text:
סּאושעל ענקזייעטי
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
סּאושעל ענקזייעטי
וואס טוט איר ווען איר קומט אן צו א שמחה ווי צום ביישפיל א שלום זכר און איר קענט נישט קיין נפש חיה? איר עסט אפ און גייט ווייטער? איר שטרענגט זיך אן צו רעדן צו איינעם?
פאר מענטשען וואס ליידן פון "סּאושעל ענקזייעטי" איז דאס ייסורי איוב...ספעציעל ווען מ'"דארף" זיך באטייליגן ביי די מאורע...
- חושב מחשבות...
- שר האלפיים
- תגובות: 2524
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 16, 2016 9:25 pm
- לאקאציע: בין שמים לארץ
בכלל איז גוט צו וויסן אז צומאל ווען מ'צווינגט זיך צו דווקא רעדן מיט אנדערע מענטשן קען קומען ווייל מ'קען נישט פעיסן די מציאות אז איך פיל מיך יעצט אויסגעשפילט און פארלוירן, ס'קען אמאל זיין גרינגער פאר א מענטש זיך צו צווינגען דווקא יא צו מאכן קשרים כדי נישט צו פילן פארלוירן פאר צוויי מינוט.
והדברים עתיקים
- חושב מחשבות...
- שר האלפיים
- תגובות: 2524
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 16, 2016 9:25 pm
- לאקאציע: בין שמים לארץ
די ענין פון סאושל ענגזייעטי איז זייער א שיינע קלינגענדיגע נאמען, אבער ע"פ האמת איז עס א כלליות'דיגע שוואכקייט פון די מענטש וואס נעמט ארום נאך אסאך הינזיכטן אין זיין לעבן, נישט אז ער איז פראבלעמאטיש, נאר אז ס'פעלט איהם א געוויסע הכרה פון קענען סובל זיין זיינע שוואכקייטן און דערהייבן די מציאות אז ער איז נברא וואס איז חסר און איז נישט קיין כליל המעלות, א מענטש איז נישט מחיוב צו קענען זיין שטארק און קאנפידענט!
מצב כללי האט געשריבן:פארוואס איז דאס יסורים?
מען קומט אריין צו די שמחה מען זאגט מזל טוב פארן בעל שמחה און מען גייט ווייטער אדער אויב מען וויל זיך אראפזעצן עסן מהיכי תיתי
איך זעה נאכנישט די גרויסע יסורים
ליין איבער וואס די פותח האשכול האט געשריבען.
"
אותיות האט געשריבן:
פאר מענטשען וואס ליידן פון "סּאושעל ענקזייעטי" איז דאס ייסורי איוב...
הרב חושב זעהט אויס איר ווייסט וואס איר רעדט, אבער סזאגט זיך זייער גרינג, איינער וואס איז ביי דעם מצב, איז זייער שווער צו טוישן זיין לעבן,
אדרבה אפשר קענסטו ארויסהעלפן מיט טיפס אין עצות וויאזוי מקומט צו צו אזא אנערקענונג
דער פוחת האשכול רעדט פון ווען מקומט אריין צו א שמחה און מקען נישט קיינעם, אבער באמת איז דא אסאך מענטשן וואס ליידן פון דעם 'אויך' (און אסאך מאל ספעציעל) אין ביהמ"ד וואו מקען יעדן איינעם!!
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 612
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך דעצמבער 12, 2018 2:43 pm
- חושב מחשבות...
- שר האלפיים
- תגובות: 2524
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 16, 2016 9:25 pm
- לאקאציע: בין שמים לארץ
אילו זכינו האט געשריבן:דער איינציגסטער עצה איז א לייסענסד טעראפיסט.
ס'איז א שאד יעדע אנדערע עצה וכדומה אפי' אז עס קען צומאל מעגליך העלפן אויף צייטווייליג
און וואס וועלן טוען די אידן וואס האלטן שוין נאך 10 יאר זיצן ביי "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי ווארטן נאך פאר א ישועה.....?
די סלאגאן קומט פון א אמונה אז די פראפעשענעל גויישע וועלט איז אן עולם התיקון.
הרב אילו זכינו איך גלייב טוה טוסט נישט אין דעם פעלד צו סאך ווייל אויב יא וואלטסטו נישט געזאגט מיט אזא קאנפידענטס אז דאס איז די איינציקסטע עצה.
אדרבה איך האב שוין גערעדט מיט עטליכע גרויסע "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי אויסגעפרעגט זייער סוקסעס ראטע, דו וועסט שטוינען צו הערן וויפיל פון די נעמען אויף יעדע וואך איבער 30 קליענטן און זיי קענען צאמקראצן קנאפע צוויי דריי מענטשן א יאר וואס זענען בפועל געהיילט געווארן... ויש להאריך בזה אבער דא איז נישט די פלאץ, אנטשולדיגט פארן פארדרייען דעם אשכול, אפשר קען מען מאכן א עקסטערע אשכול איבער דעם
- ניס קראכער
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4415
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 26, 2016 5:36 pm
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 271
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 30, 2015 2:54 pm
חושב מחשבות... האט געשריבן:אילו זכינו האט געשריבן:דער איינציגסטער עצה איז א לייסענסד טעראפיסט.
ס'איז א שאד יעדע אנדערע עצה וכדומה אפי' אז עס קען צומאל מעגליך העלפן אויף צייטווייליג
און וואס וועלן טוען די אידן וואס האלטן שוין נאך 10 יאר זיצן ביי "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי ווארטן נאך פאר א ישועה.....?
אדרבה איך האב שוין גערעדט מיט עטליכע גרויסע "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי אויסגעפרעגט זייער סוקסעס ראטע, דו וועסט שטוינען צו הערן וויפיל פון די נעמען אויף יעדע וואך איבער 30 קליענטן און זיי קענען צאמקראצן קנאפע צוויי דריי מענטשן א יאר וואס זענען בפועל געהיילט געווארן... ויש להאריך בזה אבער דא איז נישט די פלאץ, אנטשולדיגט פארן פארדרייען דעם אשכול, אפשר קען מען מאכן א עקסטערע אשכול איבער דעם
דו רעדסט פון אוועראל מענטל העלטה פראבלעמען אדער סאציאל עקזייעטי ספעסיפיק?
yoel2124441100 האט געשריבן:זעקסער האט געשריבן:אויב בוזטו געזיצן ביי א רילייעבל טערעפיסט פאר א לאנגע צייט און די בוזט נישט רוהיגער געווארן מיט די סאושעל ענקזייעטי, דאן לוינט זיך זיכער מעדיקעישן
אסאך זעקסערס האבּען די פּראבּלעם..
וועלכע פראבלעם? די נישט רוהיגער ווערן מיט טערעפי? אדער די נישט וועלן נעמען מעדיקעישן
- לפנות בוקר
- שר האלף
- תגובות: 1215
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 04, 2019 7:58 pm
חושב מחשבות... האט געשריבן:אילו זכינו האט געשריבן:דער איינציגסטער עצה איז א לייסענסד טעראפיסט.
ס'איז א שאד יעדע אנדערע עצה וכדומה אפי' אז עס קען צומאל מעגליך העלפן אויף צייטווייליג
און וואס וועלן טוען די אידן וואס האלטן שוין נאך 10 יאר זיצן ביי "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי ווארטן נאך פאר א ישועה.....?
די סלאגאן קומט פון א אמונה אז די פראפעשענעל גויישע וועלט איז אן עולם התיקון.
הרב אילו זכינו איך גלייב טוה טוסט נישט אין דעם פעלד צו סאך ווייל אויב יא וואלטסטו נישט געזאגט מיט אזא קאנפידענטס אז דאס איז די איינציקסטע עצה.
אדרבה איך האב שוין גערעדט מיט עטליכע גרויסע "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי אויסגעפרעגט זייער סוקסעס ראטע, דו וועסט שטוינען צו הערן וויפיל פון די נעמען אויף יעדע וואך איבער 30 קליענטן און זיי קענען צאמקראצן קנאפע צוויי דריי מענטשן א יאר וואס זענען בפועל געהיילט געווארן... ויש להאריך בזה אבער דא איז נישט די פלאץ, אנטשולדיגט פארן פארדרייען דעם אשכול, אפשר קען מען מאכן א עקסטערע אשכול איבער דעם
שטארק!
- לפנות בוקר
- שר האלף
- תגובות: 1215
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 04, 2019 7:58 pm
זעקסער האט געשריבן:yoel2124441100 האט געשריבן:זעקסער האט געשריבן:אויב בוזטו געזיצן ביי א רילייעבל טערעפיסט פאר א לאנגע צייט און די בוזט נישט רוהיגער געווארן מיט די סאושעל ענקזייעטי, דאן לוינט זיך זיכער מעדיקעישן
אסאך זעקסערס האבּען די פּראבּלעם..
וועלכע פראבלעם? די נישט רוהיגער ווערן מיט טערעפי? אדער די נישט וועלן נעמען מעדיקעישן
ביידע
- פעיק נוז
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6771
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 13, 2017 8:49 pm
- לאקאציע: אנאנימע סאורסעס
חושב מחשבות... האט געשריבן:אילו זכינו האט געשריבן:דער איינציגסטער עצה איז א לייסענסד טעראפיסט.
ס'איז א שאד יעדע אנדערע עצה וכדומה אפי' אז עס קען צומאל מעגליך העלפן אויף צייטווייליג
און וואס וועלן טוען די אידן וואס האלטן שוין נאך 10 יאר זיצן ביי "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי ווארטן נאך פאר א ישועה.....?
די סלאגאן קומט פון א אמונה אז די פראפעשענעל גויישע וועלט איז אן עולם התיקון.
הרב אילו זכינו איך גלייב טוה טוסט נישט אין דעם פעלד צו סאך ווייל אויב יא וואלטסטו נישט געזאגט מיט אזא קאנפידענטס אז דאס איז די איינציקסטע עצה.
אדרבה איך האב שוין גערעדט מיט עטליכע גרויסע "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי אויסגעפרעגט זייער סוקסעס ראטע, דו וועסט שטוינען צו הערן וויפיל פון די נעמען אויף יעדע וואך איבער 30 קליענטן און זיי קענען צאמקראצן קנאפע צוויי דריי מענטשן א יאר וואס זענען בפועל געהיילט געווארן... ויש להאריך בזה אבער דא איז נישט די פלאץ, אנטשולדיגט פארן פארדרייען דעם אשכול, אפשר קען מען מאכן א עקסטערע אשכול איבער דעם
- חושב מחשבות...
- שר האלפיים
- תגובות: 2524
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 16, 2016 9:25 pm
- לאקאציע: בין שמים לארץ
יין שרף האט געשריבן:חושב מחשבות... האט געשריבן:אילו זכינו האט געשריבן:דער איינציגסטער עצה איז א לייסענסד טעראפיסט.
ס'איז א שאד יעדע אנדערע עצה וכדומה אפי' אז עס קען צומאל מעגליך העלפן אויף צייטווייליג
און וואס וועלן טוען די אידן וואס האלטן שוין נאך 10 יאר זיצן ביי "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי ווארטן נאך פאר א ישועה.....?
אדרבה איך האב שוין גערעדט מיט עטליכע גרויסע "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי אויסגעפרעגט זייער סוקסעס ראטע, דו וועסט שטוינען צו הערן וויפיל פון די נעמען אויף יעדע וואך איבער 30 קליענטן און זיי קענען צאמקראצן קנאפע צוויי דריי מענטשן א יאר וואס זענען בפועל געהיילט געווארן... ויש להאריך בזה אבער דא איז נישט די פלאץ, אנטשולדיגט פארן פארדרייען דעם אשכול, אפשר קען מען מאכן א עקסטערע אשכול איבער דעם
דו רעדסט פון אוועראל מענטל העלטה פראבלעמען אדער סאציאל עקזייעטי ספעסיפיק?
בכלליות
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 267
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 16, 2018 6:51 pm
חושב מחשבות... האט געשריבן:אילו זכינו האט געשריבן:דער איינציגסטער עצה איז א לייסענסד טעראפיסט.
ס'איז א שאד יעדע אנדערע עצה וכדומה אפי' אז עס קען צומאל מעגליך העלפן אויף צייטווייליג
און וואס וועלן טוען די אידן וואס האלטן שוין נאך 10 יאר זיצן ביי "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי ווארטן נאך פאר א ישועה.....?
די סלאגאן קומט פון א אמונה אז די פראפעשענעל גויישע וועלט איז אן עולם התיקון.
הרב אילו זכינו איך גלייב טוה טוסט נישט אין דעם פעלד צו סאך ווייל אויב יא וואלטסטו נישט געזאגט מיט אזא קאנפידענטס אז דאס איז די איינציקסטע עצה.
אדרבה איך האב שוין גערעדט מיט עטליכע גרויסע "לייסענסט טעראפיסטס" און זיי אויסגעפרעגט זייער סוקסעס ראטע, דו וועסט שטוינען צו הערן וויפיל פון די נעמען אויף יעדע וואך איבער 30 קליענטן און זיי קענען צאמקראצן קנאפע צוויי דריי מענטשן א יאר וואס זענען בפועל געהיילט געווארן... ויש להאריך בזה אבער דא איז נישט די פלאץ, אנטשולדיגט פארן פארדרייען דעם אשכול, אפשר קען מען מאכן א עקסטערע אשכול איבער דעם
אויב טעראפיסטן אויך נישט וואס יא?
אוודאי איז דא מענטשן וואס סהעלפט נישט מכמה סיבות,זיינע עמאושנס זענען צו טומלדיג, אדער ווייל טערעפי איז אסאך מאל שווערע האומווארק, און צומאל קען ער זיך סתם אזוי נישט צאמנעמען, דאן לוינט זיך צו גיין צום דאקטאר צי אויסשמיעסן וועגן מעידיקעישן, און בדרך כלל זענען די סארט מעדעצין סעיף און אן סייד עפעקטס
- חושב מחשבות...
- שר האלפיים
- תגובות: 2524
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 16, 2016 9:25 pm
- לאקאציע: בין שמים לארץ
זעקסער האט געשריבן:זייט וויסן אז טעראפי איז נישט קיין מעדזשיק, נישט קיין היפנאוטייזן, און נישט קיין quick fix,
אוודאי איז דא מענטשן וואס סהעלפט נישט מכמה סיבות,זיינע עמאושנס זענען צו טומלדיג, אדער ווייל טערעפי איז אסאך מאל שווערע האומווארק, און צומאל קען ער זיך סתם אזוי נישט צאמנעמען, דאן לוינט זיך צו גיין צום דאקטאר צי אויסשמיעסן וועגן מעידיקעישן, און בדרך כלל זענען די סארט מעדעצין סעיף און אן סייד עפעקטס
הרב הצדיק איך האב דיר זייער ליב אבער איך פיל אז מיט די דאזיגע ווערטער האט איר גענומען א ריייייייזיגע פראצענט כלל ישראל און אריינגעווארפן אין א ביטערע יואש.
אוודאי השי"ת האט באשאפן פילן פאר א סיבה, אבער צו זאגן אז איינער וואס גייט צו טעראפיסטן און ווערט נישט געהאלפן איז נישטא פאר איהם קיין אנדערע עצה נאר צו נעמען פילן, איז אביסל א נקודה וואס שרייעט ארויס 'אונז זענען פארלוירן, מיר האבן ניט קיין מהלך פאר אייך', ווען ס'פאלט אוועק די מסך המבדיל פון 'מוזן' גיין 'נאר' צו פראפעשענעל העלפ קען מען בעז"ה טרעפן פיינע קלוגע עצות זיך צו אוועקשטעלן אויף א געזונטע דרך החיים מיט אמת'ע פנימיותדיגע שמחת החיים.
איך האב פונקט א חודש צוריק מיטגעהאלטן א קעיס ווי א געוויסע בחור [17 יאר] האט אנגעהויבן ארויסקומען פון זיין קינדערישע שיכעלעך און ס'האט אנגעהויבן ארויסשפראצן סימני טינעידזשע"ר, און די טאטע איז געווארן פארלוירן און אנגעהויבן ארומלויפן פון איין טעראפיסט צום צווייטן און פראבירט צו באצווינגען זיין בחור צו נעמן פילן, די מנהל הישיבה האט נישט אויפגעהערט צו רודפ'ן אז מ'נעמט נישט צוריק דעם בחור פאר ער נעמט נישט איין עפעס פילעכעל צו איינשלעפן זיינע נאטורליכע מענטשליכע טבעיות.
אבער די בחור הוא באחת איך בין נישט אינטרעסירט צו פארסמ'ן מיין גוף פון איין רגע אויפן צווייטן סתם ווייל מיין טאטע וויל איך זאל אריינפיטן אין די סדום בעטל פון די ישיבה, האבן זיך די בחור און די טאטע ארומגעפראסקעט לאנגע וואכן און מ'האט געטוישט טעראפיסטן ווי זאקן יעדע שני וחמישי, און ווען די טעראפיסט האט שוין געשריגן אויפן טאטן [וואס נעמט שוין פילן 30 יאר] אז קום אראפ פון בוים דיין בחור איז א פשוט'ע געזונטע בחור בס"ה ברויך ער אביסל נארמאלע ערציאונג און נישט אז דו טאטע זאלסט ווערן פארלוירן און אריינפאלן אין א פאניק ווען ער הייבט זיך אן צו דיוועלעפן נאטורליך...
בקיצור המעשה די טאטע נעמטו שוין פילן יארן לאנג [לכאורה נאכן זיצן אויף טעראפי און נישט ווערן געהאלפן...] און ביי איהם אין מח איז געווארן איינגעקריצט א מהלך אז ווען ס'דא עני נארמאלע אישו אין לעבן איז די אינציגסטע עצה צו אנשטאפן דאס גוף מיט סממנים און אזוי וועלן די נאטורליכע אינזסטינקטן איינעמען א טיעפע שינה, און פטור אן עסק, מ'דארף זיך שוין נישט אויסלערנען וויאזוי אומצוגיין ערוואקסן ווען מ'באגעגענט א אישו אין לעבן, ווייל די לעבן איז אזא שרעקוועדיגע זאך אז ס'נישט קיין שום עצה וויאזוי זיך צו ספראווען מיט די בארג פון די שווערע געפילן...
עכ"פ די משל קומט נישטא אריין בכלל, נאר איך וויל ארויסברענגן אז טאמער איז פילן 'די עצה' זעמיר אין א ביטערע לאך, ווייל כו"ע מודי אפילו די גרעסטע לייסענסט טעראפיסטן און סקייעטריסטן אז פילן אן טעראפי איז ווי א קעסט אן קראטשעס, די פיס טוט שוין נישט וויי אבער ארומוואקן קען מען נישט...
- נשמה
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 03, 2009 8:12 pm
- לאקאציע: אינעם קערפער ביז די הונדערט און צוואנציג געזונטערהייט
אותיות האט געשריבן:טייערע חברים,
וואס טוט איר ווען איר קומט אן צו א שמחה ווי צום ביישפיל א שלום זכר און איר קענט נישט קיין נפש חיה? איר עסט אפ און גייט ווייטער? איר שטרענגט זיך אן צו רעדן צו איינעם?
פאר מענטשען וואס ליידן פון "סּאושעל ענקזייעטי" איז דאס ייסורי איוב...ספעציעל ווען מ'"דארף" זיך באטייליגן ביי די מאורע...
איך וואונדער מיך צו איך ווייס פון וואס דו רעדסט. איך מיין צו זאגן צו איך האב אויך געהאט דאס וואס דו רופסט 'סאושעל ענגזייעטי'. איך קען זאגן מיט א זיכערקייט אז ווען איך פלעג קומען צווישן מענטשן פלעג איך שפירן זייער פאני, ווי כאילו איך בין יעצט אויף שאו. און יעדער באטראכט מיין גאנצע פנימיות. און אפשר אפילו נאך היינט ווען איך קום צווישן מענטשן, נאך דערצו ביי א שלום זכר וכו', קען איך צומאל שפירן מיין גאנצע וועזנהייט ווערט עפעס מער היילייטעד, און יעדער קוקט עס יעצט אן. ווען מ'נעמט עפעס פון טיש, שפירט מען ווי כאילו מ'דארף עס נעמען מיט די גאנצע מאס מענטשליכקייט, ווייל יעדער קוקט יעצט, און יעדער באטראכט יעצט. און אויך ווען מ'טאנצט צווישן דעם עולם איז עס זייער שווער.
"סאושעל ענגזייעטי" קען איך אויסטיישטן אלץ: דו פילסט אז דו מוזט וויסן וויאזוי די סאושעל וואו דו געפינסט דיך יעצט וועט אויסמאכן אויף דיין עקזיסטענץ, און בעיקר דו ווייסט נישט וויאזוי עס גייט זיך אויסקאכן, און דאס שאפט ענגזייעטי.
מעדיקעשאן העלפט? מעדיקעשאן בארואיגט מאמענטאל. איך האב גענומען מעדיקעשאן פאר לאנגע יארן, און נישט די מעדיקעשאן איז וואס ס'העלפט, ס'קען אפשר בארואיגן. ווייסט וואס ס'קען עכט העלפן? אויפגעבן אויף יכולת. ר' שרגא'ס שיעורים קען באמת העלפן. ווייל ס'רירט אן טיף אינעם נפש. הער עס און הער עס און הער עס פאר א לאנגע צייט. און קום דא זאגן די בענעפיטן. יעדן טאג זאלסטו עס הערן. ווייל ווילאנג מ'כאפט וואס ער רעדט, און וויאזוי צו לעבן דערמיט געדויערט. והשם הטוב יעזור.
זיינע שיעורים קען מען הערן אויף 1-718-298-4568
און זיין נומער איז: 845-426-0951
איך האב פרובירט צו ארבעטן אויף אלע פראנטן אז איך זאל מיך שפירן נארמאל צווישן מענטשן. און אז איך זאל נישט שפירן די פאני געפיל אז איך בין יעצט צווישן מענטשן. און אז איך זאל נישט שפירן אז מענטשן באטראכטן מיך. איך האב געארבעט מיט אלע כוחות אז איך זאל נישט שפירן אז יעדער טראכט יעצט פון מיר.
די רגע מ'אנערקענט אז איך וויל נישט און איך דארף נישט און איך קען נישט נעמען אנטייל וואס מענטשן ארום מיר טראכטן אויף מיר, און אז איך דארף נישט וויסן וואס זיי טראכטן אויף מיר, די רגע דו הייבסט עכט אן לעבן מיט די צוגאנג "איך בין אינעם אייבערשטנס הענט און נאר אין אים ווענד זיך מיין עקזיסטענץ", יענע רגע הערט זיך עס אויף מער און מער. זאלן מענטשן טראכטן וואס זיי ווילן אפילו איך גיי עס נישט וויסן. נישט אין דעם ווענד זיך מיין קיום. און בעיקר איך בין נישט נייגעריג וואס דאס איז. דעס איז עכט די וועג. וואס דען איז די וועג?
די 'ענגזייעטי' וואס דו שפירסט איז אז דו מיינסט אז ס'גייט דיך עפעס העלפן צו זיין פארנומען צו וויסן די געוויסע זאכן וואס די סאושעל קען האבן אן השפעה אויף דיין קיום, אז דיין קיום ווענד זיך אין די סאושעל. אבער אויב דו לעבסט מיט דעם אז "איך בין אינעם אייבערשטענס הענט, און נאר אין אים ווענד זיך מיין קיום" ווערט די 'סאושעל ענגזייעטי' צוביסלעך ווייניגער. וויאזוי ווערט עס ווייניגער? ווייל דיין נפשיות'דיגער פראגע און ענטפער "וואס מאכט מיך האבן א קיום" טוישט זיך מער און מער.
אויב 'סאושעל' איז פאר דיר א זאך וואס דו מיינסט אז כדי צו האבן א קיום דארפסטו דיך ספראווענען דערמיט, פארוואס זאלסטו נישט האבן ענגזייעטי דערפון? פארוואס נישט? ס'איז זייער פארשטענדליך אז דו ביסט אין ענקזייעטי. יעדע מענטש האט ענגזייעטי ווען ער איז אויף א פלאץ וואס ער האט נישט קיין אהנונג וויאזוי זאכן גייען זיך אויסלאזן, און ער איז נייגעריג וויאזוי זאכן גייען זיך אויסלאזן.
יעדער מענטש איז אין ענגזייעטי ווען ער האט נאכנישט מחדש געווען די לבנה, און ער קוקט אזוי מיט אנגסט אויף די וואלקענעס צו זעהן צו ס'מאכט זיך עפעס. ווייל ער איז פארנומען צו וויסן וויאזוי ס'גייט זיך אויסקאכן. ער וויל זיין פארנומען דערמיט, ווייל ער האלט אז ער מוז זיין פארנומען דערמיט. אבער דאס איז נאר ווען ער וויל האבן אן אהנונג וויאזוי זאכן גייען זיך אויסלאזן, אבער אויב עס גייט אים נישט אן, דהיינו, ער איז איבערצייגט אז זיין קיום האט נישט מיט די סאושעל, האט ער נישט ענגזייעטי. אויב דו ביסט צווישן מענטשן, און דו טראכסט "ווער ווייסט וואס יענער טראכט יעצט אויף מיר" דאן איז זייער פארשטענדליך אז דו האסט ענגזייעטי.
וואס איז די עצה? די עצה איז: הייב אן לעבן מיט דעם "מיין גאנצע קיום ווענד זיך אינעם אייבערשטענס הענט". איך בין נישט אין ערווארטונג וואס יענער גייט יעצט טראכטן אויף מיר, זאל געשעהן אין יענעמ'ס קאפ וואס יענער וויל, איך לאז עס געשעהן פון זיך אליין. איך לאז, אן עס וויסן. פארוואס לאז איך עס? ווייל ס'מאכט גארנישט אויס.
אונטערשטע שורה וואס איך וויל דיר זאגן איז, אז כדי ארויסצוקריכן פון סאושעל ענגזייעטי, מוזטו קומען צווישן מענטשן, און טראכטן ביי דיר: פון איין זייט וויל איך וויסן וויאזוי עס גייט זיך אויסקאכן מיט די מענטשן ארום מיר. וואס זיי גייען מיר טון. אבער לאמיך זיך איבערצייגן וואס גייט געשעהן אויב איך גיי עקטן צו זיי, און צו מיר אליין, אז איך בין אינעם אייבערשטענס הענט און איך בין גארנישט נייגעריג וואס זיי גייען מיך טון. טראכט עס ארויס: "וואס גייט געשעהן..." דו מוזט עס ארויסטראכטן. "וואס גייט געשעהן..."
ווען דו גייסט באמת לעבן "איך בין אינעם אייבערשטענס הענט", גייסטו מער נישט טראכטן "וואס גייט געשעהן", ווייל וואס ס'געשעהט האט דאך נישט מיט די מענטשן. כאפסט?
דו דארפסט אבער אנהייבן באמת לעבן מיט דעם צוגאנג. די צוגאנג איז: "מיין הצלחה; מיין קיום; מיין עתיד; האט גארנישט מיט וואס מענטשן ארום מיר טראכטן". דאס גייט מאכן אז דו זאלסט ענדערש טראכטן: וואס טראכט יעצט דער אייבערשטער אויף מיר.
אוודאי איז דא נאך טיפערע טערעפי, ווי למשל דאס וואס ר' חיים מאיר פערל נ"י טוט, אבער פון אויבן אויף פרוביר דעס. און הער ר' שרגא'ס שיעורים. און לעב דערמיט.
והשם הטוב יעזור.
סּאושעל ענקזייעטי
מח בקדקדו האט געשריבן:@חושב זייער שטארק! מענטשן זענען אזוי פארקויפט פאר די פראפעסיאנאלע וועלט, אז מען פארגעסט אז זענען אויך דא 'אומפראפעסיאנאלע' געזונטע קלוגע מענטשן וואס פארשטייען 'באמת' צום נפש העמוק, נישט ווייל מען האט זיי אויסגעלערנט נאר ווייל זיי פארשטייען עס באמת און זיי קענען העלפן מסדר זיין און ארויסהאבן די געפילן און אוועקשטעלן א ריינע מהלך המחשבה וואס בעז"ה וועט עס העלפן אוועקנעמען די שווערע הרגשים.
לעומת זה זענען דא מענטשן וואס צאלן אוועק טויזענטערס פאר די ""אומפראפעסיאנאלע' געזונטע קלוגע מענטשן וואס פארשטייען 'באמת וויאזוי צו ארויסצוען דעם לעצטן גרייצער פונעם מענטש אן אים העלפן בכלל
- לפנות בוקר
- שר האלף
- תגובות: 1215
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 04, 2019 7:58 pm
זעקסער האט געשריבן:מח בקדקדו האט געשריבן:@חושב זייער שטארק! מענטשן זענען אזוי פארקויפט פאר די פראפעסיאנאלע וועלט, אז מען פארגעסט אז זענען אויך דא 'אומפראפעסיאנאלע' געזונטע קלוגע מענטשן וואס פארשטייען 'באמת' צום נפש העמוק, נישט ווייל מען האט זיי אויסגעלערנט נאר ווייל זיי פארשטייען עס באמת און זיי קענען העלפן מסדר זיין און ארויסהאבן די געפילן און אוועקשטעלן א ריינע מהלך המחשבה וואס בעז"ה וועט עס העלפן אוועקנעמען די שווערע הרגשים.
לעומת זה זענען דא מענטשן וואס צאלן אוועק טויזענטערס פאר די ""אומפראפעסיאנאלע' געזונטע קלוגע מענטשן וואס פארשטייען 'באמת וויאזוי צו ארויסצוען דעם לעצטן גרייצער פונעם מענטש אן אים העלפן בכלל
וואס מאכט א מענטש פראפעסיאנאל?
- fiena nieas
- שר האלפיים
- תגובות: 2265
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 23, 2011 8:56 am
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 13 געסט


