text:
בוך: דער אייביגער פאלק
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
-
- שר מאה
- תגובות: 181
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 11, 2012 6:31 am
- לאקאציע: נישט ביי זיך
בוך: דער אייביגער פאלק
ווי אויך באקומט מען א חביבות צו תורה און אידישקייט ווען מען זעהט די געוואלדיגע מסירת נפש וואס די גרויסע ריזן די ראשונים און גאונים האבן געהאט צו לערנען און איבערגעבן די תורה אין די שווערסטע אומשטענדן אונטער די טונקעלע יארן פון מיטלאלטער, קרייצצוגן, גזירת נ"ח, רינדפלייש, איך בין אייביג געוועהן אינטרעסירט אין די ידיעות און איך האב געזעהן עס איז יעצט ארויסגעקומען א בוך וואס באשרייבט דאס אלעס מיט זייער א שיינע שפראך און אינטרעסאנט צו ליינען עס הייסט "דער אייביגער פאלק" איך בין געווארן זייער אימפרעסט דערפון און עס קען זיין עס איז דא נאך וועלכע וועלן קענען דערפון הנאה האבן.
-
- שר האלף
- תגובות: 1162
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 30, 2012 2:31 am
במחילת כבוד המו"ל בעט איך אנצונעמען איין קריטיק נאר, דאס וואס ער נוצט אידישע דאטומס אין נומערן ( לדוגמא רש"י איז געבוירן 4800 אנשטאט ד"א ת"ת) האט מיר שרעקליך צומישט. זייענדיג צוגעוואוינט דרייסיג יאר צו ליינען אין יעדע אידישע ספר די היסטארישע דאטומס אין אותיות א"ב, איך האב נישט געקענט זיך קאנצעטרירן אויף די יארן און געמוזט באשליסן מעלים עין צו זיין.
דער ביכל איז ווערט יעדע דאלער און זייער וויכטיג פאר קינדער בפרט
- fiena nieas
- שר האלפיים
- תגובות: 2105
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 23, 2011 8:56 am
עם הארץ האט געשריבן:עס איז גאר ווינדערליך און אינטרעסאנט ווען מען פארטיפט זיך אביסל אין אונזער רייכע היסטאריע און מען הייבט אן צו זעהן אז אידישע היסטאריע איז נישט א זאך וואס איז געוועהן א מאל, נאר עס איז אוממעגליך צו פארשטיין א גמרא מיט די נושאי כלים און ארויסהאבן די גאנצע פיקטשער אן דעם וואס מען זאל האבן א באקאנטשאפט אין היסטאריע, צו וויסן אז א משנה ברורה קען נישט שרייבן אנדערש ווי א רי"ף און א תרומת הדשן קען זיך נישט קריגן מיט א רמב"ם, וכדו' דארף מען וויסן די השתלשלות הדורות פון די ראשונים, בעלי התוספות, פוסקים וכדו'.
ווי אויך באקומט מען א חביבות צו תורה און אידישקייט ווען מען זעהט די געוואלדיגע מסירת נפש וואס די גרויסע ריזן די ראשונים און גאונים האבן געהאט צו לערנען און איבערגעבן די תורה אין די שווערסטע אומשטענדן אונטער די טונקעלע יארן פון מיטלאלטער, קרייצצוגן, גזירת נ"ח, רינדפלייש, איך בין אייביג געוועהן אינטרעסירט אין די ידיעות און איך האב געזעהן עס איז יעצט ארויסגעקומען א בוך וואס באשרייבט דאס אלעס מיט זייער א שיינע שפראך און אינטרעסאנט צו ליינען עס הייסט "דער אייביגער פאלק" איך בין געווארן זייער אימפרעסט דערפון און עס קען זיין עס איז דא נאך וועלכע וועלן קענען דערפון הנאה האבן.
נו ביסט כאטשיג געווארן אויס "עם הארץ" דערפון?
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3345
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג דעצמבער 16, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים געפילטערטן קאמפיוטער
- גרויזאמער
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3584
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 06, 2006 4:03 pm
- לאקאציע: אויף די באלעמער שטיגן
עס איז באמת בעטעמט און געשמאק צום ליינען, און איך רעקאמענדיר עס שטארק פאר חובבי היסטאריע.
אבער איך מוז שרייבן קריטיק אויך, עס שמעקט שטארק "טרענסטלעטיש" (איבערגעטייטשט צו איבערגעשריבן) פון ערגעץ אנדערש. עס זענען דא דארט פילע זאכן וועלכע ווערן דערמאנט דארט אינמיטן כאילו איך דארף שוין האבן געוואוסט דערפון פארדעם.
א קליינע ביישפיל ווי ער רעדט פון תקופת הגאונים ווי אינמיטן ווערט דרך אגב אריינגעברענגט די פערסישע אימפעריע וועלכע האט זיך געשלאגן מיט די דערנעבנדיגע .... אימפעריע (די מערב זייט אפגעטיילטע פון די רוימישע אימפעריע - איך געדענק נישט די ווארט). בעת ער צולייגט אזוי גוט די צוויי רוימישע אפגעטיילטע מיט שיינע הקדמות, וויאזוי שרייבט ער גארנישט פון די פערסישע אימפעריע בעפאר? ווער זענען זיי? וואס איז זייער היסטאריע?
דאס איז נאר א קליינע ביישפיל. אינמיטן די ספר דערמאנט ער כמה פעמים אזוי דרך אגב זאכן וואס איך האב נישט קיין מושג וואס זיי זענען - און עס איז א שטארקע ספק אויב די מחבר אליינס ווייסט יא. ער מוז נישט וויסן, אבער דאס איז א קרענק פון פילע שרייבער היינט, און עס רעגט אויף די ליינער, מען דערמאנט זאכן "דארט איז דאך געווען די באקאנטע בלא בלא" - דער "דאך" קען אראפגיין, און אויב דו שרייבסט וועגן דעם ענין, זיי מוחל זיי מסביר וואס עס מיינט. אז דו ווייסט נישט דערמאן עס בכלל נישט. דו ווייסט גאנץ גוט אז דער ספר צו באשרייבונג איז געאייגנט מסביר צו זיין פאר מענטשן וואס ווייסן גארנישט, און דו מאכסט שפירן דעם ליינער ווי א גרויסע נער, ווייל עס מאכט אויסזעהן כאילו דאס דארף ער שוין לאנג צו וויסן פון כיתה גימל.
זעה נאך א ענליכע פאל דא
viewtopic.php?p=427665#p427665
נאך א זאך, איך רעקאמענדיר שטארק עס צו ליינען באגלייט מיט א היינטיגע מאפע פון אייראפע-אזיע, א זאך וואס דער מחבר וואלט געמעגט צושטעלן.
אבער דאס איז אלעס נאר "קאנסטראקטיוו קריטיסיזם", ווייל דער ספר איז ווערד א געוואלדיגע באגריסונג.
קרעמער | צום זאך | צייטליך | גרויזאמער | וויכטיג מאכער | אויפריכטיג | מאשקע | bloomberg4mayor | arender
לחץ כאן למסור תודה על תגובה זו | דווח על תוכן פגעוני
בשנת 1298 למספרם יצא אציל בשם רינדפלייש למסע השמדה נגד היהודים ביחד עם גלי פורעים, רצח 20,000 יהודים והשמיד 146 קהילות, בפרעות שנודעו בשם פרעות רינדפליישאויפריכטיג האט געשריבן: , רינדפלייש
מה זה?
אוצר הגדולים ערך רבינו תמרובספרי הפיוטים נמצא ממנו קינה
על הגזירות באשכנז שנת נ"ח שנקראים
גזירות רינדפלייש ונחרבו אז הרבה קהלות
הקינה מתחיל אספרה ואילילה ופו' וחתום
תמר חזק.
י
-
- שר חמישים
- תגובות: 58
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 03, 2012 4:46 pm
- לאקאציע: ביים איי וועלט קומזיץ
פאמיליעמירעלס האט געשריבן:זייער שיין רייך און באלערנד
במחילת כבוד המו"ל בעט איך אנצונעמען איין קריטיק נאר, דאס וואס ער נוצט אידישע דאטומס אין נומערן ( לדוגמא רש"י איז געבוירן 4800 אנשטאט ד"א ת"ת) האט מיר שרעקליך צומישט. זייענדיג צוגעוואוינט דרייסיג יאר צו ליינען אין יעדע אידישע ספר די היסטארישע דאטומס אין אותיות א"ב, איך האב נישט געקענט זיך קאנצעטרירן אויף די יארן און געמוזט באשליסן מעלים עין צו זיין.
דער ביכל איז ווערט יעדע דאלער און זייער וויכטיג פאר קינדער בפרט
איך האב געקויפט דעם ספר און שטארק הנאה געהאט דערפון עס איז ווערט געוועהן יעדע פיאסטער...
דאס וואס "פאמיליעמירעלס" זאגט אז ער איז געווארן צומישט פון די יארן ווייל עס לויפט אין נאמבערס איז אדרבא ס'איז א סאך גרינגער פאר מיר צו פארשטיין די יארן ווען עס שטייט 4884 ווי איידער ד'תתפד ווען איך מוז קאלקעלעיטן די אפטייטש פון די אלף בית צו וויסן וועלכע יאר עס איז געוועהן בפרט אויב איך וויל עס ציזאמענשטעלן מיט די גוישע היסטאריע און איך מאך די פאראלעל פון די דיסטאנץ צווישן די אידישע און גוישע נאמבערס און דערנאך פארט עס א מחי'. סוי לויט מיר אדרבא ס'איז א גרויסע בענעפיט!
-
- שר חמישים
- תגובות: 58
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 03, 2012 4:46 pm
- לאקאציע: ביים איי וועלט קומזיץ
גרויזאמער האט געשריבן:איך האב מיך איינגעהאנדלט דעם ספר און זיך פארטיפט דערין, איך האלט אצינד ביי די קאפיטל פון ארבעה שבויים.
עס איז באמת בעטעמט און געשמאק צום ליינען, און איך רעקאמענדיר עס שטארק פאר חובבי היסטאריע.
אבער איך מוז שרייבן קריטיק אויך, עס שמעקט שטארק "טרענסטלעטיש" (איבערגעטייטשט צו איבערגעשריבן) פון ערגעץ אנדערש. עס זענען דא דארט פילע זאכן וועלכע ווערן דערמאנט דארט אינמיטן כאילו איך דארף שוין האבן געוואוסט דערפון פארדעם.
א קליינע ביישפיל ווי ער רעדט פון תקופת הגאונים ווי אינמיטן ווערט דרך אגב אריינגעברענגט די פערסישע אימפעריע וועלכע האט זיך געשלאגן מיט די דערנעבנדיגע .... אימפעריע (די מערב זייט אפגעטיילטע פון די רוימישע אימפעריע - איך געדענק נישט די ווארט). בעת ער צולייגט אזוי גוט די צוויי רוימישע אפגעטיילטע מיט שיינע הקדמות, וויאזוי שרייבט ער גארנישט פון די פערסישע אימפעריע בעפאר? ווער זענען זיי? וואס איז זייער היסטאריע?
דאס איז נאר א קליינע ביישפיל. אינמיטן די ספר דערמאנט ער כמה פעמים אזוי דרך אגב זאכן וואס איך האב נישט קיין מושג וואס זיי זענען - און עס איז א שטארקע ספק אויב די מחבר אליינס ווייסט יא. ער מוז נישט וויסן, אבער דאס איז א קרענק פון פילע שרייבער היינט, און עס רעגט אויף די ליינער, מען דערמאנט זאכן "דארט איז דאך געווען די באקאנטע בלא בלא" - דער "דאך" קען אראפגיין, און אויב דו שרייבסט וועגן דעם ענין, זיי מוחל זיי מסביר וואס עס מיינט. אז דו ווייסט נישט דערמאן עס בכלל נישט. דו ווייסט גאנץ גוט אז דער ספר צו באשרייבונג איז געאייגנט מסביר צו זיין פאר מענטשן וואס ווייסן גארנישט, און דו מאכסט שפירן דעם ליינער ווי א גרויסע נער, ווייל עס מאכט אויסזעהן כאילו דאס דארף ער שוין לאנג צו וויסן פון כיתה גימל.
אבער דאס איז אלעס נאר "קאנסטראקטיוו קריטיסיזם", ווייל דער ספר איז ווערד א געוואלדיגע באגריסונג.
איך האב דורכגעליינט דעם גאנצן ספר און מיט א קליינע ידיעה אין היסטאריע און איך האב ב"ה אלעס פארשטאנען און שטארק הנאה געהאט ווייל איך האב נאך נישט געזעהן אזא מסודרדיגע דזשאב אין היסטאריע, פראביר צו קוקן אין די דזשנעראל היסטאריע בוקס דו וועסט ארויסגיין מער צומישט ווי דו האסט אנגעהויבן, משא"כ די סדר אין דעם ספר דא איז ווערד אלע באגריסונגען,
בנוגע וואס דו שרייבסט עס קוקט אויס טרענסלעטעד אדרבא ברענג מיר א לשה"ק אדער ענגלישע אידישע היסטאריע בוק מיט די סדר, געשמאקע שפראך, און אייגנארטיגע סטיל...
במציאות האב איך אייביג געגליכן אידישע ידיעות און נאך נישט געטראפן כבשם הזה...
- גרויזאמער
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3584
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 06, 2006 4:03 pm
- לאקאציע: אויף די באלעמער שטיגן
זאלץ ליבהאבער האט געשריבן:
איך האב דורכגעליינט דעם גאנצן ספר און מיט א קליינע ידיעה אין היסטאריע און איך האב ב"ה אלעס פארשטאנען און שטארק הנאה געהאט ווייל איך האב נאך נישט געזעהן אזא מסודרדיגע דזשאב אין היסטאריע, פראביר צו קוקן אין די דזשנעראל היסטאריע בוקס דו וועסט ארויסגיין מער צומישט ווי דו האסט אנגעהויבן, משא"כ די סדר אין דעם ספר דא איז ווערד אלע באגריסונגען,
בנוגע וואס דו שרייבסט עס קוקט אויס טרענסלעטעד אדרבא ברענג מיר א לשה"ק אדער ענגלישע אידישע היסטאריע בוק מיט די סדר, געשמאקע שפראך, און אייגנארטיגע סטיל...
במציאות האב איך אייביג געגליכן אידישע ידיעות און נאך נישט געטראפן כבשם הזה...
איך גלייב נישט אז דו האסט אלעס פארשטאנען, לכאורה איז דאס ווארט אז איך באמערק מער די פרטים וואס ווערן נישט ארויסגעברענגט, און דו לאזט דאס אויס. (אויב איך וועל האבן צייט קען איך מיך נעמען דיר צו פרעגן שאלות וואס דו האסט געליינט דרך אגב אין די ביכל און דו וועסט בכלל נישט האבן קיין מושג פון וואס מען רעדט).
דאס וואס דו זאגסט אז עס איז נישט טרענסלעיטעד. איך גלייב אז דער מחבר האט נישט אליינס אויפגעמאכט די אלע מעשיות, און ער האט דאס אויך נישט מיטגעלעבט, ער האט עס זיכער גענומען פון אנדערע פלעצער. די שאלה איז ווי סאך ער האט עס ארומגעטוישט אז עס זאל זיין אייגנארטיג, און אויף דעם זאג איך אז פאר מיר קוקט נישט אויס ווי ער האט געטון א דבר השלם מיט דעם פרט.
איך בין אבער מסכים אז דער ביכל איז א יחיד במינה און איז ווערד דאס געלט.
קרעמער | צום זאך | צייטליך | גרויזאמער | וויכטיג מאכער | אויפריכטיג | מאשקע | bloomberg4mayor | arender
לחץ כאן למסור תודה על תגובה זו | דווח על תוכן פגעוני
- זייער נייגעריג
- שר האלף
- תגובות: 1916
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש ינואר 30, 2010 7:04 pm
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 316
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג ינואר 07, 2010 12:54 pm
- derech eretz
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4109
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 04, 2011 3:13 pm
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6170
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 28, 2009 8:23 pm
- לאקאציע: ביים נעקסטן שטאפל
derech eretz האט געשריבן:בילד פון דעקל אויב איינער האט ביטע
דא
viewtopic.php?f=54&t=9404&start=25
- על דא ועל הא
- שר מאה
- תגובות: 182
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג פאברואר 05, 2012 12:28 pm
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14185
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
- פעדער
- שר האלף
- תגובות: 1373
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 02, 2011 4:23 am
- לאקאציע: אין די הויזן!
- פארבינד זיך:
איך האב דעם בוך געלייענט און עס אז בלי שום ספק א הערליכע וואונדערליכע מייסטער ווערק.
ווי אויך הער איך צוריק אסאך פידבעק דערוועגן. און יעדער איז אנטציקט דערפון.
- למעלה משבעים
- שר תשעת אלפים
- תגובות: 9622
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 02, 2008 10:17 pm
- לאקאציע: ערגעץ פארבלאנדזשעט אויף די גראדע וואסערן
פאר אינטרעסאנטקייט האב איך יעצט געקוקט אין דעם בוך צו זען וואס ער שרייבט ווען ס'האט זיך געענדיגט די תקופת הראשונים, זע איך לייגט אריין צווישן די תקופת הראשונים און תקופת האחרונים, א תקופת הפוסקים [און די תרומת הדשן איז אין יענעם תקופה].
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14185
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
-
- שר האלף
- תגובות: 1162
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 30, 2012 2:31 am
עס וואלט אינטערסאנט געווען צו הערן פון די ליסטע קארעגירער, וואס איז די רעקארד? וועלכע ספר/בוך איז דאס לענגסטע געווען אויף די ליסטע
- יואב בן צרויה
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3261
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 24, 2014 9:11 pm
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2488
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
יואב בן צרויה האט געשריבן:עמיצער ווייסט צו מען קען נאך קריגן די ספר? און די ערשטע "די היסטאריע פון כלל ישראל"?
בתודה מראש
די מיינסט אפשר דאס?
היסטאריע פון כלל ישראל נאכן חורבן
אויב יא, ווערט עס דיסטריביוט דורך יופי 718-694-9040 yofi@yeshivanet.com און עס איז דא צובאקומען אין די געשעפטען.
די אנדרע ספר מיין איך אז ס'איז נישט אוועליבעל היינט.
צוריק צו “ועל פליטת בית סופריהם”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 3 געסט


