף דער ענגליש ווערסיע פון דעם פּלאַץ.
אָליווער מלך, די סעמאַלט קונה סאַקסעס מאַנאַגער, מוסיף אַז ווען עטלעכע events נעמען אָרט אין דער וועלט, אַזאַ ווי די באָסטאָן מאַראַטהאָן, וויקי פֿאַרלאָזן עס ין שעה - дизaйHepckaя Meбeлb для дoMa. ווי עס איז קיין אינפֿאָרמאַציע מקור ווי וויקיפעדיע, פאַרשידן אָנליין באַדינונגען און וועבסיטעס זענען דיליווערד צו זאַמלען דאַטן. אויב איר זוכט עפּעס אין גוגל אָדער בינג און פרעגן זייטלעך ווי סירי, איר וועט נאָר באַקומען די טידביז פון אינפֿאָרמאַציע, אָבער וויקיפעדיע גיט איר גאַנץ פרטים פון וואָס איז געגאנגען אויף אין די וועלט.
אָבער, וואַלאַנטירז וואָס באשאפן דעם פּרויעקט דאַרפֿן צו באַשיצן עס פון די האָאַקסעס, מאַניפּיאַליישאַן, און וואַנדאַליזאַם..זינט 2007, וויקיפעדיע איז געשלאגן דורך פאַלש מעשיות, און פאַרשידן פּאַרטיסאַפּאַנץ זענען ניט ביכולת צו פאַרריכטן די פלאָז וואָס האַלטן דעם פּלאַץ פון ווערן דער בעסטער און שפּיץ-קאַרב ענסיקלאָפּעדיאַ פון דער וועלט. די מערסט באַוווסט פראבלעמען וויקיפעדיע האט געהאט זיין ערטער צו די פּאָקעמאָן און פּאָרן וועבסיטעס. עס אַפֿילו האט זייַן בלעטער אויף די ווייַבלעך בלאָגס און זייטלעך וואָס זענען נישט לאַדזשיטאַמאַט בייַ קיין פּרייַז. עס איז געגלויבט אַז מער ווי 90% פון מענטשן אָפּערייטינג דעם פּלאַץ געהערן צו סאַספּישאַס קאָמפּאַניעס און זיי באַדויערן ניקקעץ וואָס זאל זיין אינטערעסירט אין וויקיפּעדיע 'ס שטאָפּן.
די וויקיפּעדיע וויקיפּעדיע האט לעצטנס אנגעהויבן אַ ראַטעווען מיסיע און קענען נישט סדר די וואַלאַנטירז צו טוישן די וועג זיי אַרבעטן. רעגאַרדס פון אַלע די פראבלעמען, ניצערס נאָך גלויבן אַז וויקיפעדיע איז דער בעסטער אינפֿאָרמאַציע מקור און די פּלאַץ ענינים צו פאַרשידן רעדאקציע און סטודענטן וואס ווילן צו זוכן עפּעס וואָס איז פארבונדן צו זייער פראיעקטן אָדער אַסיינמאַנץ. ענסיקלאָפּעדיאַ בריטאַניקאַ טשאַרדזשאַז אַרויף צו $ 70 פּער יאָר פֿאַר די אָנליין אַקסעס צו מער ווי 120,000 אַרטיקלען און אָפפערס אַ האַנדפול פון פֿרייַ איינסן מיט גורל פון קנאַל אַרויף אַדס און באַנערז. אויף די אנדערע האַנט, וויקי טוט נישט רייצן זייַן וסערס מיט גורל פון אַדס און קנאַל-אַפּס. ווען די וועבזייטל איז געווען לאָנטשט אין 2001, עס האט נישט געווינען די הויפּט אינפֿאָרמאַציע מקור אויף די אינטערנעט. וואַלעס, די פינאַנציעל טרעגער, און אַנטראַפּראַנער מיט קאָלי לאַערי סאַנגער, אַ פֿילאָסאָפֿיע דאָקטאָראַט, אויף דעם וועבזייַטל און בוסטעד נופּעדיאַ, וואָס איז אַ פּאָטער ענציקלאָפּעדיע אויף די אינטערנעט. וואַלעס דעפּענדד אויף די קאַנטראַביושאַנז פון זיין סיניערז בשעת בוסטינג נופּעדיאַ און באדעקט אַ קייט פון טעמעס אויף עס. נופּעדיאַ אָפפערס אַ ברייט זאַמלונג, אָבער בלויז דרייצן ארטיקלען אויף טעמעס ווי ווירגיל און די דאַנאַלו טראדיציעס זענען בנימצא צו די ניצערס. אין קאַנטראַסט, וואַלעס און סאַנגער האָפֿן אַז וויקיפעדיע איז דער בלויז מקור ווו די ניצערס קענען געפֿינען לאָודז פון אינפֿאָרמאַציע, און עס וועט לייכט דזשענערייט פריש ארטיקלען אַז עקספּערץ און פאָרשונג געלערנטע וועלן ליבע.