c: text/html

text:
טמיר האט געשריבן:@שמעקעדיג, וואו ביזטו? אין די גוטע צייטן וואלסטו זיכער אריינגעקומען מיט א הערליכע תגובה
מאך זיכער האט געשריבן:פארוואס ווען איך האב פרובירט אנצוהייבן א שמועס מיט דיר נאך מעריב האסטו מיר געענטפערט אונטערן נאז און מיר געמאכט שפירן ווי דו ווילסט אז איך זאל פוצן פון די אומגעגנט?
פארוואס ווען איך אפפער דיר א ציגארעטל זאגסטו מיר אפ מיט א מאך מיט די האנט ווי צו א משולח אינמיטן קר"ש?
פארוואס ווען איך פרעג דיר וועלכע מאשקאוויטש דו ביזט ענטפערסטו נישט כדי איך זאל מיינען אז דיין עכטע נאמען איז נהרי?
ביזט זיך אליינס שולדיג!
(כ'מאך א דזשאוק... אין אנדערע ווערטער פארשטיי וואס איך מיין...)
דוכט זיך אז עס איז פארהאן א לאנגע ארטיקל און דעבאטע איבער די נושא אין די 'מעלות' פון די פריע ס' יארן פון א שרייבער אבינדב ח. עס הייסט 'מיין שטילע זומער וואקאציע'.
טמיר האט געשריבן:מאך זיכער האט געשריבן:פארוואס ווען איך האב פרובירט אנצוהייבן א שמועס מיט דיר נאך מעריב האסטו מיר געענטפערט אונטערן נאז און מיר געמאכט שפירן ווי דו ווילסט אז איך זאל פוצן פון די אומגעגנט?
פארוואס ווען איך אפפער דיר א ציגארעטל זאגסטו מיר אפ מיט א מאך מיט די האנט ווי צו א משולח אינמיטן קר"ש?
פארוואס ווען איך פרעג דיר וועלכע מאשקאוויטש דו ביזט ענטפערסטו נישט כדי איך זאל מיינען אז דיין עכטע נאמען איז נהרי?
ביזט זיך אליינס שולדיג!
(כ'מאך א דזשאוק... אין אנדערע ווערטער פארשטיי וואס איך מיין...)
דוכט זיך אז עס איז פארהאן א לאנגע ארטיקל און דעבאטע איבער די נושא אין די 'מעלות' פון די פריע ס' יארן פון א שרייבער אבינדב ח. עס הייסט 'מיין שטילע זומער וואקאציע'.
האלו, איך ווארט בכליון עניים נאך יעדע מעריב אז איינער זאל אנהייבן א שמועס מיט מיר!
איך רייכער נישט
גראדע ווען עס פארעמט זיך יא שמועס קען עס ציען גאנץ פיין אויב מיר 'קליקען'
]
קל וחומר האט געשריבן:ס'פעלט דיר קאנפידענס.
הייב אן מיט א זעלבסטמארד מיסיע, גיי צו צו פרעמדע מענטשן און שטעל זיך פאר צו זיי. סירטש קודם אויף גוגל ווי אזוי אנצוהייבן א גוטע שמועס. (ווייז אינטערעסע, צו ווייטער דעם שמועס, שמייכל דא און דארט)
שמערל האט געשריבן:עס איז דא מענטשן וואס האבן סאשעל עניקזייעטי און מיטשן זיך יעדע מאל זיי זענען אין פאבליק, צו פארברענגען נארמאל מיט אנדערע, אבער זיי קענען נאכאלטס האבן נאנטע חברים מיט וועם צו פארברענגען איינס אויף איינס אין פריוואט.
ביסטו אזוי? אדער האסט בכלל נישט קיין חברים מיט וועם אויסצוטוישן א ווארט?
טמיר האט געשריבן:שמערל האט געשריבן:עס איז דא מענטשן וואס האבן סאשעל עניקזייעטי און מיטשן זיך יעדע מאל זיי זענען אין פאבליק, צו פארברענגען נארמאל מיט אנדערע, אבער זיי קענען נאכאלטס האבן נאנטע חברים מיט וועם צו פארברענגען איינס אויף איינס אין פריוואט.
ביסטו אזוי? אדער האסט בכלל נישט קיין חברים מיט וועם אויסצוטוישן א ווארט?
זייער א גוטע נקודה. די תירוץ איז אז עס איז מיר זייער שווער צי אנקניפן נאנטשאפט מיט מענטשן בכלל. איך האב געציילטע מענטשן וואס קליקן מיט מיך, אבער איך טרעף מיך כמעט נישט מיט זיי. רוב מענטשן מיט וועם איך פרוביר צי אנקניפן באצוענגען פיל איך ווי עס קליקט נישט, איך פיל פשוט אומבאקוועם צי זיין אין זייער פרעזענס. עס עגבערט מיך "וואס זאל איך יעצט זאגן/פרעגן?"
הדסים האט געשריבן:@טמיר איך וויל דיר נישט משוגע מאכן, אבער איך זע אז דו האסט געלייקט מיין תגובה, האסט גארנישט צו רעאגירן?
טמיר האט געשריבן:לאמיר נעמען פראקטישע דוגמאות. מען לייגט צאם די תפילין נאכן דאווענען, און נעבן מיר איז דא איינער וואס פארקויפט אויף עמעזאן. זאל איך צוטרעטן צי אים "וויאזוי גייט עמעזאן ביזנעס?" "וואס פארקויפסטו?" איך מיין אז ער איז גאנץ ווייניג אינטערעסירט צי אויספאקן יעצט זיין עמעזאן ביזנעס. דאס איז נאר גוט פאר איינער וואס האט שוין פון פארדעם א שייכות. יא, אויב וואלט איך אויך געווען אין די ליין וואלט עס געווען אינטערעסאנט פאר ביידע, אבער דאס איז נישט די קעיס.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 4 געסט

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
װיקיפּעדיע:וויקידאטן
וויקידאטן איז א נייער פראיעקט פון דער וויקימעדיע פונדאציע פאר א צענטראלער שפייכלערונג פון דאטן וואס געפינען זיך עטלעכע מאל אין פראיעקטן אין פארשידענע שפראכן.
די ערשטע פאזע פון דעם פראיעקט, וואס מען האט אויסגעפירט אין וויקיפעדיעס אין אלע שפראכן אנהייב מערץ 2013, טוט צענטראליזירן די אינטערשפראך לינקען צווישן וויקיפעדיע בלעטער. דער געוויינלעכער וועג פון שטעלן אינטערשפראך לינקען ביים סוף פון יעדן בלאט, וואס דארף ווערן איבערגעחזר'ט אין יעדער שפראך. כדי צו דערהיינטיקן די ליסטע ווען א ווערסיע פונעם ארטיקל ווערט געשריבן אין א נייער שפראך, דארף מען דערהיינטיקן דעם ארטיקל אין אלע שפראכן. מערסטנס ווערט דאס אדורכגעפירט דורך א באָט. אפטמאל מאכט זיך א קאנפליקט, ווען צוויי (אדער מער) בלעטער אין איין וויקיפעדיע זענען געלינקט צום זעלבן בלאט אין אן אנדער שפראך וויקיפעדיע. אצינד, מיטן וויקידאטן פראיעקט, ווערט די ליסטע פון פארבונדענע ארטיקלען געשפייכלערט אין איין פלאץ, און אלע וויקיפעדיעס נעמען די ליסטע פון דארטן.


text:
דזשארדזש לוקאס
דזשאָרדזש וואָלטאָן לוקאַס דער יינגער (ענגליש: .George Walton Lucas, Jr, געבוירן דעם 14סטן מיי 1944 אין מאדעסטא, קאליפארניע) איז אן אמעריקאנער פילם רעזשיסאר, פראדוצירער און סצענאר שרייבער וואס איז בעסטנס באקאנט פאר זיינע פילם סעריעס "שטערן קריג" און "אינדיאַנע דזשאָנס".
ער אויך האט רעזשיסירט די פילמען "THX 1138" און "אמעריקאנישע גראפיטי". ער האט געמאכט די "אינדיאַנע דזשאָנס" סעריע צוזאמען מיט סטיווען ספילבערג.
לוקאַס האט געגרינדעט דער פיקסאר אנימאציע סטודיא און האט נאך פארקויפט אים צו סטיוו דזשאבס אין 1986 פאר $10,000,000.