c: text/html

text:
ייד
ייד (אויך איד אדער יוד); ביי א פרוי יידענע (אויך אידענע אדער יודענע), איז א מענטש וואס געהערט צום יידישן פאָלק.
אינהאַלט
- 1 דאס יידישע פאלק
- 2 היסטאריע פון יידישן פאלק
- 3 יידן אין גלות
- 4 יידישע אמונה אין רעליגיע
- 5 אויבערנאטירליכע קראפט
- 6 נאמען איד
- 7 באפעלקערונג
- 8 עטנישע צוטיילונגען
- 9 שטרעמונגען
- 10 יידישע שפראכן
- 11 זעט אויך
- 12 רעפערענצן
דאס יידישע פאלק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
יידן זענען מענטשן וואָס ווערן אַריין געבוירן אין דעם קליינעם אבער גאר וויכטיגן אידישן פאָלק, אָדער זענען זיך מגייר, אָנצונמען דעם אידישן גלויבן, און זענען אויטאַמאַטיש קנעכט וואָס זענען אויסדערוועלט ביים באַשעפער פון דער וועלט אלס זיין הייליג פאלק אידן, און זענען פאַרפליכטעט מיט תורה און אירע תרי"ג מצוות.
איבער 165 מאל ווערט אין דער תורה דערמאנט אז גאט איז דער גאט פון אידן - אין צוגאב צו פילע מאל וואס ער ווערט דערמאנט אלס דער גאט פון יעקב, אדער די גאט פון דיינע עלעטערן.
הֵן לַי-הוָה אֱלֹהֶיךָ, הַשָּׁמַיִם וּשְׁמֵי הַשָּׁמָיִם, הָאָרֶץ, וְכָל-אֲשֶׁר-בָּהּ. רַק בַּאֲבֹתֶיךָ חָשַׁק יְ-הוָה, לְאַהֲבָה אוֹתָם; וַיִּבְחַר בְּזַרְעָם אַחֲרֵיהֶם, בָּכֶם מִכָּל-הָעַמִּים--כַּיּוֹם הַזֶּה (דברים י')
לויט די פסוקים ערקלערט גאט, אז פון צווישן אלע גרויסע אנטוויקלונגען פון באשעפעניש, זענען אונזער עלטערן דאס מערסטע באליבט, און זייערע קינדער נאך זיי פאר שטענדיק.
לויטן רמב"ם איז דער ענד-ציל פונעם אייבערשטן אז אלע מענטשן זאלן גלייבן אין וויסן פון אים, אין האט אויסגעוועלט דאס אידישע פאלק פאר דעם ציל.
איינע פון די צילן, סיבות, און מיסיעס פון דעם איד: איז צו לויבן גאט, און מען זאגט א פשעט'ל אז דערפאר הייסט ער "איד" פון לשון אודה און הודיה, זיי לויבן און דאנקן גאט מיט זייער מויל, פירונג, און טואונגען. ווי דער נביא ערקלערט: עַם-זוּ יָצַרְתִּי לִי, תְּהִלָּתִי יְסַפֵּרוּ ישעיהו מ"ג
היסטאריע פון יידישן פאלק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – היסטאריע פון די יידן
די היסטאריע פון אידישן פאלק ציט זיך שוין פאר איבער דריי און האלב טויזנט יאר, עס איז איינע פון די עלסטע פעלקער וואס עקזיסטירט נאך ביז היינט. איר גרינדונג און היסטאריע איז ברייט באשריבן אין תנ"ך און אין מדרשים. אין קורצן איז עס ווי פאלגנד.
די אבות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די גרינדער פון אידישן פאלק זענען די דריי אבות, אברהם, יצחק און יעקב, זיי ווערן באטראכט אלס די אבות און גרינדער פון אידישן פאלק. פון א געוויסן שטאנדפוקט איז אבער יעקב אבינו דער פאקטישער אנהויב פון אידישן פאלק, וויבאלד אנדערש פון אברהם און יצחק וועלכע האבן געהאט אויך אנדערע קינדער וואס זענען נישט א טייל פון אידישן פאלק, איז אבער יעקב אבינו געווען דער 'מבחר שבאבות' וויבאלד ער איז געווען 'מטתו שלימה' און אלע זיינע זין, די צוועלף שבטים, האבן צוזאמען אויפגעשטעלט דעם אידישן פאלק. דערפאר ווערט דאס אידישע פאלק אנגערופן אין תנ"ך אויף זיין נאמען, 'יעקב', און הויפטזעכליך 'ישראל', דער נאמען וואס גאט האט אים געגעבן נאכן אויפשטעלן די צוועלף שבטים, די גרינדער פון כלל ישראל. און 'ישראל' איז טאקע געבליבן דער צענטראלער און הויפט היסטארישע נאמען פון אידישן פאלק. סיי ישראל אליינס און סיי מיט פארשידענע צוגעבונגען ווי בני ישראל, עם ישראל, כלל ישראל און כנסת ישראל.
יוסף הצדיק, דער זון פון יעקב, פארנעמט אויך א פלאץ צווישן די גרינדער פון כלל ישראל. וויבאלד ער האט געגרינדעט צוויי שבטים, אפרים און מנשה, וועלכע ווערן פאררעכנט גלייך אויף גלייך מיט די אנדערע שבטים, די ברידער פון יוסף, דעריבער איז ער אין דעם הינזיכט פונקט ווי זיין פאטער יעקב. און נישט נאר כלפי די אייניקלעך פון אפרים און מנשה, נאר אפילו אן אנדערע, פון סיי וועלכע אנדערע שבט, קען זיך דערקלערן אלס אן אפשטאמיגער פון יוסף הצדיק און עס וועט נישט פאררעכנט ווערן אלס א ליגנט[1].
אנטוויקלונג אלס פאלק אין מצרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר ב'רל"ח האט זיך יעקב אבינו מיט זיין גאנצער פאמיליע אריבערגעצויגן פון כנען קיין מצרים וואו זיי האבן זיך באזעצט אינעם פראווינץ גושן. אין מצרים האט זיך די משפחה פאראייניגט נאכדעם וואס יוסף איז שוין דארט געווען זייט צוויי און צוואנציג יאר פריער און האט שוין געהאט דארט צוויי זין. צוזאמען זענען זיי דעמאלט געווען זיבעציג פערזאן. אין לויף פון די קומענדע יארן זענען זיי זיך צואוואקסן אויף גאר א שנעלע ראטע, פארפלייצנדיג דעם גאנצן געגנט פון גושן מיט שווערע טויזנטער, ביז אז ביי יציאת מצרים, זענען זיי שוין געווען גענוג גרויס אין צאל צו קענען ווערן אנגערופן א פאלק. נאכדעם וואס משה רבינו האט זיי ארויסגעפירט פון מצרים אין יאר ב'תמ"ח האבן זיי זיך געציילט אויף אריבער זעקס הונדערט טויזנט, אריינרעכנענעדיג בלויז מענער צווישן צוואנציג און זעכציג יאר אלט.
אין ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר ב'תפ"ט באלד נאך וואס זיי האבן צוזאמען מיט משה רבינו באזיגט די פעלקער אויף מזרח זייט פונעם טייך ירדן, האט זיי יהושע בן נון אריינגעפירט קיין כנען, און איבערגענומען דאס לאנד פון די זעקס פעלקער וואס זענען אויסגערעכנט אין די תורה אז זיי האבן זיך דארט געפונען. אנגעהויבן האבן זיי מיט יריחו, נאכפאלגנדיג מיט פילע אנדערע שטעט ווי זיי האבן אפגעהאלטן וואונדערליכע זיגן איינע נאך די אנדערע. ביז פערצן יאר שפעטער, אין יאר ב' תק"ג, האבן זיי שוין געהאט איינגענומען דאס מערהייט פונעם לאנד, און עס איז שוין געווען איינגעטיילט אויף צוועלף עקסטערע פראווינצן, פאר יעדן שבט זיינע אייגענע שטעט און זיין באזונדערע ווירטשאפט. צוויי און א האלב שבטים האבן זיך איינגעארדנט אויפן מזרח'דיגן זייט פונעם ירדן, און די איבעריגע ניין און האלב שבטים אויפן מערב'דיגן זייט. דאס גאנצע לאנד צוזאמען האט דאן באקומען דעם נאמען 'ארץ ישראל'.
דורכאויס די קומענדע עטליכע הונדערט יאר זענען זיי געווען געפלאגט פון פילע מלחמות מיט די ארומיגע פעלקער, ווי עמון, ארם און פלשתים. זיי האבן נישט פארמאגט קיין קעניג נאר אנשטאט זענען געווען די 'שופטים' וועלכע האבן נישט געהאט קיין פולקאמע אויטאריטעט אויפן פאלק. ביזן יאר ב'תתפ"ב ווען שמואל הנביא האט געזאלבט שאול המלך פון שבט בנימין אלס דער ערשטער קעניג איבערן גאנצן פאלק ישראל. צוויי יאר שפעטער, ב'תתפ"ד, איז דוד בן ישי, שאול'ס אן איידעם, ברייט באקאנט געווארן איבערן לאנד אלס דער צוקונפטיגער קעניג, נאכן געזאלבט ווערן דורך שמאול אויף גאט'ס באפעל. עטליכע מאנאטן דערויף איז שאול אומגעקומען אין א מלחמה מיט די פלישתים און דאן האט דוד איבערגענומען די מלוכה, צוערשט אין חברון, בלויז אויף זיין אייגן שבט יהודה, און זיבן יאר שפעטער איז ער געווארן קעניג איבערן גאנצן פאלק, אויף אלע שבטים. דעמאלט איז ער אריבער קיין 'ירושלים' וואס איז פארוואנדלט געווארן אלס דער הויפטשטאט פון ארץ ישראל.
דוד המלך האט געלעבט און איז געווען קעניג ביז דריי און דרייסיג יאר שפעטער, און דורכאויס זיין קעניגרייך האט זיך ארץ ישראל פיל אויסגעברייטערט, נאכדעם וואס ער איינגענומען און אנעקסירט פיל טעריטאריע פונעם דערנעבנדיגן ארם. דערנאך האט געקעניגט זיין זון שלמה, וועלכער האט אויפגעבויט דעם 'בית המקדש' אין ירושלים. אין זיין צייט איז דאס פאלק געווען ברום המעלות, ער האט געוועלטיגט איבער פילע פעלקער און לענדער, און די גאנצע וועלט איז געווען באצויבערט פון זיין אויסערגעווענליכן קלוגשאפט און פארשטאנד. נאך זיין טויט האט זיך דאס פאלק צוטיילט, בלויז די שבטים יהודה און בנימין זענען פארבליבן מיט רחבעם בן שלמה, און די איבעריגע צען שבטים האבן זיך אפגעטיילט און געקרוינט ירבעם בן נבט אלס קעניג אין שומרון. זינט דאן זענען זיי טאקע פארבליבן אלס איין פאלק, אבער מיט צוויי באזונדערע קעניגרייכן, מלכות יהודה און מלכות ישראל.
יהודה אלס דער צענטראלער שבט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר ג'ר"ה האט זיך געענדיגט דער 'מלכות ישראל', נאכדעם וואס די צען שבטים זענען פארטריבן געווארן פון ארץ ישראל דורך אשור. און אין ג'של"ח איז חרוב געווארן ירושלים צוזאמען מיטן ערשטן בית המקדש דורך בבל, און מיט דעם האט זיך געענדיגט דער 'מלכות יהודה'. זיבעציג יאר שפעטער האט זיך דאס מערהייט פון שבט יהודה, מיט א מינאריטעט פון עטליכע אנדערע שבטים, צוריקגעקערט קיין ארץ ישראל צוזאמען מיט עזרא הסופר, און זיי האבן אויפגעבויט דעם צווייטן בית המקדש וואס איז חרוב געווארן פיר הונדערט און צוואנציג יאר שפעטער דורך די רוימער.
נאכדעם וואס 'מלכות ישראל' איז פארטריבן געווארן, האט מען אנגעהויבן רופן דאס פאלק, 'יהודיים', וואס איז שפעטער פארוואנדלט געווארן אין אידיש אלס 'ייד', 'יוד' אדער 'איד', אויפן נאמען פון יהודה, וויבאלד זיי זענען פארבליבן די מערהייט אין ארץ ישראל, און זיי האבן זיך אומגעקערט פון גלות בבל קיין ארץ ישראל. כאטש עס זענען אויך געווען טיילן פון אנדערע שבטים, איז אבער יהודה פארבליבן אלס דער מערהייט און מערסט אנגעזעענע שבט. אויך זענען זיי נאך גלייך ביים אנהויב פון די אנטוויקלונג פון כלל ישראל געווען אנערקענט אלס דער פירענדע און צענטראלע שבט, דערפאר פאררופט זיך כלל ישראל אויף זיין נאמען. מען טרעפט שוין אז זיי ווערן אזוי אנגערופן אין ספר דניאל, 'גוברין יהודאין', און אויך אין מגילת אסתר, 'יהודיים' און מרדכי 'היהודי' (כאטש זיין אפשטאם איז פון שבט בנימין[2]).
יידן אין גלות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דאס אידישע פאלק איז געווען אין גלות דורכאויס דער גרעסטער טייל פון איר היסטאריע. זיי זענען שוין געווען אין כמעט יעדן ווינקל פון דער וועלט, און זענען היינט צושפרייט אין פילע לענדער ארום דער גארער וועלט. באלד ביים אנהויב פון דער אידישער היסטאריע, האט גאט געזאגט פאר אברהם אבינו ביי ברית בין הבתרים, "ידע תדע כי גר יהיה זרעך בארץ לא להם". נאכדעם וואס יעקב אבינו האט זיך פרייוויליג אריבערגעצויגן קיין מצרים צו זיין זון יוסף צוליב דער הונגער וואס האט דאן געהערשט, האט זיך אנגעהויבן דער ערשטער גלות אין מצרים וואס האט זיך געצויגן פאר צוויי הונדערט און צען יאר. דאס האט נאכגעפאלגט יארן שפעטער מיטן גלות פון די עשרת השבטים דורך אשור, נאכדעם דער גלות פון יהודה און בנימין אין בבל וואס האט ממשיך געווען ווייטער אונטער די קעניגרייכן פון פרס און מדי, ביזן לעצטן לאנגן גלות דורך די רוימישע אימפעריע וואס האט ממשיך געווען אין צענדליגע לענדער און קעניגרייכן איבער דער וועלט.
גלות פון די עשרת השבטים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יא ג'ר"ה האט סנחריב דער קעניג פון אשור טאטאל איינגענומען די גאנצע טעריטאריע פון מלכות ישראל, פארטריבן די צען שבטים אונטערן נהר גוזן, און געברענגט קיין ארץ ישראל אנטשטאט זיי אנדערע פעלקער וואס ער האט דארט באזעצט. זינט דאן זענען די צען שבטים ווי פארשוואונדן געווארן פון די ארענע, זיי זענען ווי פארלוירן געווארן פון דער מאפע און האבן זיך נישט צוריקגעקערט ביזן היינטיגן טאג. נהר 'גוזן' איז א לשון פון פארגעסן[3], ווייל גאט האט זיי געשטראפט אז זיי זאלן פארגעסן ווערן פון דער מענטשהייט צוליב דעם וואס זיי האבן פארגעסן פון גאט.
און די לעצטע עטליכע הונדערט יאר זענען אפירגעקומען פארשידענע עדות און פילע טעאריעס איבערן היינטיגן אידענטיטעט און וואוינארט פון די עשרת השבטים. א טייל טעאריעס זענען אויף שבטים פון פארשידענע פארשטופטע פלעצער ווי אפריקע, אויך זענען דא וואס צייכענען אן אויף געוויסע אינדיאנע שבטים אין אמעריקע, אבער די מערהייט פון די עדות זענען קאנצעטרירט ארום פעלקער פון אזיע און ווייטן מזרח, וואס דאס שטימט מיט די פסוקים אז זיי זענען פארטריבן געווארן קיין 'לחלח וחבור'. כאטש אז די מערהייט פון די באטראפענע שבטים גלייבן היינט אין איסלאם, איז נאך פארט דא צו טרעפן ביי זיי פארשידענע אידישע סימנים און מנהגים, ביי געוויסע מער און ביי געוויסע ווייניגער. ווען די פאלאשן פון עטיאפיע האבן אנגעהויבן קומען קיין ארץ ישראל, האט די שאלה איבער זייער ריכטיגע אידענטיטעט באקומען אויך אן הלכה'דיגן כאראקטער, אויב מען קען פאקטיש זיך פארלאזן אויף די אלע באווייזן אז זיי שטאמען טאקע פון די עשרת השבטים אדער זיי דארפן זיך געהעריג מגייר זיין.
די ענדע פונעם גלות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין דער תורה, ביים 'שירת האזינו'[4], ווערט פאראויסגעזאגט די גאנצע אנטוויקלונג פונעם אידישן פאלק, פסוק נאך פסוק, וואס איז אלעס פונקטליך מקויים געווארן דורכאויס דער אידישער היסטאריע. ביזן לעצטן פסוק פונעם שירה, דער איינציגסטער פסוק וואס איז לויט סיי וועלכן באדייט נאכנישט מקויים געווארן: "הרנינו גוים עמו כי דם עבדיו יקום ונקם ישיב לצריו וכפר אדמתו עמו". שרייבט דארט דער רמב"ן אין דעם פאלגענדן לשון:
- ,,וזה דבר ברור כי על הגאולה העתידה יבטיח כי בבנין בית שני לא הרנינו גוים עמו רק לעגו עליהם (נחמיה ג לד) מה היהודים האמללים עושים והיו גדוליהם עבדים בהיכל מלך בבל וכולם משועבדים לו ובימים ההם לא השיב נקם לצריו ולא כפר אדמתו עמו והנה אין בשירה הזאת תנאי בתשובה ועבודה רק היא שטר עדות שנעשה הרעות ונוכל ושהוא יתברך יעשה בנו בתוכחות חימה אבל לא ישבית זכרנו וישוב ויתנחם ויפרע מן האויבים בחרבו הקשה והגדולה והחזקה ויכפר על חטאתינו למען שמו אם כן השירה הזאת הבטחה מבוארת בגאולה העתידה...ואלו היתה השירה הזאת מכתב אחד מן החוזים בכוכבים שהגיד מראשית אחרית כן היה ראוי להאמין בה מפני שנתקיימו כל דבריה עד הנה לא נפל דבר אחד ואף כי אנחנו נאמין ונצפה בכל לב לדברי האלהים מפי נביאו הנאמן בכל ביתו אשר לא היה לפניו ואחריו כמוהו עליו השלום."
יידישע אמונה אין רעליגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – יידישקייט
די אידישע אמונה און רעליגיע האט זיך אנגעהויבן מיטן גרינדונג פון אידישן פאלק און איז מיט איר מיטגעוואקסן דורכאויס די יארן פון איר אנטוויקלונג. עס האט זיך אנגעפאנגען, ווי עס שטייט אין ספרים, ביי אברהם אבינו, וועלכער האט אליינס איינגעזען און אנערקענט אין איינציגן באשעפער, און אויפגעשאקלט די וועלט באפעלקערונג צו אנערקענען אין גאט וואס האט באשאפן די וועלט נאכדעם וואס די וועלט איז געווען פארקראכן אין עבודה זרה זייט די צייטן פון דור הפלגה. עס זענען דא וואס זאגן אז ער האט אפילו געהיטן די תורה אזויווי עס איז שפעטער געגעבן געווארן פאר זיינע אייניקלעך. די אמונה האט אברהם אבינו איבערגעגעבן ווייטער פאר זיינע קינדער און איינקלעך - 'כי ידעתיו למען אשר יצוה את בניו ואת ביתו אחריו' (בראשית י"ח, י"ט).
כאטש אז דער אידישע רעליגיע האט זיך שוין אנגעהויבן צו אנטוויקלן ביי די אבות און טייל מצוות איז שוין דאן געגעבן געווארן פון באשעפער, ווי ברית מילה דורך אברהם אבינו, דער פארבאט צו עסן גיד הנשה דורך יעקב אבינו און נאך פארשידענע מצוות ווי שבת למשל, וואס די אידן האבן געהיטן נאך איידער מתן תורה, איז אבער דער אידישע רעליגיע מיט אלע אירע געבאטן און איינצעלהייטן געגעבן געווארן פאר די אידן ביי מתן תורה דורך משה רבינו נאכדעם וואס די אידן זענען ארויס פון מצרים. דאן, ביים זאגן 'נעשה ונשמע', אזויווי עס שטייט אין דער תורה, האט דאס אידישע פאלק פאקטיש אנגענומען די תורה און מצוות און זיך פולקאם פארבינדן דערמיט עס שטרענג אפצוהיטן און לערנען.
דער מעמד ביים הר סיני[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
עס שטייט אין דער תורה - וואס איז איבערגעגעבן געווארן פון טאטע צו זון, און פון זיידן צום אייניקל - אז צוויי חדשים נאכדעם וואס די אידן זענען ארויס פון מצרים, זענען איבער זעקס הונדערט טויזנט אידן (נישט אריינגערעכנט פרויען אין קינדער) געשטאנען ביים בארג סיני, און משה רבינו איז געשטאנען אויפן בארג צווישן פייער, און האבן געהערט און געזען זייער א הויכע קול פון באשעפער וואס האט זיי געזאגט די ווערטער פון די ערשטע צוויי דברות פון די עשרת הדברות - 'אנכי ה' אלקיך' און 'לא יהיה לך אלקים אחרים', נאכדעם האט משה פון צווישן די פייער איבערגעזאגט די ווייטערע אכט באפעלן פון די עשרת הדברות וואס ער האט געהערט פון באשעפער. דאן האט משה רבינו אויך באקומען די גאנצע תורה, שבכתב און שבעל פה, מיט אלע אוממצאלליגע פרטים און פרטי פרטים דערין, און דערנאך איבערגעגעבן פארן פאלק וועלכע האבן דאס ווייטער איבערגעגעבן פון דור צו דור, ווען דורכאויס די יארן האט מען דאס אנגעהויבן אראפשרייבן מער און מער, און היינט צוטאגס איז שוין דא אן אוצר פון צענדליגע טויזנטער אידישע ספרים איבער אלע נושאים אין אידישקייט.
