text:
וויקימעדיע פונדאציע
וויקימעדיע פונדאציע (וויקי-מעדיע) איז דער שירעם פונדאציע וואס פירט אן מיט אלע שפראכן וויקיפעדיעס, איבער 260 אין צאל, וואס זענען אלע איין גרויסער פיל-שפרעכיגער פרייער אנציקלאפעדיע פראיעקט אונטער די בעלות פון די נישט-פאר-פראפיט ארגאניזאציע, הויפטקווארטירט אין פלארידע, געגרינדעט דורך זשימי וועילס.
די וויקימעדיע פונדאציע איז אזא סארט וואולטעטיגע ארגענעזאציע וואס האט אויף זיך געלייגט דעם ציל צו ברענגען דעת און וויסענשאפט צו יעדן מענטש אויף די וועלט פריי אן אפצאל, און דאס קונה זיין אויף אזוי שטארק אז ער זאל דאס ווייטער פארברייטערן ביז ארויס פון די גרענציען פון איר אמת, דורך דעם וואס זיי שענקן צו יעדן די בעלות צו זאגן וואס איז אמת.
דאס ווערט דורכגעפירט דורך אויסנוצן די מאדערנע וויקי סאפטווער פלאטפארמע; וואס לאזט יעדן איינעם ענדערן אייניג און מיט קאנסענסוס צוזאמען אויפאמאל יעדעס ענין. אזוי ארום האט די פונדאציע אוועקגעשטעלט אן ענציקלאפעדיע אין כמעט יעדער שפראך אויף דער וועלט, אין פארעם פון וויקיפעדיעס. אבער נישט בלויז ענציקלאפעדיעס נאר אויך פרייע ווערטערביכער, אין יעדער שפראך, אין פארעם פון וויקיווערטערבוך. און אזוי ווייטער בילדער און ביכער זאמעלונגען און נאך פילע פראיעקטן וואס באפרייט די מענטשליכער וויסענשאפט פארן יעדן מענטש אייניג.
די פונדאציע גיט זיך בעיקר אפ אין די טעכנישע אינציאטיוו און גרינדונג פון די פראיעקטן, אבער נישט אין איר ווערטשאפט, ווי צום ביישפיל טוט זי בלויז אויפהאלטן אירע סערווערס, דורך פאנדרעיזינג, וואס קאסט אפ שווערע מיליאנען א יאר. אבער זיי קענען אבסאלוט גארנישט אריין רעדן בנוגע די אינהאלט פון די דאזיגע פראיעקטן, נאר לאזן די וואלענטורן שאפן קאנסענסוס איבער יעדעס ענין וויאזוי און וואס פונקטליך עס זאל דאקומענטירט ווערן און וויאזוי עס זאל ווערן אויסגעשטעלט די סאפטטוועיר און די דעזיין דערפאר.
עס איז אזוי אויסגעשטעלט אז אלעס וואס מען שרייבט ווערט אטאמאטיש באפרייט פאר יעדן צו קאפירן און זיך באנוצן אן רשות פארן אייגענעם געברויך פון דער גאנצער וועלט, דעריבער קען מען נישט דארטן קאפירן גארנישט וואס האט עפעס קאפירעכטן.
וויקי פראגראם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זיי געבן פאר אומזינסט דעם פראגרעם וואס ווערט גענוצט אין וויקיפעדיע, אזוי ארום קען זיך יעדער עפענען א וועבסייט מיט אן אייגענער וויקיפעידיע, און עס עקזיסטירן אויפן אינטערנעט אסאך אזאלכע וועבסייטס. איינער פון זיי, און באקאנט פאר אידיש רעדדערס, איז די וויקיפעדיע אפטיילונג פונעם אידישע וועלט וועבסייט.
דרויסענדיקע פארבינדונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- די וויקימעדיע וויקי ווי מען דיסקוטירט אלע וויקימעדיע פראיעקטן.
פראיעקטן פון וויקימעדיע פונדאציע
וויקיביכער • וויקיקאמאנס • וויקיווערטערבוך • וויקינייעס • וויקיפעדיע • מעדיעוויקי • וויקיביבליאטעק


c: text/html

text:
צא וּלמד מה בקש לבן הארמי
בס”ד
א גוטן טייערע חבירים וידידים
לעצטע וואך האבן מיר געזעהן וואס יעקב אבינו לערנט אונז אז ווען עס קומט צו סור מרע ווי מען דארף זיך פירן מיטן יצר, מיר האבן געזעהן ווי דער מענטש דארף כסדר אויסשפילן דעם יצר הרע און אים גוט אויספאפן עם עקש תתפתל, די וואך אין די פרשה זעהן מיר די צווייטע זייט פון יעקב’ס עבודת ה’ די עשה טוב, יעקב אבינו אפילו ער איז געווען א געוואלדיגער חכם און גוט פארשטאנען וויאזוי זיך אומצוגיין מיטן חלק הרע און כסדר מיט א טיפערע קלוגשאפט זיך א עצה געגעבן דאך אבער ווען עס קומט צו טוען גוטס, צו טוען דעם רצון השם איז ער א איש תם יושב אוהלים און לעבט דאס וואס די תוה”ק באפעלט אונז תמים תהיה עם ה’ אלוקיך התהלך עמו בתמימות ס’איז נישט דא קיין שום חשבונות און קרומקייטן, דאס וואס השי”ת היייסט טוט מען און נישט סתם געטוען, נאר בשמחה רבה אָן קיין ספיקות ווי מיר זעהן אין די וואכעדיגע פרשה.
אונזער טאטע יעקב האט נישט געהאט קיין גרינג לעבן, דא דארף ער אנטלויפן פון אינדערהיים ווייל זיין ברידער וויל אים הרגענען, דערנאך ווערט ער בארויבט דורך אליפז און בלייבט איבער נאר מיטן שטעקן כי במקלי עברתי את הירדן, דערנאך איז ער אריבער 20 שווערע יאר ביים שווער לבן וואס האט אים אונטערגעשטעלט פיסלעך אויף טריט און שריט, אים חתונה געמאכט מיט לאה ווען ער האט געוואלט חתונה האבן מיט רחל, יעקב האט אריינגעארבעט אין היצן און אין קעלט בייטאג און ביי נאכט, דערנאך קומט זיין ברודער עשו נקמה נעמען אין אים, א שטיק צייט שפעטער האט מען פארכאפט דינה אין שכם, יוסף ווערט פארלוירן וכו’ וכו’ פונדעסטוועגן ביי די אלע שוועריקייטן און נסיונות האט ער זיך קיינמאל נישט פארלוירן, נאר אייביג זיך געפירט מיטן גרעסטן מאס רואיגקייטן, חוץ ביי צוויי פלעצער ווי עס קוקט אויס ווי יעקב האט זיך ח”ו פארלוירן און זיך אויפגערעגט איינס ווען רחל האט אים געבעטן פאר קינדער: וַתֵּרֶא רָחֵל כִּי לֹא יָלְדָה לְיַעֲקֹב וַתְּקַנֵּא רָחֵל בַּאֲחֹתָהּ וַתֹּאמֶר אֶל יַעֲקֹב הָבָה לִּי בָנִים וְאִם אַיִן מֵתָה אָנֹכִי, וַיִּחַר אַף יַעֲקֹב בְּרָחֵל וַיֹּאמֶר הֲתַחַת אֱלֹקִים אָנֹכִי אֲשֶׁר מָנַע מִמֵּךְ פְּרִי בָטֶן – און רחל האט געזעהן אז זי האט נישט געבוירן קיין קינדער צו יעקב, און רחל האט מקנה געווען איר שוועסטער און געזאגט (פאר יעקב) געב מיר קינדער ווייל אויב נישט בין איך א טויטער, יעקב האט זיך אויפגערעגט אויף רחל און געזאגט בין איך אנשטאט השי”ת וואס האלט דיר צוריק פון האבן קינדער?!
און די צווייטע געפינען מיר שפעטער אין די פרשה ווען לבן האט צו אים טענות פארוואס ער איז אוועקגעלאפן זאגט די פסוק: וַיִּחַר לְיַעֲקֹב וַיָּרֶב בְּלָבָן וַיַּעַן יַעֲקֹב וַיֹּאמֶר לְלָבָן מַה פִּשְׁעִי מַה חַטָּאתִי כִּי דָלַקְתָּ אַחֲרָי – יעקב האט זיך אויפגערעגט און האט זיך געקריגט מיט לבן, יעקב האט צוריק געענטפערט און געזאגט וואס איז מיין זינד אז די לויפסט מיך אזוי נאך? דארפן מיר פארשטיין וואס איז דא געווען אזוי אויסטערליש ביי די צוויי מעשיות פון רחל און לבן וואס מיר טרעפן אז יעקב האט זיך אויפגערעגט?
אין די נוסח פון די הגדה של פסח געפינען מיר צֵא וּלְמַד מַה בִּקֵּשׁ לָבָן הָאֲרַמִּי לַעֲשֹוֹת לְיַעֲקֹב אָבִינוּ… וְלָבָן בִּקֵּשׁ לַעֲקוֹר אֶת הַכֹּל שֶׁנֶּאֱמַר אֲרַמִּי אֹבֵד אָבִי – גיי געב א קוק וואס דער לבן הארמי האט געוואלט טוען צו יעקב אבינו, ווי ער האט אים געוואלט אויסרייסן, אזוי אויך געפינען מיר אין פרשת כי תבוא ווי די תוה”ק זאגט אונז אז ווען א איד ברענגט ביכורים דארף ער דאנקן און לויבן השי”ת אויף די אלע חסדים וואס ער טוט מיט אים, דער איד דארף ארויסברענגן מיט לויב ווערטער און פארציילן די גאנצע השתלשלות וויאזוי מיר אידישע קינדער זענען אנגעקומען צום הייליג לאנד און צום בית המקדש אנגעפאנגען מיט די פאסירונג פון יעקב אבינו מיט לבן און ווייטער ווי מיר האבן אראפגענידערט קיין לאנד מצרים און השי”ת האט אונז אויסגעלייזט פון דארט ביד חזקה און אונז געברענגט קיין ארץ ישראל… פרעגט זיך מילא דאס אז מיר דארפן ארויסברענגן און דאנקן השי”ת מיטן סיפור יציאת מצרים פארשטייט זיך ווייל דארט ברענגט א איד ארויס אז מיר זענען געווען קנעכט צו פרעה הרשע און השי”ת האט אונז ארויס גענומען פון דארט כדי מיר זאלן זיין צו אים פאר א פאלק, צו קענען טוען און לעבן תורה ומצוות וכו’ אבער ווי קומט צו פארציילן איבער דעם ארמי אובד אבי?
ווער געדענקט נישט לייב’עלע ווי פון אלץ קליין קינד פלעגט ער שטענדיג רעדן טראכטן און חלומען פון דרייווען א באס, יעצט זייענדיג שוין עטליכע יאר נאכן חתונה האט ער בחסדי ה’ באקומען זיין לייסענס און יא ס’גלייבט זיך נישט אבער ער קען שוין ווירקליך דרייוון א באס זיין חלום איז מקוים געווארן, און דא שטייט ער היינט פארן טיר פונעם הויפט קוואטיר פון די שטאטישע באסעס ער גייט אריין גיין זיך איינשרייבן פאר א פאסטן, מיט א הייסע תפילה אז ער זאל נושא חן זיין קלאפט ער אויפן טיר.
אריין קומענדיג באגעגנט ער זיך מיטן הויפט מענעדזשער נאכן אויספילן עטליכע פאפירן זאגט ער אים, מיר נויטיגן זיך יעצט וויכטיג און עטליכע דרייווערס און אויב ביסטו גרייט ביזטו שוין געהייערט… לייבעלע טאנצט פאר פרייד ער ווייסט נישט וואס צו טוען מיט זיך, ווער האט געגלייבט?! זיי גייען אראפ דער מענעדזשער מאכט אים אויף די טירן פון איינע פון די גרויסע שיינע באסעס און געבט אים א מאפע וועלכע גאסן ער דארף פארן און זאגט אים אָן אלע פונקטליכע אנווייזונגען און וואונטשט אים אָן הצלחה.
נאך א קורצע טרענירונג פארט לייבעלע ארויס מיטן גרויסן שיינעם באס זיין פנים שיינט פאר שמחה אבער אזוי ווי ער קומט אָן צום דריטן באס סטאַפ זעהט ער אז ס’איז ליידיג ער ווערט אביסל נערוועז וואס גייט דא פאר?! נישט פון דעס האב איך גערעדט איך וויל דרייווען א באס געפאַקט מיט מענטשן און זיי טראגן צו זייער באשטימטע דעסטינאציע, נישט אזעלכע ליידיגע באסעס, אזוי פארט ער ווייטער און ווייטער און גארנישט קיינער קומט נישט ארויף, ענדליך ביי איין סטאנציע ווארטן צוויי עלטערע מענטשן אבער זיי פארן אויך נאר איין סטאפ, אזוי ווערט ער מער און מער צובראכן נישט דאס האב איך געמיינט און בכלל איך וועל צוריק קומען ביים סוף טאג און די געלט באקס האט נישט מער ווי א פאָר פרוטות, איך פיל ווי איך ארבעט פאר גארנישט..?!
אזוי שטייענדיג ביי איינע פון די רויטע-לעקטערס באגעגנט ער זיך מיט א אנדערע באס וואס פארט אויפן הויפט גאס ער זעט אז יענע באס איז א געפאקטע, מענטשן שטייען איינער אויפן צווייטן, ס’קוקט אויס ממש ווי דאס וואס ער האט זיך געחלומט, צו קענען טרעפן אלע סארט מיני מענטשן, אויף מאכן און צומאכן טירן, אויסרופן וועלכע סטאפ איז געווען און וועלכע גייט זיין… אזוי קוקנדיג מיט קנאה בליצט אים אריין א געדאנק אין קאפ און נישט מער און נישט ווייניגער ווען עס ווערט גרין געבט ער זיך א דריי ארויף אויפן הויפט גאס און פאנגט אָן אויפנעמען מענטשן ביי די באס סטאנציעס, ער שטראלט פאר שמחה זיין באס ווערט פילער און פילער פון מינוט צו מינוט… נעקסט סטאפ… זייענדיג נישט געוואוינט און נישט האבנדיג קיין מאפע האט ער געזאגט וואס ער האט געטראכט און ס’איז געווען לוסטיג און לעבעדיג…
סוף טאג קומט ער צוריק צום הויפט קוואטיר און מיט איין שמחה לויפט ער אריין צום מענעדזשער און זאגט איך בין ארויפגעפארן אויפן הויפט גאס און קוק וויפיל געלט איך האב געמאכט… דער מענעדזשער’ס פנים פלאקערט פאר כעס און שרייט צוריק האב איך דיר געבעטן צו מאכן געלט? איך האב דיר געהייסן פארן אויף א באשטימטען גאס פארוואס האסטו זיך אוועקגעדרייט, לייבעלע שרייט צוריק וואס הייסט פאר וועם פאר די פאָר אלטע מענטשן פאר זיי דארף איך דארט פארן? פון זיי מאכט מען נישט קיין פעני?! דער מענעדזשער מאכט זיך נישט צו טוען נאר הייסט לייבעלע נעמען זיינע זאכן און זאפארט פארלאזן די פירמע.
מיר קינדער פון השי”ת לעבן א לעבן פונקט ווי דעם לייבעלע, מיר אלע האבן אונזערע חלומות און פלענער אין לעבן ווי מיר ווילן אנקומען, זאכן און פלעצער וואס ס’ציעט אונז אנצוקומען אהין, אבער השי”ת אונזער טאטע וואס ווייסט די בעסטע וואס איז גוט פאר אונז געבט אונז א וועג, ער געבט אונז א מאפע וואס דאס איז די תוה”ק מיט פונקטליכע אנווייזונגען ווי אזוי מיר דארפן זיך פירן און ווי אזוי מיר דארפן זיך לאזן פירן, אסאך מאל איז פאר אונז באשערט צופארן אויף עפעס א זייטיגע געסל א זייטיגע וועג, א וועג וואס זעט אונז אויס נישט וויכטיג, אדער גאר די נישט ריכטיגע, און מיר פאנגן אָן מאכן החלטות וואס איז גוט און וואס נישט וכדומה און אזוי פארענדיג איז דער מענטש מחליט ניין ס’איז נישט פאר מיר, און פלוצלינג געבט ער זיך א דריי ארויף אויף עפעס א צווייטע וועג און ס’קען גאר זיין אז ער איז מצליח אבער ביים סוף טאג וועט ער געוואר ווערן אז ניין נישט דאס איז געווען דיין שליחות, און השי”ת וועט חלילה זאגן אז נישט אויף דעם האב איך דיר געשיקט און נישט אויף דעם האב איך דיר צוגעהאלפן, השי”ת אונזער טאטע וויל אז מיר זאלן פארן אויפן וועג וואס ער שטעלט אונז אויס און דאס זענען געוויסע מצבים און אויסשטעלונגען ווי השי”ת לייגט אונז אריין, און מיר קענען און טארן פון זיי נישט אנטלויפן, אין חכמה ואין תבונה לנגד ה’, עס העלפט נישט קיין חכמות ווען השי”ת האט א פלאן, רבות מחשבות בלב איש אבער ועצת ה’ היא תקום, מיר דארפן זעהן און שפירן וואס השי”ת ווינקט אונז און אין די וועג דארפן מיר גיין אפילו ווען ס’איז שווער, אפילו ווען ס’קוקט אויס גענצליך אנדערש ווי דער מענטש’ס ארגינאלען פלאן דארף מען אבער פארשטיין אז אזוי וויל השי”ת דאס איז עס, דאס איז מיין שליחות און דאס איז מיין תפקיד און איך דארף נישט אלעס פארשטיין.
דאס איז געווען יעקב אבינו, דאס האט ער געלעבט און געאטעמט, ער האט געלעבט א לעבן פון התבטלות צו השי”ת ער האט פארשטאנען אז אלעס וואס דער מענטש גייט אדורך אין לעבן איז א אויסשטעל וואס השי”ת שטעלט אים אויס און ממילא ווען ער האט געוואנדערט פון זיין טאטענס שטוב צו לבן, אדער ווען ער האט צוטוען מיט עשו, אדער שכם צו ווען מ’קומט זאגן חיה רעה אכלתהו, רעד ער זיך נישט אפ נאר מיט די גרעסטע מאס אמונה גייט ער ווייטער אָן מיטן לעבן, אזוי אויך ווען דער פעטער לבן פאפט אים ביטערליך אויס פארשטייט ער אז מ’קען אויף לבן קיין טענות נישט האבן ס’איז אלעס פון השי”ת אונזער געטרייע טאטע, און נאר צו אים דארף מען זיך ווענדן, צו אים דארף מען זיך אויסגיסן דאס הארץ אבער זיך אויפרעגן אויף לבן דאס קומט בכלל נישט אריין, אבער ווען רחל וויינט און בעט זיך געב מיר קינדער שבטי קה וואס זאלן אויפשטעלן א כלל ישראל און זי זאגט וְאִם אַיִן מֵתָה אָנֹכִי ס’איז ממש ווי איך האב געלעבט א אומזיסטע לעבן דארט האט ער זיך יא אויפגערעגט ווייל ווען איינער פרעגט אויף השי”ת דאס טוט אים שוין יא זייער וויי, טאקע דאס האט ער איר געענטפערט איך בין עפעס א גאט’ס פארטרעטער?! השי”ת אונזער באליבטע טאטע ער האט אונז געמאכט אדורך גיין דעם שווערן נסיון זיכער איז דאס די בעסטע לאמיר ווייטער דאווענען און טוען השתדלות אבער ואם אין מתה אנכי ווי קענסטו דאס זאגן, און אזוי אויך שפעטער ווען לבן לויפט אים נאך מיט טענות ווי האסטו געקענט אוועקגיין און מיך איבערלאזן, איך וואלט ווען דיך צוריקגעברענגט ווען נישט השי”ת זאגט מיך אָן, זאגט אים יעקב וואס דרייסטו א קאפ אז דער באשעפער האט מיך געהייסן אוועקגיין איז נישט דא קיין שום אנדערע מציאות אויף דער וועלט וויאזוי די קענסט מיך צוריקברענגן אפילו די ווילסט, ס’איז נישט אין מיינע אדער אין דיינע הענט, נאר וואס השי”ת הייסט דאס טוט מען.
צווישן רחל מיט לבן איז אבער געווען א יסודות’דיגע חילוק, רחל האט עס געזאגט פון די טיפעניש פון א אידישע מאמעס צובראכן הארץ וואס איז אדורך צער און יסורים, און טאקע דערנאך וואס זי האט געהערט די ווערטער וואס זענען ארויסגעקומען מעומק הלב פון איר טייערע מאן יעקב אבינו האט זי עס אנגענומען, ווי מיר געפינען אז גלייך דערנאך האט זי זיך צוזאם גענומען טוען די ריכטיגע השתדלות, אבער דער לבן ער לעבט מיט יעקב אבינו ער פאפט אים איינמאל און נאכאמאל און אלעס מיט כל מיני סיבות און תירוצים פון פארשטאנד, ווי דער פסוק זאגט אז נאכדעם וואס יעקב האט אים פארגעהאלטן אויף דעם וואס ער האט פארטוישט רחל מיט לאה האט ער געזאגט ווי קען איך טוען אזא זאך געבן די יונגערע פאר די עלטערע וכו’ כסדר פלעגט ער פארדרייען די פשוטע וועגן ווי א מענטש פירט זיך, דאס מיינט ולבן בקש לעקור את הכל ער האט געוואלט פארדרייען די יוצרות, און נאך זיין א למדן אין דער זייט ער האט געוואלט אריין ברענגן די מחשבה אז דער מענטש קען זיך אויסשטעלן דאס אייגענע לעבן און טוען דאס וואס ער טראכט און פארשטייט אָן זיך לאזן פירן פון א מלך מלכי המלכים.
און דאס ברענגט דער אידעלע ארויס ווען ער ברענגט די ביכורים, וואס כאטש דער מענטש וואלט דאך געקענט זאגן רבש”ע איך זאג צו אז איך וועל דיר געבן א גרויס חלק פון מיין פעלד אבער וואס פעלט אויס צו געבן די ערשטע פירות וואס וואקסן? פארוואס דארף איך איעדן טאג גיין באקוקן מיין פעלד צו די ערשטע פירות זענען שוין גרייט וכדומה? רבש”ע ווען אלעס וועט פערטיג ווערן וועל איך דיר שוין ברענגן… זאגט אבער דער אידעלע ניין איך מאך נישט קיין חשבונות מיט אונזער טאטע ווי לבן האט געטוען, איך פארשטיי אז וואס ער הייסט און וואס ער בעט דאס טוט מען, און נישט סתם נאר מיט א אמת’דיגע שמחה פיל מיט אמונה אז דאס איז די בעסטע און דאס איז די איינציגסטע וועג פון הצלחה, און טאקע דאס ברענגן מיר ארויס פאר די קינדערלעך פסח אויף דער נאכט אז שוין פון אנהייב האט דער ארמי עבד אבי געוואלט אריין ברענגן אין אונז דער געדאנק אז דער מענטש קען זיך אויסשטעלן זיין אייגענען פלאן, מיט זיין אייגענעם פארשטאנד, און טוען מה שלבו חפץ און דעמאלטס האט אונזער פאטער יעקב אריין געברענגט אין אונז דער כח וואס בלייבט מיט אונז תמים תהיה אם ה’ אלוקיך ווען עס קומט צו דינען השי”ת דארף מען גיין מיט תמימות טוען וואס איז ריכטיג און זיך לאזן פירן פון אונזער געטרייע פאטער און אפילו ווען ס’איז שווער דארף מען געדענקן התהלך עמו בתמימות, געדענק אז דער טאטע האט אייביג די בעסטע פלאן פארן קינד.
לסיכום געדענק:
• ווען עס גייט דיר שווער, גייסט אדורך שוועריגקייטן פארשטיי אז די דארפסט נישט אלעס פארשטיין.
• לאז זיך פירן פון אונזער טאטע אין הימל ער ווייסט וואס איז די בעסטע פאר דיר.
• תמים תהיה… גיי נאך די וועגן פון השי”ת מיט א תמימות, ווייל ווי א טאטע פירט איז אייביג דאס בעסטע פארן קינד