text:
שרעק
- דער ארטיקל דיסקוטירט דעם געפיל. טאמער זוכט איר דעם אנימירטן פילם, זעט שרעק (פילם).
שרעק אדער מורא איז א געפיל אין וועלכע עס פאסירט א קייט רעאקציע אין דעם מוח וועלכע הייבט זיך אן מיט אסאך דרוק און ענדיגט זיך מיט די ארויסלאזונג פון כעמיקאלן וועלכע מאכט די הארץ קלאפן פיל שנעלער, דאס אטעמען קורצער, און גיט פרישע קראפט פאר די מוסקעלן.
אנאטאמיע פון שרעק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער מוח באשטייט פון א געשאצטע 100 ביליאן נערוו צעלן וועלכע ארבעט מיט א נעטוואורק אין קאמיוניקאציע וועלכע הייבט אן די פונקטן פון אלעס וואס מיר שפירן, טראכטן, און טוען. דער מוח וועט אדער טאן אקציעס ווען עס פעלט אויס און אמאל שאפן אן אויטאנאמישע ענטפער אין וועלכע קיין שום אבר וועט זיך נישט רירן און דער מענטש וועט שטיין בלייבן מיט אן ענדגילטיגער באשלוס צו מאכן אלס א וויכטיגע ענטפער צו א געשעעניש. שרעק איז איינע פון די הויפט טבע'ס וועלכע ברענגט דעם מוח צו אזא סיטואציע און דער מענטש ווערט געפרוירן און בלייבט מיט'ן איינציגן באשלוס צו מאכן וועלכע איז: קעמפן אדער אנטלויפן.
סייענטיסטן שטודירן דעם מוח כסדר פרובירנדיג צו דערגיין וועלכע טיילן טוען וואספארא ארבעט און וויאזוי די צעלן קאמיוניקירן צווישן זיך צו געבן ענטפערס און אויספירן דאס וואס איז באשלאסן געווארן צו טאן. אינעם פראדעצור פון שרעק ארבעטן צום מערסטן די צענטער חלקים פון דעם מוח וועלכע דערשפירן די סכנה דורך די 5 חושים וועלכע א מענטש האט, אנאליזירט די דאטא ווי הארב דאס איז, צעטיילט די וויכטיגע און נישט וויכטיגע אינפארמאציע, לייגט אוועק די וויכטיגע אינפארמאציע אויף צייטווייליגע מעמארי צעלן עס זאל קענען גענוצט ווערן גרינגערהייט, שיקט ארויס די עמאציאנאלע געפילן, און אקטיוויזירט דעם ענדגילטיגן ענטפער צי מען זאל קעמפן אדער אנטלויפן.
דער מוח ווארט נישט לאנג צו מאכן באשלוסן אין א צייט פון סכנה אבער טייל מאל געדויערט עס יא לאנג און דאס איז וויבאלד דער מוח נעמט אויף נייע אינפארמאציע און הייבט אן דעם פראדעצור נאכאמאל און נאכאמאל ביז עס קומט צו דעם ענדגילטיגן באשלוס. יעדער מענטש איז אנדערש צו א מורא רעאקציע ווייל יעדע מענטש פארמאגט אן אנדערע מוח.
דער מוח נוצט צוויי וועגן ווען ער רעאגירט צו שרעק. עס איז פאראן א שנעלע און שטייפע וועג און א לענגערע לאנגזאמע וועג. אויב דער מענטש דערשפירט א סכנה וועט דער מוח שטענדיג ערשט טראכטן די שטייפע ועוג און נאר אויב עס וועט זיך ארויסשטעלן צו זיין איבערגעטריבן וועט עס נוצן די לאנגזאמע וועג.
א ביישפיל קען צוניץ קומען: איינער וועקט זיך אויף אינמיטן די נאכט צו די גערודער ווי איינער זאל זיך פרובירן איינברעכן פון די אונטערשטע טיר. דער מוח ווייסט אז עס קען זיין א רויבער און ער ווייסט אויך אז עס קען זיין א שטארקע ווינט. אבער עס איז מער פארזיכערט צו טראכטן אז עס איז א רויבער און נאכדעם אויסגעפינען אז עס איז געווען די ווינט ווי טראכטן אז עס איז א ווינט און דערנאך איבערראשט ווערן אז עס איז גאר א רויבער. דערפאר וועט דער מוח ערשט נוצן זיין שטייפע וועג צו טראכטן אז דאס איז א רויבער און מאכן דעם קעמפן אדער אנטלויפן באשלוס און נאר אויב עס וועט זיך ארויסשטעלן צו זיין א בלויזע שרעק וועט דער מוח נוצן זיין צווייטע וועג צו טראכטן לאנגזאם וויאזוי זיך אן עצה צו געבן מיט די טיר וועלכע שאקעלט זיך פון די ווינט.
די סעקונדע דער מוח דערשפירט די גערודער פון די טיר וועלכע ווארפט זיך וועט עס אנאליזירן און דערשפירן וואספארא סארט גערודער דאס איז און דערנאך וועט עס באשליסן אויב דאס איז א סכנה אדער נישט, געבויט אויף די אינפארמאציע וועלכע דער מענטש האט אין זיין מוח און פון וואס ער האט מורא. איינער האט מורא פון א מייז און א צווייטער נישט. דער וועמענ'ס מוח האט נישט מורא פון א מייז וועט זיך נישט וויסנדיג מאכן אפילו עס וועט זען א מייז וויבאלד דער מענטש האט נישט מורא און ער איז אזוי פראגראמירט אין מוח.
צוריק צו אונזער ביישפיל וועט דער מוח דארפן באשלוסן אויב די טיר גערודער איז א רויבער אדער נישט. אבער דער מוח וויל נישט נעמען די שאנסן און וועט באלד שיקן די אינפארמאציע צו א צווייטע אפטיילונג וועלכע וועט מאכן דעם פייט אר פלייט פלאן באשלוס.
ווען דער באשלוס איז געמאכט וועט אבער די מוח צוריק נעמען די אינפארמאציע פון די צייטווייליגע מעמארי צעלן און דאס ווייטער אנאליזירן אויב עס איז טאקע א סכנה אדער נישט. דער מוח וועט וועגן אלע שאנסן פארוואס דאס איז יא א סכנה און אלע שאנסן פארוואס דאס איז נישט א סכנה אזוי לאנג ווי די חושים וועלן איבערגעבן וואס איז געבליבן. עס קען זיין די אויגן וועלכע זעען אז דאס איז א רויבער, עס קען זיין די אויערן וועלכע הערן די ווינטן בושעווען, אדער איינע פון די אנדערע חושים וועלכע וועלן געבן דעם ענטפער.
דער "פייט אר פלייט" פלאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אידיש גערעדט איז עס דער צוויי זייטיגער באשלוס וועלכע דער מענטש פארמאגט איז א צייט פון א סכנה, זאל ער קעמפן מיט די סכנה אדער זאל ער אנטלויפן פון דעם?
וואס אימער דער באשלוס וועט זיין וועט דער מוח באלד אקטיוויזירן די עמוירדזשענסי רעספאנס סיסטעם וועלכע וועט ארויסשיקן מעסעדזשעס צו אלע אברים און גלידער צו זיין גרייט פאר אקציע. אויב וועט דאס זיין אנטלויפן וועלן די פיס זיך באלד הייבן און דער מענטש וועט זיך זען לויפן אפילו ער ווייסט נישט וואו, די פיס וועלן אים אויטאמאטיש אוועקטראגן פון די סכנה און ער וועט זיך זען לויפן און לויפן ביז זיינע חושים וועלן אים אויפקלערן אז ער איז שוין גענוג ווייט פון די סכנה.
אויב וועט אבער דער באשלוס זיין צו קעמפן וועט דאס בלוט אנהויבן צירקולירן אין דעם קערפער זייער שנעל און די מוסקלן וועלן זיך שטארקן צו די מאקסימום און אלע חושים וועלן ארבעטן אינאיינעם צו מאכן די ווייטערדיגע פלענער וויאזוי אנצוגרייפן די סכנה. דער מענשט האט נישט צופיל צייט צו טראכטן און זיין מוח מוז מאכן זייער שנעלע באשלוסן וואס צו טאן טריט ביי טריט. דער מענטש וועט לויפן קען דעם רויבער און אים אנגרייפן מיט זיין גאנצע כוח וועלכע איז יעצט פיל שטערקער ווי די כוח וואס ער האט נארמאל.
מיט דעם איז גרינג צו פארשטיין פארוואס די הארץ וועט אנהייבן קלאפן שנעלער און דאס אטעמען וועט גיין קורצער און שנעלער. דאס בלוט וועט אריינפאמפן אין די הארץ פיל שנעלער ווי נארמאל און די הארץ וועט דארפן קענען נאכקומען די ארבעט און וועט זיך מוזן אביסל אנשטרענגן. זינט דאס בלוט פאמפט אזוי שנעל וועט זיך פארלאנגן מער אקסיגן סופליי צו געבן קראפט און צירקולאציע און צו דעם וועלן די לונגן זיך אויך דארפן איבערשטרענגן און אריינאטעמען און ארויסאטעמען פיל שנעלער צו קענען נאכקומען דעם פארלאנג. אפגערעדט אז די בלוט דרוק וועט זיין אויף גאר הויכע שטאפלן.
יעדער גרייכט אזעלכע סיטואציעס אין לעבן אבער רוב פון זיי ענדיגן זיך מיט בלויז שרעק. עס אינטרעסאנט ווען מען טראכט פון בהמות, חיות, עופות, פיש, און אינזעקטן וועלכע גייען דאס דורך צענדליגער מאל אין טאג. שטעלט אייך פאר דאס לעבן פון א פיש וועלכע גייט דורך אזא שרעק יעדעס מאל א גרויסע פארציקער פיש (ווי א שארק) קומט אין די געגנט. אדער טראכט פון א הערש וועלכע קומט אין אזא סכנה יעדעס מאל א וואלף באמערקט אים.
פארוואס האט מען מורא?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
שרעק איז א טייל פון די עמאציאנאלע געפילן וועלכע א מענטש פארמאגט און דאס איז קריטיש וויכטיג פאר אים צו קענען איבערלעבן. אין אנדערע ווערטער, איז עס א נאטורליכע אינסטינקט מיט וועלכע דער מענטש איז געשאנקן געווארן כדי ער זאל וויסן זיך צו ראטעווען פון א סכנה און איבערלעבן.
די טבע פון שרעק גייט אויך א טריט ווייטער ווען דער מענטש'נס געזיכט מאכט אויטאמאטיש א מאדנע אויסזען וועלכע קען באמערקט ווערן פון זייער ווייט. וויסנשאפטלער גלייבן אז דאס איז א טייל פון די וואונדער וועלכע איז אריינגעלייגט געווארן אינעם מענטשליכ'ן טבע כדי צו אינפארמירן אנדערע מענטשן אז עס איז פאראן א סכנה. מיט א געזיכט אויסדרוק קען מען שנעלער אינפארמירן ווי דורך רעדן אדער ווייזן מיט די הענט. אויך וועט דאס מעלדן די סכנה אפילו צו מענטשן וועלכע רעדן נישט די זעלבע שפראך ווייל דער מענטש פארמאגט אן אינסטינקט וועלכע ליינט די געזיכט אויסדרוקן אויף א צווייטן און מיט דעם פארשטייט ער וואס עס גייט פאר.
די אויגן שפילן אין דעם די גרעסטע ראלע. ווען דער מענטש איז אין א געפאר וועלן זיך זיינע אויגן עפענען גרויס און בלייבן אפען. פארקערט ווען דער מענטש איז פרייליך וועלן זיינע אויגן זאגן אז ער איז בשמחה. ענליך ארבעט די מויל און טיילמאל גייט עס ביז די הענט און פיס.
סייענטיסטן זאגן אז שרעק אינעם מענטש איז די זעלבע שטארק און סיסטעמירט ווי אמאל כאטש היינט אין די מאדערנע וועלט לעבט מען דורך די יארן אן קיין ערנסטע שרעק און אמאל האט מען יא דורכגעלעבט ערנסטע סכנות.
שטודיעס ווייזן אז די מורא סיסטעם איז גארנישט אנדערש היינט ווי אמאל און עס איז גארנישט אנדערש פון דעם מענטש וועלכער וואוינט אין אפריקע און דער מענטש וועלכער וואוינט אין אמעריקע כאטש יענער אין אפריקע גייט דורך עכטע שרעק און דער מענטש אין אמעריקע נישט.
דער סיסטעם איז שטענדיג אין פלאץ און דער חילוק איז פון וואס מען האט מורא. אמאל האט מען מורא געהאט פון א וואלף אבער מען האט זיכער נישט מורא געהאט פון קיין מייז. יעדער האט באהאנדלט פערדן און קוען אבער היינט האט מען מורא דערפון. דאס זעלבע איז די מורא צווישן א קינד און אן ערוואקסענער און די מורא צווישן א מאן און א פרוי. דאס קינד האט מורא פון א פליג אבער דער ערוואקסענער נישט. די פרוי האט מורא פון א ספיידער אבער דער מאן לאכט דערפון. דער סיסטעם וועט אבער שטענדיג ארבעטן די זעלבע נישט קיין חילוק ווי שטארק די מורא איז, ווען מען גלייכט צו איינע די אנדערע, נאר ווי שטארק די מורא איז פאר דעם מענטש וועלכע דערשפירט דאס.
דער מענטש איז אויך באשאנקן מיט אן אינסטינקט אז ער פארשטייט די סכנה אפילו ער איז נאך נישט געווען אין איר. מען איז קיינמאל נישט געביסן געווארן דורך א שלאנג אבער ווען מען וועט דאס זען וועט מען לויפן פאר דאס לעבן. מען איז נאך נישט געווען פארמישט אין א עראפלאן קראך אבער ווען דער פליגער שאקעלט זיך דראסטיש כאפט מען זיך אן שטארק ווי מען וואלט גענוי פארשטאנען די סכנה.
מורא פון וואס?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א מענטש האט נאר מורא פון עפעס וואס זיין מוח זאגט אים אז ער דארף מורא האבן דערפון. יעדע קינד ווערט געלערנט פון זיינע עלטערן אדער פון אנדערע פון וואס יא מורא צו האבן און פון וואס נישט. א קינד האט נישט קיין פראבלעם אראצוקריכן פון א טיש וויל ער/זי פארשטייט נישט אז עס איז א סכנה. אבער נאך א שטיק צייט וועלן אים די עלטערן לערנען אז דאס איז א סכנה און דאס וועט פראגראמירט ווערן אין זיין מוח אויף זיין גאנצן לעבן.
א צווייטע זאך וואס פראגראמירט מורא אין דעם מוח איז אויב מען האט שוין געשפירט די סכנה. אויב איינער האט געכאפט א ביס פון א בין ווען ער איז געווען קליין וועט ער ווארשיינליך מורא האבן פון א בין זיין גאנצן לעבן. א צווייטער האט נישט געכאפט א ביס און האט נישט מורא און אפילו יענער וועט כאפן א ביס שפעטער אין זיין לעבן וועט נאך אלץ נישט מורא האבן ווייל די קליינע ביס וועט נישט שאפן קיין שרעק פאר אים אבער פאר א קינד איז דאס שוין מער ווי גענוג.
א גוטע ביישפיל איז א הונט. רוב חרידי'שע אידן האבן מורא פון א הונט טראץ וואס יעדער ווייסט אז א הונט איז א פריינטליכע חיה. וויבאלד מען איז אבער נישט אויפגעוואקסן דערמיט און מען האט געהערט זאגן אז עס קען בייסן ווען מען איז נאך געווען א קינד איז שוין איבער גענוג מען זאל מורא האבן דערפון א גאנץ לעבן. אזוי אויך איז מיט א פערד אדער אנדערע בהמה. אמאל איז מען אויפגעוואקסן דערמיט און א קינד האט געקענט פירן א פערד. אבער מיר האבן א פערד נאר געזען אין חיות גארטן און אפילו אן ערוואקסענער וועט מורא האבן דערפון.
אין 920' האט א גרויסע פראפעסאר, וועלכער האט שטודירט שרעק, גענומען א קליין קינד וואס האט נאך נישט געקענט רעדן און אים געטראגן צו א לאבאטאריע וואו מען האט שטודירט מעדיצין אויף ווייסע ראטן. דאס קינד איז געווען אנוועזענד ווען מען האט גענומען די ראטן און זיי באהאנדעלט און ביז עטליכע וואכן האט דאס קינד געקענט שפילן מיט די ראטן ווי עס וואלט געווען א שפילצייג. דער פראפעסאר האט דאן געוואלט זען אויב ער וועט קענען פראגראמירן א שרעק פאר ווייסע ראטן אין דאס קינד'ס מוח. ער האט ארויפגעלייגט אן אלארם אויף דאס קינד און יעדעס מאל וואס דאס קינד האט געוואלט צורירן צו א ראט האט ער געדרוקט דעם קנעפל און די אלארם האט געקלינגן הויך פון וועלכע דאס קינד האט זיך דערשראקן. דאס איז אנגעגאנגן פאר עטליכע וואכן און צו זיין וואונדער האט דאס קינד באקומען א שרעקליכע ציטער צו א ווייסע ראט. אויף אזוי ווייט אז יעדעס מאל דאס קינד האט געזען עפעס מיט ווייסע האר האט ער געוויינט יאמערליך פון שרעק.
זעט אליינס ווי שנעל א קינד לערנט זיך אויס צו שטיין ווייט פון א אויוון. יעדעס מאל דאס קינד קומט נאנט שרייט מען ניין מיט א היסטערישע קול און כאטש דאס קינד קען נאך נישט רעדן וועט עס אבער גוט פארשטיין אז מען מעג נישט צורירן דארט. א שנעלערע וועג איז אויב מען נעמט דאס קינד'ס הענט און מען לייגט עס ביי א הייסע אויוון און דאס קינד שפירט די היץ. דער קינד וועט מער נישט צורירן די אויוון נאכאמאל.
מיט דעם קען מען אויך פארשטיין פארוואס מען זעט אמאל א גאנצע פאמיליע וועלכע זענען בטבע דערשראקענע מענטשן. עס קען גרינג זיין אז די עלטערן האבן איבערגעטריבן זאכן און דאס געמאכט שרעקעדיג און דאס איז פראגראמירט געווארן אין די קינדער און פארבלייבט מיט זיי אויף שטענדיג. נישט יעדער האט מורא צו זיין אליינס אבער א מאמע וועלכע האט געזאגט אירע קינדער אז עס איז שרעקעדיג צו גיין אליינס אויפ'ן גאס וועלן די קינדער מורא האבן צו זיין אליינס זייער גאנצן לעבן.
עס זענען פאראן ערוואקסענע מענטשן וואס האבן מורא פון טונקל און דאס קומט ווייל זייערע עלטערן האבן זיי געסטראשעט מיט טונקל. יענעמ'ס מאמע האט געווארענט אז אויב מען שלאפט נישט איין וועט זי צומאכן די טיר און עס וועט ווערן טונקל. דאס קינד באקומט א שרעק פון טונקל און דאס פארבלייבט אויפ'ן גאנצן לעבן.
עס איז טאקע וויכטיג צו וויסן אז מען זאל נישט דערשרעקן די קינדער מיט קליינע זאכן. עס וועט אפשר העלפן אויף די מינוט אבער מען פראגראמירט אומזיסטיגע שרעק וועלכע וועט נאכלויפן די גאנצע לעבן.
איבערקומען שרעק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער מוח איז א מייסטער קאמפיוטער און פונקט ווי עס פראגראמירט פון וואס מורא צו האבן קען מען אויך ארויסנעמען די מורא. סייענטיסטן האבן אמאל געמאכט א שטודיע אין וועלכע זיי האבן אויסגעלערנט ראטן צו מורא האבן פון א געוויסע גערודער וועלכע זיי האבן געמאכט מיט א מאשין. זיי האבן געלייגט די ראטן אין א שטייג וועלכע איז געווען געמאכט פון אייזן און זיי האבן באהאפטן צוויי לעבעדיגע עלעקטריק דראטן. יעדעס מאל זיי האבן געמאכט די גערודער האבן זיי עלעקטיריזירט די ראטן און נאך א שטיק צייט האבן די ראטן שוין מורא געהאט פון דעם גערודער אליינס און זענען געלאפן צו די ווינקלן און זיך אנגעכאפט שטארק נאך בעפאר די שאק איז געקומען. זייער מוח האט זיך געלערנט אז ווען עס פאסירט די גערודער קומט א שאק און זיי האבן אנגעהויבן מורא האבן פון די גערודער.
דערנאך האבן די שטודירער צוריק ארויסגענומען די שרעק פון די גערודער דורך מאכן די גערודער צענדליגער מאל און נישט געבן דעם שאק. פארשטייט זיך אז ביז א שטיק צייט האבן די ראטן מער נישט מורא געהאט פון דעם גערודער.
דאס זעלבע איז מיט א מענטש'נס מוח. יעדע מורא קען ארויסגענומען ווערן פון קאפ אויב מען מאכט ספעציעלע איבונגן דאס ארויסצונעמען. אויב זאל איינער איינגעשפארט ווערן אין א שטייג מיט ספיידערס פאר א שטיק צייט וועט יענער מער נישט מורא האבן פון קיין ספיידערס ווייל זיין מוח וועט זיך לערנען אז א ספיידער טוט נישט גארנישט און עס איז נישט דא וואס מורא צו האבן דערפון. אויב איינער האט מורא פון טונקל זאל ער זיך איינגעוואוינען צו שלאפן אין א שטאק טונקעלע צימער. די ערטשע פאר נעכט וועט מען אפשר נישט קענען שלאפן פון שרעק אבער מיט דער צייט וועט די נארישע שרעק אוועקגיין.
עס איז אויך פאראן מעדיצין פאר מענטשן זיך צו העלפן איבערקומען נארישע שרעק. די מעדיצין זענען כעמיקאלן וועלכע בארואיגן די טיילן פון די מוח וועלכע מאכן שרעק און ארבעט ווי א דראג. אין א שטודיע פאר אזא סארט כעמיקאל האט מען גענומען 10 מענטשן און זיי ארויפגעפירט אויף א הויכע געביידע וועלכע האט נישט געהאט קיין צוים. אלע 10 האבן מורא געהאט ארויסצוטרעטן אויף דעם דאך כאטש די ענדע פון די דאך איז געווען מער ווי 30 פיס פון וואו זיי זענען געשטאנען. דערנאך האט מען זיי אויסגעלערנט צו גיין א טריט נאך א טריט און איבערקומען די שרעק. 5 פון די מענטשן זענען געגעבן געווארן די כעמיקאל און די אנדערע 5 נישט. דער רעזולטאט האט געוויזן אז די וואס האבן יא באקומען די כעמיקאל האבן באוויזן צו איבערקומען די שרעק דאפעלט אזוי שנעל ווי די וואס זענען געגאנגן נאטורליך.
איינע פון די בעסטע עצות וויאזוי איבערצוקומען שרעק איז צו נעמען א מענטש וועלכע האט נישט מורא פון וואס איר האט מורא און יענער זאל אייך דורכפירן די שרעק. עס איז קיינמאל נישט גוט צו שטודירן וואס האט געברענגט די שרעק ווייל דאס וועט ברענגן נאך שרעק און מען דארף ארויסרעדן וועגן שרעק וועלכע העלפט דאס איבערקומען.


text:
ליכט
צו מיינט איר א ליכטל?
ליכטיקײַט מאכט דעם מענטש קענען זען. ליכט איז אן עלעקטראמאגנעטישע שטראלונג וואס די כוואליעס האבן א לענג פאסיג פאר אויגן (פון 400 ביז 700 נאנאמעטער), ד.ה. צווישן אינפרארויט ביז אולטראוויאלעט.
ברעכונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – ברעכונג
ברעכונג פון ליכט איז ווען ליכטשטראלן בייגן זיך ביים אייבערפלאך צווישן צווי מאטריאלן, וו למשל לופט און גלאז. א לינז ניצט אויס ברעכונג צו פארקלענערען אדער פארגרעסערען א בילד. מען ניצט לינזן אין ברילן, לופעס, שפאקטיוון, טעלעסקאפן און מיקראסקאפן.
גיך פון ליכט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – גיך פון ליכט
די גיך פון ליכט איז דריי הונדערט טויזנט קילאמעטער א סעקונדע.
אין דער תורה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ערשטע זאך וואס דער אייבערשטער האט באשאפן איז געווען ליכט, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק:
וַיֹאמֶר אֱלֹדִים יְהי אוֹר וַיְהי אוֹר בראשית א ג


text:
לעמפערט
דער לעמפּערט (Panthera pardus; נקבה: לעמפּערטיכע) איז אַ גרויסע קאַץ פֿונעם מין פּאַנטער וואס וואינט אין אַפֿריקע און אַזיע.
אנדערש ווי לייבן, לעמפּערטן לעבן נישט אין גרופעס. די דערוואַקסענע זכרים לעבן אַליין, און די נקבות לעבן נאָר מיט זייערע קעצלעך. לעמפּערטן לעבן אין אומגעגנטן מיט עטלעכע ביימער. זיי קענען אויפֿשטייַגן ביימער און טוען דאָס שטענדיג. זיי קענען טראָגן זייער שפייז אויף ביימער און באַשיצן עס פֿון היענעס און לייבן. ביימער זענען זייערע הויפּט באַשיצונג פֿון לייב אדער הונט אַטאַקעס.
די קאַץ מיט דער מערסט ענלעכער לעבנסשטייגער איז דער יאַגואַר, וואס לעבט אין צענטראַל און דרום אַמעריקע.


text:
מאגנעטיש פעלד
א מאַגנעטיש פֿעלד איז א מאטעמאטישע באשרייבונג פון דעם מאגנעטישן איינפלוס פון עלעקטרישע שטראמען און מאגנעטישע מאטריאלן. דאס מאגנעטישע פעלד ביי א געוויסן פונקט ווערט ספעציפירט מיט סיי א ריכטונג און סיי א גרייס (אדער שטארקייט); אזוי איז עס א וועקטאר פעלד. א מאגנעטיש פעלד ווערט מערסטנס דעפינירט דורכן לארענץ קראפט וואס עס לאזט פילן אויף רירנדיקע עלעקטרישע לאדונגען.
מאגנעטישע פעלדער ווערן פראדוצירט דורך רירנדיקע עלעקטרישע לאדונגען. אין ספעציעלער רעלאטיוויטעט, זענען עלעקטרישע און מאגנעטישע פעלדער צוויי צווישנבאציענדע אספעקטן פון אן איינציגן אביעקט, דער עלעקטראמאגנעטישער טענסאר; דער שפאלט פון דעם טענסאר אויף עלעקטרישע און מאגנעטישע פעלדער ווענד זיך אויף די רעלאטיווער גיך פונעם אבזערוואטאר און דער לאדונג. אין קוואנטן פיזיק ווערט דאס עלעקטראמאגנעטישע פעלט קוואנטיזירט, און עלעקטראמאגנעטישע רעאקציעס קומען ארויס פון א בייט פון פאטאנען.
אין טאג-טעגלעכן לעבן, טרעפט מען מאגנעטישע פעלדער מערסטנט ווי אן אומזעאיקע קראפט געשאפן דורך פערמאנענטע מאגנעטן וואס ציט אויף אייזערנע אביעקטן אדער טרייבט אפ אנדערע מאגנעטן. מאגנעטישע פעלדער ווערן ברייט באניצט דורכאויס מאדערנער טעכנאלאגיע, בפרט אין עלעקטרישער אינזשעניריע און עלעקטראמעכאניק. די ערד שאפט איר אייגענע מאגנעטישע פעלד, וואס איז וויכטיק אין נאוויגאציע. דרייענדיקע מאגנעטישע פעלדער ווערן אויסגעניצט סיי אין עלעקטרישע מאטארן סיי אין גענעראטארן. די צווישנאקציע פון מאגנעטישע פעלדער אין עלעקטרישע מיטלען ווי טראנספארמאטארן ווערט שטודירט אין דעם געביט פון מאגנעטקרייזן.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]


text:
פסח
פסח איז א יידישער יום טוב וואס שטאמט פון דער תורה, דער יום טוב ווערט געפייערט י"ד ניסן במשך זיבן אדער אכט טעג צו דערמאנען און זיך אויפרישען די נסים און נפלאות וואס די יידישע פאלק האט איבערגעלעבט ביי יציאת מצרים.
פסח ווערט באצייכנט מיט דריי עיקר מצוות:
מען רופט דעם יום-טוב "פסח" אין אנדעק פון דעם קרבן פסח וואס מען האט מקריב געווען י"ד ניסן ווען כלל ישראל האט עולה רגל געווען אין די מאסן אויף מארגן קיין ירושלים צו בראטן דעם קרבן פסח ווען דער בית המקדש איז נאך געשטאנען.
פסח שטאמט פון די לשון "איבערגעהיפט" דאנקענדיג די באשפער אז ער האט נאר געהארגעט די בכורים פון די מצרים און נישט די יידישע בכורים.
דער נאמען פון דעם יו"ט, פסח טוט סימבאליזירן די וויכטיגקייט און גרויסקייט פון די צייט, וואס ווערט פארנוצט פון עלטערן אלס א יו"ט פון חינוך, צו פארציילן און מחנך זיין זייערע קינדער, פארוואס און פארווען פונקטליך האט דער באשעפער איבערגעהיפט אלעס און אלעמען כדי זיך צו באשעפטיגען מיט זיינע געליבטע קינדער דעם עם ישראל.
אפילו די קלוגסטע לייט פון דאס יידישע פאלק קאכן זיך אין די מאמענטן צו דערפרישן די יסודות פון זייער אמונה און רעליגיע וואס איז באזירט אויף זכר ליציאת מצרים, וואס יענעם גורלדיגען מינוט זענען זיי געווארן אויסדערוועלט. דער באשעפער האט זיי ארויסגענומען פון פארשקלאפטקייט פון צווישן אנדערע גוים, און געשטעלט אין גאנג צו ווערן געפירט צו זייער אייגן לאנד און נאציאן מיט א מיסיע און לעבן העכער און הייליגער פון אלע פעלקער פון די וועלט.
גרונדענע מצוות און מנהגיםרעדאַקטירן
חמץרעדאַקטירן
מען עסט נישט קיין חמץ, און מען ארבעט שווער אויסצורוימען דאס הויז פון חמץ כדי עס זאל זיך נישט געפינען, אויך איז מען דאס מבטל פון זיך כדי אז אויב מען טרעפט איז דאס נישט פארעכענט ווי מיינס.
מצהרעדאַקטירן
מען עסט נאר מצה, אלץ זכר פון ארויסלויפן פון גלות מצרים געאלטערהייט נישט האבענדיג קיין צייט פארן טייג צו יערן און ווערן זויער חמץ אין געהערגיע ברויט.
ליל הסדררעדאַקטירן
ס'איז א מצווה עסן מצה, מרור, און פסח, ביים ליל הסדר. און דערצו טאן פארשידענע מנהגים און מצוות כדי די קליינע קינדער זאלן ווערן נייגעריג און גוט אויסהערן די דערציילונגען פון יציאת מצרים.
הגדהרעדאַקטירן
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – הגדה של פסח
זאגן די הגדה, באזירט אויפן פסוק "והגדת לבנך", כדי צו פארציילן די כראניקאלן פון יציאת מצרים, עס פירן זיך אידן צו פארציילן אפילו די מופתים און ניסים וואס זיי האבן מיטגעלעבט היינט צו טאגס, ווי למשל חורבן אייראפע איבערלעבער פארציין מיט טרערן אין די אויגן ווי גליקליך זיי זענען געווען צו ווערן געראטעוועט איינס פון זייער גאנצע משפחה. ווייל די מצרים מיינט נישט דוקא איינמאל אין היסטאריע נאר שבכול דור ודור חזר'ט זיך דאס איבער.
די הגדה הייבט אן מיט קידוש, דער ערשטעט פון די פיר כוסות. נאכדעם פרעגט א קינד (אדער אלע קינדער) די מה נשתנה און דער פאטער (אדער ווער עס פירט דעם סדר) זאגט איבער מגיד. מען טרינקט דעם צווייטן כוס, מעט עסט די כזית מצה, און מרור. דערנאך עסט מען די סעודה און מען בענטשט אויפן דריטן כוס. דערנאך איז מען ממשיך די הגדה מיטן צווייטן טייל פון הלל און נשמת און מען טרינקט דעם פערטן כוס. ס'איז א מנהג צו זינגען פארשיידענע פיוטים און געזאנגען ביים סוף פונעם סדר.
עליה לרגלרעדאַקטירן
פון די דריי ימים טובים אין וועלכע די יודן זענען געווען באפוילען ארויף צו קומען קיין ירושלים און מקריב זיין זייערע נדרים און נדבות אין דעם בית המקדש, - איז געווען דאס מערסטע אינטערעסאנט, דער יום טוב פסח. אין דעם יום טוב האבן די יודן געשטראמט אין מאסען קיין ירושלים, מקיים צו זיין די מצוה וואס אלע יודן זענען געווען באפוילען, מקריב צו זיין דעם קרבן פסח.
הונדערטער טויזנטער יודן האבן "עולה רגל" געווען פון אלע שטעט און געגענטער פון ארץ ישראל. און אויך יודן וואס האבן געוואוינט אין אנדערע לענדער, האבן זיך אנגעשטרענגט "עולה רגל" צו זיין אויף פסח.
פארשטייט זיך אליין, אז מ'האט געמוזט זארגן פאר פסח אז די יודן זאלן נישט האבן קיין צוריק - האלט אויף די וועגן. די משנה דערציילט אין מסכת שקלים, אז שוין פון ראש חודש אדר אן, האט מען אנגעהויבן צו פארעכטן די אלע וועגן וואס זענען קאליע געווארן אין ווינטער פון די רעגענס און שנייען. אויך האט מען געגראבן ברונערס וואסער אויף די הויפט וועגן, אז די יודן זאלן האבן וואס צו טרינקען אינמיטען וועג. אויך האט מען איינגעפיהרט א תקנה, אז די יודן וואס האבן הייזער אין ירושלים, זאלן נישט נעמען קיין געלט פון די געסט וואס שטייען איין ביי זיי. ווייל ירושלים געהערט פאר אלע יודן צוזאמען, און עס איז נישט איינגעטיילט געווארן פאר די שבטים. די אלע זאכן האבן צוגעברענגט, אז די יודן האבן "עולה רגל" געווען מיט שמחה אהן קיין שום זארג.
קרבן פסחרעדאַקטירן
אין תוספתא פון מסכת פסחים ווערט דערציילט, אז איינמאל האט אגריפס המלך (וועלכער האט געלעבט אין די צייטן פון דעם צווייטן בית המקדש) געוואלט וויסען וויפיעל יודן זענען געקומען "עולה רגל" זיין, האט ער געבעטן פון די כהנים אז זיי זאלן אָפְּשֵׁיידֶען איין ניר פון יעדן קרבן איידער מען וועט דאס מקריב זיין. די צאהל איז אויסגעקומען 600 טויזנט. און ווי באקאנט, איז אויף יעדן קרבן פסח געווארן צוזאמען געציילט מער פון צען מענטשן. קענען מיר זיך שוין פארשטעלן וויפיל מיליאנען יודן האבן עולה רגל געווען!!!
אויך ווערט דערציילט, אז דריי יאהר פאר דעם חורבן פון דעם צווייטן בית המקדש, - ווען עס איז שוין געווען זייער שווער עולה רגל צו זיין, צוליב די צרות וואס די רומישע הערשער האבן אנגעטון, - האט דער רוימישער גענעראל געשטעלט פאליציי אפצוציילן די אלע "פסחים", און די צאל איז אויסגעקומען 256,500 (צוויי הונדערט זעקס און פופציג טויזנט און פינף הונדערט) און כאטש אזוי פיל יודן האבן "עולה רגל" געווען אויף איינמאהל, - דאך האט קיין איין יוד נישט געהאט א טענה אז עס איז מיר נישט באקוועם דאס פלאץ ווי איך וועל נעכטיגן אין ירושלים (אזוי דערצעהלט די משנה אין מסכת אבות).
די שמחה און דערהויבענקייט וואס האט געהערשט ביי יעדן איינציגן יוד בשעת ער האט זיך געפונען אין ירושלים, איז אוממעגליך זיך פארצושטעלן. און דער הויפט מאמענט פון די גאנצע שמחה איז געווען ביים מקריב זיין דעם קרבן פסח.
א גרויסע משפחה וואס האט געקענט אליין אויפעסן א קרבן פסח, האבן געקויפט א לעמעלע פאר זיך אליין. א קלענערע משפחה האט זיך צוזאמען גֶעפָּאהרְט מיט א צווייטע קליינע משפחה, און צוזאמען זענען זיי געווארן א "חבורה". און אזוי ווי פריער דערצעהלט, האט מען געמוזט די אלע הונדערטער טויזנטער "פסחים" מקריב זיין אין זייער א קורצע צייט פון נאך חצות פון ערב פסח ביז ביינאכט!!!!
דער ריזיגער "עולם" האט מען צוטיילט אין דריי כיתות. און זיי האבן מקריב געווען איינער נאכן אנדערן. באלד ווען דער חצר פון בית המקדש האט זיך אנגעפילט מיט די ערשטע כיתה האט מען פארשלאסען די גרויסע שווערע טויערן. מ'האט געבלאזען שופר: תקיעה, שברים, תקיעה, און מ'האט אנגעהויבן צו שחט'ן די פסחים. לאנגע רייעס פון כהנים זענען געשטאנען אין דעם הויף, און זיי האבן געהאלטן אין זייערע הענט שיסלעך פון זילבער און פון גאלד, אויף אריין צו נעמען אין דעם די בלוט. די כהנים מיט די גאלדענע שיסלעך זענען געשטאנען עקסטערע און זיך נישט אויסגעמישט מיט די כהנים פון די זילבערנע שיסלעך.
דער ערשער כהן וואס איז געשטאנען לעבן ווי מ'האט געשחט'ן, האט אנגענומען דאס בלוט מיט זיין שיסעל, און ער האט דאס שנעל איבערגעגעבן פאר דעם צווייטן כהן, און דער צווייטער צו דעם דריטן, מיט איין האנט געגעבען די פולע שיסעל אין מיט די אנדערע האנט צוריק געגעבען די ליידיגע שיסל, און אזוי ווייטער און ווייטער. ביז עס איז אנגעקומען צו דער לעצטער כהן וואס איז געשטאנען נעבן דעם מזבח, און ער האט דאס געשפריצט.
דאס אלעס איז געטוהן געווארען אזוי פלינק און מיט א שנעלקייט, אז איינער וואס איז געשטאנען פון דערווייטענס און ער האט דאס צוגעקוקט, האבן אויסגעזעהן פאר איהם די אלע גלאנצעדיגע שיסלעך, אזוי ווי פייער בליצען וואס פליען.
פון אונטען זענען די שיסלעך נישט געווען פלאך (אזוי ווי געוועהנליכע שיסלעך), נאר שפוציג. כדי מ'זאל זיי נישט קענען אראפ לייגען אויף'ן גרונד אז די בלוט זאל פארגליווערט ווערן. (בלוט וואס ליגט אביסל צייט אהן באשעפטיגונג ווערט פארטריקענט). נאך די בלוט שפריצען, האט מען מקטיר געווען די אלע אימורים אויף דעם מזבח. במשך די גאנצע צייט פון די עבודה האט די גאנצע כיתה געזאגט הלל צוזאמען. און אויב די כהנים זענען נאך נישט פארטיג געווארן מיט די עבודה, האט מען איבערגעזאגט הלל צום צווייטן מאהל און צום דריטן מאהל. אבער די גמרא דערצעהלט, אז וויבאלד די כהנים זענען געווען אזוי פלינק, האט קיינמאהל נישט פאסירט אז מ'זאל מוזען איבער זאגן הלל צום דריטן מאהל.
ווען די ערשטע כיתה איז ארויס געגאנגען, איז אריין געגאנגען די צווייטע כיתה, און געטון דאס זעלבע ווי ביי דער ערשטער. און אזוי אויך ביי דער דריטער.
נאך דעם איז יעדע "חבורה" געגאנגען בראטן זיין קרבן פסח. מ'האט געבראטן דעם גאנצן קרבן אויף איינמאל: די קאפ, די קערפער די קניען, אויף א שטייענדיגע שפיז.
ביינאכט האבן זיך איינגעזאמעלט יעדע "חבורה", און מ'האט אפגעראכטען א פסח סדר אזוי ווי מיר טוהן היינט. אבער אנשטאט לייגען אויף די קערה "זרוע" - וואס דאס איז נאר א זכר אויף דעם קרבן פסח - האבן זיי געברענגט דעם קרבן פסח אליין און דאס געגעסן מיט געוואלדיגע פרייד און לוסטיגקייט.
דער גאנצער ענין פון מקריב זיין דעם קרבן פסח, איז געווארן שטארק באקאנט פאר נאענט און פאר ווייט, אז אפילו די גוים זענען פון גרויס אינטערעס געקומען קיין ירושלים צוצוקוקען דעם געוואלדיג-הייליגן בילד. דאס האט צוגעברענגט, אז פוהל גוים האבן זיך אנגעהויבן צו דערנעהנטערן צום יודישן פאלק, און זיי האבן זיך מגייר געווען. מיט די צייט איז געווארן א באוועגונג פון הונדערטער גרים. און מיט די אלע הלכה פראבלעמען וואס די גרים האבן צוגעברענגט, האבן זיך באשעפטיגט די צוויי גרויסע תנאים, שמאי און הלל, - וואס האבן געלעבט אין די לעצטע צייט פון דעם צווייטן בית המקדש.
און היינט, ווען מיר זעצן זיך אוועק צום סדר, און מיר טראכטן אריין אין יענע גליקליכע און ליכטיגע טעג, וואס יעדער יוד איז געזעצן אין זיין וויינגארטן מיט זיין פְּרַאכְטִיגֶן הויז, און דער הויז פון באשעפער איז געשטאנען אויף זיין ארט מיט זיין פוהלן גלאנץ און הערליכקייט, רופן מיר אויס פיל מיט בטחון און האפענונג:
לשנה הבאה בירושלים הבנויה!!
פסחדיקע מאכליםרעדאַקטירן
ווען ערב פסח געפאלט שבתרעדאַקטירן
אז ערב פסח געפאלט אום שבת, דארף מען ענדערן פארשיידענע הנהגות:
- תענית בכורים איז דאנערשטאג י"ב ניסן ווייל מען פאסט נישט שבת. (די ספרדים זענען מבטל תענית בכורים אינגאנצן אין אזא יאר.)
- מען איז בודק חמץ דאנערשטאג ביינאכט, אור לשלשה עשר (מיט א ברכה).
- מען פארברענט דאס איבעריגע חמץ פרייטאג פארמיטאג (אחוץ וואס מען גייט עסן אויף די שבת'דיגע סעודות). מען זאגט נישט כל חמירא ווייל מען וועט נאך עסן חמץ.
- מען קאכט נישט קיין חמצדיגע מאכלים אויף שבת הגדול, ווייל מען וועט נישט קענען רייניגן דעם טאפ.
- די ערשטע צוויי סעודות פון שבת מוז מען וואשן אויף חמץ אזוי ווי א גאנץ יאר (ווייל ערב פסח טאר מען נישט עסן קיין מצה). ביי די סעודות איז כדאי צו ניצן איינמאליגע געשיר און בעשטעק צו פארמיידן פראבלעמען מיט די מאכלים וואס זענען געקאכט אין יומטובדיגע כלים.
- מען דאווענט שחרית שבת הגדול גאנץ פרי אז מ'זאל האבן צייט צו קאנטשן די צווייטע סעודה פאר א דריטל פונעם טאג.
- מען ווארפט אוועק די איבערגעבליבענע קרישקעלעך פון חמץ אין דעם בית הכסא; וואו מען האט אן עירוב צו טראגן אינדרויסן קען מען אוועקווארפן דאס איבערגעבליבענע חמץ אין א מיסטקאסטן אויף דער גאס.
- נאכ'ן סוף זמן אכילת חמץ זאגט מען כל חמירא מבטל זיין דאס חמץ.