יארן שפעטער האבן אנדערע פעלקער אויך אנגעהויבן צו גלייבן אז דער באשעפער האט זיך באוויזן אויפן בארג סיני צום אידישן פאלק, (ווי למשל די רוימער און די פעלקער פון אייראפע וועלכע האבן אנגענומען דעם קריסטליכן גלויבן, אויך די אראבער און פעלקער פון די מיטל מזרח און א טייל פון אזיע און אפריקע). היינט צוטאגס גלייבן בערך דריי און א האלב ביליאן מענטשן (60-55% פון וועלט באפעלקערונג) אז דער באשעפער האט זיך באוויזן ביים בארג סיני און געגעבן די תורה פארן אידישן פאלק, און אז משה איז געווען א נביא פון גאט.
דער מהות פון א איד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער אידישע רעליגיע, די תורה און מצוות, איז לויט דער אידישע הלכה אריינגעבונדן אין דער מהות פון אידישן פאלק, און איינער וואס ווערט געבוירן ביי א אידישע מאמע איז א איד און איז אוטאמאטיש פארבינדן צו דער תורה, נישט קיין חילוק זיינע טעטיגקייטן און וואס ער טראכט און אין וואס ער גלייבט, וועט ער שטענדיג פארבלייבן א איד פארקניפט צו דער תורה. אזוי אויך איינער וואס איז זיך מגייר, ווערט סיי א טייל פון אידישן פאלק און סיי פארבונדן צו דער אידישער רעליגיע און הלכה, און ער וועט דאס מער קיינמאל נישט קענען אויפגעבן. לויט די אידישע הלכה, אויב איינער איז זיך מגייר אנצונעמען דעם אידישן גלויבן, ווערט ער אויך א פאקטישער איד און א טייל פון אידישן פאלק, און עס נישט מעגליך זיך צו מגייר זיין (לויט'ן הלכה) כדי צו ווערן א איד, אן אנצונעמען אויף זיך פולקאמערהייט דעם עול תורה.
טאקע דערפאר, איז דער עצם עקזיסטענץ פון אידישן פאלק, אנדערש ווי אלע אנדערע פעלקער, שארף אין קעגנזאץ צו סיי וועלכע געדאנק פון ראסיזם און דאס גלייכן. ווייל אין צייט וואס אין באציאונג צו אנדערע פעלקער, איז דער ארגינאלע באדייט פון א פאלק, פשוט פאקטיש א גרופע מענטשן וועלכע האבן דעם זעלבן אפשטאם און עס איז בלויז ממשיך דורך געבורט, איז אבער אנדערש דאס אידישע פאלק וועלכע טוט נישט אויסשליסן אזעלכע וואס זענען נישט דירעקט געבוירן אידיש, וויבאלד איר עצם מהות איז איר אמונה און רעליגיע, דערפאר טאמער סיי ווער איז זיך ריכטיג מגייר אנצונעמען דעם אידישן גלויבן, ווערט ער אויך ממש א טייל פון אידישן פאלק. און פון א אידישן שטאנדפונקט, ווערט ער באטראכט ווי נאכאמאל פון פריש געבוירן, דענסמאל אין אידישן פאלק אריין, אזש מען באציהט זיך צו אים ווי צו א ריכטיגער אייניקל פון אברהם אבינו.
אויבערנאטירליכע קראפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער מהות פון א איד, ווי עס ווערט ערקלערט אין פארשידענע מקורות, איז אז ער שלאגט זיך כסדר מיטן אויסערליכן נאטור פון דעם אלוועלטליכן באשאפונג וואס טוט פארדעקן דער פאקט אז גאט האט איר באשאפן און אז גאט איז דער נאכאנאנדער איינציגער און אויסשליסליכער בעל-הבית אויף דער וועלט. פון א אידישן שטאנדפונקט, האט גאט אויסדערוועלט דעם אידישן פאלק אז זיי זאלן צוברענגען די גאנצע וועלט צו א מצב וואס לאזט נישט איבער א ספק פאר קיין שום באשעפעניש, אז דער באשעפער פון דער וועלט פירט דער וועלט לויט זיין ווילן און ער איז נישט אפהענגיק אין די נאטורליכע געזעצן וואס ער האט באשאפן. אין א געוויסן זין האט דער באשעפער צוגעטיילט פארן איד א טייל פון זיך אליין, דאס הייסט א געטליכער קראפט פון באשעפער וואס איז העכער און שטארקער פון נאטור (א יודישע נשמה - חלק אלוקי ממעל). דערפאר האט גאט געגעבן פאר די אידן די תורה און מצוות (וועלכע ווערן אויך גערעכנט ווי א טייל פון באשעפער אליין וויבאלד עס טוט ארויסברענגען גאט'ס ווילן אויף אונזער וועלט), אז די אידן זאלן דאס היטן און זיך באשעפטיגן דערמיט מיט א געטרייהייט און איבערגעגעבענהייט. און דורכדעם וועט דערגרייכט ווערן דער ציהל, סיי ביי דער איד וואס טוט זיך באשעפטיגן דערמיט און סיי טוט דאס באאיינפלוסן דער גאנצער באשעפעניש, אז עס זאל אנערקענט ווערן אז דער באשעפער געוועלטיגט איבער דער נאטור.
די תנ"ך איז פיל מיט אומצאלליגע איבערנאטורליכע געשעענישן וואס איז געשען מיטן אידישן פאלק, צווישן אנדערע אויך אזעלכע געשעענישן וואס איז געהערט און געזעהן געווארן אלוועלטליך אדער אין ריזיגע טיילן פונעם וועלטליכן באפעלקערונג, ווי צום ביישפיל, קריעת ים סוף און מתן תורה. דער רמב"ן שרייבט[5] אז דער ציהל פון אזעלכע איבערנאטירליכע געשעענישן איז צו פארשטארקערן דער אמונה אין איינציגן באשעפער אז ער געוועלטיגט איבער דער נאטור אן קיין גרעניץ.
אזוי אויך טרעפט מען אין תנ"ך פילע איבערנאטירליכע פאסירונגען ביי מענטשן פין אידישען פאלק וועלכע האבן געדינט גאט מיט א געטרייהייט, און אויך אז זיי האבן פאראויסגעזאגט גרויסע זאכן וואס וועלן געשען (נבואה איז געווען שייך אויך ביי נישט-אידן, אבער ביי אידן טרעפט מען דאס אפילו אן קיין נבואה, ווי צום ביישפיל, ביי דניאל[6]). אנגעהויבען פון די אבות, אברהם, יצחק און יעקב, און ווייטער מיט די אידן וואס זענען ארויס פון מצרים מיט משה-רבינו, און די וואס זענען אריין אין ארץ-ישראל און ווייטער אראפ. שפעטער אויך אין די גמרא און אין מדרש און אזוי אויך אין זוהר זעט מען פארשידענע איבערנאטורליכע זאכן וואס האט פאסירט ביי גאט-פארכטיגע אידן. דאס ווייזט אויף די אויבערנאטירליך קראפט וואס דער באשעפער האט געגעבן פאר אידן וואס טוען זיך באשעפטיגן מיט תורה און מצוות כדי צו דערגרייכן דעם אויבנדערמאנטען ציהל.
פארשידענע איבערנאטורליכע געשעענישן האבן זיך אפגעשפילט אויך ווייטער אין די שפעטערע דורות ביי צדיקים און גרויסע לייט, ווי עס ווערט באשריבן אין פילע ספרים. און ווי עס ווערט איבערגעגעבן דורך אן א שיעור עדות וועלכע געדענקען עס אדער האבן עס געהערט פון אזעלכע וואס געדענקען, נאך ממש ביז אריין אין אונזער דור.
דער פאקט אז גאר אסאך מענטשן - פון אנדערע פעלקער - גלייבן אין מתן תורה, איז א אומגעווענליכע זאך. דאס ווייזט אויף די איבערנאטורליכקייט און העכערקייט פון די תורה און פון אידישען פאלק, אשר בחר בנו מכל העמים ונתן לנו את תורתו.
אויך ערקעלערט מען מיט דעם, אז דאס איז די סיבה אז דאס אידישע פאלק האלט זיך אין גלות אזוי לאנג, אפילו זיי זענען צושפרייט צווישן פילע פעלקער אין אזויפיל לענדער אין דער גאנצער וועלט און זיי האבן זיך שוין אנגעליטן אזויפיל צרות און אן א שיעור גזירות רעות און שרעקליכע פארפאלגונגען דורכאויס די יארן. ווייל אזוי לאנג ווי זיי האלטן זיך אן מיט תורה און מצוות, טוט דער איבערנאטורליכע קראפט זייערע זיך שטארקן איבער די נאטורליכע תוצאות פון אזא שרעקליכען גלות.
אין משך פון די יארן זענען אידן געטאנצן אין פייער און אין וואסער על קידוש ה', נישט אויפצוגעבן זייער אידישן גלויבן. מען האט עס געזען אפילו ביי אידן וואס האבן נישט אפגעהיטן די תורה, אבער ווען מען האט זיי געצווינגען צי לייקענען אין דער תורה האבן זיי זיך ענדערש געלאזט מען זאל זיי פייניגן און הרגענען. אין ספרים[7] ווערט ארויסגעברעגט אז דאס איז נאך א באווייז אז א איד האט אין זיך א חלק פון באשעפער אליינס ('אידישע נשמה') וואס אויף דעם בויעט זיך זיין גאנצער עקזיסטענץ. און אפילו עס דערקענט זיך נישט אן אין עם אין געווענליכע אוממשטענדן, אבער ווען עס קומט צו א מצב וואס דעגרונטעוועט צו זיין פינטל, דאס הייסט ביי א מצב פון מסירת נפש, דאן לאזט עס עם נישט לייקענען אין באשעפער און אין דער תורה.
אויך איז מערקווירדיג, אז אפילו ביי אידן וואס היטן נישט די תורה זעט מען אז זיי האבן אין זיך עפעס וואס ציהט צו גרויסקייט און העכערקייט. ווי למשל אז 25% פין די וועלט ערפינדונגען איז דורך אידן; און אויך אז זיי זענען אין הויכע פאזיציעס ביי רעגירונגען. און לויט ווי טייל זאגן איז דאס ווייל ער האט אין זיך א העכערן קראפט, און אנשטאט עס צו נוצן אין תורה און מצוות, נוצט ער עס אויף ערדישע זאכן.
נאמען איד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אידן ווערן אנגערופן מיט אסאך נעמען, סיי אין דער תורה און סיי היסטאריש. די פאלגענדע איז א טיילווייזע ליסטע.
ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- דאס איז דער ערשטער נאמען פון אידישן פאלק, און איז דער מערסט ארגינאלע נאמען. דאס איז די זעלבע וואס אין ענגליש רופט מען Israelite. דער תנ"ך באניצט זיך הויפטזעכליך מיט דעם נאמען. וויבאלד ביי יעקב אבינו - ישראל, האט זיך פאקטיש אנגעהויבן דאס געבוי פון אידישן פאלק און 'אלע' זיינע זון האבן אנטוויקלט דאס פאלק 'ישראל', דערפאר איז דאס פאלק פארבליבן מיט זיין נאמען. יעקב האט באקומען דעם נאמען 'ישראל' נאכדעם וואס ער האט זיך געשטארקט אויף דעם שר (מלאך) פון עשו, ווי עס שטייט אין דער תורה. דער באדייט פון 'ישראל' איז ישר - אל, באהערשט אל, זיך געשטארקט אויף דעם מלאך. אויך טוט דאס ווארט אפשפיגלען דער גענויער מהות פון אידישן פאלק, אז דורך זייערע מעשים טוען זיי מאנעוורירן אויפן הימלישן השפעה צו דער וועלט, וויבאלד דער עקזיסטענץ פון וועלט איז געוואנדן אין די קיום המצוות פון פאלק 'ישראל', בראשית - בשביל ישראל שנקראו ראשית.
- דער נאמען 'ישראל' ווערט אויך באנוצט מיט פארשידענע צוגעבונגען, וואס טוט צומאל צוברענגען א באזונדערע באדייט. דאס רעכנט אריין: 'בני ישראל' - באנוצט בעיקר אין דער תורה, 'כלל ישראל' - בעיקר באנוצט ווען מען באציהט זיך צום כלליות פון פאלק און באדייט אויך איר אייגנארטיקייט, 'כנסת ישראל' - דער נשמה פון אידישן פאלק, איר גייסטיגן כאראקטער.
יעקב[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זיי ווערן אסאך מאל אזוי אנגערופן אין דער תורה, נאך דער זיידע יעקב, דער גרונדער פון אידישן פאלק, אזויווי 'ישראל'. דער חילוק צווישן 'יעקב' און 'ישראל' איז, ווי עס שטייט אין ספרים, אז 'יעקב' באווייזט אויף א קליינליכקייט (קטנות), און דאס נוצט מען צו באטיטלען די אידן ווען זיי זענען אויף א קליינע מדריגה, סיי בגשמיות און סיי ברוחניות. ווידעראום 'ישראל' ווייזט אויף גרויסקייט (גדלות), און מיט דעם באטיטלט מען זיי אין א גרויסע מדריגה.
עברי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ביז יציאת מצרים האבן די ארומיגע פעלקער זיי בעיקר אזוי אנגערופן און עס ווערט דערמאנט אין דער תורה. דאס איז די זעלבע וואס מען רופט אין ענגליש Hebrew. דער תרגום טייטשט אויף 'עברי' און 'עבריים' - 'יהודיתא', אידן. דאס שטאמט פון דעם וואס אברהם אבינו איז געקומען פון די אנדערע זייט טייך, און דערפאר האבן אים די כנעניים גערופן 'עברי', דאס מיינט אריבער די זייט. טייל זאגן אז דער נאמען נעמט זיך פון עבר, שם בן נח'ס אייניקל, פון וועלכער אברהם איז געווען אן אפשטאמיגער, און דער נאמען האט זיך אנגעקלעבט בלויז אין אים און נישט אין קיין אנדערע קינדער פון עבר, וויבאלד ער איז געגאנגען אין זיינע וועגן און נאר ער האט ממשיך געווען די אמונה אין גאט אזויווי ער האט געלערנט פון שם און עבר.
איד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- דאס איז דער נאמען וואס איז היינט אין באנוץ. דאס איז וואס מען רופט אין ענגליש Jew. ארגינעל איז עס אין לשון הקודש 'יהודי' און 'יהודיים' און דורכאויס די יארן איז עס געווארן אויף אידיש יוד (אדער ייד און איד). דער נאמען טרעפט מען אויך אין תנ"ך, ווי אין ספר דניאל און אין מגילת אסתר. דער נאמען 'יהודי' שטאמט פון יהודה וועלכער איז געווען דער צענטראלע שבט פון אידישן פאלק. לכתחילה האט מען בלויז די מענטשן פון שבט יהודה אזוי אנגערופן, אזויווי די אנדערע שבטים וואס מען האט יעדעם גערופן אויפן נאמען פון זיין שבט, אבער נאכדעם וואס די עשרת השבטים זענען פארטריבן געווארן פון ארץ ישראל און שבט יהודה איז פארבליבן (און שפעטער צוריקגעקומען פון גלות בבל) אלס די מערהייט מיט בלויז א מינאריטעט פון אנדערע שבטים, האט זיך דער נאמען אנטוויקלט אויפן גאנצן פאלק. און אויך אויפן נאמען פון מלכות יהודה פון וואס דאס גאנצע איבערגעבליבענע פאלק איז געווען א טייל, נאכן גלות פון מלכות ישראל.
- חז"ל זאגן[8], אז דער נאמען 'יהודי' רופט מען אזוי א איד וואס לייקנט אין עבודה זרה און איז 'מודה' אין איינציגן גאט. אויך שטייט אין ספרים אז עס איז א לשון פון לויבן, וויבאלד דער באשעפער האט אויסגעוועלט דעם אידישן פאלק אים צו לויבן, און דאס איז דער מהות פון א איד, צו אנערקענען אין גאט און אים שטענדיג צו לויבן.
באפעלקערונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די יידן היינט זיינען צעשפרייט אין די גארער וועלט, ווען א דריטל פון זיי זיינען אין מדינת ישראל, א דריטל אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע, און א דריטל צעשפרייט אין אייראפע. זעט א פונקטליכע טאוועלע אין אידישע באפעלקערונג.
עטנישע צוטיילונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דורכאויס די לאנגע גלות יארן איז די אידישע באפעלקערונג געווען סטאנציאנירט אין פילע פארשידענארטיגע טיילן פון דער וועלט, און דערפאר איז זי עטניש צוטיילט געווארן אין אסאך באזונדערע עטנישע גרופעס. הויפטזעכליך זענען די אידן צוטיילט אויף דריי הויפט גרופעס, אשכנזים, ספרדים, און עדות המזרח.
שטרעמונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דורכאויס דער אידישע היסטאריע האבן זיך אנטוויקלט גאר אסאך רעליגיעזע, אידיאלישע, און פאליטישע שטרעמונגען. א טייל זענען מיט דער צייט אונטערגעגאנגען, א טייל זענען גאר פארוואנדלט געווארן אויף באזונדערע רעליגיעס, און א טייל זענען מיט דער צייט צושפלינטערט געווארן אויף נאך באוועגונגען און אידיאלאגיעס.
רעליגיעזע שטרעמונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אידיאלישע באוועגונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
יידישע שפראכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
מוסטער:Portal:Current events/2007 מעי 10
קפיצה לניווט קפיצה לחיפוש
דאנערשטאג, מעי 10 2007[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- האט דער אלגעמיינער זשורנאל א צוקנופט? א חסידישער אידיש רעדן'דער שרייבער פארן אלגעמיינער זשורנאל קריטיקירט זייער אפענקייט אז עס אנטהאלט בילדער פון פרויען אין די נייעס, וואס איז לויט אים נישט צום הארצן פאר די השקפה פון דער סארט אידיש שפראך באנוצער, וואס זענען נישט קעגן ציונות און נישט פאר ציונות און דארפן ווען לויט אים זיין דער ליינער קרייז פון די אלגעמיינער. (יעקב בריל\אלגעמיינער)
- רבנים פון די מזרחי קרייזען ספראווען זיך מיט די פראבלעם אז אינגע קינדער האבן פרייע אינטערנעט צוטריט. (ערוץ 7)
- אגודת ישראל חבר הכנסת ר' יעקב ליצמאן טענהט אז די 2 ליטווישע חברי הכנסת פארהאנדלן אריינגיין אין רעגירונג אן רשות פון די רבנים, ר' אברהם רביץ און ר' משה גפני טענהן אבער אז הרב אלישב האט זיי געגעבן א ברכה דערויף. (ען.עף.סי.)
- קאנסערוועטיווער געשטימטער פרעסטיזשפולער וואל סטריט זשורנאל אין לענגערן עקספאוזעי דעקט אויף אז די גאנצער מערכה צו אימפיטשען, דעם פרומע אידישען פארזיצער פונעם וועלט באנק, פאול וואלפאוויטש, אז דאס איז גאר ארקסטערט און אנגעפירט מיט די געלט פון דעם אידישען ליבעראלען ביליאנער סאראס. (וואל סטירט זשורנאל)
- דער קאנסערוועטיווער ביליאנער און מידיע מאגנאט, רופערט מורדאק שטעלט זיך צו צי די ליבעראלע קרוסעיד איבער גלאבאלע ווארעמונג און נעמט אויף זיך פאר אז זיינע קאמפאניס וועלן זיין באגרעניצט וויפל עמישאןס זיי מעגן ארויסלאזן צום אטמאספערע נישט צו שעדיגן די ענווייערמענט. (ניוז.קאם)
- שעלדאן אַדעלסאָן פאמיליע-פונדאַציע מנדב פיר און אַ האַלב מיליאָן דאָלאַר צו גרינדן שולע פאַר סטראַטעגישע שטודיעס אין ארץ ישראל אונטער די אנפירערשאפט פון נתן שאראנסקי. (אלגעמיינער)
- אינטערנעט ווידיאו טעכניק: טאני בלעיר וועילט אויס צו שיקן זיין קאנגראטולאציע פארן ערוויילונג פון נייעם פרעזידענט אין פראנקרייך, ניקאלעס סארקאזי דוקא אויף יוטוב. (אלגעמיינער)
- אידישיסטישער קאנצערט קומט פאר אין ניו יארק. (תפוז אידיש)
- נייע ניגון פון דעם חרדישען נגינה שטערן ר' ליפא שמעלצער. - אוידאו. (בח"ח)
- סעליברעטיס קויפן איין ביי דעם חרדישען פאטא געשעפט אין מאנהעטן בי. ענד עיטש. - בילדער. (בח"ח)
- וויליאמסבורג: יו.זשעי.אוי. וועט באעהרען עסקנים פאר זייערע לייסטונגען פאר פרומע אידן: 1) פרומען אידישען לויער נעט לואין; 2) דער חרדישער עדווערטייזונג מאגנעט ר' אהרן נאה; 3) אקטיוויסט וואס האט געהאלפן רודףען זשימי קארטער פאר זיין בוך וואס אנהאלט אנגעבליך אנטיסעמיטיזם; און נאך. (כל העולם כולו)
- בני ברק סאטמאר זאליס: מלכותדיגע אויפנאמע פאר ר' משה גבאי אין ארטיגן כולל. - בילדער פון באזוך צוזאמן מיטן חרדישען מיליאנער, ר' אליעזר קעסטענבוים. (בח"ח)
- 2 ארעסטירט אויף חשד פון פראבירן הארגענען א פאליציאנט (CBS)