text:
התכלת והחלזון מהו
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
-
- שר מאה
- תגובות: 111
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 18, 2017 3:15 pm
לעמפלעך האט געשריבן:גייט מען קענען ערגעץ מיטהאלטען?
http://www.kolhalashon.com/New/Media/Pl ... ShiurNum=1
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 18892
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
- אלי' מקוה יוד
- שר חמש מאות
- תגובות: 867
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 18, 2017 11:52 pm
- צהלה ושמחה
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 472
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 11, 2017 5:22 pm
יצחק ראזענפעלד האט געשריבן:ציפקע האט געשריבן:מ'זאל געוויס נישט פסק'ען אזעלכע שאלות פון א מאמענט ארטיקל וועלכער איז בלויז געשריבן געווארן להגדיל תורה ודעת. פאר ווער עס איז אינטערעסירט מער זיך צו דערגרינטעווען אין דער נושא וואלט איך פארגעשלאגן דעם ספר לבוש הארון, וועלכער איז פילייכט דער בעסטער ספר אין שטיצע פון מיורעקס תכלת. אט האט איר דא א לינק צו דעם חיבור.
קליקט דא די ענגלישע ווערסיע,
די לשון הקודשדיגע ווערסיע
אדער, פאר איינער וואס וויל עכט וויסן, קען מען אויסהערן די דעבאטע אין וויליאמסבורג וואו 'ביידע' זייטן פון די מטבע זענען געווארן קלאר אויסגעשמועסט, און דערנאך אליין מחליט זיין וואס מ'וויל.
די אוידיא פונ'ם דעבאטע
און פאר איינער וואס וויל נאך מער עכט עכט וויסען וואס צו טיען און ער איז נישט קיין גר, קען ער דשאסט פרעגן זיין טאטע אדער זיין רבי/דיין וואס צו טיען, אזוי ווער ער וויסען אז ער טוט וואס די תורה זאגט.
צהלה ושמחה האט געשריבן:יצחק ראזענפעלד האט געשריבן:ציפקע האט געשריבן:מ'זאל געוויס נישט פסק'ען אזעלכע שאלות פון א מאמענט ארטיקל וועלכער איז בלויז געשריבן געווארן להגדיל תורה ודעת. פאר ווער עס איז אינטערעסירט מער זיך צו דערגרינטעווען אין דער נושא וואלט איך פארגעשלאגן דעם ספר לבוש הארון, וועלכער איז פילייכט דער בעסטער ספר אין שטיצע פון מיורעקס תכלת. אט האט איר דא א לינק צו דעם חיבור.
קליקט דא די ענגלישע ווערסיע,
די לשון הקודשדיגע ווערסיע
אדער, פאר איינער וואס וויל עכט וויסן, קען מען אויסהערן די דעבאטע אין וויליאמסבורג וואו 'ביידע' זייטן פון די מטבע זענען געווארן קלאר אויסגעשמועסט, און דערנאך אליין מחליט זיין וואס מ'וויל.
די אוידיא פונ'ם דעבאטע
און פאר איינער וואס וויל נאך מער עכט עכט וויסען וואס צו טיען און ער איז נישט קיין גר, קען ער דשאסט פרעגן זיין טאטע אדער זיין רבי/דיין וואס צו טיען, אזוי ווער ער וויסען אז ער טוט וואס די תורה זאגט.
נישט ממש, סיי מיין דיין און סיי מיין טאטן זענען ביידע שיינע תלמידי חכמים אבער האבן מינימאלע ידיעות אין דער נושא, זיי האבן קיינמאל נישט געטון דערין און ניטאמאל געהערט דאס ווארט ינטונא, מיורעקס אדער טינט פיש סאו פרעגן זייער מיינונג אויף א טעמע וואס זיי האבן נישט די מינדעסטע השגה איז בעיסיקלי געגאנגען קאפ אין וואנט אריין.
א פשוטע מסורה ווי "כך קבלתי מרבותי/מאבותי" איז גארנישט קיין "געגאנגען קאפ אין וואנט אריין"
דער הייליגער בעש"ט האט אויסגעלערנט "אין בין א נאר, און איך גלייב".
נאר מיט פשוטע תמימות'דיגע אמונה "מתוך קבלה" האלט זיך אידישקייט
הלשון האט געשריבן:שמע בני מוסר אביך ואל תטוש תורת אמך
א פשוטע מסורה ווי "כך קבלתי מרבותי/מאבותי" איז גארנישט קיין "געגאנגען קאפ אין וואנט אריין"
דער הייליגער בעש"ט האט אויסגעלערנט "אין בין א נאר, און איך גלייב".
נאר מיט פשוטע תמימות'דיגע אמונה "מתוך קבלה" האלט זיך אידישקייט
ניצן פסוקים און הייליגע ענינים אלס סלאגאנען אין אומריכטיגן פלאץ גרעניצט זיך מיט גילוי פנים בתורה שלא כהלכה.
יעדע זאך ווענדט זיך וואס און ווען און וואו, און באקאנט די ווערטער פון רש"י אויף איש אמו ואביו תיראו ואת שבתותי תשמרו, און טאמער א מענטש איז איבערצייגט אויף א זאך אז ער איז מחיוב צו טון מדין תורה ועל פי הלכה, אפילו דער טאטע הייסט אים און צווינגט אים נישט צו טון, טאר ער חלילה וחס נישט פאלגן דעם טאטן, בן בנו של קל וחומר ווען ס'איז סתם אן אי ידיעה אדער אומבאקוועמליכקייט וכו' והוא רחום יכפר.
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4397
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
הלשון האט געשריבן:שמע בני מוסר אביך ואל תטוש תורת אמך
א פשוטע מסורה ווי "כך קבלתי מרבותי/מאבותי" איז גארנישט קיין "געגאנגען קאפ אין וואנט אריין"
דער הייליגער בעש"ט האט אויסגעלערנט "אין בין א נאר, און איך גלייב".
נאר מיט פשוטע תמימות'דיגע אמונה "מתוך קבלה" האלט זיך אידישקייט
ס'שטייט "מוסר אביך" די טאטע לאזט נישט מקיים זיין א מ"ע דאורייתא?
וויפיל זאכן האבן די טאקע די תלמידי בעש"ט געטון אנדערש ווי זייערע טאטעס, נישט נאר לחומרא נאר אפילו לקולא?
די ענטעפער ווייסטו אליינס.
סאו קומטס נישט ביי יעדע זאך וואס איינער וויל אביסל מער מחמיר זיין (בפרט מ'רעדט נישט דא פון קיין חומרא, נאר א מ"ע דאורייתא וואס שטייט קלאר אין די תורה, און מ'זאגט עס לכה"פ צוויי מאל א טאג), און שרייטס "מסורה"!!!
- צהלה ושמחה
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 472
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 11, 2017 5:22 pm
שבתי בוים האט געשריבן:צהלה ושמחה האט געשריבן:יצחק ראזענפעלד האט געשריבן:ציפקע האט געשריבן:מ'זאל געוויס נישט פסק'ען אזעלכע שאלות פון א מאמענט ארטיקל וועלכער איז בלויז געשריבן געווארן להגדיל תורה ודעת. פאר ווער עס איז אינטערעסירט מער זיך צו דערגרינטעווען אין דער נושא וואלט איך פארגעשלאגן דעם ספר לבוש הארון, וועלכער איז פילייכט דער בעסטער ספר אין שטיצע פון מיורעקס תכלת. אט האט איר דא א לינק צו דעם חיבור.
קליקט דא די ענגלישע ווערסיע,
די לשון הקודשדיגע ווערסיע
אדער, פאר איינער וואס וויל עכט וויסן, קען מען אויסהערן די דעבאטע אין וויליאמסבורג וואו 'ביידע' זייטן פון די מטבע זענען געווארן קלאר אויסגעשמועסט, און דערנאך אליין מחליט זיין וואס מ'וויל.
די אוידיא פונ'ם דעבאטע
און פאר איינער וואס וויל נאך מער עכט עכט וויסען וואס צו טיען און ער איז נישט קיין גר, קען ער דשאסט פרעגן זיין טאטע אדער זיין רבי/דיין וואס צו טיען, אזוי ווער ער וויסען אז ער טוט וואס די תורה זאגט.
נישט ממש, סיי מיין דיין און סיי מיין טאטן זענען ביידע שיינע תלמידי חכמים אבער האבן מינימאלע ידיעות אין דער נושא, זיי האבן קיינמאל נישט געטון דערין און ניטאמאל געהערט דאס ווארט ינטונא, מיורעקס אדער טינט פיש סאו פרעגן זייער מיינונג אויף א טעמע וואס זיי האבן נישט די מינדעסטע השגה איז בעיסיקלי געגאנגען קאפ אין וואנט אריין.
דאן בפשטות האסטו נישט קיין חיוב צו טיען אנדערש ווי זיי..
תורה לא חדשה ולא בשמים הוא, די תורה איז שוין טויזנטער יאר אלט, און מען זעט נישט אין ערגעץ אז מאגאזין שרייבער, צייטונג און ירחון שרייבער זאלן זיין די וואס געבן איבער את המעשה אשר יעשון.
בפשטות האסטו נישט קיין חיוב אדער מצווה נאכצוגיין די טינט פיש.
- פלטיאל
- שר האלפיים
- תגובות: 2150
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אפריל 13, 2015 10:19 pm
- לאקאציע: בערך פופצן מינוט אוועק...
צהלה ושמחה האט געשריבן:תורה לא חדשה ולא בשמים הוא, די תורה איז שוין טויזנטער יאר אלט, און מען זעט נישט אין ערגעץ אז מאגאזין שרייבער, צייטונג און ירחון שרייבער זאלן זיין די וואס געבן איבער את המעשה אשר יעשון.
צהלה ושמחה האט געשריבן:בפשטות האסטו נישט קיין חיוב אדער מצווה נאכצוגיין די טינט פיש.
איך זע דא א סתירה'דיגע תגובה...
- צהלה ושמחה
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 472
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 11, 2017 5:22 pm
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 18892
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
- דונש
- שר האלף
- תגובות: 1375
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך ינואר 25, 2017 3:23 pm
- לאקאציע: שבתדיגע זמירות
פאר עפעס א סיבה האבן אונזערע רבי'ס נישט געוואלט אננעמען ווי דעם בעל התכלת, און זיי זענען געווען דערקעגן אז זייערע חסידים זאלן גיין מיט תכלת,
האט זיך יעצט עפעס געטוישט די מציאות הדברים פון דעמאלס אז איך זאל אננעמען אז היינט וואלטן זיי יא געהייסן גיין מיט תכלת?
און את"ל אז יא, פארוואס קומט נישט ארויס קיין פסק פון די היינטיגע רבנים און פוסקים דערוועגן?
לעמפלעך האט געשריבן:שאינו יודע האט געשריבן:לעמפלעך האט געשריבן:זייער הנאה געהאט פונעם תכלת דעבאטע, ממש הערליך באשריבען מיט יעדען דיטאל און א שטארקע ברייטקייט
און באמת איז שטארק משמע אז דארף גיין קויפן נייע ציצית
ביסט א בן גרים?
ווער וויסט.... ערענסט גערעדט זיי האבן שטארקע טענות
אדרבה קום אריבער צום תכלת אשכול אינטער ידיעות התורה אפטיילונג און שמועס דיך אויס. ווי איז משמע וכו' וכו'.
farshlufen האט געשריבן:צאי לך בעקבי הצאן, זוכט נישט קלוגער צו זיין ווי די פריערדיגע, ואפילו אם טעו כבר כתב המהר"ל "אבותינו ימליצו בעדינו".
ווידער גיין אליין זוכן אזוי גערופענע פרומקייטן אויף די אייגענע האנט און דעת, די היסטאריע ווייזט אז דער מהלך איז סכנה'דיג ברוחניות ובגשמיות.
איינער מאכט זיך כאטש וויסענדיג פון מיר...
און אגב ס'איז דא א אימרא (כמדומה געזעהן בילדותי אין צדיק כתמר פון ר נתנאל'ע אדער נפלאות מהרי"ט), אז דער רבי האט זייענדיג ביי א באזוך ערגעץ, געזעהן א בנש"ק ממשפחתו גיין מיט תכלת און דער רבי האט עהם שארף פארגעווארפן צו ער האט עס געזעהן ביי זיין טאטן.
יבואו היודעים ויתקנו אם אינו נכון.
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 302
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 01, 2016 1:18 pm
טראכט איבער האט געשריבן:דאס וואס דו קוקסט אן ווי א ברסלעבער מלבוש איז צעליב וואס א געוויסע סעקטע פון ברסלעבער אנהענגער האבען די לעצטע הונדערט יאר אנגעטון [אויפן סמך פון א געוויסע עדות אז הגה''ק ר' נחמן האט געהאט א ספר הנשרף וואס ער האט געהייסען פאברענען מחמת גודל קדושתם און דארטען האט ר' נפתלי די שליח דאס צו פאברענען אריינגעבליקט און געזהן אז קודם ביאת המשיח וועט נתגלה ווערן דאס ענין פון תכלת פאר ביאת הצשיח אבער רוב גייען מיטען ראדזינער תכלת נשיט פונעם מאריקעס
איך וויל נישט אוועקפירן דעם אשכול אויף אנדערע רעלסן, אבער אביסל דרך ארץ הער "טראכט איבער".
איך זע אז דו שרייבסט נים ולא נים תיר ולא תיר, און כדי שלא יאמרו וכו' וועל איך אביסל קלאר שטעלן דעם נושא.
איך גיי מיך נישט שטעלן אויף דעם פרעכן וועג ווי אזוי דו האסט געשריבן דעם תגובה, איך וועל פשוט שרייבן פאקטן [וואס באמת איז דאס א גרויס אריכות, נאר איך וועל מקצר זיין].
דער הייליגער ברסלב'ער רבי זי"ע האט אמאל אין א שמועס (וואס איז באמת געווען צוטיילט אין צוויי פאזעס) מגלה געווען פאר ר' נתן זצ"ל וואס עס וועט זיין פון יענע צייט ביז משיח וועט קומען, און כדי דאס זאל בלייבן לדורות האט מען דאס אראפגעשריבן בראשי תיבות, און דאס רופט זיך "מגלת סתרים", דאס איז דא היינט צו באקומען, אבער דאס צו מפענח זיין דארף מען וכו'.
דער דערמאנטער מגילת סתרים האט גארנישט מיט קיין תכילת איינגעשטויסן.
ב. עס איז דא א ספר הנשרף וואס דער הייליגער רבי האט געהייסן פארברענען, עיין בספר חיי מוהר"ן, ובספר פעולת הצדיק.
ג. איינער פון די מעתיקי שמועה אין ברסלב איז געווען הרה"ק רבי אברהם ב"ר נחמן זצ"ל, וואס איז געווען א קדוש אלקי, און א בעל רוח הקודש, ער איז געווען דער רבי פון הרה"ח רבי לוי יצחק בענדער זצ"ל.
דער ראדזינער רבי האט אין יאר תרמ"ח מגלה געווען פאר די וועלט דער ענין פון תכלת, בשעתו האט דער גרויסער צדיק רבי אברהם ב"ר נחמן זצ"ל נאכדערציילט אז ווען מ'האט אמאל געשמועסט מיטן הייליגען רבי'ן איבער יארן ווען עס איז דא א שעת פקודה, האט דער הייליגער רבי זיך אנגערופן: "אוי תרח"ם", איז אין יאר תרמ"ח וועט זיך עפעס געבן א ריק בענין הגאולה, האט ר' אברהם ב"ר נחמן דאס מוציא געווען לידי פעולה מיטן אנטון די תכלת פונעם ראדזינער, און אזוי האבן זיך זיינע תלמידים געפירט, און במשך די יארן איז דאס נתפשט געווארן מער און מער אין ברסלב.
(אגב, אויב איך האב נישט קיין טעות, איז רביה"ק מסאטמאר זצ"ל געבוירן אין יאר תרמ"ח)
דאס איז בקיצור נמרץ די שייכות צווישן ברסלב און תכלת.
אפשר ביי א צווייטע געלעגנהייט וועל איך בעז"ה אביסל מער אויסשמועסן וועגן דעם "מגילת סתרים".
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2784
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
- לאקאציע: וויליאמסבורג בריק
עקבי הצאן האט געשריבן:farshlufen האט געשריבן:צאי לך בעקבי הצאן, זוכט נישט קלוגער צו זיין ווי די פריערדיגע, ואפילו אם טעו כבר כתב המהר"ל "אבותינו ימליצו בעדינו".
ווידער גיין אליין זוכן אזוי גערופענע פרומקייטן אויף די אייגענע האנט און דעת, די היסטאריע ווייזט אז דער מהלך איז סכנה'דיג ברוחניות ובגשמיות.
איינער מאכט זיך כאטש וויסענדיג פון מיר...
און אגב ס'איז דא א אימרא (כמדומה געזעהן בילדותי אין צדיק כתמר פון ר נתנאל'ע אדער נפלאות מהרי"ט), אז דער רבי האט זייענדיג ביי א באזוך ערגעץ, געזעהן א בנש"ק ממשפחתו גיין מיט תכלת און דער רבי האט עהם שארף פארגעווארפן צו ער האט עס געזעהן ביי זיין טאטן.
יבואו היודעים ויתקנו אם אינו נכון.
באקאנט ווער דער בנש"ק איז געווען, גיסו הרב מקערעצקי, און די רבי האט אים געפרעגט ווי האסטו דאס געזעהן ביי דיין טאטן אדער ביי מיין טאטן!
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2784
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
- לאקאציע: וויליאמסבורג בריק
דונש האט געשריבן:איך וויל פארשטיין
פאר עפעס א סיבה האבן אונזערע רבי'ס נישט געוואלט אננעמען ווי דעם בעל התכלת, און זיי זענען געווען דערקעגן אז זייערע חסידים זאלן גיין מיט תכלת,
האט זיך יעצט עפעס געטוישט די מציאות הדברים פון דעמאלס אז איך זאל אננעמען אז היינט וואלטן זיי יא געהייסן גיין מיט תכלת??
בפשטות ווי דו ישועות מלכו הגאון מקוטנא און דו רבי מהרש"ב און דו ערוך השלחן ווי ער שרייבט עד כי יבוא גואל צדק
האבן זיי פארשטאנען בפשטות על פי האריז"ל אז תכלת נגנז ביז משיח'ס טאג. כלשון הישועות מלכו: כבר מוחזק אצל ישראל זה יותר מאלף שנה שנגנז התכלת.
האט זיך גארנישט געטוישט.
אנדערע סיבות וואס גדולי ישראל האבן דאן געטענה'ט איז לכאורה אויך דא מער אדער ווייניגער ביים מיורעקס. הגב דאכט זיך אז אין גם אחד זאל האבן געטענה'ט צום ראדזינער אז עס קען נישט זיין תכלת ווייל עס ברויך זיין א סנעיל...
אגב אין דעם ארטיקעל חוש'ט ער ארום איבערן דעת פון הרב אלישיב וואס ברענגט גראדע אויך צי דעם ישועות מלכו אלס איינס פון זיינע טעמים.
כ'נעם נישט קיין צד, אבער ווארפן אמביגיוס ווערטער פון פוסקים (כוונה פון אר''י איז בכלל נישט אזוי פשוט ווי דו לייגסט אראפ) העלפט נישט אויסקלארן די שאלה באופן יסודי ועקרוני.
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 302
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 01, 2016 1:18 pm
אלד וויליאמסבורג האט געשריבן:וויל וועלן האט געשריבן:(אגב, אויב איך האב נישט קיין טעות, איז רביה"ק מסאטמאר זצ"ל געבוירן אין יאר תרמ"ח)
די רבי איז געבוירען תרמ"ז!
די ספר ספוני טמוני חול האט דער ראדזינער ארויסגעגעבן תרמ"ז.
יישר כח פאר דיין אינפארמאציע.
איך ווייס נישט אויף וועלכע פרט פון די התגלות התכלת ר' אברהם ב"ר נחמן זצ"ל האט געבויט זיין החלטה.
איך וועל ברענגען א ציטאט וואס מוהרא"ש זצ"ל שרייבט איבער דעם שיחה:
כל מי שקיבל חכמה ודעת מהאיש האלוקי ר' אברהם בן רב נחמן טולטשינער ז"ל (תלמידו של מוהרנ"ת ז"ל) הלכו עם תכלת שגילה הצדיק הקדוש מראדיזין זי"ע, כי היה קבלה בידו מאביו שקיבל ממוהרנ"ת ז"ל בשעה שאמר רביז"ל "ממני עד משיח כבר לא יהיה חדשות" אחר זה נתן אנחה, ואמר בזה הלשון "אה תרחם אה תרחם", ובאותה העת לא הבינו כוונתו, אך אחר כך בשנת תרח"ם כשנתגלה התכלת בעולם על ידי הצדיק הקדוש רבי חנוך העניך מראדיזין זי"ע, אז ביקר אצלו ר' אברהם ז"ל והוא קיבל את התכלת, ומאז כל אלו שהלכו אחר משמעתו גם התחילו ללכת עם תכלת.
ובעניין התכלת שאנשי שלומינו הולכים, אמר לי הרב החסיד ר' בנימין זאב חשין ז"ל אף שכל אלו שעובדים קשה לפענח את ענין התכלת, והוא באמת ספק אם זה התכלת האמתי עם כל זאת היום אין לחשוש ללכת עם פתיל תכלת, כי כולנו הולכים רק עם טלית קטן של צמר, ולכן אין חשש של כלאים צמר ופשתים יחדיו, ולכן מה אכפת אם ילכו עם פתיל תכלת. ומאחר שזה דבר חידוש היום ללכת עם פתיל תכלת, אזי תמיד מסתכלים על הציצית ומקיימים מצוות עשה של "וראיתם אותו" ומזכירים עצמם בכל המצות, וזה גם מסוגל ליראת שמים, ולכן למה לא ללכת עם תכלת? כי אם לא יועיל לא יזיק. ומאז גם אני הולך עם תכלת."
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2784
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
- לאקאציע: וויליאמסבורג בריק
שבתי בוים האט געשריבן:פארשטייט זיך אז דער ישועות מלכו איז גוט פאר א סאונדבייט און מאכט גארנישט קלוגער אויף דער עיקר פראגע צי דער מיורעקס טראנקולוס איז יא אדער נישט דער חלזון פון ימי חז''ל צי נישט וואס פאדערט א געהעריגע העמקה פון א תורה'דיגן און היסטארישן פערספעקטיוו.
כ'נעם נישט קיין צד, אבער ווארפן אמביגיוס ווערטער פון פוסקים (כוונה פון אר''י איז בכלל נישט אזוי פשוט ווי דו לייגסט אראפ) העלפט נישט אויסקלארן די שאלה באופן יסודי ועקרוני.
אמביגיוס? האסט געזעהן די תשובה פון ישועות מלכו? יא ער האלט אז די מדרשים וואס זאגען אז די תכלת איז נגנז מיינט נגנז כפשוטו! און נישט נשתכח.
עכ"פ סאיז טאקע נישט נוגע ווייל די מיורעקס שטימט נישט מיט קיין תורה'דיגע און אויך נישט היסטארישע פרעספעקטיוו
שבתי בוים האט געשריבן:פארשטייט זיך אז דער ישועות מלכו איז גוט פאר א סאונדבייט און מאכט גארנישט קלוגער אויף דער עיקר פראגע צי דער מיורעקס טראנקולוס איז יא אדער נישט דער חלזון פון ימי חז''ל צי נישט וואס פאדערט א געהעריגע העמקה פון א תורה'דיגן און היסטארישן פערספעקטיוו.
כ'נעם נישט קיין צד, אבער ווארפן אמביגיוס ווערטער פון פוסקים (כוונה פון אר''י איז בכלל נישט אזוי פשוט ווי דו לייגסט אראפ) העלפט נישט אויסקלארן די שאלה באופן יסודי ועקרוני.
איך? ווי קום איך בכלל דא אריין?
ס"ה האבן מיר אראפ געברענגט דעתם של גדולי ישראל ווי דו ישועות מלכו. און אויף אזעלעכע סאונדבייטס פסקנט דאס דעם ערוך השלחן אפ. איך מיין א שיינעם מחלוקה אייך מיטן ישועות מלכו... אוודאי דעם ראדזינער האט אנדערש פארשטאנען עפ"י האר"י. אבער ער פרעגט דאך לדעתם ולשיטתם של רוב גדולי ישראל צו עפעס האט זיך געטוישט? זענען געווען אזעלכע דיעות אקעגן דעם ראדזינער וויבאלד עס איז נישט א סנעיל? אדרבה לאמיר הערן.
דעם העמקה וואס איר רעדט איז שייך אויפן ראדזינער וואס זיין תכלת איז געבויט אויף חז"ל. געשריבן 3 ספרים. משא"כ מיורעקס וואס עפ"י רוב איז מתרץ זיין חז"ל מיט דוחקים ע"ג דוחקים ווי עס ווערט שיין ארויסגעברענגט אונעם מאמענט בקיצור נמרץ פונעם אנדערע זייט מטבע.
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט


text:
פאטאך
פֿאַטאַך אין פשוטן זין פון ווארט מיינט עס אין אראביש איינעמונג אדער נצחון, עס איז אבער אויך צוריקציוועגס ראשי תיבות פון די אראבישע נאמען אויף פאליסטינער נאציאנאלער ליבעראציע באוועגונג.
פאטאך איז דער גרויסער פאליטישער פארטיי און די גרעסטער ארגענעזאציע אינערהאלב די פי.על.או. - וואס איז דער מולטי-פארטיי פאראיין.
אין פאליסטינער פאלטיק איז דאס דער צענטער צו לינקס אויפן ספעקטרום.
עס איז מייסטענס נאנצינאליסטיש אבער נישט איבערוואגיג סאציאליסטיק.
פאטאך האט אויפגעהאלטן פארשידענע מיליטאנטישע גרופעס זינט איר גרינדונג.
על-אסיפה איז דער איצטיגער מיליטערישער ארעם פון פאטאך.
אין די יאנאוואר 25, 2006 פאליסטינע לעגיסלאטיווע וואלן פארן פארלעמענט זייערער האט די פאטאך פארלוירן זייער מיאוס קעגן די מער עקסטערמע רעליגיעזע מוסולמענער פארטיי פון כאמאס, און זיי האבן רעזעגנירט אלע קאבינאט פאזיציעס, אנטשטאט נעמעדיג די ראלע פון די הויפט אפאזיציע פארטיי.
זינט דאן זענען זיי אפט אראפגעמאלן די וועלט מידיע אלס מער מאדערן און ציוויל כאטשיג זיי האבן נישט ווייניגער בלוט אויף זייערע הענט פון טארער אקטן ווי כאמאס אבער איצט איז דאס אלעס היסטאריע.