text:
1999
1999 איז דאס 99סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1999 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישןרעדאַקטירן
- 25סטן יאנואר - 1000 שטארבן אין אן ערדציטערניש אין קאלאמביע
- 2טן פעברואר - יוגא טשאוועז דערוויילט פרעזידענט פון ווענעזועלע
- 7טן פעברואר - אבדאללא דער צווייטער ווערט מלך פון יארדן נאכן טויט פון זיין פאטער כוסיין פון ראק
- 12טן מערץ - דריי לענדער פונעם געוועזענעם ווארשע פאקט - פוילן, טשעכיי און אונגארן - צושטיין צו נאט"א
- 17טן אויגוסט - שטארקער ערדציטערניש אין צפון-מערב טערקיי (7.4 אויף דער מאמענט סקאלע). אומגעפער 17,000 געהרגעט און 44,000 פארוואונדעט.
- 30סטן אויגוסט - די איינוואוינער פון מזרח טימאר שטימען פאר זעלבשטענדיקייט אין א רעפערענדום
- 14טן סעפטעמבער - קיריבאטי, נאורו און טאנגא ווערן מיטגלידער אין די פאראייניגטע פעלקער
- 12טן אקטאבער - פערוועז מושאראף כאפט די הערשאפט אין פאקיסטאן נאך א מיליטערישער איבערקערניש
- 27סטן נאוועמבער - העלען קלארק ווערט די ערשטע פרוי צו זיין פרעמיער מיניסטער פון ניי זילאנד.
געבוירןרעדאַקטירן
- 28סטן מיי - קאמעראן בויס, אמעריקאנער אקטיאר און טענצער (נפטר 2019)
געשטארבןרעדאַקטירן
- 23סטן יולי - דער מלך חאסאן דער צווייטער פון מאראקא (געב' 1929)
נפטר געווארןרעדאַקטירן
- 26סטן מיי - אלטע פייגא טייטלבוים, סאטמארער רביצין (געב' 1912)


text:
אוניווערסיטעט פון קעמברידזש
דער 'אוניווערסיטעט פון קעמברידזש, פלאצירט אין דער ענגלישער שטאט קעמברידזש, איז א פעדעראלער אוניווערסיטעט וואס איז דער צווייט-עלטסטער אוניווערסיטעט אין דער ענגליש רעדנדיקער וועלט, געגרינדעט אין 1209.
דער אוניווערסיטעט איז צאמגעשטעלט פון 31 קאלעדזשן, און מער ווי 100 אקאדעמישע דעפארטמענטן וואס זענען ארגאניזירט אין זעקס שולעס.
90 נאבעל פריז געווינער האבן געהאט א שייכות מיטן אוניווערסיטעט.
באקאנטע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- גלעד צוקערמאן, ישראלישער לינגוויסט, שפראכן-אויפלעבער, מומחה אויף דער יידישער און העברעישער שפראך, קולטור און אידענטיטעט.


text:
ססיענטיסץ האָבן פּרוווד אַז אָן רעגולער סטרעטשינג פון מאַסאַלז, מאָביליטי פון דזשוינץ דיקריסאַז, וואָס נעגאַטיוולי אַפעקץ די קוואַליטעט פון לעבן. עקסערסייזיז פֿאַר סטרעטשינג די גאנצע גוף זענען פּשוט, אָבער זיי האָבן אַ נומער פון אַדוואַנטידזשיז, פֿאַר בייַשפּיל, דיקריסאַז מוסקל שפּאַנונג, ינקריסיז שלאָס מאָביליטי, ימפּרוווז קאָואָרדאַניישאַן פון מווומאַנץ , בלוט סערקיאַליישאַן, אאז"ו ו. אַזאַ עקסערסייזיז זענען נוציק פֿאַר מענטשן וואס זענען פאַרקנאַסט אין ספּאָרט, צו פֿאַרבעסערן די רעזולטאַטן.
קאָמפּלעקס עקסערסייזיז פֿאַר סטרעטשינג די גאנצע גוף
צו אָנהייבן מיט, באַטראַכטן אַ ביסל כּללים וואָס דאַרפֿן צו זיין געהאלטן אין סדר צו דערגרייכן גוט רעזולטאַטן און ויסמייַדן ינדזשעריז:
- איידער טריינינג, איר דאַרפֿן צו וואַרעם אַרויף רעכט, ווייַל אָן עס די ריזיקירן פון שאָדן איז אויך הויך. עס איז בעסטער צו קלייַבן קיין אַעראָביק ריכטונג.
- אַלע עקסערסייזיז פֿאַר סטרעטשינג אין שטוב דורכפירן סמודלי אָן קיין פּלוצעמדיק מווומאַנץ.
- בעת די וואָרקאָוט, איר זאָל פּרובירן צו אָפּרוען ווי פיל ווי מעגלעך, ווייַל בייַ שפּאַנונג די מוסקל שפּאַנונג וואָרסענס.
- עס איז וויכטיק צו האַלטן דיין צוריק אין אַ מדרגה שטעלע, און אָטעמען סמודלי און אָן פאַרהאַלטן.
- צו באַקומען דעם רעזולטאַט, איר דאַרפֿן צו באַן קעסיידער בייַ מינדסטער דרייַ מאָל אַ וואָך. דער געדויער פון איין לעקציע איז 30-50 מינוט.
- עקסערסיסעס פֿאַר סטרעטשינג די הויז מוזן זיין געפירט אויס סיממעטריקלי, ספּענדינג אַן גלייַך סומע פון צייַט. אַנדערש, דער רעזולטאַט איז נישט באקומען.
- מינערווערטיק ומבאַקוועמקייַט בעשאַס טריינינג איז פּאַסיק, אָבער מיט שטאַרק ווייטיקדיק סענסיז, די טעטיקייט זאָל זיין סטאַפּט.
איצט לאָזן גיין גלייַך צו די עקסערסייזיז פֿאַר סטרעטשינג די מאַסאַלז וואָס קענען זייַן געניצט אין שטוב טריינינג.
- פֿאַר סטרעטשינג די מאַסאַלז פון די צוריק . שטיין אויף דיין ניז, פּלייסינג דיין הינטן אויף אָדער דיין כילז, אָדער צווישן זיי. פּרוּווט פאָרויס און פאַרבעסערן דיין הענט ווי ווייַט ווי מעגלעך. עס איז נייטיק צו פאָרזעצן צו בייגן אַראָפּ צו דער שפּיץ סטרעטשינג אין די טאַליע געגנט. אין די סוף פונט, אַ האַלטן איז געמאכט.
- פֿאַר סטרעטשינג די לאַטיססימוס מאַסאַלז פון די צוריק . דערגאַנג די וואַנט אַזוי אַז עס איז געווען וועגן אַ שריט, און בייגן אין עס מיט אַ האַנט בענט בייַ די עלנבויגן (קוק בייַ די בילד). אָנקלאַפּן דיין גוף פאָרויס ביז איר פילן שפּאַנונג אין דיין צוריק. לאַק די שטעלע און אָפּרוען.
- פֿאַר סטרעטשינג די פּלייצעס . פּול אויס איין אָרעם אין פראָנט פון איר און האַלטן עס אַזוי אַז עס איז פּאַראַלעל מיט די שטאָק. דעמאָלט אָנכאַפּן די עלנבויגן מיט די אנדערע האַנט און ציען די אָרעם צו די פאַרקערט אַקסל. עס איז וויכטיק אַז די מווומאַנץ פאַלן אין אַ פּאַראַלעל פלאַך. נאָך דעם, איבערחזרן די זעלבע און אויף די אנדערע זייַט.
- פֿאַר סטרעטשינג די היפּס און הינטן . טיף אנפאלן זענען איינער פון די בעסטער סטרעטש עקסערסייזיז , ווי עס אַלאַוז איר צו אויסשטרעקן די מאַסאַלז פון די צוריק, הינטן פון די היפּס, גרויל און קאַווז. מאַכן אַ טיף לונג מיט איין פֿיס, און מיט די רגע קני פאַרבינדן די שטאָק. פּרובירן צו האַלטן דיין פֿיס ווי ווייַט ווי מעגלעך. נאָך דעם, ויסמיידן און דערגרייכן פֿאַר די פראָנט פוס, פיקסיר די שטעלע. איבערחזרן אויף ביידע פֿיס.
- פֿאַר סטרעטשינג די גלוטאַל מאַסאַלז . זיצן אויף דיין צוריק, אויסשטרעקן דיין פיס פאָרויס, און דעמאָלט, איין פוס בייגן אין די קני און אַרומנעמען איר הענט. דזשענטלי דריקט אויף די קני, פּלייינג עס צו די פּנים. בייַ מאַקסימום סטרעטשינג, זיין זיכער צו בלייַבן פֿאַר אַ בשעת. איבערחזרן אויף ביידע פֿיס.
- פֿאַר סטרעטשינג די פּעקטרעראַל מאַסאַלז . צו דורכפירן דעם געניטונג, שטיין גלייַך מיט דיין לעגס אַ ביסל ווידער ווי דיין פּלייצעס. שטעלן דיין הענט אויף די נידעריקער צוריק אַזוי אַז דיין פינגער זענען ווייז אַראָפּ און דיין פּלייצעס זענען צוריק. די אַרבעט איז צו דזשענטלי ציען די פּלייצעס צוריק, טריינג צו שטעלן זיי צוזאַמען.
- פֿאַר סטרעטשינג די מאַסאַלז פון די היפּס און בויך . שטייענדיק אויף דיין ניז, שטעלן לעגס ווי די פּיל. ערשטער זיצן אויף די הינטן, און דעמאָלט, סלאָולי דאַר צוריק און ליגן אויף דיין צוריק.


text:
היכי דמי האט געשריבן:די שטאט פארט אויף רעדער, בארא פארק איז איבעגעדרייט, די באזעסענע בארא פארק'ע תושבים ווייסן נישט וואס גייט פאר, עס קומט א מאסיווע געלט אקציע, פאר צוויי ארגאניזאציעס אין די זעלבע וואך. נישט סתם צוויי ארגאניזאציעס, נאר ביידע זענען קווארטירט אין בארא פארק, און ביידע באדינען די בארא פארק'ע איינוואוינער. נישט סתם צוויי בארא פארק'ע ארגאניזאציעס, נאר צוויי ארגאניזאציעס וואס טוהן די זעלבע סארט ארבעט, אבער זענען א גוטע קאמפעטישן איינער צום צווייטן.
שומרים, וועלכע באדינען שוין דעם ציבור 35 יאר מאכט די אקציע דעם מוצאי שבת בא, ווי זייער גאול איז $180,000 און האלט שוין איצט ערב שבת ביי $100,000 און שמירה מאכט זייער קאמפיין נעקסטע וואך מוצאי שבת בשלח און זייער גאול איז $250,000.
בארא פארק'ע מענטשן גייען ווערן 'אביוזט" די קומענדיגע וואך פון פולע אימעילס און פריוואטע מעסעדזשעס פון אלע זייער וואלענטירן, ביידע גייען דא ווילן גיבן א סטעיטמענט אז זיי זענען מער אנגענומען.
די גרעסטע חוצפה איז דא מיין איך פון שמירה, ווען זיי האבן היינט ער"ש אויפגעהאנגן פלאקאטן אין גאנץ בארא פארק אז און טראצדעם וואס זייער קאמפיין איז נעקסטע וואך, גייען זיי עפענען די קאמפיין דעם מוצאי שבת, די זעלבע נאכט וואס שומרים מאכט זייער קאמפיין. אטליז האט א שיעור, ענק ווילן זיך רייסן ביים קאפ? פיין און וואויל, לאזט אבער אפ די רואיגע בארא פארק'ע מענטשן.
א.ב.ג. האט געשריבן:היכי דמי האט געשריבן:די שטאט פארט אויף רעדער, בארא פארק איז איבעגעדרייט, די באזעסענע בארא פארק'ע תושבים ווייסן נישט וואס גייט פאר, עס קומט א מאסיווע געלט אקציע, פאר צוויי ארגאניזאציעס אין די זעלבע וואך. נישט סתם צוויי ארגאניזאציעס, נאר ביידע זענען קווארטירט אין בארא פארק, און ביידע באדינען די בארא פארק'ע איינוואוינער. נישט סתם צוויי בארא פארק'ע ארגאניזאציעס, נאר צוויי ארגאניזאציעס וואס טוהן די זעלבע סארט ארבעט, אבער זענען א גוטע קאמפעטישן איינער צום צווייטן.
שומרים, וועלכע באדינען שוין דעם ציבור 35 יאר מאכט די אקציע דעם מוצאי שבת בא, ווי זייער גאול איז $180,000 און האלט שוין איצט ערב שבת ביי $100,000 און שמירה מאכט זייער קאמפיין נעקסטע וואך מוצאי שבת בשלח און זייער גאול איז $250,000.
בארא פארק'ע מענטשן גייען ווערן 'אביוזט" די קומענדיגע וואך פון פולע אימעילס און פריוואטע מעסעדזשעס פון אלע זייער וואלענטירן, ביידע גייען דא ווילן גיבן א סטעיטמענט אז זיי זענען מער אנגענומען.
די גרעסטע חוצפה איז דא מיין איך פון שמירה, ווען זיי האבן היינט ער"ש אויפגעהאנגן פלאקאטן אין גאנץ בארא פארק אז און טראצדעם וואס זייער קאמפיין איז נעקסטע וואך, גייען זיי עפענען די קאמפיין דעם מוצאי שבת, די זעלבע נאכט וואס שומרים מאכט זייער קאמפיין. אטליז האט א שיעור, ענק ווילן זיך רייסן ביים קאפ? פיין און וואויל, לאזט אבער אפ די רואיגע בארא פארק'ע מענטשן.
אפשר שיקסטו ביידע לינקס מיר זאלן קענען עפעס מיטהאלטן...
קורקלענד האט געשריבן:זייער אינטערעסאנט אז פון אלע טשערידי קאמפיינען וואס איך קען נאר געדענקען איז עפעס שומרים די מערסטע אין דימענד. אזש אז זיי האבן ערפילט 75% פון זייער ציל אין קוים א שעה..... גיי גלויב זיי......
טראכטכמוני האט געשריבן:דיינע טענות זענען מיספלעיסט, דו שרייסט אויף די ארגאנעזאציעס וואס סל הכל האבן זיי געטראפן א גרינגער מיטל אויפצוטרייבן נויטיגע געלט צו קענען ווייטער אנגיין. אבער באמת איז דיין ווייטאג נישט אויף זיי נאר אויף דיינע 'חברים' וואס אין ערשטע קאזינ'ס-ברידער'ס-שכן וואס ער שנאדערט בעצם פון דיר ביים דיך לינקן צו זיין טיעם פעידש.
גיי צוריק אידישע און אלגעמיינע נייעס
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 15 געסט