text:
סידיראם האט געשריבן: פימפערנוטער האט געשריבן:
גלאזער האט געשריבן:ועל זה אמר הבעש"ט [בזמן הפרנק] שהשכינה בוכית שכל זמן שהאבר עוד מחובר להגוף וכו' ועיי' גם בליקו"מ מענין זה, (ועד"ז מתאמרא משמי' דהייליגער רב בזמן הטיילונג)
דער רבי האט כידועה נישט געוואלט מקבל זיין די מעשה, על אף מהאט אים געזאגט ווער עס ברענגט עס.
אגב, ווען איינער שמד זיך רייסט ער זיך אפ? זייט ווען ווערט א משומד פטור פון מצוות? וואס איז א משומד ערגער ווי א פלענע אפיקורס, אדער סתם א עובד עבודה זרה וואס איז געווען ביים ביהמ"ק?
האבן די אידן ביים עגל זיך אפגעריסן? אדער בימי הנביאים?
און אויב יא, וואס איז דער דמיון צו ווען איינער טיילט זיך אפ פון יענעם ווייל ער וויל זיך נישט חבר'ן מיט יענעם?
-
ידועה אז ערליכע אידן האבן געהאלטן אז דעם רב הכולל'ס טעות איז געווען אז ער האט נישט געמאכט שבת פאר זיך, און אוועק געשטעלט א ערליכע ווינקל, אז ווער עס "וויל" זאל האבן די מעגליכקייט צו בלייבן ערליך, און דורך דעם איז ער דורך געפאלן, און מיליאנען אידן זענען געגאנגען חרוב, אויף דעם האט די שכינה געוויינט.
דער רבי האט "כידוע" נישט געוואלט מקבל זיין... ידוע פאר וועים? ביינונז אין סאטמאר זאגט יעדער וואס ער וויל, וואס עס געפעלט נישט פאר איינעם לייגט ער עס אן אויפן רבין און אז ער האט דאס מקבל געווען פון רבין איש מפי פיש. (פארשטיי אליין אז א צדיק מדורינו איז נישט קיין בר פלוגתא מיטן הייליגן קאמארנער וד"ל)
און קיינער רעדט נישט אז זיי זענען פטור פון מצוות וכדומה, מען רעדט נאר אז מען האט זיי אויסגעשלאסן אויף א אופן ווי די חכמים האבן אויסגעשלאסן די צדוקים און קראים פון כלל ישראל, מען האט זיי אויסגעשלאסן כאילו זיי זענען גוים גמורים אז מען טאר זיך נישט מתחתן זיין מיט זיי, זיי זענען מנסך יין ווי גוים וכו', און אויף דעים האט די שכינה געוויינט אז מען האט דאס געמיזט טוהן.
הער אויס, אויב די היינטיגע בעלי תאווה זאגן מיינונגען אין א ענין וואס שרפי מעלה האבן זיך מוסר נפש געווען, זע איך נישט קיין פראבלעם ווען דער רבי נעמט א מיינונג, וואס מסתם האט ער נאך אזוי געוויסט ווי דיר וואס ער מעג און וואס נישט.
און פאר מיר איז דער רבי א מכריע.
דער מקור דערפון איז הרה"ג ר' שמחה יוסף וואלטער ז"ל, אין די רעקארדירטע שמועסן וואס ערשיינען לעצטענס, און ער האט זיך גע'טענה'ט מיטן רבי'ן דעריבער.
גענוי דעם לשון וואס דער רבי האט אים געזאגט זענען זיי נישט מעתיק, אבער בכלליות האט ער עס נישט געוואלט מקבל זיין, און עכ"פ גארנישט ארויסנעמען דערפון.
איך פארשטיי נאך אלץ נישט, ווען א איד איז א מחלל שבת איז אויך יינו יין נסך, ווען מהאט געשריבן די הלכה אז א מין איז מורידין ולא מעלין, האט אויך די שכינה געוויינט? ווען שמואל הקטן האט געשריבן ולמלשינים אל תהי תקוה, איז אויך געווען בכיות?
און אויב יא, איז פשוט אז תורה לא בשמים, און בי"ד של מטה איז מכריע, און די מהרהרים אחר רבם זענען כאילו מהרהר אחר השכינה.


text:
בילדער פון קשירת ציצית - - - - בילדער פון עטיפת טלית
ווי אזוי לייגן די טלית ביי די ברכה
נעם דעם צוזאמענגלייגטן טלית, ווען די 4 ציצית געהאנגען נאך אין איין זייט, לייג אים אויף דעם אקסל, זיי בודק די ציצית, און צענעם די פעדעם.
נעם דעם טלית, און האלט אים מיט ביידע הענט איבער דעם קאפ אזוי ווי אין דעם בילד, און זאג די ברכה להתעטף בציצית
נאכער לייג אויף דעם קאפ דעם טלית, און צי אים איבער דעם פנים אזוי ווי אין דעם בילד
נעם צוזאמען די פיר עקן פון דעם טלית אזוי ווי אין דעם בילד
ווארף אריבער די עקן פון דעם טלית אויף דעם לינקן אקסל אזוי ווי אין דעם בילד, און פארזאם מהלך פון פיר אמות


text:
באַניצער רעדן:Purbo T
מען גייט ענדערן דעם נאמען פון אייער קאנטע[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א גוטן,
די אנטוויקלונג מאנשאפט ביי וויקימעדיע פונדאציע פירט אויס עטלעכע ענדערונגען וויאזוי די קאנטעס ארבעטן, אלס א טייל פון אונזערע ציענדיקע מיען צו פארזארגן נייע און בעסערע געצייג פאר אונזערע באניצער (ווי אינטער-וויקי אנזאגן). מיט די ענדערונגען וועלן באניצער האבן דעם זעלבן קאנטע נאמען איבעראל. אזוי וועלן מיר קענען געבן אייך נייע מעגלעכקייטן וואס וועלן העלפן אייך רעדאקטירן און שמועסן בעסער, און וועט דערלויבן מער בייגעוודיקע באניצער דערלויבנישן פאר געצייג. איין אויסקומפט איז אז באניצער קאנטעס מוזן זיין איינמאליק אריבער אלע 900 וויקימעדיע וויקיס. זעט דעם אנאנס פאר נאך אינפארמאציע.
ליידער, דער נאמען פון אייער קאנטע טרעפט זיך אן מיט אן אנדער קאנטע אויך גערופן Purbo T. כדי איר זאלט ביידע קענען ניצן וויקימעדיע'ס וויקיס אין דעם צוקונפט, גייען מיר ענדערן דעם נאמען פון אייער קאנטע צו Purbo T~yiwiki. ווען דאס געפֿעלט אייך, איז אין ארדנונג. טאמער ווילט איר אויסקלויבן אן אנדער נאמען, זייט מודיע אונדז אויף דער פארעם.
אייער קאנטע וועט ארבעטן אזוי ווי פריער, און איר וועט באקומען קרעדיט פאר אלע אייערע רעדאקטירונגען ביז אצינד, אבער איר מוזט אריינלאגירן מיטן נייעם נאמען.
אנטשולדיקט פאר דער אומבאקוועמקייט.
אייערס,
Keegan Peterzell
געמיינדע פֿארבינד, וויקימעדיע פֿונדאציע
08:48, 20 מערץ 2015 (UTC)


text:
פאלמעסונג
פאלמעסונג איז דאס אויפשניידן דעם נפטר נאכן שטארבן זיך צו דערוויסן וואס האט גורם געווען זיין שטארבן, אדער צו ארויסנעמען גלידער פאר לעבעדיגע.
הלכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
לויטן רוב רבנים איז דאס פארבאטן, ווייל מיר גלייבן אין השארת הנפש, דאס הייסט אז דער מענטש איז נישט אויס נאכן שטארבן, נאר זיין נפש לעבט ווייטער אין גן עדן, און זיין גוף רוהט זיך אויס פאר תחיית המתים, און אויב מ'וועט לאזן צורירן און טשעפענן דעם גוף, וועט מען טראכטן אז עס איז געענדיגט און איז נישט דא א לעבן נאכן לעבן. דאס איז אויך די סיבה לויטן כוזרי פון טמאי מת, כדי מען זאל ווי ווייניגער זיך צורירן צו א טויטן און דורכדעם זיך אפשוואכן די אמונה אין לעבן נאך א לעבן.


