text:
דאס מעלדונג קומט אין אַ ביסל שפּעט אויף אונדזער פאָרפּלאַן. אבער עס שוין צעבראכן אונדזער איין טאָג אראפקאפיע רעקאָרד דורך אַריבער די 500 צייכן.
דאס באַפרייַען הגם קליין אין נאַטור קען האָבן עטלעכע פייַן אַדישאַנז.
ערשטער, די פעליקייַט שפּראַך שטעלן אין Transposh איצט אָוווערריידז דער איינער וואָס איז שטעלן אין די וופּ_לאַנג קעסיידערדיק, דעם אַלאַוז אַ וואָרדפּרעסס מו ינסטאַלירונג אין וואָס יעדער פּלאַץ קענען זייַן געראטן אין אַ פאַרשידענע שפּראַך אויף די באַקענד. א שטריך וואָס איך ינדזשויד דורך לעסאָף אַלאַוינג מיין קינד צו האָבן זייַן אייגן פערזענליכע בלאָג אין אַ שפּראַך ער קענען פירן.
מיר האָבן צוגעגעבן אַ טפּ שאָרטקאָדע אַז ינייבאַלז צו רעזולטאַט דעם איצטיקן טראַנספּאָש שפּראַך, הגם עס זאל ניט געזונט ווי פיל, דאָס קליין אַדישאַנז אַלאַוז ווייַזנדיק פאַרשידענע בילדער פֿאַר פאַרשידענע שפראכן, איר קענען לייענען וועגן אים דאָ.
אַן דערצו פון אַ ביסל קאַנסטאַנץ אין אונדזער פּאַרסער קאָד, איצט לאָזן קאָדערס (ניט וסערס) צו טוישן אונדזער פּאַרסער אָפּפירונג צו ברעכן פראַסעס אויף גרעסערע טשאַנגקס, זען די שפּיץ פון אונדזער פּאַרסער.פפּ פֿאַר דאַקיומענטיישאַן.
מער ענדערונגען און זשוק קראַשינג אַרייַננעמען:
- יפראַמעס אַרייַנגערעכנט ין בלעטער וועט איצט פּרווון צו אַרייַננעמען געהעריק שפּראַך
- פיקסט זשוק מיט ניצן די בלויז =”און” פּאַראַמעטער פון די טפּ שאָרטקאָדע וואָס געמאכט פאַלש דעטעקטיאָנס פון מקור שפּראַך ווייַטער אין פּאַרסינג
- צוגעגעבן דייַטש איבערזעצונג דורך זשעני בעעלענס פון professionaltranslation.com
הנאה דעם ווערסיע, דערציילן דיין פריינט וועגן אים, טאָן ניט דערציילן דיין שונאים עפּעס, באַראַטנ זיך מיט דיין לויערז אויב איר טאַקע ווילן צו און טאָן ניט פאַרגעסן די וויכטיקייט פון דיין משפּחה.
פּס: מיר וויסן וועגן די סקעדזשולד Google זעץ אַפּי אָפּווערטונג און די פּלוגין וועט נאָך אַרבעט, פרטים וועט זייַן אַנקאַווערד אין צוקונפֿט ווערסיעס.


c: text/html

text:
דעמאקראטישע פארטיי
צו מיינט איר דעמאקראטיע?
דעמאקראטישע פארטיי איז א פאליטישער פארטיי אין אמעריקע זענען זיי מער ליבעראל געשטימט, און זענען די קאנקורענט פון רעפובליקענס. דאס זענען די 2 גרויסע פארטייען אין אמעריקע.
דאס איז א טיילווייזע ליסטע פארוואס די פארטיי איז אפציעל געשטימט,
- לטובת די ארימע/מינאראטן מיט פארשידענע פראגראמען זיי צו האלטן ביים לעבן און אויפארבייטן עקאנאמיש.
- לטובת די ציווילע רעכט פון די באקריוועדע ציוויליטעטן ווי די שווארצע באפעלקערונג. און דאס איז די סיבה פארוואס פרייע אידן זענען מייסטענס דעמאקרארטן, ווייל אידן זייענדיג די געליטענע לאורך כל הדורות זענען אין די ווילן פון זיך אנעמען פאר געליטענע.
- אויך זייער ליבעראל צו שטיצן אלע מאראלישע אפגעפרעגטע טאבוס ווי געיס און אבורטאציע. א.א.וו.
- זיי העכערן די שטייערן יעדע צייט, צו פינאנצירן די סאציאלע פראגראמען וואס העלפט די געזעלשאפט.
אין היסטאריע זענען זיי גאר געווען די פארטיי וואס זענען געווען די ראסיסטען, און סאיז נאך דא איינער דארטן ראבערט בוירד פון יענע צייטן וואס איז געווען אן אפענער מיטגליד אין די קו קלעקס קלען.
אלע פאליטישע פארטייען וואס עקזיסטירן אין די פאראייניגטע שטאטן
דעמאקראט • רעפובליקאנער • ליבעראן • קאנסערוואטיוו

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
יוני אילת
יוני אילת איז אַן אַקטיאָר אין דעם ייִדישן טעאַטער "ייִדישפּיל" זײַט 2004 און אַ ייִדישער זינגער. גראדואירט פון בית צבי שול.
געשפילט אין דער מוזיקאלישער פיעסע "נשיקה בכיס" אין אורנה פורת טעאטער פאר קינדער און יוגנט, אין מיוזיקאל און טעלעוויזיע פראָגראם "דפנה ודודידו" (קאנאל הופ) און אין "שלגיה 2005 ". אויסגעפירט דעם איינצלנעם ספעקטאקל : "מילים ולחן: חוה אלברשטיין", ווי אויך דעם ספעקטאקל "א יידישע מאדרה", זשעסטע פאר די יידיש און לאדינאָ שפראכן, בשותפות מיט דער זינגערן דגנית דדו און מיטן שרייבער רוביק ראָזענטאל. איינגעאָרדנט הונדערטער אָוונטן פון העברעישע לידער און ציבור געזאנג איבערן גאנצן ישראל.
אינעם יאָר 2010 האָט ער אַרױסגעגעבן אַ דיסק אונטערן נאָמען "ציגײַנער נשמה", מיט לידער אױף ייִדיש. די השפּעה צו דער דיסק האָט ער גענומען פֿון ירדנה ארזיס דיסק "נשמה צוענית".
שפילט אין יידישפיל טעאטער זינט 2004. אָנטייל גענומען אין פאָרשטעלונגען ווי "דער ווילנער חזן" , "פארוואָס לאכט די כלה", "מסעות בנימין השלישי", און "מזל טוב יידן". נעמט אָנטייל אין "פתח לנו שער" - זמירות, תפילות און ניגונים ספעקטאקל פונעם זינגער ששי קשת, און אויך רעזשיסירט צוויי פאָרשטעלונגען: “מאָנאָלאָגן פֿון דער קישקע” און "ציגײַנער-נשמה‟.


text:
ראבאט
א ראבאט איז מעשי ידי אדם מכענישער צוזאמענשטעל, אן אויטאמאטישע מאשין, וואס האט אריינגעבויט א פראגראם וואס קאנטראלירט זיין באוועגונג.
דאס ווארט "ראבאט" ווערט דערמאנט צום ערשטן מאל אין א דראמע פונעם טשעכישן דראמאטורג קארל טשאפעק.
דער באגריף פון א געמאכטן באשעפעניש וואס קען זיך פירן ווי א מענטש האט מען שוין אויסגעטראכט אין די אוראלטע צייטן.
דער וויסנשאפטלעכער שרייבער אייזיק אסימאוו האט געשריבן און געפארשט דעם ענין פון ראבאטן.
דער אפטייל פון טעכנאלאגיע וואס באהאנדלט ראבאטן הייסט ראבאטיק.
ראבאטן ווערן געניצט אין פאבריקן פאר שניידן, שווייסן און נאך ארבערט.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זעט אויך װיקיפּעדיע:באט


text:
Monday, December 7, 2015
ליל א' דחנוכה ביים אמשינאווער רבי'ן, ר' איציקל זצ"ל אין בארא פארק
4 comments:
-
-
כנראה שהרבי אחז בשרעפיו, לבאר את הקשר בין שתי האמרות של ר' תנחום בטוב טעם ודעת, בהלכה ובאגדה
- Friday, December 11, 2015 10:45:00 AM
-
-
בקרב קדושים תתהלל
אין די תקופה וואס ר' איציק'ל האט געוואוינט אין וויליאמסבורג, האט שוין זיין ליכט אנגעהויבן ארויסשיינען פון זיין באשיידענעם ווינקל, און די צדיקי הדור האבן געוואוסט ריכטיג אפצושאצן וואספארא צדיק אמת געפונט זיך צווישן זיי. דער אלטער סטראפקובער צדיק, ר' מענדעלע, א רעכטער אור אייניקל פון צאנזער רב, [וואס סאטמארער רב זצ"ל האט געהאט פאר אים גרויס דרך ארץ], האט שטארק געהאלטן פונעם 'יונגערמאן' ר' איציק'ל, און זיי פלעגן שמועסן שעות ארוכות צוזאמען יעדעס מאל וואס ר' איציק'ל איז אים געגאנגען באזוכן. ר' איציק'ל האט אמאל דערציילט אז איינמאל ווען ער האט גערעדט מיט ר' מענדעלע סטראפקובער, האט ער בייגעוואוינט א קאפיטל ענוה פונעם זקן צדיקי הדור, ווען ר' מענדעלע האט אים געזאגט אז אמאליגע צייטן האט יעדער בעה"ב געקענט ש"ס, און א חסיד האט מוסיף געווען צו לערנען אויך זוה"ק און ספרי קבלה, און דער רבי איז געווען א ריינע בעל רוח הקודש, 'און היינט בין יאך רבי' - האט ר' מענדעלע אויסגעפירט...
אזוי אויך סאטמארער רב זצ"ל האט זייער ליב געהאט ר' איציק'ל, און האט איינמאל געזאגט פאר איינער פון זיינע מקורבים אז ער איז פון די יחידים שבדור וואס קענען און פארשטייען וויאזוי צו ליינען א קוויטל. בכלל האט ער ליב געהאט צו רעדן מיט ר' איציק'ל זעענדיג אין אים א טיפ פון אן אמאליגער צדיק. און פארשטייט זיך, אז ר' איציק'לס פעטער, רבי שמעון שלום אמשינאווער [וואס סאטמארער רב האט געהאלטן פון אים גאר גרויס, ואי"ה נגיע לזה במקומו], האט שטארק געהאלטן פונעם פלומעניק, און ווי אויבנדערמאנט האט ער זיך אויסגעדריקט אויף אים, אז 'פון אים מען קען זיך לערנען צניעות'.
דער אלטער קאפישניצער רבי [וואס איז אויך געווען א שטארקער ידיד פון סאטמארער רב, כידוע], האט אים דאס ערשטע מאל געזען ווען ער איז געקומען אויף א באזוך ביי ר' איציק'לס פעטער, רבי שמעון שלום אמשינאווער, און זעענדיג דעם פלומעניק האט ער געפרעגט רבי שמעון שלום'ען: 'ווער איז דער יונגערמאן וואס דאס יראת שמים שיינט ארויס פון זיין פנים'? און זייט דאמאלס איז ער געווארן זייער נאנט מיט ר' איציק'לען, עד כדי כך אז אפילו ווען ער איז שוין געווען זייער שוואך בעת זקנתו, האט ער זיך נאכאלס אנגעשטרענגט צו קומען באזוכן ר' איציק'ל
המשך
- Tuesday, December 22, 2015 6:20:00 PM
-
-
דער אלטער סקווערער רבי, ר' יעקב יוסף, האט זיך אמאל אויסגעדריקט, אז ס'איז ווערט געווען זיין גאנצע קומען קיין אמעריקע נאר כדי צו קענען לערנען אזא דמות ווי ר' איציק'לען! און ווען ס'איז געבוירן געווארן ביי ר' איציק'ל זיין איינציגסטע טאכטער, איז דער סקווערער רבי געקומען ספעציעל צו אים אינדערהיים אים אנצואוואונטשן מזל טוב. איינמאל ביי א חתונה פונעם אלטן סקווערע רבי'ס טאכטער, האט ר' איציק'ל געטאנצן מיט ידידו ורעו רבי הערשעלע ספינקער זצ"ל, און דער סקווערער רבי האט זיי באטראכט און דערנאך זיך אויסגעדריקט 'די צוויי יונגעלייט הארעווען און זיי וועלן אנקומען'.
דער חידוש איז אבער, אז שמו הלך לפניו ביז די צדיקים אין ארץ ישראל זענען אויך נתפעל געווארן פון אים. למשל, ר' איציק'לס שוואגער איז אמאל אריין צו רבי אהר'לע בעלזער זצ"ל, גלייך האט דער בעלזער רב אים געפרעגט 'וואס מאכט עפעס דער אמשינאווער רבי'? און דאס איז כאטש ער האט אים קיינמאל נישט געזען. און דער בית ישראל פון גור האט זיך אויסגעדריקט צו זיינע מקורבים, אז אויב איינער וויל זען וויאזוי א רבי אין פריערדיגן דור האט אויסגעזען, זאל ער באטראכטן ר' איציק'ל אמשינאווער. אזוי אויך האט ער זיך אויסגעדריקט, אז דער צלם אלקים אויף אים איז בשלימות. אין אן אנדערע געלעגנהייט האט ער געזאגט אויף אים, אז די אמעריקאנע אידן ווייסן נישט און כאפן נישט וואספארא גרויסע איד געפונט זיך צווישן זיי. און ווען ר' איציק'ל האט חתונה געמאכט זיין טאכטער אין ארץ ישראל, איז דער בית ישראל ספעציעל געקומען צו א שבע ברכות לכבוד ר' איציק'לען, און האט געזאגט ד"ת לכבודו.
דער אמרי חיים פון וויזניץ האט אויך געהאלטן פון אים שטארק, און ער האט זיך משדך געווען מיט אים [זיין איידעם - רבי משה ארנסטר'ס זון, ר' ישראל, איז אן איידעם ביי רבי איציקל]. א גאנצע חתונה האט מען געזען ווי ער הערט נישט אויף צו קוקן אויף ר' איציק'ל, וועם ער האט גאר שטארק ליב געהאט. און זיינע קינדער, דער ישועות משה ולהבחל"ח ר' מאטעלע, האבן זיך אויך געהאלטן בידידות מיט אים ר' מאטעלע איז געקומען צום לויה קיין בארא פארק, און אין ארץ ישראל איז די לויה ארויס פון וויזניצער ביהמ"ד אין ב"ב
המשך
- Tuesday, December 22, 2015 6:26:00 PM
-
-
געדריקט צו אן אייניקל וואס האט אפגעשריבן זיינע דברות קודש
אזוי אויך איז ער געווען נאנט מיט גדולי ההוראה, א שטייגער ווי דער גאון אדיר דער טשימפא רב זצ"ל, אויף וועם ר' איציק'ל האט זיך אויסגעדריקט אז ער האט גערעדט העכערע זאכן, און לדעתו האט ער געהאט רוח הקודש. אזוי אויך פלעגט ער אסאך רעדן אין הלכה מיטן בארא פארקער פוסק, רבי משה ביק אבד"ק מעזיבוז. און דער גאון גדול דער דעברעצינער רב זצ"ל איז אויך געווען זייער נאנט מיט אים, און האט גערעדט אסאך מיט אים אין לערנען, און דער דעברעצינער רב פלעגט קומען צו געוויסע טישן ביי ר' איציק'ל, ווי אויך האט ער אים מספיד געווען בהלווייתו
אמשינאוו אלס א לייכט טורעם.
נאך בחיי ר' איציק'ל זענען די גבולות הקדושה נתרחב געווארן, קודם מיט א שטיבל אין תל אביב [וואס האט זיך פארמאכט ווען תל אביב איז געווארן אויסגעשפילט פון היימישע אידן], דערנאך מיט דעם באוואוסטן שטיבל אין וויליאמסבורג, און היינט צוטאגס איז אויך דא א 'וואורקע' שטיבל אין מאנסי, ווי אמשינאווע און אלכסנדר'ע חסידים דאווענען צוזאמען [אלכסנדר איז דאך א צווייגל פון וואורקע. רבי יחיאל, דער ערשטער רבי פון אלכסנדר איז דאך געווען א וואורקער חסיד]. אזוי אויך האט ער געהאט א כולל לת"ח חשובים ביי זיך אין ביהמ"ד. היינט צוטאגס זענען אויך דא חבורות אין ארץ ישראל פאר די יונגעלייט און בחורים וואס לערנען דארט. און א גליון קומט ארויס יעדע פאר וואכן, בשם 'שיח חסידים', מיט תורות סיפורים ותולדות לצדיקי בית אמשינאוו.
א באזונדער ארט באקומען די ספרים וואס זענען ארויסגעקומען אויף אמשינאוו. ס'דא א ספר 'ימות עולם', פון סיפורי צדיקים וואס ר' איציק'ל האט דערציילט. ספר 'אמרי קודש' צוויי בענדער, פון זיינע ד"ת עה"ת ומועדים וענינים [ס'ווערט א בליק, פשוט צו כאפן די אמשינאווע גאנג. ס'איז מער בליצן פון אמשינאווער קו, ווי מסודר'דיגע תורות]. פארשידענע קובצים און גליונות, און איבערגעדריקטע ספרים פון די פריערדיגע רבי'ס לבית אמשינאוו, און אזוי אויך ספרים איבער דעם היסטאריע און ביאגראפיעס איבער די צדיקים.
און כאטש רבי מנחם'ל אמשינאווער האט זיך אויסגעדריקט, אז 'די ברען פונעם ווארט קען מען נישט אראפשרייבן, און די ווארט אן דעם ברען איז נישט ווערט אפצושרייבן', און דערפאר איז קוים געליבן עפעס מעט מזעיר פון ד"ת משושלת בית אמשינאוו, האט אבער ר' איציק'ל אמאל זיך אויס, אז ער טוט א גוטע זאך, ווייל ווען מ'וואלט ווען געדריקט די תורות פון די פריערדיגע רבי'ס וואלט שוין היינט געווען א קאסטן פול מיט אמשינאווע ד"ת, און ליידער איז כמעט אלעס נאבד געווארן, און ס'איז שוין בעסער דאס ווי איידער ס'זאל גארנישט זיין.
אבער די בעסטע אמשינאווע ספר, איז די שטעמפל וואס דער רבי האט איבערגעלאזט. געווענטליך לייגט א רבי אריין זיין שטעמפל אין זיינע ספרים, דארט זעט זיך אממיינסטנס אן זיינע געדאנקען און מהלכים. ר' איציק'ל האט אבער איבערגעלאזט תלמידים, וואס זענען די בעסטע הסבר אויף וואס אמשינאוו פארקויפט. פשוט זיך צו דרייען אין זייערע ד' אמות, הערן פון זיי א געדאנק פון אמשינאווער חדר, איז דאס סאמע בעסטע ספר וואס ר' איציק'ל האט געקענט איבערלאזן.
אין אמת'ן אריין, וואלט די רשימה פון גרויסע גאונים וצדיקים, חסידים ואנשי מעשה, וואס האבן זיך געדרייט אין אמשינאוו, באלאנגט דא אהער, אבער שרייבנדיג די רשימה האב איך געזען אז ס'איז ראוי פאר א פרשה בפני עצמה
- Tuesday, December 22, 2015 6:30:00 PM