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
מייפל סטארי
מײפּל סטאָרי (ענגליש: MapleStory) איז א צוויי דימענסיע נעצווערק ראלע שפיל. די שפיל איז געשאפן דורך א קארעאנישע געזעלשאפט מיטן נאמען 'וויזעט' (Wizet). די שפיל האט פארשיידענע ווערסיעס וואס זיינען פארשפרייט אין דער גארער וועלט דורך פארשיידענע געזעלשאפטן. די שפיל באטייליקונג קאסט ניט קיין גראשן אבער עס איז מעגלעך צו שאפן מיט אמתע געלט פארשיידענע אייגנטומס וואס פארבעסערן דאס אויסזע פונעם כאראקטער. אין דער שפיל באטייליקן זיך איבער 49 מיליאן שפילערס פון דער גארער וועלט.
אין דער שפיל ברויכט דער כאראקטער דערהרגענען פארשיידענע מאנסטערס און אזוי צוזאמען ווערט ער מער און מער דערהויבן.


text:
יום טוב עהרליך
רבי יום טוב שמחה עהרליך ( ה'תרע"ה 1914 - כ"ז תמוז ה'תש"ן 1990) איז געווען א יידיש שפראכיק חסידישער זינגער און קאמפאזיטאר.
אינהאַלט
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יום טוב עהרליך איז געבוירן געווארן ה'תרע"ה (1914) צו זיינע עלטערן ר' משה מיט שרה, אין דעם שטעטל קאזנהאראדאק, רוסלענדישע אימפעריע (היינט בעלארוס), נעבן סטאלין, ביי דער גרעניץ פון פוילן און רוסלאַנד. ער איז געווען דער זיבעטער דור צו א סטאלינער חסיד.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ר' יו"ט'ס טאטע ר' משה האט געהאט א געפיל צו מוזיק, און איידער ער איז רעקרוטירט געווארן צום רוסישן מיליטער האט זיין טאטע אים געבעטן צו קויפן זיך א פידל.
זיין זיידע ר' יום טוב שמחה עהרליך איז געווען פון די גבאים און מקורבים פון רבי אהרן פון סטאלין, דער "בית אהרן".
ווען די דייטשן מיט די רוסן האבן איינגענומען פוילן ביי דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער פארטריבן געווארן דורך די רוסן קיין סאמארקאנד אין אוזבעקיסטאן וואס איז דעמאלס געווען א טייל פונעם סאוועטן פארבאנד, דארט האט ער א דורך געלעבט דעם צווייטן וועלט קריג, ביז ער איז אנגעקומען קיין ניו יארק, ער האט געווידמעט די צוויי אלבאמען פון חבלי משיח אויף דער צייט וואס ער איז געווען אין סאמארקאנד.
אין ניו יארק האט ער געוואוינט אין וויליאמסבורג, און געדאוונט אין דעם סטאלינער בית המדרש. אלס פרנסה איז ער געווען א מוזיקאנט און געזונגען און געשפילט אויף חתונות וואו ער פלעגט זינגען, גראמען און שפילן אויפן פידל און אקארדיאן.
אין יאר ה'תשמ"ח איז ער אריבער וואוינען קיין ארץ ישראל כדי צו זיין נאענט צו זיינע קינדער און אייניקלאך וועלכע וואוינען דארט.
ער איז נפטר געווארן כ"ז תמוז תש"ן פון א הארץ אטאקע, און מען האט אים באערדיקט אין הר הזיתים.
זיין ווייב חנה רבקה איז נפטר געווארן דעם 3טן מיי 2014 (מוצאי שבת ד' אייר).[1]
זיין כח אין נגינה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען ער איז געקומען קיין אמעריקע האט ער געשיקט זיינע קינדער אין שולע, די קינדער זענען אהיים געקומען און געזונגען ניגונים אויף דער ענגלישער שפראך, און ער זייענדיג א אידישער מענטש האט דאס איהם זייער געארט, דעמאלטס האט ער מחליט געווען ארויסצוקומען אויף דער אידישער גאס מיט קאסעטעס פון אידישע ניגונים ווערנדיג דער ערשטער חרדישער יוד אין אמעריקע ארויסצוגעבן מוזיק אלבאמען.
די ערשטע טעיפס זענען טאקע געווען פאר קליינע קינדער, אבער דערנאך האט ער געמאכט ניגונים פאר ערוואקסענע מענטשן אויך.
ער איז געווען א זינגער און געמאכט ניגונים מיט א געוואלדיגן געשמאק, ער האט געהאט א גרויסן אויסטערלישן כח אין אראפלייגן א מעשה מיט א ניגון און מיט גראמען, וואס אזעלכע כוחות זעהט מען נישט כמעט אין דער אידישער גאס, יעדער ניגון וואס ער זינגט אויף זיינע טעיפס ברענגט ער ארויס דעם אינעווייניגסטן כח הנפש אויף דעם אויבערפלאך.
זיינע ניגונים זענען אייגענארטיג מיט יראת שמים, עס איז פיל מיט חיזוק און אמונה אין גאט, און אין דער זעלבער צייט פארמאגט ער א באזונעדערער חוש פון הומאר, און װערטלעך, א סך פילן אז זיינע טעיפס און ניגונים זענען נישט לאנגווייליג, נאר מען קען עס הערן און הערן און נישט ווערן מיד, און אז זיינע טעיפס הייבן אויף דער מענטש, עס איז א קונץ שטיק אין די ניגונים וועלט.
אסאך זינגערס האבן נאכגעזוגנען זיינע ניגונים אין זייערע טעיפס, ווי מרדכי בן דוד, אברהם פריד - אין זיין אלבאם גערופן אידישע אוצרות - און ליפא שמעלצער. לעצטנס איז דער חסידישער זינגער ר' ירמיה דאמען ארויסגעקומען מיט אן אלבאם ערליכע ניגונים, וואו ער זינגט איבער פון ר' יו"ט'ס מייסטער-ווערק מיט אייגענע שינויים צוגעפאסט צו דער היינטיגער חרדישער גאס.
דער זינגער אברהם פריד האט געזאגט אז ער איז אויפגעוואקסן אויף יום טוב עהרליכ'ס ניגונים.
עס ברויך באצייכנט ווערן אז נישט אלע לידער האט ער אליין פארפאסט, א גרויסע טייל דערפון זענען אלגעמיינע פאלקס לידער אויף וואס ער האט ארויפגעלייגט די ווערטער.
זיינע השקפות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געווען א פייערדיגער שונא פון קאמוניזם. ביי אלע געלעגנהייטן ווי ער קען נאר, גיסט ער פעך און שוועבל קעגן די קאמוניסטן און קאמוניזם. זעט אויס קודם צוליב דעם וואס ער זעלבסט האט מיטגעמאכט אין סאמארקאנד ביי די מלחמה יאהרן, און אויך וויבאלד ער איז געווען א סטאלינער חסיד, און האט געוואוסט וואס די קאמוניסטן האבן געטאהן פאר פרומע אידן.
אזוי ווי א חסידישער איד פון פארצייטנס, האט ער אין זיינע טעיפ'ס ממש ערקלערט קריג קעגן די היינטיגע טעכניק און דער מערב וועלט, ער איז אויך געווען א גרויסער אנטי ציוניסט, און ביי יעדער געלעגענהייט זאגט ער אין זיינע טעיפס אז מדינת ישראל און די תורה זענען צוויי באזונדערע וועלטן. אבער מיט זיין געוואלדיגער חוש ברעגנט ער עס ארויס מיט א זעלטענעם הערליכן געשמאק, און מיט זיסע ווערטלעך.
ר' יום טוב איז אוועק פון דער וועלט פרייטאג פרשת מטות-מסעי, ז"ך תמוז אין יאר תש"ן (July (19)[20], 1989) פון א הארצאטאק.
זיינע קאסעטעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ר' יום טוב האט ארויס געגעבן 36 הערליכע קאַסעטעס. א פּאָר פון זיי זענען איבערגעזעצט געווארן אויף העברעאיש נאך ר' יום טוב'ס פטירה. אויך ביי זיין לעבן האט ער געבעטן פון זיין זון ארויסצוגעבן א קאסעטע איבערגעזעצט אויף העברעאיש מיטן נאמען "הלו זאת ירושלים".
היינט צו טאג געהערט די רעכט פון דרוקן און פארשפרייטן די אלע סידי'ס צו קרן שמואל ישעיה.
יום טוב ערליך האט ארויס געגעבן די 36 אלבאמען אונטערן נאמען יידיש נחת.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ אהרן יונג, מרת חנה רבקה עהרליך למנוחות, ביי אידישע טעגליכע נייעס (אויף העברעיש)


text:
1806
1806 איז דאס זעקסטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1806 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן אויגוסט - די הייליגע רוימישע אימפעריע פאלט איין
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 9טן אפריל - אייזאמבארד קינגדאם ברונעל, ענגלישער אינזשעניר (געש' 1859)
- 27סטן יוני - אגאסטוס דע מארגן, בריטישער מאטעמאטיקער און לאגיקער (געש' 1871)


text:
ירושלימער מוניציפאליטעט
ירושלימער מוניציפּאַליטעט איז די מוניציפאליטעט פון ירושלים וואס איז פאראנטווארליך צו אנפירן די לאקאלע באדארפענישן ווי דערציאונג, וואוילזיין, פונדאמענט, ריינקייט, געזונט אד"ג.
ירושלימער בירגערמײַסטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פון 1966 ביז 1993 איז דער בירגערמייסטער געווען טעדי קאלעק, ער האט פארלוירן די וואלן דעמאלט, און פון 1993 ביז 2003, איז אהוד אלמערט, געווען בירגערמייסטער אין ירושלים.
- 2003-2008: איר פריערדיקער בירגערמייסטער איז געווען אורי לופאליאנסקי ווען דער פארזיצער פון דער מוניציפאליטעטס אפאזיציע איז געווען ניר בארקאט וואס איז געווען קאנדידאט ביי די וואלן צום בירגערמייסטערשאפט אין 2003.
- 2008: אינעם יאר 2008, ביי די וואלן פון די בירגערמייסטערשאפט אין דער ירושלימער מוניציפאליטעט, איז ניר בארקאט אויסגעקליבן געווארן ווי דער בירגערמײַסטער. ער האט קאנדידירט קעגן מאיר פרוש, ארקאדי גיידאמאק און דן ביראן, און האט געווינען מיט א מערהייט פון 19,347 שטימען.
אדמיניסטראציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שטאב פון דער מוניציפאליטעט ציילט 7500 ארבעטער.
פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער בירגערמייסטער ווערט געוויילט אויף א קאדענץ פון פינף יאר דורך גלייכע וואלן פון אלע ירושלימער בירגער. אין דער זעלבער צייט וויילט מען די ירושלימער שטאטראט.
קאארדינאטן: 31°46′49″N 35°13′28″E / 31.780231, 35.224378
ראטהויז[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ירושלימער מוניציפאליטעט איז געבויט אַרום ספרא קוואדראט, וואס איז געגרינדעט געווארן אין די 1990ער יארן.
גאַלעריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- עיריית ירושלים
- תיאור קריית העירייה - מאמר של דוד קרויאנקר
- פֿאָרװערטס - ירושלים פֿײַערט 40סטן יאָרטאָג פֿון איר באַפֿרײַונג


text:
1924
1924 איז דאס 24סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1924 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 26סטן יאנואר - פעטראגראד (פעטערבורג) באקומט דעם נייעם נאמען לענינגראד
- 1טן פעברואר - פאראייניגטע קעניגרייך אנערקענט דעם סאוועטן פארבאנד
- 25סטן מערץ - גריכנלאנד ווערט א רעפובליק
- 24סטן אפריל - די "הפועל חיפה" פוטבאל גרופע געגרינדעט
- 4טן מיי - די אלימפיאדע עפנט אין פאריז
- נווה יעקב געגרינדעט אלס יידיש דארף צפון פון ירושלים
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 12טן יוני - דזשארזש וואלקער בוש, 41סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
- 1טן אקטאבער - זשימי קארטער, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
- 20סטן נאוועמבער - בענוא מאנדלבראט, מאטעמאטיקער
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 21סטן יאנואר - וולאדימיר לענין
- 3טן פעברואר - וואודרא ווילסאן, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
- 30סטן יוני - ישראל דע האן, געהרגעט דורך די ציוניסטן (געב' 1881)
- 29סטן נאוועמבער - דזיאקאמא פוטשיני, איטאליענישער קאמפאזיטאר (געב' 1858)


text:
סקולען (הויף)
סקולען איז א שטאט אין בעסאראביע (היינט מאלדאווע) וואס איז געווען דער וואוינארט פון רבי אליזער זוסיא פארטוגאל ז"ל. ער איז געראטעוועט געווארן פון ראמעניע אונטער די נעגל פון די קאמוניסטן און אנגעהויבן צו פארשפרייטן חסידות סקולען אין ברוקלין, ניו יארק, קודם אין קרוין הייטס און דערנאך אין וויליאמסבורג.
זיין זון רבי ישראל אברהם איז דער היינטיגער רבי.
זיי ביידע טאטע מיטן זון זענען גרויסע קאמפאזיטארן פון אידישע ניגונים.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- דער היינטיגער רבי ביי א טיש
- 6 סעקונדע ווידיאו קליפ פון היינטיגען רבין ביים דאווענען. [1]


text:
טשעכיש
טשעכיש איז אַ סלאַװישע שפּראַך װאָס געהערט צו דער גרופּע פֿון די מערבֿ סלאַװישע שפּראַכען, צוזאַמען מיט פויליש, סלאוואקיש און סאָרביש. די טשעכישע שפּראַך שרײַבט מען מיט גלחישע (לאטיינישע) אותיות.
טשעכיש איז די הויפּט שפּראַך פֿון טשעכיי. צוועלף מיליאן מענטשן רעדן טשעכיש. טשעכיש איז גאנץ ענלעך צו סלאוואקיש, און די רעדערס פון די צוויי שפראך קענען איינער אנאנד פארשטיין.
נאמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
על פי היסטאריע, דער נאמען "čeština" (טשעכיש) שטאמט פון דער נאמען פון א סלאווישער שבט מיטן נאמען "Čech" (טשעך) וואס האט באוואוינט אין בעהמען צענטראל און האט פאראייניקט ארומיקע סלאווישע און דייטשע שבטים אונטער דעם קעניגרייך פון די פרעמיסליד דינאסטיע. על פי טשעכישע מסורה, דער נאמען שטאמט פון דער עלטער-פאטער Čech (טשעך), ווער האט געבראכט זיין שבט צו זייער לאנד אין טשעכיי.
ביישפיל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טשעכיש: Všichni lidé se rodí svobodní a sobě rovní co do důstojnosti a práv. Jsou nadáni rozumem a svědomím a mají spolu jednat v duchu bratrství
אידיש: יעדער מענטש ווערט געבוירן פריי און גלייך אין כבוד און רעכט. יעדער ווערט באשאנקן מיט פארשטאנד און געוויסן; יעדער זאל זיך פירן מיט א צווייטן אין א געמיט פון ברודערשאפט.
גענומען פון דעם אלוועלטלעכע דעקלאראציע פון מענטשרעכט.


text:
בעאַטשעס
אין צווישן די זאַמדיק ביטשיז ליגן אַ סעריע פון שעלטערד קאָוועס און שיין גלאַט, סלאָופּינג ראַקס. איר קענען קלייַבן צווישן באַסלינג ביטשיז אָדער מער סיקלודיד ביידינג געביטן - אַלע צוזאמען אַ קאָוסטליין אַז איז כּמעט קסנומקס קילאָמעטערס לאַנג.
היקינג
אויב איר ווילן צו גיין גיין אָדער כייקינג, די פּאַסאַבילאַטיז זענען פילע און וועריד - ביידע צוזאמען דעם ברעג און אין די וואַלד. די קאָוסטאַל שטעג אויף וועסטערøיאַ Offers קסנומקס קילאָמעטערס פון אנגעצייכנט טריילז פֿאַר כייקערז ווו פאָלעהאַוונאַ, מיט זייַן גלאַט קאָוסטאַל ראַקס און סטאַנינג מיינונג, ליגט אין די אַרייַנגאַנג צו די עפענען ים. איר וועט אויך געפינען חורבות פון אַ דייַטש פעסטונג געבויט אין קסנומקס.
דינגען אַ בייק
ידעאַל פֿאַר סייציינג. ביקעס זענען בנימצא פֿאַר דינגען פֿאַר אָנגענעם ציקל רידעס אין סאַנדעפדזשאָרד ס לייכט צוטריטלעך און פלאַך קאַנטריסייד. הירע פון די טוריסט אינפֿאָרמאַציע אַמט.
פישערייַ
אויב איר ווילן צו פיש אין דעם ים, די פּאַסאַבילאַטיז זענען כּמעט אָנ אַ סאָף - ביידע פון אַ שיפל און פֿון לאַנד. אויב איר ווילן צו פיש פון לאַנד, די צוויי קאָוסטאַל טריילז אויף øסטערøיאַ און וועסטערøיאַ וועט פונט איר צו פילע ויסגעצייכנט פישערייַ ספּאַץ. איר קענען קריגן אַ מאַפּע פֿון דער טוריסט אָפיס.
סאַנדעפדזשאָרד גאָלף
די שטאָט 'ס גאָלף קורס איז סיטשוייטיד אין דאָרפיש סוויווע מיט וועריד קאַנטריסייד דורך מאַרומסקאָגען. סאַנדעפדזשאָרד גאָלף Offers אַ קסנומקס-לאָך פּאַרק און ווודלאַנד לויף מיט פילע יידיליק לאַקעס. אַכט פון די האָלעס האָבן אַ אָזערע אין די מאַזלדיק.
פאָלדוויק פאַמיליי פּאַרק
פאָלדוויק משפּחה פּאַרק איז אַ פּאַרק ווו אַדאַלץ קענען אָפּרוען אין שיין סוויווע בשעת די קינדער הנאה זיך אין דעם גרויס טעטיקייט געביטן, אָדער זאָגן העלא צו די פילע אַנימאַלס.
הויך און נידעריק אַקטיוויטי פּאַרק
געבן קליימינג אַ גיין אין סקאַנדינאַוויאַ ס גרעסטן דרויסנדיק קליימינג פּאַרק. די פאַרשידן קורס לייאַוץ בייַ הויך און נידעריק אַקטיוויטי פּאַרק צושטעלן פאַרשידענע שוועריקייט לעוועלס פּאַסיק פֿאַר רובֿ צייטן און סקילז. די יזיאַסט מאַרשרוט איז פּאַסיק פֿאַר קינדער ווי יונג ווי דרייַ, בשעת די מערסט טשאַלאַנדזשינג איין רייזאַז קסנומקס מעטער אויבן ערד. עס זענען עטלעכע פאַרשלעסלען שורות אויך - די לאָנגעסט איז קסנומקס מעטער און פּאַסיז איבער די וואַסערפאַל אין נומעדאַלסלåגען.
עקספּלאָרע די ברעג מיט אַ פירער
אין ענגליש פדזשעלל- און פּאַדלעסקאָלע איר קענען אָנשטעלן אַ פירער צו ויספאָרשן די ברעג. אַ יקסייטינג ינ דרויסן טעטיקייט אַז כולל קליימינג, דזשאַמפּינג צוזאמען די Cliffs און שווימערייַ אין דעם ים. איר קענען אויך פּרובירן קליימינג אָדער קייאַקינג.
מעטראָ באָוולינג און לעקעלאַנד סאַנדעפדזשאָרד
דרינענדיק אַקטיוויטעטן פֿאַר די גאנצע משפּחה. קסנומקס באָוולינג לאַנעס מיט די לעצט קאָמפּיוטער טעכנאָלאָגיע. איר קענען אָנשטעלן ויסריכט און אַלץ איר דאַרפֿן אויף פּלאַץ. מעטראָ באָוולינג און לעקעלאַנד סאַנדעפדזשאָרד אויך האָבן אַ שפּיל געגנט פֿאַר קינדער אַרויף צו קסנומקס, מיט באַונסי שלאָס, פּילקע צימער, סליידז, קליימינג וואַנט און מער.
שווים באסיין
אין דער אויבערשטער סוף פון בוגåרדספּאַרק ליגט סאַנדעפדזשאָרד ס שווימערייַ בעקן מיט דייווינג באָרדז, סליידז און אַ וואַרעם וואַסער בעקן. די ריקאַ פּאַרק האטעל סאַנדעפדזשאָרד אויך האט אַ שווימערייַ בעקן. דאָ עס איז אַ סאָלטוואַטער בעקן, און פּאַרק באַדעט אויך Offers אַ טריינינג סטודיאָ, סאָלאַריום, נאַס און טרוקן סאָנאַז, סנאַקק בר און ספּאַ.


text:
1885
1885 איז דאס 85סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1885 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן יולי - לואי פאסטער פרובירט מיט הצלחה דעם וואקצין קעגן וואסערשרעק
- 14טן נאוועמבער - אויסגעבראכן די סערביש-בולגארישע מלחמה
- 22סטן דעצעמבער - איטא היראבומי, א סאמוריי, געווארן דער ערשטער פרעמיער מיניסטער פון יאפאן.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 20סטן פעברואר - פרינצעסין אליס פון באטנבערג, די מוטער פון פרינץ פיליפ, הערצאג פון עדינברע און איינע פון די חסידי אומות העולם (געש' 1969)
- 24סטן פעברואר - טשעסטער נימיץ, קאמענדאנט פונעם אמעריקאנער פלאט אינעם פאציפישן אקעאן ביים צווייטן וועלט קריג (געש' 1966)
- 14טן מיי - אטא קלעמפערער, דייטשער יידישער דיריגענט און קאמפאזיטאר (נפטר 1973)
- 7טן אקטאבער - ניעלס באהר, יידישער פיזיקער, באלוינט מיטן נאבעל פריז פאר פיזיק אין 1922 (נפ' 1962)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 22סטן מיי - וויקטאר הוגא, פראנצויזישער שרייבער און דיכטער (געב' 1802)
- 23סטן יולי - יוליסעס סימפסאן גרענט, גענעראל, דער 18טער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1822)
- 28סטן יולי - משה מאנטיפיארי, יידישער פילאנטראפ, אויפטוער צו בויען געגנטן אינדרויסן פון די מויערן פון ירושלים (געב' 1784)


text:
מעלות (מאגאזין)
מעלות איז אַןַ אויסגאַבע, אויף דעם ערשטן בלאט שטייט אז דאס איז א "מאָנאַטליכע אויסגאַבע פֿאַר דער אידישער היים".
אַ געוויסע חסידישע פֿרוי פֿון מאָנסי איז איר רעדאַקטאָרין. און דאָס איז זייער אָרעם און גאָר שטאַרק צוריקגעשטאַנען אין די גראַפֿיקס טייל, אין קעגנזאץ צו אנדערע אויסגאבעס אויף דער אידישער מארק ווי דער שטערן, אָבער עס איז גאָר רײַך אין גראַמאַטיק, און איז פֿול מיט אינהאַלט אויף ייִדישקייט, חינוך, בין אדם לחבירו, תורה'דיגע ארטיקלען, און נאך .
זיי האבן ארטיקלען פאר מענער און פרויען֚ יונג און אלט֭ באזונדער זענען זיי בארימט מיטן אפטיילונג '''מאמע לשון''' וועלכער איז א יחיד במינו אין די היינטיגע חסידישע ליטעראטור. דער בארימטער פראפעסער הירשע דוד קאץ האט אין אן ארטיקל אינעם ירושלימער אלמאנאך (נומער 27) זייער שיין באשריבן די אויסגאבע. און ארויסגעברענגט איהר אייגנארטיקייט מיטן לערנען שפראך צום חסידישן עולם.
מעלות דינט אויך אלס א פלאטפארמע פאר דער אידיש רעדנדער עולם זיך אדורכרעדן און נאשן עצות איינער פונ'ם צווייטן אין פארשידענע ענינים, בעיקר אין געזונטהייט און השקפה. מעלות איז אויך געווען פון די ערשטע וועלכע האט אדורכגעבראכן דער מויער און האט אנגעהויבן רעדו אפן פון גייסטישע פראבלעמען ווי דעפרעסיע, ענקזייעטי, וכדומה. בפרט האבן זיי זיך באקאנט געמאכט מיט זייער סעריע ארטיקלען אויף בארדערליין פערסאנאליטי דיסארדער.
מיט די צייט האבן זיי אנגעזאמלט גאר אסאך חומר, וועלכע זיי נעמען צוזאם און דרוקן אפ אין ביכער לויט די קאטעגאריעס.
אין דער בלאָגערוועלט האָט שלום בערגער באַקאַנט געמאַכט מעלות דורכן פּובליצירן דעם בריוו–אויסטויש צווישן זיי און אים אין זײַן בלאָג.


text:
פייער
פייער איז א כעמישע רעאקציע וואס גיט ארויס ליכט און היץ. אס איז איינע פון די מערסטע באקאנטע ביישפילן פון דעם כעמישן פראצעס פון אקסידאציע.
פייער איז זייער הייס.מען טאר עס קיינמאל נישט אנטאפן, ווייל עס קען פארברענען אלץ וואס איז נאענט.ווען די הויט פון א מענטש רירט אן פייער, ווערט אין דער הויט א בלאטער וואס דויערט א שטיק צייט ביז ער היילט זיך.
פייער איז אבער שטארק ניצלעך ווען מען גיט אכט ווי מען דארף. פייער איז זייער א וויכטיגע זאך, מיט דעם קען מען זיך אנווארעמען אין די קאלטע טעג, און מען קען זען ביינאכט, ווי אויך קען מען ניצן די היץ צו קאכן דערמיט.
עס זענען פאראן עטלעכע מאדערנע אנווענדונגען פון פייער. דער אינעווייניק-פארברענונג מאטאר טרייבט פארמיטלען דורך פייער. אויך א סך קראפט סטאנציעס שאפן עלעקטריע מיט פייער.


text:
פילם
די קונסט פון פֿילם איז געבוירן געווארן אין 1895 ווען די ברידער לומייער האבן באשאפן דעם ערשטן פילם. זיי האבן געמאכט א פילם וועגן דעם ים. (ביים ערשטן פילם-באשטראל אין 1895 האט מען געזען ווי א באן פארט אריין אין א סטאנציע, מען דערציילט אז די באזוכער זיינען ארויסגעלאפן מיט שרעק פונעם זאַל ווען זיי האבן געזען ווי די באן דערנענטערט זיך צו זיי).
אין די קומענדיקע יארן איז די קונסט געווארן מער פארגעשריטן און מען האט געשאפן אסך פילמען פאר דער הנאה פונעם עולם. אין 1927 האבן די ווארנער ברידער ארויסגעגעבן דאס ערשטע רעדנדע פילם.
עס הייסט "דער דזשעז זינגער" און מען זעט דארט ווי יאסעלע ראזנבלאט זינגט א אידישן ניגון.
א נייעם פילם ווייזט מען אין קינאס. נאך עטלעכע וואכן אדער מאנאטן טוט מען פארשפרייטן דעם פילם דורך אנדערע מעדיע: אויף באצאל-טעלעוויזיע, קאבל-טעלעוויזיע, אדער אויף DVD דיסקן. שפעטער טוט מען ארויסגעבן דעם פילם אויף טעלעוויזיע סטאנציעס.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אלע אידישע פילמען נאציאנאל צענטער יידיש פילם
- א וועבזייטל צו האסטן קורצע ווידעא קליפס בחינם. יוטוב
- חרדים חסידים שמועסן אין יידיש איבער זייערע פארבאטענע פילם בליקענישן. היימישע קרעטשעמע, זאל מען שרייבן דערוועגן?
- אלע פילמען און פראפילן פון אלע אקטיארן. אינטערנעט מאָווי דאטע באזע


text:
צפון אמעריקע
צפון אמעריקע איז דער צפונדיקער קאנטינענט פון די אמעריקעס,[1] פלאצירט אין דער ערד'ס צפון האלבקוגל און כמעט אינגאנצן אינעם מערב האלבקוגל. איר צפון גרענעץ איז ביים ארקטישן אקעאן, צו מזרח איז דער צפון אטלאנטישער אקעאן, צו דרום-מזרח דער קאראאיבעישער ים, און צו מערב דער צפון פאציפישער אקעאן. דרום אמעריקע געפינט זיך צו דרום-מזרח. צפון אמעריקע באדעקט א שטח פון אומגעפֿער 24,709,000 קוואדראט ק"מ, בערך 4.8% פון דעם פלאנעט'ס אום יולי 2008 האט מען אפגעשאצט איר באפעלקערונג קרוב צו 529 מיליאן מענטשן. זי איז די דריטער גרעסטער קאנטינענט אין שטח, נאך אזיע און אפריקע, און דער פערטער אין באפעלקערונג נאך אזיע, אפריקע, און אייראפע.
צפון אמעריקע איז רייך אין נאטירלעכע אוצרות, צווישן זיי נאפט, קויל, אייזן, קופער, צינק, בליי, גאלד, זילבער און אוראניום.
עטימאלאגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס ווערט גערעכנט אז די ערשטע איינוואוינער פון דעם קאנטינענט, די עסקימאסן און די אינדיאנער, זענען געקומען פון אזיע אריבער דעם בערינג דורכגאס. די אינדיאנער האבן געוואנדערט ביז מעקסיקא און צענטראל-אמעריקע וואו זיי האבן געשאפן א הערליכן קולטור לאנג פאר די אייראפעישע זענען דארט אהינגעקומען.
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לענדער און טעריטאריעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- קאנאדע
- פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
- מעקסיקא
- די זיבן לענדער פון צענטראל-אמעריקע


text:
פאו'ס געזעץ
פא'ס געזעץ, על שם דעם ערפינדער פון דעם קאנצפעט נתן פא, לויטעט אז א פאראדיע פון עקסטרעמיזם וואס פארמאגט נישט קיין שום אנדייטונג אז דאס איז א פאראדיע (ווי א סמיילי צייכן וכדומה) קען פאררעכנט ווערן אלץ אמת'ע עקסטרעמיזם.
דער געזעץ גייט אויף פארקערט אויך. אמת'ע פונדאמענטאליזם אדער עקסטרעמיזם קען ווערן בטעות אויסגעטייטשט ווי א פאראדיע פון דעם פונדאמענטאליזם.
פאו'ס געזעץ איז באשאפן געווארן אין 2005 אויפן וועבזייטל christianforum.com דורך נתן פאו און א שמועס איבער קרעאציאניזם (בריאת העולם ווי פארציילט אין דער תורה). פאו'ס אריגענעלר זאץ ליינט ווי פאלגנד (אין יידשער איבערזעצונג):
"עס איז אוממעגליך צו מאכן א פאראדיע פון א קרעאציאניסט וועלכער איינער וועט נישט נעמען פאר ערנסט, אן א ווינקעדיגער סמיילי אדער סיי וועלכע אנדערע אפענע צייכן פון הומאר"
די סענטימענטן וועלכער פאו האט אויסגעדרוקט גייען צוריק אסאך פריער, לכל הפחות צו 1983 ווען דזשערי שווארץ האט אין א פאסט אויף יוזנעט געשריבן (אין יידשער איבערזעצונג):
"פארמיידט סארקאזם און קאמישע קאמענטארן - אן די פאסיגע שטימע און באוועגונגען, ווערן די דאזיגע [סארקאזם און קאמישע קאמענטארן] שלעכט אויסגעטייטשט. די זייטיגע שמייכל :-), איז געווארן ברייט אנגענומען אויפן אינטערנעט אלץ א וועג וויאזוי צו זאגן אז "איך מאך אן הלצה". אויב שרייבט איר א סאטיריש ארטיקל אן דעם סימבאל, נישט קיין חילוק ווי קלאר ס'איז פאר אייך אז דאס איז סאטיר, זייט ניטש ערשטוינט אויב מענטשן נעמען דאס אן ערנסט."
נאך א פרעצעדענט צו פאו'ס לאו איז געשריבן געווארן אויף יוזנעט אין 2001 דורך עלען מארגען:
"א גענוג גוטע פאראדיע וועט זיין אומדערקענבאר פון א אמת'ער kook".


text:
פאנאר
פאנאר, איז א פארשטאט 10 קילאמעטער ווייט פון ווילנע, ליטע. ביי די צווייטע וועלט מלחמה, זענען צווישן 70,000 און 100,000 מענטשן דארט אומגעקומען, סמערהייט יידן, ציגיינער, און פוילישע געפאנגענע.
די סאוועטישע, האבן דארט אויפגעגראבן גריבער, פאר גאזאלין טאנקן, אבער נישט עספיעט עס אנצופילן, ווען די נאציס, האבן אטאקירט רוסלאנד, אין אפעראציע בארבאראסע.
אנגעפאנגען אין יולי 1941, האבן די איינזעצגרופען, אהינגעברענגט יידן, ציגיינער, קעגנער פון די נאציס, און פוילישע געפאנגענע, און זיי אומגעברענגט. די ערשטע גרופע פון פינף טויזנט יידן זענען אומגעקומען אין יולי, און שפעטער זענען געברענגט געווארן, נאך און נאך קורבנות. ביי ענדע יאר זענען 40,000 יידן געשאסן געווארן אין פאנאר, רוב פון זיי פון ווילנער געטא.
ווען די רויטע ארמיי האט גענומען מאכן פארשריט אין ריכטונג פון ליטע, האבן די נאציס געפנט די גריבער, כדי צו פארברענען די קערפערס, און פארווישן די גרוילטאטיקע טהאטן, וואס זיי זענען באגאנגען קעגן מענטשהייט. אכציק געפאנגענע פון א דערנעבנדע קאנצעטראציע לאגער, זענען געצווינגען געווען צו טון די ארבעט. נאך א האלבע יאר איז זיי געלונגען צו אנטלויפן, און עלף פון זיי זענען געבליבן ביים לעבן, צו דערציילן וואס די נאציס האבן אפגעטון אין פאנאר.


text:
עס צוגעשטעלט פילע משפּחות מיט די פיייקייַט צו זוכן דזשאָבס זיי וואָלט ניט האָבן אַנדערש געווען ביכולת צו דערגרייכן. די שנעל נסיעה דורך באַן געמאכט ארבעטן, פּלייינג און באזוכן אין אנדערע טיילן פון לאָנדאָן אַ פאַקט. עס אויך ביטנייַ אנדערע לאָנדאָנערס די פיייקייַט צו באַזוכן די געביטן אַרום וואָטערלו.
דער אָריגינעל סטאַנציע איז צוגעלייגט אָנטו פילע מאל. ווי דער פּאַפּיאַליישאַנז דאַרף געביטן אַזוי האט דער סטאַנציע. עס איז אויך אַ פּלאַטפאָרמע אַז איז געניצט בלויז פֿאַר טראַנספּאָרטינג פאַרשטאָרבן פּייטראַנז און זייער Friends און משפּחות. דעם געגנט איז געווען אַ טייל פֿון דער נעקראָפּאָליס און נאציאנאלע מאַוסאָלעום פֿירמע. די סטאַנציע האט געליטן שטרענג שעדיקן בעשאַס ווווי. די סטאַנציע אויך געדינט ווי אַ זיכער פּלאַץ צו קלייַבן בעשאַס ווווי באַמינגז. די טאַנאַלז זענען טיף און פּראָטעקטעד בירגערס קעגן די מערהייַט פון באַמינג דיינדזשערז.
ביז קסנומקס וואָטערלו איז געווען באקאנט ווי דער היים פון די עוראָסטאַר. עוראָסטאַר דעמאָלט באווויגן די היים באַזע צו מלך ס קראָס. עס נאָך באדינט ווי די הויפּט כאַב פֿאַר יענע קאַמיוטינג אין לאָנדאָן פון די דרום געביטן. די סטאַנציע ריזיידז אין אַ כיסטאָריקלי באַטייַטיק געגנט. נאָענט צו דעם טייך טעמז, ווו עס זענען סך קונסט געשעענישן אויף דער וויקענדז. עס זענען אויך טאָנס פון זאכן צו זען און טאָן אין די געביטן שכייניש צו דער סטאַנציע.
וויזאַטערז צו די שטח האָבן אַ פּלאַץ פון אַקטיוויטעטן פון וואָס צו קלייַבן. פאָלקס טוריסט דעסטאַניישאַנז אַרייַננעמען באזוכן די פֿעסטיוואַל זאַל, רויאַל נאַציאָנאַלער טעאַטער, ימפּעריאַל מלחמה מוזיי, Florence ניגהטינגאַלע מוזיי, די לאָנדאָן אויג, לאָנדאָן אַקוואַריום אָדער די מיללענניום בריק.
ווי פּאַדינגטאַן סטאַנציע, וואָטערלו נאָך מקיים זייַן אָריגינעל דירעקטיוו פון קאַנעקטינג די דאָרעמדיק שטאָט רעזידאַנץ צו די רעשט פון לאָנדאָן, שטעטלעך ווי ווינדסאָר און ווייַטער פון. געטינג צו דער סטאַנציע איז גרינג, וויזאַטערז קענען אָנקומען דורך ויטאָבוס, טאַקסי, פּריוואַט מאַשין און וועלאָסיפּעד. קאַנעקטינג די סטאַנציע צו די אנדערע מאָדעס פון ציבור טראַנספּערטיישאַן מאכט וואָטערלו סטאנציע אַ Bulwark אין די קהל.


text:
1977
1977 איז דאס 77סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1977 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
1977 איז געווען א נארמאל יאר וואס האט אנגעהויבן שבת.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 4טן מערץ - 1,500 געהרג'עט אין אן ערדציטערניש אין רומעניע
- 10טן מערץ - אסטראנאמען אנטדעקן צום ערשטן מאל רינגען ארום דעם פלאנעט אוראנוס
- 16טן יוני - לעאניד ברעזשנעוו ווערט הערשער פונעם סאוועטן פארבאנד
- 27סטן יוני - דזשיבוטי באקומט זעלבשטענדיקייט פון פראנקרייך
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 14טן יאנואר - אנטאני אידן, פרעמיער מיניסטאר פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געב' 1897)
- 16טן מערץ - כאמיל זשומבלאט, פירער פון די דרוזן אין לבנון (געב' 1917)
- 26סטן יולי - אסקר מארגנשטערן, אמעריקאנער עקאנאמיסט, איינער פון די גרינדער פון שפיל טעאריע (געב' 1902)
- 19טן אויגוסט - גראטשא מארקס, אמעריקאנער יידישער קאמיקער (געב' 1890)
- 25סטן דעצעמבער - טשארלי טשאפלין, ענגלישער פילם אקטיאר (געב' 1889)
נאבעל פריזן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- מעדיצין - ראזאלין יאלא, יידישע אמעריקאנער ביאפיזיקער


text:
אנאנימיטעט
אנאנים באדייט אומבאקאנט, אָן א נאמען. דאס ווארט "אַנאָנים" שטאמט פון גריכיש.
ווען מען וויל באצייכענען אז עמעצער וואס מען ווייסט נישט זיין אידענטיטעט האט עפעס געטוען זאגט מען אן אנאנימער פארשוין.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ביי חרדישע אידן שרייבט מען זייער אסאך אנאנים סיי אין די צייטונגן וואס די שרייבער האבן אלע אנאנמיע פען נעמען און סיי ווען זיי שרייבן אויף אינטערנעט ווילען זייער שטארק פארבלייבן אנאנים, נישט וועלנדיג ליידען די קאנסעקווענצן פון זייערע ווערטער צוליב די נישט אפענע געזעלשאפט.


text:
אייזן
אייזן איז א כעמישער עלעמענט מיטן סימבאל Fe (לאטייניש: Ferrum) און אטאמישן נומער 26. עס איז אן איבערגאנג מעטאל. אייַזן איז די מערסטער באניצטער מעטאַל (95% פון גאר דעם מעטאַל געשאפן אין דער וועלט).
דערנערונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אייזן איז וויכטיקער קאמפאנענט פון דערנערונג פארן קערפער. ווען איינער האט צו ווייניק אייזן טוט עס ברענגען צו אנעמיע (אייזן-דעפיציט) - אן אראפפאל אין דער קוואנטיטעט פון העמאגלאבין אין די רויטע בלוטצעלן, ווי אויך אן אראפפאל אין דער צאל פון רויטע בלוטצעלן. דאס ברענגט צו צו אן אראפפאל אין דער קוואנטיטעט פון זויערשטאף וואס דערגרייכט די געוועבן אינעם קערפער אזוי אז די געוועבן ארבעטן נישט ווי זיי דארפן. צופיל אייזן אינעם קערפער איז אויך א געפֿאר פארן געזונט.
דורכשניטלעך, די טעגלעכע קוואנטיטעט רעקאמענדירט פאר א געוואקסענעם מאנצביל איז 8.7 מיליגראם און פאר א פרוי אין דעם עלטער פון רעפראדוקציע 14.8 מיליגראם. פרויען אין דעם עלטער פון רעפראדוקציע דארפן א גרעסערע קוואנטיטעט פון אייזן ווי מענער, ווייל זיי פארלירן בלוט דורך מענסטרואציע.


text:
בשעת די יינגלעך שפּילן אין די העלדיש עקספּלויץ, די גערלז וועט אויך קענען צו שפּילן, ינטעראַקטינג מיט אַ פייַן כאַראַקטער, עפענען אַ פּאָטער אָנליין שפּיל נאַרוטאָ פֿאַרשטעלן. אַלע טיניידזשערז נאָכגיין שניט און נאַרוטאָ קיין אויסנאַם. אבער זיין גאַרדעראָב דאַרף נייַ זאכן, און אַז איר זענט איצט בעסער. קלייַבן אים עטלעכע סוץ אין לאַנדיש נוסח און צעפירן עס מיט ביסל זאכן וואָס וועט פּאַסן קיין בוי: שירץ, קאַפּס, שיכלעך, דזשינס, קורצע הייזלעך. האָר איז אויך ינקלודעד דאָ, זינט קריייטינג אַ בילד, איר האָבן צו נעמען זאָרג פון אַלע די דעטאַילס אַזוי אַז דער רעזולטאַט איז געווען כאַרמאָוניאַס.
גאַמעס נאַרוטאָ פֿאַרשטעלן זיך דורך קאַטעגאָריע:
העלדן, וואָס מיר געוויינט צו זען אויף די Battlefield, קאַמף שונאים, עס איז שווער צו ימאַדזשאַן אין אַ אַנדערש זשאַנראַ, ספּעציעל גירליש. אבער עס זענען אָנגענעם אויסנעמען, ווען אַ וואָריער ווערט אַ מאָדעל פון יז ווייַל פון זייער יונג עלטער און טשאַראַקטעריסטיקס פון קולטור. דאס זענען די נאַרוטאָ & נדאַש; מאַלטשין נינדזשאַ. די יינגלעך וועט זיין סאַפּרייזד אַז איך Forgot זייער געץ אין די זשאַנראַ אָדעוואַלאָק? אבער די מיידל אין פראָנט & נדאַש; פרייד וועט קומען די געלעגנהייט צו פאַרבינדן אַ פייַן באָכער און קומען אַרויף מיט זייַן אייגן גאַרניטער. רעכט צו דער פּיקיוליעראַטיז פון צייכענונג יאַפּאַניש קאַמיקס, די אותיות פּנים אויסדרוקן זענען שטענדיק רירעוודיק און יקספּרעסיוו, גרינג צו טוישן, עלאַקוואַנטלי יקספּרעסינג ימאָושאַנז און טשאַנגינג פּנים. דעם שטריך איז זייער נוצלעך ווען קריייטינג נאַרוטאָ קלייד אַרויף גאַמעס. דער יונג מענטש טוט ניט בלייַבן ימפּאַססיווע, און יקספּרעסאַז זייַן שטעלונג צו דיין יקספּעראַמאַנץ, דעמאָלט סמיילינג, דעמאָלט פראָוונינג און קאָנטעמפּטואָוס ויסבייג ווייַזונג ציין. זיין מינע איז אויך קאָנסיסטענט מיט די נוסח פון קלייד, ווייַל פֿאַר רעפּערסקאָגאָ גאַרניטער, סמאָקינג, די יאַפּאַניש קאַמאָונאַ אָדער דזשינס מיט אַ ה-העמד מוזן האָבן זייַן אויסדרוק.
מיר פאָרשלאָגן איר די מערסט טשיקאַווע שפּיל נאַרוטאָ פֿאַרשטעלן, וואָס זאל אינטערעס איר. און ווייַל מיר וויסן ווי איר ווי פאַרשיידנקייַט, מיר באַשלאָסן צו פאַרבעטן Friends אין קאַטעגאָריעס נאַרוטאָ, וואס אויך ווילן צו נוצן אייער דינסט דיזיינער, און איצט, צוזאמען מיט די הויפּט כאַראַקטער, איר קענען האָבן שפּאַס מיט:
אין יעדער שפּיל, עס זענען אָפּציעס פֿאַר וואָס די געלעגנהייַט איז פּאַסן. איר קענען קלייַבן אויף אַ דאַטע, אַ דיסקאָטעק, אַ נסיעה, אַ מאַכנ אַ פּיקניק, אַ יום טוּב אָדער אַ באַגעגעניש צו צוגרייטן פֿאַר אַ נייַ מלחמה. אומעטום זענען זיכער כּללים און קאָסטיום איר קענען טרעפן וואָס די געשעעניש צו זיין. איר אויך דאַרפֿן צו נעמען אין חשבון די מסורה פון מזרח קולטור, עקספּעראַמענטינג מיט די דעטאַילס. די European שניט איר נאַוויגירן בעסער, אָבער ווייַל עס וועט זיין גרינגער צו מאַכן די אַנסאַמבאַל פון קליידער געפֿינט. איר גאַרדעראָב אין יעדער פּלאַץ, און די סעלעקציע וועט נעמען צייַט. און קאַנסידערינג אַז יעדער פּרט איז ביכולת צו טוישן קאָלירן, די פּראָצעס טורנס אין אמת שעפֿערישקייט. עס איז גרינג צו באַקומען געטראגן אַוועק און פאַרגעסן אַזוי אַז עס וועט נעמען פילע מינוט איידער איר וועט זיין צופֿרידן מיט די רעזולטאַט. דאס מייַסטערווערק נעבעכדיק באַשטעטיק, און דעריבער מאַכן אַ קאָפּיע פון די בילד און ראַטעווען עס צו אייער אלבאם.
וועט העלפן צו טוישן דעם בילד און האַירסטילעס. זיי קענען זיין לענגקטאַנד אָדער מאַכן קירצער, און ומגעוויינטלעך האָר קאָליר גאָר טוישן אויסזען. ביישטייערן צו די טראַנספאָרמאַציע און ימאָושאַנז, און צו מאַכן זיי, קלייַבן פון די מעניו סקווינט אויגן, שמייכל, ברעכן ייבראַוז.
דו זאלסט נישט פאַרגעסן די אַקסעסעריז אַז זענען אין זעט פֿאַר דיין שעפֿערישקייט. אַ קליין דעטאַל, כאַרמאָוניאַסלי בלענדאַד אין די בילד, וועט מאַכן אַ רעוואָלוציע, אַ נס. שלעפּן די אויסגעקליבן זאכן פון די מעניו אויף די שפּיל ס אותיות, און צו טוישן זיי, נאָר קלייַבן אנדערן און איבערחזרן די באַוועגונג & נדאַש; פאַרבייַט וועט פּאַסירן אויטאָמאַטיש. אין אַ באַזונדער וואָג, איר וועט זען אַ פּאַליטרע פון פֿאַרבן אַז Offers צו טוישן די כיו פון זיכער זאכן און האָר.
אין עטלעכע קאַסעס, אַרבעט צו קעמפן מיט די צוויי אותיות, וואָס איז אַפֿילו מער טשיקאַווע. פּרובירן צו מאַכן זיי אָנטאָן אין האַרמאָניע מיט יעדער אנדערע, אַזוי אַז די פּאָר פילן באַקוועם זיך אין אַ ציבור אָרט. ספּעציעל געבן די ווערט פון ליבע, ווי איז דער פאַל מיט סאַקוראַ און סאַסוקע. זיי גאָר צוטרוי איר, ווארטן פֿאַר די קאַמפּלישאַן פון אַרבעט אויף זיי. דו זאלסט נישט זיין דערשראָקן פון דרייסט דיסיזשאַנז. מאל זיי זענען ביכולת צו יבערראַשן אַפֿילו די שאַפֿער פון די קלייד. שפּיל מיט שאַפּעס און דעטאַילס, קאָלירן און אַקסעסעריז & נדאַש; און פאַקטיש מאַסטערפּיסיז זענען געבוירן פון די שניט וועלט.


text:
פשעווארסק (הויף)
פשעווארסק, וועסט גאליציע, איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, אויף זיין נאמען איז דער הויף וואס רבי משה יצחק געווירצמאן האט אויפגעשטעלט. דער הויף געפֿינט זיך אין אנטווערפן, און אחוץ אנטווערפן וווינען רוב פשעווארסקער חסידים אין לאנדאן און אין מאנטשעסטער, ענגלאנד.
דער פשעווארסקער רבי'נס בית מדרש, בית יצחק, איז אויף מערקאטאר גאס 56, אנטווערפן.
צו ראש השנה און שבתים פֿון נסיעות קומט צו פֿארן הונדערטע יידן, אנדערע חסידים אויך, נישט נאר פשעווארסקער, דאווענען מיטן רבי'ן, און מען דינגט א גרויסן זאל כדי עס זאל זײַן גענוג פלאץ פֿארן גאנצן עולם.
דער ערשטער רבי איז געווען הר"ר משה יצחק געווירצמאן, א זון פֿון ר' נפתלי אלימלך, וואס איז געווען א זון פֿון ר' אברהם גארליצער. ר' אברהם איז געווען דעם נועם אלימלך'ס א זון.
נאך דער חתונה האט זיך ר' משה יצחק באזעצט אין פשעווארסק, גאליציע, דעריבער הייסט ער פשעווארסקער רבי. נאכן חורבן פֿון אייראפע איז ער אריבערגעצויגן קיין פאריז. אין יאר תשט"ז האט ער אויפֿגעשטעלט זײַן הויף אין אנטווערפן. ער איז געווען דער נשיא פֿונ'ם גאליציאנער כולל חבת ירושלים. אסאך פֿלעגן רופֿן עם „ר' איציקל". זײַן זון איז נעבעך אומגעקומען אין די קריג יארן.
נאך זײַן פטירה יום כיפור ה'תשל"ז האבן די חסידים, ובראשם הר"ר אלחנן היילפרין פֿון לאנדאן, מכתיר געווען זײַן איידעם הר"ר יעקב לייזער אלס רבי.
נאך די פטירה פון ר' יעקב כ"ז חשון ה'תשנ"ט האט ממלא מקום געווען זיין זון ר' לייביש לייזער.
פשעווארסקער רבי'ס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- דער ערשטער רבי: הרה"צ משה יצחק געווירצמאן (י"ב טבת ה'תרמ"ב - י' תשרי ה'תשל"ז), א תלמיד פון רבי שמחה ישכר בער האלבערשטאם פון ציעשאנאוו
- דער צווייטער רבי: הרה"צ יעקב לייזער (ה'תרס"ז - כ"ז מרחשון ה'תשנ"ט) זצ"ל, ר' משה יצחק'ס אן איידעם און א תלמיד פון רבי חנה האלבערשטאם פון קאלאשיץ
- דער דריטער רבי: הרה"צ לייבוש לייזער שליט"א, ר' יעקב'ס זון, האט חתונה געהאט מיט מרת מלכה מינדל חנה, די טאכטער פון ר' אלטער יעקב יצחק וואגשאל, דער לאנצהוטער רבי. נאך איר פריצייטיגער פטירה האט ער חתונה געהאט בזיווג שני מיט מרת חנה שלאמצע, די טאכטער פון זיין שוואגער ר' יהושע וואגשאל דער לאנצהוטער רבי.
י"ח אדר תש"ע איז נפטר געווארן די טאכטער פון רבי לייבוש און מרת חנה שלאמצא, מרת שרה בריוו (געב' תשמ"ה), צוויי וואכן נאך ווען זי איז שטארק פארוואונדעט געווארן אין א פארקער צוזאמענשטויס. איר מאן איז ר' ישראל יצחק בריעף, זון פונעם לאנדאנער שוחט ר' משה מאיר בריעף.
די פשעווארסקער רבי'ס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- די קברים פֿון די פשעווארסקער רבי'ס
- בריוו קעגן ציוניזם געחתמ'עט פֿון צווייטן פשעווארסקער רבי'ן
- בילדער פון פורים תש"ע אין פשעווארסקער הויף


text:
דיסטראַקשאַן און געזונט טעטשניקוועס פֿאַר קאָופּינג מיט טינניטוס
February 18, 2015 דורך Emma
פילעד אונטער טינניטוס, טינניטוס רעמאַדיז
איינער פון די שליסל וועגן אַז מענטשן וואס לייַדן פון טינניטוס זענען ביכולת צו קאָפּע מיט די סימפּטאָמס איז דורך דיסטראַקשאַן און געזונט טעטשניקוועס. אין נאַכט צייַט די סימפּטאָמס פון טינניטוס קענען זייַן ערגער ווי די סאָונדס ויסקומען פיל לאַודער, מאכן עס שווער צו מענטאַלי באַשטימען אַוועק און אָפּרוען גענוג צו שלאָפן. א קייט פון פּראָדוקטן און טעקניקס זענען בנימצא אַז נוצן אנדערע סאָונדס וואָס זענען פיל מער נישקאָשע צו דיסטראַקט פון די טינניטוס, און צו פאַרמייַדן איר פון פאָוקיסינג אויף די סימפּטאָמס וואָס ינטענסאַפייז די סימפּטאָמס ווייַטער. כאָטש די טינניטוס סאָונדס טוט ניט פאַרשווינדן, איבער צייַט די מאַרך ווערט טריינד צו איגנאָרירן די טינניטוס אַזוי עס ניט מער באַדערסאַם.
עטלעכע פון די פּראָדוקטן און טעקניקס זענען דיסקאַסט ונטער:
געהער AIDS
געהער AIDS ביסט דיזיינד בפֿרט צו העלפן מענטשן מיט געהער אָנווער ריגיין עטלעכע אָדער אַלע פון זייער געהער. זיי קענען אויך אָבער זייַן זייער וווילטויק רידוסינג די סימפּטאָמס פון טינניטוס, דער הויפּט אויב די טינניטוס איז געפֿירט דורך געהער אָנווער. ווען אַ מענטש סטריינז צו הערן סאָונדס און שמועסן, דעם קענען יגזאַסערבייט די סימפּטאָמס פון טינניטוס.
געהער AIDS העלפן צו מינאַמייז די יפעקס פון טינניטוס דורך אַמפּלאַפייינג פונדרויסנדיק נויזיז צו דיסטראַקט פון טינניטוס און קענען צושטעלן מער סודינג טאָנעס. אַודיאָלאָגיסט נוצן די לעצט טעכנאָלאָגיע צו אַרבעטן אויס די שטרענגקייַט פון געהער אָנווער, אין סדר צו פּרובירן פאַרריכטן עס. א לערנען ארויס דורך דעפנאַס פאָרשונג וק סאַגדזשעס אַז כּמעט 40% פון טינניטוס סאַפערערז סערווייד קען נוץ פון רעכט פּריסקרייבד און פיטאַד געהער AIDS אין ביידע אויערן.
טינניטוס מאַסקערס
טינניטוס מאַסקערס זענען דיזיינד ספּאַסיפיקלי צו העלפן סאַפערערז קאָפּע מיט די סימפּטאָמס פון טינניטוס. זיי אַרבעט דורך שאפן סאָונדס וואָס מאַסקע אָדער דעקן אַרויף די טינניטוס סאָונדס און שאַפֿן אַ סודינג געזונט וואָס איז פיל מער נישקאָשע. דעם טעכניק איז דער הויפּט נוציק ווען עס איז זייער קליין הינטערגרונט ראַש אַזוי די סימפּטאָמס פון טינניטוס דערשייַנען פארשטארקטע, אַזאַ ווי שפּעט אָדער נאַכט אָדער פרי אין די פרימאָרגן. טינניטוס מאַסקערס נוצן טעראַפּיוטיק סאָונדס צו יפעקטיוולי דערטרינקען אויס די סימפּטאָמס פון טינניטוס, די טעראַפּיוטיק סאָונדס זענען געפונען צו זיין פיל מער רילאַקסינג ווי די קייט פון נויזיז געפֿירט דורך טינניטוס, און מען געפינען פיל גרינגער צו פאַלן שלאָפנדיק צו.
טינניטוס מאַסקערס האָבן שוין אַרום סינוס די 1970 ס אין אַ פילע פארמען. זיי זענען איצט פילע פאַרשידענע טייפּס בנימצא פון אַ קליין מיטל פיטאַד צו די אויער וואָס ריזעמבאַלז אַ געהער הילף, רעכט אַרויף צו גרויס סאָונדס סיסטעם. דאס זענען עטלעכע ביישפילן פון די טיפּ פון געזונט טהעראַפּיעס בנימצא:
- קליין מיטל פֿאַר די אויער – דעם קריייץ אַ מילד, פעסט ראַשינג ראַש איבער די טאָג וואָס מאַסקס די טינניטוס סאָונדס. די מאַרך הייבט צו דערקענען דעם נייַ ראַש ווי אַ פרידלעך געזונט וואָס איז נישט דיסטראַקטינג.
- קוואלן פון קוואלן – נויזיז אַזאַ ווי פיש טאַנגקס, קליין דרינענדיק וואָטערפאָלז אָדער קוואלן, פאַנס אָדער נידעריק באַנד מוזיק קענען צושטעלן אַ פעסט הינטערגרונט פון קאַמפערטינג ראַש אַז קענען זיין נוצלעך אין נאַכט אָדער אין אַ שטיל סוויווע.
- געזונט גענעראַטאָרס – פּראָדוצירן אַ פעסט הינטערגרונט ראַש אַזאַ ווי ווייַס ראַש אָדער סאָונדס פון נאַטור אַזאַ ווי מילד כוואליעס אויף די ברעג אָדער אַ מילד ווינטל אין אַ וואַלד וואָס זענען נאָר אונטער די סאָונדס פון דיין טינניטוס. די דעוויסעס קענען זייַן וואָרן ווי אַ פּערזענלעך סטעריאָו אָדער שטיין אַליין און קענען ווענדן זיך אַוועק אַזוי איר קענען נוצן זיי צו פאַלן שלאָפנדיק צו.
נאַכט צייַט
ווי דיסקאַסט, נאַכט צייַט איז ווען די סימפּטאָמס פון טינניטוס זענען ערגער. אַדדיטיאָנאַללי פעלן פון שלאָפן, און דרוק געפֿירט דורך פעלן פון שלאָפן, אויך יגזאַסערבייט די סימפּטאָמס פון טינניטוס. עטלעכע טינניטוס מאַסקערס האָבן דעריבער ספּאַסיפיקלי דיזיינד פֿאַר שלאָפן ווי גייט:
- טינניטוס מאַסקינג פּילאָוז – די יסענשאַלי האָבן רעדערס עמבעדיד אין די קישן וואָס אַרויסלאָזן רילאַקסינג, סודינג סאָונדס. דאס האָבן די מייַלע פון ניט דיסטורבינג פּאַרטנערס.
- בעדסייד סאָונדס סיסטעמס – דעם עמיץ אַ פאַרשיידנקייַט פון נאַטירלעך סאָונדס אַזאַ ווי די סאָונדס פון די אָקעאַן אָדער רעגן.
- אַודיאָ ביכער און מוזיק – די רעכט טיפּ פון אַודיאָ ביכער און מוזיק קענען העלפן עטלעכע טינניטוס סאַפערערז דורך פאָוקיסינג די מאַרך
דאנק איר פֿאַר לייענען דעם אַרטיקל, דעם וועבזייַטל שטיצט אַ פּראָדוקט גערופן טינניטוס מיראַקלע וואָס האט ווייַטער גרויס אינפֿאָרמאַציע וועגן העלפן פֿאַר טינניטוס און צו געפינען אויס מער דריקט דאָ: טינניטוס מיראַקלע


text:
װיקיפּעדיע:נאמענטייל
בלאט טיטלען אין מעדיעוויקי זענען צוזאמענגעשטעלט פון צוויי טיילן: א נאמענטייל נאמען (אפציעדיג), און דעם רעשט פונעם טיטל. למשל, דער בלאט האט דעם טיטל [[װיקיפּעדיע:נאמענטייל]], במילא איז אין דעם װיקיפּעדיע נאמענטייל. א טיטל אן א צווייפינטל (:), למשל, [[וועלט]], געהערט צום הויפט נאמענטייל.
ווי למשל א נאראמאלער אלגעמיינער ארטיקל ווי הייד פארק האט נישט קיין פרעפיקס אין זיין נאמען, אבער אויב וואלט עס ווען געווען אנווייזונגען און אפהאנדעלונגען נישט קיין אנציקלאפעדיע ארטיקל נאר הילף אדער וויקיפעדיע פאליסי לגבי הייד פארק, וואלט דאס געהאט ווען אן הקדמה ווי וויקיפעדיע:הייד פארק, אדער הילף:הייד פארק.
אויך אן ארטיקל ווי רעדן קען האבן פארשידענע נעיםספעיס און די עיקר ארטיקל איבער רעדן וואס איז אן אנציקלאפעדיע ארטיקל האט בכלל נישט קיין נעימספעיס, אבער אויב די רעדן איז איבער אן אנדער ארטיקל קומט די רעדן אלס די נעימספעיס, ווי רעדן:רעדן. און אויב איז דאס הילף אויף רעדן דארף מען לייגן א נעיםספעיס בעפאר אזוי הילף:רעדן און אויב איז דאס אנווייזונגען אויף רעדן דאן איז דאס וויקיפעדיע:רעדן.
מעדיעוויקי שטעלט צו 18 נאמענטיילן.
הויפט[רעדאקטירן מקור]
דער הויפט נאמענטייל אדער דער ארטיקל נאמענטייל איז די ענציקלאפעדיע גופא. (זעט באזונדער:אלע בלעטער) (אן א פרעפיקס; מען מעג ניצן א צווייפינטל, אבער דאס איז נאר נייטיג ווען מען ניצט דעם בלאט אלס מוסטער).
בײַשפיל: תורה.
וויקיפעדיע (פראיעקט)[רעדאקטירן מקור]
דער פראיעקט נאמענטייל (פרעפֿיקס וויקיפעדיע:, אויך גערופֿן דער וויקיפעדיע נאמענטייל) איז א נאמענטייל וואס באזארגט אינפֿארמאציע וועגן וויקיפעדיע אדער איר שוועסטער פראיעקטן און וויאזוי מען ניצט זיי.
- רעדן: דאס איז דער רעדן בלאט פון א בלאט אינעם הויפט נאמענטייל
- באניצער: דער היימבלאט פון אן איינגעשריבענעם באניצער
- באניצער רעדן: דער רעדן בלאט פון אן איינגעשריבענעם באניצער
ווען איר זוכט אדער שרייבט א נייעם ארטיקל, געדענקט צו נוצן די געפאסטע נאמענטייל פאר די ריכטיגע רעזולטאטן.
- קאטעגאריעס פון אסאך וויקיפעדיע ארטיקלן פון איין פארטיקילער נושא. קאטעגאריע:
- רעדן בלעטער בלאט וואס איז באהאפטן אטאמטיק צום הויפט ארטיקל. - רעדן:
- באניצער. (א באניצער קען האבן דעם זעלבן נאמען ווי אן ארטיקל ווי למשל נייעס באריכט - באנוצער:
- מוסטער. - מוסטער:
- בילדער. - בילד:
- באזונדער וואס איז די וויקיפעדיע:ספעציעלע בלעטער
- פארטאל
- נעיםספעיסעס זאל נישט ווערן פארטוישט מיט אינטערוויקי לינקס וואס האבן אויך א הקדמה צום ווארט.


text:
טעלעקאמוניקאציע
טעלעקאמוניקאציע איז די טראנסמיסיע פון סיגנאלן אריבער א מהלך פארן צווען פון קאמוניקאציע. אמאל פלעגט מען דאס פועלן מיט רויך סיגנאלן, פויקן, סעמאפאר אדער פֿענער. הײַנטיגע צײַטן איז טעלעקאמוניקאציע אויסגעפירט עלעקטראניש מיט, למשל, טעלעפאן, ראדיא און קאמפיוטער. די ערשטע אויסגעפֿינערס אינעם פֿעלד פון טעלעקאמוניקאציע זענען געווען אלעקסאנדער גרעהעם בעל, גוגליעלמא מארקאני און זשאן לאגי בערד. טעלעקאמוניקאציע איז א חשובער טייל פון דער וועלטליכער עקאנאמיע; די אינדוסטריע איז געשעצט מיט א ווערט פֿון $1.2 טריליאן טאלער אום 2006.


text:
ערווין ראמעל
ערווין יאהאן אויגען ראמעל (דעם 15טן נאוועמבער 1891 - דעם 14טן אקטאבער 1944) איז געווען באוואוסט אלס דער „מדבר פוקס".
ער איז געבוירן אין היידלהיים, דייטשלאנד. ער האט געלערנט אין א מיליטערישער קאדעטן שולע. זיין טרוים איז געווען, צו ווערן אן אינזשעניר, אבער ער איז געבליבן אין מיליטערישער שולע, און גראדואירט אלס לייטענאנט.
אינהאַלט
ערשטע וועלט מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דער ערשטער וועלט מלחמה איז ער געווען אן אפיציר אויפן פראנצויזישן פראנט, אין איטאליע, און אויך אין רומעניע, און ער האט באקומען דריי מעדאלן אלס אויסצייכענונג. ער איז געווארן באוואוסט אלס איינער וואס נעמט שנעלע שריט, און נאכדעם וואס דער פיינט איז געווארן צומישט, האט ער עס אויסגענוצט צו פארטומלען די פיינט, און אייננעמען א ניצחון.
צווישן די וועלט מלחמות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך דער מלחמה איז ער געווארן א לערער אין דרעזדן, אין דער מיליטערישער שולע, וואו ער האט געלערנט טאקטיק פון מלחמה. ווען היטלער איז געקומען צו דער מאכט, איז ער גערופן געווארן, און געווארן א גענעראל אין דער ווערמאכט. ער איז געווען גענעראל פון דער זיבעטער געפאנצערטער דיוויזיע, און אויך דער אפיציר פון דער לייב גווארדיע פון היטלער. ביי די צוגרייטינגען צו דער פוילישער אינוואזיע האט ער נישט א טייל גענומען.
צווייטע וועלט מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זייענדיק דער גענעראל פון דער זיבעטער געפאנצערטער דיוויזיע, האט ער אטאקירט פראנקרייך, און די דייטשן זענען געווען זיגרייך אין דעם קריג, און אלס אויסצייכענונג איז ער געווארן קאמאנדיר פון עטליכע דיוויזיעס. ווען איטאליע איז דורכגעפאלן מיט איר קאמף אין ליביע, איז ער אריבערגעשיקט געווארן מיט זיין ארמיי, קיין אפריקע. זיין ארמיי האט מען גערופן דעם אפריקע-קארפוס, און האט דארט געווינען גלענצנדע ניצחונות, און ער האט דערפאר באקומען זיין צונאמען, "מדבר פוקס".
ווען די אמעריקאנער און בריטישע ארמייען האבן זיגרייך ארויסגעשטויסן די דייטשן פון צפון אפריקע, איז ער געווארן גענעראל פון ארמיי B וואס איז געווען אין איטאליע, און דערנאך אין נארמאנדי, וואו ער האט אויפגעשטעלט באפעסטיגטע פאזיציעס, אין פאל די אליאירטע גייען אטאקירן.
די דורכגעפאלענע אטענטאט אויף היטלער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויבן אויף האט ער גארנישט געהאט מיט דעם, אבער נישט זייענדיג א מיטגליד אינעם נאצי פארטיי, האט מען אים אריינגערעכנט אין די ליסטע, פון מעגליכע קעגנער פון היטלער, ווען דער אטענטאט איז דורכגעפאלן, איז ראמעלס נאמען געווען פארשריבן אין עטליכע ליסטעס, די געשטאפא איז געקומען צו אים, און זיי האבן אים געזאגט, אדער נעמט ער זיך דאס לעבן, אדער ברענגט מען אים פאר א געריכט, ער האט גענומען ציאניד, און באגאנגען זעלבסטמארד.
ער איז דער איינציגסטער פון דייטשלאנד, וואס איז געווען ביי דער צווייטער וועלט מלחמה, וואס מען האט אויפגעשטעלט א מוזיי, אויף זיין נאמען, וויבאלד ער האט זיך קיינמאל נישט אנגעשלאסן צום נאצי פארטיי.


text:
אפעק
אפע"ק (ענגליש: OPEC, ר"ת פון Organization of Petroleum Exporting Countries—ארגאניזאציע פון בענזין-עקספארטירער לענדער) איז א קארטעל פון צוועלף לענדער וואס האלט אן א מאנאפאל איבער דער וועלט'ס גרעסטן חלק אויל גראבונגען אז די פרייזן זאלן נישט צופיל פאלן, נאר די אראבישע ליגע מיט זייערע אייראפעער פריינד זאלן זיך קענען אנפילן די טאשן אויף די אמעריקאנער ענערגיע הונגעריגע מענטשן, וואס פאר אן אמת געזאגט היינט איז זייער מאכט שוין היבש געפאלן ווען מען טרעפט אויל אין אנדערע לענדער, ווי אויך הייבט מען אן צו נוצן מער עטאנאל. אבער רוסלאנד איז דער גרויסער בער וואס מאכט אן צרות איבעראל כדי ער זאל קענען מאכן געלד אויף זיינע גרויסע אויל רעזערווארן.
אפעק איז הויפטקווארטירט אין ווין.
אינהאַלט
אפעק מיטגלידער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אלעס צוזאמען זענען פארהאן צוועלף מיטגלידער לענדער
- סאודי אראביע
- איראק
- איראן
- קואווייט
- עקוואדאר
- ניגעריע
- אלזשיר
- אנגאלא
- קאטאר
- ווענעזועלע
- פאראייניגטע אראבישע עמיראטן
- ליביע
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
גרינדונג פון אפעק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ארגאניזאציע הויפטקווארטיר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זייער איינפלוס אויפן מארקעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
70ער יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די 70ער יארן ווען די אראבישע וועלט האט פראקלאמירט דעם אויל-עמבארגא אלס ענטפער צו די יום כיפור מלחמה וואס זיי האבן געהאלטן אז אמעריקע העלפט בלינדערייט ארויס די ציונים, האבן זיי דאן כמעט פאראלאזירט די וועלט
80ער יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
90ער יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יארע 2000[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 2010[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 2010 איז געווארן די מאכט פון אפעק ווייניגער און ווייניגער נאכדעם וואס עס האט אין 2008 געגרייכט א פעסל אויל צו ארום $147.46 אויפן ניו יארק מערקענטילע בערזע איז דאס געווען א גרויסער ווענדפונקט וואס האט אויפגעוועקט די וועלט וואס זינט דאן ווערט די טעכנאלאגיע פילפאכיג מער פארגעשריטן פון די יארן בעפאר און דורכאויס די לעצטע צען יאר פון 00' ביז 10' איז געפאלן מיט א האלבער גאלאן וויפיל א מענטש באנוצט זיך אין א טאג מיט גאזאלין צו דירעקט צו אומדירעקט, וואס עס וועט זיך אויסקאכן אין די קומענדיגע יארן ווארט אונז איבער צו זען, אבער מיט די אלע ענווייראמענטאליסטן און דעם דרוק וואס די אויטאמאביל אינדוסטריע האט צו ערצייגן מער ענערגיע שפארזאמע קארס, איז נישט אזוי אבסורד צו זאגן אז עס איז שוין גאנץ נאנט דער טאג וואס מען וועט שוין אינגאנצן נישט זיין אפהענגיק אין די אראבישע שייכן מיט די רוסישע דיקטאטורן און מען וועט שוין נישט דארפן אזויפיל אוועק צאלן פאר די ביסל ענערגיע וואס דער מענטש ברויך צו האבן.


text:
אויפקלערונג
אויפֿקלערונג מיינט אין טאָג-טעגלעכער שפּראַך דער פאַרלאַנג צו עלימינירן צעמישונג מיט אנשאפן פון נייַע וויסן צו ענטפֿערן שאלות. די תקופה פון אויפקלערונ איז געווען א קולטורעלע באוועגונג אין אייראפע אינעם 18טן יארהונדערט. די באוועגונג האט אנגעהויבן אין פראנקרייך דורך די פילאסאפן דעקארט און דעניס דידערא. די שיטה פון אויפקלערונג איז געווען אז יעדער איינער קען אלץ אויסטראכטן פאר זיך, דעריבער דארף ער נישט גלייבן וואס די רעגירונג זאגט אדער וואס רעליגיע לערנט אויס מענטשן. אין אנדערע לענדער זענען געווען אימאנועל קאנט אין דייטשלאנד, דייוויד היום און אדם סמיט אין סקאטלאנד, און טאמעס זשעפערסאן אין אמעריקע.
אלס רעזולטאט פון דער אויפקלערונג איז געקומען די פראנצויזישע רעוואלוציע אין 1789. אין אנדערע לענדער, למשל רוסלאנד, פרייסן און שוועדן האבן די מלכים אויסגעניצט די אויפקלערונג צו האלטן די מלוכה ביי זיך. די באגריפן פון קאפיטאליזם און סאציאליזם זענען ארויסגעקומען פון דער אויפקלערונג.
די נאכפאלג באוועגונג איז געווען ראמאנטיציזם אינעם 19טן יארהונדערט, דורך וויקטאר הוגא און טשארלס דארווין.


text:
אילינוי
אילינוי איז דער איין און צוואנציגסטער שטאַט פון די 50 שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן. ער איז א חלק פון צפון-מזרח, וואס ווערט אנגערופן איסט נארד, זיין הויפטשטאט איז ספרינגפילד.
איינע פון די באקאנטע גרויסע שטעט איז אין איהר מיטן נאמען שיקאגא, זי איז די דריטע גרעסטע שטאט ביי פאפולאציע.
דער סענאטאר פון אילינוי איז געווען דער פאפולערער באראק אבאמא וואס איז היינט דער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע.
מענטשן פון אילינוי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צווישן די באקאנטע אילינויזער זענען:
- אברהם לינקאלן, 16טער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
- יוליסעס גרענט, 18טער פון די פאראייניגטע שטאטן
- ראנאלד רייגען, 40סטער פון די פאראייניגטע שטאטן
- פרענק לויד רייט, ארכיטעקט
- וואלט דיזני


text:
ווען
ווען
-
-
-
- אויב האט איר געזוכט דעם ווארט "ווען" דאן דרוקט דא ווען (מינדלעך)
-
-
א ווען איז א גרעסער סארט אויטאמאביל פון א געווענליכן קאר
עס איז פארהאן צוויי הויפט סארטן
- א מיני ווען וואס באשטייט געווענליך פון 7-8 פאסאנזשירן
- א 12-15 פאסאנזשיר ווען וואס באשטייט געווענליך פון 12 ביז 15 פאסאנזשירן, וואס אויב זוכט מען גרעסער פון דעם געווענליך גייט דאס שוין אריין אי די קאטעגאריע פון א מיני באס וואס דאס איז א שטייגער אזוי ווי מיני ווען צו א ווען, איז פארהאן א מיני-באס צו א באס
אינהאַלט
באנוצער'ס דערפון[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא עטליכע סיבות, פארוואס א מענטש זאל אויסוועלן דאס איבער אנדערע סארט אויטאמיבלן
מענטשן מיט גרעסערע פאמיליעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס איז זייער א פשוטער חשבון אז א פאמיליע מיט מער פון 4-5 מיטגלידער "מוזן" פשוט אנקומען צו א טראנספארטאציע מיטל וואס זאל זיי קענען אנטהאלטן
בעלי מלאכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי אויך איז דא בוי מייסטער'ס וואס זיי זענען נישט גענוג גרויס צו נוצן א גרויסן טראק, און/אדער ארבייטן זיי בעיקר אין אזעלכע געגענטער וואס גרויסע טראקס טארן נישט אריינפארן דארטן דארפן זיי קענען אבער צוקומען מיט זייערע אונסטרומענטן און געהילץ א.ד.ג.
עס איז אביסל העכער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא מאנכע וואס שפירן נישט אזוי זיכער פארנדיג צו נידריג אויפן שאסיי, צוליב סיי וועלכע סיבה, א ביישפיל מען קען נישט קוקן גענוג ווייט פון פאראויס, בפרט און א שווערן וועטער.
ווי אויך עלעטער מענטשן, וואס פאר זיי איז דאס פארן נידריג צו דער ערד זייער א גרויסער אפקומעניש, צוליב דעם וואס די נאטור מאכט אז מען זאל שפירן שטערקער יעדן זעץ ווי נידעריגער מען איז.
פראכט פירונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי אויך איז דאס זייער פאסיג פאר מענטשן וואס טוען ארומפירן און/אדער אפטראגן צו מענטשן/פלעצער סיי וואספארא קלענערע פראכט, א שטייגער ווי די פאסט טוט יעדן טאג אויף א ריזיגן פארנעם
זיכערהייט סיבות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא מענטשן וואס האלטן אז עס איז זיכערער צו פארן און אביסל א גרעסערן אויטאמאביל, אפגעזעהן צו זיי זענען גערעכט, זענען זיי פארט א גרופע וואס באנוצן זיך און ריזיגע קוואנטומען מיט די סארט ווען/מיני-ווען'ס


text:
ביאכעמיע
ביאכעמיע (פון גריכיש: Bίoς, bios, "לעבן" און מצריש kēme, "ערד"[1]) איז די שטודיע פון די כעמישע אין לעבעדיגע ארגאניזמען. זי באהאנדלט די סטרוקטור און פונקציע פון צעלולארישע באשטאנדטיילן, ווי למשל פראטעינען, קארבאהידראטן, ליפידן, יאדעריקע זויערן, און אנדערע ביאמאלעקולן. כעמישע ביאלאגיע שטרעבט צו פארענטפערן אסאך פראגעס וואס קומען אויף פון ביאכעמיע ניצנדיג געצייג אנטוויקלט אין כעמישן סינטעז.
קארבאהידראטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פראטעינין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ליפידן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יאדעריגע זויערן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ זעט: כעמיע (עטימאלאגיע)


text:
משה מאנטיפיארי
משה (חיים) מאָנטיפֿיאָרי (ט' מרחשון ה'תקמ"ה - 28סטן יולי 1885, ט"ז אב ה'תרמ"ה) איז געווען אן עסקן אין לאנדאן, ענגלאנד און א מיטגליד אין דעם בריטישן פארלאמענט.
משה מאנטיפיארי איז געבוירן אין ליווארנע, איטאליע, אין יאר 1784 ה'תקמ"ה. זיינע עלטערן זענען געווען ליווארנער אפשטאמיגע וואס האבן דאן געוואוינט אין לאנדאן, און זענען פונקט געווען אויף א באזוך אין זייער היים שטאט ווען ער איז געבוירן.
משה האט אנגעהויבן זיין קאריערע אלס א יונגער געהילף אין שפייז און טיי געשעפטן אין לאנדאן. שפעטער איז ער געווארן איינער פון די צוועלף "אידישע מעקלער" אין דער בערזע פון דער שטאט לאנדאן. ער האט דאן אנגעהויבן געשעפטן מיט זײַן ברודער אברהם, און זײער פירמע 'מאנטיפיארי ברידער' האט זיך ערווארבן א שטארקע רעפוטאציע.
אין יאר ה'תקע"ב 1812 האט משה מאנטיפיארי חתונה געהאט מיט יהודית קאהן, א טאכטער פון לוי בארענט-קאהן. איר שוועסטער חנה האט חתונה געהאט מיט נתן מאיר ראטשילד, און די צווײ שוואגערס האבן צוזאמען געפֿירט געשעפטן.
משה און זיין ווייב יהודית האבן נישט זוכה געווען צו קינדער, ער איז נפטר געווארן תרמ"ה 1885 אלט, זייענדיג גאנצע 100 יאר, און ער ליגט אין ראמסגייט.


text:
אזיע
אַזיע איז דער גרעסטער און מערסט-באפעלקערטער קאָנטינענט פון דער ערד פלאנעט, און געפינט זיך אים דעם צפונדיקן און דעם מזרחדיקן האלבקוגל. אזיע באדעקט 8.6% פון דער ערד'ס אויבערפלאך שטח (אדער 29.9% פון דעם יבשה שטח) און, מיט בערך 4.427 ביליאן מענטשן, האט זי 60% פון דער וועלט'ס היינטיקער מענטשלעכער באפעלקערונג. אין דעם 20סטן יארהונדערט האט די באפעלקערונג פון אזיע געמערט פיר מאל.
די ימען ארום אזיע זענען דער מיטלענדישער ים, דער שווארצער ים, דער אינדישער אקעאן צו דרום, דער פאציפישער אקעאן צו מזרח און דער ארקטישער אקעאן צו צפון. אזיע איז צעשיידט פון אייראפע מיט די קאווקאז בערג און די אוראל-געבערג.
דער אזיע קאנטינענט איז דער גרעסטער פון אלע קאנטינענטן. אזיע באדעקט בערך 3/10 פון דער וועלט'ס יבשה, און האט מער איינוואוינער ווי אלע אנדערע קאנטינענטן מיט אומגעפער 3/5 פון דער וועלט'ס באפעלקערונג. אזיע באציט פון די פארפרוירענע ארקטישע ראיאנען אין צפון ביז די הייסע עקוואטארישע לענדער אין דרום, און אנטהאלט ריזיגע פוסטע מדבריות, ווי אויך די העכסטע בערג אין דער וועלט און פון די לענגסטע טייכן.
אזיע האט נישט קיין נאטירלעכע גרענעצן ווייל זי איז געאגראפיש פארבונדן מיט אייראפע, אבער קולטורעל איז פאראן א גרוייסער ווייט צווישן זיי. ס'איז ברייט אנגענומען צו רעכענען די גרענעצן פון אזיע מזרח פון די סועץ קאנאל, טייך אוראל און אוראל געבערג, דרום פון די קאווקאז בערג, קאספישן ים און שווארצן ים. צו צפון פון אזיע געפינט זיך דער ארקטישער אקעאן, צו מזרח דער פאציפישער אקעאן און צו דרום דער אינדישער אקעאן.
דער נאמען אזיע שטאמט פון אוראלטע צייטן.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די היסטאריע פון אזיע איז אין אמת'ן די באזונדערע היסטאריעס פון מזרח אזיע, דרום-מזרח אזיע, דרום אזיע און דעם מיטל מזרח. אין די בארטן פעריפעריעס האבן זיך אנטוויקלט די אוראלטע ציוויליזאציעס פון דער וועלט, יעדע איינע ארום א פרוכבארן טאל, צווישן זיי מעסאפאטאמיע און דער אינדוס טאל. ס'איז מעגלעך אז זיי האבן געטוישט צווישן זיך וויסנשאפט און טעכנאלאגיעס, ווי מאטעמאטיק און דעם ראד.
דער איסלאמישער כאליפאט האט איבערגענומען דעם מיטל מזרח און צענטראל-אזיע ביי דער איסלאמישער עקספאנסיע אינעם 7טן יארהונדערט. די מאנגאלישע אימפעריע האט איינגענומען א גרויסן טייל פון אזיע אין דעם 13טן יארהונדערט, א שטח פון כינע ביז אייראפע.
דער שווארצער טויט, פון די שווערסטע פאנדעמיעס אין דער מענטשלעכער היסטאריע, האט אנגעהויבן אייגענטלעך אין די פארטריקנטע פלוינען פון צענטראל-אזיע, פון וואנעט ער איז ווייטערגעגאנגן אדורך דער זיידן גאס.
די רוסישע אימפעריע האט זיך אנגעהויבן פארגרעסערן אין אזיע פונעם 17טן יארהונדערט, און ענדלעך האט זי געהערשט איבער גאנץ סיביר און דעם גרעסטן טייל פון צענטראל-אזיע ביים סוף פונעם 19טן יארהונדערט. די אטאמאנישע אימפעריע האט געהערשט איבער אנאטאליע, דעם מיטל מזרח, צפון אפריקע און די באלקאן לענדער פונעם 16טן יארהונדערט. אינעם 16טן יארהונדערט האט די איסלאמישע מוגהאל אימפעריע געהערשט איבער א גרויסן טייל פון אינדיע. אינעם 17טן יארהונדערט האבן די מאנטשו איינגענומען כינע און זיי האבן געגרינדעט די טשינג דינאסטיע.
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אזיע איז דער גרעסטער קאנטינענט אויף דער ערד. זי באדעקט 8.8% פון דער ערד'ס גאנצן אייבערפלאך—30% פון דער יבשה—און האט די גרעסטע בארטן-ליניע, לאנג 62,800 קילאמעטער. אזיע איז פלאצירט מזרח פונעם סועץ קאנאל און די אוראל בערג, און דרום פון די קאווקאז בערג און די קאספישער און שווארצער ימען. אזיע גרענעצט זיך צו מזרח מיטן פאציפישן אקעאן, צו צפון מיטן ארקטישן אקעאן און צו דרום מיטן אינדישן אקעאן. אזיע איז צעטיילט אין 48 לענדער, צוויי דערפון (רוסלאנד און טערקיי) זענען טייל אין אייראפע.
אזיע האט פארשידנדיקע קלימאטן און געאגראפיע. אין סיביר האט מען ארקטישן קלימאט, אבער דרום אינדיע און דרום-מזרח אזיע האבן א טראפישן קלימאט.
דער לענגסטע טייך אין אזיע איז דער יאנגצע טייך אין כינע. די הימאלייע צווישן נעפאל און כינע איז די העכסטע בארג קייט אין דער וועלט.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אזיע האט דעם צווייטן גרעסטן ווערד-פראדוקט פון די קאנטינענטן, נאך אייראפע, אבער דעם גרעסטן ווען געמאסטן לויטן גלייכן קויפקראפט. אין 2011 זענען געווען די גרעסטע נאציאנאלע עקאנאמיעס אין אזיע די פון כינע, יאפאן, אינדיע, דרום קארעע און אינדאנעזיע. אין די שפעטערדיקע 1990ער און פריערדיקע 2000ער יארן, זענען די עקאנאמיעס פון כינע[1] און אינדיע, געוואקסן געשווינט, ביידע מיט א דורכשניטלעכער יערליכער געוואוקס ראטע פון מער ווי 8%. אנדערע לענדער אין אזיע וואס וואקסן גיך זענען ישראל, מאלייזיע,אינדאנעזיע, [באנגלאדעש]], די פיליפינען, פאקיסטאן, וויעטנאם, מאנגאליי, אוזבעקיסטאן און ציפערן, און מינעראל רייכע לענדער ווי קאזאכסטאן, טורקמעניסטאן, איראן, ברוניי, פאראייניגטע אראבישע עמיראטן, קאטאר, קואווייט, סאודי אראביע, באכריין, און אמאן.
אנגוס מאדיסאן שרייבט אז די טויזנט יאר פאר יאר 0 האט אינדיע געהאט די גרעסטע עקאנאמיע אין דער וועלט. כינע האט געהאט די גרעסטע און מערסט פארגעשריטענע עקאנאמיע אין דער וועלט דורך א גרויסן טייל פון איר היסטאריע, ביז די בריטישע אימפעריע (אחוץ אינדיע) האט זי איבערגעיאגט אינמיטן דעם 19טן יארהונדערט. עטלעכע יארצענדלינגען אין דעם 20סטן יארהונדערט האט יאפאן געהאט די גרעסטע עקאנאמיע אין אזיע, און די צווייטע גרעסטע פון אלע לענדער אין דער וועלט, אריבערשטייגנדיג דייטשלאנד אין 1968 און דעם סאוועטן פארבאנד אין 1986. דאס האט געצויגן ביז 2010, ווען כינע האט איבערגעיאגט יאפאן צו ווערן דער וועלט'ס צווייטע גרעסטע עקאנאמיע.
דרום קארעע, טייוואן, האנג קאנג און סינגאפור האבן אלע די סטאטוס היינט פון אנטוויקלטע לענדער. דער שטערקסט אנטוויקלט האנדל-בלאק אין אזיע איז דער פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער.
אזיע איז אבער דער גרעסטער קאנטינענט אין דער וועלט, און איז רייך אין נאטירלעכע רעסורסן, ווי נאפט, וועלדער, פיש, וואסער, רייז, קופער און זילבער. טראדיציאנעל איז פאבריקאציע איז אזיע געווען דאס שטערקסטע אין מזרח און דרום-מזרח אזיע, ספעציעל אין כינע, טייוואן, דרום קארעע, יאפאן, אינדיע, די פילפינען און סינגאפור.
אין 2010 האט אזיע געהאט 3.3 מיליאנערן (ד"ה מענטשן וואס פארמאגן מער ווי US$1 מיליאן אחוץ די הייזער וואו זיי וואוינען), קעגן צפון אמעריקע מיט 3.4 מיליאן.
דעמאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 2012 איז די באפעלקערונג פון אזיע געווען 4.175 ביליאן.
נעפאל, א לאנד אין דרום איזע, האט זיך באוועגט דאס גיכסטע זייט 1970, בעיקר אין געזונט און בילדונג. היינט איז די לעבנס-ערווארטונג 25 יאר מער ווי אין די 1970ער יארן. מער ווי 80 פראצענט פון קינדער לערנען אין אן עלעמענטאר-שולע היינט, קעגן 20 פראצענט פאר פערציג יאר.
שפראכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין אזיע זענען פאראן עטלעכע שפראכן פאמיליעס. רוב לענדער אין אזיע האבן מער ווי איין שפראך וואס איז א מוטערשפראך. אין אינדאנעזיע רעדט מען מער ווי 600 שפראכן, אין אינדיע מער ווי 800, און אין די פיליפינען מער ווי 100. די פארשידענע פראווינצן פון כינע האבן אסאך שפראכן און דיאלעקטן.
רעליגיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די רעליגיעס הינדואיזם, בודהיזם, דזשייניזם און סיקהיזם שטאמען אלע פון אינדיע אין דרום אזיע. אין מזרח אזיע, איבערהויפט אין כינע און יאפאן, האבן אנגעהויבן די רעליגיעס קאנפוציאניזם, טאאיזם און זען בודהיזם. די גרעסטע רעליגיע אין אזיע איז איסלאם. אויך איז פאראן קריסטנטום אין דער מערהייט פון לענדער אין אזיע. יידישקייט טרעפט מען אין ישראל מיט זיבן מיליאן יידן, אויך אין א טייל אנדערע לענדער זענען דא יידן, למשל אין האנג קאנג.
די מעשה וועגן דעם מבול ווערט דערציילט אין דער תורה. אויך אין אנדערע מקורות ווערט די מעשה געברענגט. אין דער מעסאפאטאמישער מיטאלאגיע ווערט דער מבול דערמאנט אינעם גילגאמעש עפאס. אויך אין אינדישער מיטאלאגיע און כינעזישער מיטאלאגיע ווערט דערמאנט דער מבול.
יידישקייט געפינט זיך מערסטנס אין ישראל, דאס היסטארישע היימלאנד פונעם יידישן פאלק. בערך העלפט פון די יידן היינט אין ישראל שטאמען פון לענדער אין אזיע און אפריקע (ספרדים) קעגן העלפט וואס קומען אייראפע און צפון אמעריקע (מערסטנס אשכנזים).
קריסטנטום איז גאנץ פארשפרייט ארום אזיע. אין די פיליפינען און מזרח טימאר איז קאטאליציזם די הערשנדיקע רעליגיע, אריינגעברענגט דורך די שפאניער און די פארטוגעזער.
דזשייניזם געפינט זיך מערסטנס אין אינדיע. סיקהיזם געפינט זיך אין אינדיע און אויך אין אינדישע געמיינדעס אין דרום-מזרח אזיע. טאאיזם געפינט זיך אין כינע, טייוואן, מאלייזיע און סינגאפור.
מאדערנע קאנפליקטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זייט דער צווייטער וועלט-מלחמה האבן פאסירט אין אזיע:
- די קארעאישע מלחמה
- די וויעטנאם קריג
- באנגלאדעש באפרייאונג מלחמה
- יום כיפור מלחמה
- איראנישע רעוואלוציע
- איראן-איראק מלחמה
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאבעל פריזן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער ערשטער נאבעל פריז געווינער פון אזיע איז געווען ראבינדראנאט טאגאר, א בענגאלישער דיכטער, דראמאטורג און פארפאסער פון סאנטיניקעטאן, היינט אין מערב בענגאל, אינדיע. ער איז באלוינט געווארן אין 1913 מיטן נאבעל פריז פאר ליטעראטור. אויך האט ער געשריבן די נאציאנאלער הימענס פון באנגלאדעש און אינדיע.
צווישן די אזיאטישע פארפארסער וואס זענען געווארן באלוינט מיטן נאבעל פריז זענען יאסונארי קאוואבאטא (יאפאן, 1968) און מא יאן (כינע, 2012).
אנדערע אזיאטישע נאבעל פריז געווינער זענען סובראהמאניאן טשאנדראסעקאר, אבדוס סאלאם, ישראל אוימאן, מנחם בעגין, אהרן טשעכאנאווער, אברם הערשקא, דניאל כהנעמאן, שמען פערעס, יצחק ראבין, עדה יאנאט און קים דיי-דזשונג.
ליסטע פון לענדער אין אזיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – ליסטע פון לענדער אין אזיע
- אוזבעקיסטאן
- אינדאנעזיע
- אינדיע
- איראן
- איראק
- אָמאַן
- אפגאניסטאן
- באנגלאדעש
- באכריין
- בהוטאַן
- ברוניי
- דרום קארעע
- וויעטנאם
- טייוואן
- טאדזשיקיסטאן
- טיילאנד
- טורקמעניסטאן
- יאפאן
- יארדאניע
- ישראל
- כינע
- לאאס
- לבנון
- מאלדיוון
- מאלייזיע
- מאנגאליי
- מיאנמאר
- נעפאל
- סאודי אראביע
- סינגאפור
- סיריע
- סרי לאנקא
- פאקיסטאן
- פאראייניגטע אראבישע עמיראטן
- פיליפינען
- צפון קארעע
- קאזאכסטאן
- קאטאר
- קאמבאדיע
- קואווייט
- קירגיזסטאן
- תימן
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Five Years of China's WTO Membership. EU and US Perspectives on China's Compliance with Transparency Commitments and the Transitional Review Mechanism, Legal Issues of Economic Integration, Kluwer Law International, Volume 33, Number 3, pp. 263-304, 2006. by Paolo Farah


text:
סאול בעלאו
סאול (שאול) בעללאו (1915-2005) איז געווען אן אידיש-אמעריקאנער שרייבער וואס האט זיך אויסגעצייכנט מיט זיין אויסטערליש טאלאנטפולע שפראך, און האט פארפאסט עטליכע ווערק וואס ווערן פארעכנט אלץ גאר מייסטערפול.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בעלאו איז געבוירן געווארן אין קוויבעק, קאנאדע צו אידיש-רוסישע עלטערן, און אין זיין יוגענד האט זיך זיין פאמילע געצויגן אויף שיקאגא, אילינאוי.
זיין מאמע האט געהאפט אויף אים אז ער וועט זיין א תלמיד חכם, א תלמוד לערער, אבער ער האט אלץ געצויגן צו שרייבן. אין אוניווערסיטעט האט ער אבער שטודירט אנטראפאלאגיע, און מאנכע זאגן אז עס האט זיך אנדערקענט זיין אנטראפאלגישע אינטערעסן אין פיל פון זיינע ווערק.
זיין קאריערע האט ער אנגעהויבן דורך שרייבן בוך רעצענזיעס פאר צען דאללער א שטיק. ער איז געווען באקאנט אלץ א זעלטענער ליבהאבער פון יידיש און האט אליין גערעדט יידיש בא'טעם'ט און זאפטיג.
שפעטער האט ער געדינט אלץ לערער אויף ענגליש ליטעראטור אין דער אוניווערסיטעט אוו שיקאגא, ניו יארק אוניווערסיטעט, פרינצטאן, בארד קאלעדז, און באסטאן אוניווערסיטעט.
אין זיינע לעצטע יארן האט ער געוואויט אין ברוקליין, מאסאטשוסיטס, ווי ער איז געשטארבן אפריל 5, 2005 אין עלטער פון 89.
זיין קאריערע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז אפטמאל געווען אנגערופן אלץ דער מייסטער פון ענגליש שרייבן נאך וועמען אלע אנדערע שרייבער ווערן פארמאסטן. דער מייסטערפולער אידיש-אמעריקאנער שרייבער פיליפ ראטה, א געוועזענער תלמיד זיינער, האט אים אנגערופן "דער רוקן-ביין פון אמעריקאנער ליטעראטור אין דעם צוואנציג'סטן יאר-הונדערט".
ער איז באלוינט געווארן מיט דעם פוליצער פרייז, דער נאבעל פרייז פאר ליטעראטור, און דריי מאל דער נעשענעל בוק אווארד.
זיינע ווערק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די מערסט באקאנטע ווערק זיינע זענען הערצוג, סיז דע דעי, און די אדווענטשורס אוו אוגי מארצ. אויסער דעם האט ער געשריבן צענדליגע בוכער, פיקציע און עסייען.
זיינע פיקטישע ווערק האבן באהאנדלט די טעמעס פון אידישע אימיגראנטן אין אמעריקע, געזעלשאפט קלאסן, און מאראליטעט. קריטיקירער זיינע האבן געהאלטן אז ער שרייבט אויף אן אלט-מאדישן אופן, א שטייגער ווי טשארלס דיקענס.


text:
שול פון בעזאנסאן
די שול פון בעזאַנסאן (פראַנצויזיש: Synagogue de Besançon) עס איז אַ ספרדישע שול אין דער שטאָט בעזאנסאן, פראנקרייך. זי איז געבויט געווארן צווישן 1869 און 1871 און האט אַ מיזרחדיקער ארכיטעקטישער סטיל. זי האט זיצן פאר 216 מענטשן.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שול איז געבויט געווארן אין 1869 צו פאַרבייַטן אַ קליינע בנין פֿאַר דער ייִדישער קהילה אין דער שטאָט, געשאצט צו מער ווי 600 מענטשן. בשעת דער צווייטער וועלט מלחמה האט מען דעפארטירט אסאך יידן פון בעזאנסאן, אָבער די שול איז ניט חרובֿ געוואן אָדער געשעדיקט. מען דאווענט נאך אין דער שול הייַנט.
ארכיטעקטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שול איז פון מורישן ארכיטעקטור. זי איז אנערקענט ווי א היסטארישער מאנומענט.


text:
רעזערוואואר
א רעזערוואואַר (פון פראַנצייזיש réservoir א "שפייכלער [1]) איז א קינסטלעכע אָזערע וואו מען היט וואַסער. מען מאַכט רעזערוואואַרן אין אַ טייך טאָל מיט בויען אַ דאַמבע אָדער מען קען אויסגראָבן די ערד, אָדער מען קען אים בויען מיט ציגל אָדער בעטאָן.
ניצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וואַסער פאַרזאָרג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אָפטמאָל ניצט מען אַ רעזערוואואר צו פאַרזאָרגן וואַסער וואָס מען דאַרף אויף טרינקוואַסער.
הידראָעלעקטריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אַ רעזערוואואר וואָס גענערירט הידראָעלעקטריע האָט וואַסער טורבינעס באַהאָפטן צום וואַסער מיט גראָבע רערן.
דער רעזערוואואר מיטן גרעסטן שטח איז די וואָלטע אָזערע אין גהאַנע, וואָס איז גרויס 8,482 קוואַדראַט ק"מ.[2]


text:
קרית גת
קריַת גת, איז א שטאט אין דרום דיסטריקט אין מדינת ישראל, די באָדן איז גרויס 17,102 דונאם. די שטאט איז געגרינדעט אין 1954, באקומען דעם סטאטוס פון א שטאט אין 1972, לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק פאר סעפטעמבער 2013, איז דא אין קריית גת 52,709 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.5 פראצענט. רוב זענען אידן.
דער בירגערמייסטער פון שטאט איז אבירם דהרי.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שטאט איז געבויט געווארן אלס אן איבערגאנגס לאגער (מעברה), וואס פון דעם איז שפעטער געווארן די שטאט. דער נאמען נעמט זיך אויפן נאמען פון דער שטאט "גת" פון די פלשתים, וואס ארכעאלאגן טענהן עס איז א טעות.
דער ערשטער רב פון דער שטאט, וואס האט געדינט אסאך יארן, איז געווען הגה"ק רבי שלום דערמער זיע"א, פריער רב פון טירגוי ניאמץ. ער האט לוחם געווין במסירות נפש אויף שמירת שבת.
טראנספארטאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נעבן שטאט געפונט זיך שאסיי 40, וואס פארט קיין באר שבע, רחובות און צום צענטער. שאסיי 35 קיין אשדוד, אשקלון, בית שמש. אויך כביש שש, פארט אריבער נעבן שטאט, און האט פארבינדונגס שאסייען מיט קרית גת.
ישראל באנען, האט א באן סטאנציע אין שטאט, וואס געפונט זיך אויף דער באר שבע-תל אביב רוטע.


text:
Civitanova Marche, איטאליע, האט עטלעכע גרויס נייטלייף און פאַרווייַלונג צו אויסדערוויילט פון. טריפּוואָלף העלפּס איר געפֿינען די בעסטער נייטלייף און פאַרווייַלונג אין Civitanova Marche. ונטער מיר ליסטעד די בעסטער פּאַרטיי נייטלייף, פריילעך נייטלייף, דאַנסינג און נייטקלאַבז, ביידע פֿאַר אונטער קסנומקס & קסנומקס און איבער.
דאס אַפּילינג סיסייד ריזאָרט אויך דאַבאַלז ווי אַ פאַרביק פישערייַ פּאָרט און צענטער פֿאַר די שוכוואַרג אינדוסטריע. די מערסט אַטראַקטיוו אויסשטרעקן פון פּראָמענאַדע און ברעג ליגט צו די דרום און האט אַטראַקטיוו פּלאַנטינג און אַ רויק לופט. די שטאָט זיך סענטערס אַרום ברייט פּיאַזאַ קסקס סעטטעמברע און Offers שעפע פון מאָדערן פֿענצטער-שאַפּינג און גרין עפנטלעך גאַרדענס. וועגן קסנומקס קמס ינלענדיש פון די שטאָט שטייט די מידייוואַל כילטאַפּ Borgo פון Civitanova Marche Alta, נאָך צומ טייל ענקלאָוזד דורך זייַן אַלט ווענט און געזונט ווערט אַ שפּאַציר - אַמאַנגסט די פייַן פאַרצייַטיק פּאַלאַסיז און קהילות איז אַ אַניוזשואַלי גוט מאָדערן איטאַליעניש קונסט זאַמלונג אין די בירגערלעך גאַלעריאַ D 'קונסט מאָדערן.
די מערסט אַטראַקטיוו אויסשטרעקן פון פּראָמענאַדע און ברעג ליגט צו די דרום און האט אַטראַקטיוו פּלאַנטינג און אַ רויק לופט. די שטאָט זיך סענטערס אַרום ברייט פּיאַזאַ קסקס סעטטעמברע און Offers שעפע פון מאָדערן פֿענצטער-שאַפּינג און גרין עפנטלעך גאַרדענס.
וועגן קסנומקס קמס ינלענדיש פון די שטאָט שטייט די מידייוואַל כילטאַפּ Borgo פון Civitanova Marche אַלטאַ, נאָך צומ טייל ענקלאָוזד דורך זייַן אַלט ווענט און געזונט ווערט אַ שפּאַציר - אַמאַנגסט די פייַן פאַרצייַטיק פּאַלאַסיז און קהילות איז אַ אַניוזשואַלי גוט מאָדערן איטאַליעניש קונסט זאַמלונג אין די בירגערלעך גאַלעריאַ D 'קונסט מאָדערן.
איינער פון די מאַרש ס ערליאַסט און רובֿ כיינעוודיק קהילות, סאַנטאַ מאַריאַ אַ פּיראָג אויף טשיענטי, ליגט קסנומקסקם ינלענדיש צוזאמען די סס קסנומקס. דאס בעאַוטיפוללי פּרעסערוועד ראָמאַנעסקווע קאַנסטראַקשאַן איז געווען געבויט אין די קסנומקסטה יאָרהונדערט. טאָפּל-דעקער אין פאָרעם, דער אויבערשטער שטאָק איז געבויט ין די קהילה אין די ווייַטער סוף פון די הויך סענטראַל שיף. די קסנומקסטה יאָרהונדערט פרעסקאָעס אין די אַפּסע אויבן דער אויבערשטער מזבח זענען אַלע די מער שטאַרק אין זייער סטרייקינג קאַנטראַסט מיט די רעשט פון די פּשוט ציגל ינלענדיש.
צו די צפֿון פון Civitanova Marche איז פּאָרטאָ Potenza פּיסענאַ - זייער פיל אַ ווערייישאַן אויף דער זעלביקער טעמע ווי פילע פון די דאָרעמדיק מאַרש ס קלענערער ריסאָרץ. א אָרט צו גיין פֿאַר אַ טאָג אויף אַ זאַמדיק ברעג אויב איר ניטאָ סטייינג ינלענדיש נירביי.
אַ ביסל קילאָמעטערס ינלענדיש, אָבער, איז איין איטאליע ס ביסל רוען קסנומקסטה יאָרהונדערט גאַרדענס מיט אַ שיין רויט-ציגל איידעלע ווילאַ (פֿאַרמאַכט צו ציבור) בייַ גאַרדאַן באָנאַקקאָרסי. ווערט באזוכן אויב איר ניטאָ אין דער געגנט.


text:
שלמה הילדעסהיימער האט געשריבן:
נגיד האט געשריבן:די זיגל אויף CNN "פעיק נויס" גייט נישט אזוי שנעל אראפגיין און טראמפ גייט עס אנהאלטן, זיי גייען חרטה האבן!
#מארק מיין ווארדס
#טעיק איט טו דע בענק
דאס איז אייביג געווען זיין פלאן. אפצושוואכן און אונטערמינעווען די פרייע פרעסע אין די פאראייניגטע שטאטן.
דאס איז געווען זיין טריק די לעצטע אכצן חדשים, און דאס איז זיין פלאן פאר די קומענדיגע פיר יאר.
דאס איז אקוראט וואס עס האט פאסירט מיט די פרעסע אין רוסלאנד ווען זיין בוזעם-פריינט און מענטאר, וולאדימיר פוטין, איז געקומען צום מאכט.
איינער האלט נאך מיט?...
איך האב געהאט א חבר וואס האט מיר געגעבן א זעץ און ווען איך האב אים צוריקגעגעבן האט ער זיך אויסגעליטשט און אריין געפאלן אין א סוער לאך. קומט שלמה, האלאו! דאס איז אייביג געווען דיין פלאן, דו ווילסט זען די חרד'ישע אידענטום אין סוער...
רבי לעבן. א זעץ פאר א זעץ. טראמפס זעץ איז גאר גוט געלונגען אזש עס וועט לאזן סי ען ען פארפלעקט? דאס איז זיין געווינס. סי ען ען מעג נעמען אין באטראכט אז אין א קריג איז דא צוויי זייטן. נישט אייביג געווינט דער וואס דו מיינסט גייט געווינען. און אז זיי האבן אנגעהויבן זענען זיי איינגעגאנגען צו לייגן זייער "פרייע פרעסע" אין סכנה פון א ערפאלגרייכע קעגן אטאקע.
דאס איז איינמאל איינס. די צווייטע מאל צוויי איז אזוי:
ער וויל אינטערמינעווען וואס? די "פרייע" פרעסע. פארמיש זיך נישט. מ'רעדט פון סי ען ען... קאמענטארן זענען גענצליך איבעריג און נישט אין פלאץ...
א פרעסע וואס שטייט קאנסטענטלי אויף איין זייט און איז גרייט צו טוהן אלעס פאר איר הצלחה איז פריי?
א פרעסע וואס איז פארנומען וואשן מוחות לטובת איין צד איז פריי?
א פרעסע וואס מאכט זיכער די נייעס זאל שטימען לויט זייער אגענדע איז פריי?
וואס מיינט פריי?
פורים פורים לנו...


text:
20סטן דעצעמבער
20 דעצעמבער איז דער 354סטער טאג (355סטער אין אן עיבור-יאר), אין דער 51סטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 11 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 69 - אספסינוס, א געוועזענער גענעראל אונטער נירון, איז אריין אין רוים צו ווערן קייסער.
- 1699 - דער צאר פיטער דער גרויסער טוישט דעם אנהייב פון יאר פון 1 סעפטעמבער אויף 1 יאנואר.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1946 - אורי געלער, א ישראלישער קונצען פערפארמער.
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1982 - ארטור רובינשטיין, יידישער פיאניסט (געבוירן אין לאדזש)


text:
יוליוס קייסער
גייוס יוליוס קייסער (לאטיין: [1]Gaius Iulius Caesar) (13טן יולי 102 לפנה"ס[2] - 15טן מערץ 44 לפנה"ס), איז געווען א מיליטערישער און פאליטישער פירער אין דער רוימישער רעפובליק, וואס האט פֿארברייטערט די גרענעצן פון דער רעפובליק און די גרייך פונעם רוימישן קולטור אין דער גאליע (היינטיקער פראנקרייך). קייסער האט געפועלט אז די רוימען האבן אים געשאפֿן דיקטאטאר פאר זיין גאנצן לעבן, און ער האט קאנצענטריט דעם פאליטשין קראפֿֿט אין זיינע הענט.
ווען מען האט אים דערהרגעט אום 15טן מערץ האט דאס געפֿירט צו א בירגער קריג וואס האט געענדיגט די רוימישע רעפובליק, און אנגעהויבן די רוימישע קייסערשאפט, ווען נאך דעם קריג האט זיין אדאפטירטן זון אויגוסטוס קייסער איבערגענומען די הערשאפט פון דער רוימישע אימפעריע.
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וויליאם שייקספיר האט געשריבן א דראמע וועגן דער געשיכטע פון יוליוס קייסער.