text:
בערעזיוו
(אכטונג: נישט צו פארטוישן מיט דער שטאט ברעזנא וואס איז אין סלאוואקיי)
בערעזיוו (אוקראיניש: БepeзoBo; אונגאריש: Berezna; רוסיש: БepeзoBoe; סלאוואקיש: Berezovo) איז א דארף אין חוסטער ראיאן, מערב אוקראינע. עס געפינט זיך 20 ק"מ צפון-מזרח פון חוסט און 60 ק"מ מזרח פון מונקאטש. היינט איז דאס אין קארפאטארוס, דער חלק אוקראינע וואס איז צוגענומען געווארן פון אונגארן.
בערעזיוו האט א באפעלקערונג פון 3000.
יידישע היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אידן האבן לכאורה זיך באזעצט אין דארף סוף פונעם 18טן יארהונדערט. אין 1880 האבן געוואוינט אין בערעזיוו 236 אידן (פון א טאטאל פון 1,104 איינוואוינער), און אין 1921, ווען בערעזיוו איז געוועאן א טייל פון טשעכעסלאוואקיי, האט די יידישע באפעלקערונג זיך געהויבן צו 369 אידן.[1] אלע ביזנעסער אין דארף זענען געווען אנגעפירט דורך אידן. די יוגנט גרופעס האבן באלאנגט צו ציוניסטישע און צו ארטאדאקסישע ארגאניזאציעס.
אום 1941 האט די אידישע באפעלקערונג זיך געהויבן צו 376. אין יענער צייט האט די נאצי פירערשאפט געגעבן קארפאטנלאנד צו אונגארן; עטליכע אידישע פאמיליעס וואס האבן נישט פארמאגט קיין אונגערישע בירגערשאפט, האט מען זיי ארויסגעווארפן פון לאנד, און פארטריבן קיין אוקראינע וואס איז געווען אונטער נאצישער אקופאציע, און זענען דארט ליידער ערמארדעט געווארן.
די איבערגעבליבענע אידן זענען דעפארטירט געווארן קיין אוישוויץ אום 19טן מיי 1944, וואו א גרויסער טייל פון זיי זענען ליידער ערמארדעט געווארן, און דער איבריגער טייל האט זיך דערנאך באזעצט אין פארשידנארטיגע לענדער אין דער וועלט. עס זענען ניט געבליבן קיין אידן דארט היינט צוטאגס.[2]
רוב יידן אין בערעזיוו זענען געווען ספינקער און זידיטשויווער חסידים.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- שלמה יעקב גראס, בערעזיוו, ספר מארמארוש, ביי HebrewBooks (אויף העברעאיש)
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
48°18′N 23°29′E / 48.300°N 23.483°E


text:
אוויאציע ווידעא טראגעדיע נתן אייזיקסאן סוקאי עקסידענט עקסקלוסיוו עראפלאט רוסלאנד סוקאָי פּאַסאַזשיר דזשעט פלאַקערט אויף, אומברענגענדיג 41 [בילדער, ווידעא]
מיט געוויסע פאסאזשירן נאכאלץ געזוכט, האלט די צאל טויטע ביי 41, נאכדעם וואס א עראָפלאָט פאסאזשירן דזשעט האט געקראכט אויף די ראָנוועי אין א מאָסקווע לופטפעלד, און אויפגעריסן אין פלאמען. געוויסע פון די 78 מענטשן אויף די רוסישע סוקאָי-פאבריצירטע פליגער האבן זיך געראטעוועט דורכ'ן זיך אראפגליטשן פון די עמורדזשענסי ארויסגאנגען, אריינגערעכנט פינף מאנשאפט מיטגלידער.
באריכט פון נתן אייזיקסאן צו אידישע נייעס (וועב | טעלעגראם | טוויטער | אינסטעגראם | וואטסעפפ)
ווי איז דאס געשעהן? זעה Moscow, Russia אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
עפעקטיוו קאָמוניקאַציע האט באַטייַט וויכטיקייט אין הייַנט ס וועלט. אָדער איר ווילן צו רעדן צו Friends און משפּחה אָדער איר ווילן צו באַקומען קאָננעקטעד מיט די עמפּלוייז פון דיין געשעפט, איר דאַרפֿן אַ גאנץ געצייַג וואָס קענען העלפן איר צו מקיים דיין רעקווירעמענץ.
אין די פאַרגאַנגענהייַט, מען געניצט צו טאָן מיילז צו קאָנטאַקט אנדערע, אָבער איצט מענטשן בעסער צו טאָן וידאו טשאַץ דורך ווידעא שמועס Platforms. פֿאַר עפעקטיוו קאָמוניקאַציע, סך קאָמפּאַניעס האָבן לאָנטשט זייער ווידעא טעלעפאָני אַפּס אַז דערלויבן איר צו שטעלן קאַללס פון ערגעץ אַרום דער גלאָבוס.
צווישן אַלע די ינטעראַקטיוו ווייכווארג, צוויי אַפּס האָבן שטענדיק גראַספּט די ופמערקזאַמקייַט פון די וועלט. די דאזיקע צוויי רייוואַלרי אַפּפּס זענען וויידלי דערקענט ווי פּנים מאָל און סקיפּע.
ינטערעסטינגלי, ביידע אַפּס (פּנים מאָל און סקיפּע) זענען דיזיינד פֿאַר דער זעלביקער ציל אַז אויטאריטעטן זייער וסערס צו באַקומען סאָושאַלי אַקטיוו, מאַכן אַודיאָ אָדער וידאו קאַללס, טאָן טעקסט אַרטיקלען, מאַכן גרופּע ווידעא קאַללס און פיל מער.
איר קענען לייכט ניצן די אַפּפּס אויף פאַרשידענע דיווייסאַז כולל אייער Smartphones, טאַבלעץ, דעסקטאַפּ, פֿענצטער, רעדן וואַך, יפּאָדס און פילע מער.
די ווידעא שמועסן אַפּפּס האָבן געמאכט עס אַסטאָונדינגלי גרינג פֿאַר אַלע ניצערס צו באַקומען קאָננעקטעד מיט יעדער אנדערע ין סעקונדעס יראַספּעקטיוו פון דער געגנט, דיסטאַנסע אָדער צייַט. זיי האָבן געמאכט עס מעגלעך פֿאַר איר צו הנאה דיין ווייקיישאַנז אָדער פאָקוס אויף דיין געשעפט יאַזדע דורך סטייינג לינגקט מיט אייער משפּחה, עמפּלוייז אָדער קלייאַנץ. ביידע אַפּפּס זענען גאָר פּאָרטאַטיוו, קונה פרייַנדלעך און מאַנידזשאַבאַל.
אבער דאך, עס זענען אָפּשיידנדיק פֿעיִקייטן וואָס דיפפערענטיאַטע די אַפּס פון איינער דעם אנדערן. אין דעם אַרטיקל, איר וועט באַקומען די דעטאַל געדאַנק פון קאַמפּעטיטיוו פֿעיִקייטן, מדרגה פון קאַמפּאַטאַבילאַטי, ינטאַגריישאַן, און קוואַליטעט פון ביידע סקיפּע און פּנים Time. דעם אַרטיקל וועט לאָזן איר באַשליסן וואָס ווייכווארג סוץ ימפּעקקאַבלי לויט צו דיין דאַרף.
ינהאַלט
וועגן סקיפּע:
איינער פון די מערסט פאַרשפּרייט און מערסט דימאַנדינג ווידעא קאָנפערענסינג אַפּס איז סקיפּע. דעם אַפּ איז געווען טכילעס לאָנטשט אין 2003 און נאָך אַ ביסל יאָרן אין 2011 מייקראָסאָפֿט פֿירמע באָוגהט עס. מייקראָסאָפֿט האט דעם אָפּמאַך אין $8.5 ביליאָן. די גרונט געדאַנק פון דעם ווייכווארג איז צו לאָזן זייַן ניצערס צו אָנפירן אַנלימאַטאַד וידאו און אַודיאָ קאַללס.
אין דערצו צו דעם, סקיפּע אויך Offers זייַן קאַסטאַמערז דינסט פון טעקסט אַרטיקלען מיט יקסייטינג עמאָציע און סטיקערז. סקיפּע האט שטענדיק פאָקוסעד צו מקיים זייַן קונה ס פאָדערונג. רעכט צו זייַן עפעקטיוו רעזולטאַט אָריענטיד רעזולטאטן, סקיפּע האט יקספּיריאַנסט אַ ריזיק נצחון.
מיט זייַן הויך דעפֿיניציע פון אַדיאָו און ווידעא קאַללס, סקיפּע האט געצויגן רובֿ פון די טיילן פון אינטערנאַציאָנאַלע קאַללס. מיט אַלע די ניט צו גלייבן באַדינונגען, סקיפּע האט הצלחה געראטן צו מאַכן זייַן נאָמען אין פאַרשידענע פּלאַץ פּראָצעס און בולאַטאַנז.
קאָמפּאַטיביליטי פון סקיפּע:
איינער פון די ביגאַסט אַדוואַנידזשיז פון סקיפּע איז, דעם אַפּ אַרבעט פֿאַר קייפל דיווייסאַז. איר טאָן האָבן צו בלייַבן באגרענעצט בשעת ניצן דעם ווידעא קאָנפערענסינג אַפּ. די Offers און באַדינונגס פון סקיפּע ינקאָרפּערייט אַלע דעוויסעס כולל מאָביל טעלעפֿאָנען, פֿענצטער, קאָמפּיוטערס, טאַבלעץ, און אנדערע שפּיל פּלאַטפאָרמע דיווייסאַז.
רעכט צו זייַן וואַסט באַדינונגען און קאַמפּאַטאַבילאַטי, סקיפּע האט סך קאַסטאַמערז פון סאָני, שפּיל סטיישאַן, Smartphones, פֿענצטער, אַס רענטגענ דעוויסעס, אַנדרויד, Blackberry, סימביאַן, סאַמסונג סמאַרט טעלעוויזיע, אאז"ו ו.
פֿעיִקייטן פון סקיפּע
טכילעס, סקיפּע איז דיזיינד צו פאָרשלאָגן אַודיאָ קאַללס אָפּציע צו זייַן קאַסטאַמערז. אבער נאָך הויך מאָנען און טשאַנגינג טרענדס פון קאָמוניקאַציע, עס שפּעטער אנגעהויבן קרבן רעגע מעסידזשינג און ווידעא קאַללס צו די וועלט '.
ניט ענלעך פּנים Time, סקיפּע איז ניט דיזיינד צו פאָרשלאָגן בלויז אָנליין ווידעא אָדער אַודיאָ קאַללס. עס אַלאַוז איר צו רופן ווער עס יז אויף לאַנדלינע אָדער טעלעפאָנירן נומערן. דעם שטריך איז טאַקע נוציק צו דערגרייכן אַלע מענטשן ווו די אינטערנעט קשר איז נעבעך אָדער פּאַמעלעך.
פֿאַר אָנליין וידאו אָדער אַודיאָ קאַללס, סקיפּע טוט אָפּצאָל עפּעס. אבער אויב איר ווילן צו רופן אויף אַן אינטערנאַציאָנאַלע נומער, רירעוודיק נומער אָדער לאַנדלינע נומער, דעמאָלט איר האָבן צו באַצאָלן אַ אַבאָנעמענט אָפּצאָל. סקיפּע Offers אַטראַקטיוו פּלאַנז צו באַקומען סאַבסקרייבד פֿאַר offline קאַללס.
די רייץ בייַטן דעפּענדס אויף דיין געגנט און קראַנטקייַט. מיר קענען באַטראַכטן סקיפּע ווי אַן אנדער ברירה פון לאַנדלינע אָבער נאָך, דעם אַפּ קענען ניט שפּילן ווי זייַן פאַרבייַט. איינער פון די הויפּט סיבה איז איר קענען ניט טאָן נויטפאַל קאַללס דורך סקיפּע.
צו אַקטאַווייט סקיפּע, איר קענען ניצן אָדער Wi-Fi אינטערנעט קשר אָדער אייער סעליאַלער נעץ דאַטן. צו אָנהייבן ניצן סקיפּע, איר מוזן האָבן דיין מייקראָסאָפֿט E- פּאָסט-אידענטיפֿיקאַציע אָדער סקיפּע שייַן. אַמאָל איר וועט לאָגין צו דיין סקיפּע חשבון, איר וועט געפֿינען אַ רשימה קאָנטאַקט וואָס איז שוין מיינטיינד דורך די ווייכווארג.
איר נאָר האָבן צו גיט אויף דער באַניצער איר ווילן צו רופן. איר קענען זוכן פֿאַר קיין פון די געבעטן קאָנטאַקטן דורך שרייבן זיין אָדער איר נאָמען אין דער זוכן באַר. איר קענען מאַכן אַ רשימה פון אייער רובֿ געניצט קאָנטאַקט דורך אַדינג זיי אין favorites.
בעשאַס אייער וידאו רופן, סקיפּע Offers קייפל אָפּציעס כולל שטום די רופן, באַשטימען אַפּאַראַט, קול-בלויז מאָדע און סוף די רופן. סקיפּע אויך באַפרייַען זייער ינטעראַקטיוו מעסידזשינג באַדינונגען צו זייַן ניצערס.
פֿאַר פּריוואַטקייט, סקיפּע אַלאַוז איר צו פאַרשפּאַרן אָדער ויסמעקן דער קאָנטאַקט. אין דערצו צו דעם, עס אויך פּערמיץ איר צו איגנאָרירן די אָנזאָג בעטן פון קיין נוצן אויב איר טאָן ניט וויסן אים אָדער איר.
ינטעגראַטיאָן פון סקיפּע
אָדער איר זענט אַ אַס רענטגענ וסערס אָדער יאָס וסערס; איר קענען צוטריט דיין אַדרעס ביכער און קאָנטאַקטן דורך ניצן סקיפּע. סקיפּע קענען פאָרויס קאַללס צו קיין נומער אַז איר ווילן. איר קענען העלפן דעם דינסט דורך פּערטשאַסינג סקיפּע קרעדיט. סקיפּע איז טאָוטאַלי אַ ווידעא קאָנפערענסינג פּלאַטפאָרמע אַז אַלאַוז ניצערס פון פאַרשידענע דעוויסעס צו באַקומען קאָננעקטעד דורך ניצן איין ווייכווארג.
קוואַליטעט פון סקיפּע:
צומ באַדויערן, סקיפּע טוט נישט פאָרשלאָגן גוט קוואַליטעט פון אַדיאָו און ווידעא קאַללס. ווענ עס יז, אַפֿילו אויב איר זענט ניצן הויך-גיכקייַט אינטערנעט, איר קענען נאָך פּנים נידעריק האַכלאָטע און שוטטערינג וידאו קאַללס.
די ישוז זענען אַפֿילו מער קאָמפּליצירט אויב איר פּרובירן צו נוצן סקיפּע בעשאַס וויקענדז. די פאַקטיש סיבה איז, סקיפּע איז מקריב זייַן באַדינונגען צו אַלע דעוויסעס און רעכט צו דער אַנלימאַטאַד נומער פון ניצערס, מענטשן פּנים אַ קוואַליטעט אַרויסגעבן. די גוט זאַך איז די מאַנשאַפֿט פון סקיפּע איז ארבעטן צו האַלטן דעם אַרויסגעבן צו מאַכן קלייאַנץ צופֿרידן.
וועגן פּנים Time:
פּנים צייט איז איינער פון די באַוווסט ווייכווארג אַז שטענדיק מאכט זייַן ניצערס גליקלעך און צופֿרידן. דאס ווידעא טעלעפאָני ווייכווארג איז געווען לאָנטשט דורך עפּל אין 2011. דעם ווייכווארג איז געווען אויסשליסלעך דיזיינד צו מאַכן גרינג פֿאַר עפּל מיטל ניצערס כולל יפּאַדס, יפאָנעס, יפּאָדס, און מאַקס צו בלייַבן ינטערלינגקט דורך ענדזשויינג די ווידעא און אַודיאָ ינטעראַקשאַנז.
פּנים צייט איז ענדזשויינג אַ גרויס פּייַדע פון צופֿרידן קלייאַנץ. לויט צו די יבערבליק, מער ווי 70 מיליאָן אַס רענטגענ ניצערס און יאָס וסערס זענען גענומען די הילף פון פּנים צייט צו רעדן צו אנדערע ניצערס.
קאָמפּאַטיביליטי פון פּנים Time:
איר קענען נאָר לויפן דעם ווייכווארג אויף עפּל דעוויסעס. איר מוזן האָבן אַ מעק אָדער יאָס מיטל מיט פאָרויס facing קאַמעראַס צו אָנהייבן אייער וידאו רופן דורך פּנים Time. פּנים Time האט באגרענעצט קאַמפּאַטאַבילאַטי און עס איז בלויז צוטריטלעך פֿאַר עפּל דעוויסעס. איר קענען אָנהייבן ניצן פּנים Time אויב איר האָבן קיין פון די ווייַטערדיק
- יפּאַד 2 אָדער שפּעטער,
- iPhone 4 אָדער שפּעטער
- 4טה דור יפּאָד אָדער שפּעטער
- מעק אַס רענטגענ 10.6.6 און שפּעטער
אין פאַל אייער דיווייסאַז טאָן ניט האָבן אַ אין-געבויט אַפּאַראַט, דעמאָלט איר מוזן צוטשעפּען אַ פונדרויסנדיק וועב אַפּאַראַט צו אָנהייבן קאַנדאַקטינג וידאו קאַללס.
פֿעיִקייטן פון פּנים Time:
טכילעס, פּנים Time אַלאַוז זייַן קאַסטאַמערז צו העלפן זייַן באַדינונגען דורך ניצן WiFi נעץ קאַנעקשאַנז בלויז. אבער מיט דער אנטוויקלונג און עוואָלוציע פון טעכנאָלאָגיע, עס האט דערלויבט זייַן קלייאַנץ צו לויפן דעם אַפּ דורך ניצן דאַטן סעליאַלער נעטוואָרקס ווי געזונט.
איין קאַמפּעטיטיוו מייַלע פון פּנים צייט איז, ניט ענלעך סקיפּע איר טאָן ניט האָבן צו גיין דורך די פּראָצעס פון אָנפירונג אייער אַקאַונץ. אַמאָל איר אָנהייב ניצן פּנים Time, עס אויטאָמאַטיש ינטאַגרייץ און סינגקראַנייזיז אַלע די required דאַטן פון אַדרעס ביכער און קאָנטאַקטן פֿאַר יאָס און אַס רענטגענ ניצערס.
פּנים צייט איז זייער גרינג צו נוצן. ווען איר דריקן דעם קנעפּל צו שטעלן דיין רוף, איר קענען מיינונג פאַרשידן נוציק אָפּציעס כולל באַשטימען אַפּאַראַט, שטום די מיקראָפאָן אָדער סוף דיין רוף. עפּל טוט ניט פאָרשלאָגן זייַן קאַסטאַמערז וואָיפּ באַדינונגען אַז סקיפּע טאָן.
ינטעגראַטיאָן פון פּנים Time:
עפּל האט אַ ברעג צו ויסשטימען ביידע הויך-אויפֿפֿירונג ווייכווארג און ייַזנוואַרג פֿאַר וידאו טעלעפאָני באַדינונגען. פּנים צייט איז דיזיינד צו געבן רעזולטאַטן מיט א-סעריע "סיסטעם אויף אַ שפּאָן" און יסיגהט אַפּאַראַט. צו צושטעלן העכסט רעזולטאטן פון וידאו און אַודיאָ קאַללס, פּנים Time טוט ניט אַרבעטן מיט קיין נידעריק באַנדווידט קאַנעקשאַנז.
עפּל האט שטענדיק סטריוועד שווער צו ברענגען די פּרעמיע קוואַליטעט און מערקווירדיק רעזולטאַט-אָריענטיד אַפּפּס צו זייַן קאַסטאַמערז. פּנים צייט איז אויך דיזיינד מיט דער זעלביקער פֿילאָסאָפֿיע פון עפּל, איר קענען נישט באַקומען נעבעך ווידעא ערראָרס און קול דראָפּס בעשאַס אייער קאָמוניקאַציע. פּנים Time האט שוין דיזיינד לויט צו די יקאָוסיסטאַם פון די וועלט פון עפּל.
קוואַליטעט שטריך פון פּנים Time:
עפּל האט שטענדיק אונטערגעשטראכן אויף די קוואַליטעט און עקסאַלאַנס פון די באַדינונגען אַז זיי פאָרשלאָגן. דאס איז די סיבה רעכט צו וואָס פּנים מאָל האט גוט קוואַליטעט ווי זייַן קאָנקורענט סקיפּע. פּנים Time Offers הויך-קוואַליטעט ווידעא טעלעפאָני באַדינונגען באזירט אויף אינטערנאַציאָנאַלע סטאַנדאַרדס.
פֿאַר ביידע וידאו און אַודיאָ קאַללס, פּנים Time גיט געזונט-Defined, אַנינעראַפּטיד, קלאָר סאָונדס און וויבראַנט בילד מיט גלאַט באַוועגונג.
דאס אַמייזינג אַפּ פון פּנים Time פּערמיץ איר צו מאַכן אונדזער מעמעריז שיין, צו בלייַבן קאָננעקטעד און צו קאַנוויי אַרטיקלען.
די קעסיידערדיק און גוט קוואַליטעט קאָמוניקאַציע איז אויך יקערדיק ווען איר האָבן אַ טאַקע וויכטיק זאַך צו קאַנוויי, אָדער איר ווילן צו געבן דיין פּרעזענטירונג אָדער איר ווילן צו איבערצייגן דיין קליענט מיט דיין פאַרקויף פּעך און די רשימה גייט אויף.
סאָף:
פּנים מאָל און סקיפּע, ביידע זענען ניט צו גלייבן אַפּפּס פֿאַר קאַנדאַקטינג ווידעא אָדער אַודיאָ קאַללס. אויב איר זענט אַ באַניצער פון עפּל מיטל און איר ווילן צו דערפאַרונג די פינעסט קוואַליטעט דעמאָלט איר מוזן נוצן פּנים Time.
פאַרקערט, אויב איר ווילן צו באַקומען לינגקט מיט מענטשן אַרויס פון די וועלט פון עפּל דעוויסעס דעמאָלט סקיפּע איז דער בעסטער דעפיניטיווע ברירה פֿאַר איר.