text:
שעטלאנד
קאארדינאטן: 60°18′N 1°18′W / 60.3, -1.3
שעטלאנד איז אן ארכיפעלאג אין שאטלאנד, אוועק פון צפון-מזרח בארטן. די אינזלען זענען צפון-מזרח פון ארקני, 280 ק"מ פון די פארא אינזלען און זענען א חלק פונעם אפטייל צווישן דעם אטלאנטישן אקעאן צו מערב און דעם צפון ים צו מזרח. דער גאנצער שטח איז 1466 קוואדראט ק"מ. אדמיניסטראטיוו איז דער ראיאן איינער פון די 32 קאנסיל שטחים פון שאטלאנד.
דער גרעסטער אינזל, מיינלאנד, באדעקט א שטח פון 967 קוואדראט ק"מ, און איז דער דריטער גרעסטער שאטישער אינזל און דער פינפטער גרעסטער פון די בריטישע אינזלען.
טראנספארט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שעטלאנד האט צוויי וויכטיקע פראם רוטעס:


text:
מסכת יומא
מסכת יומא איז די פינפטע מסכתא אין סדר מועד (דער צווייטער סדר אין משניות). די מסכתא האט אכט פרקים. די ערשטע זיבן באהאנדלען די עבודה פונעם כהן גדול אום יום כיפור, און דער אכטער פרק רעדט וועגן די דינים פונעם תענית.
נעמען פון די פרקים (קאפיטלאך) אין דער מסכתא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- שבעת ימים - וועגן די הכנות פונעם כהן גדול פאר יום כיפור
- בראשונה - וויאזוי מ'איז מקריב דעם קרבן תמיד יעדן טאג
- אמר להם הממונה - וועגן די עבודה יום כיפור
- טרף בקלפי - וויאזוי דער כהן גדול ווארפט א גורל אויף די צוויי ציגן, און דער ווידוי אויף זיין קרבן חטאת
- הוציאו לו - וועגן דעם קטורת
- שני שעירי - שיקן דעם ציגל צו עזאזל
- בא לו כהן גדול - די לעצטע טיילן פון דער עבודה ביז דער כהן גדול קומט ארויס פון בית המקדש
- יום הכיפורים - דינים פון יום כיפור און פאסטן, און דינים פון תשובה
'


text:
לוי יצחק בענדער
ר' לוי יצחק בענדער (ה'תרנ"ז - כ"ב תמוז תשמ"ט) איז געווען פון די חשובי חסידות ברסלב, און א לאנגע צייט געווען דער פירער פון די בראסלאווער חסידים אין ירושלים.
ער איז געבוירן געווארן אין דער שטאט גראדזשיסק, פוילן, אין יאר ה'תרנ"ז צו ר' נח מיט שרה בענדער. זיין נאמען איז נאך ר' לוי יצחק בערדיטשעווער.
פערצן יאר האט ער געלערנט אין גראדזיסק, און ביי 15 יאר האבן זיינע עלטערן באשלאסן צו אים שיקן לערנען אין מאקאוו.
אין די שפעטערע יארן נאך דער ערשטער וועלט מלחמה האט ער זיך אריבערגעצויגן קיין אומאן, דארט האט ער זיך אנגעהאלטן צו ר' שמשון בארסקי און נאכער צו ר' אברהם בן נחמן. זיין לעבן געשיכטע איז באשריבן געווארן דורך ר' בצלאל פריעדמאן אין ספר "איש חסידך". אלע זיינע שמועס'ן און שיחות וואס ער האט איבער געגעבן פון וואס ער האט געהערט אין אומאן זענען באשריבן געווארן אין ספרי "שיח שרפי קודש-ברסלב".
ער ליגט אין הר הזיתים אין דער חלקה פון די בראסלאווער חסידים.


text:
לעא פולד
לעא פולד (29סטן אקטאבער 1912 - 10טן יוני 1997) איז געווען א יידישער זינגער פון האלאנד, וואס פלעגט זינגען אין יידיש, העברעיש, ענגליש, דייטשיש, פראנצויזיש און האלענדיש.
איידער דער צווייטער וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן, איז ער געווען דער מערסט רעקארדירסטער זינגער אין אייראפע און אין די פאראייניגטע שטאטן. נאכ דער מלחמה האט ער ווידער אויפגעטרעטן, ביי קאנצערטן און גרויסע קלובן.
ער איז געווען א דריט קינד פון א פאמיליע פון צען קינדער. זיין טאטע איז געווען א וויסטער ארעמאן, אין בית המדרש האט מען ערשט אנטדעקט זיינע פעיגקייטן, ער האט באקומען סובסידיעס, צו קענען לערנען ווי צו נוצן דאס קול, מיטן חשבון אז ער וועט ווערן א חזן.
צו די זעכצן האט ער שוין אנגעפירט רעליגיעזע צערעמאניעס אין בתי מדרשים, צו יענער צייט האט ער אנגעפאנגען זינגען אין שענק אין ראטערדאם. דערנאך האט געזונגען אויפן האלענדישן ראדיא.
אין 1932, האט לעא עמיגרירט קיין לאנדאן, ענגלאנד. ער האט אויפגעטרעטן אויף בי.בי.סי., ער האט דערנאך אויפגעטרעטן אין באוואוסטע טעאטערס איבער בריטאניע.
אין 1936, האט פולד אונטערגעשריבן א קאנטראקט, מיטן פראצויזישן קאסינא, אין ניו יארק. ווען ער איז אנגעקומען קיין ניו יארק, האט ער זיך אסאך פארנומען מיט שרייבן, און באארבעטן יידישע לידער. אין 1938 האט ער געמוזט פארלאזן די פאראייניגטע שטאטן, וויבאלד זיין וויזע איז אפגעלאפן. צוריק קומענדיק קיין אייראפע, האט ער געבעטן א וויזע אויף זיך צו באזעצן אין אמעריקע, צו זיין מזל איז ער ארויף אויפן לעצטע שיף, וואס איז געפארן קיין אמעריקע, נאכדעם האבן די נאציס אנגעפאנגען די צווייטע וועלט מלחמה.
ווען ער האט געהערט אז רוב פון זיין פאמיליע, איז אומגעקומען אין די טויט לאגערן, האט ער אויפגעהערט אויפטרעטן, און מער נישט געזונגען, אין יענער תקופה.
נאכן קריג האבן מערערע פלעצער אנגעטראגן ארבעט פאר אים, אבער נישט זיגענדיק א לאנגע צייט, האט אים געדוירט א וויילע ביז זיין זעלבסט זיכערהייט, איז צוריק צו אים. זיין שוועסטער איז געווען, די איינציקסטע פון זיין גאנצע פאמיליע, וואס האט איבערגעלעבט די קריג.
זייענדיק אין פאריז, פראנקרייך, אין א ווערצהויז, האט ער געהערט א ייד פון פוילן, אן איבערלעבער פון ווארשעווער געטא זינגט א ליד, וואו אהין זאל איך גיין, ער האט געבעטן דעם ייד, זאל אים געבן רעכטן אויפן ליד, און צוגעזאגט אז די ליד וועט ווערן באוואוסט איבער דער וועלט, וואס איבער די קומענדיקע יארן, האט ער עס געזונגען אין ראדיא, טעלעוויזיע, און אין מערערע פלעצער.
אין 1949, האט ער געמאכט קאצערטן איבער דער וועלט, אויפטרעטנדיק אין בראזיל, ארגענטינע, און טשילע. צפון אפריקע, ישראל און לבנון.
שפעטער האט ער געעפנט אין ניו יארק א נאכט לאקאל, וואס איז געווען א שטארקע סוקסעס, דערנאך איז ער אריבער קיין לאס וועגאס, נעוואדא. דארט האט ער געהייראט, און געהאט א טאכטער מרים, ער האט זיך געגט, און ער האט זיך אומגעקערט וווינען אין אמסטערדאם, האלאנד.
ער איז געשטארבן אלטזייענדיק 84 יאר, אין אמסטערדאם.


text:
גער
גער (פויליש: Góra Kalwaria, העברעיש: גור) איז א שטאט אין מאזאוויער וואיעוואדעשאפט, פוילן, וואס געפינט זיך אויפן ווייסל 25 ק"מ דרום-מזרח פון ווארשע. אין 2006 האט די שטאט געהאט א באפעלקערונג פון 11,130.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טראנספארט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די יידישע היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע יידן זענען געקומען קיין גער אין 1802. נאר אין 1834 האט מען געלאזט יידן בויען הייזער אין גער.
פערזענלעכקייטן פון גער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- די גערער רביס:
- ר' יצחק מאיר לעווין, פירער פון אגודת ישראל און מיטגליד פונעם פוילישן סיים


text:
איראק
איראק איז דאס אור-אלטע לאנד וואס אידן רופן בבל. איראק גרענעצט זיך מיט איראן פון איין זייט, מיט טערקיי פון דער קורדישער זייט און מיט סיריע און סאודי אראביע. זײַן הױפּטשטאָט איז באַגדאַד.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סומערישע ציוויליזאציע האט אנגעהויבן אין היינטיקן איראק.
20טן יארהונדערט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פון דער ענדע 1960ער יארן האט סאדאם כוסעין פארכאפט די מאכט אין איראק. ער האט אומגעברענגט אלע זיינע פאליטישע שונאים און געפירט א דיקטאטורישע רעזשים פאר איבער 30 יאר, ביז אמעריקע האט דערקלערט קריג אויף אים, פאר'ן חשד אז ער האט מאסן פארניכטונג וואפן. ארויסגעשטעלט האט זיך עס אלס א בלאף.
איראן-איראק מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – איראן-איראק מלחמה
אין 1980 האט איראק מיט די שטיצע פון אמעריקע און די מערב וועלט אינוואדירט איראן מיטן ציל צו פארכאפן די אויל רייכע דרום מערב טיילן פון לאנד, סאדאם האט געהאפט צו בעניפיטירן פונעם פאקט אז איראן איז נארוואס אריבער א רעוואלוציע און איר מיליטער איז געווען אין כאאס.
די גאלף קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1991 האט דער ערשטער פרעזידענט דזשארזש ה. וו. בוש אינוואדירט איראק, אינאיינעם מיט די פאראייניגטע פעלקער, כמעט נאר פון דער לופט, אלס נקמה אקציע פאר סאדאמ'ס אקופירן טיילן פון דאס קליינע לענדל קואווייט. הארט פאר פורים, יענץ יאר האט כוסעין זיך אונטערגעגעבן און איז ארויס פון קאווייט, נאכקומענדיק די פארלאנגען פון די וועלט.
מאסן פארניכטונג וואפן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער צארן פון אמעריקע האט זיך אבער נישט אפגעטאן פון. זינט דעם ביטערן טאג פון 9/11 האט דער לעצטער פרעזידענט דזשארדזש וו. בוש, כסדר ווידערהאלט אז סאדאם כוסעין זאל אויפגעבען זיינע (אומעקזיסטירענדע) מאסן פארניכטונג וואפן, ווען זיינע סטראשונקעס האבן נישט געברענגט די ריכטיגע רעזולטאטן, האט פרעזידענט בוש מיט זיינע אליאירטע קרעפטן אינוואדירט דאס לאנד איראק אין ווינטער 2003 האט אמעריקע אינוואדירט איראק מיט א מעכטיגע אטאקע אונטערן נאמען שאק און ציטער.
די מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס האט נישט גענומען קיין פיר וואכן, און איראק איז געווען אייגענומען דורך אמעריקאנער און בריטישע טרופען. צוויי יאר האט גענומען ביז מ'האט געפינען דעם געוועזענעם דיקטאטור אין אן אינטערערדישן מויזן לאך.
איראק נאך דער מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זינט דער מלחמה איז שוין דורך עטליכע יאר, אבער קיין שלום הערשט דארט נישט. א קליינער פארמאט פון א בירגער קריג גייט דארט אן, מיט א שרעקליכע שחיטה צווישן די שיאיטן און די סוניס, איבער 2300 אמעריקאנער סאלדאטן האבן דארט פארלוירן זייערע לעבנס, און מעגליך נאענט צו א האלב מיליאן איראקער טויטע.
פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איראק איז א מיטגליד אין אפעק, און אין אנדערע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס.


text:
דענמארק
דאס דענמאַרק (דעניש: Danmark) איז אַ סקאנדינאוויש לאַנד אין צפון-אײראָפּע. זײַן הױפּטשטאָט איז קאָפּנהאַגן. דענמארק ליגט ביים צפון ים און ביים באלטישן ים; צו דרום האט עס א גרענעץ מיט דייטשלאנד.
אינהאַלט
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דענמארק איז דאס קלענסטע פון די סקאנדינאווישע לענדער. די ארומיגע לענדער זענען דייטשלאנד (צו דרום), שוועדן (צו מזרח), נארוועגיע (צו צפון) און דאס פאראייניגטע קעניגרייך (צו מערב). דאס לאנד איז אינגאנצן ארומגענומען מיטן ים אחוץ דעם האלבאינזל יוטלאנד, דער גרעסטער טייל פון דענמארק, וואס האט א לאנד גרענעץ מיט דייטשלאנד. צו דרום-מזרח איז דער באלטישער ים, צו מערב דער צפון ים, צו צפון דער סקאגעראק און צו צפון-מזרח דער קאטעגאט.
אחוץ יוטלאנד האט דענמארק 76 באפעלקערטע אינזלען און אסאך קליינע אינזלען.
דאס לאנד איז גאנץ פלאך, מיט קליינע בערגלעך, אזערעס, וועלדער און פאַרמען.
קלימאט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס וועטער אין דענמארק איז גאנץ ווינטיק און רעגנדיק. אין ווינטער, ווערט עס נישט זייער קאלט, און עס שנייט נישט מער ווי א פאר וואכן. עס מאכט זיך אמאל צו צען יאר א קאלטער ווינטער ווען דער ים ווערט פארפרוירן. די זומערן זענען נישט הייס, און שטענדיג איז דא א מעגלעכקייט פון רעגן אדער ווינט.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער עקאנאמישער מארק אין דענמארק איז שטארק אנטוויקלט מיט א גאנץ אנטוויקלטער לאנדווירטשאפט, אינדוסטריע , סטאבילער וואלוטע, א גרויסן פראצענט פון אויסערן האנדל, דורך ווייניג אריינמישן פון דער רעגירונג.
דער עיקר עקספארט פון דענמארק איז עסן, מאשינען, מעדיקאמענטן און ענערגיע צו לענדער אינעם אייראפעישן פארבאנד (איבערהויפט שוועדן, דייטשלאנד און דאס פאראייניגטע קעניגרייך.
דער דורכשניט לוין פאר אן ארבעטער אין 2004 איז געווען 300,000 דענישע קראנען א יאר (40,000 איירא).
אין א רעפערענדום אין סעפטעמבער 2000, האט דענמארק באשלאסן נישט אריינגיין אין דער איירא, נאר צו בלייבן מיט דער דענישער קראנע.
דענמארק איז פון די מערסטע אנטוויקלטע לענדער אין דער וועלט אין דערנייבארער ענערגיע. 20% פון דער ענערגיע אין לאנד ווערט פארזארגט דורך ווינט טורבינעס.
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער מערסטער באוואוסטער דענישער שרייבער איז האנס קריסטיאן אנדערסען, בארימט פאר זיינע מעשה'לך. די באוואוסטע דענישע וויסנשאפטלער זענען דער אסטראנאם טיכא בראהע, און די פיזיקער ניעלס באהר (וואס האט ערקלערט ווי דער אטאם ארבעט) און אלע רעמער (וואס האט אויפגעדעקט די גיך פון ליכט).
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ צענטראלע אינטעליגענץ אגענטור, די וועלט האנטבוך. דענמארק (2012). דערגרייכט דעם 15טן יוני, 2012