text:
שפּיל אָנליין שפּיל בקיעס גאַמעס, דעמאָלט באַן אַ בקיעס. וועט העלפֿן איר מעשיות מיט אַ ספּאָרט פאָרורטייל, די מיליטעריש און נאָר שפּאַס. פּרובירן צו באַקומען די שפּור אין סדר צו ויסמייַדן קראַשינג אין מניעות; סאַבמערדזש די מאַסע אויף די מאַשין; קריכן דעם העכסטן בוים. די גאָולקיפּער מוזן דעפטלי קאַטשינג די פּילקע, און די שאָפער & נדאַש; פּאַרק די מאַשין אין די פּאַרקינג פּלאַץ, צו דורכפירן געפערלעך סטאַנץ און ויסמייַדן יאָג. דעקסטעריטי פאָדערונג און הענט ווען פּלייינג טהימבלעס, און צו צעשטערן די באַללס אויף די פעלד, זיי מוזן זיין דעפטלי דרייען בונט שאָל. העלדן פון פּאַסירונג גאַמעס אויך האָבן צו זייַן פלינק אין סדר צו באַקומען אן אנדער דימענט.
גאַמעס בקיעס גאַמעס דורך קאַטעגאָריע:
איך ווילן צו זיין ניט נאָר קלוג, אָבער אויך קלוג. ווען די מידות זענען קאַמביינד אין אַ מענטש, ער Feels זיכער, ווי קענען פּאַסירן אין קיין פאַל. און טאָן ניט סקוואַנדער די סקילז צו העלפן אונדזער כעדינג ווו אַלעמען קענען פרעעלי אין די בקיעס גאַמעס צו שפּילן אָן ריסטריקשאַנז.
& נבספּ;
די אַגיליטי קענען זיין אויסגעדריקט אין די פיייקייַט צו סיימאַלטייניאַסלי דזשאַגאַל זעקס Flaming טאָרטשיז, דזשאַמפּינג איבער מניעות, אָדער קיסינג אויף דער גאַס אַזוי אַז עס איז ניט באמערקט דורך אנדערע. די הויפּט זאַך איז צו שטעלן זיך צושטאַנד און אַקיעראַטלי דורכפירן עס, קיין ענין ווי שווער עס זאל ויסקומען.
בקיעס גאַמעס פּאָטער וואַרפן קעסיידער עפּעס נייַ, אָבער ענלעך טרענדס זענען מסתּמא צו סאַבדזשעקס ווי צו די אינסטרוקציעס פון די Gameplay. פּלאַטפאָרמע קענען טרעפן נייַ אותיות, אָבער וועט נאָך פּלאַטפאָרמער, און איר וועט ווידער פאָר פֿאַר די פּלאַץ צו גיינ אַף פֿאַר אַרטיפאַקץ, צעשטערן שונאים, געפֿינען אַ וועג אויס, אָדער אן אנדערן וועג. צו דערלאַנגען די פּראָבע, איר דאַרפֿן פלינקייַט אין סדר נישט צו פאַלן אין דער תהום פון די באַרג נישט צו צעטל און בלייַבן אויף די ראָפּעס.
& נבספּ;
בליצן בקיעס גאַמעס אויך אַרייַננעמען אויסדרוק און אנדערע נייטיק מידות. לעמאָשל, אַקיעראַסי, גיכקייַט, אָבסערוואַציע און ינדזשאַנואַטי. אין אַ ספּאָרט אָן דעקסטעריטי קענען נישט טאָן, און אַפֿילו ענדעראַנס וועט ניט העלפן איר בלייַבנ לעבן די לאַנג לויפן, אויב איר טילט די מניעות וואָס דאַרפֿן צו שפּרינגען אָדער ניט קענען צו שלאָגן די ציל אין ביאַטהלאָן, און אין די באָקסינג רינג איר וועט זיין פּאַזישאַנד אין דער ערשטער קייַלעכיק, אויב נישט פאַרטראַכטן גרונט זייַן קראַשינג בלאָוז. יעדער טראַוולער מוזן זיין פלינק, צו קאָפּע מיט אומגעריכט שוועריקייטן צוזאמען דעם וועג. מוזן קענען צו מאַכן אַ לעבעדיק, פּיראַנכאַ-ינפעסטעד טייַך צו שווימען, מאַכן אַ פייַער, בויען צייַטווייַליק האָוסינג, צו קאַנגקער די באַרג, געפֿינען אַ וועג אויס אין דער הייל, שפּרינגען אַריבער די ריס, אַנטלויפן פון די נייטיווז און ווילד אַנימאַלס.
& נבספּ;
קאָרט טריקסטערז און שאַרפּס & נדאַש; זענען נאָך די דאָדגערס! זיי סקיללפוללי פאַרקרימען קאַרדס און באַהאַלטן די פּילקע, נארן סימפּלעטאָנס. פֿאַר זייער אַקשאַנז איז שווער צו נאָכפאָלגן, ווי זיי האָנע זייער סקילז פֿאַר אַ לאַנג צייַט.
& נבספּ;
מיר קענען אויך שפּילן אַ שפּיל פון בקיעס מיט די פאָלקס דעסטאַניישאַנז, ווי באַללס. מולטי-בונט ספערעס שלאַנג לויפן, Falling פון די שפּיץ און דערשייַנען אויס פון ינ ערגעצ ניט. אַז זיי זענען נישט אָנגעפילט אַלע די פֿעלדער, זיי מוזן ווערן חרובֿ דורך שיסערייַ אָדער סוואַפּט, קריייטינג יידעניקאַל גרופּעס. דעקסטעריטי איז required און בשעת דרייווינג, ספּעציעל אין ייַזיק טנאָים. אויפֿפּאַסן טראַקס און פּאַסאַזשיר קאַרס, טריינג צו פּאַסיק אין די ראָוטיישאַן גיכקייַט אָדער נעמען זייַן אָרט אין די פּאַרקינג פּלאַץ. אויך שפּאַס צו שפּילן אין די DRIFT ווו די מאַשין טרעטאַנז צו באַקומען אַוועק די וועג מיט אַ שאַרף קער.
שפּיל בקיעס גאַמעס אָנליין פֿאַר פּאָטער אינטערעסירט אין קיין עלטער. ווער וואָלט ניט וועלן צו פּרובירן דיין רעפלעקסעס און פֿאַרבעסערן עס מיט די הילף פון ווירטואַל פאַרווייַלונג? איר קענען פיש, צו מאַכן כירורגיש אַפּעריישאַנז צו פאַרריכטן די מאַשין, קאַמף, אַרומפאָרן, ספּאָרט, טאַנצן.
סימיאַליישאַן רעאַליסטיש און בליצן פּראָדוקטן דיזיינד פֿאַר יונג און עלטער נגני. לעבן דאָראַ, טאָם און דזשערי, און קליין סוף רידינג כוד דאָ אַדזשוין אַלט Friends & נדאַש; יבער מאַריאָ און סאָניק די בלוי העדגעהאָג. די העלדן פון קאַרטאָאָנס און קאַמיקס, טעלעוויזיע סעריע און פֿילם שטערן זענען ינוואַלווד אין אַ פאַרשיידנקייַט פון מעשיות. זיי בויען און צעשטערן, דרייווינג אין גיכקייַט און קוק פֿאַר קלוז, וואַנדערן אין די מייז, גיינ אַף און אַנטלויפן זיך. און איר וועט זיין מיט זיי,
מיט אונדז, איר קיינמאָל באַקומען באָרד, ווייַל מיר וויסן אַ פּלאַץ וועגן אַ טאַקע יקסייטינג שפּיל.


text:
פאָרמענטעראַ אינזל טוט ניט האָבן אַ אַעראָפּאָרט און רילייז אויף יביזאַ ווי זייַן הויפּט לופט קשר צו אייראָפּע. אַזוי געטינג צו פאָרמענטעראַ וועט דאַרפן אַ פלי פון וועלכער טייל פון די וועלט איר זענט קומענדיק פון צו יביזאַ און דעמאָלט אַ טאַקסי פאָר צו דער הויפּט פּאָרט פון יביזאַ. פון דעמאָלט אויף איר קענען נעמען איינער פון די פילע Ferries צו דעם אינזל פון פאָרמענטעראַ. עס ס וועגן אַ קסנומקס מינוט שיפל פאָר ניצן די נייַ דזשעט באָאַט אָדער ניצן די נאָרמאַל פּראָם אַרום קסנומקס מינוט.
די הויפּטשטאָט פון פאָרמענטעראַ איז סאַנט Francesc קסאַוויער, אָבער דער רובֿ פרעקווענטעד שטאָט איז איך Pujols, וואָס איז אין פאַקט דער אינזל 'ס נאָר ריזאָרט. עס זענען איצט אַ ביסל באַרס און רעסטראַנץ אַפּירינג דאָ און דאָרט אויף פאָרמענטעראַ, אָבער די עס בלייבט לאַרגעלי אַנספּוילד דורך טוריזם. די ביטשיז לאָזן עפּעס אויף יביזאַ - כולל Playa d'ען באָססאַ און Salines - שטייענדיק; Playa de מיגדזשאָרן (ברעג דע מיגדזשאָרן) איז פינף קילאָמעטערס לאַנג (אין פאַרגלייַך מיט די דרייַ קילאָמעטערס בייַ Playa d'ען באָססאַ), בשעת קאַלאַ סאַאָנאַ Offers פאַנטאַסטיש סנאָרקעללינג ין זייַן קאָווע.
לאַ סאַבינאַ, די פּאָרט פון פאָרמענטעראַ, איז אַ געגנט פון גרויס היסטארישע וויכטיקייט צו די מעדיטערראַנעאַן און עס נאָך פּאָססעססעס די זייער יינציק כאַראַקטער פון אַ היגע פישערייַ פּאָרט ווי ווויל ווי ווייל אַ אַטראַקטיוו מאַרינאַ.
נעסטלינג אַרום דער מאַרינאַ עס זענען בעקאַבאָלעדיק קאַפéס, באַרס, רעסטראַנץ, און מאַרק סטאָלז סעלינג לאָוקאַלי האַנט crafted אַרטעפאַקץ ווי ווויל ווי אנדערע באַדינונגען אַזאַ ווי שיפל, וועלאָסיפּעד און מאַשין פּראָקאַט אָפפיסעס, היגע טאַקסיס און קליין שאַפּס.
די פּראַפּערטיז אין לאַ סאַבינאַ זענען יידילי ליגן פֿאַר שיפל קרוז וואס באַזוכן די מאַרינאַ און ווילן אַ באַקוועם יום טוּב היים פון וואָס צו געניסן די אינזל ווי געזונט ווי לאַנדלובבערס וואס זענען קוקן פֿאַר אַ באַזע וואָס Offers גוט צוטריט צו די מנוחה פון דעם אינזל און יללעטעס ברעג אין באַזונדער. די ביטשיז פון יללעטעס און ללעוואַנט זענען לייכט ריטשט פון לאַ סאַבינאַ צוזאמען די דיסוסעד באַן ליניע וואָס איז געניצט צו ברענגען די זאַלץ פֿון Salinas צו די פּאָרט פֿאַר אַרויספירן. דאס איז איצט אַ ציקל און פֿיס דרך וואָס נעמט איר צוזאמען דעם ברעג צו די ברעג וואָס דעמאָלט יקסטענדז צו די שפּיץ פון די פּענינסולאַ ריטשינג צו די אינזל פון עספּאַלמאַדאָר.
אויף אָנקומען בייַ די פּאָרט פון לאַ סאַווינאַ, וואָס איז אין די צפֿון פון פאָרמענטעראַ, עס זענען שעפע פון ערטער פון וואָס צו דינגען קאַרס, מאָטאָרביקעס און בייסיקאַלז. עטלעכע סאָרט פון אַריבערפירן איז באשטימט required אויף פאָרמענטעראַ, זינט די אינזל איז לאַנג און דין, און שטעטלעך זענען ווייניק און ווייַט צווישן. סייקלינג אויף פאָרמענטעראַ דאַרפֿן ניט זיין אויך גרוילינג, ווי די אינזל איז בייסיקלי פלאַך, און עס איז אויך אַ געזונט פּלאַננעד 'גרין רוט' פון וועלאָסיפּעד טריילז. די טוריסט אָפיס בייַ לאַ סאַווינאַ האט מאַפּס און אנדערע אינזל אינפֿאָרמאַציע. עס איז אַ ויטאָבוס נעץ וואָס קרייזן די הויפּט שטעט און וויללאַגעס אויף אַ פאַירלי רעגולער יקער.
פאָרמענטעראַ האט נאָך צו ווערן אַזאַ אַ האָטעל האָצפּאָט ווי זייַן ארומיקע אינזל, און איז נאָך לאַרגעלי פאַוואָרעד דורך כיפּיז יסקייפּינג די קאָממערסיאַליסם פון יביזאַ ווי דורך האָלידייַמאַקערס. אַ יום טוּב אויף פאָרמענטעראַ וואָלט זיכער זייַן קווייאַטער און מער רילאַקסינג ווי איין אויף יביזאַ; איינער פון די הויפּט פּאַסטיימז איז בירדוואַטטשינג אין די זאַלץ לאַקעס פון עסטאַני פּודענט און עסטאַני דעס פּעיקס.


text:
מייקל בלומבערג
מייקל בלומבערג (געבוירן 14טן פעברואר 1942) איז אן אמעריקאנער ביזנעסמאן, פלינטאראפ און דער ב"ב פון בלומבערג נייעס. ער איז געווען דער 108ער בירגערמייסטער פון ניו יארק סיטי, פון 2002 ביז 2013.
זיין לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בלומבערג האט גראדואירט אין 1964 אלס אן אינזעשניר אין דזשאנס האפקינס אוניווערסיטעט. ער האט שפעטער באקומען א ביזנעס דיפלאם אין הארווארד. און נאכ'ן גראדואירן האט ער אנגענומען א דזשאב ביי סאלמאן בראדערס אלס א קלוירק, פאר $9000 א יאר, ער האט זיך ארויפגארבייט און געווארן א שותף אין די פירמע.
נאכ'ן באזייטיגט ווערן אין 1981 האט בלומבערג גענוצט זיין 10 מיליאן דאלאר פארגיטיגונג צו שאפן די בלומבערג פירמע, וואס האט זיך ציוואקסען אלעס א ריזיגער מעדיע אימפעריע.
בלומבערג איז פון דער וועלט'ס רייכסטע מענטשן, ער איז דער 34סטער אין דער פארבס מאגאזין 400 ליסטע פון רייכע אמעריקאנער, און 142טער פון די רייכסטע מענטשן אין דער וועלט.
זיין פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ארגינאל איז בלומבערג געוואן א דעמאקראט, ווען ער האט איינגעזען אז אלס דעמאקראט וועט ער נישט קענען געווינען צו זיין בירגערמייסטער אין ניו יארק, האט ער איבערנאכט זיך געטוישט און געווארן א רעפובליקאנער, דער ארויסגייענדיגער דעמאלטדיגער מעיאר זשוליאני האט איהם געשטיצט, און ער איז ערוויילט געווארן אלס מאיער.
אין די ערשטע צייטן איז ער נישט געווען אזוי פאפולער, א לאנגע צייט זענען זיינע פאול נובמער געווען נידריג, אבער אלס א געניטער ביזנעסמאן האט ער ארויפגעארבעט די שטאט, היינט צו טאג שטייט די שטאט פינאציעל גוט, און דאס מאכט אים פאפולער איבעראל. כאטש זיינע קאמוניקאציע טאלאנטען זענען נישט זייער גוט.
ער האט אסאך מאל געהאט דורכפעלער, אסאך מאל האט ער געוואלט איינפירן זאכן אין דער שטאט, וואס האט זיך אים נישט איינגעגעבן, אבער מיט עקשנות גייט ער ווייטער אן.
איינע פון די זאכן וואס ער וועט געדענקט ווערן איז אז ער האט באוויזן צו מאכן די בילדונג דעפארטמענט זעלבשטענדיג נישט צו זיין אונטער געווארפן אונטער פארשידענע אינטרעסן גרופעס, אויך וויבאלד ער האט פינאצירט זיין קאמפיין צו ווערן בירגערמייסטער, דארף ער נישט אנקומען צו רעפובליקאנער אדער דעמאקראטישער פארטיי, דעריבער טוט ער זאכן ווי אזוי אים געפעלט.
עס דארף צוגעשריבן ווערן צו איהם דאס וואס ער האט פארשארפט דעם קאמפיין פון געבן טיקעט, זייט ער איז אריין אין אפיס טיילט די ניו יארקער פאליס פארקינג און וויעלעשאנס טיקעט אסאך מער ווי פאר דעם, דאס ברענגט אריין גאר אסאך געלד פאר די שטאט, אבער עס רעגט אויף אסאך איינוואנער און באזוכער פון די שטאט.
אין די לעצטע צייטן האט ער זיך צוריק ארויסגעצויגן פון די רעפבוליקאנער פארטיי און געווארן זעלבשטענדיגע אינדיפענדענט, מאנכע זאגט אז ער גייט זיך דערקלערן אלס פרעזידענט קאנדידאט.
גאָר אַ רייכער ביליאנער, וועלכער האט געשפענדעט א סך געלט פון זיין אייגן פארמעגן צו ווערן דערוויילט אלס מעיאר פון ניו יארק סיטי. סאיז אים געלונגען, פאר דעם פרייז פון עטליכע הונדערט דאלער א שטימע...
א פרייער איד וואס קען רעדן א ביסעלע אידיש.
ער איז רייך געווארן אויפשטעלנדיג א נייעס אגענטור וואס דינט פינאנציעלע נייעס, און איז מיט דער צייט פארוואנדלט געווארן אין א קוואלן פון ידיעות פאר רייכע לייט, זיי צוהעלפן מיט אפדעיטס פון די מארקעט. היינט איז דער דאזיגער אגענטור א מעכטיגע מעדיע אימפעריע.
ער איז גע'גט, און האט איין טאָכטער.


text:
סערגיי אייזנשטיין
סערגיי מיכאילוביטש אייזנשטיין (רוסיש: Cepreй MиxaйлoBич ЭйзeHшTeйH; 23סטן יאנואר 1898 - 11טן פעברואר 1948) איז געווען א סאוועטישער רעזשיסאר, באקאנט בעיקר פון זיינע פילמען "פאנצערשיף פאטעמקין" און "אקטאבער", אלע ביידע באזירט אויף אמתע מעשיות. די פילמען האבן געהאט א גרויסע השפעה אויף שפעטערע רעזשיסערן.
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אייזנשטיין איז געבוירן געווארן אין ריגע צו א יידיש-דייטשישן פאטער וואס האט זיך געשמדט און איז געווען דער שטאט ארכיטעקט, און צו א מוטער פון א רוסישן אפשטאם אין א משפחה פון הענדלער. ביי זיינע 14 יאר האבן זיך זיינע עלטערן געגט, און סרגיי איז געבליבן מיט זיין פאטער. פון 1915- 1918 האט ער שטודירט אין דעם אנשטאלט פאר ציווילער אינזשעניריע אין פעטראגראד.