text:
תם ונשלם ספר בתי נפש חלק בית המדרש - מזל טוב
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
- יידישע קהילות
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3210
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 28, 2014 4:03 pm
תם ונשלם ספר בתי נפש חלק בית המדרש - מזל טוב
ותהי ראשית העבודה פ' שמיני תשע"ה, לרגל די יאצ"ט פון דעם מחבר הג"ר שלמה הכהן ז"ל מצילץ. און מיט דעם יעצטיגן גליון אויף פ' צו איז פארענדיגקט געווארן אונזער הייליגער ארבעט.
מזל טוב - מזל טוב!
איך פיל אז איך דארף מאכן א סעודה כיום שנכנס לחופה... איך בין באמת מרוגש... איך וויל אפנעמען מזל-טוב'ס פונעם עולם. איצט איז די צייט...
פארשטייט זיך אז אז ברייטפארצווייגטע אונטערנעמונג איז נישט מעגליך אן די הילף פון צענדליגער חברים דא, כל אחד בשמו הטוב יבורך, ותהא משכורתו שלמה מעם ה'. ווי אויך פאר די הנהלה פון אייוועלט.
אבער דא מוז ארויסגעברענגט ווערן א דאנק צו די דריי הויפט משתתפים, וואס אן זיי וואלטן מיר נישט געהאלטן אפילו ביי א האלב פון די ארבעט.
ידידינו החשובים:
נא שכל - מסור בלו"נ פאר הוצאת ספרי מהרש"כ זצ"ל
פורים קטן - דער מגיה ראשי
קנאפער ידען - דער טעכנישער מענעדזשער אז אלעס זאל קלאפן
תורתו יגן לנו, וימליץ טוב בעדינו.
מיין אימעיל: SeforimVelt@gmail.com
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 514
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מאי 12, 2015 3:31 pm
ס'טוט מיר וויי אז איך קען לעצטנ'ס ליידער נישט זיין א שותף לדבר מצוה (לע"ע), אבער איך האב הנאה צו זעהן אז די שנייד'סט די פירות פון דיין / אייער / אונזער ארבעט.
זאל דער גרויסער באשעפער דיר באצאלן במלוא חפניים, בכפלי כפליים, השפעות טובות מן השמים.
און דער בעל המחבר וואס איז זיכער שולדיג פאר אייך הכרת הטוב, וועט זיכער מעתיר זיין ביים כסא הכבוד פאר דיר, זאלסט געבענטשט ווערן בכל מילי דמיטב
חזק ואמץ!!!
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19988
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
זאל דער מחבר מליץ טוב זיין אויף אלע משתתפים אין די ארבעט בכלליות און די עומדים בראש בפרטיות להתברך בכל מילי דמיטיב, און עקסטער פאר די געטרייע הנהלה וואס זענען במישרים צו בעקיפין גורמים צום ערמעגליכונג פונעם פראיעקט.
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14185
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
- יידישע קהילות
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3210
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 28, 2014 4:03 pm
א שאד אז אלס איסור גלוי קען איך נישט מאכן א גרויסן קידוש דעם שבת.
מיסטעריעז האט געשריבן:ברוך השם פאר דעם, הזורעים בדמעה ברנה יקצורו. נאך א יאר אומאויפהערליכע ארבעט איז העכסט צייט צו זעהן די פירות.
זאל דער מחבר מליץ טוב זיין אויף אלע משתתפים אין די ארבעט בכלליות און די עומדים בראש בפרטיות להתברך בכל מילי דמיטיב, און עקסטער פאר די געטרייע הנהלה וואס זענען במישרים צו בעקיפין גורמים צום ערמעגליכונג פונעם פראיעקט.
ייש"כ פאר דיר, פאר דיין אנגייענדע ארבעט, הן אין העתקה הן אין הגהה. דיין אומשעפערישקייט און געטריישאפט האט מיר געגעבן חיזוק צו קענען ממשיך זיין. מיט אזוינע מתנדבים ווי דו איז נישט קיין קונץ אויפצוטוהן גרויסע זאכן. זכות המחבר הקדוש יגן עליך, על משפחתך און דו זאלסט זיין געבענטשט מיט בני חיי ומזוני רויחי.
שוועמל האט געשריבן:תהלה לקל שמברכים על המוגמר. ואשריך שזכית לכך להגדיל תורה ולהאדירה. על כותבי ומפיצי ספרים אומר הכתוב ואהביו כצאת השמש בגבורתו.
איז דא א פלאן צו גיין צום מכבש הדפוס?
וואס קומט נעקסט?
מ'וועט גיין אי"ה צום מכבש הדפוס. ערשט גייט מען עס ארויסגעבן אין PDF פארמאט.
דערנאך דארפן מיר נאך צוענדיגן די פאר חלקים וואס זענען נאכנישט גענדיגקט, ווי אויף שבת קודש, מידות, בית הכנסת וכו'.
דערנאך איז דא א פלאן עס ארויסצוגעבן לדפוס. נישט אונז אליינס נאר אפשר עפעס א גביר וכדומה וואס וויל עס דריקן, און מיר וועלן אים זיין בייהילפיג.
וואס קומט נעקסט?
איז דאך דא א באזונדערע אשכול פארדעם... דא איז מען אינמיטן א חתונה... אין מערבין שמחה בשמחה...
מיין אימעיל: SeforimVelt@gmail.com
כה לחי!
כשם שזכיתם להתחיל ולסיים ספר זו כן תזכו להתחיל ולסיים ספרים אחרים, זכות הצדיקים המחברים יגם עלךיכם ובעדיכם להתברך בכל טוב, ליהודים היתה אורה ושמחה וששון ויקר, בבחינת הדור קבלוה בכבוד והדר תעטרהו.
- farshlufen
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 21983
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 0 געסט


text:
יונתן הוופסי
יונתן הוופסי, איז געווען די יונגסטע זון פון מתתיהו הכהן, גרינדער פון די חשמונאים, נאכדעם וואס יהודה המכבי איז אומגעקומען ביי א קאמף, האט יונתן איבערגענומען די אנפירערשאפט, פון די אויפשטאנד קעגן די יוונים, פאר אכצן יאר, און געווען כהן גדול, ווי אויך איז ער געווען גאווערנאר פון ארץ יהודה, פון די סלועקן הערשאפט.
נאך עטליכע זיגן אויפן פראנט פון די חשמונאים, זענען די חשמונאים דורכגעפאלן אין אלעשה, און יהודה איז געשטארבן אין יאר 161 איידער די ציווילע ציילונג, די סלועקן האבן צוריק איינגענומען ארץ יהודה, און באלאגערט ירושלים, יונתן מיט זיינע ברודער זענען אנטלאפן, צו די אנדערע זייט ירדן טייך, און פון דארט ווייטער אנגעפירט די אויפשטאנד.
יונתן מיט זיין ברודער שמעון התרסי, האבן אטאקירט די יוונים אין מדבר יהודה. צום סוף איז יונתן געקומען צום אפמאך מיטן גענעראל פון די סלועקן, באקכידאס. וואס צווישן אנדערע ווערט דארט דערקלערט, אז ירושלים איז נישט די הויפטשטאט פון די יידישע לאנד נאר מכמש, יונתן האט איינגעשטימט, און געדינט אלס פאקטישע הערשער איבער יהודה.
אין יאר 153- איז אנטיוכוס אפיפאנעס געשטארבן, און זיין זון האט וואס איז געווען א קינד האט איבערגענומען, אנטיוכוס האט געהאט א נעפע מיטן נאמען דימיטריוס, וואס האט געהרגט די קינד, און זיך געקרוינט אלס קעניג, אויבנאויף האט דימיטריוס געקעניגט מיט א שטארקע האנט, נאר דעמאלט איז אונטערגעקומען עמעצער מיטן נאמען אלעקסאנדער באלאס, וואס זיין אויסזען איז געווען פונקט ווי די קינד פון אנטיוכוס, וועמעם דימיטריוס האט אומגעברענגט, און אנדערע קעניגן האבן צוגעטעלט דעם באלאס א מיליטער, כדי זיך צו שלאגן מיט דימיטריוס.
יונתן האט אנהייב געשלאסן א בונד מיט דימיטריוס, שפעטער האט ער געטוישט זיין מיינונג, און געשלאסן א בונד מיט באלאס, וואס האט אין די ענדע באזיגט דימיטריוס, מיט די הילף פון די יידישע מיליטער.
אין אנדערע מלחמות וואס באלאס האט געהאט, איז יונתן אייביג געקומען צו הילף, צווישן די קעניג באלאס איז ער געווען פארעכנט אלס פריינט פון קעניג, און באלאס האט אים געשטעלט אלס כהן גדול, וואס דאס האט געגעבן די כח צו גרינדן די יידישע קעניגרייך.
דימיטריוס האט געהאט א זון, וואס ווערט גערופן דימיטריוס דער צווייטער, ער האט געוואלט נקמה נעמען אין באלאס, און א בירגער קריג האט אויסגעבראכן צווישן די סלועקן אין סיריע, יונתן האט אויסגענוצט די געלעגנהייט, און איינגענומען יפו, אשדוד, און עקרון. צום ענדע האט דימיטריוס דער צווייטער געזיגט, און ער האט אומגעברענגט באלאס. יונתן האט געשלאסן א בונד, מיט דימיטריוס דער צווייטער, וואס האט באפרייט די יידן פון אלע שטייערן. דימיטריוס האט אפגעגעבן נאך געגנטער צו די יידן אויפן חשבון פון שומרון, ווי לוד, און נאך אנדערע געגנטער.
באלאס האט געהאט א זון מיטן נאמען אנטיוכוס, וואס ער האט באשלאסן נקמה צו נעמען, זיין טאטנס פארגאסן בלוט. און ער האט באלאגערט דימיטריוס אין אנטיוכה אין לבנון, און יונתן האט געשיקט א מיליטער פון 3,000 קעמפער, ארויסצוהעלפן דימיטריוס. וואס אין אויסטויש וואלט ער געדארפט פארלאזן די פעסטונג אין ירושלים די כאקרא, וואס דימיטריוס האט קיינמאל נישט דורכגעפירט.
יונתן האט דעריבער געטוישט זיין שטיצע, פון דימיטריוס צו אנטיוכוס די זון פון באלאס, וואס איז געווען א קינד, נאר זיין גענעראל וואס האט געהייסן טריפון, האט עס ערלעדיקט, און שמעון איז געווארן הערשער איבערן בארטן פלאך, און צוזאמען האבן יונתן און שמעון, אטאקירט און אומגעברענגט שטיצער פון דימיטריוס, און זייערע שטעט.
טריפון האט פאר אן אומבאוויסטע סיבה, געוואלט פטור ווערן פון יונתן, דעריבער האט ער אים געלאדענט צו עכו, ווי ער האט אים אריינגעשליידערט אין טורמע, און שמעון האט געכאפט די מאכט ביי די יידן, און האט דערקלערט קריג קעגן טריפון, און טריפון האט געמוזט צוריקציען זיינע זעלנער, דערביי פרובירנדיק צו נוצן יונתן אלס אויסטויש פון געפאנגענע, צום סוף האט טריפון אומגעברענגט יונתן.
יונתן האט באקומען די פאלקס שטיצע, יהודה איז טאקע געווען א גיבור, יונתן האט אבער געברענגט די כבוד פון די יידן, צו א נייע הויכפונקט.