text:
Belfast - דיסטריקט גייד
אין דעם צענטער פון Belfast איז די טריומפאַנט וויקטאָריאַן הויפן פון די סיטי האַלל, ביידע די פֿאקאַלע פונט פון די שטאָט און זייַן בעסטער אָריענטירונג פונט. אַרום די שטאָט האַלל איז דאָנעגאַלל קוואדראט, דער זייער האַרץ פון דער שטאָט, און איינער פון די ביסל גרין ספּייסאַז אין דעם צענטער פון Belfast.
די שאַפּינג דיסטריקט
אין פראָנט פון די סיטי האַלל ליגט די הויפּט שאַפּינג דיסטריקט. דעם טייל פון דער שטאָט צענטער איז זייער סאָליד און קענען לייכט זיין ריינדזשד אויף פֿיס. דאָנעגאַלל אָרט און רויאַל אַווענוע לויפן אַראָפּ פון די סיטי האַלל, און די שאַפּינג געגנט סטרעטשיז אויס צו וויקטאָריאַ סטריט אין די מזרח, מלך סטריט אין די מערב און אַרויף צו צפֿון סטריט אין די צפֿון. די גלאז-ראָאָפעד קאַסטלעקאָורט שאַפּינג צענטער אויף רויאַל אַווענוע, גאַנץ מיט קוואלן און קאַפעס, איז דעם גרעסטן באדעקט שאַפּינג געגנט אין דער שטאָט, און עס זענען אַ נומער פון אנדערע קלענערער אַרקיידז אין די אַרומיק זייַט גאסן. בעסטער פון די איז מלכּה ס אַרקאַדע, מיט זייַן וואַסט קייט פון מומכע שאַפּס.
די איינסן
די ביסל אַללייווייַס אַז לויפן צווישן אַן סטריט און הויך סטריט ביסט באַוווסט ווי דער ענטריעס. טאַקט אַוועק דאָ איר וועט געפינען פילע אַן אַלט שענק, אַזאַ ווי ווייסע ס טאַווערן, וואָס קליימז צו זייַן די אָולדאַסט שענק אין Belfast. די איינסן אַדזשוין די קאַטהעדראַל לעוואָנע אַרום סט אַן ס קאַטהעדראַל. דעם דיסטריקט פון די שטאָט האט געזען היפּש רעפּלאַסעמענט אין פריש יאָרן און איז איצט היים צו פילע נייַ אַפּאַרטמאַנץ, קאַפעס און באַרס. די קאַטהעדראַל לעוואָנע איז דיזיינד ווי Belfast ס עקוויוואַלענט צו המקדש בר אין דובלין, און די אַנטוויקלונג פון דעם קונסט און פאַרווייַלונג צענטער אין Belfast איז איינער פון די מערסט יקסייטינג דערשיינונגען די שטאָט האט געזען אין פריש יאָרן.
די גאָלדען מייל
צו די דרום פון די סיטי האַלל איז גרויס וויקטאָריאַ סטריט, וואָס ראַנז אַרויף צו די אוניווערסיטעט געגנט און איז אָפֿט רעפעררעד צו ווי די גאָלדען מייל. דעם דיסטריקט איז היים צו די שטאָט 'ס גרעסטער קאָנצענטראַציע פון רעסטראַנץ, באַרס און קאַפעס. צוזאמען די גאָלדען מייל איר וועט געפֿינען די גראַנד אָפּעראַ הויז און די גלענצנדיק קרוין מאַשקע סאַלון, וואָס איז אָונד דורך די נאַשאַנאַל טראַסט. ביידע סומפּטואָוסלי וויקטאָריאַן, זיי פאָרשלאָגן באטייטיק אַנדערש Forms פון פאַרווייַלונג! פילע רעסטראַנץ און קאַפעס שורה גרויס וויקטאָריאַ סטריט, צוזאַמען מיט די אייראָפּע האָטעל, וואָס האט פֿאַר פילע יאָרן די ונענוויעד שעם פון ווייל די מערסט באַמד האָטעל אין אייראָפּע. אבער עס איז איצט שאַקינג אַוועק אַז סאָפעקדיק דיסטינגקשאַן און האט איצט יקספּאַנדיד אין נאָרדערן ירעלאַנד ס גרעסטן האָטעל, אַ סימבאָל פון באנייט צוטרוי אין די שטאָט זיך.
די אוניווערסיטעט דיסטריקט
די גאָלדען מייל לידז צו דעם קוואַרטאַל פון מלכּה ס אוניווערסיטעט, קעראַקטערייזד דורך זייַן פּלעטעראַ פון פּאַבז, קלאַבז און ערטער צו בלייַבן. דאס איז איינער פון די מערסט אַטראַקטיוו דיסטריקץ אין דער שטאָט: נעמען אַ שעה צו שפּאַצירן אַרום דער געזונט-טענדיד גראָונדס און אָנגענעם רויט-ציגל פירעק פון דעם אוניווערסיטעט. ווייַטער טיר זענען די באָטאַניק גאַרדענס, וואָס צושטעלן אַ באַרוט, פרידלעך אָרט פֿאַר אַ מאַכנ אַ פּיקניק; די פּאַלם הויז אין די גאַרדענס איז אַ קאָרעוו פון די גרויס גלאַסשאָוסעס בייַ קיו און די באָטאַניק גאַרדענס אין דובלין. די באָטאַניק גאַרדענס זענען אויך היים צו די ימפּרעסיוו אַלסטער מוזיי (פאַרענדיקן מיט דיינאַסאָר יגזיבאַץ), וואָס איז אַוואַדע אַ פייַן אָרט צו בשעת אַוועק אַן נאָכמיטאָג. די סטראַנמילליס ווילידזש געגנט איז וועגן צען מינוט גיין אַוועק: פול פון קליין שאַפּס, רעסטראַנץ און קאַפעס, עס איז אַ רובֿ אָנגענעם אָרט פֿאַר לאָנטש און אַ ויסגעצייכנט אָפּדאַך פון די שטאָט ין דער שטאָט.
די מזרח
צו די מזרח פון די סיטי האַלל איז די מויל פון די לאַגאַן טייַך. דאס געגנט האט געזען פּאַזראָניש ינוועסמאַנט אין פריש יאָרן, און צוזאמען די Waterfront עס זענען פילע ערטער צו געניסן די טייַך. די Waterfront האַלל איז Belfast ס נייַ שטאָלץ און פרייד. אַפֿילו אויב איר טאָן ניט האָבן צייַט צו נעמען אין אַ קאָנצערט, האַלטן פֿאַר קאַווע און האָבן אַ קוק בייַ די גלענצנדיק זאַל. ווייַטער צוזאמען, די לאַגאַן לאָאָקאָוט אַפפאָרדס ויסגעצייכנט קוקן פון די צוויי גרויס קריינז-דוד און גאָליאַטה-די האַרלאַנד & ווולף שיפּיאַרדז. דאס איז ווו איר קענען באַקומען אַ פילן פֿאַר די ינדאַסטריז אויף וואָס מאָדערן Belfast איז געגרינדעט. און לאָזן ס ניט פאַרגעסן די מערסט פריש און ביגאַסט דערצו צו די Belfast Waterfront הימל-ליניע, די אָדיססיי ארענע, וואָס איז אָפּענעד אין קסנומקס און קאַמפּרייזיז איינער פון די וועלט 'ס גרעסטער פאַרווייַלונג קאַמפּלעקסאַז.
The West
מערב Belfast איז ווו די סעקטאַנטיש דיוויזשאַנז פון דער שטאָט זענען רובֿ סטאַרקלי געוויזן. די פּראָטעסטאַנטישע נייבערכודז זענען קלאר דעמאַרקאַטעד פון די קאַטהאָליק געביטן; די הויפּט מאַרשרוט דורך די פּראָטעסטאַנט געגנט איז די שאַנקילל וועג און די קאַטהאָליק עקוויוואַלענט איז די Falls וועג. מיט באוועגט צו שלום, וועסט Belfast איז דורך קיין מיטל אַ ניט-גיין געגנט, אָבער טאַקט און וויסיקייַט זאָל זיין אין די פאָרעפראָנט פון קיין עקספּלעריישאַן. וויסיטאָרס זאָל אויך געדענקען, אָבער, אַז עס זענען מיסטאָמע ראָוגהער געביטן אין זייער אייגן שטעט און אַז וועסט Belfast, טראָץ סעקטאַריאַניסם, איז נאָר אן אנדער ינער-שטאָט געגנט אַטעמפּטינג צו רידזשווואַנייט זיך. נישטיק פאַרברעכן האט שוין אַלע אָבער אומבאַקאַנט אין Belfast און איבער נאָרדערן ירעלאַנד דורך די לאַנג יאָרן פון דער "טראָובלעס" -אַ סטאַטיסטיק אַז זאגט מער וועגן די קולטור פון דער פּראָווינץ ווי קיין צייַטונג קאָפּ.
די צפֿון
די קאַווע הילל דאַמאַנייץ די צאָפנדיק באַקדראַפּ פון די שטאָט, איר זוכט אַראָפּ אויף אים ווי פּדזש אָ'ראָורקע דיסקרייבד עס, "ווי עטלעכע מין פון Caledonian צוקער לאָאַף באַרג". קוקן אויס פֿאַר די שטריך באקאנט ווי נאַפּאָלעאָן ס נאָז, ריזעמבאַלינג ווי עס טוט אַ מענטש ליגנעריש אַראָפּ מיט זייַן נאָז פּוינטינג אַפּווערדז. עס איז געגלויבט אַז יונתן ביסטרע איז געווען ינספּייערד דורך דעם ספּעקטאַקל אין זייַן באַשרייַבונג פון גולליווער ליגנעריש אויף זיין צוריק ווען ער ערשטער ערייווז אין לילליפּוט. Belfast קאַסטלע נעסאַלז אויף די סלאָפּעס פון די בערגל, אָבער קריכן צו די שפּיץ פֿאַר ויסגעצייכנט קוקן איבער Belfast, די אַרומיק קאַנטריסייד, די איריש ים און (אויף אַ קלאָר טאָג) סקאָטלאַנד.
ווייַטער פון די שטאָט - קאָו אַנטרים & קאָו אַראָפּ
צפֿון פון דער שטאָט, דער ימפּרעסיוו נאָרמאַן ציטאַדעל פון קאַרריקקפערגוס קאַסטלע גואַרדס די מויל פון בעפאַסט Lough. די אַנטרים ברעג וועג ראַנז דורך עטלעכע פון ירעלאַנד ס מערסט ספּעקטאַקיאַלער דעקאָראַציע. דער וועג לידז צו די שיין ריזאָרט שטאָט פון Ballycastle. רעגולער Ferries פּלי דער מאַרשרוט צווישן Ballycastle און ראַטהלין אינזל, דער נאָר ינכאַבאַטאַד אינזל אַוועק די נאָרדערן איריש ברעג. מערב פון Ballycastle, די שטריק בריק בייַ Carrick-אַ-נעץ אַטראַקץ פילע ליבהאבערס פון ווערטיגאָו!
די דרום ברעג פון Belfast איז גענטלער, מער קלאָר, און כּולל אַ עשירות פון אַטראַקשאַנז. די סיסייד ריזאָרט פון Bangor מאכט פֿאַר אַ אָנגענעם טאָג יאַזדע ווען די זון ס שיננינג, און נאָר דרום פון Bangor ליגן די ביטשיז און גרין לאַנדסקייפּס פון די Ards פּענינסולאַ, שטוב צו פילע פישערייַ וויללאַגעס און פייַן SEAFOOD רעסטראַנץ. די פּענינסולאַ שעלטערס די אינזל-סטאַדיד וואסערן פון סטראַנגפאָרד Lough, איינער פון די מערסט וויכטיק וויילדלייף רעפוגעס אין ירעלאַנד. די גרויס לאַנדיש טראַסט פּראָפּערטיעס פון קאַסטלע וואַרד און בארג סטוערט קענען זיין ריטשט פון די פּענינסולאַ. אויך אין די געגנט איז דאָוונפּאַטריקק, די רעסטינג אָרט פון סיינט פּאַטריק, די פּאַטראָן הייליקער פון ירעלאַנד.


text:
דיק טשעיני
דיק טשעיני (זיין נאמען איז ריטשארד ברוס טשעיני) איז דער 46ער וויצע פרעזידענט אונטער דזשארדזש דאבליו בוש.
ער איז געווען פון דעם ווייסע-הויז שטאב אונטער פרעזידענט ראנעלד רעיגען. אויך ער האט געארבייט אינעם פענטאגאן אלץ מלחמה מיניסטאר. טשעיני איז פאר א צייט אויך געווען א קאנגרעסמאן אין וואיאומינג. נאכדעם איז ער אריין אין פריוואטן ביזנעס און אנגעפירט מיט דער גרויסער העליבארטן פירמע, ביז'ן יאר תש"ס, ווען בוש האט אים גענומען צו לויפן אויף זיין טיקעט אלץ וויצע פרעזידענט.
ער איז עלטערער מענטש און האט צוטען מיט זיין הארץ, ער ווערט באטראכט ווי שטארק קאנסערוועטיוו, דעריבער האסן איהם אלע ליבעראלע, אבער ביי די קאנסערוואטיווע איז ער א העלד.
ער פירט זיין אפיס זיין שטיל, שטרענג, צו דער זאך, און אלעס איז פארהוילן פון די פרעסע, זיי זאלן איהם נישט קענען באפאלן מיט קשיות און שאלות. עס הייסט אז ער האט א שטערקערע ראלע אלס וויצע פרעזידענט ווי אלע ביז יעצטיגע וויצע פרעזידענטען.
עס איז אנגענומען אז די שטרענגע געזעצען שטעלונגען קעגן די טערעריסטען, ווי דאס אויפשטעלן די ספעציעלע תפיסות אין גאוונטאמא בעי וואס דארט זאל נישט גילטען די געזעצען פון אמריקא, און אז מען זאל קענען פארשן די באשולדיגטע מיט שטרעגע מיטלן וואס סתם אמעריקאנער תפיסות באניצען זיך נישט דערמיט, דאס אלעס איז די קאפ פון טשעני.
טשעיני פלאנט נישט צו לויפן פאר פרעזידענט ווען עס ענדיגט זיך זיין טערמין אין יאר תשס"ט.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער האט א טאכטער וואס כאטש ער לעבט זייער גוט מיט איהם און ביי די וואלן איז זי געווען פון די אנפירער פון זיין קאמפיין, זי איז א לעזביעאן, זי האט א פרוי וואס איז איהר פארטנער.


text:
סקול בארד
א סקול בארד באשטייט פון מיטגלידער וואס דארפן זיכער מאכן אז אלץ אין א סקול דיסטריקט איז דא לויט ווי די געזעץ פון דער מדינה/שטאט ווי דער סקול דיסטריקט געפינט זיך פארלאנגט.
די מיטגלידער ווערן עהרוועהלט יעדע פאר יאר.
די געזעצן גיווענליך פארלאנגען א גוטע און אומזיסטיגע חינוך פאר אלע קינדער אפגעזעהן ווי קליג, ווי ווייס, ווי שווארץ, ווי קאטויליש, ווי אידיש, דאס קינד אדער זיין פאמיליע איז. ווי אויך ערלויבט דאס געזעץ אז א סקול באורד קען מחליט זיין וואס עס פעלט אויס נאכצוקומן די פארלאנגען פון די געזעץ. ווי למשל קען די סקול באורד מחליט זיין אז מען גייט צושטעלן סקול באסעס פאר אלע קינדער.
איינע פון די געזעצן וואס די רעגירונג פארלאנגט איז אז וואס אימער די סקול באורד שטעלט צו אלס חינוך טאר בשום אין אופן נישט האבן קיין חלק מיט רעליגיע, דאס איז געווען די סיבה פארוואס די קרית יואל סקול דיסטריקט האט גידארפט אראפ נעמען די מזוזות.
זיי געבן אריין זייער אויסגאבעס צו די רעגירונג וואס זיי גיהערן, ווי למשל די קאונטי אדער טאון און זיי (קאונטי אדער טאון) מאכן זיכער אז זיי באקומען דאס געלט.
דאס געלט קומט גיווענליך פון דרייערטער:
1. די שטאט State
2. די קאונטי
3. די לאקאלע רעגירונג/מוניציפאל ווי למשל טאון אדער וויליזש.
די גרעסטע חלק קומט פון וואס די לאקאלע רעגירונג נעמט צינעזאם פון די אייגנטום שטייערן.


text:
ExactSpy-Track Calls On A Cell Phone
ExactSpy-Track Calls On A Cell Phone לעץ איר זען אַלע ינקאַמינג און אַוטגאָוינג רופן אינפֿאָרמאַציע. איר וועט זען רופן ריכטונג, טעלעפאָנ - נומער, דאַטע, and time of each call made/received on the phone that has Exactspy installed.
אויך איר קענען מיינונג אַלע אויסגעמעקט רופן געשיכטע (רופן לאָגס) אפילו וסערס אויסגעמעקט עס מיד.
זען אַלע קול רופן לאָגס די ציל האט שוין אין קול קאָנטאַקט מיט
זען מיסט רופט
זען לאָגס אַפֿילו אויב זיי זענען אויסגעמעקט פון די טעלעפאָנירן
באַקומען קאָנטאַקט פרטים און טעלעפאָנירן נומערן
זען ווען און פֿאַר ווי לאַנג אַ רופן איז געמאכט
אָפּלאָדירן אַלע לאָגס ווי אַ ספּרעדשיט
ExactSpy-Track Calls On A Cell Phone גיט איר פול צוטריט צו די גאנצע דעטאַל רופן לאָגס געראטעוועט אויף די סמאַרטפאָנע.
איר נאָר דאַרפֿן צו לאָגין צו דיין פּריוואַט געגנט דורך קומט דיין אי-מעיל אדרעס און פּאַראָל. איר קענען געפינען אויס אויב עס זענען קיין סאַספּישאַס אָדער אומבאַקאַנט מענטשן, געראטעוועט אין די רירעוודיק רופן געשיכטע אָדער רופן לאָגס. דערצו, איר קענען גיט אויף אַ באַזונדער נאָמען און זען אַלע לעצט רופט און רופן געשיכטע פון / צו דעם מענטש.
באַמערקונג:
ExactSpy-Track Calls On A Cell Phone ינשורז גאַנץ זיכערהייַט פון די רירעוודיק מיטל דאַטן. ניט קיין איינער אָבער איר וועט האָבן צוטריט צו אייער פּריוואַט שטח. אַלע אינפֿאָרמאַציע אויף די סמאַרטפאָנע וועט ערשטער זייַן ינקריפּטיד, דעמאָלט ופּלאָאַדעד צו אייער פּריוואַט שטח.
פארוואס איר דארפט צו שפּור רופט אויף אַ צעל טעלעפאָנירן
אפילו ווען איר זאל זיין צוגעהערט צו רופט לעבן אָדער רעקאָרדינג זיי, בעת צוטריט צו די טעלעפאָנירן ס רופן לאָגס קאַנפערמז פּונקט וואָס דיין ציל איז אין קאָנטאַקט מיט. ניט בלויז וועט איר האָבן די נאָמען פארבונדן אין די טעלעפאָנירן ס אַדרעס בוך, אָבער איר וועט אויך האָבן די טעלעפאָנירן נומער, פּלוס צייַט פון טאָג און געדויער פֿאַר ווייַטער זאָגן.
איר וועט האָבן אַ גאַנץ ינוואַנטאָרי פון אַלע קאָנטאַקט געמאכט מיט די ציל טעלעפאָנירן, און איר קענען קרייַז דערמאָנען די קאָנטאַקטן פון די רופן לאָגס מיט דער ים קאָנטאַקט נעמען, E-Mail ווענדט און מער.


text:
פונקציע
אין מאטעמאטיק איז א פונקציע די צופאסונג צווישן צוויי סכומען. איין סכום איז דער עיקרדיקער סכום (אנערקענט ווי ) און דער צווייטער סכום איז א צווייטרייאיקער סכום (אנערקערט ווי ).
די פונקציע אסאציאירט מיט יעדן עלעמענט אינעם עיקרדיקן סכום גענוי איין צופאסטן עלעמענט אינעם צווייטרייאיקן סכום.
ס'איז פאראן אויך אן איינס-אויף-איינס פונקציעס ד"ה, צוויי עלעמענטן פונעם עיקרדיקן סכום טארן נישט האבן איין צופאסטער אינעם צווייטרייאיקן סכום, א. צב"ש, די צופאסטונג צווישן דער מענטש מיט זיין עלטער הייסט א פונקציע, ווייל יעדער מענטש איז א באזונדערער עלעמענט וואס קען זיין צוגעפאסט נאר צו איין עלעמענט אין דער "עלטער" סכום, כאטש וואס דער "עלטער" קען זיין צוגעפאסט צו פארשיידענע מענטשן.
אין מאטעמאטיק, איז אנגענומען צו באצייכענען א פונקציע מיט איינע פון די דריי לאטיינישע אותיות: f, g, h מיט ארום-קלאמערן דעם עלעמענט פונעם עיקרדיקן סכום מיט א גלייכונג סימבאל אין דערמיט, אדער שרייבט מען דאס אָן קלאמערן נאר מיט א ריכטונגצייכן אין דערמיט. צב"ש, אויב מען וויל שרייבן א פונקציע וואס פאסט צו יעדער צאל צו איר קוואדראט, שרייבט מען דאס אזוי: אדער אזוי: וואס מיינט אז יעדער נומער וואס מען פארבייט מיטן פאסטצו צו דער קוואדראטישע צאל פון דעם דאזיקן נומער. אין די צווייטרייאיקע צאל קען זיין סיי וואסערע פארמולעס, ווי צב"ש: : - פאסטצו יעדער נומער מיט דעם זעלבן נומער געטאפלט מיט פינף. דא באדייט x נארוואס אן עלעמענט פונעם סכום X.
אויב וויל מען באגרעניצן די פונקציע צו צווישן די נומערן 3 צו 7, שרייבט מען דאס אזוי: .


text:
האנטקייטן
האנטקייטן (אויף ענגליש: Handcuffs) זיינען צוויי אייזערנע רינגלען וואס זיינען פארבונדן איינער צום אנדערן מיט א קורצע קייט, די רינגלען ווערן פארשלאסן אויף א פאל וואס מען קען זיי נישט עפנען אן א שליסל. אין אלגעמיין ניצט מען זיי צו פארבינדן הענט און פיס פון פארברעכער. די רינגלען קען מען פארשטייפן און צופאסטן לויט די מאס פונעם מענטשנס ארעם אדער פוס.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער ווארט אזיקים שטייט שוין עטליכע מאל אין תנ"ך: "לאסור מלכיהם בזיקים ונכבדיהם בכבלי ברזל. (תהילים קמ"ט).


text:
עס מיינט אַז מיר נאָך האָבן אַ לאַנג צייַט צו שפּילן אָנליין גאַמעס אויף די סאָניק. דאס אַנטהראָפּאָמאָרפיק העדגעהאָג ענטערטיינד פֿאַר דורות און נאָך דער זעלביקער שטיפעריש, ומרויק. אָבער, זינט געבורט ער האט אַ ביסל טוישן די אויסזען, אָבער נאָר וואַן די טראַנספאָרמאַציע & נדאַש; איך געווארן העכער, באַהאַלטן שאַרף ציין. ער אנטייל אין פילע ראַסינג געשעענישן, גרויס פּלייינג פוטבאָל, דזשאַמפּינג און קליימינג לעוועלס. זינט עס קענען ניט זיין קאַמפּערד אין אַ שלאַכט קיין איינער, ווען ער איז אַרמד מיט זייַן באַרימט גאָלדען רינגס. און פֿאַר אַ Refill, עס איז נייטיק צו זאַמלען זיי אין יעדער געלעגנהייט.
& נבספּ;
Hooray, מיר זענען ווידער קענען צו שפּילן פּאָטער אָנליין גאַמעס סאָניק רענטגענ! העדגעהאָג מיט בלוי האָר פֿון דער פּראָסט איז ניט געגאנגען צו לאָזן די פּאָסטאַמענט כבוד וואַן. ער אַרמד זיך מיט אַ גאָלד רינג און צעשטערן זייער שונאים, און צו ריפּלעניש די גאָלד ריזערווז, גרייט צו קריכן די סטיפּאַסט ווענט, שפּרינגען אויף די Platforms, זינקען צו די דנאָ און די ערד. ער איז דערשראָקן פון גאָרנישט און געווארן אַ סימבאָל פון דעם מוט. און ער ס נישט טריינג צו זייַן אַ העלד, און נאָר ווייל שפּאַס. פֿאַר אים עס איז אַ שפּיל & נדאַש; געווינען די ווייַטער ויסוואָרף, באַשטראָפֿט פֿאַר עטלעכע העט. יא, די געפיל פון יושר צווישן מער ווי סאָניק זיך.
גאַמעס סאָניק דורך קאַטעגאָריע:
ניו קאָמפּיוטער גאַמעס קומען אויס יעדער טאָג, טאָן ניט שטענדיק פאָרשלאָגן אַ יינציק געדאַנק. אָפֿט זיי זענען באזירט אויף די דערפאַרונג פון די פֿריִערדיקע סוגיות און פּראָדוקטן, עקספּלויטינג זייער פּאָפּולאַריטעט צו העכערן זייַן אייגן פּראָדוקטן. רעקאַגנייזאַבאַל אותיות מער געשווינד צוציען די ופמערקזאַמקייַט פון קאָנסומערס און ענשור די הצלחה פון די צאַצקע. די מחברים פון אָריגינעל געדאנקען רופן עס פּלאַגיאַט, אָבער פילע גיימערז טאָן ניט זאָרגן וואס איז הינטער דעם ווייַטער ווערסיע פון די שפּיל. זיי זאָרגן בלויז ווי יקסייטינג איז די ניו ווערסיע.
סאָניק גאַמעס ארויס אין 1991 און זענען דיזיינד פֿאַר די קאַנסאָול מעגאַ דרייוו סעגאַ. די אַנטהראָפּאָמאָרפיק בלוי העדגעהאָג געווארן אַ באַליבט צווישן פאַנס און פּלאַטפאָרמער איז אַזוי פירמלי ענטרענטשט אין די ווירטואַל וועלט פון גאַמעס, וואָס דעמאָלט איבער צו די דיגיטאַל פּלאַץ פון פּערזענלעך קאָמפּיוטערס. הייַנט, עס האט ווערן די ומזעיק פאָדעם וואָס יונייץ די אינטערעסן פון ניצערס פון אַלע דורות.
גורל סאָניק & נדאַש; קאַמף שונאים אַז סטראַשען די פרידלעך קאָויגזיסטאַנס פון גודיז וואָס לעבן אין זיין וועלט. זייַן הויפּט און דירעקט וועפּאַנז & נדאַש; גאָלד רינגס, גיט אים שטאַרקייַט און מאַכט. דורך קאַנטראָולינג זיי בעשאַס די שפּיל, נאַדאָ קעסיידער מאָניטאָר פֿאַר אַזוי אַז זיי האבן ניט געענדיקט. זייער צושטעלן קענען זיין ריפּלענישט בעשאַס Gameplay, קאַלעקטינג בייַ פאַרשידענע לעוועלס. אויב זיי לויפן אויס, דער שטעכלער וועט זיין אין שוועריקייט, און זייַן אָפּאָזיציע צו דער כוחות פון בייז וועט זיין defeated.
& נבספּ; טאָדייַ, סאָניק אָפט גאַסט צו די מעשיות פון אַ אַנדערש אָריענטירונג, און אין זיין פירמע זענען אותיות פון אנדערע גאַמעס. ניט ווייניקער פאָלקס מאַריאָ אָפֿט ווייַטער צו סאָניק און צוזאַמען זיי זענען קאַמף, יעדער אויף זייַן אייגן. קאָמיקער בוך העלדן, אויך, איז ניט אַווערס צו זייַן אַקסל צו אַקסל מיט די בלוי העדגעהאָג, און מאַכן אַ בייַשטייַער פֿאַר די באַפרייַונג פון די שוואַך.
שפּיל גאַמעס סאָניק 2 ס מאָדנע, ווייַל די פּלאַץ פאָרשלאָגן אַ פּלאַץ פון נייַ אַדווענטשערז אין וואָס איר דאַרפֿן צו העלפן העדגעהאָג באַקומען שוועריקייטן. דעם קען זיין דערגייונג אַ וועג אויס פון די מייז, די מלחמה קעגן די זאַמביז אָדער די שוץ פון די סאָד פון די ינוואַזיע פון די פליענדיק בלאָאָדסוקקערס & נדאַש; מיסע. אַטאַק פון די ראָובאַץ וועט זיין אַ עמעס פּרובירן פון ענדעראַנס און די פיייקייַט צו אָפּשטויסן פייַנט ארויסטריטן, איר זענט ווייַט העכער אין גרייס און שטאַרק אַרמאָר. נאָר טוט נישט פּאַסירן אין שלאַכט, אָבער די פייַנט איז שטענדיק אַ שוואַך פונט און דיין אַרבעט איז צו געפֿינען עס.
אונדזער סאָניק גאַמעס אָנליין פֿאַר פאָרשלאָגן צו נעמען אָנטייל אין ספּאָרט, ווו דער הויפּט כאַראַקטער איז אַ בלוי העדגעהאָג. ער איז געווען ומרויק, און ווען דער פּאָטער פאַלן פון דעם קאַמף אַ מינוט, צופרידן צו רו פֿאַר דרויסנדיק גאַמעס, פּלייינג אין
אין די באָוולינג קלוב פֿאַר די פּילקע זיך וועט זיין נאַקינג אַראָפּ פּינס. זיין שטאַרק ספּיינז באַשיצן עס פון ינדזשעריז, אַזוי וועריינג וועגן עס איז ניט נייטיק. & נבספּ;
איר קענען שפּילן סאָניק, דרייווינג אַ מאָטאָציקל, און איר וועט עדות בשעת זיין אַקאַמפּלאַס פאָאָלהאַרדינעסס. ער דעפטלי פּולז די אַראָפאַנג בערגל, ניט ווייניקער סקיללפוללי באוועגט אויס פון זיי און ווייזט די טריקס אין דער ראַמפּע, ניט פאָרגעטטינג אויף די וועג צו זאַמלען זייער וועפּאַנז & נדאַש; גאָלד רינגס.
די זאַמלונג פון אַבדזשעקס בעשאַס די פלי, פּאַזאַלז און העל שוואַרץ און ווייַס קאַלערינג, זוכן חילוק און אָנטאָן & נדאַש; אַלע סאָניק גאַמעס. צוזאמען מיט אים און זיין Friends, איר שייַעך-אָפּשאַצן די באַגריף פון פרייַנדשאַפט און קעגנצייַטיק הילף. דעם לעקציע וועט זיין רובֿ ווערטפול, צוזאמען מיט די פאַקט אַז איר קענען פיר אייער אָפּרוף גיכקייַט, אַלערטנאַס און פלינקייַט.
& נבספּ; ערשטער שפּיל סאָניק רענטגענ זענען דיזיינד פֿאַר קאַנסאָולז סעגאַ. ומרויק העדגעהאָג מיט בלוי האָר שלאָגן זייַן טעטיקייט און רעסטלאַסנאַס. ער שטענדיק דעמאַנדעד באַוועגונג און זאָל לאָזן עס פאַרפעסטיקט, ער באַלד אנגעהויבן צו סטאַמפּ פֿיס, דעמאָלט דזשאַמפּט ווי אויב ווייַטער פון די שפּיל, אַזוי לעטינג איר סאָף. פּאַססיאָן פֿאַר די ישועה פון די וועלט בלויז צו אונדז & נדאַש; נגני ויסקומען זייַן פאַך און דער הויפּט ציל אין לעבן. אבער די העדגעהאָג האט ניט זע זיין עקספּלויץ אַזוי עמעס. פֿאַר אים עס איז אַ שפּיל און גאָרנישט מער. זייַן ענערגיע איז זוכט אַ וועג אויס און פינדס אין אַזאַ אַ פאָרעם פון שפּאָרן. סילא האט ער געבן גאָלד רינגס און דעריבער, ווען מעגלעך, עס איז נייטיק צו ריפּלעניש זייער סטאַקס, גענומען אַפֿילו אין די הימל.
אַפּפּעאַראַנסע סאָניק האט געביטן באטייטיק זינט זייַן ערשטער אויסזען אויף די מאָניטאָרס. טכילעס, עס איז געווען פיל נידעריקער, און זייער ציין זענען ווי שאַרף שווערדן, זענען שטענדיק אין דערזען און האט אַ אָסאַם מיינונג. איצט די העדגעהאָג געוואקסן אַרויף, און זיין קליין ציין קענטיק נאָר ווען ער אָפּענס זיין מויל. אין אַלע אנדערע בנוגע, ער איז נאָך דער זעלביקער פריילעך העדגעהאָג.
סאָניק רענטגענ צו שפּילן אָנליין איז קיינמאָל נודנע. ער ביסלעכווייַז גאַינעד פּאָפּולאַריטעט און געווארן אַ סימבאָל פון די פירמע סעגאַ, ווי עס אנגעהויבן צו באַזייַטיקן די אַנימאַטעד סעריע און שאַפֿן גאַמעס פֿאַר קאָמפּיוטער ניצערס. אין דער זעלביקער צייַט אַ ביסל מאָדנע אַז, צוזאמען מיט די פּראָגרעסיוו סימיאַלייטערז, ווו די graphics, Gameplay און מעגלעכקייט צו מאַכן זייער אייגן ווירטואַל וועלט, סאָניק רענטגענ גאַמעס זענען נאָך אויף די קאַם פון פּאָפּולאַריטעט. עס איז ניט אַבזאָרבד אַ לאַווינע פון ינאַווייטיוו טעקנאַלאַדזשיז, אָבער אויף די פאַרקערט, סאָניק אַלוועלט יקספּאַנדז און זאַט מיט נייַ אותיות. איצט זייַן פירמע איז אָפֿט געזען פון יבער מאַריאָ, סופּערמען און פילע אנדערע פון אנדערע גאַמעס און קאַרטאָאָנס.
צוזאַמען מיט סאָניק איר האָבן צו אַלע די צייַט ערגעץ צו גיין. צי איר געדענקען אַז עס ס שווער צו בלייַבן אין איין אָרט פֿאַר אַ לאַנג צייַט, אָבער ווייַל ער טוט ניט זאָרגן וואָס וועג צו גיין, נאָר צו מאַכן אַקטיאָנס. אז די סאָד איז געווען קעגן דורך באַץ, ער טוט ניט קווענקלען צו שטעלן צו אַרבעטן צו ריין עס פון פּעסץ. און ווי קיין פייַנט נעמט מאַכט, עס דאַרף קעסיידערדיק ריפּלענישמאַנט, וואָס ער נעמט פון גאָלד רינגס. אן אנדער צייַט, ער וועט האָבן צו פּנים די פּרעסן ראָבאָט. דעם קעגנער איז פיל שטארקער און מער געפערלעך ווי די ביסל מיסע. אבער די מוט און פעסטקייַט פון אונדזער אַקוואַמערין העדגעהאָג און זייַן הייליק וואָפן צו העלפן אים קאָפּע מיט קיין פּראָבלעם. מיר קענען נישט זאָגן אַז די שלאַכט וואָלט זיין גרינג, אָבער גאָרנישט איז אוממעגלעך. דיין הילף קענען ניט שאַטן אים, אָבער ווייַל צוזאַמען איר וועט בעל די פייַנט אין קיין צייַט.
סאָניק רענטגענ גאַמעס, עס איז ניט בלויז דער אומקום און קאַמף. ווען אַלע איז שטיל אַרום, איר קענען טאָן ספּאָרט. דעם וועט ניט באַקומען באָרד סאָניק ליידיק און אין דער זעלביקער צייַט אַ גרויס לאַגער פֿאַר טריינינג אין מאַרקסמאַנשיפּ, דעקסטעריטי און גיכקייַט. ער קען אָפט ווערן געזען אין:
אבער אַפֿילו דעמאָלט ער קענען נישט שטיין רוטין און טריינג צו קאָמפּליצירן דיין לעבן. דרייוו אַ מאָטאָציקל, פון קורס, טשיקאַווע, אָבער געשווינד באָרד. אבער אויב איר גיין צו אַ זאַמדיק ברעג און פּרובירן צו ניט באַקומען קאַט אַרויף אין עס & נדאַש; עס איז גאַנץ אן אנדער ענין. דער זאַמד איז מער ווי אַ אַראָפאַנג ים כוואליעס. ער איז געווען רירד און איצט סאָניק זאָל ניט נאָר פאָר דורך אים, אָבער אויך צו באַקומען דעם בערגל, אַראָפּ אין די קאַוויטיז, זאַמלען באָנוסעס און שטעלן אים אַלע אין אַ קליין צייַט. אבער אויב די דאָקטערין עמעס, בעשאַס די שלאַכט וועט זיין פיל גרינגער. אויב איר זענט פון די זעלבע מיינונג, באַגריסן צו די סאָניק רענטגענ צו שפּילן אָנליין. טאָמער, קאַלערינג, פּאַזאַלז און געפֿינען די חילוק וועט אינטערעס איר ווי אמת פאַנס העלדיש העדגעהאָג.


text:
װיקיפּעדיע:באדייטן
וויקיפעדיע באדייטן איז א ספעצילער מוסטער וואס דינט ווי אן עקסטער ארטיקל פאר זיך וואס צוטיילט די וועגן צו א פרשת דרכים פאר אלע ארטיקלן וואס האבן אן ענדליכער נאמען.
מען דארף דאס מאכן אזוי: {{באדייטן|*[[ערשטער ארטיקל]] * [[צווייטער]] * [[און אזוי ווייטער]]}}
וועט דאס אויסקומען צו א ליסטע פון אלע ארטיקלן וואס האבן דעם קעפל אדער ענליכעס. און איר וועט זען דעם פורעם:
|}
דאס זאל מען נאר נוצן ווען די ווארט האט טאקע אייניג די זעלבע מיינונג ווי למשל בארג און בארג וואס דאס קען מיינען הלוואה מיט א קמץ און א בארג נעבן א טול אויב מיט א פתח. מען מאכט די הויפט ווארט א באדייטן מוסטער און דאס פארשפרייט זיך צו ביידע ארטיקלן. דאָס װאָרט קען זיך װײַטער צעטײלן צו עטלעכע באַדײַטן:
XXX
זעט אױך צום ביישפיל: שולע


text:
מאלאריע
מאלאריע איז אן אנשטעקיקע קראנקייט, וואס ווערט פארשאפן פון פאראזיטן. מענטשן שטעקן זיך מיט מאלאריע ווען דער פאראזיט קומט אריין אינעם בלוט.
מאלאריע איז איינע פון די הויפט סיבות פון טויט אין דער וועלט: זי איז גורם א האלבן מיליארד קראנקען און צוויי מיליאן טויטן יאר יערלעך. רוב פון די וואס שטארבן זענען אין אפריקע דרום פון דער סאהארע.
דער פאראזיט וואס פארשאפט מאלאריע הייסט פלאַסמאדיום, אן ארגאניזם מיט אין צעל וואס איז נישט קיין באקטעריע.
ס'זענען דא פארשידענע זגאלן פון פלאַסמאדיום וואס פארשאפן מאלאריע אין מענטשן: פֿאַלקיפאַרום מאלאריע איז דער ערגסטער מין, און הרגעט די מערסטע מענטשן.
מענטשן ווערן קראנק פון מאלאריע דורך אנאפעלעס קאמארן.


text:
רעוואלוציע
רעוואלוציע איז א פוטש וואס מ'ווארפט אום דעם קעניג.
חילוק צווישן פוטש און רעוואלוציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א פוטש און א רעוואלוציע זענען צוויי אנדערע זאכן. אין א רעוואלוציע איז פאראן א באוועגונג צווישן דאס פאלק וואס וויל א טויש און ווען די באוועגונג ווערט גענוג גרויס און מאכטפול וועלן זיי זיך באוואפענען און אטאקירן די רעגירונג און איר אנידערזעצן. דאס קען אמאל פארמישן די מיליטער און אמאל נישט און איז געוואנדן אויב די רעגירונג האט די מיליטער מיט זיך אדער נישט.
א ביישפיל פון א פירער וועלכער איז אריינגעקומען נאך א רעוואלוציע איז פידעל קאסטרא פון קובא, און א רייע קאמוניסטישע לענדער ווי כינע, וויעטנאם, לאאס און נאך.
א פוטש איז אן אינערליכע אקט וועלכע האט גארנישט צעטאן מיט דאס פאלק. א פוטש קען קומען אלס א סופרייז אויך פאר דאס פאלק וויבאלד עס איז נישט בעפאר געווען א רעוואלוציע אין וועלכע דאס פאלק האט פארלאנגט א טויש. געווענליך וועט א פוטש געטאן ווערן דורך די מיליטער וועלכע איז די איינציגסטע גענוג מאכטפולע ארגאניזאציע וועלכע קען אראפברענגן די רעגירונג.
אמאל איז א פוטש בלוטיג צוליב שלאכטן און אמאל קען עס אויסגעפירט ווערן אן א שאס ווי עס איז געווען דער פאל אין טיילאנד אין ענדע 2006. דער פרעמיער מיניסטער איז געווען אויסערן לאנד ווען זיין מיליטער האט ארומגערינגלט די רעגירונג געביידעס און איבערגענומען די לייצעס ביז א נייע רעגירונג וועט ערוועלט ווערן.
א פוטש קען אויך אמאל געמאכט ווערן דורך רעגירונג אפיציעלן זעלבסט אין פאל די מיליטער איז נישט איינשטימיג אדער וויל זיין נוטרעאל. אזא פוטש איז פרובירט געווארן קעגן היטלער אין ברען פון די צווייטע וועלט קריג ווען א טייל פון זיינע אייגענע מיניסטארן האבן איינגעזען אז ער איז נישט מער ווי א קאלטבלוטיגע רוצח און זיינע מעשים וועט נישט ברענגן קיין גוטס פאר דייטשלאנד. יענער פוטש איז דורכגעפאלן ווען א באמבע וואס האט אויפגעריסן אין היטלער'ס אפיס האט פארפעלט אים אומצוברענגן.
א פוטש קען קומען צוליב פארשידענע סיבות אויב די מיליטער אדער אפיציעלן באשליסן אז עס איז צייט צו באזייטיגן דעם פירער אוןו אמאל די גאנצע רעגירונג זיינע. אין טיילאנד, צום ביישפיל, האט מען באשולדיגט דעם פרעמיער מיניסטאר אלס קארופטירט און דאס איז געווען די איינציגסטע וועג וויאזוי מען האט געקענט שנעל פטור ווערן פון אים.
די לעצטע בלוטיגע פוטש איז געווען אין טשילע אין די 70'גער יארן וואו די מיליטער האט איבערגענומען די רעגירונג פאר איבער 15 יאר ביז ווילאנג מען האט געקענט איינשטעלן א נייע ציווילע רעגירונג. א פרידליכע פוטש איז געווען אין פאקיסטאן אין 99' פון וועלכע דער היינטיגער פרעזידענט פערוועז מושאראף איז געקומען צו דער מאכט.


text:
זשעטל
זשעטל (בעלארוסיש: ДзяTлaBa, רוסיש: ДяTлoBo, פויליש: Zdzięcioł, ליטוויש: Zietela) איז א שטעטל אין היינטיגן בעלארוס, 165 ק"מ דרום-מזרח פון הוראדנא.
אין יאר 1995 איז איר באפעלקערונג געווען 8,900. די שטאט האט א באן סטאנציע, צווישן באראנאוויטש און לידא.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זשעטל ווערט דערמאנט צונערשט אין דאקומענטן פון יאר 1498, אז מ'האט געגעבן דאס שטעטל צום פירשט קאנסטאנטין אסטראגסקי, וואס האט געבויט דארטן א הילצערנעם שלאס. אין 17טן יאר הונדערט איז דער פריץ געווען לעוו סאפיעהא. ער האט געהייסן בויען א קאטוילישע קירכע אינעם רינעק, וואס שטייט נאך אלץ. אין אנהייב 1708 במשך דער גרויסער צפונדיקער מלחמה האט דער קיסר פעטער דער ערשטער באזוכט זשעטל און פארזוימט דארטן א וואך צייט.
ביז צום צווייטן וועלט קריג איז די באפעלקערונג געווען אין מייסטענס יידן. אין 1942 איז פארגעקומען א גרויסע רציחה אין זשעטלער קאצעט, ווען עטאנישע פאליציי האבן אויסגעהרגעט 1500 יידן אן רחמנות.
פערזענלעכקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- דער דובנער מגיד (1741-1804)
- הר"ר ישראל מאיר הכהן קאגאן, דער חפץ חיים
- הר"ר ברוך סאראצקין


text:
יוחנן הורקנוס דער ערשטער
יוחנן הורקנוס דער ערשטער, איז געווען הערשער איבער ארץ יהודה, פון די חשמונאים דינאסטיע, אויך איז ער געווען כהן גדול. א זון פון שמעון התרסי, און אן אייניקל פון מתתיהו הכהן. ער האט געהערשט איבער די יידן, פון יאר 134 איידער די ציווילע ציילונג, ביז 104 יאר א"צ.
לויט טייל פארשער, איז ער יוחנן וואס איז געווען כהן גדול אכציק יאר, און געווארן א צדוקי אויף דער עלטער.
שמעון איז געווען דער לעצטער זון פון מתתיהו וואס איז געבליבן לעבן, און די סנהדרין, און די פאלקס עלטסטע, האבן אים אויסגעקליבן אלס הערשער און כהן גדול, וואס וועט אריבערגיין בירושה צו זיינע קינדער. אין די יארן פון שמעונס הערשאפט, האבן זיך די חשמונאים אפגעגעבן אסאך מיט מלחמות, קעגן די סעלוקן, און מיט די גויישע שכנים אין ארץ ישראל, ווי אויך איבערבויען די יידישע לאנד. אין איינע פון די מלחמות, ווי אנטיוכוס סידעטס האט געשיקט זיין ארמיי קעגן די יידישע מיליטער, נאכן פארלאנגען פון שמעון אפצוגעבן די פעסטונג אין ירושלים, און אנדערע שטעט וואס שמעון האט איינגענומען, שמעון האט געשיקט זיינע קינדער יוחנן מיט יהודה, קעגן די סולעקישע ארמיי, און זיי האבן באזיגט די פיינט.
אנטיוכוס, האט נאך די דורכפאל, אנגעקניפט פארבינדונגען מיט שמעונס איידעם תלמי, הערשער איבער יריחו. און אים צוגערעדט ער זאל אומברענגען זיין שווער, תלמי האט צוגעגרייט א סעודה פאר זיין שווער, און אינמיטן סעודה האט תלמי אומגעברענגט שמעון, און צוויי זון פון שמעון, יהודה און מתתיהו וואס זענען אויך דארט געווען.
יוחנן איז דעמאלט געווען מיט די מיליטער אין גזר, און גלייך ווי ער האט געהערט וואס עס האט פאסירט, איז ער געפארן קיין ירושלים, איבערצונעמען די הערשאפט. תלמי האט געבעטן פון אנטיוכוס, ער זאל אים שיקן סאלדאטן אים ארויסצוהעלפן, אבער די הילף האט זיך פארזוימט. תלמי איז אנטלאפן און זיך באזעצט אין א פעסטונג נישט ווייט פון יריחו, יוחנן איז געקומען מיט די מיליטער באלאגערן די פעסטונג, תלמי אבער האט געהאט מיט זיך יוחננס מאמע, און א ברודער וואס זענען געבליבן לעבן, און יעדע מאל ווען יוחנן האט זיך געגרייט צו אייננעמען די פעסטונג, האט תלמי ארויס געברענגט יוחננס מאמע און ברודער, און זיי געפייניקט, אין די ענדע האט ער זיי אומגעברענגט, און באוויזן צו אנטלויפן קיין פילאדעלפיע, אמאן (יארדן) פון היינט.
אנטיוכוס האט געשיקט זיין מיליטער קעגן יהודה, און יוחנן האט זיך געמוזט אפגעבן מיט דעם. נאכן באלאגערן ירושלים, און יידישע משכונות זענען גענומען געווארן צו דמשק, ווי אויך ריזיקע פארמעגנס, זענען צוגענומען געווארן פון יהודה, יוחנן האט זיך געמוזט פארפליכטן פאר אנטיוכוס, צו שיקן סאלדאטן ווען אימער אנטיוכוס וועט זיי דארפן. אזוי האט עס אנגעהאלטן, ביז אנטיוכוס איז געשטארבן, אין א קריג אין יאר 129-. דעמאלט האט יוחנן פארשטארקט די יידישע זעלבסטשטענדיקייט, און מער נישט זיך געפארכט פון די יוונים, ווייל אנטיוכוס' נאכפאלגער, זענען נישט געווען שטארק, און האבן קיין כח נישט געהאט, צו גיין אין א מלחמה קעגן יהודה. יוחנן האט דעמאלט געלאזט גיסן מטבעות, די ערשטע עס צו טון, זינטן חורבן פון ערשטע בית המקדש.
יוחנן האט אנגעפירט א רייע מלחמות, קעגן די שכנים פון יהודה, ער האט איינגענומען אדום, די שומרון, און חרוב געמאכט זייער טעמפל אויף הר גריזים, ווי אויך אויף די אנדערע זייט ירדן טייך, האט ער איינגענומען שטחים. ער איז אנגעקומען ביז צום אונטער גליל, און די יזרעאל טאל. ער האט אויך איינגענומען בית שאן.
יוחנן האט מגייר געווען די אדומים, אנדערש ווי זיין טאטע וואס וואלט זיי פארטריבן, די אורזאך צו דעם איז ווארשיינליך, ווייזן די כח פון די יידן.
יוחנן איז געווען זייער אקטיוו, אין די אויסערן פאליטיק קעגן די סעלוקן, מיט פרובירן שאפן מיליטערישע בונדן און פאקטן קעגן זיי, ער האט זיך געוואנדן צו קליינע קעניגרייכן, און צו די גרויסע, ווי די רוימישע אימפעריע, און תלמי קעניג פון עגיפטן, רוים האט זיך פארפליכטעט צו באשיצן די יידישע פארטן.
אין די צייטן פון יוחנן, זענען די פארטייען צווישן די יידן געווארן שטארק, די פרושים, און די צדוקים, און נאך אנדערע, יוחנן איז אבער געווען פראגמאטיש, און נישט געלאזט די צוויי זייטן זיך ארומקריגן צופיל, ווי עס געווען שפעטער איבערהויפט אין אלכסנדר ינאיס צייטן.
יוחנן האט ווען ער איז געשטארבן, איבערגעלאזט די קעניגרייך אין ירושה פאר זיין ווייב, זיין זון יהודה אריסטובולוס דער ערשטער, האט אבער פארכאפט די מאכט, און איינגעזעצט זיין מאמע און זיינע ברודערס, אויסער אנטיגונוס דער ערשטער, וועם ער האט געשטעלט אלס הויפט גענעראל. יהודה איז געווען הערשער און כהן גדול.


text:
פאטלעזשאן
דער פאַטלעזשאַן (וויסנשאפטלעכער נאמען: Solanum melongena) איז א טראפישער - אונטער-טראפישער פיל-יעריגער געוויקס (ער ווערט באהאנדלט געווענלך ווי אן איין יעריגע געוויקס) פון די נאכטשאטן פאמיליע סאָלאַנאַצעאיי (Solanaceae), ער איז שטארק אנגעזען אין אינדיע, פאקיסטאן או סרי לאנקא. ער וואקסט צווישן פערציג און הונדערט און פופציג צענטימעטער הויך, מיט גרויסע בלעטער פון צען - צוואנציג צענטימעטער לאנג און פינף - צען צענטימעטער ברייט. דער פרוכט איז געווענלך א שיינינדיגע פּערפּעל קאליר וועלכער ווערט געניצט אלס גרינס נאכן קאכן, פרעגלן אדער באקן.
ברכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויף דעם פאַטלעזשאַן מאכט מען די ברכה בורא פרי האדמה, אזוי ווי אויף אנדערע גרינסן.
בדיקת תולעים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דעם פאַטלעזשאַן איז געווענליך נישט פאראן קיין אינסעקטן (שרצים) אדער ווערים, דערפאר לױט דער הלכה דארף מען זיי נישט קאנטראלירן. אויב אבער איז פארהאן אנצייגונגן פון לעכער אדער פלעקען דארף מען עס דארט קאנטראלירן.
מצוות התלויות בארץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער פאַטלעזשאַן וואקסט אין ארץ ישראל און מען דארף מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ): תרומות, מעשרות און שמיטה.
שמיטה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער דאטום וואס פאלט אויף דעם פאַטלעזשאַן די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש תשרי פון דעם זיבעטן יאר.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אנציקלופדיה לכשרות המזון


text:
קישקע קענסער
קישקע קענסער/ראַק (ענגליש: Colorectal Cancer) אין א נאמען פון א מחלה. די מחלה איז כאראקטעריזירט מיט דעם וואס אין די קישקע וואקסט קענסער/ראַק. עס איז די דריטע פארשפרייטסטע קענסער-, און די צווייטע גרעסטע פאקטאר צו טויט אין דער מערב וועלט פון ראַק. קישקע קענסער ברענגט צו אין דער וועלט 655,000 טויטע א יאר.
סימפטאמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אפטמאל דערקענט מען נישט קיין סימפטאמען ביז די קראנקייט האט זיך גוט אנגעכאפט. די סימפטאמען זענען, למשל:
- בלוט אין דעם שטולגאנג
דיאגנאזירן און טעסטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קישקע קענסער ווערט דיאגנאזירט דורך דער טעסטס-אפווענד אויכט כדי זיך צו דערוויסן ווי שטארק עס איז צושפרייט:


text:
מוילאייזל הערש
דער מוילאייזל הערש (Odocoileus hemionus) איז א הערש אלט-געזעסן אין מערב צפון אמעריקע. דער מוילאייזל הערש נעמט זיין נאמען פון זיינע גרויסע אויערן וואס זענען ענלעך צו א מוילאייזל'ס אויערן. דער מוילאייזל הערש באוואוינט דעם ראקי בערג ראיאן פון צפון אמעריקע. אין פרילינג פאלן אראפ די הערשהערנער און גלייך הייבן זיי אן וואקסן ווידער אמאל. דער מוילאייזל הערש איז געוואוינט צו שפרינגען מער ווי לויפן.
דער מוילאייזל הערש איז הויך 100-110 צ"מ ביי די פלייצעס, און איז לאנג צויי מעטער.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ מוסטער:IUCN2008 Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.


text:
אזוי איר טאַקע ווילן צו שענקען? צי ניט איר טראַכטן אַז עס זענען בעסער ניצט פֿאַר דיין געלט? קראַנק קידס אין דיין היים שטאָט, עלטער מענטשן אַז נאָר וועלן עמעצער וואָס וועט הערן צו זיי?
מיר טאָן ווי דיין געלט, מיר וועלן פאַרברענגען עס אַלע ווייזלי אויף באָבקעס פון דקס און עבייַ, אַזוי אויב איר טאַקע ווילן צו – נאָר שיקן עס איבער.מיר זענען אויך געפרעגט וועגן דאָוניישאַנז (צוויי מאָל דעם וואָך). אזוי קודם - בייַ דעם פונט מיר טאָן ניט אָננעמען קיין געלט דאָוניישאַנז (הגם מיר אָפּשאַצן דיין ינטענטשאַנז) אָבער מיר טאָן אָננעמען אַ ביסל אנדערע פארמען פון דאָוניישאַנז. שענקען אונדז צייַט דורך שיקט זשוק גיט (און אַפֿילו בעסער, פּאַטשאַז ) , פאַרשפּרייטן דעם וויסן וועגן דעם פּלוגין דורך שרייַבן עפּעס אין דיין בלאָגס אָדער באַליבט פאָרומס, שטימען פֿאַר דעם פּלוגין אין די וואָרדפּרעסס פּלוגין וועגווייַזער אַזוי מער מענטשן וועלן נוצן עס און לעסאָף - איר קענען שטענדיק העלפֿן אונדז דורך קאָנטראָלירונג און איבערזעצן דעם פּלאַץ צו דיין מוטער-לשונות.


text:
די שטאָט פון רעטהימנאָן קאַטערס צו די געברויכן פון די באַזוכער, קרבן פילע ערטער צו בלייַבן ווי געזונט ווי דיינינג און שאַפּינג פֿאַר אַלע טייסץ. די ווענעטיאַן פּאָרט פון רעטהימנאָן בלויז פאָרשלאָגן יקערדיק פאַסילטיעס זיך, אָבער עס זענען פילע היגע ביזנעסער און באַדינונגען באזירט אַרום דעם פּאָרט קרבן אַ מער פולשטענדיק סומע פון אַמענאַטיז.
רעטהימנאָן קרעטע פּאָרט אינפֿאָרמאַציע
די פּאָרט פון רעטהימנאָן איז קאָננעקטעד מיט פּיראַעוס (אַטהענס פּאָרט) אָבער אויך מיט די פּאָרט פון Souda אין Chania קרעטע. א ווענעטיאַן וואַנט פּראַטעקץ די פּאָרט. הינטער דער וואַנט איר וועט געפֿינען די אַלט, טראדיציאנעלן שטאָט פון רעטהימנאָן. פּראָם באָוץ פאַרבינדן רעטהימנאָן מיט די פּאָרט פון פּיראַעוס אין אַטהענס טעגלעך. די ייטינערעריז זענען זייער אָפט בעשאַס די זומער חדשים. די פּרייַז פון פּראָם טיקיץ איז נישט דער הויפּט הויך און וועריז דיפּענדינג אויף די פאָדערונג און דער טיפּ פון די שיפל איר וועט קלייַבן צו אַרומפאָרן.
געטינג צו רעטהימנאָן פּאָרט
די סובורבאַן (קטעל) בוסעס אויף די אינזל פון קרעטע זענען בישליימעס אָרגאַניזירט, רעכט צו דער פאַקט אַז די אינזל פון קרעטע איז גאַנץ גרויס. די סובורבאַן (קטעל) ויטאָבוס סטאַנציע איז ליגן אין די שטאָט פון רעטהימנאָן און באדינט טראַוואַלערז אַזוי ווי זיי קענען דערגרייכן פילע פאַרשידענע דעסטאַניישאַנז אויף קרעטע מיט נידעריק פּרייַז טיקיץ. עס זענען בוסעס אַז פאַרבינדן רעטהימנאָן מיט די אנדערע פּרעפעקטורעס פון קרעטע, ווי ווויל ווי מיט מקומות אין די דרום געגנט פון דער Prefecture. די בוסעס אַז פאַרבינדן רעטהימנאָן, העראַקליאָן און וויצע ווערסאַ אַרויסגיין טעגלעך און אָנהייבן בייַ קסנומקס בין און סוף בייַ קסנומקס PM. עס איז היגע טראַנספּאָרטיאָן צו די וויללאַגעס פון די נירביי געגנט, צו די האָטעלס און צו דעם אוניווערסיטעט פון קרעטע. עס זענען פילע טאַקסי סטיישאַנז אין רעטהימנאָן און איר קענען געפֿינען זיי אין די שטאָט צענטער, אין די סענטראַל גאסן אָדער בייַ די פּאָרט. ראַדיאָ-טאַקסי דינסט איז אויך בנימצא. די אַריבערפירן קאָסטן איז פּרידיטערמינד פֿאַר רובֿ פון די רוץ.
פּראָם יטינעראַריעס פון רעטהימנאָן
איר קענען אַרומפאָרן פון רעטהימנאָן צו פּיראַעוס אין אַטהענס מיט די Ferries פון אַנעק לינעס. די פּראָם ייטינערעריז צו פּיראַעוס זענען טעגלעך אָפּעפּראַטעד.
איר קענען אויך אַרומפאָרן פון רעטהימנאָן צו סאַנטאָריני מיט די פּראָם פירמע ים Jets. שטעג לינעס האט אַ סקעדזשולד פּראָם יטינעראַרי פון רעטהימנאָן צו קיטהיראַ און פּיראַעוס (אַטהענס פּאָרט).
די הויפּט סובורבאַן ויטאָבוס סטאַנציע (קטעל) איז בעערעך קסנומקסקם פון די שטאָט צענטער אַוועק און איר קענען נעמען אַ ויטאָבוס צו אנדערע הויפּט דעסטאַניישאַנז פון קרעטע, אַזאַ ווי Chania, העראַקליאָן, Agios Nikolaos אאז"וו א היגע ויטאָבוס אויך קאַנעקץ די סובורבאַן ויטאָבוס סטאַנציע מיט די שטאָט צענטער. יעדער דינסט איז בנימצא ין גיין דיסטאַנסע פון די פּאָרט.


text:
בלאט 1 פון 8
הערות און קאמענטארן אויף 'די אומגעלונגענע קידנעפינג'
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:06 pm
דורך וואוילע שעפעלע
ביטע שרייבן דא אלע שכח'ס, הערות, און קאמענטארן אויף די פארזעצונג 'די אומגעלונגענע קידנעפינג' פון ידידנו הרב 'איש החסד' כדי נישט צו שטערן די המשך דארט.
יישר כח
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:09 pm
דורך שמעלקא זאפטיגער
איינער זאל ברענגען דא אלע תגובות ביטע
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:10 pm
דורך וואוילע שעפעלע
וואס הייסט 'איינער' ? דאס דארפסטו בעטן פון די הנהלה
(סתם קאפיען אהער טוסטו גארנישט אויף)
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:27 pm
דורך שמעלקא זאפטיגער
וואוילע שעפעלע האט געשריבן:וואס הייסט 'איינער' ? דאס דארפסטו בעטן פון די הנהלה
(סתם קאפיען אהער טוסטו גארנישט אויף)
קריינא דאיגרתא ליהוי פרוונקא.
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:29 pm
דורך אויסגערעכנט
שעפעלע a1
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:30 pm
דורך וואוילע שעפעלע
דא שרייבט מען הערות אויף די 'אומגעלונגענע קידנעפינג אשכול'.
אויב ווילסטו שרייבן הערות אויף די הערות אשכול קענסטו עפענען א ניי אשכול 'הערות און קאמענטארן אויף די הערות און קאמענטארן אשכול'
יישר כח
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:31 pm
דורך שמעלקא זאפטיגער
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:33 pm
דורך eller
שכח וואוילע שעפעלע פארן עס אריבער ברענגען !
כ'זעה דו פאלגסט ווי א וויאוילע שעפעלע.....
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 3:46 pm
דורך וואוילע שעפעלע
צווייטע פארזעצונג יעצט ארויף!!
ליינט מיט שפאנונג. שכח אישי!
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 5:01 pm
דורך איש החסד
וואוילע שעפעלע האט געשריבן:
צווייטע פארזעצונג יעצט ארויף!!
ליינט מיט שפאנונג.!
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 5:55 pm
דורך פטיש
איש החסד האט געשריבן:שוין א שעה זינט כ'האב עס ארויפגעלייגט, ואין קול ואין עונה. וואסע פשט, אפשר איז א שאד די ארבעט?!
ח"ו
נישט קיין שאד די ארבעט, נאר אזוי גייט עס ווען מדארף ליינען, אינדערנאך איבערהיפערען צום צווייטן אשכול אויף צו געבן א גרינעם.
און יעצט לגופו של ענין:
א גרוסע שכוח איש החסד - כשמו כן הוא טוט א חסד מיטן עולם, אויפן זיך אינטער נעמען דעם באקן א שיינעם מעשה
לאמיר האפן אז די וועסט אונז האלטן געשפאנט ביזן פרייליכן סוף [אזוי ווי האסט געשריבן אין די קעפל]
נאך איין הערה
איך מיין זאלסט ענדעשער לאזן די עולם ווארטן און ברענגן א לענגערע שטיקל ווי איידער ברענגען איינמאל אין צוויי טעג קורצע שטיקלעך
לאמיר זעהן צו די עולם איז מסכים מיט מיר
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 6:01 pm
דורך אויסגערעכנט
לסד איך האב עס נאך נישט געליינט, דו דארפסט פארשטיין אז א גרויס חלק אידן דא ארבעטן, און ווען די צייטמוועט ערלויבן, אדער מען וועט זיך וועלן אויסגעבן אביסל וועט מען עס אפליינען.
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 6:18 pm
דורך אויסגערעכנט
געליינט, יאפס דער הייבט אן שפינען א זאפטיגס, עס זעט אויס ווי עס גייט זיין דראמאטיע אויפן העכסטן פארנעם.
שכוח פארן שרייבן, אונזער וועלטל איז מער ווערט זיין דו ביסט דא.
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 6:27 pm
דורך eller
אויסגערעכנט האט געשריבן:געליינט, יאפס דער הייבט אן שפינען א זאפטיגס, עס זעט אויס ווי עס גייט זיין דראמאטיע אויפן העכסטן פארנעם.
שכוח פארן שרייבן, אונזער וועלטל איז מער ווערט זיין דו ביסט דא.
מסכים צו יעדע ווארט !!
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 7:33 pm
דורך רינדעכיג
Wordless!!! Keep 'em coming
געשריבן: דאנארשטאג דעצמבער 01, 2016 11:58 pm
דורך לכאורה
ר' איש החסד, איר האט א פיינעם טאלאנט
געשריבן: פרייטאג דעצמבער 02, 2016 12:35 am
דורך שמו
איש החסד
דו טוסט מיט אונז א חסד
מיטן באשרייבן דעם געוואלדיגן מעשה
וואס איז להפליא אפי' שמעולם לא נעשה
גיי אן ווייטער מיט א געשמאק
און דערפריש אונז מיט דיין געבאק
געשריבן: פרייטאג דעצמבער 02, 2016 1:04 am
דורך איש החסד
אויב האט איר וויכטיגע הערות בנוגע דעם פארזעצונג קענט איר זיך מעלדן אין אישי.
געשריבן: פרייטאג דעצמבער 02, 2016 10:32 am
דורך שמעלקא זאפטיגער
wow איז ער גוט!
דריטע פארזעצונג שוין ארויף!
א מייסטער ארבעט!
איש החסד, וואו ביסטו געווען ביז יעצט? קיפ אן!!
געשריבן: זונטאג דעצמבער 04, 2016 12:18 am
דורך איש החסד
איש החסד האט געשריבן: וואוילע שעפעלע האט געשריבן:
פערדע פארזעצונג יעצט ארויף!!
ליינט מיט שפאנונג.!
געשריבן: זונטאג דעצמבער 04, 2016 1:39 am
דורך לכאורה
העכסט פראפעסיאנאל.
געשריבן: זונטאג דעצמבער 04, 2016 4:14 am
דורך אויסגערעכנט
עס זעט אויס ווי עס קומט א גוטס... עס איז שוין גוט אבער עס זעט אויס ווי מיר קריכן אריין אין א טיפע זימפ..
עס וואלט גוט געווען אז סוף פון יעדע חלק פון די מעשה זאל זיין א לינק אריין דא צו קאמענטירען, אזוי וועט מען געדענקען גלייך צו קאמפלימענטירן, און אזוי וועט מען געדענקן אז עס איז דא א אשכול דערפאר, און מען זאל נישט מיגב זיין אין יענע אשכול.
געשריבן: זונטאג דעצמבער 04, 2016 11:04 am
דורך וואוילע שעפעלע
איש דו ווערסט מיר בעסער פון מינוט צו מינוט!
עס שפינט זיך דא א העכסט דראמאטישע מעשה אונטער אונזער רוקן ווען ידע פאר שעה וואקסט ארויס א פרישער פארזעצונג... ביסט געוואלדיג!!
געשריבן: זונטאג דעצמבער 04, 2016 5:25 pm
דורך פרוביר אויך
וואוילע שעפעלע האט געשריבן:איש דו ווערסט מיר בעסער פון מינוט צו מינוט!
עס שפינט זיך דא א העכסט דראמאטישע מעשה אונטער אונזער רוקן ווען ידע פאר שעה וואקסט ארויס א פרישער פארזעצונג... ביסט געוואלדיג!!
געשריבן: זונטאג דעצמבער 04, 2016 5:50 pm
דורך אויסגערעכנט
אייוועלט פארמאגט א נייער שטערן, דער איז גאר גוט


text:
איסר יהודה אונטערמאן
הרב איסר יהודה אונטערמאן (י"ד ניסן ה'תרמ"ו - כ"ד שבט ה'תשל"ו) איז געווען דער אשכנזישער הויפט רב פון ישראל פון תרכ"ד ביז תרל"ב.
אינהאַלט
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איסר יהודה אונטערמאן איז געבוירן אין בריסק (היינט אין בעלארוס) צו זיין פאטער ר' אליהו און זיין מוטער שיינא.
ער האט געלערנט ביים בריסקער דיין, רבי שמחה זעליג ריגער, און ביי די צוועלף יאר איז ער געגאנגען לערנען מיט דער ערשטער חבורה וואס האבן געלערנט אין דער ענף עץ חיים ישיבה אין מאלטש אונטער רבי זלמן סענדער כהנא שפירא, און שפעטער אונטער רבי שמעון שקאפ. נאך זיין חתונה מיט רחל לאה יעלין האט ער געלערנט אין דעם כולל פון דער וואלאזשינער ישיבה, וואו ער האט באקומען היתר הוראה פון רבי רפאל שפירא און דערנאך האט ער אליין געעפנט א ישיבה אין ווישנעווע (נישט ווייט פון וואלאזשין) אין יאהר תר"ע.
ער איז נפטר געווארן אין תשל"וֹ און באערדיגט אין הר הזיתים.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין תרפ"ד איז ער באשטימט געווארן רב פון ליווערפול, ענגלאנד, וואו ער האט געדינט אין דעם אמט 22 יאר. אין תש"ו איז ער געווארן דער דריטער הויפט רב פון תל אביב, ביז תשכ"ו, ווען ער איז באשטימט געווארן הויפט רב פון ישראל.
זיינע תורות זענען געדרוקט אין דעם ספר "שבט מיהודה".[1]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ שבט מיהודה (היברובוקס)


text:
עס איז געווען אַ קי בייַ לאָטשמאַדדי דורך קסנומקס, און אין קסנומקס אַ פישערייַ דאָרף איז געווען געבויט דאָ צו נעמען מייַלע פון די שעפעדיק הערינג אין נירביי וואסערן. אין קסנומקס לאָטשמאַדדי גענומען אַרויף די ראָלע ווי די צפֿון ויסט טערמינוס פֿאַר סטעאַמערס פון ויג; אַ ראָלע ווייַטער דעוועלאָפּעד מיט דעם אָנקומען פון דער ערשטער פאָרמיטל Ferries אין קסנומקס. אין קסנומקס אַ זעמל-אויף זעמל-אַוועק דינסט איז געווען באַקענענ, און פֿון קסנומקס אַ זונטאג דינסט סטאַרטעד אויף די ויג-לאָטשמאַדדי פוס פון דעם דינסט, טראָץ עטלעכע היגע אָפּאָזיציע.
ביז קסנומקס לאָטשמאַדדי ס פּראָם לינקס צו ויג אויף סקיע און טאַרבערט אויף האַרריס צוגעשטעלט די בלויז מיטל פון טראַנספּאָרטינג וויכיקאַלז צווישן די צוויי הויפּט טיילן פון די מערב יסלעס. זינט די אַדווענט פון די סאָונד פון האַרריס Ferry דעם ראָלע האט פאַרשווונדן, אָבער רובֿ פאַרקער כעדינג דרום פון די דרום טערמינוס פון די סאָונד פון האַרריס Ferry אויף בערנערייַ קומט דורך לאָטשמאַדדי סייַ ווי סייַ.
אַ ין גערופֿן טאַיגה טשעאַרסאַבהאַגה איז געווען געבויט אין לאָטשמאַדדי אין קסנומקס דורך אַ היגע סוחר. טאַיגה טשעאַרסאַבהאַגה איז שפּעטער קאָנווערטעד צו אַ הויז איידער, אין קסנומקס, ימערדזשינג פון קאַנווערזשאַן ווי אַ ימפּרעסיוו מוזיי און Arts צענטער.
אַ ין גערופֿן טאַיגה טשעאַרסאַבהאַגה איז געווען געבויט אין לאָטשמאַדדי אין קסנומקס דורך אַ היגע סוחר. טאַיגה טשעאַרסאַבהאַגה איז שפּעטער קאָנווערטעד צו אַ הויז איידער, אין קסנומקס, ימערדזשינג פון קאַנווערזשאַן ווי אַ ימפּרעסיוו מוזיי און Arts צענטער.
די לאָטשמאַדדי האָטעל איז געבויט אין קסנומקס צו אַקאַמאַדייט וויזאַטערז קומענדיק דורך דאַמפער צו פיש אָדער דרייען, און בייַ איין מאָל די האָטעל אָונד קסנומקס באָוץ אויף זייַן פאַרשידן פישערייַ לאָטשס. הייַנט עס איז נאָך מחנות פישערמען און אנדערע באזוכן צפֿון ויסט אין זייַן קסנומקס רומז. א פיל מער פריש אָנקומען אויף דער סצענע אין לאָטשמאַדדי איז די ויסגעצייכנט טיגה דעאַרג האטעל. דער נאָמען קומט פון די געליש פֿאַר רויט הויז: און די סיבה איז קלאָר ווי דער טאָג ווען איר זען די האָטעל. טיגה דעאַרג Offers סופּרעמעלי באַקוועם אַקקאָממאָדאַטיאָן און פּרעכטיק עסנוואַרג.
נאָענט צו די לאָטשמאַדדי האטעל און די פּראָם טערמינוס איז די טוריסט אינפֿאָרמאַציע צענטער, בשעת צוריק צו די הויפּט גוף פון די דאָרף איז וואָס מוזן זייַן איינער פון די בעסטער ליגן באַנקס אין סקאָטלאַנד. לאָטשמאַדדי אויך Offers בודזשעט טראַוואַלערז האָסטעל אַקאַמאַדיישאַן בייַ די ויסט דרויסנדיק סענטער.
לאָטשמאַדדי איז שטוב צו אַ נומער פון סטרייקינג בנינים אין דערצו צו די לאָטשמאַדדי האטעל, טיגה דעאַרג האטעל און טאַיגה טשעאַרסאַבהאַגה. די קירך איז געווען געבויט אין קסנומקס, בשעת די שעריף קאָורט דאַטעס צוריק צו קסנומקס. די שפּיטאָל, אַ ביסל אַוועקגענומען פון די מנוחה פון דעם דאָרף, איז געווען ערידזשנאַלי געבויט ווי אַ נעבעך הויז אין קסנומקס, אָבער פֿאַרמאַכט אין קסנומקס.


text:
עשרת השבטים
די עשרת השבטים זענען די 10 פארלוירענע שבטים פון מלכות ישראל וואס זענען פארטריבען געווארן דורך אשור פאר די שבטים יהודה ובנימין.
דער תפארת ישראל אויף משניות (מס' סנהדרין) זאגט אז די אפגאנער זענען אפשטאמיגע פון די עשרת השבטים [פֿעלט אַ מקור].
קאלאמבוס האט געהאלטן אז געוויסע אינדיאנע שבטים, זענען גאר אייניקלעך פון די עשרת השבטים [פֿעלט אַ מקור].
רבי מנשה בן ישראל האלט אז די פארלוירענע שבטים זענען אנגעקומען קיין אמעריקא ווי זיי באהאלטן זיך אויס, ער ברענגט א ראיה אז אין שפאניע איז געווען א פאלק וואס האט זיך אויסבאהאלטן פאר פינעף הינדערט יאר און קיינער האט נישט געוויסט פון זיי,


text:
בארא פארק
באָראָ פּאַרק אין ברוקלין וואונען טויזנטער אידישע משפחות מיט הונדערטער חסידישע מוסדות.
עס איז וואול באקאנט אין בארא פארק דאס דרייצענטע עוועניו, דאס איז דער צענטער פונקט פון ביזנעס אין בארא פארק, די גאנצע גאס איז פול מיט געשעפעטן פון אלע סארטן, און איז א גרויסע ביזנעס צענטער, עס ציהט אהין מאסן פון אלע סארט אידן, ספעציעל די וואס קומען פון ארץ ישראל אויף א באזוך.
פון די גרויסע געשעפטען אויף דער דרייצנטער עוונעיו. אייכלער'ס ספרים געשעפט, סאבוועי רעסטאראן,
ראיאטן מיט פאליציי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שוין אפאר מאל פארגעקומען דארטן געוואלדן ווען די פאליציי האט זיך לויט געוויסע נישט אויפגעפירט איידל ביים באהאנדעלן שטייף קרימינאלן, ווי ביי די גדון באש טויט. און ביי די שיק ארעסט. און פאר צענדליגע יאר צוריק.
"שומר שבת" שול[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די "שומר שבת" שול אויף 13טער עוועניו אין בארא פארק איז א אייגענארטיקע שול וואס מען טרעפט נישט אזאנס
א) עס איז צוגעשטעלט פאר יעדן איינעם ממש נישט קיין חילוק מיט א בארד אדער אהן, א ציוני א קנאי, א סאטמערער א קלויזענבורגער, א נארמאלער א משוגענער, א רבי א גאסן קערער, א ארץ ישראל איד אן אמעריקאנער, א גאנצער איד א האלבער איד, יעדער שפירט דארט היימיש.
ב) מען טרעפט דארט מנינים 24 שעה א טאג, שחרית ביז צום זמן מנחה. מנחה ביז זמן מעריב, מעריב ביז צום זמן שחרית.
ג) איהר טרעפט דארט צו עסן און צו טרינקען וויפיל איהר ווילט.
ד) דריי געטרייע שמשים וואס מען זעט אין ערגעץ נישט.
ה) עס איז געפאקט מיט אידן שטענדיג.
ו) דער רב רב טירנויער איז פון אויסגערופענע גרויסע רבנים אין שטאט.
ז) איהר קענט דארט טרעפן א היטש קיין לייקוואוד, וויליאמסבורג, מאנסי. מאנרא. און די שמשים וועלן אייך צוהעלפן.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- בארא פארק ראיאטן ווידעא פיד גענוצט פאר עדווערטייזמענט פאר אידישע נגינה טעיפ גוגל ווידעא
אלע פרומע אידישע געגנטן וואו עס זענען צעשפרייט די היינטיגע אידישע באפעלקערונג איבער דער גארער וועלט
אלעד • אנטווערפן • אפער וועסט סייד • אשדוד • באלטימאר • באקא ראטאן • באסטאן • בארא פארק • בודאפעשט • בית ישראל • בית שמש • ביתר עילית • בלומענבורג * בני ברק • בעיסוואטער • גאלדערס גרין • גיבערס * גייטסהעד • גרעיט נעק • דיל • דעטרויט • וואודמיר • ווארשע • וויליאמסבורג • וויען • זשיטאמיר • חברון • חיפה • טאהש • טאראנטא • טבריה • טינעק • יאהאניסבורג • ירושלים • לאוער איסט סייד • לוגאנא • לעיקוואד • לאס אנזשעלעס • מאדריד • מאנטרעאל • מאנטשעסטער • מאנסי • מאסקווע • מאונט קיסקא •מארסיי • מודיעין עילית • מיאמי • מילאן • מעלבארן • נווה יעקב • ניי סקווער • סארסעל • סטאמפארד היל • סידני • סידערהערסט • סיאטל • סי געיט • סקאוקי • עדזשווער • פאסעיק • פאר ראקעוועי • פארעסט הילס • פאריז • פלעטבוש • פייוו טאונס • פראג • פוירט • ציריך • צפת • קאשוי • קווינס • קיעוו • קליוולאנד • קרוין הייטס • קרית יואל • רוים • ריווערדייל • שטראסבורג • שיקאגא


text:
חורבן אייראפע
חורבן אייראפע (ענגליש: האלאקאסט - Holocaust, פון א גריכיש ווארט גענצליך פארברענט; העברעיִש: שואה, חורבן און פארטיליגונג) באדייט דעם חורבן פונעם אידישן לעבן אין אייראפע, סיסטעמאטישער מארד פון אומגעפער זעקס מיליאן אידן, און פארניכטונג פון טויזנטער אידישע קהילות ביי דעם צווייטן וועלט קריג. אויסגעפירט דורכן מערדער היטלער דער פירער פון נאצי דייטשלאנד און זיין רעגירונג, מיט די הילף פון אירע פארבינדעטע, אלס די אפיציעלע אגענדע פון דער נאצי פארטיי צו לעזן די "יודענפראגע" און פארוויסטן די וועלט פון יעדן איד.
הגם נאצי דייטשלאנד האט נאך מיליאנען מענטשן פון פארשידענע אנדערע קרייזן פארטיליקיט, למשל די ציגיינער, איז אבער די אידן געווען מיט א סיסטעם, פון פונקטליכע ליסטעס און מאפעס, מיט נומערן און העכסט געהיימע פלענער מער פון די מיליטערישע סודות, קודם דורך שיסן, און ווען די דייטשע סאלדאטען זענען געווארן דעמאליזירט פון אזויפיל שיסערייען האט מען אויפגעשטעלט גאז קאמערן צו עלעמינירן דעם פראבלעם דורך פארשנעלערן און פארשטילערן דעם מאסן פארטיליקונג. אין דער היסטאריע פון די יידן האט מאן טאקע מער ווי איין מאל זיי רודף געווען, דאך איז חורבן אייראפע גאנץ באזונדער אין פארנעם, בפרט דער עטנישער מארד פון נישט נאר יידן, נאר אפילו וואס די רשעים האבן גערופן האלב-יידן, און אפילו ווען זיי האבן געשמד'ט. אין געוויסע צייטן האט מען פרובירט אויסמערדן די רויטל אינדיאנער, און די ארמענער, און פארשידענע שבטים אין אפריקע און אזיע, אבער אזא אכזריות יארן לאנג ווי די נאציס האבן אדורכגעפירט האט נישט קיין פארגלייכן.
אינהאַלט
אידישקייט נאכן חורבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פון די הויפט פאקטארן וואס האבן געשפילט א ראלע, אלס דירעקטע נאכפאלג פון דעם חורבן אייראפע, און דאס האט געברענגט צו אן ערנסטע ענדערונג פון די סטאטיסטיקן פון דעם יידישן פאלק איז געווען:
- די מאמענטעלע סימפאטיע פון די אלגעמיינע מאסן, אויסגעדריקט דורך די פאראייניגטע פעלקער: געבן פאר דעם יידישן פאלק זייער אייגן לאנד.
- די אונגעהויערע ווייטאג פון די געליטענע איבערלעבער וואס האט ביי אסאך אנטוויקלט א דערווייטערונג פון דעם אידישן אידענטיטעט בכלל און אידישקייט בפרט.
- די פראגע ווי איז גאט געווען ווען די אלע צרות זענען געשען צו זיין פאלק.
דאס יידיש פאלק האט זיך געטיילט איבער די פראגעס אין פארשידענע מיינונגען און אזוי אנטוויקלט געווארן אין באזונדערע גרופעס:
אין גאנצן אפגעריסן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אסאך אידן, (ספעציעל אזעלכע וואס פאר דעם חורבן איירופע איז זייער יידישקייט שוין געווען שטארק אפגעשוואכט), האבן צוליב דעם חורבן איירופע זיך גענצליך דערווייטערט פון יעדע אנערקענונג מיט דאס יידישע פאלק, און פראבירט ווי ווייט מעגליך זיך צו אסימילירן מיט די אלגעמיינע מאסן באפעלקערונג. די פראגע איבער רעליגיע האט זיי נישט געארט. דאס אייגן לאנד, ס'האט מיט זיי פערזענליך גארנישט. פארקערט, זאלן די דורות נישט וויסן און נישט נוצן מער דעם אידישן אידענטיטעט וואס האט זיי געברענגט אזויפיל צרות און פיין.
א פאלק ווי אלע פעלקער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- פארשטארקערן דאס נאציאנאליזם פון אידישן פאלק געבויט אויף אן אייגן לאנד, אייגן שפראך, און אייגן קולטור, אויסמעקנדיג דערביי גאט און רעליגיע פון דינען א טייל אינעם אידישן אדענטיטעט. די אידעאלאגיע איז שוין פון פריער געווען ברייט פארשפרייט דורך די ציוניסטישע ארגאניזאציע, אבער נאכן חורבן אייראפע האט עס באקומען א שטארקן מאמענטום, סיי מיטן געלענגענהייט צו גרינדן אן אייגן לאנד מיטן צושטימונג פון די פעלקער, און סיי דורך די געליטענע וועלכע האבן אלס רעזולטאט פונעם חורבן אנגעהויבן צו שפילן ברוגז מיט גאט אבער דאך האט זייער געוויסן נישט געלאזט זיך אינגאנצן אפרייסן פון אידישן פאלק, האבן זיי געזען אין דעם געדאנק פון אן אייגן לאנד א דאפעלטע לעזונג, קיין רעליגיע, און דאך אן אייגן פאלק אן קיין אסימילאציע.
אן אויסגעוועלט אידיש פאלק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- א פאלק העכער ווי אלע פעלקער, א פאלק וואס די תורה איז זייער וועגווייזער, א פאלק וואס איז איינס מיט איר גאט און איר רעליגיע. די וואס זענען געבליבן געטריי צו גאט האבן די פראגע 'ווי איז גאט געווען ביים חורבן אייראפע' נישט געשטעלט. נאר פארקערט, זיי האבן געזען און זעען ווייטער אין דעם חורבן אייראפע, דאס וואס די תורה ווארנט אידישע קינדער ווי אזוי ס'וועט אויסזעהן ווען זיי וועלן נאכלאזן פון זייער יידישקייט. זיי האבן פארשטאנען אז עס איז מקויים געווארן דאס וואס משה רבינו האט געשריבן אין דער תורה אין נאמען פון גאט טויזנטער יארן פריער: "וחרה אפי בו ביום ההוא ועזבתים והסתרתי פני מהם והיה לאכל ומצאהו רעות רבות וצרות ואמר ביום ההוא הלא על כי אין אלהי בקרבי מצאוני הרעות האלה ואנכי אסתיר פני ביום ההוא" ביי זיי האט די חורבן אייראפע בלויז פארשטערקערט זייער אמונה אין גאט. ביי זיי האט דער גרינדונג פונעם אייגן לאנד נישט קיין סאך אויסגעמאכט, ווייל אפגעזען צו אין יעצטיגן מצב איז יא דא א לאנד צו נישט, זענען זיי געטריי צו גאט און צו זיין תורה.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- יד ושם מוזיי וועבזייטל
- עדות פארציילן שילדערונגן דאטעבאזע
- סטיווען ספילבערג פילם פראיעקט. [1]
- ווארשעווער געטא. [2]
- מלחמהאיבערלעבער. [3]
- Dean, Martin: Robbing the Jews - The Confiscation of Jewish Property in the Holocaust, 1935 - 1945, Cambridge University Press, 2008. (אויף ענגליש)


text:
מאטעמאטישער אנאליז
אַנאַליז שטאמט פון דער פֿעסטער פֿארמולירונג פֿון קאלקולוס. ער איז דער טייל פון מאטעמאטיק וואס באהאנדלט דעם באגריף פון א גרענעץ. ער איז כולל די טעאריעס פון דיפערענציאציע, אינטעגראציע, אומענדיקע סעריעס און אנאליטישע פונקציעס. די טעאריעס שטודירט מען אסאך אין קאנטעקסט פון רעאלע צאל, קאמפלעקסע צאל און רעאלע און קאמפלעקסע פונקציעס. ס'איז אבער אויך מעגלעך צו שטודירן די טעריעס אין נארוואס א רוים פון מאטעמאטישע אביעקטן וואס האט א באגריף פון "ווייטקייט".
צווייגן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעאלער אנאליז[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – רעאלער אנאליז
רעאַלער אַנאַליז איז א געביט פון מאטעמאטישן אנאליז וואס באהאנדלט רעאלע פונקציעס, ד"ה פונקציעס וואס זייערע ווערטן זענען רעאל און רעאלע רייעס. רעאלער אנאליז באהאנדלט אייגנשאפטן פון צונויפקומען, גרענעצן, קאנטינואיטעט און גלאטיקייט פון רעאלע פונקציעס.


text:
הילף:מוסטער
א מוסטער (Template) אין א וויקי איז א בלאט וואס איז געמאכט אריבערשליסן אין אנדערע ארטיקלען דורך לייגן נאר דאס מוסטער קעפל אלס אן אפקירצונג. א מוסטער ווערט געמאכט אזוי ווי א געווענליכער ארטיקל נאר מיטן צוגאב "מוסטער:" פארן נאמען. געוויינטלעך נוצט מען א מוסטער כדי צו שפּאָרן איבערשרייבן די זעלבע אינהאלט אין פילע ארטיקלען.
ביישפיל: אויף גרינג אריינצולייגן די ווערטער "דעם ארטיקל דארף מען פאררעכטן", מאכט מען א מוסטער "מוסטער:פאררעכטן" און מען לייגט דערין די דערמאנטע זאץ. דערנאך שטעלט מען אריין דעם טעקסט "{{פארעכטן}}" אין וועלכן ארטיקל מען ברויך און די דערמאנטע זאץ וועט אין עם ערשיינען אויטאמאטיש.
כדי צו מאכן א מוסטער, שרייבסטו ביים זוכן קעסטל: מוסטער:XXX. נאכער שטעלסטו אויס דער מוסטער. אויב דו ווייסט נישט ווי אזוי צו אויסשטעלן, קענסטו זיך נוצן מיט אנדערע מוסטערן. וו.צ.ב. גיי אריין אין מוסטער איבערשרייבן, און קאפיר די טאבעלע, און טויש נאר די ווערטער. אויך איז כדאי צו טוישן קאלירן, וואס דאס מאכט מען מיטן בייטן די נומערן #FFFFF.
- זעט אלע מוסטערן קאטעגאריע:וויקיפעדיע מוסטערן
- פארזיכטיג: כדי צו שרייבן עפעס אין א מוסטער, וואס זאל זיך נישט ווייזן אין יעדן ארטיקל וואו מ'וועט שטעלן דעם מוסטער, ווי למשל ביי אן אינטערוויקי לינק, וואס זאל זיך נישט איבערחזרן אין יעדן ארטיקל וואס וועט לינקען צו דעם מוסטער אנשטאט די ארטיקל,
שרייבט אריין א "נישט איינשליסן" צייכן ווי דאס:
שטעלט דא אריין אלע זאכן וואס זאלן זיך נישט מיטראגן מיטן מוסטער.
- הילף אויף אלע מוסטערן
- אלע מוסטערן


text:
אנימע
אַנימע (יאפאניש: アニメ; ענגליש: Anime) איז די אלגעמיינע טערמין געניצט אין די מערב וועלט צו באשרייבן די באזונדער זשאַנער פון אנימאציע וואס איז אנטוויקלט אין יאפאן, ווייל אין יאפאן גופא מען נוצט די ווערט פאר כּלערליי אנימאציע, סיי היגע סיי אויך פון דער גאנצער וועלט.
אנימע איז געוויינלעך געשאפן דורך אנימאציע טעכניק, אדער ביי האנט אדער מיט א קאמפיוטער, אין צוויי דימענסיעס אדער דריי דימענסיעס. רוב מאל מאכט מען די פערסאָנאַזש מיט גאר גרויסע אויגן און מאדנע פֿאַרקאַמען.
עטימאלאגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס ווארט שטאמט פון יאפאן, ווייל דארט ס'איז געווען פשוט א פארקירצונג פונעם ווארט אנימאציע.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שטייגער פון אנימע האט אנטוויקלט אין אנהייב פונעם 20סטן יארהונדערט. די יאפאנעזער האבן זיך אויסגעלערנט פון אנימאציעס פראדוצירט אין פראנקרייך, דייטשלאנד, די פאראייניגטע שטאטן און רוסלאנד. מ'האט געניצט אנימאציע צו פארמיידן מאכן פילמען מיט אקטיארן, סיי ווייל אין יאפאן האט מען נישט געהאט גענוג פלעצער צו מאכן פילמען, סיי ווייל די יאפאנעזער זען אויס אנדערש ווי מענטשן פון דער גאנצער וועלט און ס'איז געווען שווער צו מאכן פילמען וועגן מענטשן פון אנדערע לענדער.