text:
קורס (פינאנץ)
אין פינאנץ איז דער קורס, (אדער די פֿארעקס ראַטע אדער די FX ראַטע) צווישן צוויי וואלוטעס ספעציפֿירט וויפיל איז ווערט איין וואלוטע אין באציאונגען צו דער צווייטער. למשל א קורס פון 1.75 אמעריקאנער דאלארן (USD, $) צום בריטישן פונט (GBP, £) באדייט אז $1.75 איז ווערט £1. דער אויסלענדישער חילוף מארק איז פון די גרעסטע מארקן אין דער וועלט. אנדער האלטן אז ארום 3.2 טריליאן USD ווערט פון וואלוטע ווערט געטוישט טאג טעגליך.
פאפולערע וואלוטעס ווערן געהאנדעלט אויף אן עלעקטראנישן מארק און די קורסן גייען אין פארן וואס טייטש אז צו וויסן דער פרייז פון איין וואלוטע מוז מען דאס מעסטן קעגן א צווייטע וואלוטע.
קורסן אמאל און היינט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אמאל זענען אלע וואלוטעס געווען געבויט אויף עכטע גאלד וואס טייטש אז יעדע פאפירענע באנקנאטע איז געווען א נאטע פון די באנק איבער די ווערט פון א געוויסע צאל גאלד וועלכע איז געהאלטן געווארן דורך דער רעגירונג. בעפאר די צווייטע וועלט קריג האבן די עקאנאמיסטן באשטימט דעם אמעריקאנער דאלאר צו א געוויסע ווערט דורך באשטימען אז איין אנס גאלד איז ווערט $35 דאלאר. נאך די קריג האבן אנדערע לענדער אנגעהויבן מעסטן זייערע געלטער קעגן דעם אמעריקאנער דאלאר ווייל נאר דער אמעריקאנער דאלאר האט געהאט א באשטימטע ווערט און יעדער האט זיך געמאסטן קעגן דעם. פארשטייט זיך אז א וואלוטע וואס איז ווערט געווען מער גאלד ווי אן אמעריקאנער דאלאר איז טאקע ווערט געווען צום בייפשיל 1.6 אמעריקאנער דאלאר.
מיט דער צייט האט דער אמעריקאנער דאלאר פארלוירן זיין ווערט ווייל עס איז צופיל צעשפרייט געווארן אין די צירקולאציע, אנדערע וואלוטעס זענען געווארן שטארק און סטאביל, און די אינפלאציע ראטעס זענען געשטיגן. דאס האט געצווינגן צו הייבן די קאסט פון אן אנס גאלד וועלכע איז ארויף צו $70 וואס מיינט אז דער דאלאר וועלכע איז געווען געמאסטן קעגן דעם איז געפאלן צו האלב איר ווערט.
דער פראבלעם איז ווידער צושטאנד געקומען יארן שפעטער און אין 1971 האבן די קעפ שטיק אין די פעדעראלע רעזערוו באשלאסן אז עס איז צייט אפצולאזן די אזויגערופענע גאלד סטאנדארט און זייט דעמאלט ווערט מער נישט דער דאלאר געמאסטן לויט די ווערט פון גאלד.
כדי צו קענען מעסטן איין וואלוטע קעגן די אנדערע דארף מען האבן איין הויפט וואלוטע צו וועלכע יעדער זאל זיך מעסטן און וויבאלד דער אמעריקאנער דאלאר איז רוב מאל געווען די שטערקסטע איז אזוי סיסטעמירט געווארן אז אלע וואלוטעס מעסטן זיך קעגן דעם אמעריקאנער דאלאר. אויב מען זאל צוזאמענרעכנען די ווערט פון אלע געלטער וואס איז פאראן אויף די וועלט וועט אויסקומען אז אמעריקאנער וואלוטע אינאיינעם מיט די איירא פארנעמען מער פון 50 פראצענט פון דעם סך הכל ווערט. אויב מען זאל צורעכענען דעם בריטישן פונט, קאנאדישן דאלאר, אויסטראלישן דאלאר, און יאפאנעזער יען וועלן אלע אינאיינעם באטרעפן 80 פראצענט פון דער וועלט'ס געלט.
חילוף מעטאדן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
עס זענען פאראן צוויי וועגן וויאזוי וואלוטעס ווערן געמאסטן אין קורסן, דער ערשטער ווערט אנגערופן די שווימנדיגע וואלוטע און דער צווייטער די באשטימטע ראטע.
די שווימנדיגע ראטע איז טייטש אז די ווערט פון איין וואלוטע ווערט געמאסטן לויט די ווערט פון אנדערע וואלוטעס. אין אנדערע ווערטער איז טייטש אז די וואלוטע באקומט איר ווערט לויט וויאזוי מענטשן קוקן עס אן און דורך די סופליי און פארלאנג וועלכע קומט פון אויסערן אינוועסטמענטס, אימפארט עקספארט, אינפלאציע, און נאך עטליכע פאקטארן.
רוב לענדער מיט שטארקע וואלוטעס נוצן אויסשליסליך נאר דעם סיסטעם צו מעסטן זייער וואלוטע, אריינגערעכנט אמעריקע, דאס פאראייניגטע קעניגרייך, און קאנאדע. לויט די עקספערטן איז דאס דער פונקטליכסטע וועג וויאזוי צו מעסטן וואלוטע ווייל די מארקעט זאגט אויטאמאטיש די ריכטיגע ווערט פון יעדע וואלוטע יעדע מינוט אין טאג.
קלענערע וואלוטעס ארבעטן אבער נישט אזוי ווייל זיי וואלטן גארנישט ווערט געווען און וואלטן געפאלן קרבנות צו די שטארקע וואלוטעס. אנשטאט וועלן די רעגירונגן באשטימען די ווערט פון זייערע וואלוטעס געווענליך קעגן דעם אמעריקאנער דאלאר און די באשטימטע ראטעס בלייבן אזוי לאנג ווי זיי טוישן דאס נישט נאכאמאל, א זאך וועלכע זיי טוען נישט יעדן טאג.
אין אזא סיסטעם דארפן די רעגירונגען האלטן אוועקגעלייגט אסאך געלט אין די בענק אין פאל עס מאכט זיך אמאל א שטערקערע פארלאנג פאר איר וואלוטע. אויב דאס געלט איז נישט גרייט וועט דאס שאפן א גרויסע פראבלעם וועלכע וועט האבן גאר א שלעכטע עפעקט אויף א לענגערע טערמין.
אפילו ווען א רעגירונג באשטימט זיך איר אייגענע וואלוטע ווערט איז נאך אלץ פאראן א מארק ווערט וועלכע קען אמאל זיין פיל אנדערש ווי די באשטימטע ווערט וועלכע די רעגירוג האט ארויפגעלייגט. אין אזא פאל ווערט געבוירן א שווארצע מארק פאר די וואלוטע ווען אינוועסטירער קויפן איין לויט די מארקעט ווערט און איגנארירן די באשטימטע ווערט פון די רעגירונגן. שפעטער ווען די רעגירונג טוישט איר באשטימטע ווערט וועלן די אינוועסטירער פארלירן אדער פארדינען. אבער געווענליך פאסירט דאס נישט פאר צו לאנג ווייל די עקאנאמיסטן פון יעדע לאנד באטראכטן די מארקעט און באשטימען זייער דאלאר ווען עס פעלט זיך אויס.
קיין איין לאנד ארבעט נישט 100 פראצענט אויף איינע פון די צוויי וועגן ווייל עס זענען פאראן פילע אנדערע זאכן וועלכע האבן אן עפעקט אויף די וואלוטע און מען דאס נישט קאנטראלירן וואו שטייערן שניטן, טוישן די אינטערעסט ראטעס, אימפארט טעריפס, און נאך זאכן קענען גרינג האבן אן עפעקט אויף די וואלוטע אפילו די עכטע ווערט שווימט אויפן מארק.
יעדעס מאל איר טוישט געלט נעמט איר אליינס א טייל אין באשטימען די ווערט פון וואלוטעס ווייל די שווימנדיגע מארק ווערט איז כמעט נאר געוואנדן אויף די מענטשן וועלכע טוישן געלט אהין און צוריק און באשטימען די ווערט אויטאמאטיש.
ס'קען זיך מאכן אז א וואלוטע פארלירט איר ווערט וועגן ספעקולאציע קעגן דער וואלוטע. דער צענטראלבאנק קען אויפהייבן די צינזן צו פארשטארקן די וואלוטע אבער דאס איז נישט גאראנטירט צו האבן דערפאלג.


text:
וועגן אונז
שאַנגהאַי שעניאָנג ספּעסיאַליזעס אין דיזיינינג, פּראָדוקציע און סאַלעס פון שורה אָריענטיד עלעקטריש אַרמאָר קלאַמערן. עס אויך גיט סעריע פון באַדינונגס צו אונדזער קאַסטאַמערז אַזאַ ווי ייַנמאָנטירונג, ריקאַנסטראַקשאַן, פאַרריכטן פון כויסטינג מאַקאַניקאַל ויסריכט און ריקאַנסטראַקשאַן & פאַרריכטן פון עלעקטריש קאָנטראָל עקוויפּמענט, פּראָדוקציע און סאַלעס פון סטראַקטשערז, געשעפט קאַנסאַלטינג, שישקע זעץ, פּראַסעסינג פון טריילער אַקסעסעריז. די פירמע איז מאַרק אָריענטיד ביידע אין שטוב און אין אויסלאנד און צוגעשטעלט מיט די קלאַס א פֿירמע אָרגאַניזאַציע. עס ספּעשאַלייזיז אין פּראָדוקציע פון פּשוט און ראָמאַן עלעקטריש און טעלאַקאַמיוניקיישאַן שורה באזירט אַרמאָר קלאַמערן האַנק PRE-קנאָטטינג סעריע פּראָדוקטן. אונדזער פּראָדוקטן זענען געווענדט יקסטענסיוולי אין טעלאַקאַמיוניקיישאַן, מאַכט נעץ, עלעקטריפיעד.
באַן, און פיברע-אַפּטיק קאַבלע. אונדזער פּראָדוקטן האָבן קוואַליטעט פון ליכט, שווער-מאַשינינג, לייכט אינסטאַלירן און ענערגיע שפּאָרן וואָס אַלאַוז פֿאַר העכערקייַט מיט וואָס אנדערע טיפּ פון עלעקטריש און טעלאַקאַמיוניקיישאַן אַרמאָר קלאַמפּס קענען ניט פאַרגלייַכן.


text:
דורך שבת אחים » דינסטאג סעפטעמבער 01, 2015 4:15 pm
בקיצור קיינער האט נישט קיין גראדע נארמאלע ביאור פארוואס אין אונזערע רייען שנייט מען אראפ די אייגענע האר פון א יונגע מיידל פאר גארנישט און פאר נישט און מ'טוט איר אן א שייטל וואס קאסט אפ א הון רב! ניטאמאל אויסעגעהאלטן ע"פ הלכה! אבער די רבנים און די יושבי חושך זענען למעשה זייער צופרידן מיט דעם ווייל דעס שטיפט זייער רשעותדיגע אגענדע פון דערנידערען פרויען און צונעמען זייער נאטיריליכע שיינקייט און גלייכע רעכטן! פאר די זעלבע סיבה האבן אונז אדאפאטירט אז א פרוי טאר נישט דרייווען און רייכענען נאר זי מוז בלייבן אינדערהיים וואטשען די קינדער בשעת איר מאן גייט מכלמרפשט צום שיעור און דאווענען מעריב און זיך אויסלופטערן אין זיין סיענע אדער אדעסי זיצט זי ווי א שקלאף אינדערהיים מיט זיבן קינדער וואס וויינען און שרייען אויף איר קאפ!
רבותי וועקט זיך אויך פון שלאף! אויב דארף מען איינפירן חתונה תקנות וואס מאכן סענס וואלט מען די ערשטע געדארפט איינצוימען די נערישע געפיראכטץ פון אפשניידן האר און אנטוהן שייטלעך אדער טוט מען זיך אן א שפיצל אדער אייגענע האר! פארוואס דארף מען שפענדען איבעריגע טויזענטערס פאר א זאך וואס מאכט נישט קיין פשט און ס'איז קעגן די הלכה ???? ווי איז דער אדמור פון מאנרא וואס האט ליב צו מאכן חתונה תקנות ? הא? דעס שטימט נישט מיט זיין אגענדע????
I belong to Viznitz, I am a Viznitzer chassid and remain so to this day
The Lubavitcher was, in a way, my rebbe, al- though each time we met, I would always say, ‘Rebbe, I am a Viznitzer’ , I would repeat it always as the Ahavas Yisrael was my foremost Rebbe. I claim my chassidus
אלי וויזעל


text:
דורך פארוואס? » זונטאג פעברואר 23, 2014 11:16 pm
דברי חיזוק והתעוררות
בענין התבדלות מרשעים
מאת רבינו הרה"ג ר' גמליאל שניידערמאן שליט"א
כ"ג טבת ה'תתקע"ד
בעיר הבירה: הארארע, זימבאבווע
מיר זענען זיך צוזאמגעקומען דא, די שארית הפליטה, די איבערגעבליבענע חלק, וואס זענען נאך געבליבן ערליך און געטריי צום טאטן אין הימל, אותם שלא כרעו לבעל, מיר זענען זיך געקומען מחזק זיין, צו קענען ממשיך זיין און אנהאלטן די מסורה, און זיך נישט רוקן קיין זיז כלשהו.
לא איש דברים אנכי, איך בין נישט דא געקומען מחדש זיין חידושים, און נישט זיך מפלפל זיין, איך בין געקומען איבערגיין און איבער'חזר'ן דברים פשוטים, וואס יעדער איד וואס האט א ריינע הארץ צום באשעפער, פארשטייט אליינס, אז אזוי איז עס. אלא מאי? מען ווערט נאכגעשלעפט פון די גאס, מען קען זעהן לכאורה ערליכע אידן דא אין אפריקע - וועלכע גייען אויך שווארצע זעקס-חלקים'דיגע קאפלען אזוי ווי אונז, און טראגן אויך גלעזער אויף די אויגן (און טראגן נישט קיין לענזעס, אזוי ווי די גויים), אזוי ווי אידן פלעגן גיין אלע יאהרן, שלא שינו את לבושם - אבער די גאנצע זאך איז גארנישט ווערט ווען זיי זענען פארכאפט און א חשש "ירחנות", אדער אפילו נאר א שייכות מיט קבוצה'ניקעס, מען רעדט דאך דא פון די עיקרי הדת, און מ'מוז זעהן נישט צו ווערן נאכגעשלעפט פון די גאס.
איך וועל דערמאנען דאס וואס דער רבי זי"ע דער "שארית ישראל" פלעגט כסדר זאגן, מ'זאגט שבת ביי מנחה, אתה אחד ושמך אחד ומי כעמך ישראל גוי אחד בארץ, פלעגט דער רבי זי"ע מדייק זיין במתק לשונו, אז די אידן זענען דער אויסדערוועלטער פאלק, נאר כל זמן וואס ס'איז "בארץ", דא אויפן ערד, אבער די וועלכע פארן ארויף אויף די לבנה, ווערן נישט פאררעכנט צו זיין אידן, זיי זענען מער נישט מזרע ישראל, אפילו אויב זיי זענען מדקדק בקלה כבחמורה (ווי מען רופט זיי פרומע ירחנים), זיי קענען נישט ווערן פאררעכנט צו זיין אידן. און מ'דארף עס כסדר חזר'ן: ירחנות מיט אידישקייט איז א סתירה. יהודי אינו ירחני!!
און לאמיר זיך מתבונן זיין, דאס האט דער רבי נאך געזאגט פאר אן ערך פון הונדערט יאהר צוריק (אין די תת"ס יאהרן), ווען עס האט זיך נאר גערעדט פון ארויפגיין נאר אויף די לבנה, אבער היינט רעדט מען נאך פון אסאך ערגער, מען רעדט פון פארן אויפן מאדים. די וועלכע לאזן עס צו, זענען טויזנט מאהל ערגער, ווי מיר האבן שוין מברר געווען כמה וכמה פעמים, אז מה-דאך אויף די לבנה וואס איז נענטער צו די ערד, איז אסור בתכלית האיסור, על אחת כמה וכמה, אויפן מאדים, וואס איז דאך א סאך ווייטער, איז דער איסור נאך א סאך גרעסער.
און עס טוהט וויי דאס הארץ אז מיר הערן לעצטנס, אזעלכע אידן דא אין אפריקע, וואס זייערע זיידעס זענען נאך געווען געטריי צום רבי'ן, און האבן זיך מתרחק געווען פון יעדן חשש ירחנות, קומען זייערע אייניקלעך און דרייען מיטן פינגער, און זענען מטהר את השרץ בק"נ טעמים, כאילו עס איז דא עפעס א חילוק פון די איסור אויף די לבנה, צום איסור אויפן מאדים. איך בין מוחה אויף די פירצה (כאטש וואס זיי אליינס גייען נישט אויפן מאדים, אבער זיי זענען זיך נישט מתנזר פון אלע פראדוקטן וועלכע ווערן דארטן פאבריצירט), איך ווייס נישט ווי אזוי אידן קענען זיך שפילן רוהיגערהייט מיט די עיקרי הדת, מ'שפילט זיך מיט פייער!!! עס איז דאך אן אפענע פסוק "והארץ נתן לבני אדם" די מענטשן טארן נישט זיין נאר אויפן ערד.
איך ווייס נישט ווי אזוי אידן מזרע ישראל קענען זיך מתדרדר זיין צו אזא נידריגע מדריגה, איך בעהט זיך זיי: ציהט שנעל צוריק מבעוד מועד! ס'איז נאכנישט צו שפעט! כאפט זיך שוין און גייט צוריק צום דרך הישר הסלולה לנו מדור-דור.
די נסיונות אין דעם דור איז דאך אזוי גרויס, איך מיין אז אידן האבן נאך קיינמאל נישט געהאט אזעלכע נסיונות, וואו מען גייט און וואו מען שטייט זעהט מען נאר פראדוקטן פון אינדרויסן פונעם ערד-קוגל, עס איז זייער שווער. אבער מ'מוז זיך מחזק זיין, איש את רעהו יעזורו ולאחיו יאמר חזק.
מיר דארפן כסדר חזר'ן די רייד פונעם רבי'ן זי"ע, אין כל חדש תחת השמש, ס'איז נישטא אזא מין זאך א נייע ערפינדונג, א שאלה וואס די תורה האט נאך נישט גערעדט דערפון, דער רבי איז מסביר באריכות אין שארית ישראל, ביי מאמר החדשות, ווי ער ווייזט אויף קליפ און קלאר, אז די גאנצע טעכנאלאגישע וועלט איז קלאר געווען פארן באשעפער בשעת'ן שרייבן די תורה, און אלעס איז שוין מרומז דערין.
אבער ווען עס קומט צו ירחנות, דארף מען נישט קיין רמזים און פשט'לעך, עס איז קלאר, עס דאך א בפירוש'ע פסוק. און עס איז פשוט אז דאס איז געווען דער מהלך המחשבה פון יעדן אמאליגער איד.
ברוך השם, לא אלמן ישראל, מיר האבן לעצטנס געעפנט א נייע הכשר, וואס וועט אויך מאכן זיכער אז די פראדוקטן ווערן נישט צוזאמגעשטעלט פון דרויסנדיגע טיילן, נישט פון די לבנה און נישט פונעם מאדים.
און ביי די געלעגנהייט וויל איך דערמאנען דעם איסור חמור, וואס די הארארער בי"ד האט ארויפגעלייגט אויף אלע הכשרים וועלכע קומען פון אמעריקע, בכל שם וחניכא דאית להו, אפילו פון די ביסל פרומע וועלכע זענען נאך דארטן געבליבן, ווייל לויט ווי מיר הערן זענען זיי אלע פארכאפט געווארן אין די נייע היתרים, און זיי זענען מתיר צו נוצן פראדוקטן פונעם מאדים.
אונז טארן מיר נישט פארגעסן, ווען דער רבי זי"ע איז געקומען קיין אפריקע, עס איז געווען א מדבר שמם, פוסט פון אידישקייט, דער רבי האט דא אויפגעבויט די גאנצע יידישקייט פון דאסניי. ווער האט דען אמאל געגלויבט אז אין הארארע וועט א איד קענען גיין אנגעטוהן מיט א שווארצע זעקס-חלקים'דיגע קאפל, און מיט גלעזער, אן קיין שום בושה, מיר קענען עס נאר פארדאנקען דעם רבי'ן זי"ע.
און אין דער געלעגנהייט האב איך געוואלט מחזק זיין ידי עושי מצוה, די בארימטע "שומרון" ארגעניזאציע, וואס פארשפרייט דעם דבר ה' אין די גוי'ישע וועלט, און זיי ערקלערן פארן גוי, אז ערליכע אידן האבן נישט קיין שייכות מיט ירחנות, און אז עס איז אנטקעגן די תורה. תחזקנה ידיהם וכה לחי!
איך האף אז דער עולם האט אליינס די פארשטאנד, און ווי באוואוסט אז כלל-ישראל האט א שמעק, מען קען שמעקן צו א זאך איז אויסגעהאלטן אדער נישט. עס איז באוואוסט אז דער רבי זי"ע פלעגט זאגן אז די קבוצה'ניקעס זענען טויזנט מאל ערגער ווי די ירחנים אליינס, ווייל זיי זענען צבועים, זיי גייען טאקע נישט ארויף אויף די לבנה, אבער זיי נוצן אלע פראדוקטן וואס ווערן דארט פאבריצירט, ממילא זענען זיי מחזק דעם גאנצן ענין.
איך מיין אז יעדער בר-דעת פארשטייט אליינס, אז די זעלבע ווערטער קען מען אויך זאגן אויף די היינטיגע בעלי-פשרות, וועלכע פראבירן מתיר זיין די פראדוקטן וואס קומען פונעם מאדים.
ס'איז איבעריג צו ארומרעדן דעם חומר הענין, יעדער איד וואס האט אביסל געקוקט אין פריערדיגע ספרים, וועגן דעם ענין פון התבדלות, ווייסט זיכער וואס ער האט צו טוהן אין אזא צייט, א שעת נסיון.
בקיצור, מען דארף אסאך חיזוק דערין, ס'איז זייער זייער שווערע נסיונות, איך בין זיכער אז די אמאליגע דורות האבן נישט געגלויבט אז עס וועט נאך אמאל זיין אזעלכע שווערע נסיונות.
מיר זעהן דאך ממש בחוש, אט אט קומט שוין די גאולה, עס איז שוין באו מים עד נפש!! משיח מוז שוין קומען. ס'איז באוואוסט פון צדיקים, אז גלות אפריקע איז די לעצטע גלות.
דער אויבערשטער זאל שוין טאקע העלפן און אויפרעכטן אונז אידישע קינדערלעך, און שיקן די גאולה שלימה בקרוב בימינו, אמן.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך פארוואס?
אום זונטאג פעברואר 23, 2014 11:20 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
אסור ליראת שמים שתדחק את המוסר הטבעי של האדם, כי אז אינה עוד יראת שמים טהורה.
סימן ליראת שמים טהורה הוא כשהמוסר הטבעי, הנטוע בטבע הישר של האדם, הולך ועולה על פיה במעלות יותר גבוהות ממה שהוא עומד מבלעדה.
~ אורות ישראל להגראי"ה קוק