text:
רוים
מיינט איר געשפרייט?
רױם (איטאליעניש: Roma, לאטייניש: Roma) איז די הױפּטשטאָט פֿון איטאליע און פֿון איר לאַציא ראיאן. מיט א באפעלקערונג פון 2,873,598 איינוואוינער אין א שטח פון 1,285 ק"מ2, איז רוים די פערט-גרעסטע שטאט אינעם אייראפעישן פארבאנד (לויט די שטאט גרענעצן). די שטאט געפינט זיך אינעם צענטראל-מערב טייל פונעם אפענין-האלבאינזל אויף די ברעגן פון דעם טייך טיבער.
אין צפון-מערב זייט פון רוים איז פלאצירט דער שטאַט וואטיקאן, אינגאנצן ארומגענומען דורך רוים–א לאנד אין א שטאָט.
רוים האט א היסטאריע וואס ציט זיך איבער 2,500 יאר. די שטאט איז געווארן די הויפטשטאט פון דעם רוימישן קעניגרייך, דער רוימישער רעפובליק און ענדלעך רוים פון דער רוימישער אימפעריע.
לויט דער לעגענדע איז רוים געגרינדעט געווארן אין יאר ג'ז ביי ראמולוס.
רוים איז געווארן א הויפט צענטער פון דער איטאליענישער רענעסאנס.
אין 1871 איז רוים געווארן די הויפטשטאט פון דעם קעניגרייך פון איטאליע, און אין 1946 פון דער איטאליענישער רעפובליק.
דער היסטארישער צענטער פון רוים ווערט גערעכנט דורך אונעסקא א וועלט ירושה ארט. די 1960 זומער אלימפיאדע איז פארגעקומען אין רוים.
היסטאריערעדאַקטירן
די רוימער האלטן אז רוים איז געגרינדעט געווארן אום 21סטן אפריל 753 פאר דער ציווילער רעכענונג, דורך ראמולוס, דער ערשטער מלך. דאס קעניגרייך פון רוים האט זיך געהאלטן 244 יאר ביז דעם לעצטן קעניג טארקוויניוס סופערבוס וואס האט געהערשט ביזן אויפשטאנד אין יאר 509 וואס האט אויפגעשטעלט די רוימישע רעפובליק. במשך די יארן האט רוים געפירט מלחמות ביז זיי האבן געהערשט איבער דעם איטאליענישן האלבאינזל. דערנאך אין די דריטע און צווייטע יארהונדערטער האט רוים געפירט מלחמות קעגן קארטאגא און מאקעדאניע ביז רוים האט געהערשט איבער דעם גאנצן מיטלענדישן געגנט, און האבן אויפגעשטעלט די ערשטע רוימישע פראווינצן סיציליע, סארדיניע און קארסיקע, היספאניע, מאקעדאניע, גריכנלאנד און אפריקע.
געאגראפיערעדאַקטירן
לאקאציערעדאַקטירן
רוים שטייט אויף זיבן בערגלעך און האט א שטח פון 1285.31 קוואדראט קילאמעטער.
רוים איז אין דעם לאציא ראיאן פון צענטראל איטאליע אויפן טיבער (איטאליעניש: Tevere). דער אריגינעלער יישוב האט זיך אנטוויקלט אויף בערגלעך קעגנאיבער אן איבערפאר לעבן טיבער אינזל, דער איינציגער נאטירלעכער איבערפאר פונעם טייך אין דעם געגנט. רוים פון די מלכים איז געווארן געבויט אויף זיבן בערגלעך: דאס אווענטין בערגל, דאס קייליאוס בערגל, דאס קאפיטאלין בערגל, דאס עסקווילין בערגל, דאס פאלאטין בערגל, דאס קווירינאל בערגל, און דאס ווימינאל בערגל. אדורך מאדערנעם רוים פליסט אויך נאך א טייך, דער אניען, וואס פליסט אין טיבער אריין צפון פונעם היסטארישן צענטער.
כאטש דער צענטער פון דער שטאט איז ווייט אומגעפער 24 ק"מ פונעם טירענישן ים, ציט זיך די טעריטאריע פון דער שטאט ביז דעם בארטן, וואו עס געפינט זיך די דרום-מערב דיסטריקט אסטיע. דער צענטער פון רוים האט א הייך צווישן 13 מעטער העכערן ים פלאך (לעבן דעם פאנטעאן) און 139 מעטער איבערן ים פלאך (דער שפיץ פון מאנטע מאריא.[1] די קאמונע פון רוים באדעקט א שטח סה"כ פון בערך 1285 קוואדראט קילאמעטער, כולל פילע גרינע שטחים.
טאפאגראפיערעדאַקטירן
דורכאויס דער געשיכטע פון רוים זענען די שטאט גרענעצן געווען גערעכנט דער שטח אינערהאלב די שטאט מויערן. אריגינעל זענען די מויערן געווען דער סערווישער מויער, געבויט צוועלף יאר נאך ווען די גאלן האבן צעראבעוועט די שטאט אין יאר 390 פאר דער ציווילער רעכענונג. דאס האט איינגעהאלטן דעם גרעסטן טייל פון די עסקווילינע און קעלישע בערגלעך ווי אויך גאר די אנדערע פינעף בערגלעך. רוים האט געוואקסן אינדרויסן פונעם סערווישן מויער, אבער מ'האט נישט געבויט קיין נייע מויערן ביז נאך 700 יאר, אין יאר 270 ווען דער קייסער אוירעליאן האט אנגעהויבן בויען די אוירעליאן-מויערן, וואס זענען געווען לאנג כמעט 19 ק"מ, און זענען געבליבן ביז 1870 ווען די מיליטער פונעם קעניגרייך פון איטאליע האט דורכגעבראכן דעם מויער כדי אריינצוגיין אין דער שטאט.
דער שטאטישער שטח ווערט צעטיילט אויף צוויי דורך דער רינג-שאסיי, געענדיגט אין 1962, וואטס רינגלט דעם שטאט-צענטער ווייט אומגעפער 10 ק"מ. דעמאלסט איז געווען דער באזעצטער יישוב כמעט אינגאנצן אינערהאלב דעם שאסיי, אבער היינט האט מען געבויט וואוינונגען ביז א ווייט פון 20 ק"מ אינדרויסן.
טראנספארטרעדאַקטירן
רוים ווערט באדינט דורך דריי פליפארטן. איטאליע'ס הויפט פליפארט איז לעאנארדא דא ווינטשי פליפארט וואס ווערט גערופן אויפן נאמען פונעם ערפינדער לעאנארדא דא ווינטשי (כאטש ער האט געוואוינט אין רוים נאר זעקס יאר, און איז געווען טעטיק מערסטנס אין צפון איטאליע). דער פליפארט געפינט זיך אינעם שטעטל פיומיטשינא אויפן בארטן פון ים. דער פליפארט איז א ביסל ווייט פון דעם צענטער פון רוים; זיי זענען פארבינדן דורך א הויך-גיך באן און אן אויטאסטראד. דער עלטערער רוים טשאמפינא פליפארט איז סיי א ציווילער סיי א מיליטערשיר פליפארט. מען רופט אים "טשאמפינא פליפארט", ווייל ער איז פלאצירט לעבן טשאמפינא, דרום-מערב פון רוים. דער דריטער פליפארט איז דער ראמא-אורבע פליפארט, א קליינער פליפארט וואס געפינט זיך אומגעפער 6 ק"מ צפון פונעם צענטער פון רוים; דארט פליען מערסט העליקאפטער און פריוואטע פליען.
רוימישע יידנטוםרעדאַקטירן
רוימישע יידנטום איז איינע פון די אוראלטע יידישע קהילות אין דער וועלט, שוין צוויי טויזנט צוויי הונדערט יאר. שוין אין יאר ג'תקנ"ט איז געשאפן געווארן א פארבינדונג צווישן די יידן און רוים ווען שליחים פון די חשמונאים זענען אנגעקומען אין רוים. אין יאר 1555 האט דער פויבסט פאולוס דער פערטער ארויסגעגעבן א געזעץ אז די יידן טארן נישט וואוינען נאר אין א באגרענעצטן שטח וואס מ'רופט היינט די רוימישע געטא.
אין 1938, ווען מען האט איינגעפירט די ראסע געזעצן אין איטאליע האבן די יידן פארלוירן זייערע בירגער-רעכטן. אין 1943 איז די דייטשע מיליטער אנגעקומען קיין רוים און זיי האבן דעפארטירט די יידן אין פארניכטונגס לאגערן. ביז ווען די אליאירטע קראפטן האבן באפרייט די שטאט זענען 2,000 געהרגעט געווארן, העלפט פון זיי אין פארניכטונגס לאגערן.
היינט צו טאג האט רוים די גרעסטע יידישע קהילה אין איטאליע מיט יידישע מוסדות. די קהילה האט אומגעפער 15,000 יידן און די שטאט פארמאגט צען שולן.
אין 1919 האט מען אנטפלעקט אלטע יידישע קברים פון די טעג פון אוראלט רוים.
ספארטרעדאַקטירן
פוטבאל איז דער פאפולערסטער ספארט אין רוים, ווי אויך אין גאנץ איטאליע. די שטאט איז געווען גאסטגעבער פאר די לעצטע שפילן פון די 1934 און 1990 פיפא וועלט בעכער. דער צווייטער האט מען געשפילט אינעם גרויסן אלימפיאדע סטאדיאן. דער סטאדיאן ווערט געניצט מערסט ווי א שותפותדיקער היים סטאדיאן פאר די לאקאלע פוטבאל גרופעס ס ס לאציא, געגרינדער אין 1900, און א ס רומא, געגרינדעט אין 1927. די רוימישע ספארט קולטור אינטערעסירט זיך זייער אין דעם קאנקורענץ פון די צווי גרופעס פארן דערבי דעלא קאפיטאלע פארמעסט.[3] די פוטבאל שפילער וואס שפילן פאר די גרופעס און זענען אויך געבוירן אין דער שטאט זענען באזונדער פאפולער, ווי למשל די שפילער פראנצעסקא טאטי און דאניעלע דע ראסי (ביידע פאר א ס ראמא), און אלעסאנדרא נעסטא (פאר ס ס לאציא).
אין רוים איז פארגעקומען די זומער אלימפיאדע 1960, מיט גרויס דערפאלג, ניצנדיק פיל אוראלטע ערטער ווי די ווילא בארגעזע און די באדן פון קאראקאלא פאר די פארשידענע שפילן. אויך האט מען געשאפן א סך נייע געביידעס פאר דער אלימפיאדע, ספעציעל דעם נייעם אלימפיאדע סטאדיאן (וואס מען האט שפעטער פארגרעסערט און באנייט לכבוד דעם 1990 פיפא וועלט בעכער), און דאס אלימפיאדע דארף (Villaggio Olympic) געשאפן אין אנהייב ווי א וואוינונג פאר די אטלעטן און שפעטער איבערגעמאכט ווי א וואוינונג געגנט. רוים האט געהאט א הוא אמינא צו האלטן דארט די זומער אלימפיאדע 2020 אבער זיי האבן צוריקגעצויגן זייער אנבאט.[4][5]
יעדע יאר אין מיי ווערט געהאלטן אין רוים דער מייסטער טעניס טורניר. אין די יארן נאך דער צווייטער וועלט-מלחמה איז ציקלען געווען גאנץ פאפולער, אבער היינט נישט אזוי שטארק.
צווילינג שטעטרעדאַקטירן
זעט אויךרעדאַקטירן
רעפערענצןרעדאַקטירן
- ↑ (1997) Roma anno 2750 ab Urbe condita (אויף איטאליעניש). רוים: Tascabili Economici Newton. ISBN 88-8183-670-X.
- ↑ Brief Guide to Olympic Stadium of Rome | SPOSTARE LA FINALE DA ROMA? NO! GRAZIE. Maspostatevilaregina.com (23סטן אפריל 2009). דערגרייכט דעם 30סטן יאנואר 2011.
- ↑ Football First 11: Do or die derbies. CNN (22סטו אקטאבער 2008). דערגרייכט דעם 5טן אקטאבער 2014.
- ↑ Media. Olympic.org. דערגרייכט דעם 15 September 2011.
- ↑ Candidate Cities for Future Olympic Games. Bladesplace.id.au. דערגרייכט דעם 17 October 2009.


text:
תגובהדורך דער רב » מיטוואך ינואר 06, 2016 3:13 pm
איבער ליינען די 'בית משיח' איברן שליחות פון סאטמרא קיין לויבאוויטש, איז מיר נתעורר געווארן עטליכע הערות, וזאת החלי:
א. ער שרייבט עס איז געוון די שאלה צו מ'זאל אים איבער געבען צום סכנות אדער ווארטין ביז די עף בי איי\ש. ב. קומט. דאס האט אפאר קשיות:
1. לויט ווי די גערטנער משפחה דערציילט האבן זיי גארנישט געוויסט אז מען ווייסט עפעס ביז מען האט בפועל געקומען צו זיי. דאס שטימט נישט מיט וואס דארט שטייט.
2. זיי (מש' גערטנער) דערציילן די מעשה אז זייערס א ברודער איז געגאנגן מיט די שאלה צום רבי'ן בזמן די עף בי איי, איז שוין געווען ביי זיי אין שטוב [עס איז לעצטענס געווען אן אינטערוויא אויף קול מבשר מיט א הר' משה גערטנער, #1323 ביי די לענגערע אינטערוויאס] און די שאלה איז געווען צו מ'זאל אים נאך אלץ באהאלטן אדער זיי לאזן נעמען. דער רבי האט געזאגט אז עס נישט מעגליך יעצט צו באהאלטן וויל זיי האבן אלע פרטים.
דאס איז א דופלטע סתירה מיט זיין ווערזיע, 1. ווייל אויב זיי האבן געהאט א ספק איבער צו געבן אדער ווארטן ביז זיי קומען, וואס איז יעצט די שאלה צו זיי לאזן קומען. 2. את"ל אז דער פרט איז נישט אזוי פונקטליך, די שאלה איז געווען ווי גערטנער דערציילט, איז דעמאלסט בשעת זיי זענען דארטן געווען – פארשטייט זיך – נישט געווען צייט צו אריבער גיין קיין לויבאוויטש, און כל שכן שיקן א משלחת פון רבנים.
3. בכלל איז לויט ווי עס איז דעמאלסט געווען באריכטעט אין די פרעסע, האט מען געכאפט יוס'לע מיט א שאק.
ב. סתם איז אינטרעסאנט וואס עפעס מיט די שאלה האט די סאטמארע רב נישט געהאט קיין תשובה? דאס איז נישט עפעס קיין שאלה וואס האט עפעס מיט זאכן וואס באלאנגט נישט פאר זיין אמט. מען האט בכלל נישט געהערט ער זאל שיקן שאלות צו אנדערע.
ג. אויך איז זייער מיסטריעז, אז מען זאל דארפן שיקן עפעס א גאנצע משלחת, און בכלל ווי קומט א רב פון די עדה החרדית בכלל אין אמעריקא, ובפרט צו דעם ענין.
ד. איך בין נישט קובע, אבער דאס שמעקט מיט די מעשיות וואס קומען ארויף יארן נאך וואס עפעס פאסירט, והרוצה ל.... לויט ווי ער דערציילט האט דער עדה החרדית רב נישט געהאלטן אין באהעלטניש, ער האט דאס פשוט דערציילט מיט איינם וואס ער האט געטראפן צום ערשטן מאל. אויב אזוי וואלטן אנדערע געדארפט וויסן פון דעם. בכלל נישט געדענקן דער נאמען פונם רב וואס האט אים דערציילט, איז אויך דער מהלך פון הרוצה ל... ירחיק עדותו.
ה. נאכאמאל איך בין נישט קובע, אבער עס איז ביי מיר נישט מער ווי א מעשה מן השוק, וואס די וואס האבן די קבלה אז מען דארף גלייבן אין מעשיות, דארפן דאס אויך מקבל זיין, אבער אויב מען האט נישט דער קבלה איז נישט דא קיין שום סיבה עס מקבל זיין.


text:
תגובהדורך לכתחילה אריבער » מיטוואך אוגוסט 29, 2012 5:02 pm
א נייע פעדעראלע געזעץ זאגט אז אינסטעטוציעס וואס האלטען געלט פאר מענטשען און איז אינשורד, טארן נישט האבן קיין ארבייטער וואס האבן א קרימענאלער פארגאנגענהייט.
אלץ ריזאלטאט פון די נייע ריקווייערמענט, האט "וועלס פארגא" באנק געמאכט "בעקגראונד טשעקס" אויף זייערע ארבייטער, און אויפגעזאגט אלע וואס מען האט ביי זיי געטראפן עבירות לשעבר.
איין אזא פערזאהן איז די 68 יעריגער "ריטשארד עגגערס", וואס איז אויפגעזאגט געווערן נאכדעם וואס מען האט געטראפן אז 49 יאר צוריק אין 1963, ווען חתן דינן איז געווען 19 יאר אלט, האט ער געמאכט א פאלטשע ניקל פון פאפענדעקל, און האט פראביערט באגנב'נן א "לאנדרי מעט" מיט ....... 10 צענט!! מען האט אים דאן געכאפט הייס ביי די גניבה, און מען האט אים "געטשארדזשד" מיט "פראוד", נא א געפערליכער פארברעכער, און ער האט פארלוירן די פרנסה! אצינד וויל ער מאכן א קלאגע קעגן די באנק.
"די וועלט זאגט אז מען קען ניט ארונטער דארף מען אריבער, און איך האלט אז מ'דארף לכתחילה אריבער" קרעדיט אדמו"ר מהר"ש


text:
ו-לזארעכ משפחת ה-זארכי
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2167
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm
ו-לזארעכ משפחת ה-זארכי
אמאל, אין דער אלטער היים, ווען אזעלכע מומענטן זענען אונז אנטקעגן געשפרינגען, פלעגן מיר אריינשפאצירן מיט פילע אייפער אין אלט-קרעטשמע און אנהייבן פירקלען. ס'רוב מאל ווען ס'פלעגט פאסירן פלעגט זיך דאן, צו מיין גוט מזל, קיין נפש חי' נישט באווייזן מיר אפצוגעבן די נויטיגע אטענשן. איז וואס'זשע פלעגט מען טוהן?. אט שטייט און שטוינט, זעענדיג אז זארעכ האט אנגעפירקלט א טישל און קיינער קימערט זיך נישט, פלעגן מיר ארויס גיין פון די קרעטשמע, זיך איבערטוישן די בגדים, זיך אנהענגען אויף די אקסלען די אלטע אויסגעריבענע בלעכענע אמפערס, און דאן פלעגט אויסוואקסן אין די קרעטשמע דער אלטער "חיים חייקל".
אויב האט די צייט ערלויבט, ווי שעלויש עסרע מידעס ביי די קרבנות, און קיין נפש חי' האט זיך נאך אלס נישט באוואוזן, איז פון א וואסער טרעגער געווארן א האלץ העקער, און פלוצלינג אזוי אומגערישט פלעגט דאן ערשינען א קארעטע אין פארנט פון די אלטע קרעטשמע, ווען ביים רעדל זיצט "נאכמענ נאטע".
שוין, מער האט שוין נישט אויסגעפעלט, אז זארעכ, חיים חייקל און נאכמענ נאטע, זענען אויפאמאל געווען אין די קרעטשמע אויף א באזוך, האט זיך אונזער אלטער "יענטאאש" אויפגעכאפט פון זיין טיפן דרימל, זיך אויסגעפוצט די שיך, אנגעטוהן דעם אנצוג מיטן פראק, און ביז מינוטן איז פארגאנגען א געשמאק אין די קרעטשמע.
ואם יש לו פנאי, און אויב קיין שינוי לטובה אינעם מצב איז נאך אלס נישט געקומען, דאן פלעגן מיר פארוואנדלט ווערן און א פשוטן קרעטשמער, מיט אבסיל "יין שרף" צו דער זייט, און מער האט מען שוין נישט בעדארפן. איי איי איי איז דאס געווען אלע טעמים.
ווען מיר זענען שוין געווען אביסל ביינשרפ'ט, און קיין רעזולטאטן האבן זיך נישט באוואוזן, האבן מיר געשלאסן א בונד מיט "נויעך קאטצ'ן" זאל אונז קומען העלפן אין די שווערע אנגעצויגענע מומענטן, אבער גלייבט מיר, ברידערלעך, ס'האט מיר געהאלפן האר גענוי ווי ס'האט געהאלפן פאר זארעכ'ן, חיים חייקל'ען, נחמן נטע'ן און יין שרף'ן.
ואם יש לו פנאי, אין זעלטענע זמנים, אויב האבן שוין די אלע אויבנדערמאנטע אויך נישט געהאלפן, דאן זענען מיר פארוואנדעלט געווארן אין... (פילט אריין וואס איר קלערט).
ועתה-און-יעצט, אהה, חסרנו כל אלה, זינט מיר האבן זיך אריבער געצויגן דא אין די ניי-שטאדט, ווי די חברה האבן געשטעלט שומרים איבער שומרים נאכצושפיאנירן די פיס טריט פון איטליכן פארבייגייער, זענען מיר אינגאנצן איינזאם, פארלוירן, ואין לנו להשען אלא וכו'.
דאס אליין וואלט נאך געווען אראפצושלינגען, אבער וואס איך קען נישט אראפשלונגען איז דאס, אז לו יצוייר איך וואלט זיך שוין אן עצה געגעבן מיט די שומרימ'לעך, אבער... אבער... וואס וועט שוין זיין נאכדעם? אז כ'על יא עפעס פירקלען נו וואס וועט שוין זיין? האמער דען יענטאאש'ן וואס זאל אונז דערפרייען?
על כל פנים אויף היינט, נאכן זיך שפירן אינעם יעמאלט'דיגן מצב, האבן מיר שוין געטראפן וואס צו טוהן... ויתרחם המרחם...
***
אז איר ווילט זענט איר אויך בארעכטיגט צו שילדערן וויאזוי איר האט אויסגעפילט אייערע איינזאמע מינוט'ן אין אלט קרעטשמע, זייענדיג א פושט צורה ולובש צורה...
א דאנק - זארעכפעפער, חיים חייקל, נחמן נטע, יין שרף, נויעך קאטץ, ועוד אחת.
- גרויזאמער
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3584
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 06, 2006 4:03 pm
- לאקאציע: אויף די באלעמער שטיגן
עס קומט גוטע צייטן וואס וועלן גאר מאכן פארגעסן די אלטע גוטע צייטן...
וזה החלי. מיין ערשטע תגובה נאכן ערהאלטן די מעסעדזש אז עס איז דא אידן וואס ברויכן קאמענטארן אויף זייערע תגובות.
"א צוקו....
אוי ניין. כ'האב עס געוואלט שרייבן ערגעץ אנדערש.
קרעמער | צום זאך | צייטליך | גרויזאמער | וויכטיג מאכער | אויפריכטיג | מאשקע | bloomberg4mayor | arender
לחץ כאן למסור תודה על תגובה זו | דווח על תוכן פגעוני
- יאנאש
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8292
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: וואו בינעך טאקע?
ביי מיר איז קיינמאל קיין סוד געווען, מער ווי אויף געציילטע מינוטן אדער שעות, אז דו ביסט טאקע דער וואס באהאלט זיך אונטער חיים-חייקל, נחמן-נטע, יין-שרף און נח-קאטץ, אבער איך קען זיך נישט כאפן וועלכע שלייער און אידענטיטעט דיינעם דו ביסט נאך אלץ אויסן צו פארהוילן.
וועל איך צואווארטן ביזן קומענדיגן פארכמורעטן זונטאג מיט געדולד!
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2167
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm
- מעסטערמיינד
- שר האלף
- תגובות: 1515
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 5:35 pm
לייענענדיג דיין קעפל בין איך געווען זיכער אז דו ווילסט אנאנסירען די ניק אלץ א קאנדידאט פאר ראה"ק,
ערשטענס, ווייל דו האסט שוין איבער הונדערט תגובות כן ירבו,
צווייטענס, ווער געדענקט דען נישט דער ארטיקעל פון אונזער אומפארגעסליכען ראה"ק, "וליענטאאש משפחת היענטאאשי" וואס אגב ווארט נאך אויף א המשך,
ומדי דברו בו , וויל איך דיך פרעגן אויב דו וואלסט אפשר געוואלט איבער נעמען מיין פלאץ צו לויפן אלץ ראה"ק?
- גרויזאמער
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3584
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 06, 2006 4:03 pm
- לאקאציע: אויף די באלעמער שטיגן
קרעמער | צום זאך | צייטליך | גרויזאמער | וויכטיג מאכער | אויפריכטיג | מאשקע | bloomberg4mayor | arender
לחץ כאן למסור תודה על תגובה זו | דווח על תוכן פגעוני
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14185
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
אוי ווי גוט דו לייגסט דאס אראפ מיט ציניזם, הומור, און געשמאק צוגלייך.
אגב, דיין קעפל האט מיך אזוי בארירט די אינעוויניגסטע סטרונעס (?) אזש ביז טרערן, דערמאנענדיג זיך דערביי פון יענטאאש'ס יענטאאש'ישע משפחה..
- יגרסהדותא
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3682
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 03, 2006 10:14 am
- לאקאציע: קאר וואש
איך ציטער זאלסט אונז נישט פארלאזן, אבער אויב דיין באשלוס איז אז דו פלאנסט אפצופעקלן, ביטע איבערגעבן א גריס פאר אלע מתים אשר אינם חיים אתנו אז די קרעטשמע האט זיך שוין אזוי געטוישט, ס'איז א נחת און א פלעדזשער היינט אריינצוקומען, די מנינים וואס שטעלן זיך דא, די גריסן אלעס אלעס, זאג זיי אז זיי וועלן הנאה האבן דא צו פארברענגן.
מיר קענען אפשר אויך אויפשטעלן א ווינקל פאר די מתים, זיי זאלן קענען שמועסן רואיגערהייט אומגעשטערט. און אוודאי דארף איך דיר נישט צו זאגן אז די לעבעדיגע וועלן אפילו צוטערן אריינצוקומען דארט.
געב זיי איבער אונזער ווארימסטע וואונטשן, מיר טראכן פון זיי זייער אסאך.
מיט דעם אלעם, זענען מיר זיכער אז דו וועסט אונז נישט איבערלאזן, דו וועסט נאך דא בעז"ה אסאך זיצן און פארברענגן.
- געשמאקער
- שר האלף
- תגובות: 1477
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 10, 2008 7:27 pm
- לאקאציע: נישט צום געפונען
יגרסהדותא האט געשריבן:זארעך דיין ארטיקל איז גאר געשמאק, דיין שרייבן איז ווי פון אלטן דארף.
קויפט איר אויף איבעי? ביטע ניצט דעם לונק.
זה נהנה וזה לא חסר
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: ארגינעלע יוד, גוט זאגער און 14 געסט


