text:
קאסמאס שאטל
קאסמאס שאַטל, אפיציעל גערופן די קאסמאס טראנספארטאציע סיסטעם (STS), איז נאסא'ס איצטיגער קאסמאס לאנטש פֿאָרמיטל מיט וועלכע זי טראנספארטירט אסטראנאטן, עקוויפמענט, אוון סופלייס אינעם קאסמאס.
אינהאַלט
די יסודות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די קאסמאס שאטל איז אין פארעם ווי א פליגער וועלכע פארמאגט צוויי פליגלען און די זעלבע סארט קערפער אויסשטעל. אינעווייניג באשטייט עס פון דריי טיילן וועלכע זענען א קאבינע וואו די אסטראנאטן געפינען זיך, דער מאנעווערע אפטיילונג, און א קארגא קאבינע וועלכע ווערט גענוצט צו טראנספערירן סופלייס אינעם קאסמאס. דער שאטעל קען גרינג פליען אינעם קאסמאס מיט אירע דריי מאטארן וויבאלד עס ווערט ווי א סעטעלייט וועלכע דרייט זיך אויטאמאטיש ארום די וועלט אינאיינעם מיט אלע פלאנעטן.
דער שווערסטער טייל פון די מיסיע איז דאס ארויפפארן וועלכע ווערט אנגערופן דער לאנטש. די וועלט'ס אטמאספערע פארמאגט א כוח המשכה (גראוויטי) וועלכע שלעפט אלעס אראפ צו די ערד און וויבאלד דער שאטעל מוז דעגרייכן גאר א שנעלע גיכקייט צו קענען דורכברעכן איר ארויסגאנג פון די וועלט פארלאנגט זיך גאר א מאסיווע ענערגיע שטופ וועלכע זאל צוהעלפן דעגרייכן דעם ציל. דערפאר האט מען צוגעשטעלט אן אויסערן ברענשטאף טאנק וועלכע איז גרעסער ווי דער שאטעל זעלבסט און צוויי ראקעט בוסטערס וועלכע געבן דעם שטופ ארויף פאר די ערשטע צוויי מינוט.
דער שאטל דארף דורכגיין עטליכע הויפט טריט אין יעדע מיסיע און יעדע פון זיי איז קאמפליצירט און דארף קלאפן אויף הונדערט פראצענט.
דער לאנטש[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
כדי צו קענען ארויפשיסן א 4.5 מיליאן פונטיגן שאטעל אינעם קאסמאס פארלאנגט זיך א געוואלדיגע כוח פון ענערגיע וועלכע ווערט אויסגעפירט דורך א קאמבינאציע פון די דריי הויפט מאטארן פון דער שאטעל, דער דרויסנדיגער ברענשטאף טאנק, די צוויי ראקעט בוסטערס, און די ארביטל מאנעווירונג סיסטעם.
דאס מערסטע קראפט פאר'ן לאנטש (71 פראצענט) קומט פון די צוויי ראקעט בוסטערס וועלכע זענען שמאלע לאנגע ראקעטס וועלכע נוצן ברענשטאף ארויפצושיסן אינעם קאסמאס. די ראקעט זענען אנגעבינדן צו דעם שאטעל אינאיינעם מיט א ברענשטאף טאנק וועלכע סופלייט די ברענשטאף פאר דעם שאטעל'ס מאטארן. ווען דער שאטעל גרייכט א געוויסע הויכקייט און ברויך מער נישט האבן די בוסטערס ווערן די צוויי בוסטערס אפגעטיילט פון דעם שאטעל און פאלן צוריק אראפ אין וואסער.
די בוסטערס פארמאגן א ספעציעלע מאטאר יעדע איינע וועלכע ווערט אקטיוויזירט ווען די בוסטערס ענדיגן זייער מיסע. די מאטארן גיבן א נייע קראפט וועלכע טיילט זיי אפ פון דעם שאטעל און זיי פאלן צוריק אראפ צו די ערד וואו זיי פאלן אריין אין וואסער ווי עס ווערט פון פריער אויסגערעכנט. די בוסטערס פארמאגן סיגנאליזירער מען זאל וויסן וואו זייערע פאזיציעס זענען און זיי פארמאגן פאראשוטן און שווימען טובס מיט וועלכע זיי פארגרינגערן דעם וועג אראפ און בלייבן שווימען אויפ'ן וואסער וואו זיי ווערן שפעטער אויפגענומען דורך נאס"א.
די סארט בוסטערס זענען פון די שטרעקסטע סארט וואס איז פאראן און ווערט אנגערופן סאליד ראקעט בוסטערס וואס מיינט אז עס ארבעט ווי א מיסיל און מען קען נישט האבן קיין קאנטראל דערויף. איינמאל די ראקעטס זענען אנגעצינדן קען מען זיי מער נישט אפשטעלן און דערפאר צינדט מען זיי אן די לעצטע אין פאל עפעס טויג נישט מיט דעם טאנק אדער שאטעל.
אין די טשאלענדזשער אויפרייס האבן די בוסטערס אנגעמאכט דעם חורבן ווען איינע פון זיי איז נישט געווען גענוג שטייף פארמאכט און עס האט ארויסגערינען הייסע גאז אריין אין א צווייטע אפטיילונג פון דעם ראקעט וועלכע פארמאגט היידראדזשין ברענשטאף און איינמאל די צוויי זענען זיך צוזאמענגעקומען האט עס אויפגעריסן און מיטגעברענגט דעם שאטעל וועלכע איז געווען אנגעבינדן מיט איר. נאס"א האט שפעטער געזאגט אז דער סיבה איז געווען די קאלטע וועטער וועלכע איז דעמאלט געווען אונטער זערא און עס האט געשרינקט די ראבערנע רינגן וועלכע האלטן שטייף די אפטיילונגן. נאך דעם קאטאסטראפע האט נאס"א איבערגעמאכט בעסערע ראבער רינגען און האט אויך דעזיינט א סיסטעם אין וועלכע דער שאטעל קען זיך אין ווייניגער פון א סעקונדע אפטיילן פון די בוסטערס און דעם טאנק און צוריק אראפקומען צו די ערד, אין פאל פון א פראבלעם.
דאס איבעריגע 29 פראצענט קראפט פאר'ן לאנטש קומט פון דעם שאטעל'ס 3 אייגענע הויפט מאטארן וועלכע נעמען אויף ברענשטאף פון דעם ברענשטאף טאנק און הייצן דאס אויף און שיקן עס אריין אין די מאטארן און די אפפאל ווערט ארויסגעטריבן פון אונטער דעם שאטעל. די מאטארן שעפן אויס די מאס פון א סווימינג פול פון ברענשטאף יעדע 10 סעקונדעס און דער קראפט פון די מאטארן שיסט ארויס אפפאל מיט א קראפט פון 6,000 מייל פער שטונדע.
דער ברענשטאף טאנק איז 158 פיס לאנג און 27 פיס ברייט אין דיאמעטער. דער טאנק פארמאגט אין זיך 526,000 גאלאנען ברענשטאף און וועגט 1.6 מיליאן פונט. ווען עס איז אויסגעליידיגט און פאלט צוריק אראפ אין וואסער וועגט עס 78,000 פונט.
דער טאנק באשטייט פון צוויי טענק וועלכע זענען אריינגעזעצט אין אן אויסערן אלומינם פרעים. איינע פון די טענק איז מער ווי צוויי דריטל די גרויס פון דעם צווייטן טאנק און טראגט היידראדזשין גאז. דער קליינער טאנק, וועלכע ליגט העכער די גרויסע, טראגט אקסיגן. די ברענשטאף פליסט אריין צו דעם שאטעל'ס מאטארן דורך 17 אינטשיגע (דיאמעטער) רערן וועלכע זענען אנגעבינדן צו שטארקע פאמפן אינעם שאטעל וועלכע שלעפן ארויס בערך 17,600 גאלאנען אקסיגן פער מינוט און 47,400 גאלאנען ברענשטאף פער מינוט.
דער טאנק איז איבערגעדעקט מיט אן איין אינטש דיקע שיכט אינסולעישן פון א ספעציעלע סארט וועלכע קען נישט הייס ווערן. די אינסולעישן באשיצט דעם טאנק עס זאל נישט אנגעהייצט ווערן פון דעם קראפט היץ און פארמיידט אויך אן אנזאמלונג פון אייז אין א קאלטע וועטער.
אין 03' ווען דער קאלאמביע שאטעל איז ארויסגעפלויגן איז אראפגעפאלן שטיקער פון די אינסולעישן און האט זיך אנגעשטויסן מיט'ן קערפער פון דעם שאטעל און דאס געשעדיגט וואס האט שפעטער צוגעברענגט דעם קראך אויפ'ן וועג צוריק אראפ ווען דער שאטעל איז אריין אין די וועלט'ס אטמאספערע וואו עס זאמעלט זיך אן א שטארקע היץ קראפט וועלכע האט דעגרייכט ביז אינעווייניג אינעם שאטעל.
נאס"א זאגט אז זיי קענען נישט פארמיידן עס זאל מער נישט אראפפאלן קיין שטיקער, ווי מען האט זיך איבערגעצייגט מיט דעם לאנטש פון דיסקאווערי, אבער זיי וועלן מוזן ארבעטן אויף עצות וויאזוי צו פארמיידן אז די פאלנדע שטיקער זאלן זיך נישט אנשטויסן מיט דעם שאטעל.
ארביטל מאנעווירונג סיסטעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער לאנטש גייט מיט'ן נאז ארויף. נאך בערך 2 מינוט לאזט מען אראפ די בוסטערס און נאך בערך 9 מינוט איז דער שאטעל שוין פארטיג מיט'ן לאנטש און געפינט זיך גענוג הויך. אין יענע מאמענט טיילט זיך דער שאטעל אפ פון דעם ברענשטאף טאנק און בייגט זיך אוועק פונען טאנק מיט'ן נאז אראפ וואס דרייט איבער דעם שאטעל מיט'ן בויך ארויף און די דאך אראפ צו די וועלט. די אסטראנאטן וועלכע זיצן אינעם קאבינע האבן א פענסטער אויפ'ן דאך מיט וועלכע זיי קענען זען דעם טאנק אוועקפליען און זיי זעען די וועלט ווי אונז זעען מיר די לבנה (היבש גרעסער וויבאלד זיי זענען פיל נידעריגער ווי די לבנה). ביי דעם דיסקאווערי לאנטש האבן די אסטראנאטן גענומען בילדער און ווידעא פון דעם טאנק און דאס אראפגעשיקט צו נאס"א וועלכע האבן דאס גענוצט צו שטודירן וויפיל שאדענס דער טאנק האט באקומען. די אסטראנאטן האבן געזאגט אז זיי האבן געקענט זען דעם טאנק פאר בערך 2 מינוט.
ווען דער שאטעל גרייכט אינעם קאסמאס ווערט עס ווי א סעטעלייט וואס טייטש אז עס רינגעלט ארום די וועלט אויטאמאטיש אין א געוויסע הויכקייט מיט א געוויסע שנעלקייט. פון צייט צו צייט דארף דער שאטעל מאכן מאנעווירונגן צו גיין העכער אדער נידעריגער אדער זיך ארומדרייען. דאס ווערט געטאן דורך דעם מאנעווירונג סיסטעם וועלכע באשטייט פון צוויי מאטארן וועלכע זיצן אויף ביידע זייטן פון דעם מיטלסט'ן שטייענדיגן פליגל. יעדע פון די צוויי מאטארן פארמאגן דריי טאנקן פון וועלכע צוויי פארמאגן צוויי אנדערע סארטן ברענשטאף און דער דריטער פארמאגט העליום גאז. דא ליגט געוואלדיגע חכמות וועלכע פארמינערט די מאס ענערגיע צו מאכן מאנעווערעס מיט די מאטארן. ווען די צוויי ברענשטאף סארטן קומען זיך צוזאם אינאיינעם צינדט זיך דאס אן אליינס אן דעם וואס עס זאל דארפן באקומען א פונק. די ברענשטאף ליגן אין זייערע טאנקן אן קיין טראפ אקסיגן און דערפאר רינען זיי נישט ארויס פון דארט כאטש די רערן זענען נאר אפגעהאלטן מיט שוואכע וואלווס. ווען מען דארף אקטיוויזירן די מאטארן קומט ארויס אביסל העליום גאז און גייט אריין אין די ברענשטאף טאנקן וועלכע טרייבט אויטאמאטיש ארויס די ברענשטאף אן קיין פאמפ.
ווען די מאטארן ווערן אקטיוויזירט פאסירן קליינע אויפרייסן וועלכע טוט מאנעווערן דעם שאטעל. מען קען דאס מאנעווערן אלע וועגן, געוואנדן ווי שטארק די אויפרייסן זענען און וועלכע סארט ברענשטאף מען נוצט. טיילמאל נוצט מען נאר איינע פון זיי און טיילמאל ביידע. מיט איין מאנעווערע קען זיך דער שאטעל הייבן אדער נידערן ביז 1,000 פיס. די מאטארן פארמאגן ברענשטאף צו קענען מאכן טויזענט אזעלכע מאנעווערעס דורכאויס איין מיסיע.
די לאנטש אין דעטאל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די נאס"א סייענטיסטן ציילן דאס מיט דעם בוכשטאב טי. און עס גייט מיינעס 31 סעקונדעס ביז עס הייבט זיך און פון דארט גייט עס פלוס ביז 45 מינוט ווען דער שאטעל איז פאראיבער דעם לאנטש פראצעדור.
טי. מיינעס 31 סעקונדעס – די לאנטש קאמפיוטערס נעמען איבער דעם לאנטש סיסטעם.
טי. מיינעס 6.6 סעקונדעס – די מאטארן פון דעם שאטעל צינדן זיך אן איינע נאך די אנדערע ביז 90 פראצענט פון איר מאקסימום קראפט.
טי. מיינעס 3 סעקונדעס – די מאטארן זענען אין פולן קראפט און גרייט צו פליען.
טי. מיינעס 0 סעקונדעס – די בוסטערס צינדן זיך אן און שיסן ארויס דעם גאנצן בינטל (שאטעל, טאנק, און בוסטערס) פון פלאץ.
טי. פלוס 20 סעקונדעס – דער שאטל מאכט איר ערשטן מאנעווערע און דרייט זיך ארום זייטיג צו רעכטס 180 גראד.
טי. פלוס 60 סעקונדעס – די שאטל מאטארן נעמען אויף די לעצטע 10 פראצענט פון איר קראפט.
טי. פלוס 2 מינוט – די בוסטערס טיילן זיך אפ פון דעם שאטעל ביי א הויכקייט פון 28 מייל און ביז עטליכע סעקונדעס מאכן זיך אויף די פאראשוטן און עס לאנדעט שפעטער אין דעם אטלאנטיק אקעאן בערך 140 מייל פון קענעדי קאסמאס צענטער. (שיפן נעמען אויף די בוסטערס וועלכע ווערן איבערגענוצט פאר שפעטערדיגע מיסיעס).
טי. פלוס 7.7 מינוט – דער שאטל איז שוין גענוג הויך און די מאטארן לאזן נאך די קראפט וועלכע איז א סכנה פאר'ן שאטעל.
טי. פלוס 8.5 מינוט – דער שאטל איז שוין גענוג הויך אינעם קאסמאס און די מאטארן לעשן זיך אויס גענצליך.
טי. פלוס 9 מינוט – דער ברענשטאף טאנק טיילט זיך אפ פון דעם שאטעל און ברענט אויס פון די געוואלדיגע היץ ווען עס פאלט צוריק אריין אין די וועלט'ס אטמאספערע.
טי. פלוס 10.5 מינוט – די מאנעווירונג סיסטעם ווערט אקטיוויזירט צום ערטשן מאל צו באשטימען דעם ארביט פאר דעם שאטעל (ארביט מיינט די הויכקייט אין וועלכע דער שאטעל רינגעלט אינעם קאסמאס). טי. פלוס 45 מינוט – דער מאנעווירונג סיסטעם מאכט א צווייטע אויפרייס מיט וועלכע עס באשטימט זיך דער ענדגילטיגער ארביט וועלכע איז בערך 250 מייל העכער דעם וואסער אויבערפלאך.
דער ארביטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איינמאל דער שאטל קומט אן אינעם קאסמאס עפנט דער קאמאנדיר די קארגא טירן וועלכע געפינען זיך אויפן דאך פונעם שאטל אפצוקילן דעם שאטעל פון אינעווייניג וועלכע זאמעלט אן א געוואלד מיט היץ אויפ'ן וועג ארויף צו ספעיס. די קארגא טירן זענען אין די לענג פון רוב טייל פון דעם שאטעל און איינמאל עס איז אפען קוקט עס אויס ווי א שאטעל אן א דאך. א נארמאלע שאטעל מיסיע געדויערט צווישן 7 און 14 טעג און די אסטראנאטן וואוינען דארט די גאנצע צייט.
דער שאטעל באשטייט פון אסאך טיילן. די ערשטע טייל נעבן די נאז איז דאס פלאץ וואו די אסטראנאטן געפינען זיך די גאנצע צייט. אין דעם אפטיילונג איז פאראן א רייע טאנקן און קאמפארטמענטס וועלכע אנטהאלטן אלע כעמיקאלן, און קאנטראל סיסטעמען וועלכע מאכט דעם אטמאספערע אינעם שאטעל. א דריטע אפטיילונג אינעם פאדערשטן טייל פון דעם שאטעל איז די פאדערשטע רעאקציע קאנטראל וועלכע העלפט דעם שאטעל מאכן מאנעווערעס אינעם קאסמאס. דער צווייטער אפטיילונג פארמאגט די אינערליכע מאטארן און דערנאך קומט די קארגא אפטיילונג וועלכע איז דער גרעסטער אפטיילונג פון דעם שאטעל. אין דעם אפטיילונג ליגן אלע סופלייס, סעטעלייטס, אדער אנדערע מאשינערי וועלכע מען טראגט ארויף אינעם קאסמאס. די קארגא אפטיילונג ווערט אויך גענוצט צוריק אראפ צו ברענגן אויסגענוצטע זאכן פון ספעיס ווי סופלייס פון דעם אינטערנאציאנאלן קאסמאס צענטער אדער צובראכענע סעטעלייטס וועלכע מען דארף אראפברענגן צו פאררעכטן. אינעם קארגא אפטיילונג געפינט זיך אויך דער עלעקטראנישן ארעם פון דעם שאטעל וועלכע איז ווי א ראבאטישע ארעם וואס ווערט גענוצט צו הייבן די סופלייס פון איין פלאץ צום צווייטן אדער ארויסצוטראגן די אסטראנאטן אינעם קאסמאס. אין דעם געוועזענעם דיסקאווערי מיסיע האט מען פארלענגערט דעם ארעם און מען האט דאס אסאך גענוצט אינעם קאסמאס, ספעציעל ווען מען האט פארראכטן דעם שאטעל. נאך די קארגא אפטיילונג ליגט די הויפט מאטארן און אן אונטערשטע מאנעווערע סיסטעם. אויסער די אלע זאכן פארמאגט דער שאטעל פליגער טיילן ווי די פליגלן און וויידל.
די מאנשפאט אפטיילונג באשטייט פון דריי שטאקן און פארמאגט א סך הכל פון 2,325 קוביק פיס (א קוביק פיס איז די מאס וואס וואלט גענומען אריינצולייגן 7.4 גאלאנען) צו וואוינען. אויב מען נעמט ארויס די עירלאק (אפטיילונג וועלכע ווערט גענוצט דורך די אסטראנאטן ארויסצוגיין פון דעם שאטעל אינעם קאסמאס) פארדינט מען נאך 300 קוביק פיס.
אויפ'ן העסטן שטאק איז פאראן צוויי צימערן, דער פילאט קאבינע און דער קאנטראל צענטער. צווישן די צוויי קאבינעס ווערט אלעס קאנטראלירט, אריינגערעכנט די עלעקטראנישע ארעם. אינעם פילאט קאבינע זיצט נאר דער פילאט און אינעם קאנטראל צימער זיצן דער קאמאנדיר און א ספעציאליסט וועלכע קאנטראלט די מאנעווערע מאטארן און נאך.
די מיטעלסטע שטאק איז דאס פלאץ וואו די אסטראנאטן עסן, שלאפן, און רוען זיך אפ. עס פארמאגט א שלאף צימער, אן ארויסגאנג צימער, שאפעס מיט עסן און אנדערע סופלייס. דער גאנץ אונטערשטער שטאק איז א נידעריגע ווא עס געפינען זיך עמוירדזשענסי עקוויפמענט און פארשידענע עלעקטראנישע קאנטראלס.
דאס לעבן אינעם קאסמאס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אינעם קאסמאס איז פאראן אן אנדערע אטמאספערע ווי דא אונטן אויף די ערד. עס איז נישט פאראן קיין גראוויטי וואס מיינט אז אלעס הענגט אין דער לופטן אבער דרייט זיך אין פאקט ארום די וועלט כאטש מען שפירט דאס נישט. וויבאלד עס איז נישט פאראן קיין גראוויטי מיינט אז עס איז נישט פאראן קיין אקסיגן און דער מענטש קען נישט דארט אטעמען. די טעמפרעאטור איז געפרוירן קאלט אבער ווען די זון שיינט איז זייער הייס און עס קומען ארויס זייער שעדליכע ראדיאציע שטראלן.
