text:
David P. Boder Interviews Sigmund Reich; August 26, 1946; Genève, Switzerland
-
David Boder:
[In English] Geneva, August the 26th. Geneva, August the 26th, 1946, at the ORT School. The interviewee is a young man, Sigmund Reich.
-
David Boder:
[In German] Wie alt sind Sie?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] איך בין צוואנציג יארע
-
David Boder:
[In English] Twenty years old. He made his way through various concentration camps, then to Switzerland and the ORT Schools.
-
David Boder:
[In German] Also, Herr Reich sagen Sie mir nochmal was ist Ihr voller Namen und wie alt sind Sie? Sprechen Sie Jiddisch.
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] יא, איך קאנע [קאן] ... [אומקלאר?] יידיש רעדן.
-
David Boder:
[In English] Yes.
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] איך בין... איך בין... איך בין איינגעבוירן אין עסטרייך
-
David Boder:
אין עסטרייך יא, [אומקלאר?]
-
Sigmund Reich:
אבער אין עסטרייך בין איך נישט לאנג געוועזן - אין גאנצן א יאר און א האלב.
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
איך בין [אנ?]געפארן ק'[יין] בעלגיע - דארט זענען מ' געווען 6 יאר. דען, זענען מ' געפארן ק'[יין] פוילן.
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
אין פוילן בין איך געווען ביז צו די קריג - געווען 7 יאר - ביז צו די יעצטיגע [איצטיגע] קריג.
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
אין אנפאנג קריג בין איך קראנק געווארן.
-
David Boder:
אין וועלכעראין וועלכער Stadt in Polen sind Sie געווען?
-
Sigmund Reich:
אין קרוקע [קראקע].
-
David Boder:
Wie?
-
Sigmund Reich:
אין קרוקע [קראקע].
-
David Boder:
קרוקע?
-
Sigmund Reich:
יא - Krakow - אויף פויליש.
-
David Boder:
[In German] In Krakow. Un dortn haben Sie gelebt [?], yes? Nu?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] יא, איך בין דארט געווען מיט די מאמע, טאטע... האט געגאנגען עפעס א... [אומקלאר?] קראכן - א דאס האט געלאזט ס'קינד - אז, אז, מיט אלע, אלע, אלע מענער - יידיש מענער פון 81 ביז 44 וועט מען נעמען צו צוואנגס-ארבעט.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
נו - איז ער - אז איך מיין אז ער איז אוועקגעפארן ק'[יין] לעמבערג
-
David Boder:
יאָ. נו?
-
Sigmund Reich:
בין איך אליין געווען מיט די מאמע...
-
David Boder:
[אומקלאר]
-
Sigmund Reich:
כ'אב פארשידנס. כ'אב געארבעט פאר א שניידער, כ'אב געארבעט ביי... איך האב געטראגן עמעצענס[?] פעקלעך, כ'אב געארבעט אין א געשעפט איין מאל... דאס וואס איך זאג; איך האב געארבעט ביי א שניידער, זען... מ'האט זיך אפפארדינט ווי א מאל [?] א פאר גראשן.
-
David Boder:
נו, גייט ווייטער!
-
Sigmund Reich:
פאר מיר... [אומקלאר?] אין טויזנט ניין הונדערט פערציג איז געבויערט געווארן דאס געטא אין קרוקע [קראקע].
-
David Boder:
אין קראקע?
-
Sigmund Reich:
אין קראקע.
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
מ'האט ausgesiedelt דאס גאנצע - די גאנצע - אלע יידן פון קרוקע [קראקע] 'אט [האט] מ' [מען] געזידלט ק'[יין] Podgorze, צווייטע טייל. ס'הייסט אזוי... מ'[ה]אט...
-
David Boder:
[אומקלאר]
-
Sigmund Reich:
א סך האט מע' אויסגעוויזן.
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
נאר ס'איז דארט נאך געבליבן עטלעכע צ... - אזוי ווי 000,03 מענטשן. די רעשט האט מע' אויסגעוויזן. איך בין אויכעט אויסגעוויזן געווארן. איז געווען... איז געווען מיט מיין מאמע, ס'איז געווען... האב מיך געהאט דארט א גראסמוטער [Grossmutter] מיט א גראספאטער [Grossvater]. אונדז זענען געווען אויסגעוויזן. מיין... [אומקלאר?] האט מע' געפארן ק'[יין] טארנאוו, [Tarnow] און איך בין געפארן 23 קילאמעטער פון... פון Tarnow - Radomysl Wielki.
-
David Boder:
אליין?
-
Sigmund Reich:
איך מיט די מאמע.
-
David Boder:
מיט די מאמע. נו?
-
Sigmund Reich:
מ'האט דארט געפארן און געווען דארט ביי די מאמעס געשוויסטער. דארט... דארט... דארט האב איך געמוזט ארבעטן...
-
David Boder:
און ווו איז די טאטע געווען?
-
Sigmund Reich:
מיין טאטע איז געווען אין לעמבערג. [Lemberg] אזוי ווי - איז ביז די רוסישע קריג...
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
שפעטער, [איך האב] יעצט [איצט] באקומען פון אן אנקל [uncle] פון בעלגיע [Belgium] א בריוו אז לעצטע נאכט האט ער מיך... האט אן אנקל ... [אומקלאר?] פון Dombrov [Dombrau in Germ., Dabrowa in Pol.] און מער ווייס איך נישט.
-
David Boder:
אבער Dombrov איז דאך רוסלאנד?
-
Sigmund Reich:
רוסלאנד.
-
David Boder:
און מער ווייסטו נישט?
-
Sigmund Reich:
מער ווייס איך נישט.
-
David Boder:
נו? אלזא?
-
Sigmund Reich:
אונדז האבן מ'[יר] געשיקט ק'[יין] Radomysl און דארט האבן מ'[יר] געקריגן א פאר בריוו
-
David Boder:
פון וועמען?
-
Sigmund Reich:
פון טאטן.
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
און אויף דעם, איז שפעטער אויסגעבראכן די רוסישע קריג, ווי אויך ס'איז אויסגעבראכן, האבן די דייטשן געגעבן א באפיילע [באפעל]: אויף פון יעדע פאמיליע מוז זיך איין מאן שטעלן [ד]ערמיט קאנען [ד]ערמיט נאך בלייבן. און איך האב אזוי געטיען [געטאן]...
-
David Boder:
ווי אלט זייט איר געווען?
-
Sigmund Reich:
13 - געווען 13 יאר.
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
און אזוי האב איך געטיען [געטאן]. כ'אב געוואלט די מאמע זאל בלייבן דארט. נו, אין שטעטל...
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
בין איך געגאנגען און כ'אב מיך אנגעמאלדן - כ'אב מיך אנגעמאלדן און ס'כמעט אפ. קאן מיך נישט ערינערן [erinnern] וואס פאר א טאג דאס איז געווען...
-
David Boder:
דאס איז ניט וויכטיג.
-
Sigmund Reich:
בין איך... [אומקלאר?] אין קאנצענטראציאנס... [Konzentrations...] אין לאגער. געהייסן יעדע דריי וואכן וועט מען קאנען אהיימפארן. און מיינס... צוויי וואכן אדורכגייען, האט אויסגעזידלט דאס גאנצע שטעטל
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
פון דעמולס [דעמאלט] האב איך שוין בעהויפט נישט קיין אנונג - נישט פון די מאמע, נישט פון קיינעם.
-
David Boder:
ווי דו? איר זייט געגאנגען צ' דער ארבעט?
-
Sigmund Reich:
ריייך: יא. און מ'אט געזאגט אין א לאגער - אין א צווייט שטעטל אריין.
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
מ'אט געזאגט אז יעדע דריי וואכן מ'עלן [מיר וועלן] האבן פריי.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
... [אומקלאר?] ס'איז בלויז געווען דארט צוויי וואכן, האט מען אויס... אויס דאס גאנצע שטעטל אויסגעזידלט.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
מ'אט זיי געשיקט - פארשיקט... ס'איז נישטא ק'[יין] נחת [?] פון זיי איבער הויפט.
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
בעהויפט, פון דעם קאצעט[?] אויך איז נישטא ק'[יין] נחת [?].
-
David Boder:
יאָ.
-
Sigmund Reich:
שפעטער בין איך געקומען - ס'איז טאקע געווען Mielec דארט, דארט געארבעט... [אומקלאר?] מיט פלוגצייג ווערק ... [אומקלאר?].
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
דארט געארבעט...
-
David Boder:
און פון דער מוטער, האט איר ניט געהערט?
-
Sigmund Reich:
גארנישט.
-
David Boder:
האט זיך נאך דעם געהערט עפעס פון דער מוטער?
-
Sigmund Reich:
ניין, גארנישט
-
David Boder:
גארנישט, נו?
-
Sigmund Reich:
מ'אט זיך געגעבן אן עצה... מ'אט א מאל א קארטאפל צו גע... צו גע... - מ'אט געגנבעט אויך קארטאפל... אנדערע זאכן... [אומקלאר?] צו האלטן א שטיקל נשמה.
-
David Boder:
הם.
-
Sigmund Reich:
אזוי האבן מ' פארברענגט צוויי יאר. און נאך די צוויי יאר, אזוי ווי די רוסן האבן זיך אנגעהויבן צ' נענטערן - ס'האבן זיך גענענטערט צ' ריישע - [Rszeszow] האט מע' אונדז עוואקואירט, אונדז עוואקואירט ק'[יין] דייטשלאנד. זענען מ' געפארן nach Auschwitz ... [אומקלאר?] און nach Plaszow; 'אבן מ' געמיינט אז... [אומקלאר?] דא איז שוין דא א לאגער.
-
David Boder:
ווי לאנג זינט איר געווען אין Auschwitz?
-
Sigmund Reich:
אין Auschwitz ... [אומקלאָר] דארט זענען מ'אויסגעשטאנען נאר א פאר שעה. אויף די וואגאנען
-
David Boder:
יאָ. [אומקלאָר]
-
Sigmund Reich:
דען, זענען מ' ווייטער געפארן.
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
זענען מ' געפא[רן]...
-
David Boder:
ווער זייט עץ געוועזן - מענער... מענער, פרויען?
-
Sigmund Reich:
בלויז מענער. ס'איז געווען עפעס הונדערט פרויען און מ'אט ז' - דאכט זיך מ' - אין Auschwitz האט מ' זיי אוועקגענומען.
-
David Boder:
און אלע זענען געווען בלויז מענער?
-
Sigmund Reich:
בלויז מענער.
-
David Boder:
ווי פיל מענער אין א וואגאן?
-
Sigmund Reich:
אין א וואגאן האט געקאנט זיין 80-90 מענער.
-
David Boder:
האט מען אייך ארויסגעלאזט צו - אויב מע' האט געדארפט ארויסגיין?
-
Sigmund Reich:
ניין, נישט פיל מענטשן, עפעס... איין מאל אין טאג, צוויי מאל אין טאג האבן זיי אונדז ארויסגעלאזט.
-
David Boder:
איר זייט יעצט [איצט] all [?] געווען אין ארבייטס-קראפט?
-
Sigmund Reich:
ארבייטס-קראפט... איי... ס'האבן געזאגט דאס, אז אונדז האט אויסגעפאדערט [cognate of Germ. “auffordern” = to demand or request] די Heinkel - די פלוגצייג ווערק.
-
David Boder:
א, די Heinkel פלוגצייג ווערק?
-
Sigmund Reich:
יאָ.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
[ה]אט אונדז אויסגעפאדערט פאר דייטשלאנד, [ווייל מ'אט] געווען גוטע ארבייטערס. האבן ז' אונדז... זענען מ' געפארן ק' דייטשלאנד און געקומען ק' פלאסבערג, [Flossenburg] 6 קילאמעטער פון סודעט - tschechisch-sudetische, eh ...[אומקלאר?] גרענעץ. דארט - דארט איז געווען איינע פון די ערגסטע לאגערס. א לאגער פון די דריטע - דריטע קלאס. [דארט איז געווען]... [אומקלאר?] בלויז פארברעכערס - דייטשע פארברעכערס. דארט זענען געקומען רוסן, פון פארשידנע [פארשיידענע] נאציאנעלען, און ד'[אס] אלץ איז געשיקט געווארן אין לאגער דארט. אין לאגער בין איך דארט אויך - בין איך אויך געווען א - א כמעט א - כמעט א יאר - נישט קיין גאנץ יאר. שפעטער, די רוסן 'אבן זיך דארט גענענטערט - 'אט מ' אונדז אויסגעזידלט. דארט, איז אויך געווען א פלוגצייג ווערק פון Messerschnitt ...
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
דארט '[אט] אונדז - 'אט מ' אונדז געפירט ק' Kamienec - עפעס א 007 מאן. אין Kamienec איז געווען זייער - ס'איז געווען שוין - איז געווען שוין זייער שלעכט. ס'איז געווען א Kommando פון גראס ראזען [Gross Rosen].
-
David Boder:
פון וועלכער?
-
Sigmund Reich:
גראס ראזען [Gross Rosen].
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
דער Kommando פירער איז געווען א זייער זייער שלע...
-
David Boder:
געווען א זייער שלעכטער מענטש.
-
Sigmund Reich:
יאָ.
-
David Boder:
ווי לאנג [האסטו] דארטן געלעבט?
-
Sigmund Reich:
וויי! מ'אט... פון אנפאנג בין איך געווען אפ... [?] אויף מערסטע ארבעט... דארט געווען ווי א מעכאניק [mechanic]ביי מאשינע - געארבעט ביי דריי - שפעטער, 'אט מ' - מ'אט שוין געזען אז די רוסן זענען שוין נענט [נאענט], 'אט מ' דארט די ארבעט שוין אפגעלאזט - מ'אט שוין נישט געארבעט דארט. מ'אט אונדז געשיקט - eh -אויף - ס'געווען [?] ווינטער דעמולס [דעמאלט], 'אט מען אונדז אנגעהויבן צו שיקן - באראקן צו צערייסן [?]. האלצענע הייזער וואס [מ'] האבן געבויערט דארטן. ס'איז געווען [?] א לאגער צ' וואס... [אומקלאר?] זיי 'אבן געהייסט עס צענעמען.
-
David Boder:
צ' פאנאנדער[?] צו נעמען?
-
Sigmund Reich:
יאָ.
-
David Boder:
וואס האט מע' געמאכט מיט די האלץ?
-
Sigmund Reich:
מיטן האלץ? מ'אט אפגעלייגט און מ'אט ז' - מ'אט עס געמוזט טראגן - אפשר א האלבן קילאמעטער ביז - ביז צו - צו דעם פלאץ ווו מ' לייגט עס אפ. און דארט איז געקומען א אויטא, מ'אט ז' געמוזט שפעקלען[?] אויף א אויטא.
-
David Boder:
יאָ? נו?
-
Sigmund Reich:
עסן דארט איז געווען זייער - זייער, זייער שלעכט. ס'געווען ריין וואסער.
-
David Boder:
יאָ?
-
Sigmund Reich:
איבער הויפט - אין אלע לאגערס איז געווען ערשט [?], אבער דארט איז נאך ערגער ווי די אין פאראן. דארט איז געווען ריין וואסער. מ'אט געגעבן דארט אן אכטל ברויט. אויף דעם - אזוי האט מ' געלעבט א גאנצן טאג. מ'אט געלעגן אויף שטרוי. די שטרוי איז געווען אין גאנצן פארמאטערט. ס'געווען פיל מיסט אין דעם. איינער - ס'אט שוין קיינעם נישט אריינגעלייגט. לעצטנס, מ'אט געדארפט עוואקואירן די לאגער, 'אט מ' א סך - א סך מענטשן זענען פערניכטעט דארט. און לעצטנס איז קראנק געווארן אויכעט א סך. אזוי, פון די גאנצע איז געווען עפעס טויזנט פינף - eh - טויזנט פינף - פינף הונדערט מאן - צ' ווי [?] פיל. ס'איז אין גאנצן געבליבן 6, אדער, אדער, אדער 6 פופציק - אדער 6 הונדערט פופציק מענטשן.
-
David Boder:
וואס היייסט, מ'האט ז' פערניכט?
-
Sigmund Reich:
מ'אט ז' - מ'אט ז' געאינגט דארט, דארט האט מ' ז' געאינגט
-
David Boder:
וואס הייסט מ'אט ז' געאינגט?
-
Sigmund Reich:
מ'אט ז' איינשטיפערט געמאכט, איינשפריצונגען
-
David Boder:
[In English] Yes.
-
David Boder:
[In Yiddish] און וואס איז דען געשען?
-
Sigmund Reich:
... [אומקלאר?] אין... [אומקלאר?] א פאר שעה איינשפריצונגען. 6 שעה איז ער געליגן. דער מענטש איז געווען טויט.
-
David Boder:
אין וועלכן לאגער איז דאס געווען?
-
Sigmund Reich:
Kamenz.
-
David Boder:
Kamenz?
-
Sigmund Reich:
דאס איז לעבן Dresden.
-
David Boder:
לעבן Dresden... ווי האט מען דאס גע... [?] - Kamenz?
-
Sigmund Reich:
Kamenz. K-A-M-E-N-Z.
-
David Boder:
E-N . . . ?
-
Sigmund Reich:
Z.
-
David Boder:
Kamenz?
-
Sigmund Reich:
יא, יא.
-
David Boder:
ווי האט - האט מען דאס אייך געגעבן א איינשפריצונג?
-
Sigmund Reich:
נישט אונדז. אונדז - מ'אט, מ'אט גע... גע... די וואס 'אבן געזען די מענטשן קאנען נישט, קאנען נישט - זענען שוין נישט - ס'[וו]עלן קיין מאל נישט ארויסהאלטן...
-
David Boder:
וואס איז דער Namen פון דער מענטש וואס ווערט זייער שוואך?
-
Sigmund Reich:
ס'זענען קראנק.
-
David Boder:
איר האט נישט געהאט א ספעציעלן נאמען פון דעם?
-
Sigmund Reich:
ניין.
-
David Boder:
וואס איז געוועזן א מוסלמאן - Muselmann - האט איר געהערט?
-
Sigmund Reich:
מוסלמאן - Muselmann - דאס איז געווען מענטשן וואס זענען גאנץ קראנק געווען.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
מענטשן וואס האבן שוין נישט געקאנט גייען...
-
David Boder:
So, וואס האבן מ' געטאן? מ' 'אט געמאכט...
-
Sigmund Reich:
מ'אט ז'... מ' - ניין, אין לאגער - 'אט מ' ז' געאינגט פאר צוויי וואכן[?]. אנדערע, מ'אט מארגן פארווענדעט.
-
David Boder:
אַהאַ.
-
Sigmund Reich:
דארט, ווו איך בין געווען, אין דעם Kamienec, 'אט מ' גע... געגעבן... אז יעדער זאל זען אז... [אומקלאר?]
-
David Boder:
האט מען זיי אריינגעפירט אין רעוויר, Revier צ' וואס?
-
Sigmund Reich:
אין רעוויר אריין האט, מ'... איז, מ' ארויף אויפן צווייטע שטאק... מ'אט דיך אריינגערופן און מ'אט - מ'אט מענטשן געאינגט, און נאך פינף, זעקס שעה, זענען - זענען געווען טויט.
-
David Boder:
האט מען געוווסט וואס דאס איז?
-
Sigmund Reich:
מ'... די מענטשן האבן נישט געוווסט. אבער שפעטער, די... שפעטער זענען אלעמען געזען אז ז' קומען נישט מער אראפ, און א מאל 'אט מע' געטראגט איינעם אראפ, וואס מ'אט געוווסט איז ארויפגעגאנגען. 'אט מ' געוווסט אז אויב מ' רופט ז' דארט, ס' טוט ז'...
-
David Boder:
און וואס האט מע' דארטן געטאן מיט די טייטן [טויטן]?
-
Sigmund Reich:
מיט די טויטע? מ'אט ז... ס'גע[געב]ן א - א קעסל וואס מ'אט געהאט צום סאמעל-הייצונג [?] [Sammelheizung].
-
David Boder:
וואס פאר א קעסל זאגט איר?
-
Sigmund Reich:
וואס - וואס מ'אט צום סאמעל-הייצונג. וואסער ס' דארט ס' א זאך וואס האט... [אומקלאר?]
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
אזא זאך - מ'אט עס אונטערגעהייצן, און מ'אט אריינגעווארפן די מענטשן דארט, און ז' פארברענט. איין מאל איז עס געווען א פאבריק פון שטאק... [אומקלאר?] כ'ווייס נישט גענוי פון וואס, און די פאבריק איז... די פאבריק האט... האט מ' ליקווידירט. אין די פאבריק האט מ'אריינגע... אונדז אריינגעשיקט, און דארט געווען א - אויך א 4,5 מאנאט, און ווען די רוסן זענען נענט געקומען, 'אט מ' אונדז עוואקואירט - זענען מ' געפארן א פערצן טאג. מ'אט נישט אריינ... מ'אט אונדז נישט געגעבן אפילו ק' ביסל וואסער.
-
David Boder:
נו, און ווו זייט איר דען געפארן?
-
Sigmund Reich:
דארט זענען מ' געפארן ק' - ק' Dachau שוין.
-
David Boder:
נו, וואס war געקומען פאר אין Dachau?
-
Sigmund Reich:
אין Dachau - אין Dachau בין איך שוין געווען אין גאנצן שוואך. דארט, 'אט מ' שוין נישט געארבעט. אונדז זענען שוין געווען אזוי ווי Musselmen - אויב מ' קען זאגן - זענען שוין געווען - אלע. דאס גאנצן - געווען א פאר... [אומקלאר?] איינציגע מענטשן זענען - זענען נאך געווען געזונט.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און די איינציגע וואס זענען געווען געזונט - מ'אט ז' אוועקגעשיקט מיט א טראנספארט, פאר - פאר לעצטנס האבן - האבן די אמעריקאנער זייער שלעכט געבאמבארדירט דארט. Munchen... די גאנצע אומגעגנט.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
אבער יעדן - מ'אט געוווסט אלע מאל, אז איינצע ביי נאכט, צוועלעווע ביי נאכט, קומען די אמעריקאנער, און ז' באמבארדירן דארט די געגנט.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
ז' 'אבן immer געווארפט - ז' זענען אריבערגעפארן איבער אונדזער לאגער - ז' 'אבן immer געווארפן די שיינ... - eh - ראקעטן, וואס ס'אבן באלויכטערט...
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
און אזוי ס'זאלן וויסן - זיי 'אבן געזען וואס טוט זיך אויפן - אויף ד' ערד. ז' 'אבן געוווסט ווו ד' לאגער איז.
-
David Boder:
אַהאַ.
-
Sigmund Reich:
ד' לאגער איז קיין מאל נישט געווארן געבאמבארדירט.
-
David Boder:
דער לאגער איז נישט געווארן באמבארדירט?
-
Sigmund Reich:
ניין, קיין מאל נישט.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און, אזוי ווי ס'האט זיי immer - immer געווען וואס א מאל שלעכטער, די אמעריקאנער זענען נענטער געווארן. מ' זענען געווען 2 טויזנט יידן... אלע 2 טויזנט האבן נישט געקאנט גייען. נאר ס'איז געווען אין גאנצן - eh - טויזנט זעקס הונדערט מאן.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
די זענען געווען פעיק נאך צו גיין. נישט אלע 'אבן... די רעשט זענען שוין געווען אזוי קראנק. ז' 'אבן געהאט געשוואלענע פיס, א' נישט ז' זענען אין גאנצן געווען געשוואלן. [זענען] געווען אזוי אנגעשוואכט... [אומקלאר?]
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
אונדז האט מ' געמאכט - מ'אט געמאכט א אפעל [Appell], מ'אט אלע יידן אין Dachau - אלע יידן 'אט מ' צוזאמען גערופן - 'אט זיך ארויסגערופן די אלע נעמען. פיר און צוואנציקסטע איז געווען די ערשטע Appell. פינף און צוואנציקסטע 'אט אונדז נאך א מאל צוזאמען גערופן, און ד' זיבן און צוואנציקסטן, אין ד' פרי - 'אט מ' אונדז אויפגעוועקט זייער פרי - פינעווע א זייגער. מ'אט אונדז אויפגעשטעלט לויט רייען און מ'אט - מ'אט אונדז געפירט צ' - צ' די וואגאנען.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
מ'אט אונדז שפעטער געפירט צ' די וואגאנען. מ'אט אונדז געפירט - ס'וואגאן - יעדן וואגאן warגעווען הונדערט מאן. ז' 'אבן נישט - ז' 'אבן נישט געהאט ק' לאסט - ק' לאסט וואגאן, 'אבן ז' אונדז געגעבן א האלב לייטיש וואגאנעס... [אומקלאר?] נישט, אזוי אז מ'אט - אז מ'אט קוים געקאנט שטיין. און זענען מ' - אזוי זענען מ' אנגעפארן - ביז - ביז א געוויסע סטאציאן אין עסטרייך. דארט, איז געווען - די שטריק [איז] געווען צעריסן. 'אבן מ' געמוסט ארונגייען [אראפגייען] [?].
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
זענען מ' אראפגעגאנגען - ז' 'אבן אונדז געזאגט אז מ'עט מוזן גיין 20 קילאמעטער צום... [אומקלאר?] סטאציאן, און דארמיט [דערמיט], מ'זאל קאנען ווייטער פארן. אזוי ווי זיי - זיי 'אבן דאס... [אומקלאר?] צוריק, 'אבן זיי אונדז געהייסן גייען. זענען מ' געגאנגען 6 קילאמעטער. [ס'אט] אנגעהויבן צ' שנייען. ס'איז שוין געווארן טונקל. ס'איז דעמאלס [דעמאלט] געווען ווינטער. ז' 'אבן אנגעהויבן צ' אנ - אנ - אנצוקווארטירן ביי די פויערים דארטן, געהאלטן די שטרוי - די אלע זאכן אזעלכע, און אונדז דארט איינפאסן [?]. אונדזער וואגאן איז פונקט געווען די לעצטע... [אומקלאר?] קווארטירונג. 'אט מ' אונדז געזאגט יעדן - מ'אט געזען זעלנער - א פאר - אז יעדער זעלנער זאל זיך נעמען א פאר מאן, און ער זאל גיין זאפאר - מ'זאל גיין - ער זאל זוכן קווארטירען. נו, 'אבן מ' - אונדז 'אבן מיט אונדז אויך... [אומקלאר?] געהאט זעלנערס, און דארט איז געווען עפעס א ניין - צ' ניין מאן. און מ' - אונדז זענען מ' געגאנגען. אזוי ווי ער איז ארויפגעגאנגען זוכן קווארטירען, 'אבן אונדז - זענען מ' אונדז אוועקגעגאנגען. און אזוי 'אבן מ' געוואנדערט - ביז מ' זענען געקומען צ' שווייץ. נו, מ'איז געגאנגען אפשר 5, 6 קילאמעטער, און מ' - 'אט מ' געטראפן דארט א...
-
David Boder:
א מאמענט. ווען זינט זי אוועק - hatten Sie sich separiert? Eh - ווען זינט זי אוועקגעלויפן?
-
Sigmund Reich:
אונדז זענען מ' אוועקגעלויפן... [דעם] אכט און צוואנציקםטן, ניין און צוואנציקםטן.
-
David Boder:
ווי פיל זייט עץ אוועקגעלויפן?
-
Sigmund Reich:
9 מאן.
-
David Boder:
9 מאן?
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
און איר האט עס געקענט גיין דורך דייטשלאנד?
-
Sigmund Reich:
אונדז 'אבן מ' גע... - אונדז 'אבן מ' געהאט א אויסריידע [Ausrede], אז די רויטע קרויץ 'אט אונדז אויסגעפאדערט. מ'אט געהאט א אויסרייד, אז ד' רויטע קרויץ 'אט אונדז אויסגעפאדערט. מ'אט געהאט אזוינע פעקלעך... ס'געווען ציגארעטן, uh, ביסקוויט, דאס איז געווען ס'גאנץ...
-
David Boder:
אלזא, ווארט. ווען זינט עץ צו לעצט געווען מיט די דייטשן אין Dachau?
-
Sigmund Reich:
אין Dachau. דעם 27סטע זענען מ' ארויסגעפארן.
-
David Boder:
נו, און דען?
-
Sigmund Reich:
אונדז זענען מ' געפארן - אפשר א טאג אדער צוויי. דאס קען איך נישט גענוי זאגן.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און שפעטער, 'אבן מ' נישט געקאנט ווייטער פארן, פאר די שפור איז געווען צעריסן.
-
David Boder:
[In English] Yes?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] און uh, מ'אט - ס'איז געווען צעריסן, 'אט מ' געמוזט אראפשטיין פון צוג.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
און מ'אט געמוזט ארו... מ'אט געמוזט גיין ווייטער - נאך 02 קילאמעטער, א מ'זאל...
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
מ' זענען - מ' בלויז געגאנגען 6 קילאמעטער. ס'געווארן נאכט. ס'אט אנגעהויבן צ' - ס'אט געשנייט. ס'געווען ווינטער. אונדז זענען מ' - 'אט מ' אונדז אנגעהויבן צ' אנצוקווארטירן ביי די פויערים דארטן.
-
David Boder:
פויערים?
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
מ'אט - דארט, ווו די שאף איז - דארט, ווו מ' האלט ד' שטרוי.
-
David Boder:
[In German] Ja. Ihr war pol[n]ische Häftling?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] ... ווי... ווי אזוי...
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
פאליטישע העפטלינג ] Häftling]. אלע יידן זענען געטראגן אבצייכענס [Abzeichnen], ווי פאליטיש.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
אין - אין - אין אונדזער וואגאן, האט אויסגעפעלט ווינציג קווארטירונג.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
האט איר געזאגט ד' Kommandofuehrer, אז יעדער זעלנער זאל זיך נעמען דארט א - א - א זעקס, זיבן ביז 01 מאן, זאל גיין זוכן עפעס א...
-
David Boder:
[אומקלאָר]
-
Sigmund Reich:
יא. זאל גיין זוכן עפעס אויף נאכט צ' שלאפן.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
איז מיט אונדז געגאנגען - 'אט מ' - 'אט מ' אונדז געהאט אויך א זעלנער וואס איז געגאנגען מיט אונדז, ער איז ארויפגעגאנגען זוכן וועגן - וועגן א נאכט געלעגער. זענען מ' אונדז אוועקגעגאנגען.
-
David Boder:
זייט עץ אוועקגעלויפן.
-
Sigmund Reich:
זענען מ' אונדז אוועקגעגאנגען.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
פראסט, פשוט אוועקגעגאנגען. שפעטער, איז - זענען מ' א גאנץ נאכט געוואנדערט ביז מ' זענען געקומען צ' א קו [?], און געקומען דארט אין א דערף [דארף]... [אומקלאר?] און מ'אט געזאגט אז - אז מ'איז געטראפן אויפן וועג, עפעס א שוץ-פאליצעס. [Schutzpolizei]
-
David Boder:
[In English] Yes?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish]פון רויטן - עפעס - דעם רויטן-קרייץ - כ'געדענק נישט גענוי וואס ס'איז געווען... און [ער] 'אט אונדז אריינגעפירט צום בירגער-מייסטער - דארט איז עס געווען... 'אט מ' - 'אט מ' געזאגט אז אונדז זענען מ' פארלוירן געגאנגען פון א טראנספארט, און אונדזער טראנספארט דארף גיין ביז שווייץ אריין.
-
David Boder:
Oh! נו? ווי ווייט זינט עץ געוועזן פון דער שווייץ?
-
Sigmund Reich:
ס'געווען הונדערט 50 קילאמעטער.
-
David Boder:
נו? ... [אומקלאר?] זא, האט מאו... [אומקלאר?] צ' די ס.ס.? [S.S.]
-
Sigmund Reich:
דארט, קיין ס.ס. [S.S.]
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
א כיפע [chyba (Polish for maybe; probably)] אזאלכע [אזעלכע] - א כיפע די וואס זענען שוין אזוינע - אלע געווען אויפן פראנט. כיפע אזאלכע וואס 'אבן שוין נישט געקאנט - eh - גייען אויפן פראנט.
-
David Boder:
... [אומקלאר?] רויטן-קרייץ?
-
Sigmund Reich:
... [אומקלאר?]. אונדז זענען געגאנגען אויפן וועג, 'אט ער אונדז געטראפן.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
און ער 'אט - 'אט - 'אט אונדז אריינגעפירט צום בירגער-מייסטער. ער 'אט געזאגט אז ער 'אט אונדז געטראפן אויפן וועג, און אונדז 'אבן געזאגט ד' בירגער-מייסטער אז אונדז 'אבן אויסגעפאדערט ד' רויטן-קרייץ ביז שווייץ אריין.
-
David Boder:
[אומקלאָר]
-
Sigmund Reich:
נו - 'אט מ' אונדז - 'אט מ' אונדז... ער איז עפעס פארמישט געווארן - 'אט ער אונדז געגלייבט [געגלויבט] דאס ווארט איין.
-
David Boder:
יא. נו, האט ער... [אומקלאר?]
-
Sigmund Reich:
ער 'אט אונדז אוועק[...?] ... טאקע געגעבן א ביסל זופע [זופ] דארט... אנדערע... און ער 'אט אונדז... [אומקלאר?] ביז צום - ביז צ' ביז צום וועג וואס פירט אין שווייץ אריין.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
'אט געזאגט דעם זעלנער, אז ער זאל אונדז לאזן גייען אין ד' וועג, פאר אונדז 'אבן מ' אויסגעפאדערט ד' רויטן-קרייץ ביז שווייץ אריין צ' גיין.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
נו, אונדז זענען געגאנגען מיטן וועג. זענען מ' אנגעקומען נאך צוויי [...?], 'אבן מ' געוואלט דארט נעכטיקן, אבער ד' בירגער-מייסטער 'אט נישט געוואלט. געווען א גרויסער רשע, דער בירגער-מייסטער...
-
David Boder:
Alright. וואס האט איר געוואלט זאגן? [אומקלאר?]
-
Sigmund Reich:
[ער ה]''אט געזאגט [ער] 'אט א סך... ווי עס קומט אן... [אומקלאר?]
-
David Boder:
[In English] Also . . . this is Spool 74, continuation of 73, Sigmund Reich, the interviewee.
-
David Boder:
[In Yiddish] אלזא. זייט עץ אריינגעקומען צו אן אנדער שטאט.
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
און עץ האט געקומען צו דער בירגער-מייסטער, און איר 'אט געזאגט אז איר זייט איצט אנגעפאדערט פונעם רויטן-קרייץ?
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
But ער האט נישט געפראגט [געפרעגט] קיין פאפירן, קיין גארנישט?
-
Sigmund Reich:
[ער] 'אט גארנישט געפרעגט.
-
David Boder:
ווען איז עס געוועזן - אין 45' שוין?
-
Sigmund Reich:
אין 45'.
-
David Boder:
יא. נו?
-
Sigmund Reich:
און אונדז זענען מ'... שפעטער זענען מ' געקומען אין א צווייט שטעטל אריין.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
... אין א צווייט שטעטל אריין, און דארט 'אט מ'... 'אט מ' אויך... [אומקלאר?] אבער ד' בירגער-מייסטער 'אט אויך נישט געלאזט. 'אט געזאגט אז ער 'אט א פלאך פאר מיליטער, ס'איז נישט - 'אט ער נישט קיין פלאך פאר אונדז.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
... זענען מ' געגאנגען ווייטער - מ'אט נישט געהאט קיין ברירה, און מ'אט אנגעטראפן דארט עפעס א פויער וואס האט געארבעט. ער איז געווען איינער - ער איז געווען איינער אר[....?] פון די באן אנגעשטעלטע.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
אונדז זענען מ' צוגעגאנען און געבעטן - געבעטן וועגן - וועגן באנעכטיקן אין א שטאל. 'אט ער געזאגט אז דארט איז דא א קליין שטעלעכל ווו ער האלט עפעס א ביסל בלעטער, וואס ער דארף פאר אונטערצובעטן די בהמות און אויך די פערד.
-
David Boder:
בלעטער?
-
Sigmund Reich:
בלעטער, בלעטער.
-
David Boder:
בלעטער, יא?
-
Sigmund Reich:
און - און ס'איז זייער קליין, און אלע מענטשן - אלע מאמע[?] וועט נישט אריין... [אומקלאר?]. ניין, פלאץ וועט שוין זיין גענוג... [אומקלאר?].
-
David Boder:
אבער, האט ער געפרעגט ווער איר זייט?
-
Sigmund Reich:
ער 'אט געפרעגט, 'אט מ' אים געזאגט אז ד' רויטן-קרייץ - 'אט מ' אים געזאגט אז ד' רויטן-קרייץ 'אט אונדז אויסגעפאדערט פון שווייץ.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
ער 'אט - ער 'אט אונדז אריינגעלאזט. ער 'אט אונדז שפעטער אפילו געברענגט א ביסל מילך, און אין... אין דער פרי 'אבן מ' געווויר געווארן אז ער איז א באן... [אומקלאר?]. 'אבן מ' אונדז אים געפרעגט צ' ער קאן נישט אזוי מ' זאלן קאנען פארן ביז צ' ד' שווייצער גרענעץ. 'אט ער געזאגט יא, עץ קאנען אויך מאכן - געזאגט אז מ'זאלן - אם דעם 7 Uhr [?] - איך קאן נישט גענוי זאגן וועלכע צייט - זאלן מ' קומען אויף ד' באן און מ'עט ארויסגיין אויף דער צוג.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
אזוי זענען מ' - 'אבן מ' אויפגעשטאנען, זיך אנגעוואשן, און דען געגעסן עפעס.
-
David Boder:
וואסערע - וואס פאר א קליידער האבן געטראגן?
-
Sigmund Reich:
איך 'אב געהאט ציווילען, נאר אנדערע 'אבן געהאט דאס...
-
David Boder:
געשטרייפטע קליידונג. נו?
-
Sigmund Reich:
געשטרייפטע קליידונג.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און... און אונדז זענען שפעט געקומען צום באן האף דארטן, און זענען צוגעקומען צום באן, און געווארט ביז דער צוג קומט. דער צוג איז געקומען, אונדז 'אבן מ' ארויפגעזיצן אויפן...
-
David Boder:
אן די בילעט?
-
Sigmund Reich:
ער 'אט... אן די בילעטן. ער 'אט שוין אזוי באזארגט אז מ' זאל פארן אן קיין בילעטן. שפעטער זענען מ' געפארן ביז...
-
David Boder:
ווער איז געווען - דער סטאציאנס-פירער?
-
Sigmund Reich:
ניין. ער איז געווען א - דאס איז געווען א קליינע סטאציאן, און ער איז דארט געווען אן איינגעשטעלטער.
-
David Boder:
אַהאַ. נו?
-
Sigmund Reich:
און ווען מ' - ווען מ' שוין אויף ד' - אויפן צוג, זענען מ' געפארן...
-
David Boder:
געוועזן א דייטש?
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
[אומקלאָר]
-
Sigmund Reich:
און מ'איז געפארן ביז - ביז ק' Bludenz [/עסטרייךAustria].דארט זענען מ' אנגעשטיגן און מ'איז צוגעגאנגען - מ'איז גלייך געווען אויף ד' דייטש פאליציי, און מ'אט געזאגט אז מ'זאל מיך געבן א פאפיר א' מיט מ'זאל קאנען ווייטער פארן ביז אין ד' שווייצער גרענעץ אריין. 'אט ער געזאגט אזוי: א פאפיר קאן איך ענק נישט גע[ב]ן... נאך... כ'על ענק גע[ב]ן אויף א ווייטער... ווען איך 'על ווייטער פארן.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
נו...
-
David Boder:
ער קען אייך געבן פאר א בילעט.
-
Sigmund Reich:
אויף א בילעט. אבער א פאפיר אז... אז מ'זינט באפרייט געווארן... אז... זענען מ' באפרייט געווארן, אדער אז אונדז זאלן מ' גייען, 'אט ער נישט געקאנט אונדז גע[ב]ן.
-
David Boder:
האט Sie אים געזאגט אז איר זייט העפטלינגען?
-
Sigmund Reich:
יא. אונדז 'אבן אים געזאגט...
-
David Boder:
Das war דער בירגער-מייסטער, יא?
-
Sigmund Reich:
ס'געווען אין Bludenz. דאס איז נישט געווען בירגער-מייסטער.
-
David Boder:
א פאליציי?
-
Sigmund Reich:
א פאליציי איז דאס געוועזן.
-
David Boder:
הם.
-
Sigmund Reich:
א דייטש פאליציי. שפעטער, 'אט ער אונדז געהייסט ערגעץ גייען ווו מ'אט זיך געדארפט הארן [?] [Germ. “hצren”] דאס געלט. געגאנגען הארן [?] דאס געלט, און שפעטער געגאנגען...
-
David Boder:
א ווו הארן [?] געלט?
-
Sigmund Reich:
עפעס דארט א אמט געווען. 'אט ער אונדז דארט אהינגעשיקט.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און מ'אט דארט באקומען דאס געלט, און מ'איז געגאנגען קויפן בילעט. געגאנגען קויפן בילעט... [אומקלאר?] איז דער צוג געגאנגען. ניין א'זייגער זענען מ' געקומען צום באן האף דארט, און מ'...
-
David Boder:
און איר האט ניט מורא געהאט? איר האט אוועקגע... [אומקלאר?]
-
Sigmund Reich:
... [אומקלאר?] מ'אט בעהויפט איינגעשטעלט [?] ... אז ס'וועט געלונגען, וועט געלונגען, 'עט נישט געלונגען, 'עט נישט געלונגען.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און ניין א'זייגער... זענען מ' אריינגעגאנען אין לאסט וואגאנען, און שפעטער, עפעס א צייט צענע איז ד' צוג אוועקגעפארן. אזוי, זענען מ' געווען אין... אין Feldkirch.
-
David Boder:
Feld- . . .
-
Sigmund Reich:
Feldkirch. דאס איז נעבן ד' שווייצע גרענעץ. דארט, האט מ' שוין געוווסט... האבן מ' געוווסט אז מ' מוז ווארטן ביז ד' פרי. אין ד' פרי זענען מ' - האבן מ' געווארט. זענען מ'... 'אבן מ' געוואלט צוגייען צ' ד' גרענעץ. ס'געווען...
-
David Boder:
... קיין S.S. איז ניט געווען?
-
Sigmund Reich:
ניין, ביי ד' גרענעץ איז געשטאנען דער Wehrmacht.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
אלזא, 'אבן מ' געזען מ' קאן נישט צוגייען. אבן מ' געזען דארט עפעס א - א הויכער באאמטער. 'אבן מ' אים געבעטן ער זאל אונדז לאזן ארויסגייען מ'זאל קאנען אדורכגייען, מ' זענען אין גאנצן אנגעשוואכט, און אונדז - אונדז ווילן - אונדז ווילן בלויז גייען אין א שפיטאל אריין...
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
[אומקלאר?] רויטן-קרייץ. אונדז 'אבן מ' אויסגעפאדערט. אלזא, [ע]ר 'אט געזאגט ער וועט אונדז אלעס [אלץ] דערליידיקן. מ'אט געהאט א פאר קארטאפל ביי זיך, 'אבן מ' אפילו דארטן געקאכט זיי.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
און דאס איז געווען אונדזער פרישטיק און אונדזער מיטאג. שפעטער, 'אבן מ' - 'אבן זיי אנגעהויבן צו שטופן צו ד' גרענעץ. 'אבן מ' געזען - 'אבן זיי מענטשן זיך אנגעהויבן צו שטופן צו ד' גרענעץ. און מ'אט אין גאנצן נישט אדורכגעלאזט ק' סך מענטשן. יעדן טאג א פאר מאן. אלזא...
-
David Boder:
דייטשישער אויך?
-
Sigmund Reich:
ניין, ניין. ס'זענען געווען א מייסטן אויסלענדער.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און ... און [ד' וועג] [?] זיי שטופן זיך... אונדז האבן געזען אז אונדז קאנען נישט אנקומען, 'אבן מ' אונדז אויך אנגעהויבן צ' שטופן. מ'אט זיך צוגעשטופט צ' ד' דראטן, איך בין שוין געווען אין גאנצן שוואך, און מ'אט - מ'אט אנגעהויבן צ' שרייען א[ז] מ' דארף הילף. און אזוי איז צוגעקומען א דייטש - א Wachmann, 'אט ער...
-
David Boder:
א דייטש אדער א שווייצער?
-
Sigmund Reich:
א דייטש, א דייטש, א דייטש. מ'אט אים געזאגט אז אונדז ווילן מ' בלויז - בלויז אין שפיטאל אריינגייען, ווייל מ' זענען אין גאנצן אנגעשוואכן [?]. ער 'אט געזאגט ער [וו]עט גאר געקאנט מאכן. 'אט ער צוגערופן ד' שווייצער פאסטן [Posten].
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
ד' שווייצער פאסטן 'אט געוואלט צורופן דעם - דעם...
-
David Boder:
אפיציר?
-
Sigmund Reich:
אפיציר. און מ'אט אים געזאגט אונדז ווילן בלויז גייען אין שפיטאל אריין, ווייל מ'זענען אין גאנצן אנגעשוואכט. 'אט ער אונדז געהייסן באלד אדורכפארן. דארט... זענען מ' דארט ערגעץ ביי ליכטענשטיין [Lichtenstein] געווען.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
און דארט האט מ'... 'אט מ'... 'אט מ' אונדז באלד געגע[ב]ן ביסקוויטן דארט צ' עסן, קאווע צ' טרינקן - די לייכסטע זאך וואס מ'אט - מ'אט געקאנט עסן. און מ'אט באלד דארט... איז אויפגעקומען א געוויסער דאקטאר. כ'אב פארגעסן ווי ער 'אט געהייסן, און...
-
David Boder:
א ייד?
-
Sigmund Reich:
א ייד, א ייד. מ'האט מיט אים אויך גערעדט. ס'איז דארט געווען אפילו זשורנאליסטן פון אמעריקע. און דאכט זי מיר ס'איז אויכעט געווען אפילו א יידישע זשורנאליסטין.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
גענוי, קאן איך נישט זאגן. שפעטער, 'אט מ' אונדז גענומען אויף א אויטא, און מ'אט אונדז אהינגעפירט ק' Buchs שפיטאל אריין.
-
David Boder:
הם.
-
Sigmund Reich:
דארט זענען מ' געווען א צוויי וואכן. מ'אט אונדז זייער גוט באהאנדלט. און מ'אט נישט געגעסן ק' ברויט, פאר ד' דאקטאר האט אונדז פארבאטן. מ'אט בלויז געגעסן ביסקוויטן און לייכטע זאכן. שפעטער, זענען מ' שוין געווען בעס... הויל [הייל] און מ'אט געקריגן דארטן א פאר אנטועכץ, און מ'אט געקריגן אויכעט שוין ברויט...
-
David Boder:
אנטועכץ, דאס הייסט קליידער - יא?
-
Sigmund Reich:
יא. ציווילישע קליידער.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און דארט, נאך די צוויי וואכן, זענען מ' געקומען דא אין שווייץ, אינעם קאראנטין לאגער, Gattikon [?].
-
David Boder:
[In German] Was?
-
Sigmund Reich:
Gattikon [?].
-
David Boder:
Ja?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] א קאראנטין לאגער.
-
David Boder:
אין וואס פאר א לאגער?
-
Sigmund Reich:
א קוואראנטינער.
-
David Boder:
א קוואראנטין לאגער. יא. נו?
-
Sigmund Reich:
דריי וואכן 'אט מ' געמוזט דארט בלייבן. אין דעם לאגער איז געווען זייער שלעכט.
-
David Boder:
שלעכט?
-
Sigmund Reich:
זייער שלעכט.
-
David Boder:
פאר וואס?
-
Sigmund Reich:
ערשטנס, עסן איז נישט גוט געווען.
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
צווייטנס, איז געווען זייער ווייניק.
-
David Boder:
[In German] Was?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] צווייטנס, איז געווען זייער ווייניק.
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
און דארט 'אט מ' געקאכט בלויז קארטאפל.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
נישט מער. ק' פלייש האט מ' - איז איבער הויפט נישט געווען, 'אבן מ' - 'אבן מ' איינגעגעסן... מ'אט נאר געלעבט פון קארטאפל און דאס פיפטל ברויט וואס מ'אט געקריגן.
-
David Boder:
Sind Sie אין שווייצן קאראנטין?
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און דארט...
-
David Boder:
ווי פיל מענטשן זיינען דארט געווען?
-
Sigmund Reich:
דארט איז געווען עפעס א הונדערט מאן.
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
אבער ס'זענען אויכעט געווען... אלע זענען געווען פון קאנצענטראציאן [לאגערן] און זיי זענען געווען פון אנדערע.
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
און אונדז - אונדז זענען דארט געווען דריי וואכן. נאך די דריי וואכן, זענען מ' געקומען ק' Waedenswil, און...
-
David Boder:
ווו?
-
Sigmund Reich:
ק' Waedenswil.
-
David Boder:
Waedenswil?
-
Sigmund Reich:
Waedenswil.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
דארט - דארט זענען מ' אויך געווען עפעס א צוויי וואכן. איז געקומען עפעס א דאקטאר, Emma פון שווייץ און [זי] האט אונדז ארויסגענומען, פאר אונדז 'אבן געוואלט גייען אין א רעליגיעזן לאגער ווו מען עסט כשר.
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
אלזא, מ'אט אונדז אויסגענומען און מ'אט אונדז געשיקט ק' Attenberg [?]. און אין Attenberg [?] איז אונדז געווען זייער גוט.
-
David Boder:
איז נישט געווען זייער גוט?
-
Sigmund Reich:
יא. ס'איז געווען זייער גוט דארט.
-
David Boder:
Was [pronounced “vas”] dis [this] אין א יידישער, א כשרער לאגער?
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
און מ'אט דארט געלערנט א ביסל, און מ'אט געארבעט א ביסל. עפעס - יעדע זעקס וואכן זענען מ' געפארן אויף Urlaub דריי, פיר טאג.
-
David Boder:
ווו זינט איר געפארן אויף Urlaub?
-
Sigmund Reich:
און... איך... ווען אונדז זענען געפארן ק' Waedenswil, 'אט מ' אונדז געשיקט ק' Zurich אויף דעם ערשטן שבת, זענען מ' דארט געווען. 'אט מ' מיך צוגעטיילט פאר א פרוי, בין איך דארט שטאביל געפארן.
-
David Boder:
צו א פאמיליע?
-
Sigmund Reich:
יא. פאר א פאמיליע.
-
David Boder:
נו?
-
Sigmund Reich:
בין איך דארט געפארן צו ד' פאמיליע יעדע זעקס וואכן.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
און דארט, שפעטער, פון - 'אט זיך געגרינדע[ר]ט אין Morcote [?] א ארט - א היים פון בלויז די יונגע וואס זענען פון קאנצענטראציאנס-לאגע[ר]. זענען מ' דארט אהינגעפארן. דארט, זענען מ' געווען 3 מאנאט. דאס איז געווען אין [אומקלאר?] ביי Lugano [?]. זייער שיין - זייער שיינע[ר] געגנט דארט. הייס - דארט איז א זייער ווארמער קלימאט. און מ'אט נישט ק' סך געארבעט. איך האב - איך האב געארבעט ביים הויז [אומקלאר?]. איך האב בלויז [דע]ם הויז איבערגעמאכט.
-
David Boder:
די [Germ. pronunciation] was?
-
Sigmund Reich:
הויז, דאס הויז.
-
David Boder:
... די געביידע?
-
Sigmund Reich:
... די געביידע...
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
מ'אט עס געמאכט [?]. און מ'אט דארט געלערנט. א האלבן טאג 'אט מע' געלערנט...
-
David Boder:
וואס האט מען געלערנט - העברעיש?
-
Sigmund Reich:
העב... נישט ק' העברעיש, נאר חומש, רש"', גמרא.
-
David Boder:
[In English] Oh yes, I mean a . . .
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] יא.
-
David Boder:
... א יידישע [אומקלאר?] ... יא, נו? Was דארטן א רבי?
-
Sigmund Reich:
ניין, דארט איז נישט געווען ק' רבי. ביי Attenberg [אומקלאר?] איז בלויז געווען א רבי.
-
David Boder:
נו.
-
Sigmund Reich:
רב יונה פון שווייץ.
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
ער איז איצט אין ציריך [Zurich].
-
David Boder:
יא.
-
Sigmund Reich:
אין Morcote [?] דאס איז געווען עפעס ווי דריי-פיר מאנאט, און שפעטער זענען מ' געקומען ק' Genf אויף - אויף ד' ORT שול.
-
David Boder:
צו דער ORT שולע?
-
Sigmund Reich:
יא.
-
David Boder:
Und jetzt וווינט Ihr ווו?
-
Sigmund Reich:
איצט וווינען wir אוף דער Avenue de Champel [?].
-
David Boder:
דאס הייסט, א היים פאר די יונגע און די...
-
Sigmund Reich:
יא, דאס איז פריוואט. ס'איז נישט ק' היים, ס'איז פריוואט. אונדז...
-
David Boder:
ווי פיל זענען דארט?
-
Sigmund Reich:
זענען דארט עפעס 20 מאן.
-
David Boder:
און ווו עסט איר?
-
Sigmund Reich:
דארט עסן wir.
-
David Boder:
אַהאַ. און זאגט מיר, וואס לערנט מען?
-
Sigmund Reich:
מע לערנט דארט צוויי-דריי מאל אין וואך - לערנט מען חומש, רש"'.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
מע' לערנט... מע' לערנט דארט העברעיש, לערנט מע'. מע' לערנט...
-
David Boder:
זאג מיר, וואס לערנען Sie hier?
-
Sigmund Reich:
Hier... Hier, אויף א - אויף א מעכאנישן - א מעכאנישן Beruf.
-
David Boder:
און ווי לאנג וועט עץ [?] נעמען עס צום אויסלערנען?
-
Sigmund Reich:
ווי לאנג צו בלייבן [?], וועל איך בלייבן.
-
David Boder:
יא. און דען, וואס וועלן Sie טוען?
-
Sigmund Reich:
און דאן, האף איך אז איך קאן פארן ק' ארץ.
-
David Boder:
[In English] To where?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] ק' ארץ.
-
David Boder:
[In English] Where is that?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] ארץ ישראל.
-
David Boder:
[In German] Nach Palestine willen Sie gehen?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] יא.
-
David Boder:
נו, ווו האט איר Verwandte אין ארץ ישראל?
-
Sigmund Reich:
אין ארץ ישראל האב איך נישט ק' Verwandte.
-
David Boder:
נו, האט איר Verwandte אין אמעריקע?
-
Sigmund Reich:
איך ווייס מיין אנקל האט דארט עפעס א קוזינע, גאנץ ווייט. פון מיר איז זי גאנץ ווייט. איך - איך שרייב איר נישט און זי שרייבט מיר [נישט]...
-
David Boder:
[אומקלאָר]
-
Sigmund Reich:
נײן.
-
David Boder:
הם.
-
Sigmund Reich:
נאר דעם איינעם אנקל וואס איך האב אין בעלגיע [Belgium].
-
David Boder:
אין בעלגיע. שרייבט איר זיך מיט אים?
-
Sigmund Reich:
יא. ער איז איצט דא - דא אין דער שווייץ, פאר ער איז אויך דא דריי יאר [צוזאמען מיט מיר] [?] אין קאנצענטראציאנס-לאגער [Konzentrationslager].
-
David Boder:
ער איז אין א קאנצענטראציאנס... [Konzentrations...] זא, וואס טוט ער איצט אין דער שווייץ?
-
Sigmund Reich:
איצט, אין דער שווייץ, איז ער געקומען erholen. ער איז לונגען קראנק.
-
David Boder:
אַה.
-
Sigmund Reich:
און איצט ווערט ער שוין א סך בעסער ווי פריער.
-
David Boder:
איצט [?], קען איר [ד]ערציילן וועלכע צייטן האט איר געהאט די שלעכטעסט [שלעכסטע] אין קאנצענטראציאנס-לאגער? [Konzentrationslager]
-
Sigmund Reich:
די שלעכסטע איז געווען אין Kamenz.
-
David Boder:
יא?
-
Sigmund Reich:
דארט, זענען מ' געווען א שיין פאר מאנאט. דארט, ערשטנס, עסן איז זייער שלעכט געווען. די באהאנדלונג, אויך, איז געווען זייער שלעכט. די... איבער הויפט... די מענטשן וואס זענען געווען אין קאנצענטראציאנס-לאגער, [Konzentrationslager] די Häftlinge אליין, די גויים זענען געווען גרויסע רשעים. [זיי] האבן נישט געקאנט אויפקוקן אויף ק' ייד. און [א]חוץ דעם, די וואכער [וועכטער] זענען אלע געווען אונגערישע. די אונגערישע וואכער זענען געווען זייער - זייער שלעכט.
-
David Boder:
[In German] Das war ungarische S.S.?
-
Sigmund Reich:
S.S.
-
David Boder:
Ja?
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish] ... [אומקלאר?] געווארן געמאלדן אלס - eh -אלס - דייטשן - אלס דייטשן [?]. און זיי 'אבן אונדז באוואכט. יעדן מאל אין ד' פרי זענען מ' ארויסגעגאנגען אזוי ווי ס'האט מארגן אנגעהויבן עפעס צ' טוען, 'אט מ' אויפגעשטאנען, און מ'אט אונדז געפירט צ' ד' ארבעט, און אזוי, ווען ס'איז עפעס פינסטער געווארן, 'אט מ' שוין - 'אט מ' אונדז צוריקגעפירט [noise/interruption during recording session/אן איבעררייס בשעת דער רעקארדירונג ] [אומקלאר?].
-
David Boder:
[In English] Yes, in Kamenz.
-
Sigmund Reich:
[In Yiddish]דארט, די וואכער זענען געווען אונגערער, און זיי 'אבן אונדז זייער שלעכט באהאנדלט. און - און זיי 'אבן אונדז געשלאגן מיט די געווערן. זיי 'אבן געשלאגן יעדער איינעם. און יעדן זונטיק - ס'געקומען יעדן זונטיק, 'אט מ' געמאכט גימנאסטיק אין ד' פרי.
-
David Boder:
וואס was [pron. as “vas”] דאס?
-
Sigmund Reich:
דאס - דאס הייסט - מ'אט געהייסן קניען און זיצן. די מענטשן וואס האבן נישט געהאט ק' כח - מ'אט געדאנקט גאט - מ'אט - עס קומט א זונטיק, מ'אט געקאנט זיך אנרוען. ... [אומקלאר?] ארויסגע... [אומקלאר?], מע' זאל מאכן גימנאסטיק. און טאמער עמעצער האט עס נישט גוט געמאכט, 'אט מע' - 'אט מע' - 'אט מע' געשלאגן דעם מאן. און אזוי - קוים האט מען דארט [?] ... פון אנפאנג האט מען געהאט אויף פיר מאן א ברויט. א ברויט - א ברויט האט געהאט עפעסס א קילא - א קילא 02. [אומקלאר?] און אויף [אומקלאר?] ... ס'איז געווען זייער שלעכט, 'אט מע' געגע[ב]ן אויף אכט מאן אזא ברויט. Sogar, שפעטער, אויף - אויף צען מאן.
-
David Boder:
און ווי האט מען עס צעטיילט?
-
Sigmund Reich:
מ'אט - מ'אט אונדז געגע[ב]ן א גאנץ ברויט.
-
David Boder:
הם.
-
Sigmund Reich:
און מ'אט געהייסן עס צ' צעטיילן.
-
David Boder:
וואס פאר א טאטו [tattoo] האט איר hier?
-
Sigmund Reich:
דאס - דאס - דאס איז געווארן אין פוילן געמאכט.
-
David Boder:
ווער האט עס געמאכט?
-
Sigmund Reich:
אין Mielec. דאס האבן די דייטשע [דייטשישע] S.S. געמאכט. יעדער איינער bevor ... bevor ... Mielec ... bevor ס'איז געווען א ציווילן-לאגער, און שפעטער איז געווארן [אומקלאר?] אויס אין א קאצעט, 'אט מ' יעדער איינעם געמאכט א KL אויף ד' האנט.
-
David Boder:
וואס איז דאס - וואס מיינט דאס, KL?
-
Sigmund Reich:
KL הייסט קאנצענטראציאנס-לאגער. [Konzentrationslager]
-
David Boder:
Oh! KL. און - און די דייטשן האבן עס צו אייך געמאכט?
-
Sigmund Reich:
יא, די דייטשן.
-
David Boder:
זיי האבן נישט גע...


c: text/html

text:
און ס'איז נישט בלױז נאָך מײַן הונדערט און צװאַנציג. מײַנע זונען דאַרפֿן גײן טאָג טעגליך אין חדר און מײַנע טעכטער אין בית רחל; איך און מײַן פֿרױ דאַרפֿן אױך פּרנסה. אַז מען װעט װוּסן אַז איך דערצײל דאָ די סודות פֿון חדר האָט איר אַ הוה אַמינא אַז איך װעל קענען אָנגײן מיט מײַן חסידיש לעבן. ממילא איז עת לעשׂות לה' און נישט אַלעס דערצײלן. װעט איר מיר מוזן מוחל זײַן און איך װעל אײַך נישט דערצײלן צי איך בין פֿון אַמעריקע, אָסטראַליע, קאַנאַדע צי אירופּא אָדער גאָר פֿון ישׂראל. איך װעל אױך נישט זאָגן צי איך בין אַ כּולל יונגערמאַן, אַ מלמד, אַ מגיד שיעור, אַ געשעפֿטסמאַן אָדער סתּם אַ סוחר. איך װעל אױך מוזן פֿאַרדרײען אָדער אינגאַנצן נישט שרײַבן פּרטים איר זאָלט נישט קענען מאַכן קײַנע שמע מינה'ס װער איך בין. אַזױ פֿיל נאָר, גלײבט מיר בנאמנות אַז װאָס איך שרײַב איז אַלגעמײן אמת און די ענדערונגן זענען קײַן סאַך נישט מעלה ומוריד. טאָמער װעט איר דן זײַן לחובֿה פֿון דעם די חרדים בכלל און די חסידים בפֿרט זאָג איך אײַך אַז עס איז נישט באַרעכטיגט. כאָטש עפּעס אמת ליגט אין דעם אַז זײ זענען נוקמים ונוטרים פֿאַר זײער שנה ופּירוש'ניקעס איז עס אױך אמת אַז איך טרײַב עס אודאי איבער. נאָר ס'איז מיר ניחא צו זײַן מער פֿאָרזיכטיג װוּ אײדער װײניגער. עד כּאן דבֿרי המתנצל.
נאָך איִין װאָרט: דער כּװנה פֿון די בלאָגס איז נישט אױף לשון הרע און רכילות װאָס עס טוט זיך אינעם חסידישן און חרדישן װעלט. ס'איז אָבער יאָ אַן אָרענטליכן בליק פֿון אינערװײניג װיאַזױ דאָס לעבן פֿירט זיך סײַ אױף גוטס און סײַ אױף פֿאַרקערט און װוּאַזױ איך געפֿון מיך מײַן פּלאַץ דערין.
זאָגט מיט מיר תּפֿלת הדרך אײדער מיר גײן אַרױס אױפֿן װעג.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
בלאט 3 פון 83
געשריבן: זונטאג אפריל 22, 2007 3:52 pm
דורך קרעמער
איך_הער האט געשריבן:ווייל עולם כמנהגו נוהג, און סאכדעס כמנהגו נוהג.
אין אנדערע ווערטער "סאכדעס איז נישט פון דעם עולם", עס איז דא אן עולם כמנהגו נוהג, און א סאכדעס כמנהגו נוהג, אבער סאכדעס מיטן עולם האבן קיין שייכות, ס'טייטש אין קורצן: ער איז שלא מעלמא הדין.
געשריבן: זונטאג אפריל 22, 2007 4:20 pm
דורך איך_הער
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 11:48 am
דורך סאכדעס
מה נענה אנן אבתרייהו???
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 3:09 pm
דורך איך_הער
מודים דרבנן היינו שבחייהו.
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 3:11 pm
דורך סאכדעס
און וואס האביך דערפון?
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 3:20 pm
דורך איך_הער
נאך א תגובה.
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 3:35 pm
דורך סאכדעס
און וואס האב איך פון נאך א תגובה?
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 5:19 pm
דורך איך_הער
דאס איז מיר אויך אלס שווער, ווען איך זעה, ווי די מוטשעסט זיך צו שרייבן עפעס, כאטש דו האסט נישט וואס.
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 5:32 pm
דורך סאכדעס
ווען זעהסטו? וואו זעהסטו? האסטער עפעס אויסגע'דמיונ'ט, און דו בויעסט אויף דעם דעם ברוקלין בריק. כ'מוטשע זיך נישט צו שרייבן גארנישט, און ווען כאב וואס צו שרייבן, שרייב איך.
נערך להוציא מלבן על ידי סאכדעס.
געשריבן: מאנטאג אפריל 23, 2007 5:33 pm
דורך איך_הער
סאכדעס האט געשריבן: און ווען כאב, וואס שרייב איך.
סיי וואס.
געשריבן: מיטוואך אפריל 25, 2007 12:01 pm
דורך סאכדעס
יאכער נו היינט איז מיטוואך וואס איז דען דא דא וואס צו שרייבן?
געשריבן: מיטוואך אפריל 25, 2007 11:18 pm
דורך איך_הער
וואס הייסט וואס? געב נאר א קוק איבער אלע דיינע היינטיגע תגובות, איך בין כמעט זיכער אז אכציג פראצענט, וואלסטו עס ווען דא געקענט שרייבן, און לאזן די ארגינעלע אשכולות פארן אויף זייער טאפיק. (ביטע נישט נעמען פערסענל.)
געשריבן: דאנארשטאג אפריל 26, 2007 11:00 am
דורך סאכדעס
כאב אלעס איבערגעבליקט, און דו האסט נישט רעכט, דו רעדסט מער פון היץ ווי פון פאקט. (ביטע נישט נעמען פערסאנל.)
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 12:55 pm
דורך סאכדעס
אגוט מיטוואך מיינע פריינט
מ'זאגט שוין היינט לכו נרננה, א שבת ווערט ערווארטעט.
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 3:40 pm
דורך איך_הער
נישט סתם א שבת, נאר א ערב ל"ג בעומר שבת.
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 4:06 pm
דורך סאכדעס
פארוואס שרייבסטו אז ס'איז נישט סתם שבת? כ'מיין מ'זאגט דען יוצר?
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 4:30 pm
דורך לחיים ולברכה
ניין, מ'האט געזאגט די וואך סליחות......
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 10:11 pm
דורך Anonymous
איז עס דען יא סתם א שבת? ס'הייסט דער שבת איז דאך נאך קיינמאל געווען בעפאר?
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 11:24 pm
דורך סאכדעס
ס'הייסט ס'סתם ס'א ס'שבת ? ס'איז ס'פלעין ס'שבת
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 11:28 pm
דורך איך_הער
ס'קענסט ס'דאך ס'צו ס'לייגן, ס'אכדעס. ס'הייבט ס'זיך ס'אויך ס'אן ס'מיט ס'א ס'מך.
געשריבן: מיטוואך מאי 02, 2007 11:39 pm
דורך סאכדעס
נו ברויך מען זאגן ס'סאכדעס.
געשריבן: דאנארשטאג מאי 03, 2007 12:03 am
דורך קרעמער
עס איז א מינוטקעלע צוויי נאך מיטוואך אויפן קרעטשמע זייגער, וועל איך טאקע שרייבן א תגובה'לע דא, און דאסמאל אלץ אן ענטפער צו סאכדעס:
יא! דער שבת איז שבת בעפאר ל"ג בעומר, און הגם מען זאגט נישט קיין יוצר, פירט מען זיך אבער אינעם שוהל וואו איך דאווען, צו זינגן "בר יוחאי" בעפאר "כגוונא" דעם פרייטאג צונאכטס!
געשריבן: דאנארשטאג מאי 03, 2007 1:25 am
דורך בני היכלא
שמערל,
האסט מיר צוקוועקטש דעם מילץ, אביסל,
אבער נישט גערעכט, אויסדריקליך נישט,
ווען איז אינמיטן די "וואך", מיטוואך צופרי, צו מיטוואך נאכט, ניין,
ווידער מיטוואך פארמיטאג אדער נאכמיטאג, ווייטער נישט,
ווען יא, די רגע קטן פון בחצות לילה, האט דאך שוין די רבי פון כלל ישראל געפסקנט אי אפשר לצמצם, און געזאגט כחצות,
קען מען דאך אפילו אויף א רגע נישט זאגן יעצט איז מיטוואך, נו ווי קען חל זיין די חלות פון מיטוואך,
אלא מאי מיטוואך איז די מיטעלסטע טאג פון די וואך, איז הדרא קושי' לדוכתא דארף עס ווען הייסן, מיט-טאג,???? וחזר הדין,
נאר קען אפשר זיין, אז דעמאלטס וואלט אנשטאנען א געפערליכע פראבלעם, וויאזוי וואלט מען זיך אויסגעדריקט ווען מ'וויל זאגן "מיטוואך מיטאג"?, "מיטטאג מיטאג"?, אתמהההה...,
האבן זיך די חכמי וראשי הדור צוזאמגעזעצט בצירוף קוב"ה ושכינתי', און געטענהט אזוי, דאס איז דאך אמאל זיכער אז עס איז דא א מיט'ן אינם וואך, וואס איין איינציגער באשעפער ווייסט ווען דאס איז, איז פלגא עלי ופלגא עלך,
מיט דעם איז פארענטפערט, וואס מ'זאגט אינ'ם שיר פון "מעוז צור", לעת תכין "מ�ט�ב�ח", איז מיר אלץ קשה געווען, ווען האט דאס דער בוכ"ע מכין געווען, יעצט אבער אז מ'רעדט תורת לא-קשן איז לא קשה.
געשריבן: דאנארשטאג מאי 03, 2007 9:16 am
דורך איך_הער
בני, פאר די תורא האט זיך געלוינט צו ווארטן ביזן פערטן פעיזש.
געשריבן: דאנארשטאג מאי 03, 2007 10:51 am
דורך סאכדעס
חחחחחחחחחחחחחח גוט גוט, א שאד אז דו האסט עס נישט געשריבן בו ביום.


text:
ספּאָרץ בעטינג סטראַטעגיעס – האַלטן וואָס איר געווינען מיט Sports.expresscasino.co.uk
עטלעכע ספּאָרט ענטוזיאַסץ ברען אויף ספּאָרט בלויז פֿאַר דער ציטער פון עס, בשעת עס זענען אנדערע וואס קוקן אין ספּאָרט בעטינג ווי ערנסט געלט מאכן פאַך.
קרעאַטינג עשירות און מאכן געלט קאַנסיסטאַנטלי דורך בעטינג אויף ספּאָרט קענען זיין שווער אַרבעט, אָבער אַמאָל איר האָבן דיין פֿיס אין פּלאַץ און האָבן געראטן צו קריגן אַ שפּאָר ביסל פון סקילז און וויסן, איר קענען באַלד ווערק אייער וועג אַרויף צו לידינג אַ לאַגזשעריאַס און באַקוועם סטיל.
עס זענען אַ פּלאַץ פון שווער-האַרץ וועטעראַנס וואס שווערן דורך זייער הויך פּייינג, האַכנאָסע דזשענערייטינג, און געלט מאכן בעטינג סטראַטעגיעס. דאָ זענען עטלעכע יקערדיק ספּאָרט בעטינג סטראַטעגיעס צו העלפן איר 'אַפֿילו די שאַנסן '.
- פירן דיין Finance אָדער באַנקראָלל
די ערשטיק ערד הערשן פון בעטינג איז צו 'לאז גיין' פון אַ ביסל אין סדר צו 'געווינען ' אַ פּלאַץ מער אין קריק.
בשעת בעטינג אויף ספּאָרט, שטענדיק זיין צוגעגרייט צו סיפאָן באַזונדער אַ זיכער סומע פון געלט; אויך באקאנט ווי 'באַנגקראָול' אַז איר זענען אנגעברייט צו פאַרלירן. דעם איז דער סכום פון געלט איר זענען גרייט צו ריזיקירן פֿאַר די גרעסערע גוט. Plan ahead and שטעלן באַזונדער עטלעכע געלט אַז איר קענען נוצן ווי אַ באַנגקראָול פֿאַר דער וואָך, חודש אָדער אַפֿילו אַ צייַט אויב איר זענט אין עס אויף אַ לאַנג טערמין.
דער גענעראַל פאָרמולע פֿאַר מצליח בעטינג איז צו שטעלן בעץ וואָס נוצן 1% צו 5% פון דיין גאַנץ באַנגקראָול. עס איז וויכטיק אַז איר האַלטן אַנטו דעם נומער ווי אַ יאַרדסטיקק און געוועט ין די ריינדזשאַז פון עס.
געדענקען צו שטעקן צו דיין נומערן און שפּיל פּלאַן פֿאַר עס זאל זיין עטלעכע מאל אַז פּרווון איר צו אויסשטרעקן דיין מיטל, צו גיין ווייַטער פון און פּרובירן ביסל מער. אָבער, עס איז דעם געדאַנק אַז אָפֿט שטעלט די שפּילער 'ס געלט דראַונינג דרום. אַרבעט ין דיין לימאַץ און קוק צו ביסלעכווייַז פאַרגרעסערן איבער אַ צייַט פון צייַט אָדער די לויף פון אַ צייַט.
געזונט, איך טאָן ניט מיינען צו געזונט ווי דיין מוטער, אָבער סטייינג אַלקאָהאָל און מעדיצין-פּאָטער וועט פאַרגרעסערן אייער גיכער פון סעיזינג אַפּערטונאַטיז און מאכן געלט דורך דרייַ פאָלדס.
איז עס אַ ווונדער דעמאָלט אַז רובֿ קאַסינאָס אין לאַס וועגאַס פאָרשלאָגן פּאָטער טרינקען - אויף דער הויז צו אַלע וואס די, וואס זענען גאַמבלינג? טראכט וועגן דעם!
די יאָגעניש פון מאכן געלט אָדער לוזינג עס אַלע קענען באשטימט געבן איר אַ הויך אָדער באַקומען דיין ימאָושאַנז אַראָפּ. בלייַבן פאָקוססעד; טאָן ניט לאָזן דיין ימאָושאַנז באַקומען די בעסער פון איר. געדענקען, די אַגילער און פאָקוססעד איר זענט, די בעסער דיסיזשאַנז און מער געלט איר מאַכן.
- דו זאלסט דיין לעקציעס רעכט
ספּאָרץ בעטינג סטראַטעגיעס בלאָג וועט האלט נאָך די באָנוס טיש אונטן
באַקומען דיין מאַט און Facts רעכט. דאס איז איינער פון די מערסט יקערדיק נאָך וויכטיק ספּאָרט בעטינג סטראַטעגיעס.
פאָרשונג, אַנאַלייז און בוירעק יעדער באַשלוס און קלייַבן איר מאַכן. פאַלן צוריק אויף פרייַערדיק טרענדס, באַטראַכטן מאַרק סטאַץ - טאָן וועלכער עס נעמט צו קומען ווי צוגעגרייט ווי איר קענען.
איר זענען געבונדן צו יאַזדע און פאַלן אַ ביסל מאל, אַזוי אַ קליין צוגרייטונג און היים אַרבעט וועט העלפן איר אָפּשפּרונג רעכט צוריק אין די שפּיל.
- פֿאַרשטיין אייער געלט שורות
דאס איז באשטימט איינער פון די מערסט עפעקטיוו און אָפט געניצט בעטינג סטראַטעגיעס געניצט דורך אַפֿילו די מערסט סיזאַנד וועטעראַנס. די ביגאַסט אַספּעקט פון מצליח ספּאָרט בעטינג איז צו ענשור אַז איר ביסט שטענדיק שאַפּינג פֿאַר די בעסטער ספּאָרט בעטינג שורות.
רעגיסטרירן זיך צו קייפל אָנליין ספּאָרצבאָאָקס. מאַכן זיכער צו קאָנטראָלירן די בעסטער בעטינג שורות ווייל געפֿינט פֿאַר יעדער געוועט איר קלייַבן צו מאַכן.
ספּאָרץ בעטינג סטראַטעגיעס בלאָג פֿאַר Sports.expresscasino.co.uk. האַלטן וואָס איר געווינען!


text:
אין אידישקייט, ווי אנדערע רעליגיעס און טראדיציעס, איז פאראן א באלעבאטישע ליטעראטור ארום דעם פענאמען "ג-ט". פון חקירה-פילאסאפיע ביז חסידיזם און ווייטער די היינטצייטיגע קארליבאך-קולטור, פרואווען אלע צו דערנענטערן דעם מושג פון ג-טליכקייט צום מענטש (אדער מענטש צו ג-טליכקייט, געוואנדן אינעם ספעציפישן צוגאנג).
ס'איז פשוט, אז ס'איז נישט פאראן דער מיטל וואס קען אריינפירן דעם מושג ג-ט אין דער מענטשליכער השגה. וויאזוי זאל דען א מענטש קענען פארשטיין עפעס וואס געפינט זיך "אינדרויסן" פון אלעם וואס עקזיסטירט, אריינגערעכנט השגה אליין?
איך האב אמאל פארשטאנען אז חקירה פרובירט נישט מער ווי זאגן אז ס'איז מוז זיין אז "עפעס" איז דא פאראן, וואס איז למעלה אונזערע השגות. פילאסאפיע בויט אויף א לאגישן "קעיס" פאר א סיבה ראשונה, א ממציא לכל הנמצאים. אמת טאקע, זאגט די חקירה, אז די "זאך" וואס קומט נאך דער מסקנא איז אוממעגליך צו באגרייפן; קענען מיר אבער אוועקשטעלן ווי א פאקט, אז דער דאזיגער אומבאגרייפבארער עפעס עקזיסטירט.
אבער איך מיין אז דאס איז נישט אינגאנצן ריכטיג. ג-טליכקייט לאזט זיך מיט'ן שכל קיינמאל נישט באנעמען. דער איינציגער אופן ווי מיר קענען ווי-עס-איז האבן א שייכות דערמיט איז דורך זי דירעקט פילן -- אזא סארט עמאציאנעלע איבערלעבעניש, וואס, פונקט ווי ג-טליכקייט אליין, לאזט זיך נישט מגדיר זיין אין ווערטער. מען קען וועגן אזא איבערלעבעניש רעדן און רעדן פון היינט ביז מארגן; דאס געפיל בלייבט אבער אן איבערלעבעניש וואס וועט פארשטאנען ווערן בלויז דורך עמיצן וואס האט עס שוין געפילט.
אנקומען צו דעם געפיל איז זייער א שווערע זאך. די עיקר שוועריגקייט שטעקט אינעם שכל, אינעם מוח, אינעם עגא, אינעם טראכטן. דער שכל, דער עגא, זיצט ביי יעדן מענטש ביים רעדל פון וואו ער קאנטראלירט אלעס -- אפילו ווען מיר באמערקן עס נישט דירעקט. דער שכל קען אבער דעם מושג ג-טליכקייט נישט באנעמען. דער שכל אנאליזירט, קאטאגאריזירט, חקר'נט -- אלעס וואס די דאזיגע איבערלעבעניש, א פענאמען מחוץ דעם שכל'ס תחום, איז נישט.
ג-טליכע דערפארונג הייבט זיך אן דארט וואו דער שכל-עגא ענדיגט זיך -- פינקטליכער, א שריט-צוויי נאך דעם. ארויסלאזן דעם עגא פון בילד איז אבער מורא'דיג שווער; דער עגא-שכל איז ראפינירט קלוג ביז גאר. ער קעמפט פאר זיין פאזיציע, אלס דער צענטראלער קאנטראל צענטער פונעם מענטש, מיט דעם זעלבן אייפער פון א מענטש וואס שלאגט זיך אויף זיין לעבן.
באקעמפן דעם עגא איז טאקע אין רוב פעלער א זינלאזע קריג, ווייל דער עגא וועט כמעט אייביג מנצח זיין דעם רצון. דער שכל/מוח וועט יעדע זאך אנאליזירן, און ווען דער מענטש וועט פרובירן "איגנארירן" דעם מוח, וועט ער זיך נעמען אנאליזירן אט דעם נעמליכן צושטאנד: דעם איגנארירטן מוח...
עס איז אבער פאראן א וועג, וואס דערמעגליכט אויסקרויזן דעם שכל-עגא אנשטאט אים אומברענגען. דאס איז אזא טריק זיך צו דערשלאגן צו דער תוך-עסענץ פון דער נשמה דורך אן אומוועג. עס באשטייט פון טראגן דעם מוח צו א מצב וואס ער קען נישט באגרייפן, מיט וועלכן ער ווייסט נישט וויאזוי זיך אומצוגיין. דעמאלט איז סך גרינגער אים אפצושטעלן פונעם כסדר'דיגן מחשבה-שטראם. ווען א קאמפיוטער דארף זיך ספראווען מיט אן אויפגאבע וואס ער איז נישט פראגראמירט געווארן צו טאן, וועט ער זיך אפשטעלן. ער וועט אפשר פרובירן פארשטיין די אויפגאבע, אבער איינמאל ער זעט איין אז דאס איז עפעס העכער זיינע מעגליכקייטן, וועט ער זיך אפשטעלן און אויפגעבן.
דאס זעלבע, אויף א מער באגרעניצטן פארמאט, געשעט מיט'ן מוח ווען ער טרעפט זיך מיט אן אויפגאבע וואס איז מחוץ זיינע מעגליכקייטן.
דאס, מיין איך, איז איינער פון די צילן מיט חקירה. זי שטעלט אוועק א יסוד פאר א מציאות פון א סיבה לכל סיבות -- עפעס וואס איז אינגאנצן "אינדרויסן" פון עקזיסטענץ. דער מענטשליכער מוח קען אט אזא מין "עפעס" בשום אופן נישט באגרייפן. ער פרואווט, אבער סוף כל סוף וועט ער מוזן אויפגעבן. אויב דער מענטש, דער אייגנטליכער בעל הבית, זאל זיך לאזן, וועלן די מחשבות זיך, אזוי צו זאגן, אפריקן אין א זייט. דעמאלט איז א שעת הכושר צו קענען פילן.


text:
חיים ווייצמאן
חיים ווייצמאן, (27סטן נאוועמבער 1874 - 9טן נאוועמבער 1952), איז געווען דער ערשטער פרעזידענט פון ישראל. א כעמיקער פון פאך אויס, פון די גרויסע ציוניסטישע פאליטיקער, און פרעזידענט פון דער אלוועלטלעכער ציוניסטישער באוועגונג.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
געבוירן אין מאטלע, בעלארוס, צו א רעליגיעזער היים, אלס יינגל האט ער געלערנט אין חדר, שפעטער איז ער געגאנגען לערנען אין פינסק, וואו ער האט זיך אויסגעצייכנט אין כעמיע און וויסנשאפט. דערנאך איז ער געגאנגען שטודירן אין דייטשלאנד, וואו ער האט זיך באטייליקט אין קלובן פאר יידן, ספעציעל ציוניסטן.
ביים ערשטן ציוניסטישן קאנגרעס, וואס איז פארגעקומען אין באזעל, שווייץ, איז ער נישט געווען. אבער דערנאך פון די צווייטע און ווייטער, האט ער זיך אלעמאל באטייליקט.
אין 1898 האט ער באקומען דעם דאקטער טיטל פאר כעמיע, ער האט באקומען אן ארבעטס פאזיציע אין גענף. אין 1904 האט ער געהייראט זיין פרוי, ווערא. אין 1904 האט ער באקומען ארבעט אין מאנטשעסטער, ענגלאנד. ער האט זיך אהינגעצויגן, און באקומען בירגערשאפט, אין 1910.
ציוניזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער האט זיך שטארק געגנגעשטעלט הערצלס פלאן, פון א יידיש לאנד אין אוגאנדע, ביים קאנגרעס אין 1903. שפעטער האט ער געבראכט ענגלישע פאליטיקער און זשורנאליסטן, צו דער אידעאלאגיע פון ציוניזם. ער האט געהאלטן אז נישט נאר מען דארף רעדן אויפצוטון, נאר אויך טון און אויפשטעלן פעלצער אין ארץ ישראל.
דורכאויס די ערשטע וועלט מלחמה, האט ער געראטעוועט דאס בריטישע ארמיי, ווען אלס כעמיקער האט ער געפונען א באשטאנדטייל צו ערזעצן אצעטאן פאר אויפרייס פולווער. דערמיט האט ער זיך באקענט מיט ארטור דזשיימס באלפור, און אים איבערצייגט אויסצופירן, דעם לאנג ערווארטעטן באלפורס דעקלאראציע, ווי גרויסבריטאניע אנערקענט אין די רעכטן פון יידישן פאלק, צו האבן א זעלבסטשטענדיק לאנד אין פאלעסטינע.
ווען ענגלאנד האט איינגענומען ארץ ישראל פון דער אטאמאנישער אימפעריע, איז ער מיטגעקומען, ווי ער האט שפעטער טיילגענומען אין אבן הפינה פארן העברעישן אוניווערסיטעט, אויך האט זיך געטראפן מיט פייסל דער ערשטער, ווי זיי האבן אונטערגעשריבן אויף א פארשטענדעניש, ווי אראבער אנערקענען אין רעכט פון יידן אין ארץ ישראל.
אין 1921 איז ווייצמאן געווארן פערטע פארזיצער פון דער אלוועלטליכער ציוניסטישער באוועגונג. און דערמיט ארבעטנדיק מיט דעם בריטישן מאנדאט. 1929 האט ער איבערגעגעבן דאס אנגעלעגנהייטן פון אינערהאלב ארץ ישראל, צו דער יידישער אגענטור. ער האט רעזיגנירט ווען די ווייסער בוך פון פאספילד, איז אדאפטירט געווארן דורף דער ענגלישער רעגירונג. אבער שפעטער האט ער צוריק געצויגן זיין רעזיגנירונג.
אין 1931 איז ער נישט ווידערווילט געווארן, אלס פארזיצער פון דער באוועגונג, ווערנדיק באשולדיקט אין זיין פרא בריטיש. אין 1935, איז ער ווידעראמאל אויסגעקליבן געווארן צו זיין פארזיצער. און ער האט פארלאנגט פון פיל קאמיסיע, אריינצולאזן אין לאנד, מיליאנען גערודפטע יידן פון אייראפע, וואס האבן געזוכט צו אנטלויפן פון די נאציס.
אין 1936, האט ער געגרינדעט אין רחובות, דעם זיו אינסטיטוט, וואס באשעפטיקט זיך אין כעמיע, שפעטער גערופן אויף זיין נאמען דער ווייצמאן אינסטיטוט פאר וויסנשאפט. ביי דער צווייטער וועלט מלחמה, האט ער ווידעראמאל געדינט פאר דער בריטישער ארמיי, זיין זון מיכאל האט געדינט אלס פילאט, פארן ארמיי און ער איז אומגעקומען אין יאר 1942.
פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער איז געווען פארעכנט אלס מעסיגער מאן, ער האט שטענדיק געהאלטן פון רעדן דיפלאמאטיש מיט ענגלאנד, און דערפאר האבן די איינגעשטעלטע אין יידישע אגענטור, אים נישט געגליכן, ספעציעל דוד בן גוריון.
נאכן מלחמה האט ער פארלאנגט פון גרויסבריטאניע, אריינצולאזן אלע יידן, וואס ווילן קומען זיך באזעצן אין פאלעסטינע, און אין די פאראייניגטע שטאטן, האט ער באקומען אסאך שטיצע. וואס האבן שפעטער געהאלפן באקומען די שטיצע פארן צעטיילונג פלאן אין ארץ ישראל.
אין 1946, ביים ציוניסטישן קאנגרעס אין באזעל, איז ער ווידעראמאל אפגעזאגט געווארן פון אמט, ער האט אבער נישט אויפגעגעבן זיין קאמפיין פון אויפטרייבן שטיצע פאר א יידיש לאנד. ער האט גלייך ביים זעלבסטשטענדיגקייט דערקלערונג פון ישראל, פארלאנגט פון הערי עס טרומאן א באלדיקע אנערקענונג.
אין 1949, איז ער איינגעשוווירן געווארן אלס ערשטער פרעזידענט, און שפעטער געלאפן פאר ווידערוויילונג, ווי ער האט נישט געהאט קיין אפאנענט. ער איז געווען אלט און קראנק, צוביסלעך איז ער בלינד געווארן. און אום 9טן נאוועמבער 1952, איז ער געשטארבן, ער איז באגראבן אין רחובות, נישט ווייט פון דעם אינסטיטוט וואס ער האט אויפגעשטעלט.
זיין נעפע עזר ווייצמאן איז געווען דער זיבעטער פרעזידענט אין ישראל.


text:
הייליגע רוימישע אימפעריע
די הייליגע רוימישע אימפעריע (דייטשיש: Heiliges Römisches Reich) איז געווען א צוזאמענשטעל פון ראיאנען און פרייע שטעט אין צענטראלער אייראפע געהערשט פון א קייסער געווילט דורך די פירשטן און מאגיסטראטן פון די אלע ראיאנען און שטעט אין דער אימפעריע.
די אימפעריע האט אנגעהויבן אין יאר 800 ווען דער מלך קארל דער גרויסער פון די פראנקען איז געקרוינט געווארן קייסער. נאך זיין טויט איז זיין אימפעריע געווארן געטיילט צווישן זיינע דריי זין. אין 962 איז אטא דער ערשטער פון מזרח פראנקיע געווארן דער הייליגער קייסער, און די אימפעריע האט גענומען דעם טיטל "הייליגע רוימישע אימפעריע". ביז דעם 13טן יארהונדערט האט די אימפעריע טאקע געהערשט, אבער נאך דעם איז די קראפט אריבער צו די הערצאגשאפטן אין דער אימפעריע. צום סוף איז די אימפעריע נישט געווען מער ווי א נאמען.
הונדערטער יארן האט געהערשט דאס האפסבורגער הויז איבער דער אימפעריע.
די אימפעריע האט זיך געהאלטן ביז 1806.


text:
NSA
נאעצינאלע זיכערהייט ארגעניזאציע געשטעלט אויף אויפכאפען סיגנאלען און קאמיוניקאציע קאנאלען פארדעכטיגט צו דינען אנטקעגען די אמעריקאנער אינטערעסן אין דעם איז אריינגערעכענט אינטערנעט {זיפ} פילטערונג טעלעפאון באגס און יעדע קאמיוניקציע מיטעל דאס איז א געהיימע ארגעניזאציע גלייך צו די CIA נישט וויסענדיג די בוזשעט און אגענטן די צאהל. ס'איז אהנגענימען אלץ די וועלט'ס גרעסטע שפיאנאזש אגענטור. די אגענטור איז אינטער די דעפענס דעפארטמענט.
ס'גייט ארום אזא ווערטל אז די ראשי תיבות פון די אגענטור איז N'o S'uch A'gency פרייע אפטייטש: נישטא אזא אגענטור, אדער N'ever S'ay A'nything פרייע אפטייטש: קיינמאהל זאג גארנישט, צוליב די גהיימניספולקייט וואס נעמט ארום די אגענטור אסאך יאהרען איז די אגענטור געווען אינטער א שלייער אז אפילו איהר עקזיסטענץ איז נישט באשטעטיגט געווארן ביי די רעגירונג. וואס דאס ברענגט די רייץ אז אפילו היינט וואס מ'ווייסט פון איהר עקזיסטענץ שטעלט מען אויס בילדער און מ'ציילט קאר'ס פון די פארקינג לאט מ'קוקט ביל'ס און נאך כדי געוואר צו ווערן עפעס מער איינצעלהייטן איבער די אגענטור און די וואס גייען צו ווייט אפילו צייטונג ען קענען צומאהל הערן פון פרעזידענט: ביז דא עד כאן אזוי ווי ס'האט שוין פאסירט עטליכע מאהל, ווי בוש ביי די USA TODAYS ארטיקעל.
פארשטייט זיך אז פון די אקטיוויטעטן וואס מ'ווייסט שוין יא ציעט עס אסאך קריטיק דאס אז אלע טעלעפאון ליניעס ווערן געבאגט האט געדרייט א קאפ פאר פרעזידענט בוש און אזוי ווייטער.
ביי די צווייטע וועלט קריג זענען אסאך קאוד'ס געבראען געווארען דורך די אגענטור


text:
נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם האט דערקלערט, אַז אַלאַ סובהאַנאַהו WA טאַ'אַלאַ האט באשאפן דעם קלער נאָך די טויט פון די נביאים און שליחים.
זיי לעאַדעטה מענטשן פאַרבלאָנדזשעט צו די ינסטראַקשאַנז און מאַכן זיי זען דעם אמת פון גאָט ס אמת רעליגיע. ווי פילע מענטשן וואס געהאלפן מיט דעם לערנען און דער געראַנגל פֿאַר זייער פּראָפּאַגאַנדע.
הלוואי אַז זייער השפּעה אויף געזעלשאַפט און די מענטשן. אזוי די אַרבעט פון די געלערנטע טרעגערס פון וויסנשאַפֿט. זיי מוזן האַלטן די רעליגיע פון איסלאם און מוסלימס פון אַרום די אַרויסדרייענ, קעביד'אַהאַן און ווידערשפעניקייט.זיי האַלטן עס פון דיסינטאַגריישאַן און די ראַווידזשיז פון די זאכן. אבער וואָס האבן זיי באַקומען? פאַרורטיילונג, משפט פון טעראָר, און פילע קומען און גיין. זיי זענען געמשפט ווי דיווייסיוו מענטשן, שאַרפּאַנינג דיפעראַנסיז אין ראַסע, דיפאַמאַטאָרי און אַ מיריאַד פון אנדערע טשאַרדזשאַז.
אַז ס אַלע ריסקס, פון די פליכט טרעגערס פון וויסן זיי פארדינט. זיי פאָרזעצן צו דורכפירן די אַרבעט פון מיינטיינינג די רעליגיאָנס און מענטשן פון אָפּטייל און אומקום, מיט געטרייַ ליבשאַפט פֿאַר די מענטשן לעבעדיק אונטער שוץ. זיי האַלטן דעם אפיקורס און פייַנט פון גאָט פון די אַקטיוויטעטן פון פּראַסאַלאַטייזינג און אַפּאָסטאַסי מענטשן, מיט גוטהאַרציקייַט בעראַמאַר נאַהי ומגערעכט, און פאַרבעטן מענטשן צו בלייַבן אַוועק פון אַלע קעסייריקאַן בערטאַוהיד, קעביד'אַהאַן און ווידערשפעניקייט.
ביד'אַה וועגן טאַראַוויה תפילה
טאַראַוויה תפילה געשווינד, ווי אַ הון פּעקינג אין עסנוואַרג. די מערהייַט פון ימאַמס געפעלט פּראָסט זינען און וויסן גוט אמונה. עס איז געווען קלאָר פון ווי צו דאַוונען.
אַז כּמעט אַלע פון די תפילה איז געשען, ענלעך צו די תפילות פון מענטשן וואס זענען באזעסענע, ספּעציעל ווען טאַראַוויה תפילה. זיי דורכפירן 23 ראַק'אַהס מתפלל אין בלויז 20 מינוט, מיט די ריסייטינג סעראַט על 'אַלאַ דוהאַ אָדער אַדה.
לויט צו אַלע די שולן, די תפילות זאָל ניט זיין ווי אַז, ווייַל ער איז אַ צווויאַק תפילות, ווי זיין ווערטער: "און ווען זיי זענען געשטאנען אַרויף פֿאַר תפילה, זיי שטיין מיט פוילקייַט. זיי אויסן רייאַ 'אין דעם בייַזייַן פון יומאַנז און טוט ניט דערמאָנען גאָט, אָבער בלויז זייער קליין ".
פאָרעם און שטייגער טאַראַוויה תפילה ווי אַז, קלאר פאַרקערט צו די וועג טאַראַוויה תפילה נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם, די קאָמפּאַניאָנס און די סאַלאַף. דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם געזאגט. "און האלטן די סוננאַהקו און די סוננאַה פון די פיר קאַליפס וואס האט די ינסטראַקשאַנז, און גיגיטלאַה האָלד אים מיט אייערע ציין.
היט אייך פון נייע זאכן (ביד'אַה), ווייַל יעדער נייַ פאַל איז אַ כידעש און יעדער כידעש איז אַ מיסגיידיד ".
און דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם געזאגט. "בעט דיך אַלע ווי איר זען מיר מתפלל".
ונראַוועל יאַרן אַהלול ביד'אַה מיט סוף צווישן אידן און נאַססאַראַ
וועגן די טאַלקס וועגן די אַהל-אַל-ביד'אַה, אין פאַקט דראָז אונדז צו ונטערזוכן די ידעאָלאָגיע פון די מענטשן פון פרייַערדיק געשיכטע, אַזוי אַז מיר קענען בילד זיי טראַנספּעראַנט אין אַלע אַספּעקץ פון לעבן.
א מענטש מאל אַנקאַנשאַסלי, האָבן געווען פארשפארט אין דער אַטמאָספער פון געדאַנק אָדער כאַראַקטער. דעריבער, מיר דאַרפֿן צו קוקן פֿאַר אַ מאָמענט וועגן אַלע די ינס און אַוץ פון זיי ניט אַפעקטיד דורך ראַטינג גאַמז.
מאַשמאָעס, דער קאַליף ומאַר ס עצה ווערט באמערקן. ער איז אַללאַאַה 'אַנהו אַמאָל געזאגט: "איך געלערנט בייז (שלעכט) ניט צו צולייגן, אָבער די שילד זיך.יענע וואס טוט ניט וויסן די נאַטור פון בייז, און ער וועט פאַלן אין עס ".
אידן און נאַססאַראַ, צוויי מענטשן פון די פאַרגאַנגענהייַט אַז געקענט בויען אַ ציוויליזאַציע און הערשן די וועלט. אזוי אַז מער אָדער ווייניקער וועט זיין דער צענטער פון אנדערע מענטשן. נביא האט מענסייאַליר, רובֿ אנהענגערס וואָלט נאָכגיין די סוננאַה (לייפסטייל) זיי זענען אין די בראָדיסט זינען.
דער נביא האט געזאגט: איר גויס זענען טאַקע געגאנגען צו נאָכפאָלגן די סוננאַ (לייפסטייל) מענטשן איידער איר, קיוביט דורך קיוביט, סעדעפּאַ נאָך אָרעם ס לענג. ביז ווען זיי אריין די גרוב יאַשטשערקע אויך, איר וועט נאָכפאָלגן. די קאָמפּאַניאָנס געפרעגט, "ווער זענען זיי אָ מעסינדזשער פון אַלאַ? צי יהודים און נאַססאַראַ? ער האט געזאגט, "וואָס אַנדערש אויב (ניט זיי)"
דיסמאַנטלינג קעביד'אַהאַן און דיווערסיאָן איין אַרבעט בערער פון וויסנשאַפֿט
נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם האט דערקלערט, אַז אַלאַ סובהאַנאַהו WA טאַ'אַלאַ האט באשאפן דעם קלער נאָך די טויט פון די נביאים און שליחים.
זיי לעאַדעטה מענטשן פאַרבלאָנדזשעט צו די ינסטראַקשאַנז און מאַכן זיי זען דעם אמת פון גאָט ס אמת רעליגיע. ווי פילע מענטשן וואס געהאלפן מיט דעם לערנען און דער געראַנגל פֿאַר זייער פּראָפּאַגאַנדע. הלוואי אַז זייער השפּעה אויף געזעלשאַפט און די מענטשן.
אזוי די אַרבעט פון די געלערנטע טרעגערס פון וויסנשאַפֿט. זיי מוזן האַלטן די רעליגיע פון איסלאם און מוסלימס פון אַרום די אַרויסדרייענ, קעביד'אַהאַן און ווידערשפעניקייט.
זיי האַלטן עס פון דיסינטאַגריישאַן און די ראַווידזשיז פון די זאכן. אבער וואָס האבן זיי באַקומען? פאַרורטיילונג, משפט פון טעראָר, און פילע קומען און גיין.
זיי זענען געמשפט ווי דיווייסיוו מענטשן, שאַרפּאַנינג דיפעראַנסיז אין ראַסע, דיפאַמאַטאָרי און אַ מיריאַד פון אנדערע טשאַרדזשאַז. אַז ס אַלע ריסקס, פון די פליכט טרעגערס פון וויסן זיי פארדינט. זיי פאָרזעצן צו דורכפירן די אַרבעט פון מיינטיינינג די רעליגיאָנס און מענטשן פון אָפּטייל און אומקום, מיט געטרייַ ליבשאַפט פֿאַר די מענטשן לעבעדיק אונטער שוץ.
זיי האַלטן דעם אפיקורס און פייַנט פון גאָט פון די אַקטיוויטעטן פון פּראַסאַלאַטייזינג און אַפּאָסטאַסי מענטשן, מיט גוטהאַרציקייַט בעראַמאַר נאַהי ומגערעכט, און פאַרבעטן מענטשן צו בלייַבן אַוועק פון אַלע קעסייריקאַן בערטאַוהיד, קעביד'אַהאַן און ווידערשפעניקייט.
וועגן אפיקורסות פון אפיקורסות-קיראַ'אַה
פיטנאַה (טעות: טעות) צו נאָכמאַכן די קולות פון די קאַאַרי '(מענטשן וואס לייענען דעם קוור'אַן) און פּראַקטיסט אין די מאָסקס אין דעם בייַזייַן פון גאָט איז אַ ענין וואָס איז געהאלטן אפיקורסישע (נאָך) אין ענינים פון בוקן צו לייענען די קווראַן.
אין פאַקט איז אַ ענין וואס איז פאַרשטיייק אַז עס מימיקס די געזונט פון קאַאַרי 'וואָס קען יעדער זיין געטאן אין דער צייַט פון דער נביא סאַללאַללאַאַהו' אַלאַיהי WA סאַללאַם און זיין קאַמפּאַניאַנז אין דער צייַט פון אַללאַאַה 'אַנהום, אָבער ניט באקאנט צווישן די וואס בערטאַקאַאַרוב (עבודה) צו גאָט דורך ימאַטייטינגנאָכמאַכן די קול פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם.
אזוי פון דאָ טאָן אַז דער אַקט איז געווען ניט מאַסירו '(דיסיאַרי'אַטקאַן / געלערנט) ווי געזונט ווי אַ שטעלונג פון מאכן עס אַרויף צו די אַרויסגעבן פון דינען.
נאָך לויט קאַעדאַ פּערסאָנאַליטי 'אַז יעדער פאַל פון עבודה איז ביד'אַה דיאַדאַ המצאות און אַלע ינאָווויישאַנז זענען מיסגוידאַנסע. דעם איז, אין אונדזער צייַט, אַז מאכט אַ פּלאַץ פון דזשאַסאַלינג מען אלנגעזאמלט אַרום די מאָסקס אַז כהנים האָבן אַ פּרינציפּ ווי אויבן (ימאַטייטינג דער געזונט פון די קאַאַרי 'באַרימט).אזוי פילע מענטשן בעשאַס ראַמאַדאַן זענען טראַוואַלינג פון איין לאַנד צו אן אנדערן מיט די ציל פון טאַראַוויה תפילה אין אַ מאַסק אַז כהנים האָבן אַ "גוט געזונט".
פרובירט צו האַלטן אין גייַסט דעם איז פייַן, ווי טראַמפּאַלד אויף זיי די סוננאַה פון דער נביא וועגן די פאַרווער פון "דיליבעראַטלי געפארן (צו אַ געלויבט רויט) חוץ צו דרייַ מאָסקוועס: האַראַם מאָסקווע, דער נביא ס מאָסקווע און מאַסדזשיד על-אַקסאַ"
ווארענונג דיין געבורסטאָג פון די נביא סאַללאַללאַאַהו אַלאַיהי WA סאַללאַם לויט צו די יסלאַמיק שאַרי'אַה
וואַרנינגס געבורט פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם איז די אפיקורסות פון ראָנגדוינג. צווישן די ערשטער צו האַלטן עס איז די באַני 'ובאַיד על-קאַדדאַה וואס האט זיך דורך די פאַטימידס אין די 4 יאָרהונדערט אַ.זיי אַטריביוט זיך צו דער זון פון 'עלי בין אַבי טאַליב אַללאַאַה' אַנהו. אין פאַקט זיי זענען די ערידזשאַנייטער פון דעם שטראָם פון סייקאָוטעראַפּי. זייער אָוועס זענען באקאנט דישאַן יבן על-קאַדדאַה, קאָופאַונדער באַטהינייאַה לויפן אין יראַק.
די געלערנטע פון די וממאַה, דעם פירער, און זיין סופּיריערז עדות געזאגט אַז זיי זענען חונפים זינדיק, וואָס באוויזן צו באַהאַלטן ינפידעליטי און איסלאם.
אויב עס זענען מענטשן וואס עדות אַז זיי האבן געגלויבט, און ער עדות געזאגט צו עפּעס וואס איז ניט באקאנט, ווייַל עס איז גאָרנישט אַז ווייזט זייער אמונה, אויף דעם פאַרקערט פילע זאכן וואס ווייַזן די צוויעס און קעזינדיקאַן זיי.
ליבע דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם איז געווען ניט צו באַלעבאָס events אַזאַ דיין געבורסטאָג סימכע, אָבער צו פאָלגן זיין אָרדערס, קאַנפערמינג אַלע די דיקאַבאַרקאַנניאַ, אַוועק פון אַלע וואס איז פאַרבאָטן און דיפּערינגאַטקאַנניאַ, און טוט ניט בוקן חוץ אַלאַ אלמעכטיקער מיט זיין שאַרי'אַה'אַטקאַן.
אבער די סוף פון די סוף פון ביד'אַה עקספּערץ
אפיקורסים זענען פאַרבאָטן פון טרינקט אַ געשמאַק מאַוטפול פון וואַסער פון די האנט פון דעם נביא סאַללאַללאַהו 'אַלאַיהי וואַסאַללאַם טעלאַגאַניאַ און פון וואָס דער אָזערע איז ווייטער ווי שניי און סוויטער ווי האָניק.און עס טאַקע איז אמת פון דער האַדעעטה פון אַנאַס אַללאַאַה 'אַנהו ער האט געזאגט: ראַסולוללאַה סאַללאַללאַהו' אַלאַיהי וואַסאַללאַם האט געזאגט: "ס טאַקע אַ מענטשן פון מיין וממאַה וועט זיין פארווארפן פון דער אָזערע ווי אַ פרעמד קעמל איז פארווארפן (פון די מאַסע פון קעמל)", און איך זאָגן: "יאַ אַלאַ עס איז מיין מענטשן, "און האט געזאגט:" שורלי איר טאָן ניט וויסן וואָס זיי זענען ינווענטאַד נאָך איר ".
אזוי עס איז אַז די לעצט דיינומאַן כידעש עקספּערץ אי אין דער פאַרגאַנגענהייַט אָדער די פּרעזענט, (מייַ אַלאַ באַשיצן אונדז פון אַדווערס קאַרדיאָווואַסקיאַלער טויט ווי זייער סוף). אזוי צי זיי זענען באַוווסטזיניק פון אפיקורסות עקספּערץ אין יעדער צייַט און שטעלן זיי צוריק אין דער שלעכט שטעלן?
צווישן טראַדיציאָנעל און זיך בוקן
דעם איז אַ זייער וויכטיק סאַב-לערנען אַז ריפיוץ דער אויבנאויפיקער ייַנפאַל פון סיבה און וויסן, כידעש אָדער פיר אויב זיי מאַכן טשאַלאַדזשד און קריטיקירט, זיי געדאַנק זיי זענען טאן גוט, זיי געזאגט: "איז אפיקורסות! אויב אַזוי, די מאַשין אפיקורסות, אפיקורסות עלעקטרע, און שעה פון אפיקורסות! "
עטלעכע מענטשן וואס באַקומען אַ ביסל פון דער וויסנשאַפֿט פון דזשוראַספּרודאַנס מאל פילן סמאַרטער ווי סוני קלעריקס און יענע וואס נאָכגיין די סוננאַה דורך געזאגט צו זיי ווי אַ אָפּלייקענונג פון ויסרעדן די וואס זאָגן אַז די נייַ צדקה אַז ער האט עס בשעת ער איז געווען דערקלערט אפיקורסישע אַז "די אָנהייב פון אַלע זאכן זענען מעגלעך". אזוינע אויסדרוקן טאָן ניט קומען אויס פון זיי אָבער מחמת פון אומוויסנדיקייט וועגן די דיסטינגקשאַן צווישן קאַסטאַמערי כּללים און פּראַקטאַסאַז.
אפיקורסות און גוט ינטענטיאָנס
ווען רובֿ מענטשן פון אפיקורסות, זיי געשלאגן אַז זייער מעשים געטאן מיט גוט ינטענטשאַנז, איז ניט אַימעד קעגן די שאַרי'אַה, האט קיין מיינונג פֿאַר דעם ריכטיק רעליגיע, און ניט געהאט אין די לעבער פֿאַר אפיקורסות! אפילו עטלעכע פון די פּאָסטולאַטעד דורך די האַדיטה פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם. "שורלי אַלע די צדקה דעפּענדס אויף די כוונה".
צו יקספּאַנד די מאָס פון זייער וועג צו פאַרענדיקן דעם אמת פון דעם פאָרלייג און עטלעכע פון די סיבות זיי לייגן עס, מיר אנגעוויזן אַז די פליכט פון אַ מוסלים וואס וויל צו וויסן דעם אמת אַז געקומען צו אים און געוואלט צו פיר עס איז נישט ערלויבט צו ניצן עטלעכע פון די טענות האַדיטה דורך געלאזן טייל פון עס.
אבער וואָס ער דארף טאָן איז נאָטינג אַלע די לעגאַל טענות אין אַלגעמיין ביז נעענטער צו דער אמת און אַ פּלאַץ פון מיסטייקס. אזוי וואָס צו טאָן אויב ער איז געווען צווישן די וואס האָבן עקספּערטיז אין קאַנקלודינג טענות.
קיין רולינג אין גיהנום
די פֿראַזע איז זיכער אמת אַז איבערגעגעבן דעם נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם אַז סאָונדס ווילד אין די מחשבות פון פילע מענטשן ווען זיי זענען יקספּאָוזד צו עס ווען געמאכט אָדער פון אפיקורסות. ווו עמעצער געזאגט מיט דיספּלעזשער: "איז עס ווייַל פון דעם קליין כידעש אַז איך בין אין גיהנום?"
צו דערקלערן דעם אַרויסגעבן און די ענטפֿערס צו די קעמוסיקילאַן קענען מיר קוקן אין פון צוויי פונקטן ווי גייט. ערשטער: איינער פון די גרונט עמונע פון אַהלוס סוננאַה וואָל דזשאַמאַ'אַה איז, "מיר טאָן ניט שטעלן עמעצער פון די מומחה ריכטונג פון הימל אָדער גענעם". צווייטע: אז יבן טייַמיייאַה אין פאַטאַוואַניאַ (יוו/484) האט געזאגט: "דו צו דעם סאַקאָנע פון טעקסץ פּראָסט פאָרעם, און מיר טאָן ניט דערקלערן אים צו זיכער מען אַז ער איז געווען צווישן די באוווינער פון גיהנום.
פֿאַר די סיבות ביד'אַה
טאקע די פאָרעם פון טעות וואָס געפירט צו די ימערדזשאַנס פון כידעש איז רעכט צו אומוויסנדיקייט פון די סוננאַה, קייאַס פּאָסטן און ראַנג, אויך וועגן דעם נוסח פון דער אַראַביש שפּראַך.
אומוויסנדיקייט פון אומוויסנדיקייט וועגן די האַדיטה אַרייַננעמען סאַהעעה אַהאַאַדעעטה און די נאַרישקייַט פון ניצן האַדיטהס אין יסלאַמיק געזעץ פעסטקייַט.
ווו די ערשטע ימפּלייז די אָנווער פון געזעץ, אפילו כאָטש זייַן לעגאַל יקער איז די האַדעעטה, די רגע פּראַל איז ניט וואָרן עכט האַדיטהס און ניט זיין גיידיד דורך אים, און אפילו ריפּלייסט זיין פּאָסטן מיט טענות אַז ביסט נישט גערעכטפארטיקט אין די שאַרי'אַה.
בשעת אומוויסנדיקייט פון יסלאַמיק געזעץ אין די באַשטימונג פון קייאַס איז דער דור פון דזשוריס וואס מאַכן אַ דעפֿינירן כאַלאַף קייאַס אין ענינים פון רעליגיעז בוקן און ספּעציפיצירן עס אין צו וואָס איז ניט קאַנטיינד אין די האַדיטה און צדקה, אָבער פילע דאַרפֿן צו פיר עס און קיין איינער האַלטן אים.
צווישן אפיקורסות און אפיקורסות אַהלו
יעדער לערנען איז צו פאַרשטיין די פאַרגאַנגענהייַט, ער דארף וויסן קלאר דעם חילוק צווישן אונדזער ווערטער וועגן אַ נייַ פּראָבלעם, ניימלי "ס אפיקורסות," און אונדזער געזעץ צו פּערלאַקוניאַ אַז ער "אַהלו אפיקורסות"! ווייַל די געזעץ איבער נייַ צדקה אַז ער איז אַ אפיקורס, איז די אָנווענדלעך געזעץ לויט צו וויסנשאפטלעכן כללים און פּראַוויזשאַנז פון דער וויסנשאַפֿט פון וסול, וואָס שטייט אויף פון געלערנט און אַפּלייינג די געזעץ אין אַ קלאָר און מאַמאָשעסדיק.
די אפיקורסים זענען אַזוי קען זיין ער אַ מודזשטאַהיד, ווי שוין דערמאנט. און ידזשטיהאַד ווי כאָטש איינער קענען ניט זיין האט געזאגט אַז די קולפּריט ווי אַ אפיקורסות. און עס קען זיין אפיקורסים וואס פארלייקנט אים די שטום-ווי-אומוויסנדיקייט אַהלו היטל ווי אפיקורסות, אָבער ער געזינדיקט מעלאַלאַיקאַנניאַ זוכן וויסן, חוץ אויב אַלאַ וויל. אפשר עס זענען אויך באַריערז אַז פאַרמייַדן מענטשן וואס פאַלן רויב צו אפיקורסות ווי אפיקורסות אַהלו.
אַהלול ביד'אַה וועג פון אַרגיוינג
יעדער (גרופּע) אַז אָפּנייגן פון די סוננאַה אָבער ער גערעדט צו ינסטרומענט די סוננאַה, מוזן זיין טאַקאַללוף (צווינגען זיך) קוקן פֿאַר טענות צו באַרעכטיקן זיין אַקשאַנז (דיווייישאַן) זיי.
ווייַל, אויב זיי טאָן ניט טאָן עס, (זייער אַקשאַנז) שטעלן באַזונדער די סוננאַ זיך האט געלייקנט די טשאַרדזשאַז. יעדער אַפענדער אפיקורסות צווישן מוסלימס איז קליימד אַז ער איז אַ נאכגייער פון די סוננאַה, ניט ענלעך אנדערע פירקאַה פירקאַה-מעניעליסיהיניאַ-נאָר זיי האט ניט נאָך ריטשט די שטאַפּל פון פארשטאנד פון דער סוננאַה ווי אַ גאַנץ.
אַז ס מיסטאָמע ווייַל עס איז נישט זייער פארשטאנד פון אַראַביש ווערטער און ניט פאַרשטיין די צוועקן קאַנטיינד אין די סוננאַ. אָדער, עפשער אויך ווייַל עס איז זייער שכל אין טערמינען פון וויסן פון די כללים פון וסול.
מאַנדאַטאָרי ווייסט אפיקורסות און געווארנט
מאָנאָטהעיסם איז ניט וויסן אַחוץ צו בלייַבן אַוועק פון זיין קעגנער, אַז איז אַרויסדרייענ זיך, און אמונה וועט ניט זיין איינגעזען קעקולי צו בלייַבן אַוועק פון זיין קעגנער, וואָס איז קופר, דעמאָלט דער אמת וועט ניט זיין באקומען חוץ דורך אַבזערווינג דעם טעות. און אַז עס איז גאָר די זעלבע ווי "סוננאַה".און פארשטענדעניש די סוננאַה וועט ניט זיין קלאָר און דער וואונדער וועט ניט זיין דערקלערט חוץ דורך ווייסט די קעגנער ער זאגט, איז "אפיקורסות". און טאַקע, אַזאַ איז געווען פארלאנגט דורך דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם אין זיין געזאגט. "
באמת דער בעסטער פון רייד איז דער ספר פון אַלאַ (די קוור'אַן), און דער בעסטער פון גיידאַנס איז די גיידאַנס פון די נביא מוכאַמאַד סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם, און ווי שלעכט ווי די ערגסט פאַל איז אַז נייַ זאכן, און יעדער נייַ איז אַ כידעש , און יעדער אפיקורסות אין פייער "
ווער ס דיסטינגוישינג פארמען אפיקורסות?
וויסן אַז די באַטייַט פון די לשון איז: "אַ וועג אָדער דרך". און קיין צווייפל אַז די וואס נאָכגיין די וועג פון לעבן און די וועג דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם און זיין קאַמפּאַניאַנז זענען אַ גרופּע פון אַהלוס סוננאַה. פֿאַר אין די טעג האָבן ניט געטראפן אפיקורסות.
טאקע די פאַרשיידנקייַט פון דאס נייַ און אנדערע פארמען פון כידעש איז נאָך די צייַט פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם און זיין קאַמפּאַניאַנז.
אויף דעם סמך, עס איז ניט אַלעמען וואס לייענען, הערן אַ לעקציע אָדער ונטערזוכן אַ אַרויסגעבן פון עטלעכע ביכער קענען זאָגן די חילוק צווישן אפיקורסות און אפיקורסים איז ניט אַ פּשוט און לייַכט.
אבער פֿאַר מענטשן וואס ווילן צו ויסטיילן צווישן אפיקורסות און אפיקורסים זענען ניט צו פאַרשטיין צוויי זאכן. ערשטער: ווייסט סיראַה מעסינדזשער פון אַללאַאַה 'אַלאַיהי WA סאַללאַם-סוננאַה און די סוננאַה. צווייטע: וויסן די באַסיקס פון וויסנשאפטלעכע אפיקורסות.
איז טאַסבעה ביד'אַה?
דעריבער, ניצן די רעכט האנט צו ציילן די נומער קרעלן מער מיינסטרים ווי ניצן די לינק האנט, דעם איז דער ימפּלאַמענטיישאַן נאָכגיין די סוננאַה און האט שטעלן אַ בילכערקייַט אויף די רעכט.אַ € ~ דער נביא סאַללאַללאַאַהו אַלאַיהי WA סאַללאַם זייער גליקלעך פּאַטינג אַז רעכט אין ווערינג שיך, און אָנהייבן טריט אין דער רייניקונג ווי געזונט ווי אנדערע זאכן. אזוי, דער פּיעט דורך ניצן טאַסבעה ניט געהאלטן אפיקורסות אין רעליגיע, ווייַל עס איז אַ פאַרבאָטן כידעש איז אַ כידעש אין רעליגיעז ענינים, בשעת די פּיעט איז נאָר ניצן טאַסבעה ינערמידיעריז צו רעכענען די פּינטלעך נומער.
אזוי בלויז אַ ינערמידיערי אַז מאַרדזשוה. אבער, איבער דער הויפּט קאַונטינג קרעלן נומערן ניצן פינגער.
צוגרייטן לעגאַל פוד טן סעפּטעמבער צוואנציק זיבן פון ראַדזשאַב, שאַ'באַן, און טאָג פון אַשוראַ ניסיפו
הייַנט בייַ נאַכט ס 27 חודש ראַמאַדהאַן ווי פילע מענטשן געדאַנק די נאַכט אין וואָס דער נביא סאַללאַללאַאַהו אַלייַהי WA סאַללאַם אין מי'ראַדזשקאַן דורך גאָט.
דעם איז אַלע כיסטאָריקלי בייסלאַס. יעדער פון וואָס איז אַנפאַונדיד ליגן, און אַלע זענען באזירט אויף באַאַטיל איז שקר. הגם אַזאַ events פארגעקומען אויף דער נאַכט פון די 27, אַזוי שטיל עס מוזן נישט זיין פֿאַר אונדז צו מאַכן עס אַ סימכע אָדער אַ פאָרעם פון עבודה, ווייַל עס איז קיינמאָל געגרינדעט דורך דער נביא סאַללאַללאַאַהו אַלייַהי WA סאַללאַם און זיין קאַמפּאַניאַנז, אָבער זיי זענען מענטשן וואס רובֿ לייקס צו נאָכפאָלגן סוננאַה און ינסטרומענט סיאַרי'אַטניאַ.ווי מסתּמא איז קאָשער פֿאַר אונדז צו פעסטשטעלן וואָס איז קיינמאָל דארט בייַ די צייַט פון די נביא סאַללאַללאַאַהו אַלייַהי WA סאַללאַם און קאַמפּאַניאַנז אין די צייַט?
געבורט טאָג סעלעבראַטיאָן פון דעם נביא [נביא ס דיין געבורסטאָג]
אין טערמינען פון שאַרי'אַה, די סימכע איז געווען ניט עס ערידזשנאַלי. אויב עס כולל די שאַרי'אַה פון גאָט, פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם האט געטאן עס און האט דערציילט זיין מענטשן, און אויב ער האט עס און באַפרייַען אים, שורלי דעם וועט זיין מיינטיינד שאַרי'אַה, ווייַל אַלאַ סובהאַנאַהו WA טאַ'אַלאַ האט געזאגט.
"שורלי מיר וואס פאַרלירן דעם קאָראַן, און מיר וועט אַשוראַדלי היטן עס." ווייַל עס איז נישט דער פאַל, און עס איז באקאנט אַז די סימכע איז ניט די רעליגיע פון אַלאַ, און אויב ניט פון די רעליגיע פון אַלאַ, דעמאָלט מיר זאָל ניט בוקן מיט אַלאַ סובהאַנאַהו WA טאַ'אַלאַ און ציען נעענטער צו אים מיט עס.
שייכות ביד'אַה און דערהייבונג מורסאַלאַה
הערעסיעס האָבן ספּעציעל טרייץ אַז איז עפּעס וואס איז בדעה פון די אָנהייב דורך דעם קולפּריט. זיי זענען-יוזשאַוואַלי-טאַקאַררוב צו גאָט דורך פּראַקטיסינג אפיקורסות און זיי טאָן ניט קערן אַוועק פון עס. זייער ווייַט מעגלעכקייט-פֿאַר-כידעש מומחה צו עלימינירן מעשים, ווייַל זיי באַטראַכטן עס אפיקורסישע צו געווינען איבער אַלע וואס אַנטקעגנשטעלנ זיך אים.
בשעת מאַשלאַהאַט מוסרשאַלאַה איז ניט דער קאַוואָנע פון ביידע דער ערשטער און פאַל ין דער פאַרנעם פון סופּפּאָרטינג פאַסילאַטיז (וואַסאַ'יל), מחמת דעם איז אַקטשאַוואַלי מאַשלאַהאַט מורשאַלאַה איז פּריסקרייבד ווי אַ מיטל פון שטיצן אין ריאַלייזינג די אַבדזשעקטיווז פון יגזיסטינג שאַרי'אַ שאַרי'אַ.
ווי דערווייַז פון דעם, מאַשלאַהאַט מורשאַלאַה קענען פאַל ווען פייסט מיט מאַפסאַדאַה (שעדיקן) איז גרעסער.
דיפפערענסעס צווישן די זייַט פון אפיקורסות מיט וויצע
דיפפערענסעס צווישן די זייַט פון אפיקורסות מיט וויצע, אַזאַ ווי: באַסיק פאַרווער פון וממאָראַליש יוזשאַוואַלי ספּעציפֿיש טענות, ביידע די טעקסט פון התגלות (די קוור'אַן, די סוננאַה) אָדער ידזשמאַ 'אָדער קייאַס. אין קאַנטראַסט צו די אפיקורסות, אַז דער יסוד פון זייַן פאַרבאָט, די טענות זענען יוזשאַוואַלי פּראָסט און ווערטער פון דעם נביא ווי געזונט ווי קאַווערידזש מאַקאַאַשידוסיסיאַריי'אַה 'קוללו ביד'אַטין דהאַלאַאַלאַה' (יעדער אפיקורסות איז אפיקורסות).
הערעסיעס גלייַכן דיסיאַרי'אַטקאַן זאכן, ווייַל עס איז געווען באזירט און די אפיקורסות אַטריביאַטאַד צו רעליגיע. ניט ענלעך דעם וממאָראַליש, פאַרקערט צו וואָס ער פּריסקרייבד, ווייַל עס ס וממאָראַליש איז ווייַטער פון רעליגיע, און ניט אַטריביאַטאַד צו אים, סייַדן זינדיק איז געשען אין סדר צו ציען נאָענט צו גאָט, דעמאָלט טערקומפּוללאַה אין דעם מין פון ימעראַליטי, וויצע און אפיקורסות אין די צייַט דער זעלביקער.
די רעלאַטיאָנשיפּ צווישן אפיקורסות וויצע
ענלעכקייט ביד'אַה מיט זינדיקע: באָוט זענען גלייַך פאַרבאָטן, רעפּריכענסאַבאַל אין די שאַרי'אַה, און דעם קולפּריט גאַט זינד. און אַרייַן אין דער עמעס אפיקורסישע ווידערשפעניקייט [זען על-יטישאַם 2/60]. מיט דעם פּאַראַד, יעדער אפיקורסות איז וממאָראַליש, אָבער נישט יעדער וממאָראַליש איז אפיקורסות. ביידע טעראַסט טינגקאַרט, נישט איינער פון שטאַפּל, ווייַל, לויט צו די העסקעמ - קולעם פון די געלערנטע, זינדיקע געווען צעטיילט אין ווייסיז אַז קענען מאַכן די פּערפּאַטרייטערז ינפידעלז, און ימעראַליטי אַז ביסט קאַבאַ'יר (גרויס זינד) און שאַגהאַ'יר (מינערווערטיק זינד) [זען על-דזשאַוואַאַבול קאַאַפי 145-150], ווי געזונט ווי אפיקורסות צעטיילט אין עטלעכע לעוועלס.
אפיקורסות, אפיקורסות מאָסקווע און גהולווו
אַקטואַללי לייגן אַ בילד גרוב פון דעם נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם אין אַ מאַסק אָדער צו נאָכקרימען, איז אַ אפיקורסות און אומגערעכט.
באַזוכן און שטיין אין פאָרנט פון איר איז אַ אפיקורס און אנדערע מונקאַר ווייַל פירן מענטש צו צולייגן גהולווו (וידעפדיק) קעגן די צדיקים מענטשן און ווייַטער אין די גלאָריפיקיישאַן פון די נביאים און שליחים, ווי דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם, האט פאַרבאָטן די יקסטראַוואַגאַנס אין די פליסנדיק פון רעליגיע, ער האט געזאגט.
"סטייַ אַוועק דורך איר גהולווו (יגזאַדזשערייטיד) אין דעם (פליסנדיק) רעליגיע, ווייַל עס האט חרובֿ די מענטשן איידער איר זענען רעכט צו זייער יבעריק לעביהאַנניאַ אין (פליסנדיק) רעליגיע.". אנדערע ווי אַז, דעם אַקט איז געווען קיינמאָל יגזעמפּלאַפייד דורך די פריינט ניט דעם דור נאָך זיי דער בעסטער אין די סענטשעריז דעם מענטשן, ווען זיי געלעבט אין פארשידענע לענדער און אַוועק פון מאַדינאַה על-מונאַוווואַראַה
געזעץ פון סופי רעליגיעז באַזוכן צו דער גרוב און דעדיקאַטעד טעאַטשערס סאַקריפיסע
דעם קעמונגקאַראַן און גרויס בייז, ווייַל געגאנגען צו די בייס - וילעם איז אַ פרום באַזוכן קעמונגקאַראַן, דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם האט געזאגט, "דו זאלסט נישט פּרובירן שווער נסיעה חוץ צו דרייַ מאָסקוועס, מאַסדזשידקו דעם (דער נביא ס מאָסקווע), דער גראַנד מאָסקווע און די אַקסאַ מאָסקווע."
נאָך אַלע, נעענטער צו דער אַקיאַפּאַנץ פון די גרייווז מיט נאַדזאַר, קרבן, בלעסינגז אויף, תפילה און פרעגן הילף פון זיי, אַלע דעם איז אַרויסדרייענ זיך, צו אַלאַ.
א מוסלים זאָל ניט דאַוונען צו די באוווינער פון דער בייס - וילעם, כאָטש די באוווינער פון דער גרוב פון אַ איידעלע ווי די שליחים זאָל ניט פרעגן פֿאַר הילף צו זיי, ווי טאָן ניט פרעגן פֿאַר הילף צו אפגעטער, ביימער און שטערן. דער שפּיל קיילים און דראַמז אַז זיי אויסן צו ציען נעענטער צו אַלאַ סובהאַנאַהו WA טאַ'אַלאַ, דעם קאַנסטאַטוץ אַ ומגערעכט אפיקורסות.
סעלעבראַטינג דער לעגאַל געבורט פון די נביא אין די מאַסק
מוסלימס זאָל ניט האַלטן די סימכע פון דער געבורט פון די נביא אויף דער נאַכט פון 12 ראַבי על-אַוווואַל אָדער די אנדערע נאַכט, און קען ניט זיין געזונט אָרגאַניזירט סימכע פון זיין געבורט ווי געזען, פֿאַר דער דיין געבורסטאָג סימכע, אַרייַנגערעכנט ינאָווויישאַנז אין רעליגיע, ווייַל דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַםקיינמאָל סעלאַברייטיד זיין דיין געבורסטאָג בעשאַס זיין לעבן, אָבער זי וואס לערנט רעליגיע און שטעלן-שאַרי'אַה שאַרי'אַה פון זיין האר, ער אויך קיינמאָל באפוילן עס, כולאַפאַ'ור קאַליפס און די קאַמפּאַניאַנז און די טאַבי'ין איז קיינמאָל געטאן.
אזוי מיט דעם אין מיינונג אַז עס איז אַ סימכע פון כידעש, בשעת דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם האט געזאגט, "ווער מאכט עפּעס נייַ אין אונדזער ענינים (אין איסלאם) אַז ביסט נישט (גיידאַנס) צו אים, אַזוי ער פאַבריקייטיד
שייכות צווישן ביד'אַה מיט סוננאַה
ם ווערטער פון דעם באַטייַט פון דער שפּראַך לוגהאַווי סוננאַה אויך מיטל כידעש, ווייַל די סוננאַה ממש מיטל אַטה-טאַריקאַ (דרך), צי עס זיין גוט אָדער שלעכט.דעריבער, יעדער מענטש וואס סטאַרטעד די זאַך אַז לעסאָף געמאכט דורך פילע מענטשן נאָך אַז, דעמאָלט עס איז גערופן די סוננאַ. [זע על-על-מוניר מישבאַה 292].
אזוי דער סוננאַה און כידעש אין לוגהאַווי אַדאַלאַם זעלביקער טייַטש. צווישן די ביישפילן פון די נוצן פון דעם סוננאַה אין דעם זינען לוגהאַווי לאַפאַזש זענען ווערטער פון דעם נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם.
"ווער האט דעם בייַשפּיל פון איסלאם מיט אַ גוט בייַשפּיל, דעמאָלט ער וועט באַקומען אַ באַלוינונג (אַזאַ ווי) שכר יענע וואס פיר עס דערנאָכדעם, אָן לעסאַנינג זייער שכר אויף אַלע. און ווער גיט אַ שלעכט בייַשפּיל, דעמאָלט ער וועט טראָגן זיין זינד און די זינד פון יענע וואס פיר עס נאָך אים, אָן פאָרורטל צו דער קלענסטער פון זייער זינד "
שייכות צווישן יבטידאַ 'מיט יהדאַאַץ
יבטידאַ 'און יהדאַץ אין שפּראַכן אַז ייַנטיילן אַ פּראָסט אָנהייב פון טייַטש, אַז איז געבראכט עפּעס נייַ וואס האט ניט געווען פריער. ווי פֿאַר די טייַטש סיאַר'י, דעריבער די פיר האַדיטה צוריק האט געוויזן אַז עס איז אפיקורסות לויט צו די שאַרי'אַה האט צוויי נעמען, די "אפיקורס און מוהדאַצאַט".עס ס נאָר אַז די וואָרט אפיקורסות איז וויידלי געוויינט און דיסקלאָוזד אין די ענינים פון (עפּעס) אַז דיאַדאַ אויסטראַכטן און רעפּריכענסאַבאַל אין קיין רעליגיע. די וויידלי אויסגעדריקט אין ווערטער מוהדאַצאַט דיאַדאַ אויסטראַכטן עפּעס מער רעפּריכענסאַבאַל, ביידע אין ענינים פון רעליגיע אָדער די אנדערע.דעריבער מיר קענען וויסן, אַז יהדאַץ מער פּראָסט און מער וויידספּרעד ווי יבטידאַ ', ווייַל די וואָרט קאָווערס אַלץ יהדאַץ דיאַדאַ אויסטראַכטן און רעפּריכענסאַבאַל, ביידע אין ענינים פון רעליגיע אָדער די אנדערע, דעמאָלט אַלע אקטן פון זינד און זינדיקע אין דער דעפֿיניציע יהדאַץ.
די טייַטש פון ביד'אַה אין פאַרגלייַך לוגהאַווי און סיאַר'י
דעפֿיניציע פון אפיקורסות אין די אויגן פון דער שפּראַך (לוגהאַה) זענען מער געוויינטלעך ווי סיאַר'יניאַ טייַטש. צווישן די צוויי מינינגז האָבן דזשענעראַלאַטי און ספּעסאַפיסאַטי איז אַבסאָלוט, ווייַל יעדער אפיקורסות אין דער דעפֿיניציע פון אפיקורסות סיאַר'יייאַה לוגהאַוויייאַה, אָבער ניט וויצע ווערסאַ, פֿאַר שורלי עטלעכע אַזאַ דערפינדונג אָדער כידעש לוגהאַוויייאַה ביינגז אומשטאנדן וואס זיינען ניט אַרייַנגערעכנט אין דעם מאַטעריאַל פארשטאנד פון כידעש אין שאַרי'אַה [זע יקהטידלאַוש שיראַטהיל מוסטאַקים 2/590].
אויב עס איז געזאגט צו זיין אַבסאָלוט אפיקורסות, און עס איז אַ אפיקורסות איז מענט דורך די האַדיטה "יעדער כידעש איז מיסגיידיד", און כידעש לוגהאַוויייאַה נישט אַרייַנגערעכנט, דעריבער אַקטשאַוואַלי אפיקורסות אַטריביאַטאַד צו דלאַלאַלאַה סיאַר'יייאַה (פאַלש) און מאַרדודאַה (פארווארפן).
שכל ביד'אַה לויט צו די שאַרי'אַה
האַדעעטה פון דזשאַביר בין אַבדאַלאַ, דער נביא שלום און בלעסינגז 'אַלאַיהי וואַסאַללאַם האט געזאגט אין כוטהבאַהניאַ: פארוואר דער בעסטער פון די בוך פון גאָט ס וואָרט איז די מערסט שיין און גיידאַנס איז די גיידאַנס פון מוכאַמאַד און די רובֿ מיעס ייסעק איז עפּעס אַז דיאַדאַ ינווענטאַד (אין רעליגיע) און יעדער פון דידיאַדאַ ינווענטאַד (אין רעליגיע) עס איז אַ כידעש און יעדער כידעש איז אפיקורסות און אַפּאָסטאַסי סעטאַפּ עס (ווו) אין גיהנום. ".
און אויב עס איז קלאָר מיט ביידע די האַדיטה, אַז עס איז על-ביד'אַה מובדאַצאַה (דיאַדאַ אויסטראַכטן עפּעס אין די רעליגיע), און עס ריקווייערז (אונדז) צו ונטערזוכן דער טייַטש יבדאַ '(פאָרגעס אין רעליגיע) אין די סוננאַה .
אין די טריאַנגלע שפּראַך ונדערסטאַנדינג ביד'אַה
מיטל עפּעס וואס איז באשאפן (געהאלטן) אָן קיין פּריסידינג בייַשפּיל. דעם טייַטש ווי די וואָרט פון גאָט. "זאג," איך בין ניט דער ערשטער שליח צווישן די שליחים ".דעם טייַטש איז אויך קאַנטיינד אין די ווערטער פון ומאַר 'אַנהו. "אין בעסטער אפיקורסות".
אויך, אין אנדערע ווערטער ימאַמס ווי ימאַם שאַפי'י, "ביד'אַה איז טופאָולד, ביידע אפיקורסות און אפיקורסים וואס זענען אויסער טייַנע, אויב צונעמען סוננאַה, דעמאָלט עס איז גוט, אָבער אויב אויף די פאַרקערט, דעריבער אַז איז שענדלעך". יבן ראַדזשאַב געזאגט, "ווי קאַנטיינד אין די ווערטער פון די סאַלאַף זענען געהאלטן יעדער טייל פון אפיקורסות איז אפיקורסות אין דעם זינען פון שפּראַך. ניט אַ אפיקורס אין דעם זינען פון שאַרי'אַה.
עטלעכע ביישפילן ביד'אַה הייַנט: וואָרשיפּ און טאַקאַררוב צו אַלאַ סובהאַנאַהו וואַ טאַ'אַלאַ
אפיקורסות, אפיקורסות שייַכות צו בוקן, אין דעם מאָמענט אַ פּלאַץ. באַסיקאַללי עס איז טאַוקיף דינסט (באגרענעצט צו דעם בייַזייַן און אַוועק פון אַרגומענט), בכן ניט עפּעס וואס איז פּריסקרייבד אין טערמינען פון דינען חוץ אויף די גראָונדס.
עפּעס וואס איז ניט קאטיגארעזירט ווי אפיקורסישע טענות, באזירט אויף די ווערטער פון דעם נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם. "די וואס טאָן ניט פיר אונדזער אָרדערס צו אים ער פארווארפן". פילע אקטן פון בוקן וואס איז געווען פּראַקטיסט בייַ די פּרעזענט צייַט, איז מחנה, צווישן זיי, פאַרגליווערן כוונה אין תפילה. פֿאַר בייַשפּיל, דורך לייענען אַפנ קאָל. "איך אויסן צו דאַוונען אַזאַ און אַזאַ ווייַל אַלאַ טאַ'אַלאַ".
עטלעכע ביישפילן ביד'אַה הייַנט: סעלעבראַטיאָן פון געבורט פון נביא קאָינסידינג מיט די לבנה ראַביול אַוווואַל
מאָדערן אפיקורסות פון אפיקורסות-פילע מינים, מיט די דורכפאָר פון צייַט, בייַ מינדסטער וויסנשאַפֿט, די נומער פון די קאָלער (פריידיקערס) זענען פארבעטן צו אפיקורסות און דיוויאַנס, און די ויסברוך פון טאַסיאַבוה (נאָכקרימען) די וואס דיסבאַליוו, אָדער אין מינהגים ישוז ווי געזונט ווי זייער פרום ריטשואַלז.דעם ווייזט די אמת (פאקטן) פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם."וואס איר וועט נאָכגיין די וועגן פון איידער איר", למשל, איז: סעלעבראַטינג דער געבורט פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם איז אפיקורסות, ווייַל די סימכע האט ניט יקער אין דעם ספר און סוננאַה, סאַלאַף סאַליה אויך אין אַקט און אין סאַקסעסיוו דורות פרייַערדיק ברירות. סימכע פון די דיין געבורסטאָג פון די נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם אַקערז באַלד נאָך דער פערט יאָרהונדערט אַ.
אַטטיטודעס טאָוואַרד פּערפּעטראַטאָרס מאַנהאַדזש פון אַהלוס סוננאַה און ביד'אַה רעפוטעד אַקטאָרס אין ביד'אַה
מאַנהאַדזש זיי אין דעם פאַל באזירט אויף דעם ספר און דער סוננאַה.מאַנהאַדזש פעסט און ניט אין פּאָלעמיק, אין וואָס זיי ערשטער גילוי סאָפעקדיק, סאָפעקדיק פון די אפיקורסים און דעמאָלט לייקענען עס (איינער דורך איין).
און באזירט אויף דעם ספר און דער סוננאַה, זיי אויסדריקן פליכט קלינג צו די לערנונגען פון די שאַרי'אַ און די פליכט צו לאָזן אַ ברייט קייט פון ינאָווויישאַנז און זאכן וואס זענען געהאלטן. אַהלוס סוננאַה געלערנטע האָבן זיינען אַ פּלאַץ פון אַרבעט אין דעם אַכטונג.און אין די ספרים פון אַקעעדאַה, זיי אויך ריפיוט די אפיקורסים רילייטינג צו אמונה און דזשוריס. טאקע, עטלעכע האָבן געשריבן ווערק ספּאַסיפיקלי פֿאַר זיי.
הינטערגרונט די ימערדזשאַנס פון ביד'אַה
נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם האט דערקלערט עס אין אַ האַדיטה נערייטיד דורך יבן מאַס'וד קאָמפּאַניאָנס פון אַללאַאַה' אַנהו, האט געזאגט: מעסינדזשער פון אַלאַ סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם צו מאַכן אַ שורה פֿאַר אונדז, דעמאָלט געזאגט: "דאס איז דער וועג פון אַלאַ", דעמאָלט ער מאַכן די שורות אויף זיין רעכט און זיין לינקס, און האט געזאגט: "און דעם איז עטלעכע וועג אויבן יעדער גאַס עס איז שׂטן וואס שטענדיק ינווייץ (מענטשן) צו די וועג".ווער טורנס פון דעם ספר און דער סוננאַה, וועט שטענדיק שלאָגן די גאסן פון פאַלש און אפיקורסישע. אזוי דער הינטערגרונט אַז געפירט צו די ימערדזשאַנס פון כידעש-כידעש, אין קיצער איז ווי גייט: ומוויסנדיק פון די געזעצן פון אַד-דין, ווייַטערדיק די תאוות.
דעפֿיניציע פון אפיקורסות, אפיקורסות און וואַריאָוס Kinds פון דער תורה, די געזעץ
דער אַקט פון אפיקורסות אין מינהגים (געוווינהייטן), ווי די נייַ דיסקאַוועריז אין די פעלד פון וויסנשאַפֿט און טעכנאָלאָגיע (אויך כולל נייַ אנטפלעקונגען פון וויסנשאַפֿט מיט פארשידענע-מינים). עס איז קאָשער (דערלויבט) ווייַל די אָנהייב פון אַלע מינהגים (געוווינהייטן) זענען קאָשער.
דער אַקט פון אפיקורסות אין די אַד-דין (איסלאם) איז האַראַאַם, ווייַל עס איז אין דער דין איז טאַוקיפי (קענען ניט זיין געביטן-ענדערונג), דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם האט געזאגט: "עס מיטל: די וואס האַלטן אַ נייע זאַך (טאָןנייַ אָנעס) אין אונדזער ענינים איז ניט פון אַזאַ ענינים, דעריבער דער אַקט איז פארווארפן (ניט אנגענומען). " און אין אנדערן נעריישאַן עס זאגט: "עס מיטל: אַני מענטש וואס קאַמיץ אַ אַקט וואס איז נישט באזירט אויף קיין פון אונדזער געזעלשאַפֿט, דעריבער זיין קאַמף איז פארווארפן.
קריטעריאַ ביד'אַה
שכל כידעש אין סיאַר'י פונט איז צו דינען אַלאַ מיט עפּעס וואס איז ניט דיסיאַרי'אַטקאַן גאָט. איר קען אויך זאָגן אַז כידעש איז צו דינען אַלאַ מיט עפּעס וואס איז ניט געוויזן דורך דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם ניט די פיר קאַליפס.געפונען דער ערשטער דעפֿיניציע פון די וואָרט פון אַלאַ סובהאַנאַהו WA טאַ'אַלאַ "צי זיי האָבן קיין געטער אויסערדעם גאָט מענסיאַרי 'אַטקאַן צו זייער רעליגיע זענען ניט דערלויבט צו אַלאַ". בשעת די רגע דעפֿיניציע ינפערד פון די ווערטער פון דעם נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם. "זאל איר האַלטן פעסט צו די סוננאַה סוננאַהקו און כילאַפאַט ער ראַשידון וואס באַקומען גיידאַנס. גיגיטלאַה-סוננאַה סוננאַה עס מיט חכמה, און לאָזן איר בלייַבן אַוועק פון זאכן וואס דיאַדאַ נייַ המצאות"
איז ביד'אַה נאר עפפעקטיווע בייַ די פיעלדס פון וואָרשיפּ, די נאַטור פון ביד'אַה
כידעש איז ווי דערמאנט דורך דער נביא סאַללאַללאַאַהו 'אַלאַיהי WA סאַללאַם."זאלן איר בלייַבן אַוועק פון זאכן וואס דיאַדאַ נייַ המצאות, ווי יעדער נייַ קאַסטן (אין רעליגיע) איז באַפעלן 'אַ, קיין באַפעלן' אַ איז געווען פּערווערטיד, און יעדער פּערווערטיד עס (ווו) אין גיהנום".
אזוי, אַלע דער הערעסיעס, ביידע אָנהייב און קעסיידערדיק, דעם קולפּריט איז שולדיק, ווייַל ווי עס זאגט אין די האַדעעטה דער נביא, "(ווו) אין גיהנום" איך מיינען, אַז טעות איז געווען די גרונט פֿאַר דיאַדזאַב אין גיהנום. ווייַל ראַסולוללאַן האט געווארנט זיין מענטשן קעגן אפיקורסות, און עס איז פאַרשטיייק אַז עס איז טאַקע דאַמידזשינג, ווייַל דער נביא האט עס גלאָובאַלי און ניט ספּאַסיפיקלי דערמאנט, ווי אין די ווערטער ער האט געזאגט, "יעדער כידעש איז מיסגיידיד."
מקור: http://almanhaj.or.id


text:
יעקב בן זבדי
יעקב בן זבדי (געשטארבן אינעם יאר 44 צום קריסטלעכן צייט רעכנונג), באקאנט ווי דער הייליקער יעקב, איז געווען פון די ערשטע תלמידים פון יאשקע. ער איז געווען א זון פון זבדי מיט שלומית און דער ברודער פון יוחנן דער שליח. מען רופט אים יעקב דער גרויסער כדי מען זאל אונטערשיידן צווישן אים מיט דער שליח יעקב בן חלפי וואס מען רופט "יעקב דער קליינער". ער איז געווען דער פירער פון די קריסטן אין ירושלים.
אין דעם נייעם טעסטאמענט איז באשריבן אז יעקב מיט זיין ברודער יוחנן זיינען געוועזן מיט זייער טאטן אויפן ברעג ים ווען יאשקע האט זיי גערופן צו ווערן זיין תלמיד.
שיק אים א גריס פון מיר פערזענליך.


text:
שפּיל די שפּיל האפענונגען בייביסיטינג אָנליין:
100%[Reset]
שפיל באַשרייַבונג האפענונגען בייביסיטינג
אין דעם ווונדערלעך שפּיל איר האָבן צו בלייַבן אין דער ראָלע פון ניאַניע. האפענונגען זענען אַז ניאַניע צו געשווינד קלייַבן אַלע די עקוויפּמענט אַ קליין קינד צי די אָפּל, פלאַש פון מילך, אָדער אַ צאַצקע. די פאַסטער איר האָט געטאן דעם בעסער. אפילו דער הונט קענען נישט באַקומען געניצט צו איר, אַזוי זייַן ווערי פון עס. קאָנטראָל פון די שפּיל ניצן די אַראָוז אויף דיין קלאַוויאַטור. . שפּיל די שפּיל האפענונגען בייביסיטינג אָנליין.
טעכניש טשאַראַקטעריסטיקס פון די שפּיל האפענונגען בייביסיטינג
- שפיל האפענונגען בייביסיטינג צוגעגעבן: 25.07.2011
- גרייס פון דעם שפּיל: 0.25 מעגאבייטן
- די שפּיל איז געשפילט: 135361 מאל
- שפיל שאַץ: 3.9 אויס 5 (2172 עסטאַמאַץ)
גאַמעס ווי די שפּיל האפענונגען בייביסיטינג
דאַונלאָוד שפּיל האפענונגען בייביסיטינג
לינק צו אָפּלאָדירן די שפּיל:אָפּלאָדירן
ימבעד די שפּיל האפענונגען בייביסיטינג אויף דיין וועבזייַטל:
צו אַרייַנלייגן די שפּיל האפענונגען בייביסיטינג אויף דיין וועבזייַטל, קאָפּיע די קאָד און פּאַפּ אין די HTML קאָד פון דיין פּלאַץ. אויך, אויב איר ווי די שפּיל האפענונגען בייביסיטינג , קאָפּיע און שיקן די לינק צו אַ פרייַנד אָדער אַלע אייער פריינט, טיילן דעם שפּיל מיט די וועלט!


text:
נייַ
גאַמעס וואַרקראַפט
וואַרקראַפט אַלוועלט איז איינער פון די מערסט באַרימט און פאָלקס צווישן קאָמפּיוטער שפּילערייַ.עס איז נישט חידוש אַז עס איז געווען ימבאַדיד אין אַ פאַרשיידנקייַט פון גיימינג פּלאַטפאָרמס.אין דעם אָפּטיילונג פון אונדזער פּלאַץ, אַזאַ ווי זאַמלונג פון די בעסטער בליץ גאַמעס פון דעם טעמע.דעריבער, איר האָבן די געלעגנהייט צו שפּילן וואַרקראַפט אָנליין אָן בעת צו ינסטאַלירן דער שפּיל, וואָס איז נוצלעך אויב איר זענט זיצן, פֿאַר בייַשפּיל, אין אַרבעט.די פיקשאַנאַל אַלוועלט פון וואַרקראַפט ערידזשנאַלי ארויס אין די קאָמפּיוטער סטראַטעגיע.אבער, דער אינטערעס פאַנס פון דער סעריע איז געווען אַזוי דראַמאַטיק אַז באַלד נאָך דער "קונסט פון מלחמה" זענען דיזיינד ברעט גאַמעס, קאַלעקטאַבאַל קאָרט גאַמעס, ביכער, קאַמיקס, און דאָרט ס אַפֿילו די מעגלעכקייט פון אַ פֿילם.וואַרקראַפט אַלוועלט איז אַ פאַנטאַזיע געשיכטע, וואָס באשרייבט אַ קאַנפראַנטיישאַן מיט די מענטשן פון די פּלאַנעט אַזעראָטה און דראַענאָר פון די פּלאַנעט אָרק.אָפֿט קומען אין געראַנגל, און אנדערע באשעפענישן פון פאַרשידענע פּלאַנאַץ און דימענשאַנז.אזוי, אין די דריט טייל פון די שפּיל אין אָפּאָזיציע צו דער אָרקס און יומאַנז ינטערווינד די נאַכט עלווז און די ונדעאַד.ביסלעכווייַז, ווי די וואַרקראַפט אַלוועלט איז ציען אין דעם געראַנגל, און נייַ באשעפענישן, אָפֿט אויך קאַנפליקטינג פּאַרטיעס פאַרייניקטע צו פּנים שטארקער קעגנערס, און דאַן ווידער ביטרייד יעדער אנדערע.ווי קאָמפּיוטער שפּילערייַ, בליץ גאַמעס, טעלינג פון די וואַרקראַפט אַלוועלט, ימערדזשד אין עטלעכע זשאַנראַז.ערשטער פון אַלע, איר זאָל אָנהייבן מיט די סטראַטעגיע זשאַנראַ.אַז סטראַטעגיע איז דער ערשטער פון וואַרקראַפט.די שפּיל געקעמפט פֿאַר טעריטאָריע ספּעציפיש קאָרט מענטשן און אָרקס.דער שפּילער איז פאַראַנען עטלעכע טייפּס פון וניץ, עטלעכע פון וואָס זענען מאָוטערייזד, פליענדיק און וואָטערפאַול.פֿאַר דער אַנטוויקלונג פון זייַן אַרמיי צו בויען די מיינינג און ינזשעניעריע סטראַקטשערז און בנינים וואָס דינען צו באַשיצן די באַזע.אויף די שפּיל מאַפּע זענען אויך נייטראַל רעזערוווואַר פון רעסורסן פֿאַר וואָס וואָלט אויך האָבן צו טאָן עטלעכע פייטינג.אין פאַקט, די גאַמעפּלייַ בוילז אַראָפּ צו וואָס שפּילער וועלן האָבן צייַט צו געשווינד כאַפּן וויכטיק ווייזט אויף די מאַפּע און סנאַטש נצחון פון די קעגנער.אין דערצו צו די סטראַטעגיעס, בליץ שפּיל פון די וואַרקראַפט אַלוועלט איז אין די זשאַנראַ פון טורעם פאַרטיידיקונג.די גאַמעס דאַרפֿן צו בויען פאַרשידענע טייפּס פון טאָווערס צו באַשיצן אייער באַזע.די פאַרשיידנקייַט פון שונאים, וואַנדערינג אויף אַ שטעג ריקווייערז אַ שפּילער צו פאַרבינדן פאַרשידענע טייפּס פון פּראַטעקטיוו סטראַקטשערז פֿאַר אָפּטימום קאַמבאַט יפעקטיוונאַס.עס זענען פילע אנדערע וואַרקראַפט שפּילערייַ, וואָס זענען באשאפן באזירט אויף די באַרימט שפּיל אַלוועלט.פֿאַר בייַשפּיל, אַ פאַרשיידנקייַט פון פייטינג, ראַסינג און רעטעניש שפּילערייַ.אבער, זיי אַלע טיילן אַ פּראָסט זעאונג און די באַקאַנט קאָמפּיוטער שפּיל אותיות.אַזוי פון די בליץ גאַמעס וועט זייַן ביכולת צו געניסן די פאַנס פון די וואַרקראַפט אַלוועלט און נייַ פּלייַערס.


text:
ניו עידזש
די ניו עידזש איז דער טערמין אין אלגעמיין באנוצט צו באצייכענען און אפטיילן די ברייטער פאפולערער מאדערנער תקופה און באוועגונג פון נאך דער מיטלאלטער תקופה בעיקר פונעם צוואנציגסטן יארהונדערט ביז היינט צוטאגס אין אונזער היינט צייטיגער לעבנסשטייגער אינעם מערב וועלט.
אירע כאראקטעריסטיקס מיט וואס זי איז אייגענארטיק און רעוועלוציאנעריש פון אנדערע פריעדיגע צייטן איז; א דערהויבענע אינדיוואדיאלער צוגאנג אין פערזענליכער עקספלאוראציע פון און צו זיך אלייןס אויספארעמען און זיכן גייסטישקייט געמישט אביסל מיט טראדיציע אבער אן קיין אוניוועריסאלער אינסטעטוציענאלער רעליגיע דיקטאטורשאפט וואסערע מנהגים און אמונות מען מוז טאן.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ר' שלמה קאריבלאך ווערט באטראכט אלס אידישע פירער וואס האט אין זיך פאראייניגט ניו עידזש מהלך אין אידישקייט.
- זעט אויך: נייע צייט.