text:
דורך אריה » זונטאג מערץ 08, 2020 2:54 pm
ס'איז באקאנט אז איינער פון די שטערקסטע ראיות אז די היינטיגע מאדערנע סייענטיסטן ווייסן נישט וואס זיי רעדן, איז דאס אז זיי גלייבן אין דעם פרי-היסטארישן עקזיסטענץ פון דינאזאווערס, און אונז ווייס מיר דאך אז די באשעפעניש האט קיינמאל נישט עקזיסטירט ווייל ס'שטייט דאך נישט אין די תורה.
וואס ס'איז נישט אזוי באקאנט איז אז די זעלבע ארגומענט ווערט געברענגט אין די ספרים הקדושים אויך בנוגע וואקסינאציעס.
לאמיר כאפן א דוגמה, יענע מעשה, וואס זיי רופן קענסער, אדער די פלו, וויירוסעס, און אזויפיל אנדערע אזוי גערופענע מחלות, וואס די אלע פרייע דאקטוירים גלייבן נעבעך באמונה שלימה אז ס'איז עכט דא אזעלכע זאכן, פרעג א חדר אינגל פון צען יאר אלט וועט ער דיר גלייך זאגן אז ס'שטייט נישט אין די תורה אזא זאך, אונזערע חכמים האבן דאך געקענט די אלע חכמות הרפואות און זיי האבן נישט געוואוסט פון די מאדנע נעמען, שלמה המלך דער חכם מכל אדם איז נאך געווען אזוי פארגעשריטן ווי די סי.די.סי. און זייערס גלייכן, וואס די איינציגסטע זאך וואס פאראייניגט זיי איז א לויטערע שנאה צום תורה טרייען איד וואס גייט בדרך אבותינו ורבותינו. מי לנו גדול פונעם גרויסן אדלער דעם הייליגן רמב"ם (נאך וועם די אפיקורסים האבן א נאמען געגעבן דעם טרויעריג-בארימטער מיימאנידעס שפיטאל אין הארץ פון חרדישן בארא פארק, רח"ל) וואס האט אונז געלערנט וואו אזוי א איד דארף זיך פירן כדי זיך צו האלטן געזונט. צו קענען זיי זיך פארמעסטן מיט'ן הייליגן חזון איש, וואס האט מעיד געווען אויף זיך אז ער קען גאנץ חכמת הרפואה פון די תורה? און ווי יעדער ווייסט האט ער געהאלפן די דאקטוירים מיט גאר האקעלע אפעראציעס, און די דאקטוירים זענען ארויס פון התפעלות איבער זיין ידיעה אין די ענינים! אט די אויפגעקלערטע מאדערנע פארגעשריטענע דאקטוירים וועלן אונז זאגן וויאזוי זיך צו פירן? זיי זענען די וואס קענען אונז איינטיילן וועלכע וואקסין מיר דארפן נעמען פאר אלע זייערע מחלות אשר לא שערום אבותינו?
ניין, א דאנק! אונז ברויך מיר נישט צוקומען צו ענק! און אויב ווילן ענק קומען אביסל לערנען פון אונזער הייליגער מסורה, דאן לאמיר אנהייבן מיט איין מיטבאסטע"ר: קענסער עקזיסטירט נישט.
יהיו לרצון כתבי ידי והגיגי ליבי לפניך ה' צורי וגואלי:


text:
15טן דעצעמבער
דער 15טער דעצעמבער איז דער 349סטער טאג פון יאר (350סטער טאג אין אן עיבור-יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 16 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1791 - דער אמעריקאנער ביל פון רעכט ווערט באשטעטיגט ווען ווירדזשיניע שטעלט זיך צו
- 1976 - סאמאא ווערט אנגענומען אלס מיטגליד אין די פאראייניגטע פעלקער
- 2014 - סידני משכונות פארכאפונג, וועלכע האט זיך געענדיגט מיט צוויי טויטע
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 37 - נירון קייסער, רוימישער הערשער
- 1859 - לייזער זאמענהאף, ערפינדער פון עספעראנטא (נפטר 1917)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 2011 - קריסטאפער היטשענס, בריטיש-אמעריקאנער פילאסאף (געב' 1949)


text:
לאקאלע באריכטן זאגן אז די סצענע איז געווען גאר שוידערליך, און דיגאנצע גרויסע געביידע איז געווען איינגעהילט אין העלישע פלאמען און פילע זענען אומגעקומען ביים ארויסטאנצן פון די פענסטער, אזוי אויך זאגן לאקאלע באריכטן אז די צאל אומגעקומענע קען זיין פיל העכער ווי די 64 וואס די אויטאריטעטן זאגן. וויבאלד עס זענען נאך דא ארום 60 וואס פעלן, 41 פון זיי קינדער.
ווי עס שיינט איז די געביידע נישט געווען איינגעריכטעט מיט זיכערהייטס מאנסאמען קעגן פייער, און ווען די פייער האט אויסגעבראכן איז די געביידע נישט עוועקיואירט געווארן און עס איז נישט אויסגערופן געווארן אויף די הויכהילכער א רוף צו פארלאזן די געביידע. ווי עס שיינט האט זיך די פייער אנגעהויבן אין די שפילפלאץ נאכדעם וואס א קינד האט זיך געשפילט מיט פייער.


text:
װיקיפּעדיע:אינטערוויקי לינקען
אינטערוויקי לינקען איז די לינקען צווישן איין וויקימעדיע פראיעקט און א צווייטן, ווי למשל פון וויקיביבליאטעק צו וויקיווערטערבוך אין די זעלבע נושא. פון למשל געפילטע פיש און אזוי ווייטער.
לינקען צו וויקיפראיעקטן אין פרעמדע שפראכן קען מען מאכן דורך צולייגן דעם שפראך קאד: [[:s:de:Salz]] וועט לינקען צום דייטשישן וויקיביבליאטעק, [[:wikt:fr:sel]] צום פראנצויזישן וויקיווערטערבוך, אא"וו. פאר די שפראך קאדן זעט ליסטע פון וויקיפעדיעס.
פארשטיקן דעם פרעפיקסרעדאַקטירן
מען קען פארשטיקן דעם פרעפֿיקסט מיטן ;The רער קונץ
- לייגט צו | נאכן לינק, אזוי: [[s:test|]], וואס וועט זיך פארברייטערן אויטאמאטיש צו [[s:test|test]] ביים אויפהיטן.
- פאר לינקען צווישן וויקיפעדיעס אין פארשיידענע שפראכן, זעט װיקיפּעדיע:אינטערשפראך לינקען.


text:
אישתישבי האט געשריבן:די זאגסט התאחדות האט קולות, וואס מיינסטו צו זאגן? קולות וואלט געמיינט, אז א זאך איז לכאורה אסור, ווייל אזוי קומט אויס פין שו"ע, מאכט מען א חשבון אז מען קען מקיל זיין קעגן שו"ע. אדער א זאך וואס שטייט נישט אין שולחן ערוך, נאר פריעדיגע פוסקים נעמען אהן גדרים וואס קומט אויס לאיסור, און מען איז מקיל מיט חשבונות. איז דא אזעלכע קולות פין התאחדות?
דער גאלדענער אדלער האט געשריבן:@קורקלענד דו שרייבסט
"די חלב עכו''ם פאזיציע פון אוי''יו איז לכאורה די עיקר חורבן פארוואס זיי זענען אראפגעקוקט ביי חסידים. ווען נישט דעם וואלט מען זיי אנגעקוקט אינגאנצן אנדערש"
כ'ווייס נישט פינקטלעך פון וועלעכע חסידים דו רעדסט, ווייל רוב פון די חסידים וואס איך קען קוקן בכלל נישט אראפ אויף אוי יו, פארקערט זיי זענען גאר שטארק מחשיב די הכשר, אדרבה פאר ארום אין מאנהעטן צו סיי וואו אין די ברייטע אמעריקע, וועסטו זעהן אז דער חסידישער עולם פארלאזט זיך שוין איינמאל אויף אוי יו, די רעסטוראנטן זענען פיהל מיט היימישע חרדישע חסידישע אידן. אין די פליישיגע אידאך אפגערעדט נאר אפילו אין די מיליכיגע אויך. ווייטער פראדוקטן וואס פארמאגן נאר אן אוי יו עסט מען אין גרויסן, צו ס'איז געטראנקן צו ס'איז געפאקטע עסן.
אישתישבי האט געשריבן:דער דברי חיים האלט נישט עס איז פסול, קלז"ב רב טענה'ט אז לויט דער ד"ח איז עס קטפרס. און אפילו לויט סאטמאר ניצט מען עס נאר לחומרא, נישט פאר דער עיקר בור.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 4 געסט


text:
פאלאשן
די פאלאשן זענען אן אור-אלטער שבט וועלכע געפינען זיך אין עטיאפיע.
זיי פארמאגן אן אייגענעם שפראך גערופן אמהאריש.
די פאלאשן פארמאגן זייער ענליכע מנהגים צו יודן, דערפאר איז פארהאן וואס ווייזן אן אויף זיי ווי אויף איינע פון די עשרת השבטים.
לויט אנדערע זענען די פאלאשן אייניקלעך פון די קעניגן שבא וועלכע איז געפארן חתונה האבן מיט שלמה המלך.
זיי האבן אמאל פארמאגט אן אייגענעם קעניג מיט אן אייגענעם מיליטער און זענען שטענדיג געווען פארמישט אין מלחמות מיט די ארומיגע געמיינדעס. מיט די צייט האבן די ארומיגע זיך געשטארקט אויף זיי, און זינט דאן האבן זיי שטארק געליטן. מען האט זיי געיאגט און געפייניגט אן אויפהער.
אין 1855 איז דער ערשטער פאלאש, דניאל בן חנניה, געקומען קיין ירושלים. ער האט דערציילט וועגן די ליידן און רדיפות וואס די פאלאשן מאכן אויס או צענדליקע טויזנטער פון זיי ווערן אפגעשמדט מיט געוואלד.[1]


text:
פון פארצווייפלונג און יאוש - ביז פרישע לעבנס האפענונג.
פון פארלוירענע געוויינען - צו אינספירירנדע סוקסעס געשיכטעס.
פון א באשיידענע איין מאן ארגענעזאציע - צו א פארצווייגטע רפואה אפאראט!
אט דאס איז וואס חיים מעדיקעל ריסארס טוט פארקערפערן אונטער זיך. זינט די געציילטע יאר וואס די ארגענאזאציע שטייט, איז זי אויסגעשטיגן ביזן סאמע העכסטע אדרעס פון רפואה אינעם פון די אידישע וועלט, וועלכע לאזט נישט איבער קיין שטיינדל אומבארירט ווען עס קומט צו ראטעווען חולי ישראל. זי טוט אלעס אין די וועלט מעגליך צו ברענגען די ישועה דורך אירע ווייטגרייכנדע קאנטאקטן, אפילו ווען דער מצב זעהט שוין אויס האפענונגסלאז.
עס איז געווען מיט בערך א יאר צוריק, און מיר האבן געזוכט הילף פאר א מינדערוויכטיגע רפואה אנגעלעגנהייט, און מיר האבן גערופן חיים מעדיקעל ריסארס. און יא. צווישן די שטורמישע קאמף פון קאמפליצירטע פעלער פון יענע מעשה ל"ע און פארנומענע ריסוירטש פאר קריטישע היילונג מיטלען, האט די העלדין פון די אנדערע זייט ליניע באוויזן פאר א וויילע צו בארואיגן די בני בית אז ס'איז גארנישט ערנסט און ס'נישט מער ווי א טעגליכע ערשיינונג.
דאס האט מיר געברענגט צו גיבן א בליק אריין אין די ארגאנעזאציע. די אפערעיטינג מאדעל פון אזויפיל קוואליפיצירטע קאארדינעטאר'ס וועלכע קאנצענטרירן די ארבייט אין יעדע קעיס אויף ריסוירטש, נאכצוגיין די מערסט אפדעיטעד און אקוראטע היילונגען לויט די אומשטענדן איז א חידוש נפלא פאר זיך וואס האט אנגעפילט א געוויסע חלל. ווייל אין אמת'ן איז קיין איין פאל גענצליך נישט פארבינדן צו א געוויסע פארמולא. און ביי יעדן באטרעפנדן באזונדער מוז מען אויפקומען מיט א קאסטום-מעיד הייל-מיטל לויט די באדערפענישן. דאס איז עפעס וואס איז אמערסטנס נוגע ביי פאציענטן וועלכע זענען באטראפן פון מער קאמפליצירטע פעלער פון יענע מחלה ר"ל.
דאס איז חוץ די רוטינע הילף, טאט און ראט, פאר אלע חולי ישראל און זייערע פאמיליע'ס. ממש יעדער געהאלפענער פון צווישן אונזער געמיינדע קען עדות זאגן אז חיים מעדיקעל האט געשפילט די צענטראלע, קריטישע אדער אקטיווע ראלע אין די ענדגילטיגע ישועה בס"ד.
אצינד אינעם היינטיגן טאג איז געקומען די צייט ווען די שווער ארבייט'נדיגע אויסגעמוטשעטע קאארדינעיטער'ס בעטן אונזער הילף. ביטע. לאזט זיי נישט פארביי מיט אויסגעשטרעקטע הענט. איר מוזט נישט געבן קיין סאך. דער עיקר איז ארויסצוברענגען א גרויסע ציפער מתנדבים, זיי צו גיבן חיזוק און מוט אנצוגיין מיט די עבודת הקודש. עס האלט שוין יעצט ביי בערך 2 טויזנט ביישטייערער, און מיר מוזן צילן דאס צו דאפלען בעזר השם!
און א ווארט צו ווער עס האט שוין בייגעוואוינט א קינד אין שפיטאל זיך וואלגערן פאר יסורים. טראכט צוריק פאר איין מינוט אייער געפיל וויאזוי עס האט זיך געשפירט דערביי, און דערנאך גיט אייער נתינה. און ווער עס האט דאס נישט מיטגעלעבט קען מען דאס נישט מיט א מיליאן ווערטער אפמאלן. איך ווייס נישט פארוואס, אבער זינט מיר האבן דאס מיטגעלעבט האבן מיר א ספעציעלע שוואכקייט צו סיי וועלכע רפואה צוועק...
און טראץ וואס מיר האבן לעצטנס געמאכט א גדר נישט צו ביישטייערן פאר אנליין קאמפיינען, האבן מיר דאס אצינד געבראכן...זיך נישט קענענדיג איינהאלטן...
אין דעם זכות זאלט איר קיינמאל נישט וויסן וואס דאס מיינט, און האבן א לעכטיגן פורים פאר אייך און גאנץ כלל ישראל ביז מיר וועלן זוכה זיין צו גיין קעגן גוא"צ בב"א.
צו ביישטייערן אפילו בלויז $6 דרוקט:https://www.charidy.com/chaim
נ.ב. ביטע שיקן ווייטער צו אייערע פריינד. יישר כח.
מיטל-קלאס רעפרעזענטעטיוו.


text:
תגובהדורך נשמה » מיטוואך ינואר 09, 2019 12:53 pm
איך האב א Dell inspiron 15 לעפטאפ, און ס'דארף ארבעטן די טאטש סקרין, און עס ארבעט נישט, גיי איך אריין דארט ביי device manager איז די HID compliant touch screen אזוי גרעי, און אינעווייניג שטייט: Currently, this hardware device is not connected to the computer. (Code 45)
To fix this problem, reconnect this hardware device to the computer.
איז דא עפעס צו טון?
אין אני מסכים בשום פנים ואופן לשום דבר, ולשום דברי ציונות, וואס ווערט דא געזאגט דורך סיי וועמען אדער דורך מיר אליין, פארקערט ווי ס'שטייט אין דעם סאטמאר רבינ'ס ספרים.


text:
באַניצער רעדן:יוסף 90
טײַערער הױך-געשעצטער פרײַנט, ברוך בואך צו דער יידיש-וויקיפעדיע! די פֿרײַע און אָפֿענע ענציקלאָפּעדיע פֿאַר יעדן אײניק צו לײענען און שרײַבן.הילף:רעדאקטירן א בלאט) און פאררעכט וויאזוי איר פארשטייט. בעפאר איר היט אויף אייער ענדערונג איז גוט צו דרוקן "ווייזן פאָרױסקוק" אונטן, דערמיט צו פארזיכערן אז אייער ענדערונג שטייט גוט אינעם בלאט. ביטע ערקלערן די אייגנארטיגקייט פון דער ענדערונג אינעם "קורץ ווארט" קעסטל, אדער צולייגן איינצלהייטן אינעם "שמועס" בלאט.
שמועס בלאט פונעם בלאט. דארט קען מען ארומרעדן מיט אנדערע וועגן דעם אינהאלט פונעם ארטיקל. צום שמועס בלאט קען מען צולייגן א פרישע נושא דורכן דרוקן אויפן "צושטעלן טעמע" צינגל וואס געפינט זיך העכערן בלאט.
מען שרייבט זיך יא אונטער נאך יעדער הערה אין דעם שמועס בלאט. כדי דאס צו טון זאל מען צולייגן פיר ~ שטרעכלעך צום סוף פונעם טעקסט וואס מען שרייבט, (אזוי: ~~~~), דאס וועט אויטאמאטיש איבערגעדרייט ווערן בײַם אויפֿהיטן אלס אן אונטערשריפט װעלכע אַנטהאַלט אײַער נאמען, און א לינק צו אײַער באניצער בלאט, און די פונטקלעכע צײַט און דאַטע.
באַניצער בלאט וואס מען קען דערצו אנקומען דורכן דרוקן אויף דעם נאמען פונעם באניצער, באדינט בדרך כלל דעם באניצער כדי ארויסצושטעלן זיינע אייגענע איינצהייטן. אין דעם רעדן בלאט קען מען אים איבערלאזן מעלדונגען. דער באניצער וועט זען ווען ער האט א נייע מעלדונג וואס ער האט נאכנישט געליינט.
קאפירעכט באשיצט. סיי ארטיקלען און סיי בילדער- מען טאר נישט ארויפלייגן בילדער וואס מען טרעפט אויפן אינטערנעט, בלויז אויב מען האט בפירושע רשות דאס אהער צוברענגען.
הילף אַרטיקלען וואס ערקלערן די כללים פונעם שרייבן. פאר פראבעס זיך אויסצולערנען ווי אזוי צו שרייבן און ווי אזוי צו ענדערן פרובירט זיך שפילן אין זאמדקאסטן.
מיר קוקן ארויס אויף אייערע בײַשטײַערונגען, און ווינטשן אײַך הצלחה, מיט פיל דאנק פארן זיך אנשליסן אין אונדזער בשותפותדיקן פראיעקט.
מיט דאנק
פון אלע וויקיפעדיע באניצער, לייענער, און שרייבער
ווידיא קליפ =רעדאַקטירן
איך מיין אז די וידיא קליפ פון דער ברסלעבער פאסט מער צום רעדן בלאט פון די נייעס (וואס ליידער האט איינער אויסגעמעקט די צוגאגנג צו איר פון די הויפט זייט) אבער דערווייל האב איך דאס צוריק געלייגט צו די הויפט נייעס ►רוני◄ 19:36, 24 יולי 2006 (UTC)
- עס איז יא דא די רעדן בלאט אריינגאנג פון די הויפט זייט, קוק אינעם קעסטל פון די הויפט נייעס וועסטו זעהן הונטן 3 ווערטער, ענדערן * רעדן * זעה פאר זיך.--יוסף 90 23:43, 24 יולי 2006 (UTC)
וואס טוט זיך
- שרייב אונטער וועל איך וויסן דיך צו ענטפערן גוט אדער שלעכט.--יוסף 90 22:42, 12 מארץ 2007 (UTC)
רוני זאגט אז טרייבעקא קומט טיבעקא אן א ר ווייל ער האט געטראפן לינקס מיט א ררעדאַקטירן
דא דא און דא. אגב, איך וועל דיר קלינגען ווען איך וועל האבן וואס צו רעדן. אדאנק. אין עברית רופן זיי דאס מיט א ר'►רוני◄ 13:39, 12 מארץ 2007 (UTC)


text:
חורבן אייראפע
חורבן אייראפע אדער גזירות ת"ש-תש"ה (ענגליש: האלאקאסט - Holocaust, פון א גריכיש ווארט גענצליך פארברענט; העברעיִש: שואה, חורבן און פארטיליגונג) באדייט דעם חורבן פונעם אידישן לעבן אין אייראפע, סיסטעמאטישער מארד פון אומגעפער זעקס מיליאן אידן, און פארניכטונג פון טויזנטער אידישע קהילות ביי דעם צווייטן וועלט קריג. אויסגעפירט דורכן מערדער היטלער דער פירער פון נאצי דייטשלאנד און זיין רעגירונג, מיט די הילף פון אירע פארבינדעטע, אלס די אפיציעלע אגענדע פון דער נאצי פארטיי צו לעזן די "יודענפראגע" און פארוויסטן די וועלט פון יעדן איד.
הגם נאצי דייטשלאנד האט נאך מיליאנען מענטשן פון פארשידענע אנדערע קרייזן פארטיליקיט, למשל די ציגיינער, איז אבער די אידן געווען מיט א סיסטעם, פון פונקטליכע ליסטעס און מאפעס, מיט נומערן און העכסט געהיימע פלענער מער פון די מיליטערישע סודות, קודם דורך שיסן, און ווען די דייטשע סאלדאטען זענען געווארן דעמאליזירט פון אזויפיל שיסערייען האט מען אויפגעשטעלט גאז קאמערן צו עלעמינירן דעם פראבלעם דורך פארשנעלערן און פארשטילערן דעם מאסן פארטיליקונג. אין דער היסטאריע פון די יידן האט מאן טאקע מער ווי איין מאל זיי רודף געווען, דאך איז חורבן אייראפע גאנץ באזונדער אין פארנעם, בפרט דער עטנישער מארד פון נישט נאר יידן, נאר אפילו וואס די רשעים האבן גערופן האלב-יידן, און אפילו ווען זיי האבן געשמד'ט. אין געוויסע צייטן האט מען פרובירט אויסמערדן די רויטל אינדיאנער, און די ארמענער, און פארשידענע שבטים אין אפריקע און אזיע, אבער אזא אכזריות יארן לאנג ווי די נאציס האבן אדורכגעפירט האט נישט קיין פארגלייכן.
דער חורבן האט פאסירט אין יעדן ארט וואו די דייטשע אינוואזיע איז צועקומען, כולל צפון אפריקע. די ציל פון די נאציס איז געווען פארטיליקן יעדן ייד, לויט זייער דעפיניציע, אויך אזעלכע וואס זענען האלב-יידן (וואס לויט דער הלכה זענען נישט קיין יידן), און אויך יידן וואס האבן זיך גע'שמד'ט. אין אנהייב האבן זיי געשאסן די קרבנות אריין אין גרובן. ביסלעכווייז האבן זיי אויפגעשטעלט אן עקספלאטאציע אין טויטונג אדמיניסטראציע וואס האט איינגעשלאסן די געטאס, ארבעטס לאגערן און טויט לאגערן. אן אויסקום פון דער תקופה פונעם חורבן איז געווען די ליקווידאציע פון גאר א סאך יידישע קהילות וואס האבן עקזיסטירט און געבליט אין דער ברייט און דער לענג פון צענטראל- און מזרח-אייראפע. דער איינפלוס פונעם חורבן אויף די יידישע געמיינדעס אין אייראפע איז געווען קאטאסטראפיש און אומפארענדערלעך. די נומערישע אויסראטונג פון די יידן, צוזאמען מיט דער פארטיליקונג פון די יידישע צענטערס פון גייסטליכקייט און קולטור אין דעם געשפרייט צווישן צענטראל-רוסלאנד און האלאנד און פראנקרייך אין מערב, און טריפאלי אין דרום, האט צעהאקט דעם המשך פון דער יידישער טראדיציע וואס איז געווארן וואס איז געוועבט געווארן דורכאויס הונדערטער הונדערטער יארן. נאך דער מלחמה איז אריבער דער צענטער פון יידיש לעבן פון אייראפע קיין ישראל און צפון אמעריקע.
אייגנקייטןרעדאַקטירן
כאטש וואס רדיפות אויף אן עטנישער באזע זענען נישט זעלטן אין דער היסטאריע פון דער מענטשהייט, און אוודאי נישט אין דער יידישער היסטאריע, דאך ווערט די חורבן אייראפע גערעכנט אן אויסנאם סיי אין אירע דימענסיעס און פארנאם, סיי אין די פרעצעדענטישע סיסטעמען פון פארניכטונג און סיי אין דער גרונט-אידעאלאגיע, וואס איז געווען נישט רעליגיעזיש נאר ראסיסטיש-עטניש. פעלער פון מאסן רציחה אויף א נאציאנאליסטישן, ראסיסטישן אדער אידעאלאגישן גרונט האבן פאסירט אויך פריער פאר דער חורבן אייראפע - למשל דער טשערקאסער פעלקערמארד אינמיטן דעם 19טן יארהונדערט אדער דער ארמענישער פעלקערמארד ביי דער ערשטער וועלט מלחמה, און אויך נאכהער, בעיקר אין אפריקע און אין אזיע; אבער דאס האט קיינמאל נישט פאסירט מיט אזא ארגאניזירטער סיסטעם אזוי ווי נאצי דייטשלאנד האט עס אויסגעפירט.
ס'איז ברייט אנגענומען צו רעכענען דעם אנהייב פון דער תקופה פון חורבן אייראפע אין 1933, ווען די נאציס האבן איבערגענומען די רעגירונג אין דייטשלאנד, וואס פון דעמאלסט אן האבן אנגעהויבן די רדיפות קעגן יידן אין דייטשלאנד. ס'איז אויך פאראן א מער באגרענעצטע דעפיניציע, אז די חורבן אייראפע האט אנגעהויבן אין די טעג פון דער צווייטער וועלט מלחמה אין זומער 1939 נאך דער אינוואזיע פון פוילן און דער אנהייב פון פארטרייבן יידן אריין אין געטאס. דער חורבן איז אריין אין א נייער פאזע מיט דעם אנהייב פון די מאסן-רציחות נאך דער אינוואזיע פונעם סאוועטן פארבאנד אין יוני 1941, וואס האט געענדיגט נאר מיט דער באפרייאונג פון די פארטיליגונג לאגערס דורך די אליאירטע קראפטן אין 1945.
פאר דער מלחמה, האט די פאליטיק פון דייטשלאנד פאקוסירט בעיקר אויף לעגאליזירטער דיסקרימינאציע און סטימולירן עמיגראציע פון יידן ארויס פון לאנד. אין דער תקופה פון דער מלחמה האט פאסירט אן ערנסטע פארערגערונג אין באציאונג צו די יידן. נאך ווען זיי האבן איינגענומען ברייטע שטחים פון אייראפע, האבן די נאציס אנגעהויבן פארטרייבן די יידן פון דייטשלאנד און טייל פון די איינגענומענע שטחים פון זייערע הייזער און האבן זיי קאנצענטריט אין געטאס און אין לאגערס. דערנאך, מיט דער דייטשער אינוואזיע צום ראטנפארבאנד, האבן זיי אויך אנגעהויבן מאסן שחיטות, טיילמאל אין ספעציעלע פארניכטונגס לאגערן וואס זיי האבן אויפגעשטעלט פאר דעם צוועק, וואו זיי האבן געניצט געוויסע מעטאדן פון רציחה, כולל גאז קאמערן, וואו זיי האבן דערמארדט די קרבנות דורך פארגיפטיקן זיי מיט פאבריצירטער גאז.
די נאצי פארטיי וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1920 האט זיך שטארק באזירט אויף דער פאלקיסטישער אידעאלאגיע, מיט אירע אנטיסעמיטישע געדאנקען.[1] דער פירער פון דער פארטיי, אדאלף היטלער, וואס איז געווען געשטיצט דורכן גענעראל לודנדארף, דער דייטשער שעף פון גענעראל שטאב ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה, האט געשאפן פיינט פון יידן פאר איר אידעאלאגישן פונדאמענט.[2]
פאזעס פונעם חורבןרעדאַקטירן
ערשטע פאזע, צווישן די יארן 1933–1939: רדיפות פון די יידן אין נאצי דייטשלאנדרעדאַקטירן
מחנות ריכוזרעדאַקטירן
צווייטע פאזע, צווישן די יארן 1939–1941: אנהייב פון דער צווייטער וועלט-מלחמהרעדאַקטירן
אויפשטעלן און פירן די געטאסרעדאַקטירן
דריטע פאזע, צווישן די יארן 1941–1943: מאסן פארטיליקונגרעדאַקטירן
פארטיליקונג מיט שיסן און גאזרעדאַקטירן
פערטע פאזע, ה 1943–1945: צוריקצי און אויספרואוו צו פארווישן די פארטיליקונגרעדאַקטירן
אידישקייט נאכן חורבןרעדאַקטירן
פון די הויפט פאקטארן וואס האבן געשפילט א ראלע, אלס דירעקטע נאכפאלג פון דעם חורבן אייראפע, און דאס האט געברענגט צו אן ערנסטע ענדערונג פון די סטאטיסטיקן פון דעם יידישן פאלק איז געווען:
- די מאמענטעלע סימפאטיע פון די אלגעמיינע מאסן, אויסגעדריקט דורך די פאראייניגטע פעלקער: געבן פאר דעם יידישן פאלק זייער אייגן לאנד.
- די אונגעהויערע ווייטאג פון די געליטענע איבערלעבער וואס האט ביי אסאך אנטוויקלט א דערווייטערונג פון דעם אידישן אידענטיטעט בכלל און אידישקייט בפרט.
- די פראגע ווי איז גאט געווען ווען די אלע צרות זענען געשען צו זיין פאלק.
דאס יידיש פאלק האט זיך געטיילט איבער די פראגעס אין פארשידענע מיינונגען און אזוי אנטוויקלט געווארן אין באזונדערע גרופעס:
אין גאנצן אפגעריסןרעדאַקטירן
- אסאך אידן, (ספעציעל אזעלכע וואס פאר דעם חורבן איירופע איז זייער יידישקייט שוין געווען שטארק אפגעשוואכט), האבן צוליב דעם חורבן איירופע זיך גענצליך דערווייטערט פון יעדע אנערקענונג מיט דאס יידישע פאלק, און פראבירט ווי ווייט מעגליך זיך צו אסימילירן מיט די אלגעמיינע מאסן באפעלקערונג. די פראגע איבער רעליגיע האט זיי נישט געארט. דאס אייגן לאנד, ס'האט מיט זיי פערזענליך גארנישט. פארקערט, זאלן די דורות נישט וויסן און נישט נוצן מער דעם אידישן אידענטיטעט וואס האט זיי געברענגט אזויפיל צרות און פיין.
א פאלק ווי אלע פעלקעררעדאַקטירן
- פארשטארקערן דאס נאציאנאליזם פון אידישן פאלק געבויט אויף אן אייגן לאנד, אייגן שפראך, און אייגן קולטור, אויסמעקנדיג דערביי גאט און רעליגיע פון דינען א טייל אינעם אידישן אדענטיטעט. די אידעאלאגיע איז שוין פון פריער געווען ברייט פארשפרייט דורך די ציוניסטישע ארגאניזאציע, אבער נאכן חורבן אייראפע האט עס באקומען א שטארקן מאמענטום, סיי מיטן געלענגענהייט צו גרינדן אן אייגן לאנד מיטן צושטימונג פון די פעלקער, און סיי דורך די געליטענע וועלכע האבן אלס רעזולטאט פונעם חורבן אנגעהויבן צו שפילן ברוגז מיט גאט אבער דאך האט זייער געוויסן נישט געלאזט זיך אינגאנצן אפרייסן פון אידישן פאלק, האבן זיי געזען אין דעם געדאנק פון אן אייגן לאנד א דאפעלטע לעזונג, קיין רעליגיע, און דאך אן אייגן פאלק אן קיין אסימילאציע.
אן אויסגעוועלט אידיש פאלקרעדאַקטירן
- א פאלק העכער ווי אלע פעלקער, א פאלק וואס די תורה איז זייער וועגווייזער, א פאלק וואס איז איינס מיט איר גאט און איר רעליגיע. די וואס זענען געבליבן געטריי צו גאט האבן די פראגע 'ווי איז גאט געווען ביים חורבן אייראפע' נישט געשטעלט. נאר פארקערט, זיי האבן געזען און זעען ווייטער אין דעם חורבן אייראפע, דאס וואס די תורה ווארנט אידישע קינדער ווי אזוי ס'וועט אויסזעהן ווען זיי וועלן נאכלאזן פון זייער יידישקייט. זיי האבן פארשטאנען אז עס איז מקויים געווארן דאס וואס משה רבינו האט געשריבן אין דער תורה אין נאמען פון גאט טויזנטער יארן פריער: "וחרה אפי בו ביום ההוא ועזבתים והסתרתי פני מהם והיה לאכל ומצאהו רעות רבות וצרות ואמר ביום ההוא הלא על כי אין אלהי בקרבי מצאוני הרעות האלה ואנכי אסתיר פני ביום ההוא". ביי זיי האט דער גרינדונג פונעם אייגן לאנד נישט קיין סאך אויסגעמאכט, ווייל אפגעזען צו אין יעצטיגן מצב איז יא דא א לאנד צו נישט, זענען זיי געטריי צו גאט און צו זיין תורה.
וועבלינקעןרעדאַקטירן
- יד ושם מוזיי וועבזייטל
- עדות פארציילן שילדערונגן דאטעבאזע
- סטיווען ספילבערג פילם פראיעקט. [1]
- ווארשעווער געטא. [2]
- מלחמהאיבערלעבער. [3]
- Dean, Martin: Robbing the Jews - The Confiscation of Jewish Property in the Holocaust, 1935 - 1945, Cambridge University Press, 2008. (אויף ענגליש)