כדי די אסטראנאטן זאלן קענען לעבן אינעם קאסמאס דארפן זיי דארט האבן אלע נויטבאדערפטיגע זאכן ווי עסן, וואסער זיך צו וואשן, ליכטיקייט, א.א.וו. דער שאטעל דארף האבן קאמיוניקאציע מיט נאס"א אונטן אויף די ערד צו באקומען באפעלן און טיילן אינפארמאציע און אויך די אסטראנאטן צווישן זיך דארפן קענען רעדן איינע צו די אנדערע אפילו ווען זיי זענען אינעם קאסמאס מיט די ספעציעלע ספעיס אנצוג. דער שאטעל פליט אויטאמאטיש אינעם קאסמאס צוזאמען מיט אלעם אבער פון מאל צו מאל דארף דער שאטעל גיין העכער אדער נידעריגער צו קענען גרייכן געוויסע זאכן. צום ביישפיל אויב דער שאטעל וויל זיך באהעפטן צום אינטערנאציאנאלן קאסמאס צענטער וועט עס זיך דארפן הייבן אדער נידערן דאס צו קענען טאן. דער שאטעל דארף האבן אן אייגענע קאנטראל אויסער נאס"א'ס קאנטראל און ברויך האבן א נעוויגאציע סיסטעם.
דער שאטעל ווערט ארויפגעשיקט צו קענען טאן מיסיעס ווי ארויפטראגן און אראפברענגן סופלייס ווי סעטעלייטס, בויען אדער פאררעכטן געוויסע זאכן (ווי די אינטערנאציאנאלע ספעיס סטאנציע), און די אסטראנאטן דארפן דורכפירן עקספרימענטן וועלכע מען קען נישט טאן אויף די ערד.
כדי די אסטראנאטן זאלן קענען וואוינען אין דעם שאטעל דארף דארט זיין די זעלבע אטמאספערע וואס מיר האבן דא אויף אונזער וועלט. אונזער אטמאספערע איז א געמיש פון עטליכע גאזן (78 פראצענט ניטראדזשין, 21 פראצענט אקסיגן, און איין פראצענט אנדערע סארט גאזן) מיט א לופט דרוק פון 14 פונט אין יעדע אינטש לופט וואס מיר אטעמען אריין און ארויס. כדי צו קענען געבן אן ענליכע אטמאספערע אינעם שאטעל פארמאגט דער שאטעל אן אקסיגן טאנק און א ניטראדזשין טאנק וועלכע זענען ביידע אין פליסיקייטן און זענען צונויפגעדרוקט מיט אן ענליכע מאס דרוק. עס איז פאראן צוויי אזעלכע סיסטעמען צו א סך הכל פון 4 טאנקן. ווען דער שאטעל איז אינעם קאסמאס ארבעט נאר איין סיסטעם און ווען מען פארט ארויף און אראפ ארבעטן ביידע.
א ספעציעלע סיסטעם מישט די צוויי גאזן און שיקט זיי אריין אין די קאבינעס מיט פענס. וויבאלד א מענטש גיט ארויס קארבאן דיאקסייד איז פאראן באזונדערע פענס וועלכע ציען דאס ארויס ווייל אנדערש האט עס נישט וואו צו גיין און עס וואלט פאר'סמ'ט די אסטראנאטן.
די טאנקן פראדוצירן אויך דאס וואסער אינעם שאטעל און מען נעמט נישט מיט קיין וואסער פון די ערד. דאס וואסער ווערט גערייניגט און געהייצט און געקילט לויט וויאזוי מען דארף דאס האבן. די טאנקן פראדוצירן ארום 25 פונט וואסער פער שטונדע און דאס ווערט געהאלטן ביי א ספעציעלע טאנק. אויב די אסטראנאטן נוצן נישט אויף דאס וואסער און די טאנק ווערט איבערגעפילט גיסט דאס אויטאמאטיש אויס דאס וואסער אינעם קאסמאס וואו עס ווערט אויס ביז עטליכע סעקונדעס.
דער שאטעל פארמאגט א הייצונג און אפקילונג סיסטעם וועלכע שטעלט צו אן אנגענעמע טעמפרעאטור צו אלע צייטן. הייצונג איז קיינמאל נישט קיין פראבלעם אינעם קאסמאס ווייל דער שאטעל איז גענוג אונטער די זון און עס זאמעלט איבער גענוג היץ אויף שפעטער. פארקערט פטור ווערן פון היץ איז א גרעסערע פריאריטעט.
דער שאטעל פארמאגט א רייע מעכאנישע חכמות וועלכע זאמעלט היץ און האלט דאס פאר שפעטער און פטר'ט אפ אלע פארבליבענע היץ. איינע פון די הויפט טיילן וועלכע שיקט ארויס היץ פונעם שאטעל זענען די קארגא טירן וועלכע בלייבט אפען אינעם קאסמאס און אויף די אנדערע זייט פון די טירן איז פאראן רעדיעיטארס וועלכע שפייען אויס היץ.
ליכטיקייט ווערט געגעבן דורך פיול-סעל ענערגיע וועלכע פראדוצירט עלעקטריציטעט פאר עטליכע סיסטעמען. אין די קאבינעס איז פאראן פלארעסענט לעקטערס און די קארגא אפטיילונג ווערט באלאכטן דורך לעקטערס וועלכע געפינען זיך אין דעם אפטיילונג און זענען אפען אינעם קאסמאס די גאנצע צייט.
מען פאקט איין די אסטראנאטן איבער גענוג עסן אין פאל זיי וועלן דארפן בלייבן אינעם קאסמאס לענגער ווי געראכטן. אלע עסן זענען זייער פריש און געזונט און ווערט געפאקט דורך פארשידענע וועגן וועלכע האלט דאס פריש. אלע עסן ווערט געהאלטן אין ספעציעלע שאפעס וועלכע זענען גוט פארמאכט כדי גארנישט זאל אוועקשווימען פון דארט. בכלל איז יעדע אביעקט באהאפטן אדער אריינגעזעצט ערגעץ ווייל אלעס שווימט אינעם קאסמאס ווי אין א סווימינג פול.
אלע מיסט און שמוץ וואס ווערט אנגעזאמעלט ווערט צונויפגעדרוקט און פארברענט מיט כעמיקאלן און ווערט אריינגעשיקט צו א ספעציעלע טאנק וועלכע מען ליידיגט אויס ווען מען קומט צוריק. דער שאטעל פארמאגט אן אנטי פייער סיסטעם מיט פארשידענע חכמות וועלכע האלטן צוריק פון א פייער. דער שאטעל פארמאגט אויך סמאוק דעטעקטארס, אלאראם סיסטעם, פייער עקסטינגושעירס, און ספעציעלע מאסקעס פאר די אסטראנאטן. אויב א קליינע פייער פאסירט זענען די אסטראנאטן געלערנט דאס שנעל צו פארלעשן און א פילטער סיסטעם וועט דאן אויסרייניגן די לופט פון אלע רויך און אנדערע באשטאנדטיילן וועלכע ווערט געשאפן אין די אטמאספערע דורך דעם פייער.
פאזיציע אינעם קאסמאס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען דער שאטעל גרייכט אינעם קאסמאס פליעט עס בערך 250 מייל העכער די ים אויבערפלאך. די פאזיציע דארף עטליכע מאל געטוישט ווערן געוואנדן צו וואס מען גייט טאן אינעם קאסמאס. צום ביישפיל אויב מען דארף ארויסלייגן א סעטעלייט אינעם קאסמאס וועט מען דארפן ארויפפארן פיל העכער. דער שאטעל פארמאגט צוויי מאנעווערע סיסטעמען איינס אין דעם פאדערשטן טייל פון דעם שאטעל און די צווייטע און הויפט אין דעם אונטערשטן טייל.
אינעם קאסמאס איז נישט פאראן קיין לופט און א נארמאלע ענדזשין קען נישט דארט ארבעטן ווייל עס האט נישט קיין לופט פון וואו צו ציען. כדי צו טוישן איר פאזיציע וועלן די מענעווערע סיסטעמען מאכן קליינע אויפרייסן וועלכע ווארפט דעם שאטעל. וויבאלד עס זענען פאראן צוויי אזעלכע סיסטעמען קען מען גיין העכער, נידעריגער, זייטיג ביידע וועגן, און זיך איבערדרייען זייטיג און פון פארענט. יעדע מאנעווערע ווערט געמאכט דורך אן אנדערע וועג, געוואנדן לויט וועלכע סיסטעם מען נוצט (אמאל איינס אמאל ביידע) און וויפיל קראפט מען נוצט. דער שאטעל קען זיך רוקן מאקסימום 1,000 פיס פער מאנעווערע אבער אמאל דארף עס מאכן אסאך קליינע מאנעווערעס צו גרייכן א גענויען פונקט. א ביישפיל איז אויב עס באהעפט מיט דעם אינטערנאציאנאלן ספעיס סטאנציע וועלכע איז א לאנגע פראדעצור פון א רייע מאנעווערעס.
די צוויי מאנעווערע סיסטעמען שפילן דער גרעסטער ראלע ווען דער שאטעל לאנדט אין וועלכע דער שאטעל דארף מאכן אסאך ווילדע מאנעווערעס צו פארלאנגזאמען דעם וועג אראפ ווי מיר וועלן באלד זען.
קאמיוניקאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קאמיוניקאציע איז איינע פון די הויפט שליסלן פון א ספעיס מיסיע און אויב מען וואלט נישט געקענט קאמיוניקירן וואלט א מיסיע אינעם קאסמאס נישט געווען מעגליך. די אסטראנאטן דארפן האבן קאמיוניקאציע צווישן זיך און נאך וויכטיגער מיט נאס"א'ס קאנטראל צענטער אין היוסטן, טעקסאס.
די קאמיוניקאציע סיגנאלן צווישן דעם קאנטראל צענטער און דער שאטעל גייט דורך א 60 פיסיגע אנטענא וועלכע פירט די סיגנאלן צו א קאמיוניקאציע צענטער אין ניו מעקסיקא. פון דארט גייען אלע סיגנאלן ארויף אינעם קאסמאס צו די קאמיוניקאציע סעטעלייטס (געפינען זיך בערך 22,300 מייל העכער די ערד) און דער שאטעל כאפט עס אויף פון דארט. דאס זעלבע איז אויף צוריק. אין פאקט זענען פאראן צוויי באזונדערע קאמיוניקאציע סיסטעמען די ערשטע און הויפט צו רעדן און שיקן דאטא און די צווייטע פאר ווידעא וועלכע איז נישט אזא גרויסע פריאריטעט.
אינעם שאטעל זעלבסט איז פאראן אן אינטערקאם סיסטעם וועלכע איז צעשפרייט צו אלע ווינקלן פון די מאנשאפט אפטיילונג. די גאנצע סיסטעם ארבעט מיט באטערי און האט עטליכע בעקאפ סיסטעמען אין פאל עפעס גייט נישט כהוגן. ווען אן אסטראנאטן שפאצירט ארויס אינעם קאסמאס איז פאראן אן אנדערע פריקווענסי וועלכע ווערט אויפגעכאפט אינעם אסטראנאט'ס ספעיס אנצוג.
זינט נאס"א האט אזלעכע קלארע קאמיוניקאציע פון ווידעא האט מען געקענט פארקלענערן די ספעיס שאטעל מיסיעס וויבאלד מען האט באקומען ענטפערס און געזען מיט די אייגענע אויגן וואס זיי האבן געברויכט וויסן. אין דעם געוועזענעם דיסקאווערי רייזע איז דאס גאר שטארק צוניץ געקומען ווען מען האט אריינגעשעטעלט א קאמערע צווישן דעם ברענשטאף טאנק און דער שאטעל וועלכע האט רעקארדירט וויאזוי עס טיילט זיך אפ איינע פון די אנדערע און האט אויפגעכאפט וויאזוי א שטיק פאום האט זיך אפגעטיילט פון דעם טאנק. די ווידעא איז טראנסמיטירט געווארן לעבעדיג צו נאס"א וועלכע האבן ביז א טאג געקענט ענטפערן אויב דאס איז א פראבלעם אדער נישט און עווענטועל האט מען דאס פארראכטן אינעם קאסמאס. ווען נישט די ווידעא וואלט נאס"א ניטאמאל געוואוסט דערפון.
אויסער די וויכטיקייט דערפון איז דאס א פראכט פאר נאס"א וועלכע האט געצייגט לעבעדיג פאר די גאנצע וועלט וואס זי טוט אינעם קאסמאס. בעפאר מיר האבן געשריבן דעם ארטיקל האבן מיר איבערגעקוקט א רייע פון זיי און א דאנק דעם קענען מיר דאס איבערגעבן פאר אייך אזוי פארשטענדליך.
נעוויגאציע, קראפט, און קאמפיוטערס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער שאטעל נוצט א דזשי-פי-עס סיסטעם צו וויסן וואו עס געפינט זיך און ווען און וואו צו טוישן פאזיציעס. וויבאלד אינעם קאסמאס איז טונקל קען מען נישט זאגן אליינס וועלכע וועג דער שאטעל ליגט (קאפ אראפ, קאפ ארויף, זייטיג, שפיץ ארויף, שפיץ אראפ) און עס פעלט זיך אויס א רייע דזשייראסקאפס (באלאנס סענסארס) וועלכע גיבן די אינפארמאציע לויט די גראוויטי פון די וועלט אונטער זיי. אלע אינפארמאציע ווערט אריינגעשיקט צו די הויפט קאמפיוטערס וועלכע שיקן אירע דאטא צו נאס"א דרוכאויס די גאנצע מיסיע.
ווי פריער דערמאנט ווערט די ענערגיע פאר דעם שאטעל צוגעשטעלט פון פיול-סעל טאנקן וועלכע מישן אקסיגן און היידראדזשין אין לופט געדרוקטע טאנקן. די ענעריגע ווערט דארן צעשפרייט איבער'ן גאנצן שאטעל מיט א קליינע פאוער גריד סיסטעם. דער טאנק פראדוצירט אויך וואסער וועלכע איז א שטארקע מעלה זינט די אסטראנאטן דארפן נישט מיטנעמען קיין ארגינעלע וואסער ווי מיר האבן פריער דערמאנט. דאס וואסער ווערט אויך גענוצט אפצוקילן די טאנקן און דעם סיסטעם דורך א חכמה וועלכע קילט דאס וואסער און רייניגט דאס.
דער שאטעל פארמאגט 5 קאמפיוטערס וועלכע באהאנלדן די דאטא און פלייט קאנטראל סיסטעם. די קאמפיוטערס פאלגן נאך אלע עקוויפמענט און טיילן אינפארמאציע איינע מיט די אנדערע און אלאמירן ווען עפעס טויג נישט.
כאטש די שאטעלס פארמאגן אלטע קאמפיוטערס פון 20 יאר צוריק פארלאזט זיך אבער נאס"א אויף זיי אין פולקאם. די קאמפיוטערס מאכן אליינס באשלוסן ווען עס הייבט זיך און לאנדט און דארף אויך קענען מיטהאלטן און פארשטיין די דאטא וועלכע ווערט פאבריצירט אויף די קאמפיוטערס פון די אסטראנאטן. גענוי ווי א פליגער טוט דער פילאט קאנטראלירן דעם קאפמיוטער וועלכע קאנטראלירט דעם שאטעל. דער פילאט קאבינע קוקט טאקע נישט אויס קיין סאך אנדערש פון א פילאט קאבינע פון א געווענליכע פליגער מיט'ן איינציגסט'ן חילוק אז די קאפיוטער סקרינס זענען קאלירט און היבש קלארער צו ליינען.
ארבעט אינעם קאסמאס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער שאטעל איז געבויט געווארן מיט'ן ציל צו טראגן און ברענגן זאכן פון ספעיס ווי א טראנספארט שאטעל. אין דער פארגאנגענהייט האב'ן שאטעלס ארויפגעטראגן צענדליגער סעטעלייטס און די גאנצע אינטערנאציאנאלע סעפיס סטאנציע איז דערווייל געבויט געווארן דורך סופלייס וועלכע איז ארויפגעברענגט געווארן דרוך די שאטעלס. יעדעס מאל א שאטעל פארט קיין ספעיס ברענגט עס אויך צוריק זאכן פון ספעיס ווייל אינעם קאסמאס איז נישט פאראן קיין מיסט פעלדער און מען האט דאס נישט וואו צו שטעלן. יעדע איבעריגע זאך אינעם קאסמאס איז א פראבלעם פשוט ווייל מען דארף דאס פלאץ.
דער שאטעל פארמאגט א ראבאטישן ארעם וועלכע איז געבויט געווארן דורך קאנאדע און ווערט אנגערופן די קאנאדעארם. דער ספעיציעלער ארעם ליגט אינעם קארגא אפטיילונג און ווערט קאנטראלירט פונעם קאנטראל צענטער אויפ'ן העכסטן שטאק אינעם מאשנשאפט אפטיילונג. זינט דער גאנצער שאטעל קען קאנטראלירט ווערן דורך נאס"א דא אונטן אויף די ערד איז דער ראבאטישער ארעם אויך נישט אנדערש אבער נארמאל וועלן די אסטראנאטן דאס אליינס אפערירן ווייל זיי קענען טאן די בעסטע ארבעט.
דער ארעם (ווערט אנגערופן רעמאוט מעניפולעיטאר סיסטעם) איז זייער לאנג און איז יעצט נאכמער פארלענגערט געווארן אינעם דיסקאווערי שאטעל כדי צו קענען טאן מער ארבעט. דער ארעם הייבט אויף די סופלייס וועלכע ליגן אינעם קארגא אפטיילונג און שטעלט זיי וואו מען דארף צי זאל דאס זיין אויפ'ן אינטערנאציאנאלן קאסמאס צענטער אדער סתם אינעם קאסמאס. דער ארעם ווערט אויך גענוצט ארויסצופירן אסטראנאטן אינעם קאסמאס וועלכע איז א געפארפולער מיסיע. דער אסטראנאט איז צוגעבינדן צום ארעם מיט א שטריק אין פאל ער שווימט אוועק. אינעם יעצטיג'ן דיסקאווערי מיסיע האט דער פארלענגערטער ארעם געטראגן אן אסטראנאט אונטערן שאטעל צו פאררעכטן א שטיק פון איר בויך. די מיסיע איז געווען די ערשטע פון איר סארט זינט דער שאטעל פראגראם האט זיך אנגעפאנגן און נאר א דאנק וואס מען האט פארלענגערט דעם ארעם האט מען דאס געקענט באווייזן.
אין די לעצטע יארן זענען רוב שאטעל מיסיעס געווען צו בויען די אינטערנאציאנאלע ספעיס סטאנציע וועלכע וואלט שוין לאנג געדארפט זיין פארטיג נאר איז אפגעשטעלט געווארן נאכ'ן קאלאמביע אויפרייס. מיט'ן ארויפשיקן דעם דיסקאווערי האט נאס"א באנייט די מיסיעס צו ענדיגן די קאסמאס צענטער וועלכע איז געפלאנט ערגעץ אין 2008.
דער שאטעל פלעגט אין דער פארגאנגנהייט פיל מאל גיין אויף שטודיע מיסיעס אין וועלכע די אסטראנאטן האבן געוויילט עטליכע טעג צו טאן ספעיס שטודיעס וועלכע מען קען נישט טאן אויף די ערד און אפילו אויב יא איז עס געווענליך גרינגער, שנעלער, און ביליגער צו טאן אין די הויכע ספערן. זינט דער מאנשאפט אפטיילונג איז גאנץ קליין צו זיצן דארט איבער א וואך צו טאן שטודיעס און עקספרימענטן האט די אייראפעאישע ספעיס אגענטור געבויט אן אזויגערופענעל ספעיס לאבאטאריע וועלכע איז ווי נאך עטליכע גרויסע צימערן וועלכע מען זעצט אריין אינעם קארגא אפטיילונג און די אסטראנאטן קריכן אריין דערין דורך א ספעציעלן טונעל. דער ספעיס לאבאטאריע איז פארלוירן געווארן ביי די קאלאמביע מיסיע און די אייראפעאישע ספעיס אגענטור בויט יעצט א פרישע און מער סאפיסטיקירטע מאדעל וועלכע וועט באהאפטן ווערן צום אינטערנאציאנאלן קאסמאס צענטער.
די אסטראנאטן דארפן טאן אסאך איבונגן אויבן אינעם קאסמאס וויבאלד זייער קערפער איז נישט צוגעוואוינט צו א וואג-לאזע אטמאספערע און די ביינער און מוסקלן קענען דאס שווער פארנעמען. זיי נוצן בעיקר א טרעידמיל אויף וועלכע זיי לויפן עטליכע שטונדן פער טאג און ציען זיך אויס די ביינער עטליכע מאל אין טאג. ווען די אסטראנאטן קומען צוריק אראפ צו די ערד זענען זיי אויסגעמוטשעט און אויסגעשעפט ביז'ן לעצטן טראפן און עס געדויערט עטליכע טעג ביז זיי קומען פולקאם צוריק צו זיך.