text:
בלאט 258 פון 412
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 12:45 pm
דורך יישר כח
יישר כח וויי-פיי פאר אונז מהנה זיין!
און א גרויסן יישר כח פארן שרייבן וואס עס איז
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 2:28 pm
דורך נישט פשוט
טענק יא WIFI ב"ה סכאפט פיין.
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 2:31 pm
דורך יונהלע
שוידערליכע קליפ ווי די אומשילדיגע געהארגעטע דורך מדינת ישראל ליגען אויסגעלייגט אויף די גאסען רח"ל, שרעקליך!!https://www.dropbox.com/s/f2r2whwv25p5d ... M.mp4?dl=0
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 2:35 pm
דורך הודו להשם
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 3:23 pm
דורך KMW
Error: 429
Error (429)
This link is temporarily disabled. The person who shared it hit their daily limit of traffic or downloads. Learn about traffic limits.
ביטע איבערלייגען
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 3:41 pm
דורך שמחהלע קאפשטיק
בקשה פאר די אלע צדיקים וואס האבן היינט ארויפגעלייגט נייע קליפס - ביטע מאכט זיכער אז עס ארבעט ![/color]
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 3:59 pm
דורך גארנישט מיט נישט
שמחהלע קאפשטיק האט געשריבן:
בקשה פאר די אלע צדיקים וואס האבן היינט ארויפגעלייגט נייע קליפס - ביטע מאכט זיכער אז עס ארבעט ![/color]
אנטשולדיגט? יישר כח האט איר געזאגט?
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:10 pm
דורך איתמר
יישר כח פאר וואס? עס ארבעט דאך נישט...
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:19 pm
דורך גארנישט מיט נישט
מדארף אויפמערקזאם מאכן, עס איז בכלל נישט גרינג ארויפצילייגן קליפס, עס קומט אן זייער שווער און מדארף עס מכיר טובה זיין.
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:21 pm
דורך גארנישט מיט נישט
איתמר האט געשריבן:יישר כח פאר וואס? עס ארבעט דאך נישט...
עס ארבעט נישט ווייל צענדליגע אידן האבן הנאה געהאט! א איד האט זיך מטריח געווען ארויפצילייגען עפעס קומט אים א יישר כח ריגארדלעס!
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:29 pm
דורך איתמר
גארנישט מיט נישט האט געשריבן:
איתמר האט געשריבן:יישר כח פאר וואס? עס ארבעט דאך נישט...
עס ארבעט נישט ווייל צענדליגע אידן האבן הנאה געהאט! א איד האט זיך מטריח געווען ארויפצילייגען עפעס קומט אים א יישר כח ריגארדלעס!
אמת, אבער אויב אזוי וועט אייוועלט זיין יעדע צווייטע תגובה א יישר כח. אבער אז עס ארבייט נישט מעג מען פרעגן פארוואס עס ארבעט נישט, עס קומט אים נישט קיין נזיפה...
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:31 pm
דורך איתמר
גארנישט מיט נישט האט געשריבן:
איתמר האט געשריבן:יישר כח פאר וואס? עס ארבעט דאך נישט...
עס ארבעט נישט ווייל צענדליגע אידן האבן הנאה געהאט! א איד האט זיך מטריח געווען ארויפצילייגען עפעס קומט אים א יישר כח ריגארדלעס!
ב.ד.וו. איך בין נישט באקאנט, עס איז דא לימיט וויפיל מענטשן קענען קוקן אויף א קליפ אין dropbox?
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:36 pm
דורך גארנישט מיט נישט
איתמר האט געשריבן: גארנישט מיט נישט האט געשריבן:
איתמר האט געשריבן:יישר כח פאר וואס? עס ארבעט דאך נישט...
עס ארבעט נישט ווייל צענדליגע אידן האבן הנאה געהאט! א איד האט זיך מטריח געווען ארויפצילייגען עפעס קומט אים א יישר כח ריגארדלעס!
אמת, אבער אויב אזוי וועט אייוועלט זיין יעדע צווייטע תגובה א יישר כח. אבער אז עס ארבייט נישט מעג מען פרעגן פארוואס עס ארבעט נישט, עס קומט אים נישט קיין נזיפה...
אוודאי מעג מען בעטן אבער נישט אויף אן אופן ס'זאל זיך הערן כאילו מאיז אים עפעס שולדיג!
מיט דעם וואס איר האט געשריבן "יישר כח פאר וואס? עס ארבעט דאך נישט" האסטו געפראווט מיין פאונט אז דער עולם אפרישיעט נישט גענוג די ארבעט וואס מאנכע לייגן אריין!
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:41 pm
דורך גארנישט מיט נישט
איתמר האט געשריבן:איך בין נישט באקאנט, עס איז דא לימיט וויפיל מענטשן קענען קוקן אויף א קליפ אין dropbox?
וואס דען האסטו געטראכט? ער וויל דיך סתם אפטוען?..
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:45 pm
דורך קלוגער
שכויעך ווייפיי פאר מהנה זיין אפאהר יודען, פליז זיי מהנה נאך אפאהר יודען און מאך דיין דראבאקס ארבעטען, דערווייל איז אלעס
ERROR 429
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:53 pm
דורך אזוי גאר!
סוף גנב לתליה
איך ווייס נישט אויב ס'איז שוין געווען דא איין מאל
אבער ס'איז נישט אסור צו קוקען נאכאמאלhttps://www.google.com/url?q=https://ww ... peIarceUZA
ס'איז לאנג אבער אינטערעסאנט
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:54 pm
דורך אזוי גאר!
גם אני מצטרף!
קלוגער האט געשריבן:שכויעך ווייפיי פאר מהנה זיין אפאהר יודען, פליז זיי מהנה נאך אפאהר יודען און מאך דיין דראבאקס ארבעטען, דערווייל איז אלעס
ERROR 429
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:56 pm
דורך הודו להשם
יא, סאיז שוין דא געווען, נישט איינמאל נאר אסאך מאל.
אבער ווי דו זאגסט: ס'איז נישט אסור צו קוקן נאכאמאל
און א ש'כח פארן ארויפלייגן
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 4:58 pm
דורך פעיק נוז
שכח הרב גארנישט פאר דיינע אלע קליפ'ס וואס דו שטעלסט אונז אלס צו דא אויפן וועלטל, תודה!
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 5:02 pm
דורך גארנישט מיט נישט
פעיק נוז האט געשריבן:שכח הרב גארנישט פאר דיינע אלע קליפ'ס וואס דו שטעלסט אונז אלס צו דא אויפן וועלטל, תודה!
איך האב בכלל נישט אינזין געהאט מזאל מיך באדאנקען... איך האב שוין לאנג נישט געברעגגט סחורה דא..
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 5:03 pm
דורך איתמר
גארנישט מיט נישט האט געשריבן:
איתמר האט געשריבן:איך בין נישט באקאנט, עס איז דא לימיט וויפיל מענטשן קענען קוקן אויף א קליפ אין dropbox?
וואס דען האסטו געטראכט? ער וויל דיך סתם אפטוען?..
'אפטוען' כאילו דאס איז די שמועס דא?
א מענטש האט ארויפגעלייגט א קליפ, עס זעהט אויס מיט די פליישיגע אויגן אז עס איז נישט גוט ארויפגעלייגט געווארן, בעט מען אז מען זאל עס איבערקוקן און עס איבערלייגן! מאכט אזא איבערקערעניש כאילו מ'האט א מערכה מיט איינעם...
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 5:03 pm
דורך גארנישט מיט נישט
שכח הרב וויי פיי וכל הברענגערס פאר דיינע אלע קליפ'ס וואס עטס שטעלסט אונז אלס צו דא אויפן וועלטל, יישר כח!!
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 5:05 pm
דורך איתמר
גארנישט מיט נישט האט געשריבן:שכח הרב וויי פיי וכל הברענגערס פאר דיינע אלע קליפ'ס וואס עטס שטעלסט אונז אלס צו דא אויפן וועלטל, יישר כח!!
איך מיין מ'זאל עפענען א נייע אשכול 'יישר כח' און האלטן אין איין ארויפלייגן תגובות "יישר כח"
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 5:08 pm
דורך הודו להשם
"אלע" קליפס פון ווייפיי זענען זייער גוט ארויפגעלייגט, עטליכע שעה צוריק האט אלעס געארבעט, ס'איז אבער דא טרעפיק לימיטס
!
און
גארנישט מיט נישט האט געשריבן:שכח הרב וויי פיי וכל הברענגערס פאר דיינע אלע קליפ'ס וואס עטס שטעלסט אונז אלס צו דא אויפן וועלטל, יישר כח!!
געשריבן: מיטוואך מאי 16, 2018 5:28 pm
דורך נאך פונדערהיים
ווען וועט דאס צוריק אנהייבן ארבעטן?


text:
berlbalaguleh האט געשריבן:ספרא דמרא: זייער שיין און קלאר אראפגעלייגט. נאר אין די ערשטע מינוט האביך געמיינט אז דו רעדסט דא פון אנ'אנדער'ן ברק. אהוד ברק פון מדינת ישראל. איך בין טאקע שטארק נייגעריג געווען אויף וועלכע געהיימע מיסיע ער איז יעצט באפולמעכטיגט געווארן צו גיין. אבער ווען דו האסט געשריבן אז ער איז צוערשט געגאנגען אין ביהמ"ד דאווענען מיט'ן ותיקין מנין האביך שוין געוואוסט אז מ'רעדט דא פון אנ'אנדער'ן ברק. ווייל אהוד ברק גייט נישט אינדערפריה צו מנין. (מ'קען נישט וויסן. אפשר יא.). און ווען ער עסט איז עס אויך נישט א פרישטיג איבער וואס מ'קען שרייבן אין קאווע שטיבל. ווייל ווען אהוד שטייט אויף גיסט ער זיך נישט אפ קיין נעגל וואסער און זאגט נישט מודה אני. נאר ער זעצט זיך גלייך צו צו די שיסל. ער עסט א פיינעם סטעיק. און בייסט צו א סענדוויטש פון פוטער ברויט מיט אמעריקען טשיעז...אבער ברק בן אבינועם איז דאך יא געווען אן ערליכער יוד. נאר ער האטציך פארליעבט אין דעם פלישתי'שן שיקסעלע. (אה, ס'איז נאך געווען פאר'ן חרם דרבינו גרשום.). אבער די תורה האט איהם געגעבן אן עצה וואס האט איהם געראטעוועט. ווייל דער זון וואס ער וואלט (ח"ו) געהאט מיט די שיקסעלע וואלט געוואוינט אין ראמאללאה מיט זיין מאמע. און ער וואלט ארויסגעגאנגען ווארפן שטיינער אויף די מיליטער פון מדינת ישראל. און די צודרייטע משוגעים וועלכע גייען קיין שכם אן מיליטערישע באגלייטונג...!
חקרן האט געשריבן:קודם כל לפי הלכה מעג ברק איר רעיפן כדת וכדין אין קריג, אן אפגעבן קיין דין וחשבון.
חקרן האט געשריבן:קודם כל לפי הלכה מעג ברק איר רעיפן כדת וכדין אין קריג, אן אפגעבן קיין דין וחשבון.
חקרן האט געשריבן: עמלקים האבן אן אנדערן דין, זיי מעג מען פייניגן אפילו לשם פייניגן, אבער מען דארף זיכער מאכן אז צום סוף קומט דער עמלקי ארויס א טויטער.
מאך זיכער האט געשריבן:איך ווייס נישט וואס מען חאגעט דא אזוי איבער פייניגן רודפ'ן און רעיפן, לפענ"ד דארף דאס צו זיין שטיקלעך וואס דער רבי וואלט ווען געזאלט אויסלאזן און חדר און מען זאל ווארטן עד שיבא תשבי צו וויסן פונקטליך וואס דאס מיינט.
עס איז מיר זייער שווער און עס גייט מיר נישט אריין אין קאפ די אלע איידיעס און איך בין זיכער אז עס איז נישט אזוי פשוט ווי עס ליינט זיך אין די פסוקים.
מי אני האט געשריבן:הגם דאס איז געווען א מיתה קשה ומרה (מהר"י קרא שם בשמואל א טו לב) זאגט אויף דעם דער רלב"ג דארט אז עס איז געווען לתועלת לתת יראה לנשארים שלא ילחמו עם ישראל ע"ש. ועוד, דאס איז געווען בשעת'ן אים הרג'נען ממש; דרך הריגה.
ס'איז אבער נאך אלס א פיינע ראיה. איינער זאגט דאס/ס'שטייט ערגעץ בפירוש?
חקרן האט געשריבן:מי אני האט געשריבן:הגם דאס איז געווען א מיתה קשה ומרה (מהר"י קרא שם בשמואל א טו לב) זאגט אויף דעם דער רלב"ג דארט אז עס איז געווען לתועלת לתת יראה לנשארים שלא ילחמו עם ישראל ע"ש. ועוד, דאס איז געווען בשעת'ן אים הרג'נען ממש; דרך הריגה.
ס'איז אבער נאך אלס א פיינע ראיה. איינער זאגט דאס/ס'שטייט ערגעץ בפירוש?
ס'ווערט געברענגט און גענוצט אלס ראיה אז מען מעג פייניגן עמלקים לשם פייניגן, איך געדענק אבער נישט וואו.
קלארשטעלונג: כמובן דאס איז בלויז אויף עמלקים, אנדערע אויבי ישראל דארף מען בלויז א הרג'ע טאן און שוין, כמו שבעה עממין וכו'. דוכט זיך אז אפילו אין קריג, בשעת עס איז אונטערגעקומען א דייטש אין אידישע פארטיזאנישע הענט, האט מען גע'פסק'ענט אז מען טאר נישט פייניגן. מען דארף אים אפ'הרג'ענען און פארטיג.
עמלקים איז עפעס אנדערש.
מי אני האט געשריבן:אזוי האלט די ר"ת (קידושין כב. ד"ה שלא) ווי אויך די רמב"ם (כן משמע בהלכות מלכים ח ג-ד). אבער מ'קען זאגן אז ספרא דמרא האלט אזוי ווי רש"י דארט אין קידושין (וע"ש בתוס' אז ס'איז א מחלוקת בירושלמי מכות ב ו), און אזוי האלט די רמב"ן אויך (דברים כא יג).
קאך_לעפל האט געשריבן:די תּורה דערציילט אונדז וועגן זעלטענע, אומגעוויינטלעכע, איינצלנע פֿאַלן פֿון אַמאָל.
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:קאך_לעפל האט געשריבן:די תּורה דערציילט אונדז וועגן זעלטענע, אומגעוויינטלעכע, איינצלנע פֿאַלן פֿון אַמאָל.
אמר רב יהודה אמר רב: ארבע מאות ילדים היו לו לדוד, וכולן בני יפת תואר היו, ומגדלי בלוריות היו, וכולן יושבין בקרונות של זהב, ומהלכין בראשי גייסות היו, והם היו בעלי אגרופין של בית דוד."
איך גלייב נישט אז די אלע פיר הונדערט בחורים זענען געווען פון איין יפת תואר, דא רעדט מען פון ווייניגסטנס צוואנציג פרויען, און דאס איז נאר פון דוד המלך אליינס...
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט