text:
דורך טיטאניק » פרייטאג פעברואר 21, 2014 7:54 am
א בחור דארף קענען ארום האצקענען אביסעלע, שמח בחור, אבער אינטער א אויפזיכט, זאל ער בלייבען דא אין ניו יארק, זאל דער טאטע אליין גיין מיט אים אויף וועיקעישאנס אד"ג, אדער שיקען ארום האצקענען ווען דער טאטע "ווייסט" אבער ער "פרעגט נישט" ווי דער בחור גייט, דאס מיינט "פרידאם" פארן בחור אבער פארט מיט א השגחה,
ארץ ישראל איז היינט א מקום ליידער ווי זנות און די אלע ענינים זענען אסאך אסאך אסאך ערגער ווי אין אמעריקא, א בחינה פון הותר הרצועה וואס מען זעט נישט אין אמעריקא און אויך אין נאך נארמאלע לענדער, עס קאסט ווייניגער ווי איבעראל, און בחורים נוצען דאס אויס, וכל באיה לא ישובון, עס איז נישט אזוי שווער אפילו פאר א נארמאלער בחור "וואס וויל נאר מאכן א לעבן די צווייטע האלב טאג", איינמאל אריינצופאלען אין אזא מעשה און פון דארט אין ווייטער איז צרות, אפגערעדט וואס די ענין איז אין ארץ אסאך הארבער עפ"י הלכה ווייל זיי זענען אידישע קינדער, עס קען זיין א אשת איש לכל הדיעות אדער א נדה.
בחורים פארקויפען אז זיי פארן אויף מקומות הקדושים, אבער די פאקט ווייזט אז בחורים קענען נישט זאגען תהלים דאס גאנצע טאג, און עס איז א פאקט אז אמעריקאנע בחורים זענען ליידער זייער גוטע קליענטן פאר די סארט, און מען רעדט נישט פון 20 בחורים, מען רעדט פון מאסען!
מען וועט מיר באלד זאגן אז איך רעד שוין ווי נחום חזערבערג, אבער היות ווי איך בין אליין געווען (שוין מיט אסאך יארן צוריק) א ישיבה בחור אין ארץ ישראל און עס איז מיר אויסגעקומען מער ווי איינמאל צו זען ווי היבש נארמאלע בחורים קומען אן צו פלעצער ווי זיי וואלטען קיינמאל נישט אנגעקומען אויב בלייבען זיי אין ניו יארק, בעיני ראיתי ובאזני שמעתי מכלי ראשון!
איך בין חוזר על דברי, אמת א בחור דארף און מוז מאכן א לעבן, אבער ווער זאגט אז מען קען נישט מאכן די לעבן ווען מען איז דאהי?
אמת "צדיקים ילכו בם וכו'" און עס איז טאקע דא א געוויסע חלק וואס טוען דאס נישט זיי לערנען יומם ולילה אבער די מערערע חלק טוען דאס יא, עס הייבט זיך טאקע אן נאר "מיט מקומות הקדושים" ווילאנג עס איז נאך אינטערסאנט, אבער נאך אפאר חדשים פארן און קלעטערן מערות ווערט עס נמאס און ציביסלעך ווערט מען "געוואר" פון אנדערע סארט פאן, און עס איז זייער שווער אז א בחור וואס האצקעט ארום דארט במשחבה תחילה צו האצקענען זאל נישט דורך פאלן,
מייין מירע קבוצה אלץ בחור זענען לאו דוקא געווען "עפישעלי שקצים", פארקערט, היבשע בני טובים, אבער א מענטש איז א מענטש, און אז מען ווייסט אז פאר קליינגעלט קען מען עס באקומען, מה יעשה הבן ולא יחטא?
טאטעס! זייט נישט אזוי נאאיוו! עס איז ערגער ווי איר מיינט!


c: text/html

text:
געלט אויטאמאט
א געלט אויטאמאט איז א מאשין וואס פארזארגט געוויסע באנק דינסטן, ווי ארויסנעמען געלט און קאנטראלירן וויפיל געלט איז געבליבן אין דער קאנטע, צו סיי וועלכע צייט, דורך א "דעביט קארטל", כאטש דער באנק איז פארמאכט. אויך קען מען ניצן א קרעדיט קארטל צו בארגן געלט.
טייל געלט אויטאמאטן לאזן אריינגעבן געלט אין דער קאנטע, באצאלן חשבונות און ענדערן דעם געהיימען קאד פון א באנק קארטע.
די אויטאמאטן זענען אפטמאל אין א וואנט וואו מען קען צוקומען פון דער גאס, אזוי איז ער ניצבאר א גאנצן טאג. אנדערע אויטאמטן געפינען זיך אין איינקויף צענטערס.
צו ניצן א געלט אויטאמאט דארף מען אריינשטעקן א דעביט קארטל אדער א קרעדיט קארטל, און אויך אריינקלאפן א פין נומער, א קאד פון פיר ציפערן.
דער ערפינדער פונעם ערשטן געלט אויטאמאט איז דזשאן שעפארד-באראָן, וועלכער האט געוואוינט אין ענגלאנד.
ער האט דערציילט אז עס איז בייגעפאלן איין נאכט ליגנדיג אין בעט. דורכאויס די קומענדיגע פּאָר טעג איז ער ארומגעגאנגען פון באנק צו באנק אין ענגלאנד, אבער קיינער האט נישט געוואלט אננעמען זיין בייפאל. יעדער האט געזאגט אז דאס וועט מאכן אז באנדיטן זאלן האבן א גרינגערן וועג זיי צו בארויבן.
ביז ער איז אנגעקומען צום "בארקליס" באנק, וועלכער האט אנגענומען זיין בייפאל און זיך תיכף גענומען צו דער ארבעט פון פאקטיש ערצייגן אזעלכע מאשינען.
נאך עטליכע וואכן איז זיי געלונגען צו ערצייגן אזא סארט מאשין אין וועלכן מען האט געדארפט אריינלייגן א פּין-נומער צו קענען ארויסנעמען די געלט דערפון.
דער מאשין איז באלד געווארן גאר שטארק סוקסעספול און פאפולער, און עס האט זיך צעשפרייט איבער די גאנצע וועלט. און היינט האלט עס ביי דעם אז כמעט יעדער וועלכער פארמאגט א באנק-קאנטע וולא זיך נישט געקענט באגיין אן דעם.
דער ערשטער מאשין איז נישט געווען צופיל ווייניגער פארגעשריטן ווי די היינטיגע.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
מאסקווע
מאָסקװע (רוסיש: MockBá )איז די הױפּטשטאָט און גרעסטע שטאט פֿון רוסלאַנד. 10 מיליאָן פּערזאָנען ווױנען אין מאָסקװע. די שטאט איז א וויכטיקער פאליטישער, עקאנאמישער, קולטורעלער, וויסנשאפטלעכער, פינאנציעלער, רעליגיעזער און טראנספארטאציע צענטער פון רוסלאנד. מאסקווע איז די ניינטע גרעסטע שטאט אין דער וועלט לויט באפעלקערונג.
מאסקווע ליגט אויפן מאסקווע טייך, און איז די מערסט באפעלקערטע אינלענדישע שטאָט אין דער וועלט. מאסקווע איז באקאנט פאר איר ארכיטעקטור. זי איז אויך די גרינסטע שטאט אין דער וועלט, און מער ווי פערציג פראצענט פון דער טעריטאריע פון דער שטאט איז באדעקט מיט גרין.
אין מאסקווע געפינט זיך דער קרעמלין, די אפיציעלע וואוינונג פון רוסלאנד'ס פרעזידענט.
וואוינען אין מאסקווע איז זייער טייער; וועגן דעם טון טייל מענטשן פארדינגען זייערע מאסקווער דירות און זיי וואוינען אין א דאטשע.
מאסקווע ווערט גערופן עטלעכע נעמען, למשל דער דריטער רוים (TpeTий PиM), דער ערשטער טראן (ПepBoпpecToлbHaя), און די העלד שטאָט (ropoд-repoй). א באוואוינער פון מאסקווע רופט מען "MockBич" (מאסקוויטש) פאר א זכר אדער "MockBичka" (מאסקוויטשקאַ) פאר א נקיבה, אויף יידיש א מאסקווער.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פריערדיקע היסטאריע (1147–1283)[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
גרויסהערצאגשפאט (1283–1547)[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צארישע תקופה (1547–1721)[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אימפעריע (1721–1917)[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סאוועטישע תקופה (1917–1991)[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לעצטיקע היסטאריע (1991 - היינט)[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען די פֿשש"ר איז אונטערגעגאנגען אין 1991 איז מאסקווע געווארן די הויפטשטאט פון דער רוסישער פֿעדעראַציע. זייט דעמאלסט איז ארויסגעקומען א מארק-עקאנאמיע אין מאסקווע, וואס פראדוצירט אן אויפרייס פון מערב-סטיל פארקויף, באדינונגען, ארכיטעקטור און לעבנסטילן.
די שטאט וואקסט ווייטער אין די 1990ער ביז 2000ער יארן, און איר באפעלקערונג וואקסט פון אונטער ניין מיליאן ביז מער ווי צען מיליאן. עס האט זיך געמאכט א גרויסער באדערפעניש פאר ענצעלע איין-פאמיליע הייזער אנשטאט דירות געפאקט קאפ אויף קאפ. אין 1995–1997 האט מען פארברייטערט דעם MKAD רינג שאסיי פון פיר ביז צען שפאלירן. אין דעצעמבער 2002 איז Bulvar Dmitriya Donskogo געווארן די ערשטע מאסקווע מעטרא-סטאנציע וואס האט געענפט ווייטער פון דעם MKAD. דער דריטער רינג שאסיי, אינצווישן דעם 19טן יארהונדערט גארטן רינג און דער סאוועטישער תקופה דרויסנדיגער רינג שאסיי האט מען געקאנטשעט אין 2004.
טראנספארט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מאסקווע האט פיר אינטערנאציאנאלע פליפארטן, ניין באן סוף-סטאנציעס און פיל טראמווייען. אין 1935 האט מען געעפנט דעם מעטרא, וואס האט 11 ליניעס און 203 באן סטאנציעס, און איז לאנג 203 ק"מ. דער טיפסטער פונקט פון דער מעטרא, ביי פארק-פאבעדי סטאנציע, איז 74 מעטער אונטער דער ערד. מער ווי 9 מיליאן מענטשן פארן טאג-טעגלעך אויף דער מאסקווער מעטרא, מער ווי דער לאנדאנער אונטערגרונט און דער ניו יארק סאבוויי צוזאמען.


text:
צוגאב
צוגאב אדער חיבור איז די מאטעמאטישע פעולה פון צוגעבן א צאל נומערן צו א רעאלער צאל כדי צו ערייכען אן איינפאכן סך הכל פון אלע נומערן צוזאמען. איר סימבאל איז: +. צום ביישפיל: און .
צוגאב איז קאמוטאטיוו, דאס הייסט, דער סדר פון די עלעמענטן איז נישט משפיע אויפן באטרעף. דעריבער: (אנדערש ווי אראפנעם און צעטיילן וואס דער סדר דארט איז יא משפיע אויפן באטרעף).
אויך איז צוגאב אסאציאטיוו, דאס הייסט, אויב מיר האבן דריי נומערן, קענען מיר איינזאמלען סיי וואסערע צוויי נומערן צוזאמען און צולייגן דעם דריטן נומער, און דער באטרעף וועט שטענדיק זיין די זעלבע: ד.ה. .
דער פשוטער וועג צו רעכנען צוגאב איז מיט א צוגאב טאבעלע. אויב מען וויל למשל צוגעבן 5 צו 8, זוכן מיר אין די טאבעלע וווּ דער פינף מיטן אכט באטרעפן זיך צוזאמען, און אין דעם קעסטל וועלן מיר טרעפן דעם באטרעף.


text:
MS Freedom of the Seas
די פרייהייט אין ים (Freedom of the Seas) איז היינט צו טאגס די גרעסטע דאטשע-שיף אויף דער וועלט וואס האט געבויעט "רויהאל קריביין" געזעלשאפט אונטער "סאמי אפער"ס אייגנטום. זי איז ארויס געפארן צום ערשטנס אין חודש מאי 2006 פון ניו יארק נאך מעקסיקא.
די שיף האט 15 שטאק, אוז זי איז געשעצט פון ארום 800 מיליאן דאלער. פון וועגן איר גרויסקייט קען זי נישט זיך דענענטערן צום ברעג ים וואס דארט איז די גרונט נידעריג, וואס דערפאר מוז מען צו איר צופארן מיט קליינע שיפלאך.
אין איר איז פלאצירט א גרויסער קאמערץ צענטער, פארשיידענע שענקען, באסיין, און נאך פארשידענע פארוויילן.


text:
ווער איז געוואען דער פראפעסאר, און וואס איז געווען זיין טייל אין קאמפף קעגן די ציונים אין יענע צייט
רבי ישראל יעקב דעהאן איז געבוירן געווארן אין יאר תרמ“א אין א קליין שטעטל נעבן אמסטרדאם אין האלאנד
זיין פאטער, רבי יצחק הלוי, איז געווען דער שוחט און חזן אין שטעטל, און אלע זיינע יארן האט ער זיך באמיהט צו געבן זיינע אכצן קינדער אן ערציאונג אין גייסט פון תורה
אבער ישראל יעקב, לערנענדיג אין דער שטאטישער גימנאזיע, איז מיטגעשלעפט געווארן מיט די חברים זיינע אין שטראם פון אסימילאציע
ער האט פארמאגט זעלטענע פעהיגקייטן, און זייענדיג בלויז אכט און צוואנציג יאר האט ער געקראגן דעם טיטל „דאקטאר“ פאר יוריסטיק (משפטים). און איז אין א קורצע צייט געווארן איינער פון די גלענצענדע יוריסטן אין האלאנד. אין דעם יונגן עלטער האט שוין געקענט גוט צוויי און צוואנציג שפראכן
זייענדיג שטארק אנגענומען ביי די הויכע געזעלשאפט אין אייראפע, האט ער געהאט א פרייע אריינגאנג אין פאלאצן פון קעניגן און מיניסטארן, און אין לויף פון די יארן איז ער געווארן א גאנצער „גוי„
טראץ דאם האט ער נישט איבערגעהאקט די פארבינדונגען מיט זיינע אידישע ברידער. ווען ער האט געהערט פון די גזירות וואס אידן האבן געהאט אויסצושטיין אין צארישן רוסלאנד צוליב די פארדאכטן אז זיי זענען קאמוניסטישע אקטיוויסטן, איז ער געפארן קיין רוסלאנד כדי צו העלפן זיי באפרייען פון די טורמעס אין סיביר. ער האט זיך מיטגענומען א המלצה בריוו פון די האלאנדישע קעניגן, און דורך זיינע אייגנשאפטן, מיט וועלכע ער האט אויסגענומען ביי די רוסישע הערשער האט ער פיל געקענט טאן צו גרינגער מאכן דעם נויט פון די אידן
דער באזוך אין רוסלאנד איז געווען פאר דעהאן א גורל‚דיגע געשעעניש וואס האט טראנספארמירט (איבער געדרייט) זיין לעבן. די גרויזאמע אנטיסעמיטיזם אין אט די לאנד האט אין אים ערוועקט דעם אידישן פונק. ער איז צוריק געקומען קיין האלאנד, און גענומען צוריק קערן צו אידישקייט. אין אנהויב האט ער געזוכט זיין ארט אין די ראמען פון „מזרחי“ אין האלאנד, אבער נישט געפונענדיג דארט זיין זעלס באגער, האט ער באשלאסן צו פארלאזן זיין געבורטלאנד און עולה זיין קיין ארץ ישראל, קיין ירושלים– דאס הארץ פון אידישן פאלק
אין לאנד איז דעהאן אנגעקומאן אין י“ד סיון תר“פ. דא איז אים צוגעשטעלט געווארן א פייערליכע קבלת פנים דורך די הסתדרות ה„מזרחי“ אין לאנד. ער האט זיך צוגעשלאסן אין די באוועגונג און איז געווארן איינער פון אירע אקטיוויסטן
–געווען איז דאס פונקט אין די תקופה וואס דער ישוב הישן האט געפירט זיינע קאמפפן אויף זיין לעבן
ווען דעהאן האט איינגעזען ווי שטארק דער חרדישער ישוב ווערט באשמוצט און דערנידעריגט דורך אלע שונאים זיינע, האט ער באשלאסן צו פארשן דעם פראבלעם פון דער נאנט און צו קענען לערנען דעם לעבנס שטייגער פון די ערליכע ירושליםאער אידן
און אזוי איז ער אנגעקומען צו רבי יוסף חיים‚ס הויז, און דארט איז ענטשטאנען דער דעצידירנדער ווענד פונקט אין זיין לעבן
דעהאן איז טיף בעאיינפלוסט געווארן פון רבי יוסף חיים‚ס גרוישקייט און קלוגשאפט. ער האט א לאנגע צייט געשמועסט מיט אים, און האט זיך איבערצייגט אז נאר דער אבסאלוטער אמת און די ריינע אמונה רעדט ארויס פון אט דעם אידישן גייסטיגן ריז
פון דעמאלט אן האט ער באזוכט ביי רבי יוסף חיים אין הויז כמעט טאג טעגליך, און האט אויך געשריבן אויף אים א ליד
„מער ווי פון יעדן אוצר, וויל ער פון די הייליגע תורה וויסן
פון פרימארגן ביז ביינאכט, נאר אין איר טוט ער פלייסן
אין זיין ארימקייט, פירט ער א גליקליך און פארזיכערט לעבן
גליקליכער פון די ביי וועמען דאס געניסן און לוסט איז דער גאנצער שטרעבן.“
ווען ער האט שפעטער אויך קענען געלערנט הגאון רבי יצחק ירוחם דיסקין, האט ער באשלאסן אין גאנצן אריבער גיין צום חרדישן לאגער. ער איז געווארן דער פאליטישער סאקרעטאר פון די „עדה החרדית“ און געפירט דעם אפטיילונג פאר אויסערליכע פארבינדונגען
ווען די ציונים האבן געזען ווי דעהאן האט זיי פארלאזט און זיך אנגעשלאסן צו די ערליכע אידן, האט דאס זיי זייער פארדראסן
זיי האבן פון שטענדיג אן געהאלטן, אז נאר זיי מעגן פירן פארהאנדלונגען מיט זזעלט פירער, וואס האבן דעמאלט געהאנדלט וועגן לעזן די פראבלעמען פון ארץ ישראל, און געהאלטן אז אין דערצייט וואס זיי באנוצן זייער איינפלוס אן אויפהער כדי צו באקומען אן אומבאגרענעצטע הערשאפט אויף אלע טיילן פון אידנטום – מיט געוואלד און קעגן זייער ווילן – דארף דער יהדות החרדית שטיל שווייגן, און ווארטן אויף דעם אורטייל וואס וועט ארויסגיין אלץ רעזולטאט פון די ציוניסטישע שריט ביי די רעגירונג. און דעריבער האבן זיי געזען אין דעם גיין צום „פריץ“ א מאנאפאל וואס געהער נאר צו זיי
און דערפאר האט דאס ארויף געבראכט זייער שרעקליכן צארן ווען דער יהדות החרדית האט ענדליך געפונען א פעהיגן מאן, וואס קען זיך אויס מיט אלע איינצעלהייטן פון די הויכע פאליטיק, וואס קען זיך שטעלן פאר קעניגן און דינען ווי א מויל פארן ערליכן אידנטום, וואס זאל אויסדריקן דירעקט, אן קיין פארמיטלער, די געדאנקען און מינונגען פון ישוב אין ארץ ישראל, א זאך וואס וועט איר געבן די מעגליכקייטן אראפ צו ווארפן פון זיך די אומגעבעטענע אפוטרופסות פון די פרייע ציונים
די ציונים האבן גענומען רודפ‚ן דעהאן און אים שטעלן שטרויכלונגען אין וועג. דעהאן ווידער, דווקא צוליב די רדיפות איז מער איבערצייגט געווארן אין די גערעכטיגקייט פון קאמפף פון יהדות החרדית
ער האט אנגעקניפט נאנטע פארבינדונגענ מיט מיטגלידער פון אנגלישן פארלעמענט און מיט וויצטיגע פארזענליכקייטנ אין קאלאניעס מיניסטעריום אין לאנדאן, וועלכע זענען געשטאנען אונטער די פאליסיס פון די מאנדאט רעגירונג
ווי געזאגט, שוין ווען דעהאן האט זיך באטייליגט צוזאמען מיט רבי יוסף חיים זאנענפעלד ביים באזוך ביי לארד נארטקליף האבן די ציונים באשלאסן אים אפצוראמען פון וועג, איצט נאכן באזוך ביי חוסיין, און האלטנדיג פאר‚ ן דורכפירן א באזוך אין לאנדאן לטובת דעם יהדות החרדית אין ארץ ישראל, האבן זיי באשלאסן דורכצופירן דעם פינסטערן פלאן
אין כ“ ח סיון תרפ“ ד, ווען רבי ישראל יעקב דעהאן האט פארענדיגט דאווענען אין שול פון „שערי צדק“ שפיטאל אין ירושלים, איז ער ארויס געגאנגען דורכן קליינעם טויער וואס אויף דער יפו ער גאס. ער האט געשפרייזט בלויז עטליכע שפאן, און דריי קוילן וואס זענען געשאסן געווארן אויף אים האבן געלעכערט זיין ריין הארץ
דער שפיטאל וועכטער, וואס איז ארויס געלאפן, האט געפונען דעהאן ליגן אויף דער ערד אין א קאלוזשע פון בלוט. זיין טלית קטן האט פארשפארט די לעכער וואס די קוילן האבן דורך געבויערט אין זיין הארץ
אלע האבן געוואוסט ווער דער מערדער איז געווען, אלע האבן געוואוסט ווער עס האט אים געשיקט (היינט שעמען זיך נישט די דעמאלטדיגע פירער צו ערקלערן עפנטליך אז זיי האבן דא אומגעבראכט א “ געפערליכן פיינד“) – אבער די פאליציי, וואס איז געווען אונטער געקויפט דורך די ציונים, האבן זיי נישט געפונען… אפיציעל האט טאקע די פאליציי פארשפראכן אין עפדנטליכע אויסרופן וואס זענען אויסגעקלעפט געווארן איבערן שטאט, א הויכן געלט לוין פאר ווער עס וועט ברענגען צום אנטדעקונג פון מערדער, אבער דער געלט לוין איז ווייזט אויס גענעבן געווארן פאר דעם מערדער אליין
די אידישע וועלט אומעטום איז אויפגעשוידערט געווארן פון דעם נידריגן מארד , און די אידן אין ירושלים אין שפיץ פון רב האבן נישט אויפגעהערט טרויערן אויף דעם גרויסן מאן ביזן היינטיגן טאג, לויט די ווערטער פון רבי יוסף חיים האט אין דעהאן גערוהט א הויכע נשמה
דער וועלט אידנטום האט איצט איינגעזען, אז די פארברעכערישע ציונים האבן ענדגילטיג באשלאסן צו פארנעמען די הערשאפט איבערן לאנד מיט געוואלד, און קיין זאך – אריינגערעכנט בלוט פארגיסונג פון אידישע ברידער – וועט זיי נישט אפהאלטן דערפון
אין נענער צייט האבן זיי אויך שווער פארוואונדעט רבי משה לייב בערנשטיין אין קאפ, און ווידער רבי ראובן שלמה יונגרייז איז געלונגען זיך ארויס צו דרייען פון די רוצחימ‚ס הענט אין די לעצטע מינוט. ווען די האבן אים באפאלן אין מיטן דאווענען אין די גרויסע שול פון די אונגארישע הייזער
דער קאמפף צווישן חרדישן אידנטום און די ציוניסטישע פארברעכער האט אנגענומען פון דעמאלט א נייעם פארעם


text:
ExactSpy-Hangouts Sms Free Spy Download
אויב איר ווילן צו שפּיאָן אויף האַנגאָוץ אַרטיקלען און דיין ציל איז אַן אַנדרויד אָדער יפאָנע, דעריבער נעמען אַ קוק אין וואָס איר קענען טאָן מיט ExactSpy-Hangouts Sms Free Spy Download:
View האַנגאָוץ טשאַץ צוזאמען מיט אָנזאָג מאל און דאַטעס
View פּראָפיל בילדער און נעמען פון אַלעמען וואס טשאַץ מיט זיי
View פאָטאָס, ווידעא קליפּס און הערן צו אַודיאָ אַרטיקלען
Use any internet connected device to access captured information uploaded automatically to your online ExactSpy dashboard
באַמערקונג: איר דאַרפֿן “וואָרצל” אַנדרויד טרייַבל צו שפּור האַנגאָוץ אַרטיקלען.
פארוואס איר דאַרפֿן צו ExactSpy-Hangouts Sms Free Spy Download .
איז וועריינג וועגן דיין קינד ס ונסופּערוויסעד געזעלשאַפטלעך מידיאַ אַקטיוויטעטן ראַבינג איר פון שלאָפן? זענט איר סטימינג ווילד איבער דיין עמפּלוייז טשאַטינג אַוועק אויף פירמע צייַט?
בוליינג אָדער סוד קאָמוניקאַציע מיט קאָמפּעטיטאָרס קען זיין גענומען אָרט ניט בלויז דורך טעלעפאָנירן אָדער טעקסט אָנזאָג, אָבער דורך האַנגאָוץ ווי געזונט. איר דאַרפֿן צו זיין גאָר אַווער פון וואָס ס געגאנגען אויף מיט אייערע אַנדערידזש קינדער און עמפּלוייז אין סדר צו פאַרמייַדן קיין ומנייטיק שאַטן קומען צו זיי אָדער צו דיין געשעפט. אַז ס דווקא וואָס איר זאָל ינוועסטירן אין ExactSpy אַז מאָניטאָרס אַלע האַנגאָוץ קאָרעספּאָנדענץ אויף אַ רירעוודיק מיטל.
צי איר כאָשעד דיין שוטעף איז ניצן האַנגאָוץ צו דיסקרעטעלי יבערגעבן מיט זייער סוד ליבהאָבער? ExactSpy לעץ איר שפּיאָן אויף זייער האַנגאָוץ אַרטיקלען און זען נעמען און בילדער פון אַלעמען זיי שמועסן מיט. איר קענען געשווינד און אַקיעראַטלי ויסטיילן אומשולדיק אַרטיקלען פון פּאָטענציעל טרעץ אַזוי איר וועט ניט זייַן די לעצטע צו וויסן וועגן אויב איר ניטאָ זייַענדיק לייד צו. און ניט ענלעך קאַמפּיטינג פּראָדוקטן, ExactSpy לעץ איר מיינונג סטיקערז און עמאָטיקאָנס, און אַלערץ איר ווען זיי טיילן קאָנטאַקטן אָדער אָרט דאַטן מיט אנדערן מענטש - פרטים אַז וועט העלפן איר באַקומען די ענטפֿערס איר ניטאָ קוקן פֿאַר.


text:
מיין בליק אויף דעם בית המדרש
די אחראים: אחראי, געלעגער, איך_הער
מיין בליק אויף דעם בית המדרש
ערשטנס וואלט איך זיך געטוישט ניק צי משמש נישט שמש וואס פילע מיינען אז איך מיין די זין, אבער איך בין א משמש אין א שול,
נעקסט איבער א קווה שטיבל שטייט שוין אסאך סא וועל איך דעס סקיפן,
איך וועל נעמען אפאר אנדערע זאכן פון די בית המדרש, וועל איך אנהייבן מיט איין ארטיקל אז די עולם וועט וועלן וועל איך שרייבן נאך,
זאכן וואס דער עולם לאזט איבער אין שול,
אזוי ווי א שול איז א פאבליק פלאץ אין ס'קימט אריין א גרויסער עולם ווערט אויך אריינגעברענגט זייער אסאך חפצים, טו''ת בייטלעך, שירעמס, פרישטיק וואס די אשת חיל האט מיט געגעבן, סטאם בעגס מיט וועש, ספרים, סעל פאן טשארטערס, זייף אין שנמפא.....
איז יעדע שול האט זייער סיסטעם פון פטר ווערן פון די חפצים... למשל ביי די מיקווה שטייט יעדע וואך זונטיק טיט מען אויס ליידיגן די בעגס, שטייטצעך אז יעדע וואך פארגעסן די זעלבע פאר מענטשן צי באהאלטן זיין בעג אין מאכן א גאנצע איבערקערעניש ווי זייער בעג איז אהון געקומען... כאילו ס'איז די ערשטע מאל.. אין שרייען אויף דער שמש!!!
יעצט מיט טו''ת איז אביסל מער קאמפליצירט מען קען דאך נישט ארויסווארפן קיין טו''ת סא נעמט מען עס צוזאמען פון אלע טישן פון אלע שטיבלעך אין מפאקט עס אויף איין פלאץ.... יא יא ווארט נאר ווארט ביז די חברה קומען אן שפעט שטייטצעך מיאגט אריין און שיל מ'זיכט עס דארט ווי מ'האט עס נעכטן איבער געלאזט אין ס'איז דאך נישט דארט הייבט זיך אן א גאנצע קעיס ווי ליגט מיין טו''ת און משרייט אויף דער שמש!!!
ב''ה מיט די שירעמס איז א ביסל גרינגער דעס זיכט מען נאר ווען עס רעגנט די נעקסטע מאל סא כאפט נישט די שמש אזוי סאך...
אין מיט די פרישטיק'ס פון די אשת חיל דיעס לאזט מען בכוונה אין שול... וואס דארף ער יאגורט אדער סלייס טשיז... ער קען דאך קויפן א דעניש אין גראסערי..
הכלל אז די גוי קלינט , די גבאי רופט אויס די עליות , אין מ'דארף נישט וועקן ביים פענסטער , טא צו וואס ברויך מען די שמש ??!!
- מה פתאום???
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4196
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2015 5:16 pm
- לאקאציע: פארמעסט ביורא
- פארבינד זיך:
וויאזוי צו זוכן אנליין
וויאזוי צו זוכן אייוועלט
~מומחה עצום
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 16466
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
שניי אין ביה''מ
איז אזוי די ביה''מ איז די מערסטע איבערגעקערט ווען סוניט, איז אזוי ווען ס'רעגנט איז די האללוועי נאס אין נעבן די טיר ליגט פיל מיט שירעמס אין די קויט רום איז פיל מיט מעילס און דער גאנצער אריינגאנג איז פיל מיט וואסער,
דאס איז אבער נישט קיין שום צוגלייך צי א שניי וואס דעמאלט איז ממש כאדאראם סליגט באקסעס אויסגעשפרייט אויף דער ערד יעדער האט א קויט + א מעיל..... סאיז נאס אז סגייט א רויך איך דער שוין נישט פון די גאלאטשן און באטצעס וואס מאכט אז עקסטערער חורבן און אז סאיז שבת מיינט אז נאך א גרעסערע חורבן ווייל יעדער קומט דאך קוים אהן צי מנחה דע לעצטע סעקונדע......
ווער רעד נאך ווען סאיז געווען א קדוש צופרי אין יעצט שמעקט פון קוגל טנא טמעיטע דיפ אויס געמישט....ספילט זיך ווי חרוסת... אז סגייט א רוך.....
ווען דו רופסט אויס היינט למשל אז, פיר אזייגער גייט מען זיך שטעלן דאווענען מנחה
ברויך מען אזוי צו זאגן:
מגייט זיך שטעלן דאווענען מנחה פיר אזייגער
ווייל רוב מענשטן הערן נישט אנפאנג און ביז וואס ווען ווי האבן זיי פארפאסט וועלכע צייט
הערסטו פלוצלינג שרייען וואס ווען האט ער געזאגט..
- וואוילע שעפעלע
- שר האלפיים
- תגובות: 2851
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
-
- שר העשר
- תגובות: 11
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2016 7:23 pm
שמש האט געשריבן:אזוי ווי סהאט געשנייט די שבת וועל איך זיך נעמען צו דעם..
איז אזוי די ביה''מ איז די מערסטע איבערגעקערט ווען סוניט, איז אזוי ווען ס'רעגנט איז די האללוועי נאס אין נעבן די טיר ליגט פיל מיט שירעמס אין די קויט רום איז פיל מיט מעילס און דער גאנצער אריינגאנג איז פיל מיט וואסער,
דאס איז אבער נישט קיין שום צוגלייך צי א שניי וואס דעמאלט איז ממש כאדאראם סליגט באקסעס אויסגעשפרייט אויף דער ערד יעדער האט א קויט + א מעיל..... סאיז נאס אז סגייט א רויך איך דער שוין נישט פון די גאלאטשן און באטצעס וואס מאכט אז עקסטערער חורבן און אז סאיז שבת מיינט אז נאך א גרעסערע חורבן ווייל יעדער קומט דאך קוים אהן צי מנחה דע לעצטע סעקונדע......
ווער רעד נאך ווען סאיז געווען א קדוש צופרי אין יעצט שמעקט פון קוגל טנא טמעיטע דיפ אויס געמישט....ספילט זיך ווי חרוסת... אז סגייט א רוך.....
כ'פארשטיי אז ס'מאכט נערוועז, דאס איז גוט ווען ס'מאכט מיר נערוועז, אבער, טא וואס דארף דאס ספעציעל נערוועז מאכן דעם שמש פארשטיי עך נישט
עצל פוילשטריק האט געשריבן:שמש האט געשריבן:אזוי ווי סהאט געשנייט די שבת וועל איך זיך נעמען צו דעם..
איז אזוי די ביה''מ איז די מערסטע איבערגעקערט ווען סוניט, איז אזוי ווען ס'רעגנט איז די האללוועי נאס אין נעבן די טיר ליגט פיל מיט שירעמס אין די קויט רום איז פיל מיט מעילס און דער גאנצער אריינגאנג איז פיל מיט וואסער,
דאס איז אבער נישט קיין שום צוגלייך צי א שניי וואס דעמאלט איז ממש כאדאראם סליגט באקסעס אויסגעשפרייט אויף דער ערד יעדער האט א קויט + א מעיל..... סאיז נאס אז סגייט א רויך איך דער שוין נישט פון די גאלאטשן און באטצעס וואס מאכט אז עקסטערער חורבן און אז סאיז שבת מיינט אז נאך א גרעסערע חורבן ווייל יעדער קומט דאך קוים אהן צי מנחה דע לעצטע סעקונדע......
ווער רעד נאך ווען סאיז געווען א קדוש צופרי אין יעצט שמעקט פון קוגל טנא טמעיטע דיפ אויס געמישט....ספילט זיך ווי חרוסת... אז סגייט א רוך.....
כ'פארשטיי אז ס'מאכט נערוועז, דאס איז גוט ווען ס'מאכט מיר נערוועז, אבער, טא וואס דארף דאס ספעציעל נערוועז מאכן דעם שמש פארשטיי עך נישט
וואס פארשטייסטו נישט? אלעס איז די שמש שולדיק..... איך מיין פארוואס דען דארף מען אים האבן??!!
-
- שר העשר
- תגובות: 11
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2016 7:23 pm
שמש האט געשריבן:עצל פוילשטריק האט געשריבן:שמש האט געשריבן:אזוי ווי סהאט געשנייט די שבת וועל איך זיך נעמען צו דעם..
איז אזוי די ביה''מ איז די מערסטע איבערגעקערט ווען סוניט, איז אזוי ווען ס'רעגנט איז די האללוועי נאס אין נעבן די טיר ליגט פיל מיט שירעמס אין די קויט רום איז פיל מיט מעילס און דער גאנצער אריינגאנג איז פיל מיט וואסער,
דאס איז אבער נישט קיין שום צוגלייך צי א שניי וואס דעמאלט איז ממש כאדאראם סליגט באקסעס אויסגעשפרייט אויף דער ערד יעדער האט א קויט + א מעיל..... סאיז נאס אז סגייט א רויך איך דער שוין נישט פון די גאלאטשן און באטצעס וואס מאכט אז עקסטערער חורבן און אז סאיז שבת מיינט אז נאך א גרעסערע חורבן ווייל יעדער קומט דאך קוים אהן צי מנחה דע לעצטע סעקונדע......
ווער רעד נאך ווען סאיז געווען א קדוש צופרי אין יעצט שמעקט פון קוגל טנא טמעיטע דיפ אויס געמישט....ספילט זיך ווי חרוסת... אז סגייט א רוך.....
כ'פארשטיי אז ס'מאכט נערוועז, דאס איז גוט ווען ס'מאכט מיר נערוועז, אבער, טא וואס דארף דאס ספעציעל נערוועז מאכן דעם שמש פארשטיי עך נישט
וואס פארשטייסטו נישט? אלעס איז די שמש שולדיק..... איך מיין פארוואס דען דארף מען אים האבן??!!
דאן זיי מוחל געב שוין אויף דיין שמשות פאסטן, איך וואלט לגמרי נישט געוואלט ליידן פון אזא שמש וואס האט אזא סארט געדאנקען גאנג, איי עם דזשאסט דזשאקינג
- טריסקער
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3996
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 28, 2016 7:00 pm
- לאקאציע: ביים טיש
טריסקער האט געשריבן:איך האב אויסגעפינען פארוואס מ'דארף טאקע דעם שמש!!!
עטס ווילסט הערן? ווארטס מיט שפאנונג...
וואס הייסט וואס?!? צו שרייבן ארטיקלן!!
יעצט קען מען שרייבן ווייטער.....
- שמעלקא זאפטיגער
- שר האלף
- תגובות: 1284
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 15, 2016 3:19 pm
- לאקאציע: אויפן וועג צו סוקסעס
חד גדיא חד גדיא, איין שמש האט די ביהמ"ד געקויפט פאר צוויי גילדן, און ער איז בעיקר דער "שווארצער שעפסל"...
וואס איך האב צו פארקויפן - וואס איך האב צו זאגן
פאר סיי וועלכע שרייב ארבעט, אידיש אדער לשה"ק, פאעזיע אדער סיי וואס, פארבינט אייך מיט אונז אויף zofti2016@gmail.com
מלוה מלכה
אויך איז דא א זמן גורל אויף $100 און די שמש שטוב פאר ווער עס קימט בעפאר 9:30 אין פארעפעס א סיבה ארבייט עס נישט (קוקט אויס ד'עולם האט נישט ליב מיין שטיבל) כ'האב געטראכט פין געבן אנשטאט $100 קרעדיט אין די ביה''מ פישקע ..... אדער א פרי עליה יעדער מאנטיג אין דאנערשטיג ..
איינער האט עפעס א גיטע איידיע ????
שמעלקא זאפטיגער האט געשריבן:זייער פשוט, די ראשעקאל שיקט די טענות צו קהל, קהל צו די גבאים, און דער גבאי צום שמש.
חד גדיא חד גדיא, איין שמש האט די ביהמ"ד געקויפט פאר צוויי גילדן, און ער איז בעיקר דער "שווארצער שעפסל"...
איך זעה אז יעדער דא אויפ'ן וועלטל וויל זיין ראש הקהל , מיין טאטע פלעגט מיר אלץ זאגן ''זיי פין די קיקערס נישט פון די טיערס'' סא וויל איך וויסן אויב איך קען נאך זיין שמש אדער איז עס אויך פארכאפט ??
- שמעלקא זאפטיגער
- שר האלף
- תגובות: 1284
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 15, 2016 3:19 pm
- לאקאציע: אויפן וועג צו סוקסעס
אבער זיי גרייט צו כאפן...
וואס איך האב צו פארקויפן - וואס איך האב צו זאגן
פאר סיי וועלכע שרייב ארבעט, אידיש אדער לשה"ק, פאעזיע אדער סיי וואס, פארבינט אייך מיט אונז אויף zofti2016@gmail.com
שמש האט געשריבן:איך דארף הילף פינעם עולם איז אזוי , יעדעס יאר מאכט די ביה''מ א מלוה מלכה און מיטן ווינטער אין מ'מאכט א גורל פאר ווער עס גיבט $180 אויף א נסיעה קיין ליזענסק אין ב''ה יעדעס יאר קימען צי נאך אין נאך מענטשען וואס געבן $180 .. דעס איז די גיטע פארט
אויך איז דא א זמן גורל אויף $100 און די שמש שטוב פאר ווער עס קימט בעפאר 9:30 אין פארעפעס א סיבה ארבייט עס נישט (קוקט אויס ד'עולם האט נישט ליב מיין שטיבל) כ'האב געטראכט פין געבן אנשטאט $100 קרעדיט אין די ביה''מ פישקע ..... אדער א פרי עליה יעדער מאנטיג אין דאנערשטיג ..
איינער האט עפעס א גיטע איידיע ????
אויב דיין שוהל האט א מקוה, מאך א יאר פריי מקוה.
לכאורה האט געשריבן:שמש האט געשריבן:איך דארף הילף פינעם עולם איז אזוי , יעדעס יאר מאכט די ביה''מ א מלוה מלכה און מיטן ווינטער אין מ'מאכט א גורל פאר ווער עס גיבט $180 אויף א נסיעה קיין ליזענסק אין ב''ה יעדעס יאר קימען צי נאך אין נאך מענטשען וואס געבן $180 .. דעס איז די גיטע פארט
אויך איז דא א זמן גורל אויף $100 און די שמש שטוב פאר ווער עס קימט בעפאר 9:30 אין פארעפעס א סיבה ארבייט עס נישט (קוקט אויס ד'עולם האט נישט ליב מיין שטיבל) כ'האב געטראכט פין געבן אנשטאט $100 קרעדיט אין די ביה''מ פישקע ..... אדער א פרי עליה יעדער מאנטיג אין דאנערשטיג ..
איינער האט עפעס א גיטע איידיע ????
אויב דיין שוהל האט א מקוה, מאך א יאר פריי מקוה.
יישר כוח שוין געווען איין יאר איך זיך סאמטינג דיפרענט
- שמעלקא זאפטיגער
- שר האלף
- תגובות: 1284
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 15, 2016 3:19 pm
- לאקאציע: אויפן וועג צו סוקסעס
וואס איך האב צו פארקויפן - וואס איך האב צו זאגן
פאר סיי וועלכע שרייב ארבעט, אידיש אדער לשה"ק, פאעזיע אדער סיי וואס, פארבינט אייך מיט אונז אויף zofti2016@gmail.com
- יאנקעלע קליגער
- שר האלפיים
- תגובות: 2781
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אפריל 30, 2013 5:18 pm
עפעס א לחלוחיות גוטסקייט איז אראפגערונען צו דיר אויך, אז דו וועסט עס איינזען וועסטו אנהייבן שפירן אז אך טוב וחסד ירדפוני.
יאנקעלע קליגער האט געשריבן:שמש דאס דארף זיין אינטערעסאנט פאר אייך צו ליינען.
יאפ דעס איז פיינע נייעס
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 9 געסט


text:
שיצפאס
א שיצפּאַס איז א זיכערהייט גארטל (אויף ענגליש: Seat Belt) איז דער פאסיק וואס לויפט פון אויבן אראפ העכער די זיצן אין א קאר, דאס איז נוציג פאר אן עקסידענט אדער נאר אפילו א שארט סטאפ צו זיין צוגעבינדען אזוי ארום נישט ארויספליען פון די אימפעקט. און שטארבן פון דעם קלאפ.
לויט די אפיציעלע סטאטיסטיק (פון דער נאציאנאלע הייעוועי טראפיק ענד סעיפטי אדמיניסטראציע) [פֿעלט אַ מקור] ראטעוועט דאס 13,000 לעבנס אין אמעריקע אליין און זיי שאצן אז נאך 7,000 לעבנס וואלטן געקענט געראטעוועט ווערן אויב די מענטשן וואלטן געווען צוגעבינדן מיט שיצפאסן.
כאטש סיט בעלטס קענען אמאל ערגער מאכן אין פאל פון אן עקסידענט וואס מען דארף אנטלויפן פון די קאר, זענען אבער אלע עקספערטן איינשטימיג אז די שאנסן צו בלייבן לעבן מיט סיט בעלטס איז 50 פראצענט מער ווי אן סיטבעלטס.
דער קאנצעפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער הויפט קאנצעפט פון סיט בעלטס איז זייער פשוט, עס בינדט צו דעם פאסאזשיר צו זיין זיץ און האלט אים צוריק פון פליען אויף פאראויס אין פאל עס פאסירט אן עקסידענט.
צו פארשטיין די אימפאקט פון אן עקסידענט וועלן מיר מוזן מאכן אן הקדמה און פארשטיין אביסל פיזיקס. ווען א קאר פארט אויף די הייעוועי איז נישט נאר דער אויטא וואס פארט 60 מייל פער שטונדע, עס איז אויך די מענטשן און אלעס אנדערש אינעווייניג וואס פארט די זעלבע שנעל. כאטש דער מענטש שפירט נישט אז ער פארט איז עס אבער א פאקט אז זיין קערפער רוקט זיך פון איין פלאץ צום צווייטן 60 מייל פער שטונדע. יעצט אויב דער אויטא זאל ח"ו אריינקראכן אין א וואנט וועט עס אין איין רגע קומען צו א פולשטענדיגן אפשטעל. אבער וויבאלד די מענטשן אינעווייניג פארן אויך 60 מייל פער שטונדע וועט זייער קערפער ווייטער פארן מיט די זעלבע מאס שנעלקייט און וועט קומען צו אן אפשטעל נאכדעם וואס עס וועט אריינקראכן אין די אביעקטן וועלכע געפינען זיך פארענט פון זיי.
די טבע ווערט אנגערופן אינערטיע. אין אונזער ביישפיל אויב די פאסאזשירן וועלן נישט זיין צוגעבינדן מיט סיט בעלטס וועלן זיי געווענליך שטארבן פון דעם אימפאקט. אין דער סעקונדע ווען דער מענטש קלאפט זיך אן אין סיי וואס פארענט פון אים וועט זיין קערפער פאלן מיט א כוח פון בערך 120 מאל די וואג פון זיין קערפער.
אפילו אין אן עקסידענט אויף א נארמאלע גאס ווען מען פארט 30 מ.פ.ש. און מען קראכט אריין וועט דער מענטש פאלן מיט א כוח בערך 60 מאל די וואג פון זיין קערפער וועלכע איז גענוג שטארק אים אומצוברענגן.
אין אנדערע ווערטער איז טייטש אז די אינערטיע פון יעדע זאך וואס רירט זיך אינאיינעם איז באמת א זעלבסשטענדיגע אינערטיע. ווען דער אויטא פארט 60 מ.פ.ש. פארט אויך דער מענטש 60 מ.פ.ש. אבער ווען דער אויטא קומט צו א פלוצלינגן אפשטעל וועט דעם מענטש'נס אינערטיע זיך נישט אפשטעלן און ער וועט ווייטער פליען ביז ווילאנג אויך ער וועט אנטרעפן אין עפעס און אפגעשטעלט ווערן.
אויב איינער זאל זיצן אויפ'ן דאך פון אן אויטא ווען עס פארט אויפ'ן הייעוועי און דאן וועט דער אויטא אריינקראכן אין א נידעריגע אביעקט וועלכע וועט נישט גרייכן דעם מענטש אויפ'ן דאך וועט דער מענטש ווייטער פליען הונדערטער פיס וויבאלד זיין אינערטיע וועט אים ווייטער שטופן אויף פאראויס ביז עס וועט אויסוועפן און ער וועט אראפפאלן. דאס איז טאקע דער סיבה פארוואס ביי אן עקסידענט טרעפט מען טייל מאל זאכן וואס זענען געלעגן אין דעם אויטא הונדערטער פיס ווייט ווייל די זאכן פליען ארויס פון די פענסטער מיט זייער אייגענע אינערטיע.
עס זענען פאראן טויזענטער וועגן וויאזוי א עקסידענט קען אויסגעשטעלט ווערן און יעדעס מאל פאסירט עס אנדערש. אויב דער מענט קלאפט אריין אין דעם פאדערשטן פענסטער וועט ער ערנסט געשעדיגט ווערן אבער אויב ער קלאפט אריין אין א ווייכע זיץ פארענט פון אים וועט ער זיך נישט אזוי שטארק צוקלאפן. דאס זעלבע ווענדט זיך דאס וואו מען צוקלאפט זיך. דער קערפער מוז אפגעשטעלט ווערן, אמאל ווערט עס אפגעשטעלט דורך די אקסלן וועלכע איז א שטארקע טייל פון קערפער און מען גייט ארויס אומגעשעדיגט און אמאל ווערט מען אפגעשטעלט דורך די קאפ און דעמאלט קען עס זיין פאטאל.
די סיט בעלטס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א סיט בעלט האלט צוגעבינדן דעם מענטש צו זיין זיץ און ווען אן עקסידענט פאסירט וועט דער איינער פאסיק זיין דער וואס שטעלט אפ די אינערטיע פון דעם מענטש וועלכע איז א סעקונדע פריער געפארן 60 מ.פ.ש.
אבער דא ליגט אויך א צווייטע חכמה און דאס איז די פארשפרייטונג פון דעם אפשטעל קראפט. אויב איינער זאל ווארפן אויף אייך 10 קליינע שטיינער וועט גארנישט פאסירן אבער אויב ער וועט נאכדעם ווארפן איין שטיין וועלכע וועגט אינאיינעם ווי די 10 קליינע שטיינער וועט איר זיך שטארק צוקלאפן. א סיט בעלט איז אויסגעלייגט פון די אקסלן ביז די בעקן (פעלוויס) און ווען עס פאסירט אן עקסידענט שטעלט עס אפ דעם מענטש ריר נאך ריר, געוואנדן לויט וויאזוי דער מענטש פאלט, און אזוי ווערט די אימפאקט פון דעם אפשטעלן צעטיילט.
א סיט בעלט בינדט איין א מענטש אויף צוויי פלעצער: די אקסלן און די בעקן. די צוויי פלעצער זענען די שטערקסטע טיילן פון דעם קערפער און דערפאר האט מען אזוי דעזיינט די סיט בעלט אז די קראפט זאל גיין אויף די צוויי פלעצער און די אימפאקט זאל האבן א קלענערע עפעקט. אויסערדעם איז די סיט בעלט געמאכט פון א ווייכע אבער שטארקע סחורה וועלכע ציט זיך אויס א קליין ביסל ווען עס באקומט דרוק. דאס העלפט אויך דעם מענטש ביי אן עקסידענט ווייל איינמאל זיין קערפער קען זיך רירן אויף פאראויס א קליין ביסל וועט די אימפאקט זיין שוואכער פונקט ווי ער זאל ווען פאלן אויף א ווייכע מאטריאל. פארשטייט זיך אז דאס מעג זיך נישט אויסציען מען ווי א קליין ביסל ווייל אויב יא איז דער מענטש ווידער אין א סכנה אז ער וועט אנקלאפן עפעס א טייל פון דעם אויטא.
עס איז איראניש, אבער א פאקט אז מיט די היינטיגע שוואכע פלאסטיק אויטאס פאסירן ווייניגער פאטאליטעטן ביי אן עקסידענט ווי די אלטע אייזערנע אויטאס. דאס איז ווייל עס זענען היינט אריינגעבויט ספעציעלע חכמות אין די סוספענשן פון דעם אויטא וועלכע זאפט איין א טייל פון אן אימפאקט און פארלאנגזאמט דעם אויטא ביי א קראך מיט א קליין ביסל וועלכע מאכט אויס אסאך. יעצט אויב דער מענטש איז צוגעבינדן מיט סיט בעלטס צו דעם אויטא וועט ער געניסן פון דעם פארלאנגזאמונג און די אימפאקט וועט אים זיין לייכטער. אויב ער איז נישט צוגעבינדן וועט זין אינערטיע בלייבן מיט די זעלבע קראפט ווייל זיין אינערטיע קראפט איז אפגעטיילט פון דעם אויטא און כאטש דער אויטא וועט פארלאנגזאמט ווערן מיט א משהו וועט ער ווייטער פליען מיט די זעלבע קראפט נאך שנעלער און שטערקער ווי דער אויטא.
די מעכאניזם פון א סיט בעלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען איר זיצט אין קאר און איר ווילט אייך בייגן אויף פאראויס וועט די סיט בעלט אייך לאזן דאס טאן זייער גערן. אבער ווען עס וועט פאסירן אן עקסידענט וועט די זעלבע סיט בעלט אייך אפהאלטן. וויאזוי קען דאס זיין? יעדע סיט בעלט איז באהאפטן צו א רינדיגע רעדל וועלכע איז באהאפטן צו דעם אויטא מיט א ספרינג וועלכע איז אויסגעלייגט אויף אריינצושלעפן די סיט בעלט. ווען מען זעצט זיך אריין אין קאר שלעפט מען די סיט בעלט קעגן די כוח פון די ספרינג און דערפאר האלט עס דעם מענטש שטייף. ווען דער מענטש גייט ארויס פון קאר ציט די ספרינג צוריק אריין די סיט בעלט.
די רעדל פארמאגט א שלאס וועלכע קען איר אפהאלטן פון זיך דרייען ווען עס פאסירט אן עקסידענט. די רעדל פארמאגט ציינדלעך וועלכע שטעקן זיך ארויס די פארקערטע וועג פון די כוח פון די ספרינג גענוי ווי א רעדל פון א ביציקל אדער בעיבי קערידזש וועלכע קען געשלאסן ווערן ווען מען דרוקט אראפ די ברעיק און עס שטעקט אריין א שטיק אייזן אין די שפיצן און קען זיך נישט ווייטער דרייען. אין אן אויטא דארף דאס פאסירן אויטאמאטיש ווען אן עקסידענט פאסירט. אין דעם איז פאראן צוויי וועגן וויאזוי דאס ארבעט:
די ערטשע וועג ארבעט מיט אינערטיע. עס איז פאראן א שטיק אייזן וועלכע דינט אלס די שלאס און איז באהאפטן צו א צווייטע טייל וועלכע הענגט אונטער דעם. די אונטערשטע טייל איז א שווערע שטיקל אייזן וועלכע ווארפט זיך פונקט ווי א מענטש ווען עס פאסירט אן עקסידענט. איינמאל עס ווארפט זיך אויף פאראויס צוליב דעם אימפאקט בייגט עס אויטאמאטיש ארויף דעם קליינעם שלאס אייזן און האלט אפ דאס רעדל פון זיך דרייען.
די צווייטע וועג איז מער פשוט. דארט איז נישט פאראן קיין ציינדלעך אויפ'ן רעדל נאר די ציינדלעך ליגן אונטער דעם רעדל. אויפ'ן רעדל ליגט א שלאס (א שטיק אייזן) וועלכע האלט זיך אין פלאץ מיט א ספרינג. ווען מען שלעפט די סיט בעלט נארמאל האלט זיך די שלאס אין פלאץ און מען קען שלעפן וויפיל מען וויל. אבער ווען מען שלעפט עס ווילדערהייט וועט די שלעסל איבערוועגן די ספרינג פון די קראפט פון שלעפן און די שלעסל וועט ארויסגיין פון פלאץ און זיך פארהאנקן אין די ציינער אונטער דאס רעדל.
ווען דער אויטא מאכט אן עקסידענט און קומט צו א פלוצלינגן אפשטעל וועט דער מענטש וואס פאלט אויף פאראויס שלעפן די סיט בעלט גאר שנעל און דאס וועט אויטאמאטיש אראפלאזן דעם שלעסל און פארהאנקענען די רעדל. דאס וועט אויך פאסירן יעדעס מאל איר שלעפט די סיט בעלט זייער שנעל מיט די האנט.
די פריטענשענער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די מעכאניזם אליינס וואלט נאך נישט געווען גענוג ווייל דער מענטש זיצט נישט אנגעלענט 100 פראצענט וואס מיינט אז רוב פון דער צייט איז די סיט בעלט אויסגעצויגן צופיל און אויב עס וועט פאסירן אן עקסידענט וועט עס נישט זיין גענוג שטייף.
צו דעם איז פאראן נאך א מעכאניזם וועלכע ארבעט שוין אינאיינעם מיט דעם אויטאס קאמפיוטער סיסטעם וועלכע שלעפט גאר צוריק די סיט בעלט ווען עס פאסירט אן עקסידענט. די ערשטע פראגע איז וויאזוי ווייסט דער אויטא אז עס האט פאסירט אן עקסידענט?
יעדעס אויטא קומט היינט מיט א קליינע קאמפיוטער סיסטעם און צענדליגער סענסארס וועלכע העלפן סטאביליזירן דעם אויטא. די סענסארס דערשפירן די אימפאקט פון א עקסידענט און מעלדן דעם קאמפיוטער סיסטעם אז עס האט פאסירט אן עקסידענט. די קאמפיוטער שיקט אריבער דעם מעסעדזש צו די פריטענשענער און דערנאך צו די עירבעג וועלכע בלאזט זיך אויף.
דאס רעדל אויף וועלכע די סיט בעלט דרייט זיך ארויף און אראפ ליגט נאנט צו א שמאלע הויכע שאכטל וועלכע האט לעכער וואו די שפיצן פון די ציינדלעך פון די רעדלעך גייען דורך. אינעווייניג אינעם שאכטל איז פאראן צוויי שטעקענעס מיט ציינדלעך דערויף. די שטעקענעס ליגן אויפ'ן אונטערשטן טייל פון די שאכטלעך און רירט נישט צו די ציינדלעך פון די סיט בעלט רעדל.
ווען מען צינדט אן דעם אויטא גייט אריין אביסל גאזאלין אין דעם שאכטל דורך א ספעציעלע רער און בלייבט דארט די גאנצע צייט ווייל עס האט נישט פון וואו ארויסצוגיין. ווען די קאר לעשט זיך אויס פליסט צוריק אריין די גאזאלין אין די רערן.
אונטער די שאכטל איז פאראן קליינע לעכל וואו עס ליגט אן עלעקטראנישע צינדער.
ווען עס פאסירט אן עקסידענט באקומט דער קאמפיוטער א מעסעדזש פון די סענסארס אז עס האט פאסירט אן עקסידענט. דער קאמפיוטער שיקט דאן ארויס אן עלעקטראנישע שטראל צו דעם צינדער אונטערן שאכטל וועלכע גיט ארויס א פונק. די רעאקציע איז, ווי פארשטייט זיך, א קליינע אויפרייס וויבאלד די שאכטל איז פיל מיט גאזאלין (ברענשטאף). דאס שטופט אויטאמאטיש ארויף די שטעקענעס מיט די ציינדלעך און ווען עס גרייכט די ציינדלעך פון די סיט בעלט רעדל דרייט עס די רעדל מיט קראפט און די סיט בעלט ציט זיך איין.
פארגעסט נישט אז די אלע זאכן דארפן פאסירן שנעלער ווי די עקסידענט פאסירט וואס מיינט אז עס נעמט הונדערטסלעך פון א סעקונדע.
אמאל ווען עס איז נאך נישט געווען קיין קאמפיוטערס איז נאך נישט געווען אזא זאך און געוויסע טייערע אויטאס האבן געהאט פריטענשענערס וועלכע האבן געארבעט מיט מעכאנישע חכמות וועלכע איז געווען זייער טייער. די היינטיגע סיסטעם איז ביליג און געפינט זיך אין רוב אויטאס.
די לימיט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אלע זאכן ארבעטן פיין ווילאנג דער עקסידענט פאסירט ווען מען פארט אויף נארמאלע ספיד לימיטס. אויב מען פארט גאר שנעל און עס פאסירט אן עקסידענט וועט די שטארקע קראפט איבערוועגן אלע מעכאניזם'ס פון די סיט בעלט און די גאנצע זאך וועט זיך צוברעכן און די סיט בעלט וועט מער נישט ארבעטן וואס מיינט א זיכערע טויט פאר די פאסאזשירן וואס זיצן אין דעם אויטא.
אין געוויסע אויטאס איז פאראן א וואג לימיט וועלכע פארמינערט די שאנסן אז די מעכאניזם זאל זיך צוברעכן מיט א פשוט'ע עצה. די סיט בעלט איז אויף א געוויסע ארט איינגעבויגן אביסל און צוגענייט מיט שטארקע פאדעם.
ווען עס פאסירט א שטארקער עקצידענט וואס מיינט אז זייער אסאך קראפט שלעפט די סיט בעלט וואס וואלט צעבראכן די גאנצע זאך, רייסן זיך די פעדעמער אויף און די איינגעבויגענע טייל לאזט ארויס די סיט בעלט א קליין ביסל צו מאכן די אימפאקט שוואכער.
עס איז פאראן נאך א מעכאניזם וועלכע געוויסע אויטאס פארמאגן. דארט איז דאס רעדל וואס האלט אן די סיט בעלט אפגעטיילט פון די טייל וואס האלט אן די ציינדלעך אבער עס האלט זיך אינאיינעם מיט שלעסער. ווען עס פאסירט א שטארקע עקסידענט צוברעכן זיך די שלעסער ערשט און די רעדל לאזט זיך דרייען נאך אביסל וואס מיינט אז מער פון די סיט בלעט לאזט זיך אויסציען און די אימפאקט ווערט א משהו שוואכער.
אינעם צוקונפט וועט מען ווארשיינליך אויסטרעפן נאך חכמות וויאזוי צו מאכן די סיט בעלטס מער זיכער אבער די איינציגסטע פראבלעם וואס וועט שטענדיג פארבלייבן איז צו מאכן די פאסאזשירן דאס נוצן.


text:
8/23/2012
געקיצעלט פיס און געשלעפט דאכענעס - Tickled Feet and Pulled Blankets
רבותי! די חברה וואס טרייען מיט אלע כוחות צו ריינוואשען יואלי אבערלענדער אין "קאווע שטיבעל" http://kaveshtiebel.com/viewtopic.php?f=33&t=1436&start=350, דאס איז א באנדע וואס זענען אליינס מאלעסטערס, אדער האבען זיי משפחה מאלעסטערס. צב"ש דער מנהל ח.ד.ב. וואס איז ידוע לשמצה אז ער טעראריזירט תלמידים און רודף'ט זיי על לא דבר, האט א "פוירסט קאזין", הערשעל טויבענפעלד, וואס איז א מאלעסטער, די Ramapo Police האבען א רעקארדינג, ווי ער איז זיך מודה אז ער האט מאלעסטעט א סקווערער בחור (מען האט מיר ציגעזאגט עס צו געבן נאכע'ן משפט, און איך וועל עס דעמאלס מפרסם זיין בל"נ),
מען האט מודה געווען פון באבעוו העדקווארטערס, אז דער מנובל י. א. האט אראפגעשלעפט דאכענעס פון קינדער, נניח אז אפילו ער האט נישט געטיהן מער פין דעם, איז עס אויכעט מאלעסטעישען. איך האב עס אויף קראנטע אינפארמאציע, אז ח.ד.ב. האט אנגעזאגט די קינדער, נישט צו רעדען צו קיינעם. ווען די פאליציי האט ענדלעך אויסגעפרעגט די קינדער, אי ז געזעצען מיט זיי א שומר, אבאכט צו געבען אז זיי זאלען נישט זאגען וואס מע טאר נישט (ליין: וואס ח.ד.ב. וויל נישט).
ב"ה עס איז נאך דא נארמאלע מענטשען, וואס די מעשה טיט זיי וויי, און זיי רופען מיך און רעדען זיך אפ פון הארץ. צו ווארטען 32 שעה, איז א עוון פ לילי, די הנהלה האט ערשט גערופען א לויער וואס איז אמאל געווען א DA, ווען זיי זענען געוואר געווארען אז Ben Hirsch האט שוין גערופען.
איך וויל וויסען, צו האבען זיי מודיע געווען אנדערע קעמפ'ס מען זאל עהם נישט אריין לאזען? דער תירוץ איז א גרויסער לא מיט אן "אלף", טעראריזירען זיי מענטשען, אז מען זאל מיך צווינגען נישט צו רעדען אויף די האטליין, און אראפנעמען וואס איך האב שוין געזאגט? זיכער!!! צו מזל איז דער באבעווער רב נישט אזוי נאריש ווי זיי מיינען, און ער טאנטצט נישט מיט, מיט זיי.
ווען מען רעט פין קיצלען פיס, דערמאן איך מיך פין פסוק "ועמדו רגליו על הר הזיתים", וד"ל.
איך וועל מלחמה האלטען מיט די מאלעסטערס און זייערע העלפערס,
ביז זיי וועלען אויסגעראטען ווערען
איך דערשרעק מיך נישט פאר Bullies
Posted by Rabbi Nuchem Rosenberg at 8/23/2012
Labels: Ben Hirsch Herschel Taubenfeld., Bobov Boys Camp, Camo Shalvah, Kave Shtiebel, Sex abuse, Sexual Abuse, Yoel Oberlander
געקיצעלט פיס און געשלעפט דאכענעס - Tickled Feet and Pulled Blankets
2012-08-23T16:46:00-04:00
Rabbi Nuchem Rosenberg
Ben Hirsch Herschel Taubenfeld.|Bobov Boys Camp|Camo Shalvah|Kave Shtiebel|Sex abuse|Sexual Abuse|Yoel Oberlander|
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
דזשארדזש סאראס
גיארגי סאראס איז א אונגערישער אידישער אימיגראנט קיין אמעריקע און איז פון די רייכסטע ביליאנערן אין דער וועלט. ער איז א שטארקער ליבעראלער לינקער פאליסי אויספארעמער און ער לייגט זיין געלט פאראויסרוקן זיינע אידיאלן פון סאציאליזם איבער דער גארער וועלט.
אין אמעריקע איז ער דער הויפט פינאנצירער פון די דעמאקראטישער פארטיי און אירע קאנדידאטן.
ער האט אבער מער הומענטארישע ארגענעזאציעס וואס געבן זיך אפ אויסצוראטן הונגער און רעליגיע - רעגירונגס וואס פלאגן די וועלט.
ער גלייבט אין אסימילאציע און האט זיך אמאל אויסגעדרוקט כלפי דעם אידישן קאמף פאר ארץ ישראל צווישן די רעכטע: איך לייקען נישט די אידישע האפנענונג צו עקזיטירן אין די עתיד, אבער איך וויל נישט זיין א טייל אין זיי..
זיין מוטערשפראך איז עספעראנטא. [1]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ עספּעראַנטאָ: 120 יאָר, פארווערטס, 20סטער יולי 2007


text:
קראפט
קראפט איז דער אורזאך פון א אביעקט מיט מאסע זיך צו רוקן פון איין פלאץ צום צווייטן.
מאטעמאטיש ווערט א קראפט באשריבן דורך א וועקטאר.
אין דער אינטערנאציאנאלער סיסטעם פון איינסן מעסט מען קראפן אין ניוטאנען (N).
א קראפט וואס ווירקט אויף א קערפער קען ענדערן דעם מצב פונעם קערפער, אדער דערקעגנען אן אנדער קראפט וואס ווירקט אויפן קערפער.
דער צווייג פון פיזיק וואס באשעפטיקט זיך אין דער באוועגונג פון קערפער דורך קראפט איז דינאמיק, און די טעאריע איז באזירט אויף ניוטאנס דריי געזעצן פון באוועגונג, וואס שילדערן די באציאונג צווישן קראפט און באוועגונג:
- ניוטאנס ערשטער געזעץ, דער "געזעץ פון אינערציע", שטעלט פעסט אז אן א קראפט (אדער ווען אלע קראפטן זענען צוזאמען נול), בלייבט א קערפער אין רו אדער מיט דער זעלבער גיכקייט אין דער זעלבער ריכטונג.
- ניוטאנס צווייטער געזעץ שטעלט אוועק אז דער קראפט איז פראפארציאנעל צו דער ענדערונג-ראטע פונעם אימפעט מיט צייט. מאטעמאטיש:.
- טאמער די מאסע ענדערט זיך נישט, קען מען איבערגעבן דעם געזעץ אין דעם פארמאט: די אקצעלעראציע פון א קערפער איז פראפארציאנעל צו דער קראפט וואס ווירקט אויך אים. מאטעמאטיש: .
- ניוטאנס דריטער געזעץ שטעלט פעסט אז קעגן יעדער קראפט ווירקט א קראפט מיט דער זעלבער גרייס אין דער פארקערטער ריכטונג.
סארטן קראפטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין פיזיק איז פאראן פיר יסודותדיקע קראפטן:
- גראוויטאציע - יעדער אביעקט וואס האט א מאסע ציט צו זיך אנדערע אביעקטן מיט א מאסע.
- עלעקטראמאגנעטישע קראפט - די קראפט ווירקט אויף טיילעכלעך מיט אן עלעקטרישער לאדונג וואס באוועגן זיך.
- שטארקע נוקלעארע קראפט - וואס האלט צוזאמען די טיילעכלעך אין דעם אטאמישן קערן.
- שוואכע נוקלעארע קראפט - וואס פועלט ביי בעטא צעפאל, א סארט ראדיא-אקטיוויטעט.


text:
באן
א באן איז א טעכנאלאגישע מיטל צו אריבער פארן צווישן ווייטע ערטער, צווישן שטעט און צווישן מדינות. א באן וואס פארט צווישן מדינות הייסט א צוג. אויך איז דא באנען וואס פארן אדורך אין די שטעט: "שטאטישע באנען" און "אונטערערדישע באנען".
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די באן איז אנטוויקלט געווארן אין דעם 19טן יארהונדערט (אין 1830). די ערשטע באן איז געפארן בלויז עטלעכע קילאמעטער מיט א דאַמף-לאָקאָמאָטיוו אין גרויסבריטאניע. טיפער אין דעם 20סטער י"ה איז שוין די באן געווען פארשפרייט אין רוב אייראפע.
די באן איז געוועזן א געוואלדיקע אויסברעך זינט טויזנטער יארן צוריק. ביז ווען די באן איז דערשינען געווארן, האבן מענטשן זיך געוואנדערט דורך פערד מיט וועגינער, וואס דערפאר האט דער פארן געדויערט זייער לאנג מיט פיל סכנות אויף די וועגן, אדער האט מען זיך געוואנדערט מיט שיפן וואס האבן געפארן זייער שטאט דורך פארהאנגען. צוליב דעם האבן זיך דאן רוב מענטשן נישט ערלויבט צו באזוכן אנדערע ערטער אינדרויסן פון זייער דערפל. אבער זינט די באן איז דערשינען געווארן האט דאס פארענדערט די וועלט אין גאר א סך ענינים, צ.ב.ש האט דאס צוגעברענגט צו די באדארפעניש צו פארן אויף דאטשע און פארברענגען אויף וואקאציע, און איבערהויפט האט דאס פארענדערט די האנדל אין ווירטשאפט. (זע אױך אינדוסטריעלע רעוואלוציע)
אין דעם 20סטן י"ה האט זיך אנטוויקלט אין פאריז און אין לאנדאן די שטאטישע באנען און די אונטערערדישע באנען.
מעכאניזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז פאראן עטלעכע ערליי באנען אין דער וועלט. די באנען וועלכע פארן אויף ווייטע ערטער ווערן געטריבן דורך א לאקאמאטיוו (א לאקאמאטיוו איז די ערשטע טייל פון די באן אין וועלכע די מאטאר ליגט און שלעפט די איבריגע וואגאנען) און די וואס פארן אין שטאט ארבעט דורך עלעקטריק אדער מאגנעט. א באן איז נישט צופיל אנדערש ווי אן אויטא נאר האט א גרעסערע מאטאר און נעמט קראפט דורך אנדערע וועגן און אנשטאט פארן אויפ'ן שאסיי פארט עס אויף שינעס וועלכע האלט איר גלייך.
די ערשטע באנען (לאקאמאטיוון) האבן גענומען קראפט דורך פארע מאטארן דאס איז הייס וואסער וואס האט ארויסגעגעבן פארע וואס האט געדרייט דעם מאטאר. שפעטער האט מען אנגעהויבן נוצן עלעקטריק מאטארן וואס ווערן געטריבן דורך דיזל גאז. רוב באנען ווערן היינט געטריבן דורך דיזל מאטארן.
עס פארשטייט זיך אז צו שלעפן א באן אנגעפילט מיט סחורה פאדערט זיך גאר א שטארקע מאטאר מינימום ווי עטליכע טויזנט אויטאס [די באן אליין אן קיין משא וועגט טויזנט מאל אזויפיל ווי אן אויטא]. ס'איז אבער נישט אזוי, א באן האט געווענליך א 12 צילינדער מאטאר מיט צווישן 3 און 4 טויזנט פערד קראפט וועלכע איז נישט מער ווי מאקסימום 15 מאל אזוי שטארק ווי א געווענליכן אויטא וואס האט בערך 200 פערד קראפט. דאס איז ווייל א זאך וואס ליגט אויף שינעס לאזט זיך גרינגער שלעפן. טאקע דערפאר האט א באן אייזערנע רעדער ווייל לופט רעדער גייען ארויף און אראפ ווען עס דרייט זיך און דאס נוצט מער קראפט. כדי די רעדער זאלן נישט גליטשן איז דא אין יעדע באן אסאך זאמד וואס ווערט דורך ספעציעלע רערן ארויסגעשפריצט צו די רעדער ווען עס ווערט גליטשיג. די זאמד שפריצן סיסטעם ווערט אפערירט אויטאמאטיש דורך עטליכע סענסארס אונטערן באן.
מיט נאך א זאך איז א מאטאר פון א באן אנדערש ווי ביי אן אויטא. אן אויטא האט א טראנסמיסיע וועלכע קאנטראלירט דעם מאטאר און די ציינראדן (גירס) ווען עס זאל גיין שנעלער אדער לאנגזאמער. א באנ'ס מאטאר ארבעט שטענדיג די זעלבע שנעל און צודעם איז דא אן אזוי גערופענער הייבריד סיסטעם וואס קאנטראלירט די ציינראדן זעלבסט. טאקע ווייל עס איז נישט פאראן קיין טראנסמיסיע קען די באן נישט פארן אזוי שנעל (געווענליך פארט א צווישן 50 און 70 מייל פער שטונדע). אויב מען וואלט דווקא יא געוואלט לייגן א טראנסמיסיע אין א באן וואלטן געמוזט זיין גאר אסאך ציינראדן און וואלט אויפגענומען צופיל פלאץ. א באן פרעסט נישט מער ווי 1.5 גאלאן דיזל פער מייל מיט א געווענליכע משא. דיזל איז קרעפטיגער ווי געווענליכע בענזין.


text:
פלאסטיק
פלאסטיק איז אן אויסגעארבעטע מאטריאל וועלכע ווערט היינטיגע צייטן גענוצט צו א רייע פראדוקטן אנגעהויבן פון פלאסטיק בעגס און גייענדיג ביז אויטא טיילן און אפילו פליגער טיילן. דער באנוץ פון פלאסטיק איז זייער גרויס אין די מאדערנע וועלט וויבאלד עס איז ביליג, שטארק, און קען ווערן ריסייקעלט.
אינהאַלט
פראדוקציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פלאסטיק איז געמאכט פון גרויסע ארגאנישע מאלעקולן (די קלענסטע פיזיקאלע זאך וואס פארמאגט אין זיך מערערע אטאמען דורך די צוזאמענהאלט פון כעמיקאלן) וואס קען אויסגעפארמעט ווערן צו פארשידענע פראדוקטן. פלאסטיק איז געמאכט פון א מאלעקול וואס הייסט פאלימערס. צו מאכן פלאסטיק מוזן די פאלימערס ווערן צולאזט און רינעדיג.
מעלות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פלאסטיק איז א גאר גוטע פראדוקט צוליב דעם וואס עס קען ווערן הארט ווי א שטיין, שטארק ווי אייזן, לייכט ווי האלץ, דורכזיכטיג ווי גלאז, און בייגעוודיק ווי גומע. די וועלט היינט איז פיל מיט פלאסטיק ביי יעדע טריט און שריט.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פלאסטיק איז אין אמת'ן שוין גענוצט געווארן מיט טויזענטער יארן צוריק אבער אויף אנדערע צוועקן און עס איז אנדערש געמאכט געווארן און האט אנדערש אויסגעקוקט. אין די אנפאנג יארן פון 19' האט מען אנגעהויבן פראדעצורן אלע ערליי מעטאלענע פלאסטיק וואס איז געווארן איינע פון די מערסט גענוצטע מעטאלן פון די וועלט.
א געוויסער שטודירער מיט'ן נאמען הערמאן סטודינגער פון דייטשלאנד האט געווינען דער מעדאל אלס דער גרעסטער פלאסטיק דעוועלעפמענט קאפ אין די יארן פון 19'.
באנוץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שטעלט אייך אראפ אויף יעדע ארט און הייבט אן זיך אומקוקן וועט איר זען אז אלעס ארום אייך איז אין טייל געמאכט פון פלאסטיק. אייער בעט פארמאגט פלאסטיק אויף די מאטראץ, אייער מאנטל האט פלאסטיק קנעפלעך, אייערע ברילן האט פלאסטיק גלעזער, אייער אויטא איז דאך א שטיק פלאסטיק, אייער עסן איז געפאקט אין פלאסטיק און אויך די עסצייג האט אויף זיך פלאסטיק, א.א.וו.
פלאסטיק קען אייביג צוריק צולאזט ווערן און איבערגענוצט ווערן פאר נייע פראדוקציע (ריסייקלינג).


text:
moshav zekeinim האט געשריבן:איינער האט דא א ספק צו דזיגאן איז געווען אן אפיקורס? צו וואס דען איז ער געווארן פריי?
פארוואס איז אזוי שווער צו פארשטיין פארוואס א מענטש לאזט אפ עפעס א קולט? סתם ווייל אונז מאכן א גאנצער דראמא דערפון?
moshav zekeinim האט געשריבן:א קולט איז פארשטייט זיך רעלאטיוו, טאמער דיין געזעלשאפט ערלויבט דיר נישט אוסצוברייטערן דיין אופק המחשבה והמעשה כאטש אזויווי דער ארום, דאן איז עס א קולט.
איך גיי נישט אריין גיין דעפענירן דעם באגריף פון אפיקורוס, אבער לויטן פאלקליכן מיין איז עס איינער וואס שענד די עקרי יהדות. איך מיין אז דזיגאן איז געווען אזא איינער, ער האט טאקע געליבט דעם אידישן קולטור, אבער צו תורה ומצוות האט ער געהאט א קנאפע שייכות.
אישתישבי האט געשריבן:מושב איז אן אפיקורס אין חריידיזים, נישט אידישקייט.
בערל בעל עגלה איז אן אפיקורס אין דזיגאן'ס אמונה.
אן אפיקורס אין אידישקייט איז איינער וואס האלט אז ס'איז חלילה נישטא קיין בורא עולם.
ביטע נישט צומישען די גדרים.
קורקלענד האט געשריבן:@מושב: איז דזיגאן געווען א ציוניסט?
קורקלענד האט געשריבן:זייער טריקן נישט טוב נישט מיט טעם און נישט דעת.
moshav zekeinim האט געשריבן:קורקלענד האט געשריבן:פארוואס זאל ער דען זיין קעגן ציוניזם?! אזויפיל ווייס איך יא, אז ער האט נישט געוואלט אויפטרעטן אויף עברית פשוט ווייל ער איז נאר געווען באקוועם אין יידיש. ער איז טאקע דערפאר אוועק געפארן פון ישראל פאר עטליכע יאר (קיין ארגענטינע), ביז די מדינה האט אים צוריק פארבעטן און אים פארשפראכן צו ערלויבן אידישע פארשטעלונגען בתנאי אז ער ווארפט אריין גענוג עבריתישע ווערטער.
moshav zekeinim האט געשריבן:לב טהור איז א קולט כלפי סקווירא, סקווירא איז א קולט כלפי סאטמאר ז"ל, סאטמאר איז א קולט כלפי א נאטראלער פלעטבושער קהילה, און א פלעטבושער קהילה איז א קולט כלפי דער געווענדליכער אמעריקאנער, און דער געווענדליכער אמריקאנער איז א קולט כלפי די פארשידענע גאר ליבעראלע באוועגונגען.
ווי געזונטער, ברייטער און בויגזאמער די מחשבות און נארמעס זענען, אלס ווייניגער קולט איז עס.
קורקלענד האט געשריבן:moshav zekeinim האט געשריבן:קורקלענד האט געשריבן:פארוואס זאל ער דען זיין קעגן ציוניזם?! אזויפיל ווייס איך יא, אז ער האט נישט געוואלט אויפטרעטן אויף עברית פשוט ווייל ער איז נאר געווען באקוועם אין יידיש. ער איז טאקע דערפאר אוועק געפארן פון ישראל פאר עטליכע יאר (קיין ארגענטינע), ביז די מדינה האט אים צוריק פארבעטן און אים פארשפראכן צו ערלויבן אידישע פארשטעלונגען בתנאי אז ער ווארפט אריין גענוג עבריתישע ווערטער.
לויט ווי איך געדענק עס איז געווען א פאליטיק וועלעכע שפראך ציוניזם זאל אדאפטירן און עברית האט גובר געווען.
ווי איך פארשטיי פון דיר האסטו איהם א סאך אויסגיהערט און מיט דעם אלעם האלטסטו אז ער איז מעגליך געווען א שטארקע ציוניסט, איי ס'שטעלט זיך א פראגע ער האקט און מאכט ליצנות פון די מדינה און ציוניזם רעכטס און לינקס, העסטו איצט קומען זאגן אה דעס איז סתם פאר מליצה, זאג איך דיר אז די קענסט די זעלבע מליצה תירוץ זינגען ווען ער רעדט פון גאט אדער רעליגיע. איי ער איז נישט געווען רעליגיעז מיינט נאך אלס נישט אז ער איז לעגאל אן אפיקורת (איך פארשטיי אז מען ווערט נישט אן אפיקורת פון טוהן עבירות) חוץ אז דו ניצט די דעפעניציע אויף אן אפיקורת פון מנשה פילאפ אדער טעלער.
קורקלענד האט געשריבן:ודו"ק היטב כי קצרתי מאד.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
איך אויך האט געשריבן:ניין דער שמוציג יונג האט פראבירט צו מאכן א מרידה אין יח''ל אקעגן ר' מאיר ווען ר' שימעלע האט פארלאזאט די ישיבה.
נישט ריכטיג, ר' שימעלע האט געהאט חסידים נאך אינדערצייט פון רבי מאיר שפירא, וואס פאר מהר"ם שפירא האט דאס נישט געשטערט צופיל, ער האט זיך געקימערט דעמיט, וויבאלד די סדר און הנהגת הישיבה איז אנגעגאנגען כרגיל, נאר נאך א האלב יאר צו אביסל מער פון דער פטירה פון מהר"ם שפירא ווען רבי משה'לע באיאן'ער האט געוואלט פארכאפען די לייצעס פון דער הנהגת הרוחני פון דער ישיבה, האט ער אינטערגעברעגט און געמאכט זיכער אז ר' שימעלע זאל פליען. די בכיות איז געוועהן בקולי קולות ווען ר' שימעלע האט געזאגט זיין דרשת פרידה אין היכל פון דער ישיבה, דער גאנצע עולם האט מיטגעוויינט, עס איז געוועהן ווי א דאלפעטע קלאפ אין איין יאר.
דער ישיבה נאך ר' שימעלע איז קיינמאל נישט געוועהן די זעלבע, די הנהלה האט אנגעהויבען אריין צו נעמען וועם אימער וכו' וכו', הגם אין כמות איז געוועהן סאך בחורים אבער אין איכות איז דאס געפאלען מיט א מורא'דיגע שנעלקייט, ווייט נישט געווען דער פארגלייך די עילוים און חריפים פון פריער.
ועוד יש לדלות ולשקות, אמנם הוא מהדברים שהשתיקה יפה לה, וד"ל.


text:
אינטערסטעיט הייוועי סיסטעם
די אינטערסטעיט הייוועי סיסטעם איז אמעריקע'ס גרעסטע שטראז סיסטעם וועלכע דעגרייכט אין אלע ווינקלען פון לאנד און צייכנט זיך אויס מיט גוטע קוואליטעט אינזשעניריע און דעם לאנד'ס בעסטע מענטענענטס פאר א ראוד סיסטעם.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין אמעריקע זענען אלע ראוד און הייעוועיס געווען אין א שוואכן צושטאנד ביז נאך די צווייטע וועלט קריג ווען די פעדעראלע רעגירונג האט אנגעהויבן טראכטן פון א אינטערסטעיט הייעוועי סיסטעם וועלכע איז אפיציעל געגרינדעט געווארן אין די 930' יארן. היינט צו טאג זענען אלע אינטערסטעיט און סטעיט הייעוועיס אונטער די אויפזיכט פון דער פעדעראלער רעגירונג און די קלענערע הייעוועיס און ראודס ווערן קאנטראלירט דורך די לאקאלע שטעט.
די פלאנירונגן פאר דעם אינטערסטעיט הייעוועי סיסטעם זענען אנגעגאנגן לאנגע יארן, אנגעהויבן דורך פרעזידענט פרענקלין רוזוועלט וועלכער האט געגרינדעט א נאציאנאלע הייעוועי קאמיטע וועלכע האט זיך אפגעגעבן מיט די שטודיעס און פלענער וויאזוי די הייעוועי סיסטעם זאל ארבעטן. די ארבעט איז געגאנגן לאנגזאם און פרעזידענט אייזנהאוער האט דאס געשטופט ווייטער מיט פרישע פינאנצירונג און פלענער און ווען די אינטערסטעיט איז פארטיג געווארן איז אייזנהאוער באערט געווארן מיט'ן נוצן זיין נאמען אלס דער אפיציעלער נאמען פאר דעם סיסטעם.
הויפט כללים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער ערשטער כלל פונעם אינטערסטעיט סיסטעם איז די וועג וויאזוי זיי זענען גענומערט. כדי יעדער זאל דאס קענען גרינג פארשטיין און געדענקן האט מען איינגעטיילט די נומערן צו גלייכע און אומגלייכע נומערן און אלע אינטערסטעיטס וועלכע לויפן פון מזרח צו מערב האבן באקומען גלייכע נומערן (ווי 10, 20 אדער 40) און אלע אינטערסטעיטס וועלכע לויפן פון דרום צו צפון האבן באקומען אומגלייכע נומערן (ווי 9, 13, 15). דערנאך האט מען איינגעטיילט די הייעוועיס צו די מזרח און מערב זייטן פון לאנד מען זאל וויסן וואו די הייעוועיס געפינען זיך. אלע אינטערסטעיטס וועלכע לויפן פון דרום צו צפון האבן נידעריגע נומערן אויף מערב און העכערע נומערן אויף מזרח. ווייטער אלע אינטערסטעיטס וועלכע לויפן פון מזרח צו מערב האבן נידעריגע נומערן אויף דרום און העכערע נומערן אויף צפון.
אט זענען אמעריקעס הויפט אינטערסטעיטס, וועלכע ווערט אויך גערופן די טראנסקאנטינענטאלע רוטעס, פון דרום צו צפון און פון מזרח צו מערב. באמערקט די נומערן לויט זייער אויסשטעל:
פון מזרח צו מערב זענען פאראן דריי הויפט אינטערסטעיטס: די רוטע 10 וועלכע לויפט פון לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע, ביז דזשעקאנסוויל, פלארידע. די רוטע 80 וועלכע לויפט פון סאן פראנסיסקא, קאליפארניע, ביז טינעק, ניו זשערסי. און רוטע 90 וועלכע לויפט פון סיאטעל, וואשינגטאן, ביז באסטאן, [[מאסעטשוסעטס].
פון דרום צו צפון זענען פאראן 7 הויפט אינטערסטעיטס פון איין עק לאנד ביזן צווייטן: די רוטע 5 וועלכע לויפט פון סאן דיעגא, קאליפארניע, ביז בלעין, וואשינגטאן. די 15 וועלכע לויפט פון סאן דיעגא, קאליפארניע, ביז סוויטגרעז, מאנטענע. די 35 וועלכע לויפט פון לערידאו, טעקסאס, ביז דולאט, מינעסאטע. די 55 וועלכע לויפט פון ניו ארלענס, לואיזיענע, ביז שיקאגא, אילינוי. די 65 וועלכע לויפט פון מאביל, אלאבאמא, ביז גערי, אידיאנא. די 75 וועלכע לויפט פון מיאמי, פלארידע, ביז סאלט סט. מאריא, מישיגען. און די 95 וועלכע לויפט פון מיאמי, פלארידע, ביז האלטאן, מעין.
ווען א אינטערסטעיט דעגרייכט א באוואוינטע שטאט וועלן די ארומיגע בעלטוועיס האבן 3 נומערן און נוצן די לעצטע צוויי די זעלבע פון די אינטערסטעיט. צום ביישפיל די 80 לויפט דורך דריי גרויסע שטעט און די דריי בעלטוועיס אין די דריי שטעט זענען 280, 480, און 680. אבער די בעלטוועי נומערן ווערן נישט קאנטראלירט איבערן גאנצן לאנד און דערפאר קענען זיין צוויי בעלטוועיס מיט די זעלבע נומערן.
טיילמאל איז פאראן אז די אינטערסטעיט אליינס ווערט א בעלטוועי אין שטאט און טוישט זיך צוריק צו די אינטערסטעיט ווען עס גייט ארויס פון שטאט. די מערסט באקאנטע אזא פאל איז אין וואשינגטאן די.סי. וועלכע ווערט ארומגערינגעלט פון די אינטערסטעיט 95 אבער ארום און ארום וואשינגטאן איז זי די 495 בעלטוועי. (עס איז באקאנט די אלטע פאליטישע אויסדרוק אויף וואשינגטאן: "אינעווייניג אינעם בעלטוועי").
די הויפט חכמה פון א הייוועי איז די אינטערטשענדזשעס וועלכע מיר רופן די עקזיטס. די לויפנדיגע טראפיק מעג זיך נישט אפשטעלן ווען אויטאס קומען אריין אדער גייען ארויס און דערפאר דארף מען זיכער מאכן אז עס זענען פאראן גענוג עקזיטס אין פארנומענע פלעצער כדי די טראפיק זאל נישט אריינפלייצן פון איין ארט.
עקזיטס האבן נומערן און דאס ווערט געטאן דורך צוויי סארט וועגן. די ערשטע וועג איז אז מען מען נוצט נומערן אין א רייע, אנגעהויבן פון נומער איינס ביי איין עק און אזוי ווייטער ארויף העכער און העכער. די צווייטע וועג איז אז מען נאמינירט די עקזיטס לויט די מיילן וואס מיינט אז צווישן די 69'סטע און 70'סטע מייל וועט זיין עקזיט נומער 69. די נומערן ווערן קאנטראלירט דורך די לאקאלע רעגירונגן און דערפאר קען די זעלבע אינטערסטעיט איבערגיין די זעלבע נומערן ווי עס איז דער פאל אויפ'ן 87 בעפאר און נאך אלבאני.
אינטערסטעיט סטאנדארטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די פעדעראלע הייעוועי אקט וועלכע איז געגרינדעט געווארן צו בויען און פינאנצירן די אינטערסטעיט הייעוועי סיסטעם האט פארלאנגט א יוניפארם הייעוועי אין וועלכע אלע אינטערסטעיטס זאלן אויסקוקן אייניג און אלע זאלן האבן די זעלבע סטאנדארטן. אנגעהויבן פונעם בויען, אויפהאלטן, און איבערמאכן דארף אלעס גרייכן די באשטימטע אינטערסטעיט סטאנדארטן צו קענען טראגן דעם נאמען אינטערסטעיט. די סטאנדארטן זענען אויסגעארבעט געווארן דורך א ספעציעלע קאמיטע אינאיינעם מיט עטליכע אגענטורן אינערהאלב די פעדעראלע טראנספארטאציע דעפארטמענט.
טייל פון די הונדערטער סטאנדארטן רעכנען אריין: א גוטע איינטריט קאנטראל צו און פון די הייעוועי, ספיד לימיטס צווישן 50 און 70 מייל פער שעה, געוואנדן לויט די פארנומענקייט ארט פון די הייעוועי, א מינימום פון צוויי ליניעס אויף ביידע זייטן אפילו אין די פארשטופסטע ראודס, 12 פיסיגע ליניעס מיט שאולדערס פון ביידע זייטן, די רעכטע שאולדער מוז זיין 10 פיס ברייט און די לינקע נאר 4 פיס ברייט, די ספעציעלע איינגעקריצטע ליניעס אויף ביידע זייטן וועלכע רייבן די רעדער צו דערמאנען א דרייווער וועלכער איז אראפ פון ראוד, קלארע באשטימטע קאלירן פאר טאוולן, רעסט עריעס אין אלע ערטער וואו עס זענען נישט פאראן קיין באוואוינטע שטעטלעך, ספעציעלע אויסגעגראבענע באוואקסענדע אפטיילונג צווישן די צוויי דירעקציעס, א רייע ווארענונג און אינפארמאציע טאוולן אויסגעלייגט דורך מער פארגעשריטענע סטאנדארטן, און נאך צענדליגער וויכטיגע סטאנדארטן.
אינטערסטעיט הייעוועיס זענען געבויט מיט די פארגעשריטענסטע סטאנדארטן מיט'ן ציל נישט צו שטערן די טראפיק אפילו אין שווערע וועטערס. די ראודס זענען געפלאסטערט רינדיג אז אלע וואסער זאל אראפרינען, די סארט קוילן איז די שפעטסטע צו כאפן שניי, טרוקנט זיך שנעל אויס, און מאכט די ווייניגסטע שאדן פאר אויטא רעדער. ווען מען פארט ארויף אויף א אינטערסטעיט הייעוועי קען מען באלד שפירן אז מען איז אויפ'ן אינטערסטעיט ווייל עס שפירט זיך אויף די רעדער און אויפ'ן קאנטראל פון דעם אויטא. אויסער דעם זענען די אינטערסטעיטס די שענסטע און ריינסטע הייעוועיס אין לאנד אויף וועלכע עס איז געשמאק צו פארן.
פינאנצירונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויפצוהאלטן און פארבעסערן די אינטערסטעיט סיסטעם קאסט א געשאצטע 100 ביליאן דאלאר פער יאר. דאס איז די טייערסטע פרייז וואס סיי וועלכע אנדערע לאנד צאלט פאר זייערע הייעוועיס און אמעריקע שטאלצירט דערמיט.
ווען די אינטערסטעיט סיסטעם איז געגרינדעט געווארן האט די רעגירונג באשטימט א קארגע 25 מיליאן דאלאר פאר די ערשטע צוויי יאר (954' און 955') און די איבעריגע האט מען געמוזט צוזאמנשטעלן פון טאלל אפצאלן און סטעיט פאנדונגן. בעפאר די אינטערסטעיט סיסטעם איז אריין אין קראפט זענען אסאך הייעוועיס געווען פריוואט פינאנצירט און די אינוועסטירער האבן איינקאסירט די טאלל אפצאלן. איינע פון די הויפט צילן פון די אינטערסטעיט סיסטעם איז אבער געווען צו עלימינירן יעדע סארט פריוואטע פינאנצירונג און אויך סטעיט פינאנצירונג ווייל די פעדעראלע רעגירונג האט געוואלט נעמען א פולע קאנטראל אויף די גאנצע הייעוועי סיסטעם.
מען האט אבער באלד איינגעזען אז עס איז נישט פאראן גענוג געלט און די רעגירונג האט דורכגעפירט לעגיסלאציע וועלכע האט צוגעגעבן פרישע 175 מיליאן דאלאר יערליך פאר די אינטערסטעיט הייעוועי סיסטעם. פרעזידענט אייזנהאוער האט פערזענליך גענומען א ראלע צו העלפן דעזיינען די אינטערסטעיט סיסטעם און האט געבעטן קאנגרעס ארויפצולייגן ספעציעלע שטייערן וועלכע זאלן קענען דעקן די קאסטן פון דעם פארגעשריטענעם הייעוועי סיסטעם וועלכע איז געלעגן אין פלאן צו זיין די פארגעשריטענסטע אין די וועלט. קאנגרעס האט אנגענומען דעם פארשלאג און מען האט באלד ארויפגעלייגט גאזאלין און מאטאר וויעקעל שטייערן וועלכע האבן אריינגעברענגט די נויטיגע פאנדן ביז 90 פראצענט.
שפעטער האט אייזנהאוער אויפגעשטעלט א ספעציעלע טראסט פאנד וועלכע איז פארבליבן ביז'ן היינטיגן טאג, פון וועלכע די גאנצע אינטערסטעיט ווערט פינאנצירט. די טראסט פאנד איז גענצליך זעלבשטענדיג און איז געראטעוועט פון יעדע סארט בודזשעט קריזיס.
אינטערעסאנטע פאקטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אלע אינטערסטעיטס אינאיינעם לויפן 42,794 מייל. דאס מיינט אז אויב עס וואלט געווען איין לאנגע הייעוועי וואלט עס געקענט גרייכן פון ניו יארק קיין לאס אנדזשעלעס 7 מאל אהין און צוריק. און אויב די וואסערן וואלטן געווען יבשה וואלט עס דעגרייכט ביז סידני, אויסטראליע, 2 מאל אהין און צוריק.
- די לענגסטע אינטערסטעיט איז די 90 וועלכע לויפט פון סיעטל, וואשינגטאן, ביז באסטאן, מאסעטשוסעסט. אין מייל איז עס גענוי 3,085. די קורצסטע אינטערסטעיט איז די 97 וועלכע לויפט 17.5 מייל פון אנאפאליס, מערילענד, ביז באלטימאר, מערילענד. די לענגסטע אינטערסטעיט פון דרום צו צפון איז די 95 וועלכע לויפט א שטרעקע פון 1,892 מייל פון מיאמי, פלארידע, ביז האלטאן, מעין.
- אינטערסטעיטס לויפ'ן אדורך אלע אחוץ 5 הויפט שטעט. זיי זענען: דזשוניא, ארקענסאס. דאווער, דעלוועיר. דזשעפרעסאן סיטי, מיזורי. קארסאן סיטי, נעוואדע. און פיער, סאוט דעקאטע. ניו יארק סטעיט האט די מערסטע אינטערסטעיטס וועלכע ציילן אינאיינעם 29. אבער די מערסטע אינטערסטעיט מיילן איז אין טעקסאס וועלכע ציילט איבער 3,000 מייל.
- די אינטערסטעיטס קאסטן אפ די פעדעראלע רעגירונג צענדליגער ביליאנען דאלארן פער יאר. די געלטער גייען פאר'ן אויפהאלטן, איבערמאכן, און בויען נייע אינטערסטעיטס. איבער די יארן האט דאס שוין אפגעקאסט אנדערהאלבן טריליאן דאלאר.
- די טייערסטע אינטערסטעיט פאר דער רעגירונג איז די 95. כאטש עס איז נישט די לענגסטע לויפט עס אבער דורך די מערסטע שטעט וואס ברענגט די מערסטע קאסטן ביים בויען. די 95 לויפט פון מיאמי ביז מעין און שניידט אדורך 16 שטאטן אין מזרח, אריינגערעכנט ניו יארק און ניו דזשערסי.


text:
נטילת ידיים
נטילת ידים איז איינע פון די 7 מצוות וואס די חכמים האבן מתקן געווען זיך צו וואשן די הענט מיט א קווארט כדי צו רייניקן דעם קערפער פון טומאה. כאטש וואס היינט נאך וואס דער בית המקדש איז חארעב איז באטל געווארן הלכות טומאה, טראצדעם האבן די חכמים מתקן געווען זיך צו וואשן די הענט צו פארשווינדן די טומאה פון דער קערפער.
ווען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- פאר ווען מען עסט א חשוב'ער מאכל.
- אין דער פרי ווען מען שטייט אויף פון שלאף.
- נאך וואס מען רורט אן אומרייניגע פלעצער אין קערפער.
- פאר ווען מען גייט דאווענען.
- נאכן שערן די נעגל.
- נאכן שערן די האר.
- נאכן ארויסקומען פון א באדע צימער אדער פון בית הכסא.
- כהנים פאר ברכת כהנים.
זעט אויך: מקווה


text:
ספא
ספא איז א טערמין וואס שטאמט פון איינע פון די באקאנטע שטעט וואס מען איז אהין געפארן אויף אפרו און דער ארטיקער שוויצבאד אין בעלגיע, דעריבער הייסן היינט צוטאג יעדער באהאנדעלונג פלאץ וואס גיבט זיך אפצו מאכן שיין באקוועם און געזונט די קערפער דורך הייסע מינעראלן וואסער א ספא.
מייסטנס פרויען באניצן זיך דערמיט פאר שיינקייט וואס זיי באשמירן זיך מיט די אלע געזונטע שמיראכצער, קראכן זייער פימפלעך און שמוץ פינטלעך אריינגעגען אין די הויט, און קאלירן דארטן זייער נעגל און וואשן זייער האר. אבער מענער פון די גאר רייכע באניצן זיך אויך דערמיט ווייל זיי געבן זיך אויך אפ מיט שיינקייט.


text:
בריטטאַני Ferries Ferry קראָססינגס פון פּלימאָוטה
טראַוועללינג פון דיין היגע פּאָרט פון פּלימאָוטה מאכט געטינג צו France אָדער ספּאַין אַזוי גרינג. באַקוועם סיילינג מאל מיינען אַז איר קענען טאַקע מאַכן די רובֿ פון דיין צייַט אַוועק ...
קרוז אַריבער דורך טאָג אָדער יבערנאַכטיק צו ראָסקאָפף, געניסן די fastest, רובֿ לאַגזשעריאַס פּראָם דינסט צו ספּאַין, נעמען אַ טאָג יאַזדע צו France און זייַן דאָרט און צוריק אין קסנומקס שעה
פּלימאָוטה צו ראָסקאָפף
די כיינעוודיק פּאָרט פון ראָסקאָפף איז יידילי סיטשוייטיד פֿאַר יקספּלאָרינג אַלע פּאַרץ פון בריטטאַני כולל די ראָזעווע גראַנאַט קאָוסט, Quimper און די פאָלקס ריזאָרץ פון בéנאָדעט און קאָנקאַרנעאַו. שנעל ראָודז נעמען איר געשווינד אויף צו די מערב לאָירע, די Dordogne און די דילייץ פון France ס אַטלאַנטיק ברעג.
סאַילינג קיצער:
נומער פון סאַילינגס: אַרויף צו צוויי פּער טאָג
דורכשניטלעך סיילינג געדויער: טאָג אַריבער קסנומקס שעה, יבערנאַכטיק אַריבער קסנומקס שעה
פּלימאָוטה צו Santander (צאָפנדיק ספּאַין)
סאַילינג אויף ברעט בריטטאַני Ferries 'גלענצנדיק פלאַגשיפּ, Pont-Aven אָדער היטל פיניסטèרע, איר וועט אָנקומען אין די קאָסמאָפּאָליטאַן שטאָט פון Santander גאָר רילאַקסט. מיט זייַן כבוד ביטשיז און דראַמאַטיק בערג איר מייַ זייַן טעמפּטעד צו בלייַבן און אַנטדעקן מער פון 'גרין ספּאַין'. אויף די אנדערע האַנט, אַ ימפּרעסיוו וועג נעץ מיטל אַז מאַדריד, די Costas, פּאָרטוגאַל און די דרום פון France זענען אַלע לייכט צוטריטלעך אויך.
סאַילינג קיצער:
נומער פון סאַילינגס: איינער צוריקקומען סיילינג פּער וואָך
דורכשניטלעך סיילינג געדויער: קסנומקס שעה
פּלימאָוטה Ferry Terminal
דער וואָקזאַל בנין האט אַ קאַפע, ביוראָ דע טוישן, באַצאָלן טעלעפֿאָנען, טוילאַץ, בעיבי טשאַנגינג געגנט, פאַרקריפּלט באַדינונגען און לאַנג טערמין פּאַרקינג פאַסיליטיעס. קוק אין קלאָוזיז קסנומקס מינוט פריערדיק צו אָפּפאָר. ביטע געבן זיך מער אויב איר גענומען אַ ליבלינג.
אינסטרוקציעס: (קאַר) פּלימאָוטה האט ויסגעצייכנט motorway קאַנעקשאַנז צו די מקסנומקס דורך די אַקסנומקס מאכן עס יידילי סיטשוייטיד פֿאַר צוטריט פֿון צפֿון, מידלאַנדס, וויילס, און די מערב לאַנד. פון די מקסנומקס motorway קאָפּ דרום מערב צו פּלימאָוטה אויף די אַקסנומקס. גיי וואונדער צו מיללבייַ דאַקס און Ferries. (קאָוטש) נאַציאָנאַלער עקספּרעסס לויפן אַ רעגולער דינסט צו לאָנדאָן וויקטאָריאַ. דער יאַזדע נעמט אַרום קסנומקס שעה און עס נעמט קסנומקס מינוט צו גיין פון די ויטאָבוס סטאַנציע צו די פּראָם וואָקזאַל. (באַן) פּלימאָוטה באן סטאנציע איז ליגן אין צפֿון סטריט, נאָר פינף מינוט פון די שטאָט צענטער. עס איז אַ רעגולער ויטאָבוס דינסט פון די סטאַנציע צו פּלימאָוטה פּראָם פּאָרט אָדער עס נעמט קסנומקס מינוט צו גיין.
שפּיץ אַטראַקשאַנז אין פּלימאָוטה
רובֿ פון פּלימאָוטה ס אַטראַקשאַנז זענען סענטערד אַרום די באַרביקאַן און די ווי, אָבער אַ קורץ פאָר וועט לאָזן איר צו דערפאַרונג די דילייץ פון דאַרטמאָאָר, בוקקלאַנד אַבי און קראָוונהילל מיסיע.
די באַרביקאַן
די באַרביקאַן איז די פּריטיאַסט און אָולדאַסט געגנט פון פּלימאָוטה, און די פּלאַץ פון די אָריגינעל פישערייַ פּאָרט. עס האט אַ נומער פון מוזן-זען אַטראַקשאַנז, אַלטפרענקיש שאַפּס און ויסגעצייכנט רעסטראַנץ. די באַרביקאַן גלאַססוואָרקס האָבן גלאַססבלאָווינג דעמאַנסטריישאַנז צו ווייַזן ווי זייער יידל סכוירע זענען געמאכט. די עליזאַבעטהאַן הויז אויף ניו גאס, און די שיין מערטשאַנט ס הויז אויף סט אַנדרעווס גאס פאָרשלאָגן אַ יקסייטינג קוק אין פּלימאָוטה ס מידייוואַל פאַרגאַנגענהייַט. דורך די וואַסער ס ברעג, די מייַפלאָווער סטעפּס, געבויט אין קסנומקס, זענען אַ שטענדיק דענקמאָל צו די פּילגרימס 'נעסיע צו אַמעריקע. פון די טריט, איר קענען אויך נעמען הויך-גיכקייַט שיפל טריפּס, אָדער קרויסעס צו Saltash, געבן סטאַנינג קוקן פון פּלימאָוטה פון די וואַסער.
בארג עדגקומבע לאַנד פּאַרק
פֿון די מייַפלאָווער סטעפּס אָדער די קרעמילל קי, נעמען אַ פּראָם צו דער גראַנד בארג עדגקומבע הויז, געבויט אין די קסנומקסטה יאָרהונדערט. אַמאָל איר ווע באזוכט די הויז, איר קענען שפּאַציר דורך ייקערז פון לאַנדסקייפּט פּאַרק, אָדער הנאה אַ דעוואָן קרעם טיי אין די סורווייאָרס טעאַראָאָמס וואָס אָוווערלוקס פּלימאָוטה געזונט.
פּלימאָוטה ווי
פּלימאָוטה ווי איז אַ גרויס געגנט ווייַטער צו די סעאַפראָנט, מיט גלענצנדיק קוקן איבער די פּלימאָוטה געזונט. עס איז דאָ אַז האר Francis דרייק איז געגלויבט צו האָבן ינסיסטאַד אויף פינישינג זייַן שפּיל פון באָולז פריערדיק צו זייַן אַטאַקע אויף די שפּאַניש אַרמאַדאַ. סמעאַטאָנס טאַוער איז איינער פון די וועלט 'ס מערסט באַרימט ליגהטהאָוסעס, וואָס איז געווען באווויגן פון די Eddystone ראַקס דורך די וויקטאָריאַנס צו די ווי אין קסנומקס. עס אָוווערלוקס טינסידע בעקן, אַ יינציק קסנומקס ס דרויסנדיק לידאָ, ווו איר קענען האָבן אַ שפּריצן מיט די קידס אין די זומער חדשים.
קראָוונהילל הינט
קראָוונהילל מיסיע, באקאנט לאָוקאַלי ווי פּלימאָוטה ס בעסטער געהאלטן סוד, איז אַ פּראָטים וויקטאָריאַן Fort געבויט אין קסנומקס. עס ס אַ טעגלעך ביקס פירינג בייַ קסנומקס: קסנומקספּם און דער שטעקן קלייד אַרויף אין וויקטאָריאַן קאַסטומז, און פאָרשלאָגן פּעריאָד אָוטפיץ פֿאַר יינגער וויזאַטערז.
נאַציאָנאַלער מאַרינע אַקוואַריום
בריטאַן ס ביגאַסט אַקוואַריום און אייראָפּע 'ס דיפּאַסט טאַנק, איז געווען וואָוטאַד' אַקוואַריום פון די יאר 'דורך די גוט בריטאַן גייד.
פּריסטען הויז
די רגע אָולדאַסט הויז אין פּלימאָוטה, געבויט אין קסנומקס, איז אַ פייַן ליימסטאָון בנין מיט אַ גאַללעריעד קאָרטיאַרד. עס הייזער די קסנומקס-פֿיס פּלימאָוטה טאַפּעסטרי און די דנאָ שטאָק איז לאָזן צו טאַננערס, איינער פון פּלימאָוטה ס פינעסט רעסטראַנץ.
דאַרטמאָאָר
אַ ביסל מייל פון די שטאָט איז דאַרטמאָאָר, איינער פון די גרעסטן נאַציאָנאַלער פּאַרקס אין בריטאַן און די לעצט גרויס מדבר אין סאָוטהערן ענגלאַנד.
בוקקלאַנד אַבי
Francis דרייק ס שיין סטייטלי היים איז עלף מייל פון פּלימאָוטה, און Offers ריווילינג ינסייץ אין די דערינג Explorer ס לעבן.
אין און אַרום די שטאָט זיך, איר וועט געפֿינען אַ גרויס ברירה פון רעסטראַנץ, פּאַבז און קאַפéס. יאַמ דאָ איז אַ ספּעציאַליטעט, מיט פריש פיש קאַט טעגלעך. רובֿ פון די רעסטראַנץ מיט די בעסטער קוקן איבער די וואַסער קענען ווערן געפֿונען אין די באַרביקאַן.


text:
1848
1848 איז דאס 48סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1848 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 29סטן מיי - וויסקאנסין ווערט דער 30סטער שטאט אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
- 2טן דעצעמבער - פראנץ יאזעף דער ערשטער ווערט קייסער פון עסטרייך.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 25סטן יולי - ארטור דזשיימס באלפור, פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1930)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 23סטן פעברואר - זשאן קווינסי עדעמס, דער זעקסטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1767)
- 12טן אויגוסט – דזשארדזש סטיוונסאן, בריטישער אינזשעניר, פלאנירער פונעם פאַרע-לאָקאָמאָטיוו (געב' 1781)


text:
אוריאל וויינרייך
אוריאל וויינרייך (23סטן מיי, 1926 - 1967) איז געווען א גרויסער וועלט באוואוסטער לינגוויסט אין קאלומביע אוניווערסיטעט. ער איז געבוירן אין ווילנא, (דאן איז דאס געווען אין פוילן היינט איז דאס די הויפטשטאט פון ליטע.) ער האט באקומען זיין דאקטאראט פון קאלומביע, און דערנאך ווייטער געשטיגן צו ווערן א לעקטאר דארטן, ספעצילעזירענדיג זיך אין יידיש שטודיעס, געזעלשאפט-לינגוויסטיק, און דיאלעקטיאלאגיע. ער האט געשתדלט די היינטיגע מער-אנגענומענע מהלך פון סימענטיקס, און ער האט רעדאקטירט די וועלט'ס איינפלוסרייכסטע יידיש-ענגליש ווערטערבוך וואס איז ארויסגעקומען אין יאר 1987 מיטן נאמען דער מאָדערן ענגליש-ייִדיש, ייִדיש-ענגליש ווערטערבוך, ער איז שוין אבער געשטארבן פון קענסער אסאך יארן פריער נישט דערלעבנדיג איר פובליקאציע.
ער איז א זון פון מאקס וויינרייך וואס איז געווען פון די גרינדער פון ייוו"א אינסטעטוט.
ער ווערט פארעכנט איבער די וועלט אלס דער טאטע פון די מאדערנע יידישיסטן, און אין פילע קאלעדזשן איז דא קורסן צו לערנען אידיש מיט א ספעציעלע לערע טעכניק וואס טראגט זיין נאמען אוריאל וויינרייך שטודיע.
מאדערן ענגליש-יידיש, יידיש-ענגליש ווערטערבוך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וויינרייך שרייבט איבער זיין ווערטערבוך אין דער הקדמה איז איר פרינציפיעלער ציל צו אויסבעסערן דעם אידיש תלמיד אים צו געבן צוטריט צו דער שפראך פון דעם מאדערנעזירטן קולטיווירטן באנוץ שטאנדפונקט. עס איז אויסגעשטעלט אים צו באדינען אלס א וועגווייזער פאר די אידיאמישער באנוץ פונעם שפראך אין רעדן און אין שרייבן. זיך צו באגיין מיטן ווערטערבוך מוז מען קענען ענגליש און אביסל אידיש מיט א שטארקן ווילן דאס פארברייטערן אין פראזעס און אין וואקאבולאר.
פובליקאציעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- College Yiddish: An Introduction to the Yiddish Language and to Jewish Life and Culture (YIVO, New York, 1st edition 1949, 6th edition 1999), ISBN 0-914512-26-9.
- Languages in Contact: Findings and Problems. New York, 1953. Reprint, Mouton, The Hague, 1963, ISBN 90-279-2689-1.
- Say It In Yiddish: A Phrase Book for Travelers (with Beatrice Weinreich). Dover, New York, 1958, ISBN 0-486-20815-X.
- מאדערן ענגליש-יידיש, יידיש-ענגליש ווערטערבוך. Modern English-Yiddish English-Yiddish Dictionary (Schocken, new paperback edition 1987), ISBN 0-8052-0575-6.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- רפאל פינקל האט ארויפגעשטעלט אנליין א טייל פון דעם ווערטערבוך.


text:
וואלפיש
די וואלפישן (Cetacea) זענען א טאלק פון זויגערס מיט אומגעפער 80 זגאלן, וואס לעבן אין וואסער. ס'איז פאראן צוויי אונטערזגאלן, די פישביין וואלפישן (Mysticeti), וואס דערנערן זיך דורך פילטרירן פלאנקטאן און זענען די גרעסטע בעלי חיים אויף דער ערד, און די רויבערישע ציינוואלפישן (Odontoceti). דער וואלפיש איז, טראץ זיין נאמען, נישט קיין פיש נאר א "פירפיסיקער" בעל חי וואס וואוינט אין וואסער.
דער וואלפיש איז דאס גרעסטע באשעפעניש אין וואסער און אויך אויף דער יבשה.
געבוי און אטעם-סיסטעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וואלפישן דארפן האבן לופט צו אטעמען און זיי פארמאגן ווארעם בלוט, א זאך וואס קיין פיש אין ים האט נישט.
וויסנשאפטלער פארשטייען נאך היינט נישט וואספארא סארט באשעפעניש דאס איז און טייל ווילן זאגן אז דאס איז אמאל געווען א באשעפעניש וואס האט געלעבט אויף דער יבשה און במשך די יארן האט דאס אנגעהויבן גיין אין וואסער און זינט די ניי-געבוירענע זענען געבוירן אין וואסער איז דאס עווענטועל געווארן א ים-באשעפעניש. וויאזוי אימער, איז דאס א וואונדערליכע באשעפעניש וועלכע קען לעבן אויף דער יבשה און אין וואסער.
אבער וואו אימער דער וואלפיש וועט זיך געפינען וועט ער האבן פראבלעמען. אין וואסער קען ער גוט שווימען און האט אסאך עסן אבער ער דארף ארויפקומען יעדע שטיק צייט צו אטעמען לופט גענוי ווי א מענטש וואס שווימט אין וואסער.
אויב געפינט ער זיך אויף די יבשה קען ער זיך שווער רירן צוליב זיין וואג און דארט האט ער נישט וואס צו עסן.
דער וואלפיש פארמאגט א ריזיגע וויידל וועלכע ווערט צעטיילט אין צוויי ביי די עק גענוי ווי דער הינטערשטער פליגל פון א פליגער. מיט זיין וויידל שווימט ער אבער אנדערש ווי אלע אנדערע פישן רוקט ער די צוויי טיילן ארויף און אראפ אנשטאט זייטיג. ער פארמאגט אויך צוויי אזויגערופענע פליפערס וועלכע זענען ווי זיינע הענט און מיט דעם קאנטראלירט ער זיך פון רעכטס צו לינקס. געוויסע וואל פישן פארמאגן אויך שווים פענכער ווי אלע פיש וועלכע העלפט זיי באלאנסירן זייער קערפער בשעת זיי שווימען.
דער וואלפיש אטעמט און פארשטייט זיך אז ער קען נישט אטעמען אונטערן וואסער און ער וועט דארפן ארויפקומען אויפ'ן אויבערפלאך שעפן אביסל פרישע לופט. צו דעם פארמאגט ער א נאז וועלכע ווערט גערופן דאס בלאזלעכל וועלכע ליגט אויף דער אויבערשטער טייל פון זיין קאפ כדי ער זאל נישט דארפן אינגאנצן ארויסקומען פון וואסער יעדעס מאל ער וויל אטעמען.
יעדעס מאל ער וויל אטעמען (ער אטעמט נישט די גאנצע צייט ווי מענטשן און חיות ווי מיר וועלן באלד זען) שווימט ער ארויף צום אויבערפלאך און שטעקט ארויס נאר די אויבערשטע טייל פון זיין קערפער און דאן ציט ער איין א ספעציעלע מוסקל וועלכע האלט פארמאכט זיין בלאזלעכל און אין דער מאמענט בלאזט ער ארויס אלע גענוצטע לופט און אטעמט אריין פרישע לופט. ווען ער איז פארטיג לאזט ער נאך זיין מוסקל און דאס לעכל פארמאכט זיך און ער שווימט צוריק אראפ אין ים.
פאר א מענטש צו זען זיין אטעם איז אינטרעסאנט. ווען ער בלאזט ארויס זיין גענוצטע לופט קומט דאס ארויס מיט א שטארקע קראפט און מאכט א הויכע גערודער וועלכע קען געהערט ווערן פון זייער ווייט. מיט די אויגן זעט מען ארויסקומען וואסער אבער אין פאקט איז דאס לופט וועלכע ווערט פליסיג וויבאלד דער טעמפרעאטור פון זיין לופט איז פיל ווארימער ווי די לופט העכער'ן ים און דאס ווערט פארע.
טייל וואל פישן האבן צוויי בלאזלעכער און יעדע וואל פיש האט אן אנדערע וועג וויאזוי ער בלאזט ארויס זיין לופט אן די וואס קענען זיך אויס מיט וואל פישן וועלן דערקענען וואספארא סארט פיש דאס איז דורך זען זיין לופט ארויסקומען.
זינט זיין לעבן איז אין וואסער קען ער נישט קומען אטעמען יעדע צוויי מינוט און ער איז באשאפן געווארן מיט א ספעציעלע לונגען סיסטעם וועלכע נעמט אריין א געוואלד אקסיגן וועלכע איז גענוג פאר א לאנגע צייט. א מענטש'נס לונגען האלט נאר 15 פראצענט פון די אקסיגן וואס ער אטעמט אריין אבער א וואל פיש האלט 90 פראצענט דערפון און דאס לאזט אים זיך דרייען אין וואסער.
די צייט וואס דער וואלפיש קען זיך דרייען אין וואסער ביז ער דארף נאכאמאל קומען פאר פרישע לופט איז געוואנדן לויט זייערע סארטן. עס הייבט זיך אן פון 30 מינוט און גייט ביז צוויי שטונדן וועלכע איז דער ביעקט וואלפיש. דאס איז א באזונדערע וואונדער וועלכע סייענטיסטן קענען נישט פארשטיין ווייל לויט ווי גרויס און שווער דער וואלפיש איז וואלט זיין לופט נישט געווען גענוג פאר זיין בלוט פלוס. דער וואלפיש דארף מאכן א דייוו אריין אין וואסער יעדעס מאל נאכ'ן אויפנעמען פרישע לופט און ער זיצט נישט אין וואסער אבער האט דאך גענוג לופט.
דער וואל פיש האט ווארימע בלוט און דארף בלייבן ווארים גענוי ווי מענטשן אין בהמות. אבער אין ים איז זייער קאלט ווייל די זון שיינט נישט אריין דארט און דער וואל פיש וואלט געפרוירן צום טויט, ספעציעל אין דער ווינטער. צו דעם פארמאגט ער א דיקע שיכט פון פעטנס ארום זיין קערפער וועלכע באשיצט אים פון קעלט. נישט שטענדיג איז פאראן גענוג עסן אין ים און דערפאר וועט דער וואלפיש זיך שטענדיג אוועקלייגן עקסטערע פעטנס ער זאל האבן גענוג ווען עס וועט אויספעלן.
שלאפן איז זיין צווייטע גרעסטע פראבלעם וואס נאר ער פארמאגט. מענטשן, חיות, און בהמות דארפן נישט זיין וואך צו אטעמען און עס אטעמט זיך פון זיך אליינס אפילו אינמיטן שלאף. פיש וואס שלאפן האבן אויך נישט דעם פראבלעם ווייל זיי אטעמען וואסער. אבער דער וואל פיש קען נישט שלאפן רואיג ווייל ער מוז זיין וואך צו געדענקן אז ער דארף גיין אטעמען. אויב שלאפט ער וועט ער מעגליך פארגעסן צו גיין אטעמען און ווען ער וועט זיך דערוועקן וועט שוין זיין צו שפעט.
למעשה שלאפט ער יא און דאך וועקט ער זיך אויף אין צייט צו גיין נעמען דעם אטעם. פארשער זאגן אז שטענדיג שלאפט נאר איין האלב פון זיין מוח און די אנדערע האלב מאכט זיכער צו באקומען לופט און שפעטער טוישט זיך עס און די אנדערע האלב מוח באקומט שלאף.
א דריטע פראבלעם וואס דער וואל פיש האט איז וואסער דרוק. א מענטש און א בהמה קענען נישט גיין צו טיף אונטערן וואסער ווייל ווי טיפער אלץ שווערער ווערט דאס וואסער העכער זיי און ביי א געוויסע פונקט וועט די דרוק פון אינדרויסן ווערן שטערקער ווי דער קערפערליכער אינערליכער דרוק וועלכע איז די לופט אין די לונגען. אין אזא פאל וועט דער גאנצער ברוסט קאסטן זיך איינברעכן און מען וועט שטארבן. פיש האבן נישט דעם פראבלעם ווייל זיי האבן נישט קיין ברוסט קאסטן און נישט קיין לונגען. אבער דער וואלפיש האט יא לונגען און ער האט דעם פראבלעם פון וואסער דרוק.
דער געביין פון דעם וואלפיש איז דערפאר א ווייכע און לאזט זיך צונויף לייגן ווען ער גייט אראפ טיף אין ים און די לופט אין די לונגען ווערט צונויפגעדרוקט און האלט א באלאנס צווישן די אינערליכע און אויסערליכע דרוק וואס לאזט אים איבערלעבן. נישט יעדע סארט וואלפיש גייט אראפ זייער טיף אבער טייל פון זיי גייען אזוי טיף ווי 7,000 פיס וואו זיי יעגן אנדערע פיש וועלכע שווימען אזוי טיף.
גרויס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער גרעסטער וואלפיש איז דער בלויער וואלפיש וועלכער קען וואקסן ביז 100 פיס לאנג, וועגט 150 טאן (פונט 300,000). דאס איז א מאנסטער באשעפעניש גרויס ווי א 10 שטאקיגע געביידע מיט א הארץ אזוי גרויס ווי א דורכשניטליכער אויטא און א צינג גענוג גרויס צו קענען ארויפנעמען 50 מענטשן. אויב דער פיש זאל עפענען זיין מויל וואלט מען געקענט אריינשפאצירן שטייענדיג.
אבער נישט אלע וואל פישן זענען אזוי גרויס. די קליינע פון זיי וועלכע מיר זעען אין חיות גארטן זענען נישט מער ווי 30 פיס לאנג און וועגן 6 טאן. אויך נישט קליין! עס איז די לענג פון די הייך פון 5 מענטשן און וועגט וואס 58 מענטשן וועגן אינאיינעם.
פאנגען און עסן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן א סך הכל פון 75 ערליי וואלפישן פון וועלכע טייל האבן ציינער און טייל נישט. די וואס האבן ציינער נוצן זייערע ציינער צו דערשטעכן זייערע קרבנות בעפאר זיי הייבן אן די סעודה גענוי ווי שארק פישן. די וואס האבן נישט קיין ציינער קענען נאר פאנגן גרינגע קרבנות דורך עפענען זייערע גרויסע מיילער און איינשלינגן הונדערטער קליינע פיש וועלכע שווימען אין גרופעס. וואל-פישן עסן אלע סארט פיש און ים חיות און אויך אנדערע וואלפישן און אויב זיי וועלן נישט קענען אליינס בייקומען איינע פון זיי וועלן זיי ארבעטן עטליכע אינאיינעם און ארומרינגלן זייער קרבן און צוזאמען אטאקירן.
וואלפישן האבן ספעציעלע חושים צו דערשמעקן זייערע קרבנות ווי אנדערע פיש און חיות. זיי האבן זייער גוטע אויערן (ליגט נעבן זייערע אויגן) און קענען הערן פון זייער ווייט ווען אנדערע פיש שווימען אין די געגענט. זיי וועלן אפילו הערן וועלכע סארט פיש זענען דארט און וועלן לויט דעם באשליסן אויב עס איז ווערט צו גיין נאך זיי אדער נישט. נאכמער, זיין וועלן קענען הערן וואו ווייט די קרבנות געפינען זיך דורך אפטייטשן ווי שטארק די ווידער קול איז נאכדעם וואס עס דעגרייכט צו זייערע אויערן. פארשער זאגן אז זייער מוח פארנעמט מער פלאץ פאר הערן אינפארמאציע ווי זען אינפארמאציע, פונקט פארקערט ווי מענטשן. דאס איז ווייל אין ים איז טונקל און מען דארף פארשטיין די ענווייראמענט ארום זיך דורך הערן.
די וואלפישן וועלכע האבן נישט קיין ציינער פארמאגן שפיצן לענגאויס זייער מויל וועלכע איז פון די זעלבע סארט ווי אונזערע נעגל. מיט דעם פילטערן זיי אויס וואס זיי שלינגן איין און בלאקירן די פיש וואס זענען שוין אין מויל פון קענען צוריק ארויסגיין. זיי וועלן נוצן פארשידענע טאקטיקן צו צעמישן זייערע קרבנות און דאן וועלן זיי קענען גרינג איינשלינגן. א ביישפיל פון א טאקטיק איז מאכן באבעלס ארום א גרופע פיש וואס דעשרעקט די פיש און זיי האלטן זיך אינאיינעם. דאן וועט דער וואל-פיש עפענען זיין מויל און אהינשווימען מיט א שנעלקייט און זיי אלע איינשלינגן.
וואלפישן מאכן קולות צו קאמיוניקירן איינע מיט די אנדערע. זייערע קולות ווערט געמאכט דורך רוקן וואסער פון איין פלאץ צו די צווייטע נעבן דעם בלאזלעכל און דאס מאכט א הויכע גערודער. יעדע סארט וואל-פיש מאכט אנדערע סארט קולות און זכרים מאכן אנדערע קולות ווי נקבות. פארשער ווייסן נישט גענוי פארוואס זיי קאמיוניקירן און וואס זייערע סיגנאלן און קולות מיינען און זענען ביי דער מיינונג אז זיי זענען זייער קלוגע באשעפענישן וועלכע פארשטייען אן עסק און געבן איבער נייעס איינע פאר די אנדערע.
זייער לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וואלפישן געפינען זיך אין אלע גרויסע אקעאנען און שווימען זייער ווייטע שטרעקעס זייער שנעל. די וואס דרייען זיך אין קאלטע ראיאנען וועלן געווענליך אוועקשווימען אין דער ווינטער אין וואסערן נענטער צו דעם עקוואטאר וואו עס איז ווארימער. אבער ווי נאר דער ווינטער וועט זיין פאראיבער וועלן זיי שנעל צוריק קומען ווייל דעמאלט ווערן געבוירן אלע נייע פישן און זיי האבן אסאך עסן.
געוויסע וואלפישן שווימען נישט אוועק פון קאלטע פלעצער אפילו אין די פרעסטן און אנדערע שווימען כסדר ארום די וואסערן גייענדיג טויזנטער מיילן אין בלויז עטליכע וואכן. פארשער קוקן נאך טייל פון זיי און זאגן אז פון די סארט זענען פאראן זייער אסאך וועלכע שווימען ארום די גאנצע ערד קוגל אין זייער 70 יעריגע לעבן. וואל-פישן האבן א גוטע זכרון און וועלן געדענקן פון איין סעזאן צו די צווייטע וואו צו גיין.
ניי געבוירענע וואלפישן קענען זיין ביז 25 פיס גרויס און וועגן מער ווי דער שווערסטער העלפאנד. ווען זיי ווערן געבוירן קענען זיי באלד שווימען אבער קענען נאך נישט די מלאכה פון לאקערן און פאנגן פיש און וועלן זיך דרייען נעבן זייערע מאמעס פאר עטליכע וואכן און זיך לערנען. נאכ'ן געבוירן זייגן זיי מילך פון די מאמע ביז זיי גייען אליינס ארויס אויף די וועלט אין וואסער און טרעפן אנדערע יונגע וואלפישן. דער גרויסער בלויער וואל-פיש זייגט 50 גאלאן מילך פער טאג און נעמט צו 10 פונט פער שטונדע.
פון צייט צו צייט קומען די וואל-פישן ארויס פון די טיפענישן פון ים און מאכן א הויכע שפרינג ארויס פון וואסער און דייוון צוריק אראפ. דאס איז זייער אינטערעסאנט צו זען זינט עס מאכט א הויכע גערודער און מאכט א ריזיגע "ספלעש" ווען עס דייווט צוריק אריין אין וואסער. פארשער ווייסן נישט פארוואס זיי טוען דאס און האבן פארשידענע טעאריעס איבער דעם. טייל האלטן אז מיט דעם שאקלן זיי זיך אפ פון זאכן וואס קלעבן זיך אן אויף זייערע קערפער. אנדערע האלטן אז דאס איז אויך א וועג פון קאמיוניקאציע. און טייל האלטן אז זיי טוען דאס סתם פאר "פאן" אדער צו ווייזן זייער קעניגרייך אין ים.
מענטשן האבן שטענדיג געכאפט וואלפישן און האבן געגעסן זיין פלייש. דער ארבעט איז געווען א שווערע אבער עס האט זיך געלוינט ווייל מען האט געהאט גענוג עסן פאר וואכן. מיט די יארן האבן די פאנגער אויסגעפינען אז די וואלפישן פארמאגן אין זיך א געוויסע סארט אויל וועלכע קען גענוצט ווערן אלס ברענשטאף פאר לעמפלעך. מען פעלגט כאפן וואל-פישן רעכטס און לינקס און אין 946' האבן א גרויסע צאל לענדער אונטערגעשריבן אן אפמאך אז מען וועט מער נישט לאזן כאפן וואלפישן זינט זייער נומער איז שטארק רעדוצירט געווארן און זיי קענען גרינג עלימינירט ווערן.
דער וואלפיש איז פריינטליך צו מענטשן און מען קען גרינג ארבעטן מיט זיי. עס זענען פאראן געשיכטעס אין וועלכע וואל פישן האבן געראטעוועט שיפלער פון שארק. דאס באשעפעניש איז זייער קלוג און ווען מען נעמט זיי אין אן אקוועריום וועלן זיי זיך גרינג לערנען פארשידענע קונצן. אגב, דאלפינס זענען פון די פאמיליע פון וואלפישן כאטש מער רעכנט זיי נישט אלס איינע פון זיי.


text:
2009
2009 איז דאס נײַנטע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 2009 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1 יאנואר - סלאוואקיי ווערט א מיטגליד פון דער אייראזאנע
- 8 אפריל - ברכת החמה (וואס מען זאגט איין מאל אין 28 יארן)
- 22סטן יולי - א גאנצע ליקוי חמה וואס דויערט 6:39 מינוט אין אינדיע, כינע און דעם פאציפישן אקעאן
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 30סטן מיי - אפרים קציר, דער פערטער פרעזידענט פון ישראל (געב' 1916)
- 25סטן יוני - מייקל זשעקסאן
- 18טן אויגוסט - קים דע-דזשונג, פרעזידענט פון דרום קארעע און געווינער פון נאבעל פריז פאר שלום (געב' 1925)
- 19טן אקטאבער - שלמה לארענץ, כנסת דעפוטאט פון אגודת ישראל פארטיי און פארזיצער פון דעם פינאנץ קאמיטעט (געב' 1918)
נאבעל פריזן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- כעמיע - עדה יאנאת


text:
ראגבי פוטבאל
ראַגבי פֿוטבאל איז א ספארט צווישן צוויי גרופעס וואס מען שפילט מיט א אוואַלן באל (מאטעמאטיש—ווי א שפיציקער ספערויד). די עיקר לענדער וואו מען שפילט ראגבי זענען דאס פאראייניגטע קעניגרייך, אויסטראליע, ניי זילאנד, אירלאנד, איטאליע, פראנקרייך, דרום אפריקע, ארגענטינע, יאפאן, די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע און קאנאדע. מען שפילט ראגבי אויף א פעלד וואס אין די ביידע עקן איז א טויער וואס זעט אויס ווי H.
זענען פאראן צוויי אופנים פון ראגבי: ראגבי יוניאן, מיט 15 מענטשן אין א גרופע, און ראגבי ליג, מיט 13 מענטשן אין א גרופע. ראגבי יוניאן האלט א וועלט פארמעסט יעדע פיר יאר.
דער נאמען פונעם ספארט נעמט זיך פון ראגבי שולע אין ענגלאנד.


text:
פאלעסטינער
פאלעסטינער איז דער באצייכענונג, אויף מענטשן וואס שטאמען אפ פון פאלעסטינע, אין די בריטישע טערמין, ווערן אלע איינוווינער אין פאלעסטינע באצייכענט מיטן נאמען, ווי יידישע פאלעסטינער, אראבישע פאלעסטינער.
דער מקור פונעם נאמען, שטאמט פון די רוימער, וואס האבן גערופן די געגנט סיריע פאלעסטינע, און די נאמען איז פארבליבן ביז 1948, ווען ישראל איז געגרינדעט געווארן, און די מערב ברעג, איז אנאקסירט געווארן צו יארדאניע.
זינט 1964 ווען דער פאלעסטין באפרייאונג ארגאניזאציע, איז געגרינדעט געווארן, און שפעטער פארגעזעצט דורך יאסיר אראפאט, איז דער טערמין באנוצט געווארן צו באצייכענען, אלע מענטשן וואס שטאמען אפ פונעם היסטארישן פאלעסטין, איינער פון די הויפט צילן זייערע איז געווען, אנערקענונג פון דער וועלט אין אזא פאלק.
זעט אויך פאלעסטינע פליטים.