צוגרייטונג צום לאנדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער וועג אראפ איז דער שווערסטער טייל פאר'ן שאטעל'ס מיסיע און עס איז זייער אן איינגעשטעלטע פראדעצור וועלכע האט סוקסעספול געארבעט 91 מאל און נאר איינמאל איז עס דורכגעפאלן ווען דער קאלאמביע שאטעל האט אויפגעריסן אין 03' (דער טשאלענדזשער האט געקראכט אויפ'ן וועג ארויף).
נאס"א האט אין דער פארגאנגנהייט גענוצט דריי לאנדונג צענטערן: קענעדי קאסמאס צענטער אין פלארידע, עדוואורדס עיר פארס באזע אין קאליפארניע, און ווייט סענדס עיר פארס באזע אין ניו מעקסיקא. נארמאל וועט נאס"א ערשט פרובירן דער שאטעל זאל לאנדן אין פלארידע וואו אירע הויפטקווארטירן זענען און וואו אלע שאטעלס ווערן געהאלטן. אויב דער וועטער ערמעגליכט נישט א לאנדונג אין פלארידע וועט נאס"א אים שיקן קיין קאליפארניע און דער שאטעל וועט שפעטער צוריקגעברענגט ווערן קיין פלארידע. פון די 92 מיסיעס האט נאס"א נאנט צו האלב פעלער געשיקט דעם שאטעל קיין קאליפארניע און נאר איינמאל האט מען דאס געשיקט קיין ניו מעקסיקא. אויב קיינע פון די דריי זענען נישט גרייט פאר א לאנדונג און דער שאטעל מוז שוין אראפקומען ווייל די לעבנס סופלייס גייען שוין אויס, איז פאראן עטליכע עירפארטס איבער'ן לאנד וועלכע קענען ארייננעמען דעם שאטעל אבער מען האט זיי קיינמאל נאך נישט גענוצט.
דער גאנצער וועג צוריק איז ווי א גליטש אראפ פון ספעיס און יעדע ריר דארף אויסגערעכנט ווערן פון פריער. נאס"א נוצט קאמפיוטערס צו מאכן די קאלקולאציעס און מען טראנספערירט די דאטא צום שאטעל'ס קאמפיוטער סיסטעם. עס געדויערט בערך א טאג פאר די אסטראנאטן זיך צוצוגרייטן צו לאנדן אבער די לעצטע עטליכע שטונדן זענען די וויכטיגסטע ווען זיי זענען פארנומען אקטיוויזירן און דע-אקטיוויזירן פארשידענע זאכן אין צוגרייטונג צו לאנדן.
דער לאנדדונג פראדעצור געדויערט בערך עפעס מער פון א שטונדע און קוים עטליכע מינוט בעפאר דער פראדעצור ברויך זיך אנהייבן באקומט די מאנשאפט א יא אדער ניין צו מען קען לאנדן. נאס"א רעכנט אויס אלע מעגליכע לאנדונגן פאר'ן באשטימטן טאג און אויב עס איז נישט פאראן קיין לאנדונג מעגליכקייט וועט דער שאטעל מוזן פארבלייבן אינעם קאסמאס נאך א טאג ביז די קומענדיגע מעגליכקייטן. אויב עס איז פאראן מער ווי איין לאנדונג מעגליכקייט אין איין טאג וועט דער שאטעל מוזן ארומפארן די וועלט איין מאל (געדויערט בערך 45 מינוט) ביז די קומענדיגע לאנדונג מעגליכקייט. נאס"א וויל אז אלע שאטעלס זאלן לאנדן אין פלארידע ווייל עס איז דאס ביליגסטע פאר זיי. אויב עס איז נישט מעלגיך וועט די צווייטע פריאריטעט זיין אין קאליפארניע און נאר אויב קיינע פון די זענען נישט מעגליך וועט מען שיקן צו אנדערע פלעצער.
אויב איז נאך פאראן גענוג סופלייס און עס איז נישט פאראן קיין מעגליכקייט צו לאנדן אין פלארידע וועט דער שאטעל פארבלייבן אינעם קאסמאס נאך א טאג ווי עס איז געווען דער פאל מיט דעם דיסקאווערי. אינעם צווייטן טאג וועט נאס"א נאכאמאל פרובירן צו לאנדן אין פלארידע און אויב דאס איז נישט מעגליך ערשט דעמאלט וועט מען אנהייבן טראכטן פון קאליפארניע אדער אנדערע פלעצער.
א לאנדונג ווערט אויסגערעכנט לויט די וועטער און לויט דעם צייט אין טאג, געוואנדן וואו די זון געפינט זיך און ווי שנעל ווינטן לויפן. זומער איז אנדערש ווי ווינטער און צופרי איז אנדערש ווי ביינאכט. אין א געווענליכע טאג איז פאראן צווישן צוויי און 10 לאנדונג מעגליכקייטן און נאס"א דארף זיין גרייט פאר אלע אין פאל אנדערע ארבעטן זיך נישט אויס. מיט'ן יעצטיגן דיסקאווערי האט נאס"א אינעם ערטשן טאג געהאט נאר צוויי לאנדונג מעגליכקייטן אין פלארידע און ווען ביידע זענען אפגעווארפן געווארן צוליב דעם וועטער האט מען אפגעשטופט דעם לאנדונג פאר איין טאג. דעם אנדערן אינדערפרי האט נאס"א געהאט 8 לאנדונג מעגליכקייטן עטליכע אין יעדע פון די דריי הויפט ראנוועיס. אין די ענדע האט דער וועטער נישט מיטגעשפילט אין פלארידע און דער שאטעל איז געשיקט געווארן קיין קאליפארניע וואו עס האט געלאנדעט אינעם עדוואורדס עיר פארס באזע אין די פריע פארטאגס שטונדן. בערך איין שטונדע בעפאר דער שאטעל איז גרייט צו לאנדן וועלן די אסטראנאטן פארמאכן די קארגא טירן וועלכע ווערן געהאלטן אפען דורכאויס די רייזע אינעם קאסמאס. מען ווארט אויף נאס"א'ס באפעל און ווען דער יא קומט איז געווענליך נישט פאראן מער ווי 20 מינוט ביז מען הייבט פאקטיש אן דעם לאנדונג פראדעצור.
דער לאנדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער פראצעדור פון דעם שאטעל'ס לאנדונג ווערט אנגערופן "לאנדונג 101" וועלכע גייט ווי פאלגנד:
ווען דער שאטעל פליט אינעם קאסמאס ליגט עס געווענליך מיט'ן בויך אויף ארויף און דער דאך צו דער וועלט. דער שאטעל ליגט אויך אביסל געבויגן מיט'ן נאז אראפ צו די וועלט. די אלע זאכן דארפן זיך טוישן צו קענען לאנדן. צום ערשט וועט דער שאטעל זיך אויסדרייען מיט'ן בויך אראפ צו די וועלט און דאן וועט מען טוישן די נאז פאזיציע אויף ארויף און דער וויידל אויף אראפ וועלכע איז דער פאזיציע פון יעדן פליגער ביים לאנדן.
ווי געזאגט קענען דעם שאטעל'ס מאטארן נישט ארבעטן אינעם קאסמאס און דער שאטעל נוצט איר מאנעווירונג סיסטעם זיך צו ווארפן אויף אראפ מיט טויזענטער פיס ביז עס הייבט אן מער און מער באקומען גראוויטי און עס הייבט אן פאלן צו די ערד. איינמאל דער שאטעל באקומט גראוויטי הייבט עס אן פאלן מיט טויזענטער מייל פער שטונדע אבער אנשטאט פאלן גלייך אויף אראפ ( וועלכע וואלט נישט געדויערט מער ווי עטליכע סעקונדן און דער שאטעל וואלט צעברעקלט געווארן), רינגעלט עס ווייטער ארום די וועלט אין דער זעלבער צייט און עס פאלט צעביסלעך. געווענליך הייבט עס אן פאלן העכערן אינדיען אקעאן וועלכע איז בערך 5,000 מייל ווייט פונעם לאנדונג צענטער.
אונזער וועלט איז נאר איין פלאנעט פון דעם סאלאר סיסטעם און נאר אונזער וועלט שטיצט לעבן וואו עס איז פאראן וואסער צו טרינקן און לופט צום אטעמען. אונזער וועלט פארמאגט גאר אן אנדערע אטמאספערע פון ספעיס און איז אויסגעשלאסן פון ספעיס מיט א שיכט פון צונויפגעקליבענע גאזן פון די וועלט וועלכע פארמירן א דורזיכטיגע באדעקונג וועלכע לאזט נישט ארויס אונזער לופט צו ספעיס. לויט וויפיל מיר פארשטייען ווערט דער באדעקונג געשאפן פון די וועלט'ס געוואוקסן און וואולקאנען וועלכע שפייען אויס די גאזן פון אונטער די ערד און וועפט אויס צו די אטמאספערע וועלכע פארמירט דעם באדעקונג. אויף די אנדערע פלאנעטן איז געפרוירן קאלט ווען די זון שיינט נישט און עס איז ברענעדיג הייס ווען די זון שיינט יא. אונזער וועלט האלט זיך ווארים אפילו ווען די זון שיינט נישט און דאס איז ווייל די אטמאספערע פארהאלט די היץ אינעווייניג און לאזט עס נישט אויסוועפן צו ספעיס. נאך א זאך מיט וואס די אטמאספערע באדעקונג באשיצט אונז איז פון די שטראלן פון די זון וועלכע גיט ארויס שעדליכע ראדיאציע שטראלן וועלכע וואלט אומגעברענגט א מענטש אינעם קאסמאס אויב ער וואלט נישט געווען געקליידט מיט א ספעיס אנצוג וועלכע באשציט אים פון דעם. די ראדיאציע שטראלן קומט כמעט נישט אריין צו אונזער וועלט ווי די אטמאספערע בלאקירט דאס.
דער שאטעל דעגרייכט די וועלט'ס אטמאספערע (80 מייל העכער די ערד) בערך א האלבע שטונדע אינעם לאנדונג און וויבאלד דער שאטעל פאלט מיט א שנעלקייט פון 17,000 מייל פער שטונדע אין יענע מאמענטן זאמעלט עס אן א געוואלדיגע היץ וועלכע גרייכט איבער 3,000 גראד פארנהייט. דער שאטעל איז באשיצט פון די היץ דורך די סירעמיק טיילס וועלכע קענען אינאיינעם מיט'ן אלומינם שאטעל קערפער דערהאלטן נאנט צו 4 טויזנט גראד פארנהייט. דער אריינברעכנוג צו די אטמאספערע געדויערט בערך 12 מינוט און דורכאויס דער צייט האט נאס"א נישט קיין שום קאמיוניקאציע מיט'ן שאטעל.
ווען דער אריינברעכונג איז פאראיבער האט דער שאטעל שוין דורכגעמאכט די שווערסטע טייל פון לאנדן און יעצט דארף עס אנהייבן פארלאנגזאמען זיין גיכקייט וועלכע איז נאך אלץ בערך 15,000 מייל פער שטונדע. דער שאטעל מאכט 4 מאנעווערעס וועלכע דרייט איבער דעם שאטעל זייטיג 40 גראד און פארלאנגזאמט די גיכקייט. די 4 מאנעווערעס ווערן געטאן עטליכע מינוט אפגעריקט איינע פון די אנדערע און אינאיינעם פירט עס אראפ די גיכקייט ביז עטליכע טויזענט מייל פער שטונדע ווען עס הייבט אן גרייכן דעם לאנדונג צענטער.
פון ווען אן דער שאטעל קומט אריין אין דער וועלט'ס אטמאספערע הייבט עס אן פליען ווי א פליגער און נוצט אירע פליגלן און וויידל זיך צו האלטן אין דער לופט ווען דער שאטעל'ס קאמפיוטער פירט דעם שאטעל. ווען דער שאטעל גרייכט בערך 150 מייל פון דעם ראנוועי באקומט עס סיגנאלן וואו דער ראנוועי געפינט זיך און איז דעמאלט 25 מייל העכער די ערד. ביי דער מאמענט נעמט דער פילאט איבער דעם קאנטראל און פירט דעם שאטעל פיל פאראויס פונעם ראנוועי און מאכט א 90 גראד דריי אויף צוריק צו גרייכן דעם ראנוועי וועלכע נידערט אראפ די גיכקייט צום לעצטן מאל און די רעדער קומען ארויס. ווען דער שאטעל גרייכט דעם ראנוועי ליגט עס געבויגן מיט'ן נאז ארויף מיינעס 20 גראד וועלכע איז 7 מאל אזוי געבויגן ווי א נארמאלע קאמערציאלע פליגער וועלכע גרייכט דעם ראנוועי.
איינמאל אלע רעדער רירן אן דעם ראנוועי דרוקט דער פילאט דעם סטאפ ברעיק און די פליגלן בייגן זיך קעגן די לופט (ווי ביי א נארמאלע פליגער) און א פאראשוט עפענט זיך אויף אונטערן שאטעל וועלכע שטעלן אינאיינעם אפ דעם שאטעל צווישן האלב און צוויי דריטל אויפ'ן ראנוועי.
עס נעמט בערך א האלבע שטונדע ביז ווילאנג דער שאטעל מאכט איר אויסלעשן פראדעצור און ערשט דערנאך קען די מאנשאפט ארויסקומען פונעם שאטעל. דער שאטעל דארף ארויסלאזן איר געדרוקטע לופט און צעביסלעך אריינעמען די לופט פון די וועלט און אויסלעשן פארשידענע מאטארן און קאנטראלס. צענדליגער טראקס נעמען ארום דעם שאטעל פאר באלדיגע סערוויס וועלכע רעכנט אריין אנשפריצן דעם שאטעל מיט קאלט וואסער עס אפצוקילן און אסאך אנדערע זאכן.
אויב דער שאטעל לאנדט נישט אין פלארידע איז א לאנגער פראדעצור ביז מען שטעלט ארויף דעם שאטעל אויף א 747 דזשאמבאו דזשעט און עס פליעט צוריק קיין פלארידע.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בעפאר דעם שאטעל האט מען גענוצט ראקעטס ארויפצוגיין אינעם קאסמאס. ראקעטס האבן געהאט א פראבלעם אז עס איז געווען זייער טייער וויבאלד מען האט עס געקענט נוצן נאר איינמאל. רוב טייל פונעם ראקעט איז פארניכטעט געווארן אויפ'ן וועג ארויף אינעם קאסמאס און אפילו דער קאפסול מיט וועלכע די אסטראנאטן זענען אראפגעקומען איז געשעדיגט געווארן פון די היץ און מען האט עס געברויכט איבערמאכן. דער ראקעט סיסטעם ווערט נאך אלץ גענוצט דורך נאס"א ווען מען שיקט ארויף סעטעלייטס אדער אנדערע זאכן אינעם קאסמאס אן קיין לעבעדיגע מענטשן.
נאר אמעריקע פארמאגט דעם שאטעל פראגראם און רוסלאנד און אייראפע זענען פארבליבן מיט'ן ראקעט סיסטעם ביז'ן היינטיגן טאג. דער ראקעט סיסטעם איז א גרינגערע פראדעצור און עס פאסירן כמעט נישט קיין עקסידענטן ווי עס האט פאסירט מיט'ן שאטעל.
דער שאטעל פראגראם איז אנאנסירט געווארן אין 972' און איז ערשט פארטיג געווארן אין 980'. נאס"א האט געהאט געבויט א טעסט שאטעל וועלכע זי האבן גערופן דעם ענטערפרייס. יענער שאטעל איז קיינמאל נישט געפארן קיין ספעיס נאר איז גענוצט געווארן צו מאכן פראבעס פאר'ן שאטעל'ס לאנדונג. נאס"א האט צענדליגער מאל ארויפגעשטעלט דעם שאטעל אויף א 747 דזשאמבאו פליגער און דאס אראפגעלאזט צו מאכן די נויטיגע פראבעס. ווען דער פלאן איז געווען פארטיג האט נאס"א געבויט 4 שאטעלס: קאלאמביע, דיסקאווערי, טשאלענדזשער, און אנטלאנטיס און דער ערשטער צו פארן קיין ספעיס איז געווען קאלאמביע אין 981'. ווען דער טשאלענדזשער האט אויפגעריסן אין 86' האט נאס"א געבויט א פינפטן שאטעל און דאס גערופן ענדעוואור. מיט קאלאמביע'ס קראך אין 03' איז נאס"א פארבליבן מיט 3 שאטעלס וועלכע וועלן לויט'ן פלאן מאכן נאך צענדליגער רייזעס יעדע איינע ביז'ן ענדע פונעם שאטעל פראגראם.
מיט די נייע ספעיס שאטעל האט נאס"א געברענגט א קאמפלעט נייע וועג וויאזוי אסטראנאטן וועלן ארויפגיין אינעם קאסמאס אין די צוקונפטע יארן. די ערצייגונג איז געווען א רעוואלוציע אין סייענס און דער סוקסעס איז מיטגעקומען אין די ערשטע יארן ווען נאס"א האט געבויט 5 שאטעלס און זיי אנגעהויבן שיקן אויף מיסיעס איינע נאך די אנדערע און געמאכט די ראקעט קאפסול היסטאריע פאר אסטראנאטן.
דער סוקסעס האט אנגעהאלטן פאר 4 יאר נאכאנאנד און איז איבערגעהאקט געווארן אין 81' מיט א שרעקליכע דורכפאל ווען דער טשאלענדזשער שאטעל האט אויפגעריסן אין העלישע פלאמען עפעס מער פון א מינוט נאכ'ן לאנטש צו די אויגן פון מיליאנען מענטשן וועלכע האבן דאס מיטגעהאלטן אויף די טעלעוויזיע. די טראגעדיע איז פארגעסן געווארן מיט א באנייטע סוקסעס 2 יאר דערויף וועלכע האט אנגעהאלטן ביז אין 03' ווען דער שאטעל קאלאמביע האט אויפגעריסן העכער טעקסאס נאכ'ן פארענדיגן א מיסיע אינעם קאסמאס. נאס"א האט אפגערופן דעם פראגראם און געארבעט צוויי יאר צו פאררעכטן דעם פראבלעם וואס האט געברענגט דעם קראך.
די ארבעט איז פארטיג געווארן און 2006 און נאס"א האט זיך אנגעהויבן גרייטן צו א באנייטע מיסיע עטליכע מאנאטן דערויף מיט אן איבערגעמאכטן שאטעל דיסקאווערי. ווען דער באשטימטער טאג איז אנגעקומען איז די פאמפע געווען גרויס און 60 קאנגרעס לייט אינאיינעם מיט אסאך פראמינענטע מידיא לייט און פאליטישע פירער זענען זיך צוזאמענגעקומען אין קענעדי קאסמאס צענטער אין פלארידע צו קענען מיטהאלטן דעם לאנטש. צו אלעמענ'ס אנטוישונג איז אבער די מיסיע אפגערופן געווארן צוליב א קליינע פראבלעם און נאס"א האט באלד באשטימט א נייעם דאטום, יולי 26, ווען דיסקאווערי איז סוקסעספול ארויסגעפלויגן פון די וועלט'ס אטמאספערע און איז געווארן די נייע אנהויב צו דעם שאטעל פראגראם וועלכע איז שוין היינט אין אירע לעצטע פאזעס.
דער צוקונפט פונעם שאטעל פראגראם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי עס הייסט וועט דער שאטעל פראגראם אנהאלטן ביז'ן יאר 2010 ווען עס וועט אויפגעטוישט ווערן מיט א נייער סיסטעם, באקאנט מיטן קאד נאמען אריאן סי.אי.ווי. דער שאטעל האט געמאכט נאנט צו 100 מיסיעס קיין ספעיס און עס איז באצייכענט געווארן מיט סוקסעס ביז אין 03' ווען דער קאלאמביע האט געקראכט און עס האבן זיך אנגעהויבן די פראבלעמען מיט די פאלנדיגע שטיקער פאום. ווי עס הייסט יעצט וועט נאס"א צוריקגיין צו א ראקעט פראגראם וועלכע וועט זיין מער פארגעשריטן ווי די אפאלא ראקעט סיסטעמען אין די 70'גער יארן. דער שאטעל קומט טאקע צוריק גאנצערהייט און קען איבערגענוצט ווערן נאכאמאל און נאכאמאל אבער עס קען נישט טראגן מער ווי 20 טאן סופלייס אין קאנטראסט צו א ראקעט סיסטעם וועלכע קען טראגן ביז 100 טאן סופלייס וואס מיינט ווייניגער רייזעס קיין ספעיס.


c: text/html

text:
אדאבי
אַדאָבי (ענגליש:Adobe) איז א קאמפיוטער פראגראם פירמע, וואס האט זיך געעפנט אום דעצעמבער 1982, דורך דזשאן ווערנאק און טשארלס געטשקי.
די ביידע האבן געעפנט אדאבי נאכן פארלאזן די זיראקס פארק כדי צו עפענען א פרישע עפאכע פון קאמפיוטער ווייכווארג אויפן פאסטקריפט שפראך, וואס איז בעיקר נוצליך צו דרוקן אילוסטראציע און טעקסט.
די פירמע נאמען "Adobe" איז נאכן טייך אדאבי (Adobe Creek) וואס איז געווען נעבן דעם הויז פון איינער פון אירע גרינדער. די הויפטקווארטיר איז אין שטאט סען דזשאסע אין קאליפארניע. אין יאר 2004 האבן אדאבי ארבעטער זיך געציילט צו 4000, מער ווי האלב אין סען דזשאסע. אדאבי האט נאך פיליאלעס אין אנדערע שטעט.
ביזן יאר 2005 זענען מאקראמעדיע און אדאבי געווען קאנקורענטן, וויבאלד ביידע האבן פאבריצירט גראפיקס פראגראמען. יענע יאר האט אדאבי אפגעקויפט מאקראמעדיע, און אין אדאביס וועבזייטל קען מען טרעפן לינקען צו מאקראמעידיע און אויך פארקערט.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
דאָנאָוססאַ איז אַ עכט אינזל אָן קיין הויפּט טוריזם. עס באַקומען אַ ביסל בוסיער בעשאַס הויך צייַט, אָבער רובֿ האָלידייַמאַקערס זענען גריכן פון די יאַבאָשע.
דאָנאָוססאַ האט גאַנץ אַ האַרב נאַטור, אָבער אויב איר באַשליסן צו גיין פֿאַר אַ גיין איר וועט טרעפן פיך, גאָוץ און שעפּס דאָ און דאָרט. זינט די יילאַנדערז קענען ניט בלייַבנ לעבן אויף נאָר טוריזם, רובֿ פון זיי זענען ינוואַלווד מיט אַגריקולטורע און פישערייַ. די לאָוקאַלז זענען פרייַנדלעך, אָבער עס איז מאל שווער צו יבערגעבן מיט זיי זינט זיי טאָן ניט האָבן פיל דערפאַרונג אין גערעדט ענגליש.
לויט צו עטלעכע ווערסיעס, אַריאַדנע אַנטלאָפֿן צו דעם אינזל נאָך טהעסעוס האט לינקס איר סליפּינג אויף Naxos. דאס איז נאָר וועגן די בלויז מאַטאַלאַדזשי קאָננעקטעד מיט דאָנאָוססאַ. מיר טאָן ניט וויסן פיל וועגן די אלטע געשיכטע פון דעם אינזל, חוץ אַז עס איז געווען מיסטאָמע ינכאַבאַטאַד ווי פרי ווי אין די קסנומקססענטורי בק, און אַז עס איז געווען אַ פּלאַץ ווו די רוימער געשיקט זייער עקסילעס נאָך זיי קאַנגקערד די Cyclades אין די קסנומקסנד יאָרהונדערט בק.
פּונקט ווי די אנדערע אינזלען, עס געהערט צו ווענעטיאַן שרים פון די קסנומקסטה צו די קסנומקסטה יאָרהונדערט, ווען די טורקס גענומען איבער. ווייל אַזאַ אַ קליינטשיק אינזל, עס איז געווען ניט זייער טשיקאַווע פֿאַר די ינוויידערז, אַזוי פּייראַץ גענומען די געלעגנהייט און געגרינדעט אַ פאָאָטהאָלד דאָ. בעת וועלט מלחמה צווייטער, אַ בריטיש וואָרשיפּ געווען סאַנגק דאָ, און איר קענען נאָך דערקענען עס פון די ברעג קעדראָס.
דאס איז אַ אינזל ווו איר פּונקט אָפּרוען, אָדער טאָמער נעמען אַ גיין דורך די נאַטור. די אַראָפאַנג קאָוסטליין, די היללס און די בלוי וואַסער זענען סייץ גענוג. די שיפּרעק בייַ קעדראָס איז נישט פּונקט אַ ראיה, אָבער עס איז די קלאָוסאַסט זאַך צו איין אויף דעם רויק קליין אינזל.
דאָנאָוססאַ איז אַ אָרט פֿאַר סאַנביידינג, טאָמער סנאָרקעלינג אַ ביסל און גענומען גייט. אַז ס וועגן עס! ברענגען עפּעס צו לייענען אָדער וואָס נישט פאַרב! געפֿינען דיין אייגן ביסל ברעג און הנאה. עס זענען פילע פייַן ביטשיז פֿאַר אַזאַ אַ קליין אינזל, און אַפֿילו די פּאָרט, סטאַווראָס, האט אַ גוט גענוג ברעג.
דער בלויז פאַרווייַלונג ריזעמבאַלינג נייטלייף איז געזעסן אין איין פון די ביסל טאַווערנז אין סטאַווראָס ביז שפּעט בייַ נאַכט. דאס איז די ויסנעם אַז קאָנפירמס די הערשן: כוועראַז רובֿ גריכיש אינזלען האָבן עטלעכע מין פון באַרס, אויף דאָנאָוססאַ עס איז גאָרנישט. דאָ איר באַקומען גריכיש בעקאַבאָלעדיק עסנוואַרג, די טאַווערנז זענען זייער ווייניק און כּמעט אַלע סיטשוייטיד אין סטאַווראָס.
די קלאָוסאַסט אינזלען מיט ערפּאָרץ זענען Naxos און Paros. עס איז אויך קאָננעקטעד צו די יאַבאָשע (פּיראַעוס אַטהענס) דורך אַ שיפל שורה.


text:
2008
2008 איז דאס אכטע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 2008 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
קאלענדאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 12טן מיי - ערדציטערניש מיט שטארקייט 7.9 אין סיטשואן, כינע, איז גורם 70,000 טויטע
- 8טן אויגוסט - געעפנט די ביידזשינג אלימפיאדע
- 18טן אויגוסט - פערוועז מושאראף, פרעזידענט פון פאקיסטאן, רעזיגנירט פון זיין אמט
- 4טן נאוועמבער - באראק אבאמא געוועלט דער ערשטער שווארצער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן.
- 11טן נאוועמבער - ניר בארקאט ווערט ערוועלט אלס בירגערמייסטער פון ירושלים.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 8טן יאנואר - משה לוי, דער דער 12טער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל (געב' 1936)
- 12טן מיי - אירענא סענדלער, פוילישע סאציאל ארבעטער וואס האט געראטעוועט 2,500 יידישע קינדער פון דער ווארשעווער געטא (געב' 1910)
- 22סטן יוני - דזשארדזש קארלין, אמעריקאנער קאמיקער און אקטיאר (געב' 1937)


text: שיסערייַ גאַמעס אָנליין - אַ שפּיל אין וועלכע די הויפּט כאַראַקטער גייט און שוץ בייַ אַלץ וואס קומט זיין וועג. שפּיל שאָאָטינג ליבע אַלע די יינגלעך און אפילו דערוואַקסן מענטשן. שפּיל שיסערייַ גאַמעס האָבן פאַרשידענע טיפן פון וועפּאַנז, פּיסטאַלז, מאַשין גאַנז, קאַנאַנז און אפילו אָרט בלאַסטערס. שיסערייַ גאַמעס זענען זייער פאפולער אין דער פרי בינע. שיסערייַ גאַמעס זענען געלערנט פֿאַר פֿרייַ באַוועגונג, אַנטוויקלונג פון אַקיעראַסי. שיסערייַ אַ סנייפּער איז אַן אידעאל אָרט צו האָנע סקילז פון די ווירטואַל פייַער פֿאַר אַ מער פּראָפעסיאָנאַל גיימערסטוואַ. שפּיל די שפּיל שיסערייַ קענען זיין אַ לאָנטש ברעכן אין די אָפיס אָדער אין אַ נודנע פּאַרטיי. סעקציע שוטער גאַמעס פֿרייַ קעסיידער אפדעיטעד מיט נייַ קרוטיאַשקאַמי. אויב איר האט שוין געלערנט ווי צו דרייען אַ גוט אָנליין שוטער גאַמעס, דעמאָלט פּרובירן די סנייפּער שיסערייַ גאַמעס ווו איר האָבן צו דרייען זייער אַקיעראַטלי. דער ערשטער גאַמעס אָנליין שיסערייַ גאַמעס זענען געווען זייער פּשוט און פּרימיטיוו, אין פאַקט עס איז געווען פּונקט אַ שיסערייַ גאַלעריע מיט מאָווינג טאַרגאַץ. מאָדערן שאָאָטער שפּיל זיך אין ינעראַקטיוו גאַמעס אָנליין שיסערייַ גאַמעס, ווו דיין קעגנער אָדער פייַנט, איז פאַראַנטוואָרטלעך צו איר אין ענטפער צו דיין אַקשאַנז. אזוי צו שפּילן שיסערייַ גאַמעס אָנליין לויף מער טשיקאַווע. דערצו, דיין קעגנערס אויף די אנדערע זייַט פון דעם עקראַן קענען ווערן אַ עמעס מענטש. פֿרייַ שאָאָטינג גאַמעס זענען גאָר פאָלקס, מאל אַלע איר ווילן צו לאָזן אַוועק פּאַרע און צארן. און עס איז גוט צו טאָן עס, פּלייינג אָנליין גאַמעס אַרקייד, ווי צו פאַרשאַפן עמעס שאָדן צו אן אנדערן מענטש. פּלייַינג גאַמעס אָנליין שיסערייַ גאַמעס, איר ריזיקירן גאָרנישט, אָבער נעמען די געלעגנהייט צו באַקומען באַפרייַען פון די אַקיומיאַלייטיד אָנפאַל. שפּיל שיסערייַ גאַמעס אָנליין קענען זיין מיט זיין באַדיז פֿאַר איינער קאָלעקטיוו. סעקציע סנייפּער שיסערייַ שפּיל וועט פילן ווי ראָבין כוד, פאַלינג פון אַ בויגן רעכט אויף ציל, אָדער אַ געזונט-אַימעד סנייפּער אין די כאַפּן פון טערעראַסץ. שיסערייַ גאַמעס טאָן ניט דאַרפן ייַנמאָנטירונג, איר קענען פּונקט שפּיל שוטערז אָן רעדזשיסטערינג אויף אונדזער פּלאַץ. אונדזער עקספּערץ מאָניטאָר און געשווינד לייגן נייַ אָנליין גאַמעס שיסערייַ גאַמעס אין דעם אָפּטיילונג. דערהייַנטיקונגען פאָרקומען יעדער טאָג, און איר קענען שטענדיק שפּילן דעם שפּיל שיסערייַ. אויב איר האָבן אַ ווייניק ספּער מינוט, שיסערייַ גאַמעס אָנליין רעכט ברירה, גענומען ציל און פייערד. שפּיל גאַמעס שאָאָטינג באַקוועם קאַמיונאַקייטינג אָנליין מיט אנדערע וויזאַטערז. פונקט פאַרלאָזן אַ שפּיץ אָנליין שוטער גאַמעס, און איר געענטפערט. מיר רעקאָמענדירן צו שפּילן שיסערייַ גאַמעס אָנליין און טשיקאַווע צו פאַרברענגען זייער פֿרייַ צייַט.


text:
װיקיפּעדיע:אויסמעקן פאליסי
וויבאלד אונזער וויקיפעדיע איז אפן און פריי פאר יעדן אייניג צו שרייבן כל מיני טעמעס וואס אינטערסירט זיי וועט זיך אייביג מאכן ארטיקלען און בילדער געשטעלט צו מעקן, צי ווייל זיי זענען נישט אויסגעהאלטן לויט פאליסיס, צי סתם אזוי עס אינטערסירט נישט פארן רוב, ד.ה. עס איז פשוט נישט מערקווערדיג, קודם ברויכט איר וויסן אז פונקט ווי יעדער מעג שרייבן מעג יעדער מעקן. און אויב איז דאס קעגן דעם אמת מוז מען מעקן. אבער עס איז דא טייל מאל וואס מען דארף מעקן אפילו ארויס פון היסטאריע ד.ה. אז בלויז סיסאפן קענען זיי אויסמעקן אז סתם א באנוצער זאל איר נישט קענען צוריקדרייען. אלגעמיינע באנוצער קענען נאר ענדערן דעם ארטיקל, אבער עס וועט אייביג ווייזן אין איר געשיכטע.
עס זענען דא דריי סארטן מעקערייען אין דעם פראצעדור פון א סיסאפ מעקן:
- שנעל אויסמעקן פאר ליגנט, פריוואטקייט, אומנאטראלקייט, לשון הרע אן מקורות, קאפי רייט פארלעצונגן, און סיי וואסערע אנדערע ענין וואס מאכט דעם בלאט נישט אנציקלאפעדיש. דאן לייגט דעם מוסטער, ווי דאס: {{אויסמעקן|סיבה}} און דאס וועט אטאמאטיק אריינגיין אין א ליסטע וואס די סיסאפן טשעקן כסדר און אויס עס וועט זיי געפעלן אייער טענה וועלן זיי דאס תיכף אויסמעקן. פאר ווען איר לייגט דער מוסטער "אויסמעקן" כאפט פריער א בליק אין די געשיכטע פון דער ארטיקל צו די פריעריגע ווערסיעס זיינען אויך שלעכט געשריבן.
- אויסצומעקן דורך דער קהילה: דאס איז בעיקר ווען עס שאפט זיך א התנגדות אויף די פריערדיגע פארלאנג פון סתם מעקן. געווענליך איז דאס ביי קאנטראוועריסאלע טעמעס. אדער סתם פאר געוויסע באנוצער איז נישט מערקווערדיג די טעמע זאל באשריבן ווערן און געוויסע יא. דאן לייגט דעם מוסטער {{ארטיקל וואלן}} און נאך דעם וואס די קהילה וועט זיך אויסטענהן און שטימען זייער מייננונג וועט דער סיסאפ טאן די רצון פון די רוב. די וואלן מוזן אנהאלטן פון 3 טאג ביז א וואך ווענדענדיג זיך אינעם סיסאפ'ס שיקול הדעת ווי שלעכט דאס איז געשריבן.
אויב האלט איר אז מען דארף אויסמעקן א רעדן-בלאט, לייגט דעם מוסטער ביים רעדן-בלאט און נישט ביים ארטיקל.
פארשטייט זיך די סיסאפ וואס מעקט האט אן אחריות צוריקצושעטלן די פאר אדער אפילו איין ווארט וואס איז יא געווען צו דער זאך. אפילו רוב תוכן האט געברויכט געמעקט צו ווערן.
ווען יא צו מעקן[רעדאקטירן מקור]
- ליגנט, יעדער איז באגלייבט צו ערקלערן ליגענט אויב עס האט נישט קיין מקור. אחוץ אזא איינער וואס האט שוין 3 מאל געזאגט אפענע ליגענט איז ער דאך מוחזק שקרן, טאר מען אים נישט גלייבן אויף גארנישט.
- לשון הרע אויף א פובליק פיגור, אפילו עס איז אמת, אבער עס האט נישט קיין מקור. - ווייל עס איז נישט גענוג עס זאל ווערן געעדיט ארויס די שלעכטע שורות, ווייל דעמאלטס קען דאס נאך אלס געזען ווערן אין געשיכטע.
- פריוואטהייט פאליסי פארלעצונגען. - גילו פון נעמען פון באנוצער, אדער קאפירייט פארלעצונגען פון ארטיקלן.
- ספעם. - עדווערטייזמענט פאר ביזנעסער, וואס זייער כוונה איז בלויז צו מאכן געלט, און נישט די אינפארמאציע ציל.
- דאס גאנצער ארטיקלן אנטהאלט בלויז וואנדאליזם.
- טעסט ארטיקלן געפענט דורך נייע באנוצער וואס האבן געוואלט אויסטרעפן וויקיפעדיע,
- טעות: ספעלינג אדער די אינהאלט איז געמאכט געווארן פון אנפאנג דורך א טעות, צו ווייל דאס איז אויפאלענד, אדער דער מחבר זאגט אליינס אזוי.
- ארטיקלן וואס זענען נישט קיין פובליק אינטערעסע. ווי פריוואטע מענטשן אדער ביזנעסער און זאךן וואס דאס רעדט זיך איז נישט אינטערסירט פאר קיינעם.
- געדופעלטע ארטיקלן, (עס איז אייביג געאייגענט צו מאכן א רידיירעקט ענדערשטער)
ווען נישט צו מעקן[רעדאקטירן מקור]
- זייער קורץ - ווייל אונזער וויקיפעדיע האט נישט מער ווי איין צוויי באנוצער, און מסתם דער וואס האט דאס געפענט האלט אינמיטן דאס שרייבן. אדער ער האט פארגעסן דאס צו בארבייטן און מיר דארפן אים נאר דערמאנען דאס צו פארברייטערן. - צו מעקן ווי מער ארטיקלן און פארארימען וויקיפעדיע. מען דארף צו דעם {{פארקורצט}} מוסטער וואס דאס וועט אטאמאטיק אריינגיין אין א ליסטע פון ארטיקלן וואס ברויכן וואלענטורן זאלן עס בארבייטען.
- צו ווייניג תוכן. - דערווייל איז א קליינער ארטיקל מיט עטליכע ווערטער בלויז איז נישט ערלויבט צו מעקן, ווייל אונזער וויקיפעדיע איז נאך זייער קליין. און א ווערטער בוך איז דערווייל אויך א שיינער חלום פאר אונז וואס מיר האלטן נאך גאר ווייט. ווער רעדט נאך פון וואגן זיך צו חלום'ען איבער א ענציקלאפידיע. מיט די צייט וועט אן ארטיקל וואס איז נאך דערווייל ווי א ווערטער בוך ווערן אויסגעארבייט צו א פילער אינפארמאטיווער ארטיקל. מען דארף צולייגן דעם {{פארקורצט}} מוסטער וואס דאס וועט אטאמאטיק אריינגיין אין א ליסטע פון ארטיקלן וואס ברויכן וואלענטורן זאלן עס בארבייטען.
- אז עס שטימט נישט מיט סיי וואסארא פאליסיס און גיידליין'ס פון וויקיפעדיע, דארף מען דאס פארעכטן און ענדערן. נישט מעקן. ווי למשל אויב עס איז געשריבן נישט נייטראל אדער עס האט נישט קיין מקורות א.א.וו. טאר מען דאס נישט מעקן.
ליסטע צו מעקן[רעדאקטירן מקור]
- אלע אלע ארטיקלן וואס דארפן שנעל אויסגעמעקט ווערן.
- אלע ארטיקלען וואס זיינען געשטעלט צו מעקן.
- אלע ארטיקלן וואס זענען דא וואלן אויסצומעקן.


text:
אקאדעמיע פאר דער העברעישער שפראך
קאארדינאטן: 31°46′20.34″N 35°11′54.71″E / 31.7723167, 35.1985306
די אקאדעמיע פאר דער העברעאישער שפראך (אויך גערופן קורץ: "אַקאַדעמיע פאר דער שפראך" און אין קאָנטעקסט - "אַקאַדעמיע") (אין העברעאיש: האקדמיה ללשון העברית) איז "דער העכסטער אָרגאַן פון וויסנשאַפֿט פון דער העברעיִשער שפּראַך" און איז לויטן געזעץ די העכסט אינסטיטוציע פון די העברעיִש שפּראַך, 1953.
אַקאַדעמיע האלט דורך פון די העברעיִש שפּראַך קאמיטעט. זי טוט ארבעטן צו דער אַנטוויקלונג פון שפּראַך, פּונקט ווי מיר די צילן שטעלן אַרויס אין סעקשאַנז: 1. צו קאַנווין אַ קוועסטשאַנינג פון דער העברעיִש וואָקאַבולאַרי פֿאַר אַלע צייטן און שיכטן; 2. צו פאָרשן די ביניען פון די העברעיִש שפּראַך, געשיכטע און פּערמיוטיישאַנז; 3. סטרויערן די וועג די אַנטוויקלונג פון די העברעיִש שפּראַך דורך זייַן נאַטור, לויט צו די באדערפענישן און מעגלעכקייטן אין אַלע געביטן פון טעאָריע און פירונג, וואָקאַבולאַר, גראַמאַטיק, שרייבן, אויסלייג און טראַנסקריפּציע.
אפהיטן און קולטיווירן א שפראך איז אַ מאָדערן דערשיינונג, פארבונדן מיט דער העכערונג פון נאַציאָנאַליזם און די פאַרלייגן פון אַ פאָלק שטאַט. די אינספּיראַציע פֿאַר די פאַרלייגן פון די אַקאַדעמיע געקומען פון מקבילטה פֿראַנקרייַך, דער פראנצויזיש אַקאַדעמיע, וועלכע איז אויך געגרינדעט פֿאַר די פראנצויזיש און פאַסטערינג קאַנסערוויישאַן.
אָבער, רעכט צו יינציק געשיכטע פון דער ייִדיש מענטשן, און די פּראָוליפעריישאַן פון פרעמד שפּראַכן צווישן די ייִדיש גלות אַרום די וועלט, און אויף די אנדערע און זייַענדיק פון די העברעיִש שפּראַך אַ הויפּט פאַקטאָר אין די געדאנקען פון ייִדיש נאַשאַנאַליזאַם, ציוניזם און די ריבערט פון ישראל זינט דער צייַט פון דער ערשטער עליה, זענען טאַסקס אַז געשטאנען פאר "צו די העברעיִש שפּראַך" און דערנאך די אַקאַדעמיע העברעיִש, גרויס און פיל ווידער ממקבילאָטיה אומות פון דער וועלט.
אין 1993 איז דער פרעזידענט פון דער אַקאַדעמיע פּראַפעסער משה בר-אשר זייַן מיטגלידער זענען 35 מיטגלידער אין דערצו צו זיי עס זענען אויך מיטגלידער פון קאַנסאַלטאַנץ און עהרע מיטגלידער.
יעדער בירגער קען פאָרלייגן אַ קשיא אָדער קלאריפיקאציע וועגן דער העברעיִשער שפּראַך אַקאַדעמיע און באַקומען אַ פאָרמאַלן ענטפער פון דער אַקאַדעמישער וועלט.


text:
טאָוריסץ קומען ביידע פון מערב אייראָפּע און די מזרח לענדער פילן באַקוועם אין לאַטוויאַ און געפינען זאכן וואָס זענען פון אינטערעס צו זיי. לעטלאַנד, ווי אנדערע European לענדער, קענען פאָרשלאָגן אַ וואַסט קולטור היסטאָריש ירושה; אָבער, עס איז יינציק - די איין און בלויז און ינימאַטאַבאַל. אָפּגעהיט אַבזערוויישאַנז און אַנכעריד פאַרווייַלונג וועט לאָזן איר צו באַמערקן זאכן וואָס וועט מאַכן דיין האַרץ קלאַפּן Faster אין דערפרייען.
די מענטשן פון לעטלאַנד זענען מכניס און פריילעך; פרייַנדלעך און עפענען צו וויזאַטערז, און קענען צו באַקומען אויף מיט ווער עס יז, ווי איבער די סענטשעריז זיי האָבן גאַינעד אַ וואַסט קולטור ירושה. לעטיש מענטשן מייַכל די קאַלטשערז פון אנדערע מענטשן (סלאווישע, מערב, און סקאַנדינאַוויאַן) מיט שכל. לעטלאַנד, ווייל אַ European יוניאַן שטאַט, איז אַ זיכער לאַנד.
אין דער זעלביקער צייַט לעטלאַנד איז אַ הייַנטצייַטיק European לאַנד, און זייַן הויפּטשטאָט שטאָט ריגאַ - אַ מאָדערן מעטראָפּאָליס, אין וואָס היסטאָריש אַרקאַטעקטשער, יינציק אין אייראָפּע, אַלטערנאַטעס מיט די מאָדערן; איינער קענען פילן די ווינטל פון אַ סענטשעריז-אַלט געשיכטע און אָפּרוען אין מאָדערן נאַכט קלאַבז, רעסטראַנץ און באַקוועם האָטעלס.
עס איז אויך ווערט באזוכן לעטלאַנד ווייַל פון זייַן ונספּאָילט נאַטור (ווו אַנדערש אין אייראָפּע איינער קענען געפֿינען קסנומקס קילאמעטער לאַנג זאַמדיק ביטשיז און קסנומקס% פון די טעריטאָריע באדעקט דורך נאַטירלעך וועלדער, קרבן פאַרשידן רעקרייישאַנאַל פּאַסאַבילאַטיז אין נאַטור; דערצו, פרעעלי צוטריטלעך צו יעדער יינער!) , און אויך ווייַל פון די דייווערסיטי פון היסטארישע, קולטור און אַרקאַטעקטשעראַל זייטלעך.
לעטלאַנד איז אויך נאָוטאַבאַל פֿאַר די מעגלעכקייט צו אָפּרוען אַנדיסטערבד דורך ווער עס יז - לעטלאנד איז נישט באקאנט פֿאַר יבערגעפּאַקט ערטער פון פאַרווייַלונג. די סיבה הינטער דעם איז אַז עס זענען גענוג טוריסט זייטלעך, און שעפע פון פּלאַץ פֿאַר יעדער יינער! לעמאָשל, אויב איר ווילן צו פאַרברענגען דיין צייַט אויף אַ ליידיק ברעג, איר קענען גיין אַראָפּ צו די באַלטיק ים ברעג, אָבער אויב איר ווילן צו זיין צווישן מענטשן, דעמאָלט איר זאָל גיין צו איינער פון די לאָנגעסט זאַמדיק ביטשיז אין אייראָפּע - Jurmala.
לעטלאַנד איז אַ זייער טשיקאַווע אָרט פֿאַר ליבהאבערס פון מיליטעריש טוריזם. וועלט קריג איך און צווייטער, ווי געזונט ווי די אַרמיי פון די סאוועטן פארבאנד, האָבן לינקס נאָוטאַבאַל מיליטעריש מאַניומאַנץ דאָ. לעמאָשל, די מיליטעריש פּאָרט אין ליעפּāדזשאַ געניצט צו זיין איינער פון די הויפּט נייוואַל באַסעס אויף די באַלטיק ים בעשאַס ביידע דעם פּעריאָד פון די רוסישע Empire און די סאוועטן פארבאנד. פּונקט אַזוי, איינער פון די גרעסטן ראַדיאָ טעלאַסקאָופּס אין אייראָפּע, אַמאָל געניצט פֿאַר מיליטעריש סייכל צוועקן, ווי ווויל ווי אנדערע ימפּרעסיוו מיליטעריש זייטלעך זענען געפֿונען אין לעטלאַנד.
לעטלאַנד האט אַ געזונט-דעוועלאָפּעד אַריבערפירן סיסטעם, באַקוועם קאָמוניקאַציע (דער אינטערנעץ קשר איז איינער פון די fastest אין דער וועלט), אַטמס זענען געפֿונען אין אַלע גרויס שטעט און קרעדיט קאַרדס זענען אנגענומען. לעטלאַנד אויך שטייט אויס מיט זייַן הויך קוואַליטעט, European מדרגה באַדינונגען פֿאַר פּאַסיק פּרייסיז.
לעטלאַנד איז געמאכט יינציק דורך זייַן צוויי פאַרשידענע וועלטן - די European מעטראָפּאָליס ריגאַ און די מנוחה פון לאַטוויאַ - אַ דאָרפיש סוויווע מיט ונספּאָילט נאַטור, באַרוט שטעטלעך און אַ גרין סוויווע. דעריבער, אַ פרום טראַוולער באזוכן לעטלאַנד וועט געפינען ויסגעצייכנט אַפּערטונאַטיז פֿאַר פאַרווייַלונג!


text:
יצחק יוסף
הרב יצחק יוסף (געב' י"ח טבת תשי"ב, 16טן יאנואר 1952) איז דער ראשון לציון און דער ספרדישער הויפט רב פון ישראל, און דער מחבר פון די הלכה ספרים "ילקוט יוסף". הרב יוסף איז דער זון פון הרב עובדיה יוסף. זיינע ספרים ווערן גערעכנט יסודותדיק ביי חרדישע ספרים.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הרב יוסף איז געבוירן געווארן אין ירושלים אין יאר תשי"ב, דער זעקסטער זון פון הרב עובדיה און זיין רביצין מרגלית יוסף. ער האט געלערנט אין דער 'יבנה' תלמוד תורה פון חינוך עצמאי. ביי די 12 יאר האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער ישיבה קטנה פון פורת יוסף אין קאטאמאן, ירושלים. נאכהער האט ער געלערנט אין ישיבת הנגב אין נתיבות, און פון דארטן איז ער געגאנגען לערנען אין חברון ישיבה אין גבעת מרדכי, ירושלים. ער איז געווארן נאענט צו הרב בצלאל זשאלטי.
דעם 24סטן יולי 2013 (י"ז אב תשע"ג) האט מען געוויילט הרב יוסף צום אמט פון ספרדישן הויפט רב פון ישראל מיט 68 שטימען (קעגן 48 פארן ציוני-דתי קאנדידאט הרב שמואל אליהו און 28 פאר הרב ציון בוארון. י"ב בתשרי תשע"ד האט מען אים באקרוינט ראשון לציון אין א טראדיציאנעלער צערעמאניע אין דער יוחנן בן זכאי שול אין דער ירושלים אלטשטאט. נאך זיין וויילונג אלס הויפט-רב האט מען באשטימט זיין זון, הרב עובדיה, ראש ישיבה פון חזון עובדיה שטאט אים.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]


text:
ראדזשאסטהאן
ראַדזשאַסטהאַן (ענגליש: Rajasthan; הינדי: राजस्थान) איז איינער פון די 28 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין צפון-מערב פון אינדיע, ארומגענומען מיט פונדזשאב אין צפון, האריאנא און אוטאר פראדעש אין צפון-מזרח, מאדהיא פראדעש אין דרום-מזרח און גודזשאראט אין דרום-מערב, און גרענעצט פאקיסטאן צו מערב.
די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט איז דזשייפור. די שפראך פון דעם שטאט איז הינדי.
ראַדזשאַסטהאַן באדעקט א שטח פון 342,239 ק"מ², 10.4% פון אינדיע, און איז דער גרעסטער שטאט פון אינדיע לויט שטח. מיט א באפעלקערונג פון 68,621,012 מענטשן (אין 2011), איז ראַדזשאַסטהאַן דער אכטער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט באפעלקערונג.


text:
11/30/2012
מען האט שוין גיענדיגט אויספרעגען דאס ווייבעל איינע פון חעמיע'ס קרבנות
פרייטאג דעם פיפטען טאג אין געריכט
האט דער לויער מייקל פארקאש ווייטער געמאלען וואסער
און געהאלטען אין איין איבערפרעגען דאס ווייבעל, חעמיע'ס קרבן
נאכאמאל און נאכאמאל, כדי זי צו צומישן
דער שופט האט עהם געפסל'ט אסאך פון זיינע שאלות
און ער איז צוריקגעקומען עודך ועודך מיט די זעלבע שאלות
זי האט זיך געהאלטען זייער שטארק און עהם אפגעענטפערט
בטוב טעם ודעת
זי האט זיך נישט געבראכען
מען ערווארט אז עס וועלען אי"ה קומען גרויסע סורפרייזעס
און ער מיט זיינע שטיצער וועלען האבען א טאטאלע מפלה
ווען ער וועט גייט זיצען אויף א לאנגע צייט
ווי עס זעט אויס וועט מען טוישען זיין נאמען
פון וועבערמאן צו ברעננער
והמבין יבין
Posted by Rabbi Nuchem Rosenberg at 11/30/2012
Labels: Nechemya Weberman, Nechemye Weberman, Rape., Satmar, Sexual Abuse, UTA, Weberman.
מען האט שוין גיענדיגט אויספרעגען דאס ווייבעל איינע פון חעמיע'ס קרבנות
2012-11-30T15:26:00-05:00
Rabbi Nuchem Rosenberg
Nechemya Weberman|Nechemye Weberman|Rape.|Satmar|Sexual Abuse|UTA|Weberman.|
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
געגאסענע בליי אפעראציע
געגאָסענע-בלײַ אָפּעראַציע (אין העברעיש: מבצע עופֿרת-יצוקה ) איז א מיליטער אפעראציע פון צה"ל קעגן כאמאסטאן אינעם עזה-שטרײַף. עס האט זיך אָנגהױבן דעם 27סטן דעצעמבער 2008 אין דער פרי (UTC) װען צה"ל האט אטאקירט פון דער לופטן. בעת די ערשטע אטאקע זײַנען געהרגעט געװאָרן 155 פאלעסטינער און פיל פארװוּנדעט געװארן.
דער נאמען פון דער אפעראציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער נאמען פון דער אפעראציע איז גענומען געװאָרן פונעם ליד "לכבוד החנוכה", פון חיים נחמן ביאליק, װאס האט געשריבן אינעם יאר 1916. מוֹרִי הֵבִיא כִּרְכָּר לִי בֶּן-עוֹפֶרֶת יְצוּקָה – יוֹדְעִים אַתֶּם לִכְבוֹד מִי? לִכְבוֹד הַחֲנֻכָּה!
שבת, דעם 27סטן דעצעמבער, האט ישראל אנגעפאנגען מיט א נייעם קאמפיין, אונטערצודריקן דעם ענדלאזן טעראר וואס כאמאס פירט דורך קעגן ישראל, אכט יאר נאכאנאנד, פונעם עזה פאס.
אמאל באשטייט עס פון אויפרייסן מינעס לענגאויס דאס גרעניץ צוים, מערסטנטייל אריינשיסן ראקעטעס אין ישראל טעריטאריע, און דערביי אומברענגען, פארווונדען ציווילע, און סתם אנמאכן א חורבן, דאס איז די סיטואציע, פון וואס די מערב טייל פונעם נגב, וואס גרעניצט זיך מיטן עזה פאס, ליידט שוין פאר די פארגאנגענע אכט יאר.
ישראל מיטן גארנישט טאן, האט געגעבן א פרייע האנט פאר די טעראר גרופעס זיך צו ארגאניזירן און זיך באוואפענען אי געווער ווי אר.פי.זשי. קעגן טאנקן, אי קאסאם, אדער גראד ראקעטן, וואס זענען טאקע אלטמאדיש, און זייער אפעקט איז א מינימאלע, אבער עס איז גענוג צו מאכן קאפוויי פארן ישראל באפעלקערונג.
דער טרוים פון כאמאס איז שטענדיק געווען, צו אריינשלעפן די ישראל ארמיי אינעם פאסטקע, דורכן זיי מאכן אטאקירן די עזה פאס, און כאמאס וועט ווייזן וואס זי קאן.
די ישראל גענעראל שטאב, האט טאקע באשלאסן ארויסצוגיין מיט אן אטאקע קעגן די טעראר גרופעס, אבער מיט די לופט כוחות, אויף דעם האבן די טעראריסטן נישט קיין ענטפער, און וואס זיי קענען טאן איז באשיסן שטעט, אין א ראדיאס פון פערציג קילאמעטער פון עזה מיט ראקעטן, און הערמאטן.
די לופט כוחות האבן אטאקירט וויכטיקע צילן, און אומגעברענגט הונדערטער פאלעסטינער רוב פון זיי כאמאס קעמפער. די צאל פון די געהרגעטע שטײט איצט בײ ארום 1001 פאלעסטינער און גענױ 13 ישראלדיקע.
די עגיפטישע האבן פרובירט אויסצוהאמערן א המשך צום פייער אפשטעל, וואס איז געווען אין קראפט בעפאר די קריג האט זיך אנגעפאנגען אבער די כאמאס האט זיך איינגעעקשנט אויף אירע תנאים, און ישראל קאן זיך נישט ערלויבן נאכצוגעבן אויף די פונקטן פונעם כאמאס, די עגיפטישע האבן דערנאך דערקלערט, אז כאמאס איז שולדיק אין דעם וואס פאלעסטינער בלוט ווערט פארגאסן אין די גאסן, דורכן פארלאנגען פון ישראל תנאים וואס קאנען נישט דורכגעפירט ווערן.
דעם דריטן יאנואר ביינאכט, ד'"ה מוצ"ש, זענען די ערשטע זעלנער אריין אין עזה, ווי זיי האבן זיך אנגעשטויסן מיט כאמאס קעמפֿער. די כח וואס איז אריין אין עזה איז געווען א שטארק,ע און נעמט אריין די גולני בריגאדע, פאראשוטיסטן בריגאדע, און די גבעתי בריגאדע, און דאס אלץ רעכנט נישט אריין די געפאנצערטע קרעפטן, וואס איז טאנקן און בולדאזערס, און ישראל האט גענוצט די קאנאנען, און הערמאטן קרעפטן, מיטן ציל צו "פארווייכערן פאזיציעס" פון די פיינט.
ישראל האט יעדן טאג געמאכט, א הומאניטארישע וויילע ווען אלע ציווילע אין עזה קענען זיך גיין באזארגן מיט שפייז, און אנדערע נויטבאדערפטיקע ארטיקלן, די טעראריסטן האבן אויסגענוצט די צייט זיך ארומצורירן, אויסנוצענדיק די ישראל וווילטעטיקייט,
ווי אין אלע מלחמות אין באוווינטע געגנטער, און דערצו א שונא וואס ניצט אויס די ציווילע, פאר אירע קעמפערישע צוועקן, צו מאכן זיכער אז ישראל ברענגט אום ווי מער ציווילע, איז זייער שווער צו צילן אויף א שונא, דערפאר זענען די צאל ציווילע אומגעקומענע, זייער הויעך, און עס רעכנט אריין מענטשן, וואס די כאמאס האט געהרגט פארן נישט אויספאלגן זייערע באפעלן, ווי די פאטאך צייטונג וואס קומט טעגליך ארויס אין ראמאללא האט איבערגעגעבן, אז צענדליקע מענטשן ווערן אומגעברענגט אין עזה דורך די כאמאס און דערנאך באשולדיקן זיי ישראל.
14 ישראלער זענען אומגעקומען, פון זיי ניין סאלדאטן, און פינעף ציווילע. ביי די פאלעסטינער בערך 1300, וואס פון זיי צווישן, פינעף און זעקס הונדערט כאמאס קעמפער, און די איבריקע ציווילע, די שאדן פאר ישראל איז פיר ביליאן שקל, פון די פאלעסטינער נאך נישט אפגעשאצט געהעריק. די כאמאס טענהט אז בלויז פינעף און פערציג, פון זייערע קעמפער זענען אומגעקומען.
לויט אינפארמאציע וואס די ארמיי האט פארעפנטליכט, זענען 711 פון די אומגעקומענע, טעראריסטן פון די פארשידענע פראקציעס, וואס די מיליטער האט אידענטיפיצירט, 150 וויסן זיי נישט, דאס מיינט מענטשן מיט א פאטענציאל צו זיין טעראריסטן, די רעשט עלטערע, פרויען, און קינדער.


text:
טרומייט
א טרומייט איז א מוזיק-אינסטרומענט. פון מעטאלע בלאז-אינסטרומענטן האט ער דעם העכסטן קול. טרומייטן זענען גאר אלטע אינסטרומענטן, וואס מ'האט שוין געניצט פאר דריי טויזנט יאר. מען שפילט א טרומייט מיט בלאזן לופט דורך פארמאכטע ליפן. זייטן 15טן יארהונדערט מאכט מען טרומייטן פון א מעשן טרייבל, געבויגן צוויי מאל. היינטיקע טרומייטן האבן ווענטיל צו ענדערן דעם קול.
מען שפילט דעם טרומייט אין קלאסישער מוזיק און אין דזשעז.
דער טרומייט איז געמאכט פון עטלעכע טיילן. מען בלאזט דורכן פיסקל.
אין מאריאטשי מוזיק פלעג מען שפילן נאר סטרונע אינסטרומענטן, אבער אין 1932 האט מען אנגעהויבן איינפירן טרומייטן און היינט יעדע מאריאטשי טרופע שליסט איין א טרומייט.
אין יידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די תורה זאגט אז מען פלעג בלאזן חצוצרות אין דעם מדבר. די משנה אין מסכת תענית ברענגט אז אין א תענית האט מען געבלאזן די חצוצרות אינעם בית המקדש.


text:
יעקב יצחק פון לובלין
רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ (ה'תק"ה - ט' מנחם אב ה'תקע"ה), באקאנט אלס דער חוזה פון לובלין.
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי יעקב יצחק איז געבוירן אין שעברעשין אין יאר ה'תק"ה, צו זיין פאטער הרב אברהם אליעזר הלוי הורוויץ, פון שעברעשין, און זיין מוטער, א טאכטער פון רבי יעקב קאפל פון ליקאווע.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין זיינער יונגערע יארן האט ר' יעקב יצחק געלערנט ביים מעזריטשער מגיד און ביים רבי'ן ר' שמעלקא ווען ער (דער רבי ר' שמעלקא) איז געווען רב אין שינאווא, און ער איז געווען א תלמיד פון דעם רבי ר' מיילעך. בערך תק"ם איז ער אריבער קיין לאנצוט. ער האט חתונה מיט מרת שפרינצא, און ער האט געפירט דארט א הויף. אין דער תקופה האט מען אים גערופן דעם לאנצוטער צדיק. פון לאנצוט איז ער אריבער אויף א קורצער צייט קיין ראזוואדאוו. אין תק"ס איז ער געקומען קיין לובלין, וואו ער איז געבליבן ביז סוף ימיו. אין דעם צענטער פונעם יידישן פערטל פון לובלין האט ער אויפגעשטעלט א קלויז וואו א סאך מענטשן פון אלע קרייזן פלעגן קומען פרעגן אים אן עצה.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין זיין יונגע יארן האט רבי יעקב יצחק זיך פארדעקט די אויגן זיבן יאר, ער זאל נישט זעהן קיין זאך וואס מען דארף נישט. זיין הייליגער זעהונגס קראפט האט דערגרייכט פון איין עק וועלט צום אנדערן, ביז ער האט געבעטען ביים אייברשטען, ער זאל אים דאס איינצוימן.
רבי יעקב יצחק איז געווען א תלמיד פון דעם מעזריטשער מגיד און פון נועם אלימלך, אומגעפער אין יאר ה'תק"ם האט רבי יעקב יצחק זיך באזעצט אין לאנצהוט אין לויט דעם באפעל פון זיין רבי'ן דער נועם אלימלך האט ער אנגעהויבן פראווען רביסטעווע.
אין יאר ה'תק"ס איז רבי יעקב יצחק אריבער קיין לובלין.
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שמחת תורה ה'תקע"ה איז רבי יעקב יצחק ארויס געפאלן פון פענסטער, און ער איז נפטר געווארן אין דעם זעלבן יאר תשעה באב ה'תקע"ה, אין ער ליגט אין לובלין.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פון זיינע קינדער:
- הרב צבי הלוי הורוויץ, איידעם בזיווג ראשון ביי רבי אריה יהודה לייב פון וואלטשיסק, איידעם בזיווג שני ביי רבי נתן נטע פון כעלם.
- רבי אליעזר (נפ' ח' תמוז תר"ג) זון פון רבי צבי. איידעם פון רבי יוסף ברוך, דער "גוטער ייד" פון ניישטאט (זון פונעם מאור ושמש).
- רבי יהושע אשר שטערנפעלד (געב' תרכ"ז). א תלמיד פון רבי יעקב צבי פון פאריסאוו (הויף) און זיין ברודער רבי מאיר שלום פון קאלושין. האט אנגעהויבן פירן א רעביסטעווע אין תרצ"ד. אומגעקומען אין ווארשע ביים חורבן אייראפע.
- רבי חיים שמואל שטערנפעלד-הורוויץ פון כענטשין (נפ' י"ח טבת תר"ע). איידעם פון רבי יהושע העשיל פרענקל פון קאמארנא. ער האט שטארק ליב געהאט ארץ ישראל און זיין זייגער איז געווען געשטעלט לויטן ארץ-ישראלדיקן זייגער.
- רבי אליעזר (נפ' ח' תמוז תר"ג) זון פון רבי צבי. איידעם פון רבי יוסף ברוך, דער "גוטער ייד" פון ניישטאט (זון פונעם מאור ושמש).
- הרב ישראל הלוי הורוויץ, איידעם פון רבי דוד (א ברודער פון רבי אברהם משה מפשעוורסק)
- הרב יוסף הלוי הורוויץ (ה'תקמ"ב - ה'תקע"ח) פון טורטשין, איידעם ביי רבי מרדכי פון קארעץ.
- רבי אברהם הלוי, איידעם ביי יעקב משה פון לובלין; נפטר ווען זיין פאטער האט נאך געלעבט, ט' תשרי ה'תק"ע.
זיינע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- רבי יעקב יצחק פון פרשיסחא, דער "ייד הקדוש"
- רבי שמחה בונם פון פרשיסחא
- רבי גדליה מלבוב
- רבי אורי, דער שרף פון סטרעליסק
- רבי שלום רוקח פון בעלזא
- רבי נפתלי צבי פון ראפשיץ
- רבי צבי אלימלך שפירא, גרינדער פונעם דינאווער הויף, פון וואס שטאמט אויך דער מונקאטשער הויף.
- רבי יחזקאל פון קאזמיר, פון וועמען שטאמען די מאדזשיצער רביס.
- רבי ישכר בער פון ראדאשיץ.
- רבי דוד פון לעלאוו
- רבי שמואל פון קארעוו
- רבי מאיר פון אפטא,מחבר פונעם ספר "אור לשמים", וואס דער חוזה האט אים באשטימט פאר אן אדמו"ר.
- רבי ישעיה פון פשעדבארזש
- רבי קלונימוס קלמן פון קראקע, מחבר פונעם ספר "מאור ושמש"
- רבי מרדכי דוד אונגאר פון דאמבראווא
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זאת זכרון
- זכרון זאת
- דברי אמת


text:
יידישער אנטי פאשיסטישער קאמיטעט
דער יידישער אנטי פאשיסטישער קאמיטעט איז געווען א יידישע ארגאניזאציע, וואס האט זיך געפונען אין דעם סאוועטן פארבאנד, ארויסצוהעלפן רוסלאנד אין איר קריג קעגן נאצי דייטשלאנד, ביי דער צווייטער וועלט קריג, אין יאר 1942.
די גרינדונג איז געווען מיטן ציל ארויסצוהעלפן די קאמוניסטישע קריגס-מאשין, דורך יידן וואס א טייל זענען געווען פארגלייבט אין קאמוניזם, און א טייל זענען געווען סתם תמימות'דיקע יידן וואס זענען אריינגעפאלן אין נעץ. די ציל איז געווען צו פארשאפן שטיצע פון יידן איבער דער גארער וועלט וואס זאל העלפן רוסלאנד, זיי האבן געשיקט שליחים צו דער מערב וועלט, און האבן באוויזן צאמצושטעלן א גרויסע סומע געלט, א גרויסע טייל פון די געלט איז געקומען א דאנק פאלטשע פראפעגאנדע איבער דעם שווערן מצב פון יידן אין רוסלאנד.
די ארגאניזאציע איז אויפגעשטעלט געווארן מיט דער גוטהייסונג פון די ען קא ווע דע, און האט זיך געפונען אין קויבישאוו. אין 1943 איז די הויפטקוואטיר אריבער קיין מאסקווע, און האט געהאלפן אויפלעבן יידיש טעאטער און קולטור. דער פארזיצער פון דער ארגאניזאציע איז געווען דער פאפולערער אקטיאר שלמה מיכאלס, דער סעקרעטאר איז געווען א זשורנאליסט מיטן נאמען שכנא עפשטיין.
זיי האבן באוויזן צאמצושטעלן מיליאנען דאלארן, פון די פאראייניקטע שטאטן, קאנאדע און ענגלאנד, און אפילו פון יידן אין ארץ ישראל. זיי האבן אויך פארגעשלאגן אויפצושטעלן אן אינטערנאציאנאלע יידישע מיליטער וואס זאל קעמפן קעגן די נאציס. דער קאמיטעט האט געהאלפן ראטעווען אברהם סוצקעווער, פון די וואלד ווי ער האט זיך געפונען מיט פארטיזאנער, אין בעלארוס.
דער קאמיטעט האט אויפגעלעבט, אין די יארן פון זיין טעטיקייט, די יידישע קולטור הינטערן אייזערנעם פארהאנג, און האט ארויסגעגעבן א צייטונג מיטן נאמען אייניגקייט, די צייטונג האט אנגעהאלטן ביז 1948.
נאך דער מלחמה, האט דער קאמיטעט זיך באשעפטיקט אין נאכגיין איינצלהייטן אויף חורבן אייראפע, די עדות זענען אויסגעארבעט געווארן דורך צוויי זשורנאליסטן, און ארויסגעקומען אין ניו יארק און אין רומעניע, אין יאר 1946.
אין יאר 1948, האבן זיך אנגעהויבן די רדיפות פון יאזעף סטאלין קעגן יידן, און שלמה מיכאלס איז אומגעקומען אין א אונטערגעשטעלטער אויטא עקסידענט דורך די ען קא ווע דע, און אנדערע מיטגלידער זענען ארעסטירט געווארן, מיטן שולד פאר זייענדיק אומגעטריי דאס לאנד, אנפירענדיק אנטי קאמוניסטישע פראפעגאנדע, און אויך פארן מאכן א קאנספיראציע, אויפצושטעלן א יידישע רעפובליק אין די קרים האלב אינדזל און זיך אפטיילן פון רוסלאנד. זעלבסטפארשטענדליך אז די באשולדיקונגען זענען נישט געווען באזירט אויף קראנטע ראיות.
דעם 12טן אויגוסט 1952, זענען דרייצן יידן אומעברענגט געווארן, אלע מיטגלידער פון דעם קאמיטעט, און איז באוואוסט אלס די קאמוניסטישע הרוגי מלכות, אדער די "דיכטערס אומקום".
נאך סטאלינס טויט, זענען די פארבליבענע יידן אין די טורמעס באפרייט געווארן, און די נעמען פון די אומגעקומענע זענען ריינגעוואשן געווארן אין יאר 1956.
מיטגלידער פונעם יידישן אנטי-פאשיסטישן קאמיטעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אלעקסאנדער טייראב
- שמואל האלקין, דראמאטורג, איינגעזעצט אין תפיסה
- איציק פעפער, דיכטער
- לייב קוויטקא, דיכטער, הינגעריכט
- יעקב קרייזער
- דוד האפשטיין
- לינא שטערן
- דוד בערגלסאן
- פרץ מארקיש


text:
וועגן די ייל פון ווייט
די ייל פון ווייט איז דער גרעסטער אינזל אַוועק די בריטיש יאַבאָשע און אַ באמת יינציק יום טוּב דעסטיניישאַן. די אינזל ס מישן פון ברעטטייקינג קאַנטריסייד, גאָלדען ביטשיז, Fabulous אַטראַקשאַנז און אַ קאָפּ-ספּיננינג נומער פון זאכן צו טאָן וועט מאַכן דיין יום טוּב דאָרט אַ דערפאַרונג איר וועט קיינמאָל פאַרגעסן.
קלייַבן אַ ברעכן בייַ איינער פון די אינזל ס מערסט ספּעקטאַקיאַלער גייט און מוזן-זען שאַפּס אָדער נעמען אָנטייל אין אַלע מינים פון ספּאָרט - פֿון פּאַראַגלידינג און קיטעסורפינג צו גאָלף און פערד ריידינג. צי איר ווילן צו אַנוויינד אָדער רעפועל, איר וועט געפֿינען אונדזער רשימה פון די גרויס רעסטראַנץ און פּאַבז דאַטיד איבער די Isle of Wight ונמיססאַבלע.
אויב איר 'רע אין פּאַרע טריינז, איר קענען באַזוכן די Isle of Wight פּאַרע באַן אין Ryde. פֿאַר קינדער, עס זענען אַ ריזיק סומע פון טוריסט אַטראַקשאַנז כולל די Isle of Wight זאָאָלאָגישער גאָרטן און דיינאַסאָר ייל אין Sandown און גאָדשילל מאָדעל וויללאַגע.פאָר יענע זוכט קונסט און קולטור, באַזוכן אַלום Bay גלאַס, באַרטאָן מאַנער גאַרדענס & ווינייאַרדס ווי ווויל ווי אָסבאָרנע הויז אין מזרח Cowes.
אַפּפּליי ביטש Forms טייל פון די דרייַ-ברעג, זעקס-מייל Ryde אויסשטרעקן, פילע פון איר געהאלטן אַפּפּליי צו זיין אַ ברעג אין זייַן אייגן רעכט. און ווען געבעטן צו נאָמינירן דיין אַבסאָלוט באַליבט, אַפּפּליי געקומען פינפט, געזונט פאָרויס פון עטלעכע מער געגרינדעט Isle of Wight ריזאָרט געביטן. רייטאַד די קלינאַסט ברעג, אַפּפּליי ס Fabulous יקספּאַנס פון גאָלדען זאַמד איז בעסטער יקספּיריאַנסט בייַ נידעריק יאַמ-פלייץ. פּאַרקינג און אַקסעס: ברעג צוטריט פון די וועג, פּאַרקינג אין אַפּפּליי פּאַרק. ציבור טראַנספּאָרט: נעמען סאָוטהערן וועקטיס ויטאָבוס צוזאמען עספּלאַנאַדע. אַמעניטיעס: מאַכנ אַ פּיקניק געגנט אין אַפּפּליי פּאַרק, נירביי קאַנוינג אָזערע. דאָגס: ניט ערלויבט מאי-סעפּטעמבער.
אַררעטאָן אַראָפּ איז דער גרעסטער שטח פון ונימפּראָוועד קרייַד דאָוונלאַנד אויף די סענטראַל קרייַד באַרגרוקן פון די ייל פון ווייט. עס איז אַ פּלאַץ פון ספּעציעלע וויסנשאַפֿטלעכע אינטערעס (סססי), שטיצט אַ זעט פון קרייַד גראַסלאַנד געוויקסן און Butterflies און האט פּרעכטיק קוקן צו די דרום איבער די מזרח יאַר וואַלי. אַררעטאָן אַראָפּ איינער פון די פילע וויילדלייף ריזערווז געראטן דורך די האַמפּשירע און Isle of Wight וויילדלייף Trust. עס קאָווערס קסנומקס כעקטאַרז (קסנומקס ייקערז) פון לאַנד. גריד דערמאָנען סז קסנומקס קסנומקס.
Bembridge ביטש איז אַ קאַנדידאַט פֿאַר בעסטער ברעג יאָר ארום, וואָקערז - ספּעציעל יענע מיט הינט - און בעאַטשקאָמבערס ליבע די פרידלעך אַטמאָספער פון דעם ברייט ברעג, וואָס אַדזשוינז די לעבעדיק פּאָרט און מאַרינאַ פון אַ באַרימט סיילינג צענטער. סעראַונדאַד אויף דרייַ זייטן דורך די ים, מיט צוטריט צו די שאָרליין אין עטלעכע ווייזט, Bembridge ברעג וועריז זאַמד צו קיזלשטיין און איז אַ גרויס אָרט צו זאַמלען שעלז אָדער ויספאָרשן שטיין פּאָאָלס בייַ נידעריק יאַמ-פלייץ. פּאַרקינג און אַקסעס: עטלעכע צוטריט ווייזט צו די ביטשיז, כולל הויפּט אַרייַנגאַנג דורך מאַרינאַ, מאַשין פּאַרקינג לעבן פּאָרט, ליין סוף (דורך ראַטירשיפל סטיישאַן) און פאָרעלאַנדס. ציבור טראַנספּאָרט: סאָוטהערן וועקטיס ויטאָבוס פֿון Ryde צו Bembridge קראָססווייַ (קסנומקס מינס אַפּפּראָקס). אַמעניטיעס: קאַפע, טוילאַץ, גוט פּאַבז און רעסטראַנץ אין דאָרף און פּאָרט, שיפּרעק מוזיי. דאָגס: ניט קיין ריסטריקשאַנז.
פלאַטערל און Fountain וועלט האט לאַנדסקייפּט דרינענדיק גאַרדענס מיט פּאָטער פליענדיק עקזאָטיש Butterflies. בריליאַנט פאָנטאַן דיספּלייז. קליין וועלט דזשאַמפּינג דזשעץ און איטאַליעניש און יאַפּאַניש וואַסער גאַרדענס מיט קאָי קאַרפּ. טאַלאַנט קראָם, הונגעריק קאַטטערפּיללאַר קאַפע מיט פֿאַרבונדן גאָרטן צענטער. עפן דאַטעס: אפריל-אקטאבער עפן Times: קסנומקסאַם צו קסנומקספּם
Flamingo פּאַרק וויילדלייף עקספּעריענסע איז אַ אַוואָרד ווינינג וויילדלייף פּאַרק פֿעיִקייטן אַ יינציק הענט אויף פּראָגראַם פון געשעענישן מיט פֿאַרוויילערישע היטער פּרעזאַנטיישאַנז. עס איז אַן ניט צו גלייבן מענגע פון צאַמען און עקזאָטיש אַנימאַלס. טאָרטאָיסעשעלל Bay קאַפע און טאַלאַנט קראָם. עפן דאַטעס: מאר-אקטאבער עפן Times: קסנומקסאַם צו קסנומקספּם
Ryde ביטש איז נישט איינער אָבער דרייַ זאַמדיק ביטשיז סטרעטשינג זעקס מייל - מיט קוקן אויס צו די סאָלענט און זייַן פאַרנומען שיפל לעבן - האָבן געמאכט Ryde איינער פון די וק ס בעסטער ליב געהאט ריסאָרץ. בוסיער אין די דאָק סוף, זיכער, פּליטקע וואסערן מאַכן Ryde אַ גרויס ברירה פֿאַר משפּחות מיט יינגער קינדער און בייַ נידעריק יאַמ-פלייץ דאָרט ס אַ ריזיק יקספּאַנס פון ריין זאַמד פֿאַר דיגינג קאַסאַלז. בלוי Flag אַוואַרד פּאַרקינג און אַקסעס: פּאַרקינג צוזאמען עספּלאַנאַדע און בייַ קאַנו לייק. גרינג צוטריט צו ברעג צוזאמען עספּלאַנאַדע. ציבור טראַנספּאָרט: גרינג גיין פון די וויגהטלינק פאַסטקאַט וואָקזאַל אויף Ryde דאָק קאָפּ אָדער האָפּקען אויף אַ ויטאָבוס צוזאמען Ryde עספּלאַנאַדע. אַמעניטיעס: גרויס סעאַפראָנט עספּלאַנאַדע מיט פאַרווייַלונג אַרקיידז, שפּילפּלאַץ, באָולינג אַלייע, קאַנוינג אָזערע און פּאַדדלינג בעקן. שטאט קאַפéס, פּאַבז און רעסטראַנץ נירביי. טוילאַץ. ליפעגואַרדס פּאַטראָל ברעג אין זומער. דאָגס: ניט ערלויבט מאי-סעפּטעמבער. (זען אויך אַפּפּליי ביטש)
Seaview ביטש איז דער נואַסט ענטראַנט זיך וויגהטלינק ס שפּיץ צען ביטשיז, Seaview איז געווען וואָוטאַד בעסטער ברעג פֿאַר ווינטער וויזיץ און איז רגע בלויז צו לעבן שאָכן Bembridge פֿאַר וואָקערז. בפֿרט אַ סאַילינג דאָרף, Seaview דאַבאַלז אַרויף ווי אַ בעקאַבאָלעדיק משפּחה ריזאָרט מיט דרייַ אַטראַקטיוו ביטשיז - ספּרינגוואַלע, סעאַגראָווע Bay און פּריאָרי בוכטע. אין דער דאָרף סוף, די ברעג איז זאַמדיק אין נידעריק טייד, ריווילינג גרויס געביטן פון קראַב און שרימפּ-רייַך ראָקקפּאָאָלס. פּאַרקינג און אַקסעס: לימיטעד פּאַרקינג אין Seaview דאָרף און סעאַגראָווע בוכטע. פּאַרקינג פֿאַר אַרום קסנומקס קאַרס בייַ ספּרינגוואַלע ברעג, כולל ספּייסיז פֿאַר די פאַרקריפּלט. ציבור טראַנספּאָרט: סאָוטהערן וועקטיס בוסעס פון Ryde צו ספּרינגוואַלע און Seaview (קסנומקס-קסנומקס מינס) אַמענאַטיז: וואַריאָוס קאַפéס און באַרס אין Seaview דאָרף; קאַפע בייַ ספּרינגוואַלע. טוילאַץ, כולל פאַסיליטיעס פֿאַר פאַרקריפּלט מענטשן אין ספּרינגוואַלע. Seaview וויילדלייף ענקאָונטער נאָענט צו ספּרינגוואַלע. דאָגס: Restricted מאי-סעפּטעמבער.
געטינג צו די ייל פון ווייט איז גרינג און שנעל מיט אַ פאַנטאַסטיש ברירה פון פּראָם אָפּציעס צי עס ס ווי אַ פֿיס פּאַסאַזשיר פֿאַר אַ טאָג יאַזדע אָדער אַ מער בלייַבן גענומען די משפּחה, מאַשין און פּעץ. מאַשין Ferries לויפן פון סאָוטהאַמפּטאָן, פּאָרצמאָוטה און לימינגטאָן אויף די האַמפּשירע יאַבאָשע. אַלטערנאַטיוועלי איר קענען קלייַבן אַרויף שנעל האָווערקראַפט און קאַטאַמעראַן באַדינונגען אין Southsea, פּאָרצמאָוטה אָדער סאָוטהאַמפּטאָן. באַדינונגס לויפן איבער די יאָר און איר טאָן ניט אַפֿילו דאַרפֿן צו בוך אויף די Faster פֿיס פּאַסאַנדזשערז באַדינונגען.
די ייל פון ווייט Offers אַ ריזיק סומע פון טוריסט אַטראַקשאַנז פֿאַר טעג אויס און קורץ ברייקס. עס איז עפּעס פֿאַר אַלעמען און די פילע טוריסט אַטראַקשאַנז אויף די ייל פון ווייט אַרייַננעמען מיוזיאַמז, אַזאַ ווי די Bembridge מאַריטימע מוזיי, די סמוגגלינג מוזיי אין ווענטנאָר און די ייל פון ווייט ויטאָבוס מוזיי אין נעוופּאָרט.


text:
חלשות
חלשות איז אוועק פאלן אין דער ערשטער פאזע פון גענצליכער אומבאוויסטזיין.
דאס קען קומען פלוצלינג אן קיין שום ווארענונגען בעפאר, מייסטענס ווען מען איז אויסגעמוטשעט אדער מען ווערט שטארק איבעראשט פון א בשורה רעה אדער גאר צו א גוטער בשורה.
דאס ווערט געטאן דורך די צענטראלע איסקימיק רעספאנס מעכאניזם פונעם קערפער, ווייל נישט גענוג בלוט פארזארג שטרומט צו ברענגען אקסיגען צום מוח עס זאל קענען פונקציאנירן.
די סימפטאמען צו דערקענען פאר מען חלשט אוועק איז אז דער קאפ שווינדעלט, אדער אז די אויגן ווערט גרעי און פארנעפלט און מען קען נישט גארנישט געהעריג זעהן, אדער שפירנדיג מער היץ ווי נארמאל. א.א.וו. סעקונדעס דערנאך וועט דער מענטשס וויזיע ווערן טאטאל שווארץ, און ער אדער זי וועט טראסקענען צו דער ערד, אחוץ אז מען זיצט וועט מען פאלן מיטן קאפ זייטיג אדער פאראויס אדער פון אונטן. אויב דער מענטש קען נישט אוועקפאלן ליגעדיג אדער אנגעלענט וועט ער אדער זי שטארבן ווייל דאס בלוט קען נישט צוקומען אויף ארויף.


text:
סינדי שעהין
סינדי שעהין (געבוירן זשוליי 10, 1957) איז אן אמעריקאנער אנטי-מלחמה אקטיוויסטקע וואס איר זוהן, קעסי איז געשטארבן אינדערמיט פון זיין דינסט אין די איראק מלחמה אין אפריל 4, 2004, זייענדיג אין די עלטער פון בלויז 24 יאר.
זי דאן געטס זי נישט אויף צו פראטעסטירן בושס מלחמה בייטאג און ביינאכט, איבערהויפט האט זי זיך אויפגעהאלטן חדשים לאנג געוואונט געגעסן און געשלאפן אינדערויסן פון בושס אפרוה הויז אין קראפארד טעקסעס ווי עס זאמלן זיך אן דארטן אירע סימפאטיקער און אויכט פראטעסטירער. זי האט א נאמען געגעבן אויף דעם פלאץ קעסי קעמפ נאך איר זוהן.
זי האט שוין אפיציעל זיך אפגעזאגט פון די שלום באוועגונג אין אמעריקע זאגענדיג אז די לינקע האבן איר אריינגעשטאכן פונקט אזויפיל מעסערס אין רוקן ווי די רעכטע.
אין זשוליי 8 האט זי געשטעלט אן אולטימאטום צום הויפט דעמאקראטישער קאנגרעס פרוי ספיקער נענסי פעלאוסי אז אויב זי וועט נישט אריינטראגן אפיצעלע פאפירן צו אימפיטשען פרעזידענט בוש פאר זיינע פארברעכן אין אירע אויגן פון אויספאפן אמעריקע אריינצוגיין אין מלחמה מיט איראק דאן וועט זי לויפן פון סאן פראנסיסקא קעגן פעלאוסי איר אומציווארפן פון אמט.


text:
תגובהדורך צווייפעל » דינסטאג ינואר 10, 2017 11:34 am
ע
מיין נאמבער איינס איז געווען דער מיסיל טייפאן, נייע אינפארמאציע, איך האב דאס נאך געקוקט, און עס איז מיך נאכגעלאפן א טאג צוויי.
עס האט מיך צוריק געטראגן צו די קריטישע תקופה, ווען די מוזיאם וואלט געווען ערגעץ נעבן קרית יואל, וואלט איך עס געגאנגען באזוכן.
נמ. צוויי איז געווען די לאקנער עפאכע, אינטערסאנטע אנטוויקעלונגען נוגע פרייהייט, איך האב נאך דעם אסאך געטראכט דערפון.
נמ. דריי געדענק איך שוין נישט וואס איך האב געשטימט, איך וואלט היינט געשטימט פארן BQE, ברוקלינער דארן, רייך באשריבן, און אינטערסאנט.
בעצם אבער זענען אלע ארטיקלעך גאר גוט געשריבן, און א גרויסן דאנק פאר די ארגאנאזירער און שרייבער.
איך האב אנגעהויבן צו שרייבן, אבער היות מהאט געבעטן נישט קרעטשמעריש, נישט הומאר, און בכלל איז מיר נישט געווען קלאר אויף וואס די פארמעסט איז, האב איך נישט צו געענדיגט, אז סוועט זיך מאכן א מינוט מיט א גיסטע, וועמער עס צוענגידן בע"ה.
-
נוגע דראמע, די הויז אויף מאסטעווע איז געווען גוט געשריבן, גוט געפלאכטן, אבער די מעשה האט נישט אויסגעזען ריעל, דער יורש האט געארבעט מיט נאנסענס, וואס איז ער בכלל געגאנגען באזוכן די הויז, און פארוואס איז ער נאכדעם צוריק געגאנגען, סהאט עפעס נישט אויסגעזען ריעל.
די נאכט מיט קאשמארן, גוט געשריבן, שרעקעדיג און לאכעדיג, אבער צו טיפיקל.
ר' יוסקא קדוש, גוט באשריבן, אבער שוין געליינט איטליכע פעמים.
יעלאסטאן פארק, גאר שיין, און וואונדערליך, אבער שוין געליינט ערגעץ דא אויפן וועלטל און אין נאך, איך וואלט געשטימט דערפאר, אבער עס איז קיין פערטע אפציע נישט געווען.
די אנדערע געדענק איך שוין נישט מיינע הערות.
ווי קען מען זען ווער עס האט געשריבן וואס?


text:
פרום
פרום איז א רעלאטיוו ווארט קעגן מער פרייע דאס מיינט אפגעהיטן און רעליגיעז.
פרום איז אויך דא ביי אלע רעליגיעס נישט דווקא ביי אידשקייט.
ביי אידן באטיטלט מען אזוי די מאדערן ארטאדאקס אדער מזרחי אדער חרדים - דער מער פרומער חלק פון כלל ישראל - איז א שטרעמונג וואס נעמט אריין אין זיך חסידים, ליטוואקעס, און אויך די מזרחי ביי וועם ישראל ציוניזום איז ביי זיי די וועגווייזער, אלע וואס זאגן אז זיי גייען לויט דער מסורה און הלכה פון אידן, קעגן די וואס האלטן נישט די מסורה.
אפילו פרייע און טראדיציענאלער אידןן וועלן זיך ענדערש אהנקערן צו הלכה ווי אלע זייערע אידישע פירונגען ווי יום כיפור דאווענען אדער בר מצווה'ס, לוויות, חתונות ווערן געטון אויף א ארטאדאקסישן וועג.
אין ארץ ישראל זענען רוב ארטאדאקסישע. אמעריקא זענען רוב קאנסערוואטיווע אדער רעפארמער, נישט ארטעדאקסישע,
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פרומע זענען די ארגינאלע טראדיציענאלע תורה אפהיטנדיגע אידען נאך פון די צייטן פון װען ג–ט האט אויסגעװעלט כלל ישראל פֿאר זיין פֿאלק זיי האבן דורך די יאהרען באפעסטיגט די תורה אין געמאכט תקנות א.ד.ג. װען נאר עס האט אויסגעפֿעלט צוליב די מאדערניזאציע, אסימילאציע אדער אנדערע סיבות וואס האט זיך געמאכט דורך אויס די יארן.
אין די צייטן פון חת"ם סופר ווען די ווינטן פון השכלה און מאדערניזאציע האט געבושעוועט לענגאויס אייראפע איז ארטאדאקסיע אנגענומען געווארן אלץ די אפיציעלער שטרעמונג אפטיילנדיג גענצליך פון די אנדערע מער אסימלירטע שטרעמונגען װאס האבן געזוכט אװעקצוגיין פון די אויסגעטרויטענע תּורה און הלכה'דיגע װעגען (לויט געוויסע איז דעמאלטס געשאפן געווארן דער נאמען ארטאדאקסישע אידן) און די באקאנטע סלאגאן איז געווארן אדאפטירט "חדש אסור מן התורה", און אזוי זענען אלע מנהגים, ענינים, געווארן הייליג אויף זיך מוסר נפש זיין אויף דעם פונקט ווי מצוות עשה'ס דאורייתא'ס,
היינט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די פרומע זענען אויך צוטיילט די מער פרומע ווי פֿון די גאר שטארקע קנאישע לאגערען קנאים ביז צו די גאר מאדערן ארטאדאקס וואס װילען ענדערש אריינברענגען דעם סעקיולארער קולטור,
די מער פרומע טענהן אז נאר זיי קענען ווערן אנגערופן ארטאדאקסען ווייל זיי רוקן זיך נישט אוועק א קוצו של יוד פון אידישקייט.
די אנדערע טענה'ן מיר זענען נאך נישט אויסגעשלאסען פון אידישן לעבן צו ווערן אנגערופן רעפארמער.
די אייניגקייט איז אז אלע זוכן אז זייערע װעגען זאלן עכ"פּ נישט זיין אין קעגעזאץ מיט א הלכה'דיגן פערספעקטיוו.
די פרומע געמיינדע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- מאדערן ארטאדאקס
- ארטאדאקס
- חרדים
- חרדים לאומיים
- ליטוואק
- חסידים


text:
קאמפיוטעריי
קאמפיוטעריי איז די טעטיקייט פון באניצן און אנטוויקלען קאמפיוטער טעכנאלאגיע, קאמפיוטער הארטווארג און ווייכווארג. קאמפיוטעריי איז דער טייל פון אינפארמאציע טעכנאלאגיע וואס איז שייך צו קאמפיוטערס.
די געביטן פון קאמפיוטעריי זענען קאמפיוטער אינזשעניריע, ווייכווארג אינזשעניריע, קאמפיוטער וויסנשאפט, אינפארמאציע סיסטעמען און אינפארמאציע טעכנאלאגיע.
אינהאַלט
וויסנשאפט און טעאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הארטווארג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווייכווארג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היסטאריע פון קאמפיוטעריי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די היסטאריע פון קאמפיוטעריי גייט צוריק צו רעכענען מיט א פעדער און פאפיר, און איז עלטער ווי די היסטאריע פון קאמפיוטערס.


text:
9טן יולי
דעם 9טן יולי איז דער 190סטער טאג פון יאר (191סטער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 175 טעג .
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1816 - ארגענטינע ווערט זעלבשטענדיק פון שפאניע
- 1850 - פרעזידענט זאקארי טיילאר, שטארבט און מילארד פילמאר ווערט דער 13טער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
- 1877 -דער קראקעט און טעניס קלוב פון ענגלאנד עפנט זיין ערשטן טורניר אין ווימבלדאן, דעמאלסט א פארשטאט פון לאנדאן.
- 1900 - די מלכה וויקטאריע איז מסכים צום געזעץ וואס שאפט דאס לאנד אויסטראליע און פאראייניגט די פארשידענע זידלונגען אין איין פעדעראלער רעגירונג
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1916 - עדווארד היטה, פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 2005)
- 1929 - חאסאן דער צווייטער מלך פון מאראקא (געש' 1999)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1797 - עדמונד בערק, בריטישער פילאסאף (געב' 1729)
- 1856 - אמעדעא אוואגאדרא, איטאליענישער כעמיקער (געב' 1776)
פייערטעג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ארגענטינע- זעלבשטענדיקייט טאג


text:
סוניס
סוניס זענען די עיקר און די גרעסטער אפטיילונג פון די אלע איסלאמישע שטרעמנוגן.
אין פשוטן זין פון ווארט מיינט דאס א "מנהג", "דער וועג פון לעבן". דאס איז די שטרעמונג וואס זאגט אז עס איז די נאנטסטע צום וועג ווי אזוי זייער נביא מוכאמעד האט זיך געפירט, וואס יעדער איסלאמישער דארף זיך לויט זיי אויך פירן.
אינעם זיבעטן יאר הונדערט האבן זיך די מוסולמענער אפגעטיילט אין צוויי הויפט גרופעס, איינס די סוניס, און איינס די שיאטן. היינט צוטאגסט זענען די סוניס 83 פראצענט מוסולמענער איבער די גארער וועלט. אן ערך פון 930 מיליאן נפשות. די שיאטען זענען אבער א דאמינירטער רוב אין איראן און אין איראק און ציילן זיך אין די 185 מיליאן נפשות וואס זיי זענען א 16 פראצענט פון די הייטיגע מוסולמענער.
בדרך כלל זענען די סוניס מער געלאסען און נישט אזוי פאנאטיש עקסטרעם ווי די שיאטען. אבער די אל קיידא זענען יא סוניס און זענען יא עקסטרעם.


text:
בתוךשארישראל האט געשריבן:גוגל האט געשריבן:
קאוד: וועל אויס אלע
@RachNEWS
UPDATE
~Chasdei Hashen Ki Lo Sumni Ki Lo Chuli Rachmuv~
Doctors removed B"H respirator from Rabeiny Shlita.
**Daven for full recovery**
הודו לה' כי טוב, כן יעזור ה' להלאה.
לקיים בנו חכמי ישראל, דער מצב בריאות גופם הטהור פון גדולי ישראל אדמורי"ם ורבנים הגאונים הצדיקים - בפרט די שרידי דור הישן - איז פון אינטערסע פאר ערליכע אידן בכל מקומות שהם, מיר זאגן א ספעצעילע יקום פורקן דערפאר, און פארדינט זיכער געמאלדן צו ווערן דא בכבוד הראוי, צו מתפלל זיין ווייטער, און לויבן השי"ת אויף זיינע חסדים.
קול מבשר מעלדט אז דער רבי שליט"א איז נעכטן גענצליך באפרייט געווארן פון שפיטאל ב"ה.