text:
מן המצר קראתי לה', ה' ה' חוס ורחם עלינו כולנו כיחד
כי לא יודעו ולא יבינו במחשבה יתהלכוימוטו כל-מוסדי הארץ. אני אמרתי אלהים אתם ובני עליום כולכם. אכן כאדם תמותון וכאחד השרים תפילו.
קומה אלהים שפטה הארץ כי-אתה תנחל בכל-הגוים (תהילים פרק פ''ב, ה-ח).
מיט תרגום יואש ביידיש דיזעלביקע פרק און פסוקים
זײ װײסן ניט, און זײ פֿאַרשטײען ניט,
אין פֿינצטערניש גײען זײ אום;
אַלע גרונטפֿעסטן פֿון דער ערד פֿאַלן אום.
6 איך װאָלט געזאָגט, געטער זײַט איר,
און זין פֿון דעם אױבערשטן זײַט איר אַלע.
7 אָבער אַזױ װי אַ מענטש װעט איר שטאַרבן,
און װי אײנער פֿון די האַרן װעט איר פֿאַלן”.
8 שטײ אױף, גאָט, משפּט די ערד,
װאָרום אַלע פֿעלקער זײַנען דײַן אַרב.
איכה, איכנה, פארוואס און פארוואס ניט. זאל דער אויבערשטער האבן רחמנות און געבן זיין בארעםהארציקייט. פארווס שרייבן? נישט פאר מיר. מישט פאר זיך. געדענקו און באטראכטן דעם וועג און טון הודות און כבוד צו אונדזערע טעג און צו אונדזער געשיכטע, צו אונדזער דור.
איך זאל עדותן זיך מיט די מענטשען אדער די לצים וואס איך האב געטראפן אין מיין לעבן. אמתדיק איז דער מאן און פריסטער זשאן-מארי לוסטיגער\לוסטיגר געווען א נשמה פון נשימה רוחנית און אינפיראציע. אמתדיק האט ער א סך געמאכט און געפונען אין זיין קיום. איך האב דעראיבער געשריבן אין מיין בלאג דא אונטער טיטלען פון ''עקזיסטענץ\קיום''. די קשיא קומט ניט פאר צו משפטן אדער זאגן ווערטער פון קללה אעזער דעם מאן וואס מר לוסטיגער איז געווען. זאל דער אויבערשטער נעמען אים טון דעבן אים די אייביקע רו, זצ''ל. דאס קענען מיר בכלל ניט וויסן.
איך שרייב אין יידיש ווייל די מאמע-לשון איז די שפראך פון מיין נשמה. מר לוסטיגער האט פון מיר געהערט יידיש און איך האב געגעבן צו זיין טאטען ז''ל צו לייענען דעם תנ''ך אינעם תרגום יואש. יידיש איז מיין לשון און זיין טאטע האט אויך געלייענט א סך ביכער, וואס איך האט געבראכט און געגעבן ווי מתנות.
מיט דעם תנ''ך איז דאס געווען א גרויסער חידוש און איבערראשונג. דער טאטע פון מר לוסטיגער איז געווען א וווילער ייד, א שיינע נשמה. ער קאן לייענען און שרייבן עטלעכע ווערטער אין דער מאמע-לשון.
ער האט ניט קיינמאל געלייענט דעם חומש און תנ''ך. דאס איז געווען פאר מיר א טיפער חידוש און א פארפאלענע זאכע. דער מאן וואר שיין, זיסער אלטער מענטש, וואס האט צו פיל צו פיל געליטן אין זיין לעבן. איצט קענען די לייט פארשטיין אז ער האט מקבל געווען די קאטאלישע טבילה מיט זיין פרוי און מיט די קינדער, אזוי צט זאגן מר הכהן-דת און צוקונפטיקער עתידיקער בישויף אין אורךעאן און ראש הכנסייה הקתולית שבפאריז הבירה.
דער טאטע האט ניט געוווסט שום דבר על התורה ועל התנ''ך. ער האט געלייענט די צוויי חומרים פון דעם תרגום יהואש מיטן העברעישן טעקסטן און מיט דעם תרגום יהואש. ער האט דאס געלייענט ווי ער וואלט לייענען א דעטעקטיוו-בוך. גיך,פריילעך. ער האט אויך געגעסן מארמעלאדען.
די בעיה קומט אז נאך דער לייענונג האט ער געגעבן א קלינג צט זיין זון און געפראט צו ענטפערן עטלעכע פשוטע שאלות. דער זון איז געווען פאר מיר אין א מריבה, א משיגענע צייט פון דריי פולע שעות. דער מע ווייז איצט וואר געשמדט געווארן. מיטן זון. בעת דערזעלביקער טבילה און מיט דער גאנצער משפחה. אבער דער זון האט פארשטאנען אז זיין טאטע האט ניט קיינמאל בכלל געלייענט די תורה.... ער איז געווען אין א שרעקלעך שאקירט. זייער שאקירט. א וווילער מאן און אן אמתדיקער בונדיסט. ניט אזוי אן אפיקאראס. א ייד געבוירן אין א פוילישער שטאט, נו גוט אין בענדזשין.
אזוי דער טאטע און דער זון מיט דער שוועסטער פון מר לוסטיגער זיינען געווען מקבל די טבילה בעת דער צייט פון דער שואה און חורבן. נאך דער מלחמה זיינען די קינדער געבליבן קריסטן און ניט קיינע ''משומדים'' לויט זייער מיינונג.
מר לוסטיגער איז תמיד געבליבן א מאן פון טיפער רוחנות, מיט אמתדיקער אינספיראציע און איינזיכטן, אינטויציעס. ער האט פארשטאנען און געוואלט פאזיציונירט ווי א מאן וואס האט געוויילט פראנקרייך און די פראנצייזישע קולטור. ער האט ניט געווסט יידיש אדער העברעיש. די מסורת איז געבליבן פרעמד פארן מאן און פארן פריסטער. אבער ער איז ניט געווען א ''גלח''. ער האט געוויילט דעם וועג פון דער אמונה אין דער קאטאלישער קירכע. טאמער האט ער געפונען עפעס באזונדערש און מיוחד מיט דער פרוי וואס האט אים געפירט אין ארלעאן צו דער טבילה און דער אמונה אינעם משיח ישוע.
איך בין געווען זיין ''ברודער'' און מיר האבן געטראפן פשוט אין דער קירכע פון סינט זשאן דע שאנטאל ווו מר לוסטיגער האט געדינט, א ביסל אין דער גלות פאר אים. דא האט ער געכאפט א גרויסע נסיון פון ווארער אמונה ביי די קריסטן. ער איז ניט געבליבן מיט סטודענטען, נייערט האט דרשות ארויסגעזאגט, צעלעברירט און געעדותט אז די ווורצלען פון ''קריסטענטום'' גייט צוריק צו דער אנטפלעקונג פון די יידישער אמונה שלמה.
די השגחה האט געוויזן א סך ברכות צו מר לוסטיגער. די ווארע אצתדיקע השגחה, עפעס פון אן עצבא-ה'. דער מאן האט מיך ניט קיינמאל געהערט איבער דעם פארלוסט פון די מייניקעס, וואס זיין דפארטירט געוורן פאר א טייל אין פאריז פון דעם קווארטאל פון זיין קירכע איו דרום-מזרח פון פאריז הבירה. ער האט גורכגעקומען דעם הפקר. אנדערע, ניט פראנצייזישע ווי ער איז געבוירן געווארן האט דאס ווי מיין משחה אנדערש דערלעבט. דא איז געווען א גרועסער אונטערשיד צווישן אונדז.
ער האט געזאלט פליזענדיק רעדן און פארשטיין יידיש און פויליש און ניט איך. דער וועג האט דערשינען פארקערט! עפעס פון דער טראדיציע אבער זייער שווער אנצונעמן אין אונדזערע סיטואציע.
ער האט מיר געגעבן די שמיכת שמש אין נאטר דאם און דער אב פאטער קורט הרובי וואר מיט מיר. געדענקניש אז דער פריסטער פון אויסטעררייך און א פולער רב און כהן-דת האט געהאלפן מר לוסטיגער מיט זיין פארבינדונג מיט זיין טאטען נאך דער מלחמה.
מעכטן ביום 23 באקטאבער 2013 האט מען געווידמעט א דענקמאל לכבוד מר לוסטיגער אין דעם פראנצייזישען און בענעדיקטינישן דירא אדער קלויסטער פון אבו גוש. א פלאץ אין ישראל וואס געהערט צו פראנקרייך און ווו מען בעסער און ווילער בעט אויך לאטיין און פראצייזיש מיט א ביסל העברעיש. ארבערס ווינען אינעם דארף, אויך א סך קריסטן. עז דערציילט פון א געמישטע און שיינע געזעלשאפא. דער מנזר און אויך ני ווייט פונעם פלאץ א צווייטער דיירא איז קאנטראלירט פון די פראנצייזישע מאכטארנאנען וואס פלכגן פון דעם לאנד וואס בלייבט פראנצייזיש.
מר לוסטיגער האט אפטאמאל באזוכט דעם פלאץ מיט וועמען ער האט נאך געווען אין פארבינדונג אין דער פראנצייזישער נארמאנדיע (בעק העלאוין). דער היימטיקער קרדינל ווינט-טרוא האט געארבעא מיט און פאר מר לוסטיגער פון זייער יונגע יארן. דאן קיכאטע און סאנטשא פאנזא. דער תלמיד האט געוווסט ווי צו אפצוקילן די ציגעס און אוראציאנאליטעטן פון מר לוסטיגער. א געפילטע און לאקירטע קאטשקע. ניט דער עילוי ווי מר לוסטיגער וואס האט געהאט א סך שכל, איז געווען קלוג און אינטליגענט... אבער נו, א ביסל פאסקודנע. עם הארץ אין א סך זאכן און טעאלאגישע מעשעס אבער הורמאר און וויץ. אויך א פארפירער.
ער האט געהאלפן א סך אין און פאר זיין קירכע. די היינטיקע פראמצייזשע חברה בענקט אים און אויך די קריסטן און ניט-קריסטן אין פראנרייך. ער פעלט אין די הארשע דיקוסיעס, שאלות תשובות מיט די זשורנאליסטן. די לאקאלע קירכע פארשטייט ניט ווי צו רעדן מיט ''גוים'', מענטשען פון א געזעלשאפט וואס זיינען אוועקגעצויגן פון דער אמונה און לעבן אין אלגעמעענעם מישמאש.
מען האט געהערט פאר דער לויה פון מר לוסטיגער ווי א פלימיאניק האט געזאגט קדיש און א יונגער מאן פון דער משלחה האט דערנאך געלייענט א פרק פון ספרק תהילים. גם חידוש.
אבער די רבונים זיינעם ניט געקומען. דער פויפסט יוחנן פאולוס ב' האט געפראגט די פראנצייזישע רבנים צי איז דאס ניט שאקירנדיק צו דערנענן א בישוף אין ארלעאן ווו מר לוסטיגער האט מקבל געווען די אות פון דער טבילה בעת דער מלחמה. די רבנים האבן געענטפערט צו דעם פויפסט אז מר לוסטיגער איז ניט קיין ייד, וואר געבוירן א ייד אביר איז ניט צוריקגעקומען צו יידישקייט נאך דער מלחה.
מען מוז רעספעקטירן אזאלכן וועג. אבער די יידן האבו רעכט. א יומגער מאן קען ניט אזוי ענטפערן אז ער איז א ייד און בלייבט א ייד ווען ער דערקענט ניט די רשות פון די רבנות, באזונדערש נאך דעם חורבן.
אמתדיק האט ער א סך געטאן פאר דער פארבינודומע פון קריסטן מיט יידו. עטלעכע יידן און רבנים האבן גערעדט מיט פרייד מיט אים. ער האט געהאלפן מיט כוחות-מוח און געפירט א ווארע מלחלה קעגן די פריסאערס אין פוילן.
מיט די חרדים דאס נאך אן אנדערע מעשה! די יידן פארשטיין תיקף ווען א משומד (דאס איז אזוי פאר אלע יידן וואס טראטן ארויס פון דער קהילה) קען העלפןצ ווען ער וועט א מוצלח אין אן עולם וואס דערקענט ניט די ווארע יידישקייט. דער חרם קיז מקיים געווארן און ער בלייבט בכח.
אבער די תוקוה איז תמיד דטערקער ווי טויט און שנאה.
מיר שיינט, ווי א מענטש וואס איז אין ארץ ומדינת ישראל אז ניט קיין ייד דארך פארלאסן די קהילה ווען ער קענט ניט די מסרת גוט און גאנץ אין העברעיש, אראמעיש און יידיש. מען איז ניט א ייד ווייל אונדזערע משפחות זיינען געהרגנט געווארן בעת די פאגראמען און בעת דער שואה און חורבן. מען מוז אויך רעזפעקטירן די יידישע ירושה צו דער פול און זיין ביטול די ווירקלעכקייט פון די זייניקעס.
מען דארף אוי ניט שרייבן ווי אן אינצח-געגער. די ערשטע שליחים יא האט געקאנט זאגן אז זיי זיינען ניט אוועקגעגאנגען פון דער יידישער וועלט. ביז דעם 4-טן יארהונדערט איז דאס געבליבן אומקלאר. אבער שפעטער יא. און דער חרם איז נאך היינט בכוח.
דאס איז א נס אז מר לוסטיגער האט א דענקמאל ביים אבו גוש און דאך נאך אין פראנקרייך. ער איז געווען א פראנצוייזישער מאן פור קולטור, שפראך, שכל טוב. און אבו גוש איז טשיקאווע מיט דער מעגלעכקייט צו פארזאמלען מענטשען פון אלע דתות און כוונות.
ניין, דער מר ווינט-טרוא טוט א טועת ווען ער דערקחרט אז נימאנד האט פארגעסן פארשיידענע דרשות און ווערטער וואס מר לוסאיגער האט געזאגט, אין זיינע באגעגענישן מיט חרדים און ארטאדאקסישע יידן. אין אף אחד להזכיר המילים שלו! און דאס איז א שאנד. ס' פעלט היינט אין די איראפעישע לענדער.
מיא קרדינל דעקורטרע פון ליון זאל נקמה געווינען איבער שנאה און זאל דער מר לוסטיגער ווערן אן אות פון ברכה, מחילה און תקוה.
נימאנד האט באמערקט אז דער דענקלמאל איז פרעזענטירט געווארן בטאג פון מר יעקב פאר די ''ארטאדאקסישכן קריסטן וועס פאלגן דעם נוסח המערבי.
אב אלכסנדר אברהם בן ברוך (וינוגרדסקי פרנקל)


text:
איך האָב פון דבורה טאַמבאָר ע"ה צום ערשטן מאָל געהערט ווען זי איז שוין נישט געווען בין החיים. איך האָב איר נישט געקענט און איך ווייס פון איר גאָרנישט און נאָך ווייניקער איבער די סכסוכים צוליב אירע קינדער. נאָר נאמנים עלי די ווערטער פון עטלעכע מיט וועם איך בין באַקענטיקט און וואָס האָבן איר יאָ געקענט. זיי דערציילן אַז זי האָט זיך אָפּגעלאָזט פון איר געבוירטס פּלאַץ און דער לעבנסשטייגער פון אירע עלטערן, זיך געגט פון איר מאַן און איבערגעלאָזט איר פאַמיליע. און אויף דעם איז איר עונש געווען איין מאָל כּרת פון אירע קינדער אויף דער וועלט און ווידער אַמאָל כּרת אין אירע יונגע יאָרן פון דער וועלט.
פאַר די בלוט-דאָרשטיקע נוקמים ונוטרים איז דאָס אַלץ נישט גענוג געווען. ווען די וועלט האָט שוין געזאָגט עליה השלום האָבן זיי דאָס איר אויך נישט פאַרגינט. מיטאַמאָל זענען זיי געוואָרן אפוטרופסים אויף איר גוף און מתעסקים אויף איר קבורה. נישט אויף כבוד המת איר באַלד צו באַערדיקן נאָר אויף אויפצוהאַלטן איר קבורה, נישט אַז אירע באַליבטע זאָלן איר נאָכגיין אויפן לעצטן וועג נאָר אַז זיי זאָלן פאַרפרוירן ווערן אַבי זיי צו ווייזן אַ פייג, און נישט איר צו לייגן אויף אייביקער רוה מיט איר פאַמיליע נאָר איר צו באַהאַנדלן ווי אַ נבילה און איר באַגראָבן מחוץ למחנה. קינדער האָבן זיי ביי איר צוגענומען ביי איר לעבן און פאַרשוועכט איר כבוד ביי איר שטאַרבן.
פרעגט איר אוודאי וווּ האָט אַזאַ אכזריותדיקייט פּאַסירט און ווער זענען זי די אירע וואָס טיילן אויס אַזוינע ברוטאַלע עונשים. אויף דעם איז די תשובה: קום לך לך אל עיר ההרגה ובאת אל החצר, צום צדיקס הויף.
מיר רעדן דאָ פון דער עיר הנדחת וווּ אונזער אַלטער באַקאַנטער דוד טווערסקי און זיינע מלאכי חבלה זיצן בראש. דער שר הטבחים וואָס האָט פאַרזיכט אומצוברענגן אַ פאַמיליע מיט קינדער און האָט מיאוס פאַרברענט דער ראש המשפחה, דער מלומד במכות צוליב וועם מען האָט פאַרמשפט אין טורמע זיינע חסידים אויף גניבות און גזילות, דער זעלבער עדיין מרקד בינינו און האָט ווידער דערלאַנגט כדרכו בקודש.
און דאָס מאָל איז עס פיין געלונגן. קיין אות קען ער נישט אָבער די מופתים וואַלגערן זיך אונטערן טיש. די תורה זאָגט ולנערה לא תעשה דבר אָבער פאַר אים איז הנערה הזו שתי פעמים. איינמאָל איר געקוילעט מיט באַראַבעווען איר די קינדער און אַ צווייט מאָל געשחטן מיט איר אויסרייסן די נשמה. דעם רבינס ווייטער בליק האָט אוודאי אינזיענען געהאַט צו פאַרשפּאָרן די קינדער אַ שבעה מיט אַ קדיש ווייל אַז די מאַמע איז קיין מאַמע נישט זענען די קינדער אויך נישט די קדישימלעך.
אין תורה שטייט געשריבן אַז מען געפונט אַ טויטן אויפן וועג זאָל מען אויסמעסטן דאָס ווייטקייט פון די אַרומיקע שטעט און די שטאָט וואָס איז דער נאָנסטער זאָל ברענגן אַ קעלבל, די זקנים פונעם שטאָט זאָלן זיך וואַשן די הענט און זאָגן, אונזערע הענט האָבן נישט פאַרגאָסן דער בלוט און אונזערע אויגן האָבן נישט געזען. די נפטרת האָט געוווינט אַרומגערינגלט מיט פאַרשידענע געאָגראַפישע, גייסטערישע און אידיאַלאָגישע שטעט. זי האָט זיך אויסגעוועלט איבערצולאָזן איר אַלטע היים און דורכברעכן די הויכע מויערן און זיך איבערקלייבן צו ברייטערע פעלדער און פרייערע אומשטענדן. אירע פריינד און באַקאַנטע וועלן אוודאי מאַכן אַ חשבון הנפש אַז זי איז געווען אין די לעצטע יאָרן דאָס נענסטער צו זיי און צי זיי האָבן נישט געקענט מער טון איר צו העלפן.
זיי מעגן זאָגן בקול רם, ידינו לא שפכו את הדם הזה אָבער אונזערע אויגן האָבן יאָ געזען. זיי דאַרפן צייגן אויף יענעם יישוב און שרייען מיט אַ געוואַלד: ידיכם דמים מלאו.
דבורהס בלוט האָבן פאַרגאָסן די געמיינע הענט פון די מגלה עריות וואָס האָבן איר געלעסטערט און פאַרשטיקט איר געוויין און אַצינד טאַנצן זיי אויף איר פרישער קבר אָבער נישט איידער זיי האָבן אָפּגעהאַלטן דער קבורה. זי איז די נערה אשר צעקה ואין מושיע לה. זייערע מאור עינימדיקע אויגן האָבן אַלעס געזען, זייערע אוירן האָבן געהערט יעדער זיפץ און זייערע הענט זענען אַזוי פאַרשמירט אַז אַלע זייערע מקוואות וועלן עס נישט ריין וואַשן. דער נענסטער שטאָט צו איר זענען דאָרט וווּ אירע קינדער געפונען זיך און דאָרט גייט זוכט די רוצחים מיט קנייטשן אויפן שטערן און דער טייוול אין זייער האַרץ.
דבורה, אויף דיין נאָמען שטייט שקמתי דבורה, שקמתי אם בישראל און זיי האָבן דיר געמאַכט אויס מאַמע. זיי האָבן פאַרדרייט דער פסוק עס זאָל לייענען, שיכלתי דבורה, שיכלתי אם בישראל. דער נביא זאָגט, התשכח אשה עולה מרחם בן בטנה, קען אַ פרוי פאַרגעסן איר עופעלע און קען זי פאַרמיידן רחמנות אויף דער זין פון איר טראַכט? די אכזרים און באַרבאַרן האָבן עקספּלויטירט די אָ רחמנות און דערבאַרמקייט דיר צו לערנען לעקעך פאַר דיין ווידערשפּעניקייט און למען ישמעו ויראו פאַר אַנדערע וואָס קלערן צו גיין איר דיינע טריט.
די שאלה איז שוין היינט נישט אויף אַזוינע ווי דבורה וואָס ווי אברהם אבינו קאָפּן זיי אין דעם אַלטן תרח נאָר די קשיא איז אויף די וואָס בלייבן נאָך דאָרט. די וואָס ציען אויף זייערע קינדער אין אַזאַ פאַרדאָרבנקייט און דעקאַדענץ און פרעגן זיך נישט יעדן אינדערפרי ביי מודה אני צי אויף אַזאַ סדום האָט מען זיי צוריקגעקערט זייערע נשמה. וואָס קלערן נישט אויב ונהיה אנחנו וצאצאינו מיינט אַז זייערע קינדער און קינדס קינדער מיזן זיין קנעכט פאַר דעם פרעה אין סקווער.
מיט דער ווייטאָג פון דבורהס צופריע פטירה מיזן מיר אויך שפּירן אַ כעס און אַ גרויל איבער דעם סיסטעם וואָס מיר האָבן זיך געשאַפט. בכדי צו לעבן אַנדערש זענען מיר מקריב משפחות און פירן אומשולדיקע קינדער אויפן מולך פון אונזערע אָפּגעטער און אַצינד איז מען מקיים שילוח הקן אויף אַ מאַמע צו קענען כאַפּן אירע קינדער. אַ סיסטעם וואָס כלאָמפּערשט שטייט ביי דעם טעמו וראו כי טוב ה' און כי לקח טוב נתתי לכם ציטערט טאָמער וועט אונז געפעלן עפעס אַנדערש. לכו בנים שמעו לי זאָגט דער פּסוק אָבער אונזערע שאַרלאַטאַנען האָבן עס געמאַכט פאַר אַ בית האסירים פון וווּ מען אַנטלויפט און מען איז אַלעס מקריב אַבי צו זיין אינדערויסן.
הוי האמרים לרע טוב ולטוב רע שמים חשך לאור ואור לחשך שמים מר למתוק ומתוק למר. זיי האָבן גענומען דעם סם החיים און עס געמאַכט פאַר אַ סם המוות. דאָס איז נישט מענטשליכקייט, אוודאי נישט יידישקייט און כל שכן נישט תורה. פון לא תרצח מאַכן זיי אַ מצווה צו פאַרברענען מענטשן, זאַמלען צדקה אויף מקיים צו זיין לא תנאף, לא תגנוב לייענען זיי לו תגנוב און ווי רש"י זאָגט בגונב נפשות הכתוב מדבר. אַן אייביקע שאַנדע אויפן חדר וווּ מען פאַרדרייט כבד את אביך ואת אמך צו צווינגן קינדער צו רופן די מאַמען ביים ערשטן נאָמן ווייל 'מאַמי' איז שוין אַ צווייטער. דאָס זענען נישט מער ווי מערדער פאַרשטעלט ווי רביס, פּאַסקוטניאַקעס מיט שטריימלעך, לסטים איינגעוויקלט אין בעקיטשעס און כוליגאַנעס וואָס קאָפּן מיט זייערע פאַרשטיוולטע לאַבעס.
דבורה, תהא מיתתך כפרתך און דיין שטאַרבן טאָר נישט זיין לאיבוד. דו האָסט נעבעך געצאָלט מיטן לעבן צו דערציילן דער וועלט דער גריב אין וואָס מיר געפונען זיך אָבער די חצי נחמה פון דיין אַוועקגיין איז צו זען אַז ס'יז אַ צרת רבים. צום באַדויערן מיז עס נעמען אַזאַ טראַגעדיע אַז דער וועלט זאָל זען ווער אונזערע פירער זענען און וואָס פאַראַ מאָנקאַלב מיר האָבן זיך באַשאַפן. קושטא קאי שיקרא לא קאי און כי לא תשכח מפי זרעו וועט נישט מקויים ווערן ביי די קינדער כאַפּערס און מאַמע מערדער.
זאָל פון דיין קבר אַרויסגיין אַ געוויין און אַ געטומעל, אַ שטורעם און אַ צאָרן צו רבנים און פירער איבער דער גאָרער וועלט: איר זעט און איר ווייסט וואָס דאָ גייט פאָר. ווען עס לוינט אייך זענט איר די ערשטע וואָס שרייען אויס איז וווּ איז נעלם געוואָרן אייער צינג? ווען מען נעמט ביי אייך צו אַ פּאָר אומפאַרדינטע גראָשן גיסט איר פּעך אין שוועבל און דער באַנדיט וואָס פאַרברענט מענטשן זעצט איר אויבן אָן און רופט אים הרב הקדוש. קיין אויסגריבענע פרוטה קומט אייך נישט אויף חרוב צו מאַכן גאַנצע דורות.
מאָדערנערע רבנים, וואוּ איז אייערע קול? אַז איר גלייבט אין גערעכטיקייט, אַז אַ חילול השם גייט אייך אין לעבן פאַרוואָס שווייגט איר? וווּ איז אייער מחאה? קול דמי אחיך ואחותך צועקים אליכם מן האדמה. אַז נישט פאַר די ערוואַקסענע שרייט אל תשלח ידך אל הנער פאַר די עוללים ויונקים וועם מען מאַכט פאַר פּיאָנען אין די שמוציקע קריגן. אַז נישט פאַר די לעבעדיקע נעמט אייך אָן פאַרן קריוודע פון די טויטע.
און צו אונז, מיר וואָס געפונען זיך נאָך דאָ, פרעג איך וויפיל נאָך עלטערן און קינדער דאַרפן דאָס דורכגיין איידער מיר וועלן האָבן דער גייסט און קוראַז צו לויפן אין די גאַסן און שרייען הויך רק אין יראת אלקים במקום הזה?
תנצב"ה


text:
שלום שטיסל האט געשריבן:ווי ער זאגט מיר אין אישי וויל ער זיך סתם אונטערהאלטן אויפן עולם'ס חשבון. ער איז נישט בשיטה מיט וואס ער זאגט, ער וויל קריכן דעם עולם אויף די נערווען
איש את רעהו האט געשריבן:איר זאלט מיר מוחל זיין
להבדיל ביי די אומה"ע איז אויך דא א באוועגונג צו פטור ווערן פינעם סמארטפאון עדיקשען עס איז פשוט כביעתא בכותחא אז די כלי איז א מחריב, עס איז דא מאנכע סמארטפאונס עדיקט'ס וואס לאזט זיי נישט זעהן דעם ווארהייט
עס האט בכלל נישט צו קיין פרומקייט אדער קנאות
איש את רעהו האט געשריבן:עס האט בכלל נישט צו קיין פרומקייט אדער קנאות
שלום שטיסל האט געשריבן:אידן טייערע לאמיר בלייבן קאנסטראקטיוו, לאזט אייך אפ פון דעם טראלל @איש את רעהו, ווי ער זאגט מיר אין אישי וויל ער זיך סתם אונטערהאלטן אויפן עולם'ס חשבון. ער איז נישט בשיטה מיט וואס ער זאגט, ער וויל קריכן דעם עולם אויף די נערווען, איגנארירט אים און פירט ווייטער די דיסקוסיע אן אים. ער לאכט פון ענק אז ענק ענטפערן אים בכלל. מ'רעדט דא פון א ערענסטע טראלל, די בעסטע וועג פטור צו ווערן פון אים איז איגנארירן.
היות ער פארמאגט נאך אסאך ניקים איז גוט צו האלטן די כלל פאר די אויגן ביי יעדע פון זיינע ניקים, ער איז דא צו טראלל'ן און לאמיר אים איגנארירן.
דא האט איר א טיילווייזע ליסט פון זיינע ניקים דא אין שטיבל, איך וויל שפעטער צולייגן נאך.
@ישמעאל הכהן
@נטורי קרתא עסקן
@נאר,,פרייליך
@איש את רעהו
ווער ס'ווייסט פון נאך ניקים אונטער וואס דער טראלל באהאלט זיך איז מכובד עס צו געבן א עליה אין דעם אשכול.
גיי צוריק אינטערנעט און אידישקייט
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text: פֿירמע «ניקקעלאָדעאָן» און «דרימווערקס אַנימאַטיאָן» מאַכן אַ שפּאַס קאַרטון סעריע "די פּענגוינס פון מאַדאַגאַסקאַר", וואָס גענומען די פירן פּינגווין-קאַמאַנדאָו, און איצט מיר האָבן די געלעגנהייט צו שפּילן דעם שפּיל פּענגוינס פון מאַדאַגאַסקאַר דורך די עפּאָנימאָוס סעריע. דאס קאַרטון אונדזער וויוערז געזען אין 2010, כאָטש די סקרינז פון אַמעריקע, ער ארויס אין 2008. נאָך דער ערשטער דייטינג, וויוערז ליבע מאָדנע חיות און ימביוד מיט גאַזירטע הומאָר און דינאַמיש פּלאַנעווען. פיר פּענגגוואַנז - סקיפּער, פּריוואַט, קאָוואַלסקי, ריקאָ און לעבן אין די סענטראַל פּאַרק זאָאָלאָגישער גאָרטן אין ניו יארק און האָבן פּאַזישאַנד זיך ווי אַ דיטאַטשמאַנט פון ספּעציעל פאָרסעס. זיי באַווייַזן מאַרשאַל קונסט סקילז, און שטיצן די פאַרלייגן פון סדר אין דער זאָאָלאָגישער גאָרטן, וואָס פרוווט צו ברעכן דעם מלך דזשוליאַן דורך גענומען מאַכט אין זייער אייגן פּאָז. די פּענגוינס פון מאַדאַגאַסקאַר שפּיל אַזוי דינאַמיש אַז דער שפּילער איז גאָר געטובלט אין דער געשיכטע און טוט נישט פאַרפירן אַ מינוט. כל פּענגגוואַנז זענען ווי אַ קאָלעקטיוו, אָבער אַנדערש אייגן כאַראַקטער און סקילז אַז דורכויס אַפעקץ די אַלגעמיינע פאַל. סקיפּער איז אַ קאָלעקטיוו פירער שטעלע, וואָס געפֿירט גרויס מיליטעריש דערפאַרונג, מאכן אים זיכער אין זיך און דיין אַקשאַנז. אבער דאָס טוט נישט פאַרמייַדן אים פון זייַענדיק שפּירעוודיק און מין. פון דער מאַנשאַפֿט, ער מער ווי ווער עס יז אַנדערש קענען נישט דערלאָזן דזשוליאַן, און גערופן אים דורך פאַרשידענע ניקניימז. סקיפּער ס שוואַכקייַט איז אַז ער איז דערשראָקן פון נעעדלעס. דעם העכסטן און רובֿ ינטעליגענט קאָוואַלסקי שטענדיק פאַרנומען ארבעטן און דער דערפינדונג פון נייַ קאַמבאַט טאַקטיק און מיליטעריש קאַמפּיינז, וואָס זענען נישט שטענדיק מצליח, און סטראַשען די מאַנשאַפֿט גרויס קאָנפליקט. ער טוט ניט גלויבן אין דער סופּערנאַטוראַל, זייַענדיק פאַרגליווערט רעאַליסט, דערשראָקן פון דעניס און פיעסעס די באַנדזשאָ. רובֿ טאַסיטערן פון פּענגגוואַנז - ריקאָ, פּריפערינג קאַמף ווערטער. ער האט אַ מאָדנע זאַך - עס סוואַלאָוז פאַרשידענע זאכן, און אויב נייטיק, שייַעך-עקסטראַקט זיי. סקיפּער אַפֿילו גערופן אים אַ סייקאָופּאַט ווערלדווייד, וואָס איז באשטעטיקט אין פיר פילע מאל. איין טאָג, קימאַט געהרגעט ריקאָ זאָאָלאָגישער גאָרטן און צוזאמען מיט האַלב די וועלט. טראָץ דעם שעם, ריקאָ קענען זייַן מילד און ווייַזן ליבע. אין קאַנטראַסט, קאָוואַלסקי, פּריוואַט גלויבן אין מיסטיק, אָבער וויסנשאַפֿט. עפעס האט ער געראטן צו אויסטראַכטן קוואַנטום גיפּערמילאָסט אַז אַפעקץ דעם מאַרך פון חיות און מענטשן, אָוווערלאָודינג עס און קאַץ. טעראַבלי דערשראָקן פון קאַקראָוטשיז און באַדזשערז איז זייער שפּירעוודיק, און אָפֿט קריטיש פון די סקיפּער. אָנליין גאַמעס פּענגוינס פון מאַדאַגאַסקאַר וועט פאָרשטעלן איר נעענטער ניט בלויז אַב פּענגגוואַנז, און אנדערע רעזידאַנץ פון דער זאָאָלאָגישער גאָרטן. לעמאָאָרע דזשוליאַן האט געלעבט אויף דעם אינזל פון מאַדאַגאַסקאַר. ער האלט זיך מאַלכעס און מאכט עטלעכע פרווון צו אָנכאַפּן מאַכט אין דער זאָאָלאָגישער גאָרטן און געוועלטיקונג איבער אַלע פון זייַן באוווינער. זיין זיך-שאַצן אַזוי הויך אַז ער זעט אַלע די וואונדער, און אַפֿילו אַ ענדערונג אין דעם וועטער אַטריביאַטאַד צו די פאַקט אַז די געטער זענען ווייַזונג אינטערעס אין אים און פּרובירן צו יבערגעבן מיט אים. ער פיינט זייַן קנעכט מאָרט פֿאַר די פאַקט אַז ער קעסיידער רירט זייַן פֿיס. מאָרט אויך גאַנץ שלימאַזלדיק און אַזוי אָפֿט אין גליטשיק סיטואַציע. אן אנדער קנעכט דזשוליאַן - מאַריס, וואָס פידז צו די באַזיצער אלא געמישט געפילן. מאַדאַגאַסקאַר שפּיל ווי אַקטיוו ווי די טעלעוויזיע סעריע, וואָס געדינט צו זיי די געדאַנק. ומרויק פּענגגוואַנז-קאַמאַנדאָוז וועט נעמען אָנטייל אין קאָמפּלעקס מיליטעריש קאַמפּיינז, און באַווייַזן זייער קאַמבאַט סקילז. הערביע, די מלחמה אויף סנאָוומען ינפיוריייטאַד מיט הייס וואַסער, די צעשטערונג פון אַ פאַבריק פֿאַר דער אַנטוויקלונג פון ראַדיאָאַקטיוו מאַטעריאַלס, און פיל מער אַווייץ איר אין די שפּיל פּלאַנעווען.


text: כּמעט יעדער קינד בייַ עטלעכע פונט, אָפֿט אין אַ זייער פרי עלטער - עס איז אַ לייַדנשאַפט פֿאַר צייכענונג.אין די אָנהייב ער נאָר איז אַסטאַונדינג אַז דער פעדער אָדער בלייַער, וואָס ער האלט אין זייַן הענט, קענען לאָזן מאַרקס אויף פּאַפּיר ומגעוויינטלעך.דעמאָלט ער קומט צו גייַסט איז ניט פשוט אַרויסווייַזן ונטהאָוגהט פאַרשידן דודאַלז, און פרוווט צו מאָלן עפּעס פון וואָס ער האט געזען פריער.פֿאַר די וועלט, באשטייט פון פאַרפעסטיקט שורות, וואָס ער קענען ציען אויף די פּאַפּיר.פון קורס בייַ ערשטער דער קינד איז צופרידן מיט זייַן אייגן געדאנקען באַסקס אין לויב פון אנדערע - וואָס אַ טאַלאַנטירט קינד ווען ער וואקסט אַרויף איז זיכער צו ווערן אַ קינסטלער.ווען דער קינד הייבט צו וואַקסן אַרויף עס הייבט צו מאַטערן שאָרטקאָמינגס פון זייער אייגן קרייישאַנז.ווי דער קינד הייבט צו קוקן אַנדערש קאַרטאָאָנס, לייענען קינדער 'ס ספרים מיט שיין בילדער.אבער, ער ריאַלייזיז אַז די ביוטאַפלי ציען אותיות און מער ווי די פאַקטיש בילדער ווי זייַן ווערק אויף פּאַפּיר.פילע קינדער בייַ אַמאָל עמברייסיז די פאַרלאַנג צו פֿאַרבעסערן און זיי זענען טריינג צו לערנען צו ציען בעסער.זיך מיד, און דעריבער, אויב די עלטערן וועט באַמערקן דעם בייַזייַן פון טשאַד אין זייַן פּראַפּענסיטי פֿאַר די וויסואַל קונסט - אין קונסט סטודיאָס און קלאַבז.א פּלאַץ פון קידס זייער אַטראַקשאַן צו ציען ימפּלאַמענטאַד ניצן אַ גוט קאַלערינג ביכער.מיסטאָמע אַלעמען געדענקט, עס איז געווען זאָגן פון קאַלערינג אין אונדזער קינדשאַפט?זיי זענען פאַראַנען איצט.אבער, פון קורס, מער דייווערס און וויבראַנט - אין פארשיידענע סאַבדזשעקץ און מיט אַ פאַרשיידנקייַט פון געזונט-באקאנט קינדער ס אותיות.דער דור וואָס איז גראָוינג אַרויף, איז שוין גראָוינג אין ומגעוויינטלעך קאַלערינג אין די אָנליין פֿאָרמאַט.זייער אַדוואַנטאַגעס זענען קלאָר ווי דער טאָג.דער קינד לערנז צו באַהאַנדלונג מיט אַ קאָמפּיוטער און אַ מויז.דאַטאַ קייט פון קאָלאָרינגס, אַפֿילו מער ווי אַז פון אַ קאַנווענשאַנאַל פּאַפּיר פּראָדוקטן.עס איז אַנלייקלי אַז איר וועט זייַן ביכולת צו קויפן אַ גרויס נומער פון בעיבי ביכער.און דעם נעץ קענען געפֿינען אַ פּלאַץ פון שיין, געזונט-רענדערד בילדער פֿאַר קאַלערינג.צווישן וואָס דער קינד וועט זייַן ביכולת צו קלייַבן די מעשיות און אותיות אַז ער וויל צו ציען.פֿאַר בייַשפּיל, גאַמעס קאָלאָרינג ווינקס - שיין פעריז פון יזוועסטנגאָ קאַרטון - ספּאַסיפיקלי שאַפֿן אַ הויפּט אַטראַקטיוו.די דעוועלאָפּערס זענען טריינג צו באַצירן שפּיל דורך קאָלירן און ברייטנאַס.אין דעם צייַט, דיין קינד וועט זייַן ביכולת צו געפֿינען אַלע די נייטיק קאַלערינג אויף די אינטערנעט, זייַן עס גאַמעס אָדער קאַלערינג ווינקס קאַלערינג פון פארשידענע חיות.פילע זייטלעך האָבן ספּעציעל סעקשאַנז קאַלערינג ווו עס איז אַ פּלאַץ פון גאַמעס פון דעם זשאַנראַ.אין דעם פאַל, איר קענען שפּילן אין אָנליין מאָדע, און עס איז מעגלעך צו אָפּלאָדירן זיי צו דיין קאָמפּיוטער.


text:
יהיה כן האט געשריבן:פארשטיי איך נישט דעם גרויסן ויצעקו
טאר מען דען נישט פארקן 'אין' א טרעילאר??
[אדער גאר מאכן דירות אזוי..]
דינג דיר א טרעילאר וואס זאל זיין אויך א פארקינג ספעיס פאר דיין קאר, ווער לאזט דיר נישט?
ס'איז קלאר אז ס'ברענגט א אנזעצעניש. אבער די מערכה דערקעגן איז נאכאלטס נישט גערעכט. וואס איז מיט די אתרוגים טרעילער'ס? כפרות? ערב סוכות טישלעך? סוכות אויף די סיידוואלקס? שבועות בלומען? קאנסטראקשען גרידלאקס?.. כ'הייב שיעור אהן טראכטן אז די שכינים פונעם בראדוועי בעקערי זענען גערעכט. לאז אפ, א איד האט געטראפן א מיטל זיך גרינגער צו מאכן אויפן פסח סיעזאן, לאז אים מנוחה.
ס'דערמאנט מיר די מעשה, דאכצעך מיטן ברך משה געווען, א איד האט זיך צו אים אפגערעדט אויף א געוויסע געשעפט וואס פארקויפט פאנדזשעלאוס וואס איז לויט זיין מיינונג נישט אויסגעהאלטן, און אז די רבי זאל אונטער נעמען שריט קעגן דעם. האט דער רבי אריינגערופן משה'ן און געזאגט, משה, טרעף ביטע פאר דעם איד א פרנסה..


text:
איך קען נישט האָבן טענות צו אירע לערערנס װײַל די תורה איז נצחי, פֿאַראײביקט. אַז מען װעט לערנען מאָראַליסטישע הלכות אַז מען דאַרף מענטשלעך באַהאַנדלן אַלעמן און אַז ס'שטײט ואהבתם את הגר װעט מען דאָך דערפֿון נישט װיסן אַז דער תורה איז אױסטערליש װײַל דאָס זענען באַגריפֿן װאָס די אומות העולם װײסן אױך דערפֿון. ממילא לערנט מען מיט זײ מאָדנע הלכות פֿון קנעכט און װען מען זאָגט זײ פֿון כּיבוד אב ואם זאָגט מען זײ אַז מען דאַרף אױפֿשטײן װען דער טאַטע קומט אַרײַן און דאָס אַלעס װײַל וזאת התורה אשר שם משה.
דעם אמת געזאָגט געב איך זײ צופֿיל קרעדיט װײַל דער װאָס קען נישט צװײפֿלן קען אױך נישט גלײבן. ס'איז נישט מער אַז מיט קלײנע קינדער זאָגט מען ערשט װאָס ס'קומט פֿאַר שני. אַז פֿאַר שני שטײט ויתרוצצו הבנים און אַ הײסע זופּ האָבן די קינדער פֿאַרדינט. אַז פֿאַר שני שטײט מען װערט קרעציק װעגן לשון הרע האָבן די מלמדים פֿאַרדינט. און אַז פֿאַר שני שטײט אמור אל הכּוהנים בני אהרן לנפֿש לא יטמא בעמיו האָבן בײדע דערלײגט. אײן, בלױז אײן אױסנאַם איז דאָ. פּרשת תזריע. װאָס מען טוט מיט אַן אַכט-טאָגעדיקע בײבי זאָגט מען אָבער מער נישט. און פֿון דעם פֿאַרשטײט מען אַז דער באַשעפֿער באַשאַפֿט גאָרנישט אומזיסט. פֿאַר שלמה המלך האָט ער געװיזן פֿאַרװאָס ער האָט באַשאַפֿן אַ מאָרישקע און פֿאַר אונז פֿאַרװאָס ער האָט באַשאַפֿן אַ מוח.
און דאָס זעלבע איז אױף הלכות כּיבוד אב ואם. די מלמדים/לערערנס טראַכט נישט אַז קײנער שטעלט זיך נישט אױף פֿאַר אַן עלטער און זײ פּאַפּעגײַען װאָס דער קיצור זאָגט. װײַטער די קינדער פֿרעגן נישט אַז זײ טון נישט אַזױ װײַל זײ האָבן מורא װיאַזױ דער קלאַס װעט רעאַגירן. דערציִילט מיר אַ חבר אַז אײן שײנעם טאָג קומט ער אַהײם און זײַן זין האַלט זיך אין אײן אױפֿשטעלן װען ער קומט אַרײַן און אַרױס. נעבעך, דאָס קינד מײנט עס ערנסט און דער טאַטע זעט דערין אַ משוגעת װאָס רעגט אים אױף. די מחנכים אונזערע דערשרעקן זיך אָבער נישט דערפֿון, זײ לערנען װײַטער אױס די הלכות פֿון באָרן די אױרן װײַל זאת התורה לא תהא מוחלפֿת. זאָל דאָס זײַן אַ גירא בעינא דשטנא און עוכרי ישראל װי איך און מײַן גלײַכן זאָלן צופּיקעװעט װערן ונאמר אמן.
****************************
ערב שבת בין איך מיר געגאַנגן אָפּשערן איז געזעסן אין דער רײַע נאָך הײמישע ייִדן, יראי ה' כאָטש עטװאָס קילער װי דער אידיאַל װײַל װען נישט װאָלטן זײ זיך געשערט אינעם פֿאָרשטיב פֿון מקווה און אָנגעזאָגט דעם שערער אָפּצוהיטן זײערע צלם-אלקים. בײַם באַרבירער האָט געשפּילט דער ראַדיאָ און אַרײַן קומט צו גײן דעם בן-ארבעים-לבינהניק מיט װעם מיר האָבן זיך שױן באַקענטיקט. ער זיצט און װאַרט און קלערט אַװדאי אַז װיבאַלד ער האָט נישט בײַ זיך נישט אַ תהילים און נישט אַ דף-היומי גמרא װיאַזױ מען קען אױפֿטון פֿאַר ייִדישקײט און נישט פֿאַרברענגן די מינוטן. מיטאַמאָל בעט ער דעם באַרבירער ער זאָל אַראָפּדרײַען דעם ראַדיאָ װײַל ס'שטערט אים. דער בעל-הבית פֿונעם געשעפֿט איז נישט געװען דאָרט. ער װאָלט זיך אַן עצה-געגעבן און מיט אַ שטעך-װערטל יענעם געשטעלט אױפֿן פּלאַץ. ער האָט ליב זיך צו װערטלן מיט די ייִדישע קליענטן איבער שפּאָרן אַ צענט און אַ דאָלער און די ייִדישע קליענטן שטעכן אים צוריק אַז ער מאַכט אַ פֿאַרמעגן אױף ערב שבועות און יעדער איז צופֿרידן. אין געשעפֿט איז אָבער געװען אַן נײַע אײַנגעשטעלטע װאָס װײסט נאָך נישט װיאַזױ צו באַהאַנדלן אחינו בני ישראל. ער װערט נתפּעל פֿאַר זײערע באַלעבאַטעװעכץ װען זײ מײנען אַז פֿון אונזערע מוצאי ספֿירה און ערב נײַן טעג װערט ער אַ כּשרער עבד כּנעני װאָס אױף אים צו באַפֿרײַען איז מען עובר אַן עשה אױסער אַז מען דאַרף אים פֿאַר אַ צענטער.
שמײכעלט נעבעך דער אײַנגעשטעלטע 'װאָס איז, ס'שטערט דיך?' נעבעך ער האָט געװוּסט אַז ער מעג זײַן אױף זײַן שטעלע אָבער קײן שוץ װעט ער דאָ נישט האָבן װײַל די אַנדרע זענען אַלע געװען בני ברית, אני הקטן בתוכם און ער איז געװען אײן װאָלף אַרומגענומן מיט זיבעציק שעפֿעלעך. האָט ער עס געמיזט אַראָפּדרײען.
דער ליד װאָס האָט דעמאָלסט געשפּילט איז געװען פּינק פֿלױדס מיר דאַרפֿן נישט קײן ערציאונג/מיר דאַרפֿן נישט קײן געדאַנק קאָנטראָל/קײן פֿאַרביסענע סאַרקאַזם אין די כּתות/מלמדים לאָט די קינדער געמאַך...
************************************
שבת אינדערפֿרי בין איך געװען אױף אַן אױפֿריף. דער זיבן-שיכט (7-layer בלע"ז) איז געװען פֿון אַ טאָרט טײג און נישט פֿון אַ האַרטער בלעטער טײג. מײַן שװיגער זאָגט אַז מען קען עס אַזױ אױך מאַכן אָבער איך טענה אַז מלכות שבמלכות איז עס נישט. אַז די פֿיש-באַלן זענען אַלע געװען שיטער פֿון אינערװײניק האָט אַפֿילו מײַן דן-לכּף-זכותדיקע שװיגער נישט געקענט פֿאַרענטפֿערן.
בײַם סעודה האָט מען גערעדט װעגן עפּעס אַ סוחר אַ שװערער ייִנג. האָט מײַן שװיגער געזאָגט אַז זי פֿאַרשטײט נישט פֿאַרװאָס מענטשן װערן אַזעלכע שקרנים בײַ געלט און בײַ שידוכים.


text:
יהושע ראזנבערגער
רבי יהושע ראזנבערגער איז א חבר הבד"צ פון די עדה החרדית, און רב פון קרית הרמ"א אין בית שמש, ער איז גאר א שטארקער קנאי.
אינהאַלט
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי יהושע איז אן איידעם ביים ספינקער רבי פון ירושלים, רבי יוסף מאיר כהנא. זיין זון רבי יצחק דינט אלס רב פון דער לי-גארדענס געגנט נעבן וויליאמסבורג, און איז פארהייראטעט צו מרת רחל אסתר, טאכטער פון רבי זלמן לייב טייטלבוים, איינער פון די צוויי סאטמארער רבי'ס. זיין איידעם איז רבי אשר ישעיה ראזנבוים, נאדווארנער רבי אין ביתר עילית.


text:
ווייַטער וואָך, צוזאמען די שטאָטיש ברעג פון געראָסקיפּאָו, די קאַנסטראַקשאַן פון דרייַ עסטאַבלישמאַנץ וועט אַנפאָולד. וועגן דעם קסנומקס פעברואַר, בירגער - מייַסטער פון דער געגנט Michalis Pavlidis.
דער קאָנטראַקטאָר וואס ווינס די טענדער וועט זיין מודיע אין די ווייַטער ביסל טעג. די אַרבעט פון די פירמע וועט אַרייַננעמען די קאַנסטראַקשאַן פון דרייַ ברעג באַרס, יעדער פון וואָס וועט סומע צו קסנומקס סק. עם אין דער זעלביקער צייַט קסנומקס סק. ב אין יעדער צימער וועט זיין געגעבן אונטער די רעכט ינפראַסטראַקטשער פֿאַר די ברעג וויזאַטערז: טוילאַץ, לאַקער רומז און שאַוערז.
דער ערשטער פון די נייַ אינסטיטוציעס וועט דערשייַנען אין דער געגנט פון דעם ברעג, באקאנט ווי ריקקאָס, די רגע - אין אַ ווייַטקייט פון קסנומקס ב פון אים, די דריט - אנדערן קסנומקס מעטער ווייַטער צוזאמען די ברעג.
אין דער נאָענט צוקונפט, אַ צווייטע טענדער וועט זיין מודיע מיט דער ציל פון קאַנקלודינג קאַנטראַקץ מיט דרייַ קאָמפּאַניעס גרייט צו ינסטרומענט ברעג באַר פראיעקטן. די רעזולטאַטן פון די טענדערז וועט זיין באקאנט דורך יוני קסנומקס.


text:
קרב מגע
קרב מגע אדער האנט-צו-האנט קאמף איז אַן אופֿן פון קאמפקונסט וואָס מיטל פייטינג סיסטעם אַז סימיאַלייץ סיטואַציעס וואָס קענען פּאַסירן אין דער גאס (ווען אַ מענטש איז קעגן דורך עלעמענטן וואס ווילן צו שאַטן אים אָדער טרעטאַנינג אים און בייטן "זיראַ"). דער אופֿן איז געווען אנטוויקלט פֿאַר מיליטערישע צוועקן און געוויינט פֿאַר זיך-פאַרטיידיקונג. עס איז געווען אנגענומען ערשט דורך צה"ל און איז איצט וועלט באַרימט און האט שוין אנגענומען דורך די מיליטער אין אנדערע לענדער.
די רוץ פון דעם אופֿן האט איניציאירט ימי ליכטנפעלד מומחה און מייַסטער פון ראַנגלעריי און באָקס. ליכטנפעלד, וואס האט געוואוינט אין טשעכאסלאוואקיי אין די 1930ער יארן, איז געווען דער הויפּט באאיינפלוסט דורך זייַן פאטער, וואס איז געווען אַ עלטער דעטעקטיווע און זיך-פאַרטיידיקונג ינסטראַקטער פּאָליצייַ קראַפט. מייַן מוטער ערשטער געלערנט פייטינג טעקניקס אָן וועפּאַנז פון בראַטיסלאַוואַ אַוטלוק ייִדיש גרופּעס צו באַשיצן די ייִדיש קהל פון אנפאלן דורך היגע טאַגז פאַשאַסט. שפּעטער אין לעבן מיין מוטער געדינט אין דער בריטישער אַרמיי עס מוזן האָבן געלערנט די בייַאָנעטעד ביקס פייטינג טעכניקן און אנדערע טעקניקס פון פייטינג אָן וועפּאַנז וואָס זענען פּראָסט דאָרט.
ווען עס ליכטנפעלד יישווו (פאַר - שטאַט ישראל), האט ער אנגעהויבן לערנען די דאָקטערין פאַרטיידיקונג אָן וואפן וואָס איז געווען באקאנט דעמאָלט ווי "קאַפּאַפּ" - האַנט צו האַנט קאַמבאַט און איז געווען באזירט בפֿרט אויף שטעקן פייטינג, באָקסינג, מערב און ג'עאָג'יצאָ. לויטן פאַרלייגן פון ישראל און די פאַרלייגן פון די ידף, ימי באשטימט ראָלע היים פיטנעסס גייד ידף. מיט די דורכפאָר פון צייַט, מיין מוטער באמערקט אַז עס זענען מענטשן און פרויען וואס זענען ניט געקענט צו דורכפירן עטלעכע פייטינג טעקניקס אָן וועפּאַנז זענען געניצט אין דעם צייַט און געהאלטן זייַן טייל אָדער הטאַימן פיייקייַט פון די דורכשניטלעך זעלנער ידף. פאלגנדע די קאַנסאַלאַדיישאַן פון די ידף זשארגאן פון די נוצן פון דעם טערמין "קאַמבאַט" צו באַשרייַבן ניט אַרמד פייטינג פעלד און אַזוי פּושט דער באַגריף קאַפּאַפּ צו די בלעטער פון געשיכטע.
אויף זייַן ריטייערמאַנט פון דער אַרמיי געעפנט כאָרערז פון קאַמבאַט אינסטיטוט "בירגערס" ווו דער סעלז פון די קונסט באדערפענישן פון די ציוויל באַפעלקערונג. אין ערשטער, מיין מוטער געגרינדעט די פייטינג סיסטעם האנט-צו-האנט קאמף אויף פאַרשידענע טעקניקס פון דזשו דזשיצו און מערב באָקסינג, צוזאמען מיט אנדערע עלעמענטן פון ראַנגלעריי און קאַפּאַפּ. מיט דעם וווּקס פון דער ערשטער דור פון טרייניז וואס זענען באַוווסט זענען: אלי אַוויקזאַר, חיים זוט, ראַפי אַלגריסי אָסקאַר קליין און סטודענטן, אנגעהויבן די נוסח באזירט אויף דער אָריגינעל טעקניקס דעוועלאָפּעד אויס פון אַ דאַרפֿן צו אַדרעס הייַנטצייַטיק טרעץ אויף דער גאַס און אין די פעלד. ימי דעוועלאָפּעד דעם אופֿן באזירט אויף די פאלגענדע אַפּעריישאַנאַל פּרינציפּן: "איך האט נישט באַקומען שאַטן", "גיי דיין אַבילאַטיז אָבער אַקט רעכט", "ניצן וויסן דארף", "די סימפּלאַסט וועג אַז די שאָרטיסט און פאַסטאַסט." האנט-צו-האנט קאמף איז אַ פֿרייַ קאַמף אַלע טייפּס פון פּאַנטשיז, קיקס, טשאָוקינג און פאַרשידן אַבאָרשאַן איז מעגלעך און נוטראַלייזינג די קעגנער 'ס ציל אין די שאָרטיסט צייַט, אין סדר צו סימולירן ווי פיל ווי מעגלעך אַ סיטואַציע וואָס קענען פּאַסירן ב "רהאָוו." ניט ענלעך מאַרשאַל קונסט פאַרמעסט (אָדער ווי אנדערן, זייער פייטינג ארענע), וואָס אָפֿט האָבן באגרענעצט דעם שעדיקן צו אַ קעגנער אין די גרוין, פּנים און האַלדז, האנט-צו-האנט קאמף, ווייַל פון זייַן ציל, איז ניט אונטערטעניק צו די ריסטריקשאַנז און דעריבער נישט קעראַקטערייזד קאַמפּאַטישאַנז אָדער פאַרטרעטונג אָלימפּיק (מאַקינג קאַמפּאַטישאַן האנט-צו-האנט קאמף אָן די ריסטריקשאַנז מייַ גרונט ערנסט ינדזשעריז און אַפֿילו טויט צווישן קעגנערס).
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- האגודה הישראלית לקרב מגע
- דקלה שניידר, חותרים למגע, באתר צה"ל, 6.9.09
- קמ"י-קרב מגן ישראלי, שיטה שפותחה מקרב מגע
- קרב מגע מלא
- מדריך באינטרנט לקרב מגע
- מאסטר קרב מגע זאב כהן - מכון אימפקט


text:
פארשונג
פאָרשונג איז די מענטשליכע אקטיוויטעט באזירט אויף דער אינטעלעקטועלער אינוועסטיגאציע. צו אויסטרעפן פארטייטשען און איבערארבעטן מענטשליכע דעת אויף פארשידענע אספעקטן פון דער וועלט.
וויסנשאפטלעכע פארשונג באשטייט פון דער אפליקאציע פון וויסנשאפטלעכע מעטאדן באזירט אויף וויסנשאפט, די פארשונג שטעלט דערנאך צו וויסנשאפטלעכער אינפארמאציע און טעאריעס פאר דער הסברה פון נאטור און אייגענטום פון מענטשן פון דעם גאנצן אוניווערס.
עס ווערט געפאנדעט פון פובליק אדער וואולטעטיגע צדקה קרנות, אריינגערעכענט אסאך קאמפאניס.
דער טערמין פאָרשונג איז אויך באניצט אויסצומאלן א קאלעקציע פון אינפארמאציע איבער איין קאלעקטיוון סוביעקט.


text:
די קייט פון מסורה
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2223
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
די קייט פון מסורה
איך נעם נישט קיין אחריות אויף די דקדוק הלשון און סגנון הדיבורים, אבער די רעיון איז גאר א שטארקע
די קייט פון מסורה
פון מצרים זענען ארויסגעקומען 600,000 אידן
זיי זענען געווען גאר צופרידן
אבער פיל זענען דארט געשטארבן ליידער
ווייל זיי האבן נישט אנגעטוען צניעות'דיגע קליידער
5 מענער זענען געזעצן ביי א טיש אין שוהל
אבער נאר 1 גליקליכע האט דערגרייכט דעם ציהל
4 פון די 5 האבן נישט זוכה געווען
צו דערלעבן די מכות אדער קריעת ים סוף זעהן
שטעל זיך פאר
אז דו פרעגסט דיין זיידע וואס האט געלעבט צוריק מיט פיל יאר
ביסטו געווען פון דיין טיש די גליקליכע
אדער ח"ו פון די 4 נעבעכדיגע
זיכער ווילסטו דיין זיידע זאל ענפערן דיר
אז ער איז נישט געווען פון די 4
זיך האלטן אידיש האט ער געקענט
דערפאר איז ער ארויס פון די מצרי'שע הענט
יעצט טראכט פון דיין שפעטערדיגע לעבן
ווען דיין אייניקל וועט דיר פרעגן
זיידי ביסטו געווען מיט די אינטערנעט פארבינדען?
אדער א זאך וואס איז נישט געווען אויסגעהאלטן האסטו אנגעצינדן?
האסטו זיך איינגערעדט אז דו דארפסט עס פאר וויכטיגע ענינים?
אדער ביסטו געווען פון די ערליכע און געפאלגט די רבנים?
זיכער ווילסטו זיין שטאלץ אסאך
אז דו האסט קיינמאל נישט אנגערירט קיין אומריינע זאך
דו וועסט איהם נאכדעם ערקלערן
אז עס איז געווען א נסיון א שווערן
און דורכגעפאלן זענען פיל אידן
ווייל זיי האבן געמיינט אז מיט די טריפה'נע כלים איז מען צופרידן
דערפאר ווען דו ווילסט עפעס טוען
טראכט אויב עס וועט די קייט פון מסורה ווייטער ציען
אדער עס וועט פונקט פארקערט געשעהן
און דו וועסט ח"ו די גאולה נישט קענען זעהן
ווען די יצה"ר רעדט דיר שלעכטס איין
טראכט פון דיינע אייניקלעך וואס מיט זיי וועט זיין
וועלן זיי זיך שטאלץ האלטן מיט זייער מסורה
אדער ח"ו טראכטן אז זייערע זיידעס האבן זיך נישט געפירט על פי תורה?
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4392
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2502
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 09, 2015 5:47 pm
- לאקאציע: אינעם אויבערשטענס הענט
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט


text:
ברוקלין – א טונקל-הויטיגער פארשוין אין ברוקלין, האט שטאלצערהייט פובליצירט א ווידעא וויאזוי ער טשעפעט און איזדעקעוועט זיך אויף א קליין אידיש יונגל. אין דער רעקארדירונג זעט מען וויאזוי דער פארשוין, מיט'ן נאמען קאי דזשעימס, שפאצירט אויף דער גאס אין וויליאמסבורג, און ער טרעפט אן א קליין דריי–יעריג יונגל, פריש געשוירן מיט בא'חנ'טע פיאות, און דזשעימס רעקארדירט וויאזוי ער נעמט זיך שרייען אויפ'ן קינד אז ער זעט אויס שרעקליך מאדנע. ער רעדט צום קינד גאר ווילד און געמיין, שרייענדיג אז עס מוז זיין אז זיינע עלטערן האבן אים פיינט, ווייל זיי הייסן אים טראגן פיאות, א קאפל, און א חסידי'שן לבוש. דורכאויס דער גאנצער צייט פון דער רעקארדירונג, זעט מען דאס קליינע קינד שטיין הילפסלאז און דערשראקן, כמעט ביז טרערן. נאכ'ן ווערן פארדאמט איבער דער ווידעא, האט דזשעימס זיך אנטשולדיגט און עס פארמעקט.
זעהט ווידיא ווי ער שרייט אויפן קינד, און שפעטער די אנטשולדיגונג


text:
ארץ ישראל ווידעא טעראר ירושלים פאלעסטיניע פון דער יוד אידיש אינגל אין שפיטאל נאך שטיינער אטאקע [ווידיא]
ירושלים – א צוועלף יעריג יונגל איז אין שפיטאל אין ירושלים מיט ערנסטע קאפ וואונדן, נאכדעם וואס ער איז פארוואונדעט געווארן פון א געצילטער שטיין אטאקע דורך א פאלעסטינער טעראריסט. די שטיין אטאקע האט פאסירט אין חברון שבת נאכמיטאג, וואו א גרופע אידישע יונגלעך האבן זיך געשפילט נעבן א ברין, ווען אן אראבער האט דורכשפאצירט און זעענדיג די יונגלעך, האט ער אראפגעשאסן א שטיין העכער זיי. דער שטיין האט געלאנדעט אויפן קאפ פון איינעם פון די קינדער, וועלכער איז אריינגעפאלן אינעם ברין, אבער מ'האט אים באוויזן שנעל ארויסצושלעפן פון דארטן און אפגעפירט צום הדסה עין כרם שפיטאל אין ירושלים, וואו ער האט באקומען סטיטשעס און וועט אריבערגיין עטליכע טעסטס צוליב שווערע אינערליכע קאפ ווייטאג וואס ער שפירט. די ווידעא פונעם אינצידענט, וואו מ'זעט קלאר וויאזוי דער אראבער שיסט אראפ דעם שטיין, איז פובליצירט געווארן, מיט דער האפענונג צו כאפן דעם שולדיגן טעראריסט.
ווי איז דאס געשעהן?
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
אמעריקע וועטער פון דער יוד צונאמי קאליפארניע שוואך צוגעגרייט צו צונאמי געפאר
קאליפארניע — א פרישער באריכט ווארנט, אז דער ראיאן אין די פאראייניגטע שטאטן, וועלכע איז דאס מערסטע אויסגעשטעלט צו ווערן באטראפן פון ערנסטע צונאמיס, איז גאר שוואך צוגעגרייט וויאזוי עס צו באהאנדלען. די ווארענונג קומט נאכדעם וואס אן ערדציטערניש האט די וואך פאסירט נעבן אלאסקע, ביי א שטארקייט פון 7.9 אויפן ריכטערוואג, און דאס האט געברענגט א צונאמי ווארענונג פאר עטליכע שטונדן. די סטעיטס וואס שטייען אויס א צונאמי געפאר יעדעס מאל וואס ס'זענען דא ערדציטערנישן, זענען ארעגאן, אלאסקע, וואשינגטאן סטעיט, טיילן קאליפארניע, טיילן ווייאמינג און נאך, און עקספערטן זאגן אז רוב איינוואוינער אין די געגנטער וואו צונאמיס קענען פאסירן, ווייסן ניטאמאל אז זיי לעבן אין אזא געפארפולע זאנע, און אין אנדערע געגנטער, וואו מען ווייסט יא, זענען אי נישטא קיין געהעריגע פראצעדורן וויאזוי צו עוואקואירן, און אי די אינפראסטרוקטור ווערט נישט געבויעט גענוג שטארק צו קענען דורכמאכן צונאמי כוואליעס.
ווי איז דאס געשעהן? זעה California, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)