text:
שמעיה
שמעיה, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט פינף מאל אין משניות.
זיין צייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שמעיה איז געווען פון פערטן דור זוגות,[1] פון זעקסטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה.[2] אין זמן פון צווייטן בית המקדש אין יאהר ד'תשכ"ב.
פערטער זוג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – זוגות
שמעיה איז געווען דער נשיא פון די סנהדרין, און אבטליון איז געווען דער אב בית דין. צווישן זיי איז ווייטער אנגעגאנגן דער מחלוקת אין הלכה צווישן די חכמי ישראל, צו מען מעג סומך זיין אין יום טוב, שמעיה האט געהאלטן אז יא, און אבטליון האט געהאלטן אז נישט.[3]
איבער אים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שמעיה איז געווען א תלמיד פון שמעון בן שטח און יהודה בן טבאי (אבות פ"א).
די גמרא זאגט אז שמעיה און אבטליון זענען געווען בני עממיא דאס הייסט וואס שטאמען פון גרים. די גמרא אין (גיטין נ"ו) און אין סנהדרין זאגט אז זיי זענען אייניקלעך פון סנחריב.
די גמרא פארציילט אז געווען איינמאל יום הכיפורים ווען דער כהן גדול איז ארויס פון קדשי קדשים, און פון גרויס פרייליכקייט אז השי"ת האט פארצייט די עבירות האט גאנץ כלל ישראל באגלייט דעם כהן גדול, אינמיטן וועג האבן זיי געזעהן גיין די צוויי גרויסע חכמים שמעיה און אבטליון, זענען אלע מענטשן נאכגעגאנגען די חכמים און האבן אפגעלאזט דעם כהן גדול, האט דאס וויי געטוהן פארן כהן גדול, ער איז אויך מיטגעגאנען מיט זיין, אבער ביים געזעגענען האט ער זיך אנהגערופן צו טשעפענען: זאלט איר "בני עממיא" גיין געזונטערהייט, האבן איהם די צוויי קלוגע לייט געענפטערט, מיר שטאמען טאקע פון גרים אבער מיט זענען עבדי עובדא דאהרן, דאס הייסט מיר פירן זיך ווי אהרן הכהן וואס איז געווען א אוהב שלום ער איז נאכגעלאפען צו מאכן שלום ביי כלל ישראל (יומא ע"א ע"ב).
אין די מפורשים איז דאס פארשידענע תירוצים וויאזוי האבן זיי געקענט זיין א נשיא און א אב בית דין מיר ווייסן דאך אז כל משימות לא יהא אלא מקרב אחיך, אלע שטעלעס מיזען נאר זיין וואס שטאמען פון אידן נישט קיין גרים, דער כנסת הגדולה (חו"מ סי' א') זאגט אז בקבלו עליהו די אידן האבן מסכים געווען אז זיי זאהלן זיין קיינער איז נישט געווען דערקעגן, און דעמאלטס מעג מען, דער באר שבע (פסחים) זאגט אז די הלכה גייט נאר אהן ביי א מלך און נישט ביי א נשיא, אנדערע זאגן אז זייער מאמע איז געווען א איד, נאר זייער טאטע איז געווען א גר.
פון זיינע תלמידים זענען הלל און שמאי.
שמעיה און אבטליון ליגן אין גוש חלב.
אין משניות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- מסכת חגיגה פרק ב' משנה ב', שמעיה אומר, לסמוך, אבטליון אומר, שלא לסמוך, וכו'
- מסכת עדיות פרק א' משנה ג', והעידו משום שמעיה ואבטליון, שלשת לוגין מים שאובין פוסלין את המקוה
- מסכת עדיות פרק ה' משנה ו', מעשה בכרכמית, שפחה משחררת שהיתה ביורשלים, והשקוה שמעיה ואבטליון וכו'
- מסכת אבות פרק א' משנה י', שמעיה ואבטליון קבלו מהם, שמעיה אומר, אהב את המלאכה, ושנא את הרבנות, ואל תתודע לרשות


text:
מאַדזשאָרקאַ Offers שעפע פון שיין דעקאָראַציע מיט פילע וויללאַגעס, בערג און פאַרבאָרגן בייז ראַרעלי דיסקאַווערד דורך טוריס. די הויפּטשטאָט פון מאַללאָרקאַ איז פּאַלמאַ וואָס איז בלויז אַ ביסל מינוט פון די אַעראָפּאָרט. פּאַלמאַ ווייל די הויפּטשטאָט האט אַ שיין היסטארישן צענטער וואָס איז איבער געקוקט דורך אַ גאָטהיק קאַטידראַל.
מאַדזשאָרקאַ 'ס מערסט פאָלקס טוריסט רעסאָרץ איז אַרום די בוכטע פון פּאַלמאַ, די זענען, ס'אַרענאַל, מאַגאַלוף און פּאַלמאַ נאָוואַ. די מער צאָפנדיק טייל פון די מאַדזשאָרקאַ Offers מער אַרויף מאַרק / ויסשליסיק אָפּציעס פֿאַר טוריסט, פּוערטאַ פּאָללענסאַ למשל איז אַ זייער פאָלקס טוריסט דעסטיניישאַן פֿאַר ווילאַ יום טוּב.
מאַדזשאָרקאַ איז ניט טאַקע אַ אַלע יאָר ארום ריזאָרץ, עס סופפערס פון אַ הייס זומער און אַ מער מילד ווינטער (כאָטש וואָרמער ווי די פֿאַראייניקטע מלכות).
מינאָרקאַ (מענאָרקאַ) - איז דער צווייט גרעסטער פון די באַלעאַריק אינזלען. כאָטש די רגע גרעסטן מענאָרקאַ האט שוין קענען צו האַלטן אַ פּלאַץ פון די בעקאַבאָלעדיק סעטטינגס און געראטן צו ויסמייַדן איבער אַנטוויקלונג.
מינאָרקאַ / מענאָרקאַ איז מיסטאָמע בעסטער וויסן פֿאַר זייַן רילאַקסינג גאָלדען ברעג יום טוּב צוזאמען זייַן פאַרשידן גראָב קאָוסטליין, שטיינערדיק קאָוועס און ינלעץ. די הויפּטשטאָט פון מינאָרקאַ איז Mahon און איז אויך דער אָרט פון דעם אינזל 'ס אַעראָפּאָרט.
Mahon באָוס איינער פון אייראָפּע ס גרעסטן און נאַטירלעך כאַרבערז. עס האט אַ אַטראַקטיוו געמיש פון קאָלאָניאַל און היגע אַרקאַטעקטשער וואָס איז געבויט אויף אַ בערגל אָוווערלוקינג די פּאָרט. עס איז אַ גרויס און גוט סעלעקציע פון שאַפּס, באַרס און רעסטראַנץ אין אַלע די רעסאָרץ. כאָטש דעם אינזל איז די צווייט גרעסטן מינאָרקאַ איז בלויז קסנומקס מייל (אָדער קסנומקסקם) ברייט און אַרום קסנומקס מייל (אָדער קסנומקסקם) לאַנג.
די אינזל האט שוין לינקס כּמעט אַנספּוילד, דעם איז רעכט צו דעם פאַקט אַז די לאָוקאַלז טאָן ניט ענטפער אויף טוריזם ניט ענלעך פילע אנדערע פון די אינזלען.
חוץ אַלע די גאָלדען ביטשיז און טוריסט ריסאָרץ די מינאָרקאַ אויך האט שעפע פון געשיכטע און קולטור, מיט פילע פאַרשידענע אַטראַקשאַנז צו דערפאַרונג. די מערסט באַרימט אַטראַקשאַן איז די וועלט באַרימט רער אָרגאַן און עטלעכע אַרקיאַלאַדזשיקאַל זייטלעך וואָס פאַרבינדן צו די רגע מאַלעניאַם בק טאַלייַאָט קולטור.
יביזאַ - איז די דריט גרעסטער באַלעאַריק אינזל און איז בעסטער באקאנט ווי די "פּאַרטיי אינזל". כאָטש יביזאַ לעבן אַרויף צו די שעם פון אַלע נאַכט פּאַרטיעס עס איז אויך אַ פּלאַץ מער צו דעם אינזל. יביזאַ Offers אַ פּלאַץ פון טוריסט אַטראַקשאַנז און פילע גאָלדען ביטשיז אַזוי איר קענען אַנטלויפן און נאָר אָפּרוען.
יביזאַ איז בעסטער באקאנט ווי די פּאַרטיי הויפּטשטאָט פון דער וועלט. יביזאַ איז אַ באקאנט דעסטיניישאַן פֿאַר די יונג אין האַרץ וואס ווילן צו האַלטן אויס שפּעט און באַזוכן עטלעכע פון די מערסט באַרימט קלאַבז אין דער וועלט.
יביזאַ איז ניט נאָר באַוווסט פֿאַר זייַן פּאַרטיעס און קלאַבז כאָטש, גרויס פּאָרשאַנז פון יביזאַ זענען רעגיסטרירט ווי יו.ען. וועלט העריטאַגע זייטלעך. עס זענען פילע פאַרשידענע קאָמפּאַניעס און קינסטלער וואס אָפט נוצן די אינזל פֿאַר ענערדזשי און פילם שוץ. יביזאַ האט איבער קסנומקס סטאַנינג ביטשיז און עס זענען שעפע פון אַטראַקשאַנז, מיוזיאַמז, געשעענישן און פעסטיוואַלס פֿאַר אַלעמען צו געניסן.
בעשאַס די קסנומקס ס טוריזם פּלוצלינג געוואקסן און יביזאַ איז רעקאָרדעד אין די גויננעסס בוך פון וועלט רעקאָרדס ווי די 'פאַרווייַלונג אינזל פון די וועלט'. טויזנטער פון וויזאַטערז פּלאָמבירן רובֿ פון די ריזאָרץ אויף יביזאַ און די נייטקלאַבז זענען לעדזשאַנדערי, אָבער אַוועק פון דעם עס זענען אנדערע זאכן צו זען און טאָן וואָס אַרייַננעמען מאַסלינע, מאַנדל און פייַג גראָוווז, זאַלץ לאַקעס, סאָסנע וועלדער און פילע היסטארישן בנינים.
יביזאַ שטאָט איז אויך איינער פון די בעסטער פּרעסערוועד מידייוואַל שטעט אין אייראָפּע און איז אויך די גרעסטן שטאָט אויף די אינזל.
פאָרמענטעראַ - איז דער פערט גרעסטן באַלעאַריק אינזל, דעם קלענערער אינזל Offers עטלעכע פון די בעסטער און יו.ען.-קאַליע ביטשיז די באַלעאַריק אינזלען האט צו פאָרשלאָגן.
פאָרמענטעראַ איז אַ זייער שיין און אַנספּוילד אינזל ין די באַלעאַריק אינזלען. רובֿ פון די ביטשיז דאָ צוציען נודיסץ פון אַלע אַרום אייראָפּע ווי גוט ווי אנדערע נאַטור-ליבהאבערס און יונג משפּחות זוכט אַ רילאַקסט יום טוּב אין אַ באַרוט סוויווע.
כאָטש די אָפּציע פון קליידער אויף די ביטשיז איז אַרויף צו די טוריס, איר וועט נאָך געפינען אַ זייער צופרידן און רילאַקסט אַטמאָספער דאָ.
אויב איר זענט טראַוואַלינג צו פאָרמענטעראַ די בלויז וועג צו באַקומען אויף די אינזל איז דורך פּראָם פון יביזאַ. די פּראָם בלעטער אַרום יעדער קסנומקס שעה. אין די פּאָרט פון פאָרמענטעראַ, עס זענען בוסעס צו לאַ סאַבינאַ, סאַן פֿראַנסיסקאָ און לאַ מאָלאַ. מחמת דעם אינזל קענען נאָר ווערן דערגרייכט דורך פּראָם, עס ס ערלויבט די אינזל צו טייַנען דער אָריגינעל שפּאַניש פילן.
מיט ביסל טוריזם אויף די אינזלען דאָס איז אַ גרויס געלעגנהייַט צו ויספאָרשן די אינזלען און באַזוכן די אַלט שאַפּס און וויללאַגעס.


text:
בוני עולם
בוני עולם איז איינע פון די ארגאניזאציעס וואס העלפט ארויס אידישע פארפאלק וואס האבן נישט קיין קינדער צו קענען האבן קינדער, דורך עצות, הילף צו טרעפן דאקטוירים, און פינאנציעלע הילף.
די מוסד איז נתייסד געווארען מיט פיל כוחות פון דעם באגאבטען מנהל ומייסד הרב שלמה באכנער שליט"א וואס איז ברייט באוויסט מיט זיינע הארציגע דרשות ביי די בוני עולם דינערס וואס קיינער וויל נישט פארפאסען א ווארט פון זיינע הארציגע דיבורים וואס איז יוצא מהלב ונכנסים ללבות רבבות ישראל,
יעדער איינציגער באדערפער וואס בוני עולם העלפט, קאסט אפ הונדערטער טויזנטער דאלארן, אבער די רעזולטאטן וואס בוני עולם האט געברענגט, צייגט אז ס'ווערט יעדע פרייז, אין די צייט וואס אמאל איז דאס געווען פארפאלענע זאך, איז דורך בוני עולם שוין געבוירן געווארן געזונטע קינדערלעך אין די הויכע נומערן כן ירבו בישראל.
בוני עולם העלפט בעיקר ביי די ערשטע קינד, ביי די צווייטע און דריטע העלפען זיי מיט עצות והלוואות, אבער נישט מיט געלט ווייל ס'פשוט נישט מעגליך,
קריטיק און ענטפער
צווישען אלע רבנים און גדולי ישראל וואס שטיצען און רימען אויס דער מוסד בוני עולם איז דא אבער איין רב הרב חיים לייב כ"ץ סערדיהעלער רב שליט"א פון בארא פארק וואס טומעלט זייער אקעגין די מוסד בוני עולם, און כסדר האלט ער דרשות, און גייט באזוכען רבנים, און אלארימירט אז בוני עולם טוט און פראקטאצירט זאכע וואס עס נישט אויסגעהאלטען, ער האט ארויסגעגעבען א ספר מיט די נאמען "זרעו לפניך יכון" וואס דארט האט ער אפגעשריבען אלע זיינע טענה'ס א'קעגין בוני עולם און די ארגענזאציעס וואס העלעפן פארפעלקער צו האבען קינדער, ער איז געפארען צו ארץ ישראל זיך טרעפן מיט הרב וואזנער זצ"ל ווייל ס'איז דא פארשידענע גרסיות איבער זיין מיינוג, זיין גרויסער תלמיד הרב משה שאול קליין שליט"א האלט אז הרב וואזנער זצ"ל איז געווען א שטארקע פארהערער פון די מוסד און הרב קליין איז געקומען סעפציעל צו פארען צו א בוני עולם דינער און ברוקלין איבערגעבען די מיינוג פון זיין רבי'ן, אבער הרב כ"ץ ווייסט צו זאגען אז אנדערע תלמידים האלטן נישט אזוי,
אבער ווען הרב כ"ץ איז געפארען קיין ארץ ישראל האט ער זיך נישט געטראפען מיט הרב וואזנער זצ"ל ס'האט געהייסען אז הרב וואזנער זצ"ל האט נישט כח געהאט זיך צו איינטענה'ן מיט הרב כ"ץ.
ווי אויך פאריפט זיך הרב כ"ץ אויף א פסק הלכה פון די חזון איש זצ"ל אבער די ענטפער איז אז די היינטיגע מעטאדען איז נאך נישט געווען בימים ההם, ואין הנידון דומה לראי' בכלל,
אבער פון די צענדליגער רבנים וואס האבען ג'חתמט לטובת הרב כ"ץ אויף א קול קורא אויף א פארווע נוסח מ'זאל פרעגען א רב ובעל הוראה מובהק, ווייסט מען אז זיי אליינ'ס האבען דאס געטון נאר לכבודו, אבער באמת שטיצען זיי שטארק בוני עולם און שיקען זייערע אינגעלייט ווען מ'דארף הילף צו בוני עולם, און זייערע דיינים זענען פון די פירענדע רבנים אין בוני עולם און זיי האלטן נישט אז באמת איז די קריטיק איז א ריכטיגע אדער א אמת'ע.
צווישע די רבנים אויף די באורד פון בוני עולם ווערט פאטרעטן די קהילות ווי סאטמאר, סיי פון קהל מהר"א, און סיי פון קהל מהרי"י, באבוב, בעלזא, סקווירא, וויזניץ ,פאפא.
בראש פון די רבנים און אמעירקע שטייט דער סקווירא דיין הרב מיכל שטיימענץ שליט"א און ארצה"ק איז הרב משה שאול קליין שליט"א, ווי אויך די אנדערע דיינים הרב חיים דוד כ"ץ שליט"א סאטמאר ב"פ, און הרב אברהם הערש וואזנער שליט"א סאטמאר מאנסי, הרב שרגא האגער מקאסוב שליט"א וויזניץ מאנסי, הרב משה מנחם ווייס שליט"א פון פאפא, און הרב חיים יעקב טויבער שליט"א פון באבוב ,
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ווידעא קליפס וואס איז מסביר זייער ארבעט. פון חדשות סאטמאר
אידישע וואולטעטיגע ארגאניזאציעס וואס זענען טעטיג מיט חסד צווישן די היינטיגע אידנטום איבער דער גארער וועלט.
אבני חסד • אגודת ישראל • בוני עולם • ביקור חולים ד'סאטמאר • ביקור חולים דראקלענד קאונטי • דור ישרים • דזשױנט • המספיק • וועד הרבנים • חברה הצלה • חוש • חברים • חסד (ארגאניזאציע) • חברה שומרים • יד שרה • כל ישראל חברים • משמחי לב • עי-טיים • עזר לחתנים • עזר לתלמיד • עזר למזון • פֿוטסטעפס • פחת תקווה • קופת העיר • קרן עזר • קרן חתנים • רב טוב • רפואה וישועה • שערי חמלה • תומכי שבת •


text:
קרית אתא
קריַת אתא איז א שטאט אין חיפה דיסטריקט, ישראל, און איז די גרעסטע שטאט פון די קריות, מיט אריבער 50,000 איינוווינער. די ערשטע געגנט איז געגרינדעט געווארן 1925, און אנערקענט אלס שטאט אין 1969. דער בירגערמייסטער איז יעקב פערעץ.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די געגנט איז ערשט געבויט געווארן אלס קאלאניע (מושבה), אין יאר 1925, די טעריטאריע איז אפגעקויפט געווארן פון אראבער. אין די תרפ"ט ראיאטן, איז די מושבה פארלאזט געווארן, נאכן אטאקירט ווערן דורך די אראבער. אין 1930 האבן זיך די איינוווינער אומגעקערט, און האבן אויפגעשטעלט א טעקסטיל פאבריק. אין 1941 איז די געגנט דערקלערט געווארן לאקאלע ראט.
נאך די מלחמת השחרור, זענען אויפגעשטעלט געווארן דריי איבערגאנגס לאגערן (מעברות), און אין די קומענדיקע יארן, זענען זיי צוגערעכנט געווארן צו די מוניציפאליטעט פון שטאט.
ביי דער צווייטער לבנון מלחמה, האבן ראקעטעס באטראפן דעם שטאט, און האבן פאראורזאכט שאדענס, און אומגעברענגט צוויי מענטשן.
טראנספארטאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שאסיי 4 איז די גרויסע שאסיי, וואס פארט צווישן קרית אתא און קרית מוצקין. לויטן פלאן, וועט שאסיי 22 אריינפארן לעבן פון קרית אתא, און וועט פארלינדערן דעם שווערן פארקער, אויף שאסיי 4.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רב פון קריית אתא איז רבי שמעון לעמבערגער, דער מאקאווער רבי, אן איידעם פון רבי אלחנן היילפרין פון גאלדערס גרין.