text:
דער מענטש קוקט זיך אן ווי דער בחיר היצירה, דער אויסדערוועלטער פון אלע באשעפענישן, דער כול יכול וואס קען אלעס טון און דער באשעפעניש איז גארנישט קעגן אים.
כאפט זיך א מייזל אריין אין אפיס פון דאנלד טראמפ, בשעת ער פירט דורך זיינע ביליאן-דאלערדיגע געשעפטן. גיבט דאנלד א קוק און קלערט צו זיך 'ווייסט דען דער מייז וואו ער געפינט זיך? – באגרייפט ער דען א צענטל פון וואס איך טוה דא און וואס איך בין ווערד? – נארישער מייז'.
אבער ווער זאגט?
...
פליט זיך א פייגל אין די הויכע ספערן, קוקט זיך אום אויף די מענטשהייט און אויף אלע בהמות און חיות ארום, און קלערט צו זיך: נארישע מענטשן, נארישע בעלי-חיים, וואס ווייסן זיי דען, וואס קענען זיי דען טון? – אין די צייט וואס א מענטש שלעפט זיך אויף דער ערד און גייט א מייל אין א האלבע שעה, גיב איך א פלי דורך פון דא ביז דארט אין איין אויגן-בליק, אויסמיידנדיג אלע הייזער און בוימער וועלכע שטייען אין וועג. קען דען דער מענטש פליען? – קען ער דערגרייכן די הויכע ספערן? – דער מענטש איז באלעבאס און קען זיך באוועגן אויף דער וועלט, בלויז אויף דער פלאך פון דער ערד, דעקעגן מיר פייגעלעך האבן דעם גאנצן ברייט, לענג און הויך פון די וועלט, וואס דאס איז פילפאכיג מער פון דער מענטשליכער טערעטאריע. דער מענטש קען זיך קוים ריקן און באוועגן און עס נעמט אים זייער לאנג, דעקעגן דער פייגל קען א פלי געבן, א שפרינג טון און ער איז וואו אימער, ער קען זיך באוועגן אויף אלע זייטן און אנקומען וואו ער וויל, אנדערש פון דער אומבאוועגליכער מענטש און חיה.
דער פייגל פליט איבער וואסער, דורך וועלדער און פעלדער, אזעלכע פלעצער וואו דער מענטש האט קיין צוטריט נישט, און זיכער נישט דער בהמה און בעל-חי, ער ריעט זיך אפ אויף די הויכע בוימער, דארט וואו דער מענטש קומט נישט צו, און מאכט דארט זיינע נעסטן.
דער מענטש קען פאנגען דעם פייגל? – לאו-דוקא, בלויז א געניטע פאנגער קען דאס טון, און דאס מאכט זיך נישט שטענדיג. אבער פון די אנדערע זייט איז דער מענטש פונקט אין דער זעלבער סכנה פון אנדערע בעלי-חיים און חיות.
דער פייגל פליט אזוי אין די הויכע ספערן, און באמערקט מיטאמאל אן עראפלאן, וועלכער פירט מענטשן פון איין מדינה צום צווייטן מדינה. אוי לאכט דער פייגל: דער נארישער מענטש, כדאי ער זאל קענען פליען, מוז ער בויען א גאנצן אפאראט וואס זאל אריינעמען פיל מענטשן אין זיך, א גאנצער מאשין וואס פליט קוים בדרך לא דרך, ביז ער קומט אן וואו ער מוז, און אויך נישט ממש, פון דארט דארף זיך דער מענטש ווייטער באזארגן מיט דער המשך פון זיין וועג – בקיצור, אן אינוואלידישער אביעקט.
ווייסט דען דער מענטש וואס עס מיינט ארומצופליען א וועלט פרייערהייט? – באגרייפט ער דען דעם טערעטאריע פון דעם פייגל וועלכער קען פליען אויף אלע ריכטונגען פון די וועלט, זיך אפריענדיג אויף יעדן שטיינדל, אויף יעדן בוים און יעדער אביעקט, אפגעזען צי עס איז הויך אדער נידריג, נאנט אדער ווייט? – באגרייפט ער דען דעם פאקט אז ער איז פיל מער פרייער ווי דער איינגעצוימטער מענטש, וועלכער מוז נוצן פארשידענע אייגן געמאכטע מאשינען זיך צו קענען באוועגן, וכולי האי ואולי קען ער אויך נאכנישט טון אלעס וואס ער וויל? – פארשטייט ער דען דערצו?
דער פייגל שפירט זיך ווי דער בחיר הבריאה, דער אויסדערוועלטער פון דאס באשאף, בלויז ער האט די פריווילעגיע פון זיך באוועגן פרייערהייט אויף די "גאנצע" וועלט, און נישט בלויז אויף דער פלאך פון דער ערד. בלויז ער האט די מעגליכקייט זיך צו באוועגן גרינג און שנעל, און נישט "שווער און שטייט" אזוי ווי דער אינוואלידער מענטש. ער באוועגט זיך שנעל אן א ראד-שטיל און אן א מאשין און אוטו וואס זאל אים פירן בלויז אויף די גאסן וואס עס איז אים ערלויבט, און טוט דאס פיל שנעלער פון דער מענטש, אויף אלע ריכטוינגען פון דער בריאה.
ער איז דער אויסדערוועלטער פון דער בריאה.
פארשטייט דען דער מענטש אז ער קען אויפציען דורות אן די אלע אפקומענישן פון דאס מענטשהייט, אויף פיל א גרעסערן פארנעם און פיל געזונטער ווי דער מענטש? – פארשטייט דען דער מענטש וואס דער פייגל קען אלס?
נארישער מענטש!
...
שווימט זיך א פיש אין וואסער, אין דער טיפענישן און אויף דער אויבערפלאך. ער קומט ארויף אויף א וויילע צו שעפן לופט און דאן באמערקט ער עטליכע מענטשן שטייען ביים ברעג פון וואסער און באטראכטן אים מיט אינטערעסע.
'נארישער מענטש' קלערט זיך דער פיש. דער מענטש – פונקט ווי אנדערע בעלי חיים - איז נעבעך באגרעניצט, ער קען אין וואסער נישט אריין, ער מוז בלייבן בלויז אויף די יבשה. וואס? – דער פיש קען בלויז גיין אין וואסער און קען זיך נישט באוועגן אויף די יבשה? – כא כא כא טראכט זיך דער פיש – די וואסער איז דאך פיל גרעסער אין שטח פון די יבשה, מיר האבן א פיל גרעסערע טערעטאריע אויף דער וועלט ווי דאס מענטשהייט, ווער רעדט נאך אז מיר קענען שווימען אויף אלע ריכטונגען טיף אינעם וואסער, דאס מענטשליכע טערעטאריע אויף די יבשה איז בלויז א משל צו וואס דער פיש פארמאגט אינעם וואסער, און דארט קען דער מענטש נישט אריינגיין.
דארט אינעם וואסער, לעבט דער פיש א לעבן, ער האט אלע זיינע געברויכן וואס ער דארף נאר און עס פעלט אים גארנישט. א רגע, ער איז אין סכנה פון מענטשן וואס זוכן אים צו כאפן? – די מענטשן זענען פונקט אזוי אין סכנה פון די שארקס און גרויסע פיש וואס קענען כאפן די מענטשן, ווער רעדט נאך אז זיי זענען אין סכנה אויך פון אנדערע באשעפענישן און בעלי-חיים...
בקיצור, דער פיש איז דער בחיר היצירה, ער פארמאגט דאס וואס קיין איין בעל חי פארמאגט נישט, די גרעסטע טערעטאריע, די מערסטע קאלירפול און עס פעלט אים גארנישט אויף דער וועלט.
ווייסט דען דער מענטש וואס עס פעלט אים? – באגרייפט ער דעם עשירות פון דעם פיש? – ווייסט ער וואספארא שיינע פאנארמע איז איז אויסגעפארעמט אונטער דעם ים, דארט וואו דער מענטש האט קיין צוטריט נישט? – ווייסט ער פון וואס מיר פיש געניסן? שפירט ער דעם געשמאקן טעם און נעימות וואס דער פיש פארמאגט? – נארישער מענטש!
דער מענטש אז ער וויל באזוכן דעם וואסער, ברויך ער צו מאכן אן אייגן-געמאכטער שיף, אין וועלכן ער שווימט, אדער מוז ער זיך לערנען צו טויכן אונטערן וואסער און אויך דארט קען ער זיך נישט אויפהאלטן אויף צו לאנג. דער מענטש איז באגרעניצט צו זיין טערעטאריע, די יבשה, וואו בלויז דארט קען ער עקזיסטירן.
נארישער מענטש!
...
לויפט א בער ארום אין וואלד, ביים גרעניץ צווישן די יונייטעט-סטעיטס אין קאנאדא. ער באמערקט ווי אזוי די בעאמטע שטעלן אפ אטאמילן, בעטן פאספארטן און זוכן אונטער דעם מענטש איידער אים דורכלאזן די גרעניצן.
שטייט די בער און לאכט זיך אזוי אונטער: וואס זענען די נארישע גרעניצן וואס דער מענטש מאכט זיך? – ער קען דורכגיין דעם גרעניץ אומגעשטערטערהייט, און נישט נאר ער נאר יעדער בעל-חי אויסער דער מענטש.
דער מענטש בויט בנינים און מאכט זיך אפ געזעצן מיט גרעניצן, אבער וועמען גייט עס אן? – די פייגל פליען ווייטער דורך די גרעניצן, די קעץ און בערן גייען און קומען אומגעשטערט און אפילו די פיש אין וואסער שווימען דורך גרעניצן. האבן די מענטשן מחליט געווען! – ווער האט זיי דען געפרעגט?
יא, אויך דער לייב האט גרעניצן. די לייבן לעבן אין גרופעס, בשעת יעדע גרופע פארמאגט זייער אייגענע טערעטאריע, וואו אן אנדערע לייב טאר נישט אריינקומען אהין. דער לייב איז מחליט זיין טערעטאריע, אבער רעכנט זיך דער מענטש דערמיט? – פונקט ווי דער לייב רעכנט זיך נישט מיט די מענטשליכע גרעניצן, רעכנט זיך נישט דער מענטש מיט דער לייבליכע גרעניצן. א טערעטאריע פון א גרופע לייבן קען זיך געפינען ביים גרעניץ, בשעת א האלבע טערעטאריע געפינט זיך אין דעם מענטשליכן לאנד און דער אנדערער געפינט זיך ביים אנדערן רעגירונג, אבער וועמען גייט עס אן? – פונקט ווי דער מענטש קען טעאטאריש אריבערשפאצירן דעם לייבליכן גרעניץ, קען דער לייב אריבערשפאצירן דעם מענטשליכער גרעניץ.
קוקט זיך דער בער צו, צום מענטשליכן לעבן און לאכט זיך אין הארץ. דער מענטש קען זיך קוים באוועגן, ער קען נישט וואוינען אליין, צוליב מורא פון די חיות; ער איז אומבאשיצט פון קעלט און היץ און מוז זיך מאכן קליידונג זיך צו שיצן; ער קען נישט וואוינען און שלאפן אין גאס און מוז זיך בויען גאנצע הייזער, צו קענען דארט אריינגיין. דער מענטש ארבעט שווער פאר זיין עקזיסטענץ, און מיט דעם אלעמען איז ער נישט פולשטענדיג באשיצט פון חיות.
ווידעראום דער בער? – ער קען לעבן אין וואלד, ער דארף נישט קיין קליידונג, קיין הויז, ער לעבט א לעבן, בשעת אלע ציטערן פון אים. איי, אנדערע חיות קענען אים פאנגען? – יא, פונקט ווי מען קען פאנגען דער מענטש און פונקט ווי דער בער קען פאנגען אנדערע באשעפענישן. אזוי גייט דער וועלט.
איז וואס איז דער מענטש ווערד?
ער, דוקא דער בער, ער איז דער בחיר הבריאה, ווער עס מאכט א לעבן אויף דער וועלט, לויפט ארום און זיין פחד ליגט אויף אלע אנדערע באשעפענישן, בשעת יעדער ציטערט פון אים אימת מוות.
נארישער מענטש!
...
קריכט זיך דער מורישקע אונטער די ערד, און קלערט צו זיך: איי וואס פארשטייט דער מענטש? – קען ער קריכן אונטער די ערד? – האט ער וואו צו באהאלטן זיינע עסן? – דער מענטש מוז בויען הייזער דארט צו וואוינען און אריינלייגן עסן. מיר פארמאגן די טערעטאריע אונטער די ערד, מיר זענען ווארעם און באשיצט.
וואס פארשטייט דער מענטש?
...
מענטשן פארמאגן א גרויסער מוח, א ברייטער פארשטאנד, מער פון רוב בעלי חיים. דער מענטש האט באוויזן גדולות ונצורות אין די לעצטע זעקס-טויזנט יאר, אז ער האט זיך אנטוויקלט און געווארן פארגעשריטן, האבנדיג די מעגליכקייט צו פראדוצירן זאכן וואס אנדערע בעלי-חיים פארשטייען נישט דערצו.
אנדערע בעלי-חיים וועלן מעגליך נישט פארשטיין צו די פארשטאנד און מעלה פון מענטשן, אבער מענטשן זעלבסט קוקן זיך אן געלונגענער און פארשטייען אז זיי פארמאגן א גרעסערע סארט תבונה פון אנדערע בעלי-חיים, און דערפאר זענען זיי דער בחיר הבריאה און אויסגעקליבענער פון אלע באשעפענישן.
אבער זענען מענטשן טאקע די קלוגסטע?
פאראן בעלי-חיים וואס פארמאגן א גרעסערע מוח פון דער מענטש, א שטייגער ווי די דאלפינען און אנדערע. זיי פארמאגן אבער פארשידענע באגרעניצונגען, ווי דער פאקט אז זיי האבן נישט דעם כח הדיבור וועלכער העלפט דעם מענטשן זיך צו אנטוויקלען און פארשטיין זאכן מער פון אנדערע, זיי פארמאגן אויך נישט דעם געבוי פון דער מענטש וואס העלפט אים מער זיך צו אנטוויקלען.
אבער אפשר זייענדיג קלוגער פון דער מענטש, פארשטייען זיי זאכן פיל טיפער און ברייטער און זעען זאכן פיל אנדערש?
פונקט ווי דער מענטש פארשטייט, אז בעצם איז ער דער בחיר הבריאה, נאר אנדערע בעלי-חיים וועלן דאס מעגליך נישט אנערקענען, צוליב זייער קליינער פארשטאנד. אפשר פארשטייט דער דאלפין צי דער עלעפאנט אז דער מענטש האט נישט דעם טיפן פארשטאנד אזוי ווי זיי, צו פארשטיין אז זיי באגרייפן נישט אלעס און עס זענען פאראן אנדערע בריאים וועלכע שטייגן זיי איבער?
...
א קליינער קריכנדיגער מארישקע, קען נישט זען דעם גאנצן מענטש צוליב זיין קליינקייט. ער פארשטייט נישט דערצו און איז בכלל נישט משיג דעם מענטש, צוליב די גרויסקייט פון דער מענטש. ער זעט אים נישט און איז אים זיכער נישט משיג.
אפשר איז פאראן עפעס אויף דער וועלט וואס דער מענטש פארזעט, וואס איז פיל גרעסער און גייסטישער פון דער מענטש, וואס דער מענטש קען איר ניטאמאל משיג זיין, און דער 'עפעס' דרייעט מיט דער מענטש לויט זיין ווילן, אן דעם וואס דער מענטש זאל שפירן און משיג זיין אז זי טוט עס?
ווען דער מענטש זאל ווען פאנגען עטליכע מארישקעס אין א שטייג אנגעפילט מיט זאמד, וועט דער מארישקע ווייטער טון איר'ס, אן דעם וואס זי זאל שפירן אז זי איז בכלל געפאנגען, אדער אבוויאזירט דורך דער מענטש.
אפשר איז פאראן עפעס העכערס פון דער מענטש, וואס דער מענטש שפירט בכלל נישט און ווייסט נישט אז זי עקזיסטירט בכלל? – אפשר זענען דאס אנדערע בעלי-חיים יא משיג? – ווער זאגט אז דו ווייסט בכלל אלעס?
...
שפאצירט זיך דער באלעבאס אויפן גאס, מיט זיין שיינעם אנצונג און געביגלטן העמד. ער שפירט ווי ער פירט די גאנצע וועלט, ווער קען זיך דען מיט אים פארגלייכן? – ער איז ווערד עטליכע מיליאנען קעש! – ער לעבט אין גאלד און זילבער און עס פעלט אים גארנישט.
קומט ער אריין אין בית-המדרש און זעט א גרופע חניואקישע יונגעלייט טרינקען קאווע און שטייען איבער א קדושת-לוי אין די קדושות פון חנוכה.
'עה, וואס פארשטייען די כאסידאקעס' טראכט דער עושר צו זיך... ווייסן זיי דען וואספארא געשעפטן ער פירט דורך? – באגרייפן זיי דען דערצו? – נארישע מענטשן וואס האלטן נישט ביים ארבעטן, קומען זיי אין שוהל און מאכן זיך נאריש מיט מדריגות און הפלגות.
וואס פארשטייען זיי?
...
זיצן אידן עובדי-השם און דערהויבענע חסידים ארום א גלעזל וואדקע, מען שמועסט דורך ענינים העומדים ברומו של עולם, דורכשמועסנדיג דעם יום-הצלה פונעם בעל-התניא. אט האט מען געענדיגט דאווענען ווי חסידי קדמאה, מיטן גאנצן קאך און ברען, אוי איז דאס געווען געשמאק. אצינד שמועסט מען איבער א גלעזל וואדקע.
פלוצלינג עפנט זיך אויף דער טיר, און א ראבערנער באלעבאס און עושר שפאצירט אריין מיט זיין גראבן אנגעפאשעטן בויך פון דעם ברייטן פרישטאג וואס ער האט נאר וואס געגעסן.
"עה, וואס פארשטייט דען דער פויער" רופט זיך איינער אן, ווייסט ער דען וואס נשמת מיינט? (ווי אזוי זאגט נאר שמואל פרימו? – שפירט ער דען א טעם אין א נשמת, אין א ידיד-נפש ביי שלש-סעודות?), ווייסט ער דען ווי אזוי חסידי'שע אידן דאווענען אהבה רבה? – פארשטייט ער דען דעם געשמאק דערפון? – וואס איז ער דען ווערד?
דער חסידי'שער איד קוקט אויף דעם עושר, ממש ווי אויף א בהמה (בלי גוזמא, צומאל שפירן זיי ממש אזוי...)
...
זיצט דער סייענטיסט איבערגעבויגן אויף פארשידענע שטודיעס, און מוטשעט זיך אויסצוגעפינען געוויסע לעהרעס, מאטערנדיג זיין קאפ צוצוקומען צו א מסקנא. דער סייענטיסט איז עוסק אין דברים העומדים ברומו של עולם, ער איז גאר דער וואס האלט אונטער די גאנצע בריאה, און אן אים וועט דאס מענטשהייט זיך נישט קענען מתקדם זיין.
פלוצלינג קוקט ער ארויס פון פענסטער און באמערקט דעם ארבעטער וואס ארבעט פאר ברויט מיט הויזן.
'עה, נארישער ארבעטער', טראכט דער סייענטיסט צו זיך, וואס פארשטייט ער צו די ברייטער וועלט... וואס באגרייפט ער בכלל.
ויהי כל הארץ שפה אחת ודברים אחדים: ויאמר יי הן עם אחד ושפה אחד לכלם... הבה נרדה ונבלה שם אפתם אשר לא ישמעו איש שפת רעהו: על כן קרא שמה בבל, כי שם בלל יי שפת כל הארץ ומשם הפיצם יי על פני כל הארץ:
דור הפלגה במלוא הדרה
...
שטייען חסידים אין בית-המדרש, עס הערשט א חרדת-אלקים, מען דאוונט יעצט פארן בורא-עולם, אלע שטייען ערנסט און קיינער רעדט נישט קיין ווארט. שטייט פון אונטן אויף מערב-זייט א פויער, א יונגערמאן א לץ, און הויבט אן צו רעדן צו זיינע חברים אויפן קול.
"נו שא, דו שייגעץ איינער, וגוערין בו, ארויס פון בית-המדרש, רעד נישט ביים דאווענען, דו מאכסט קאלט דעם גאנצן ציבור".
שטייט דער באלעבאס פונדערזייט און קען נישט פארשטיין: על מה יצא הקצף הזה? – דער משוגע'נער פרומאק האט זיך צושריגן פאר נאו גוד ריזן, מסתמא בלויז דערפאר וואס ער וויל זיך אהערשטעלן אלס פרומער נשמה וואס קושט דעם באשעפער ביים בארד.
משוגע'נער וואס ער איז! - האט ער גערעדט, איז וואס?
אבער ער מאכט דאך קאלט דעם גאנצן יוגנט, דעם גאנצן בית-המדרש.
סתם א משוגע'נער!
...
קומט דער בעל-בתיש'ער איד אריין אין מקוה, טוט זיך אויס מסודר אין זיין וואונקל, גייט אין שואער, וואשט זיך גוט אפ און דאן שפאצירט ער אראפ אין בור.
אזוי גייענדיג אריין אין בור, באמערקט ער ווי א חניאקישער יונגערמאן קומט צו לויפן מיט די טריקענע צופלויגענע פיאות, וואס זענען נישט געקעמפט געווארן זינט פאראיאר פסח, מיט אראפגעלאזטע אויגן נעמט ער זיך לויפן מיט איין אטעם אראפ די טרעפ פון די מקוה און הויבט אן ספלעשן ארום און ארום...
"ר' איד, וואספארא חוצפה האט איר אריינצוגיין אין מקוה אן גיין אין שואער פון פריער? – איר זענט דאך עובר אויף בל-תשקצו".
שטייט דער חסידי'ש אידל און קען נישט פארשטיין: מ'קען מיינען די גרויסע עבירה וואס ער האט שוין געטאן... די מקוה איז סייווי שמוציג, וועמען גייט עס בכלל אן?
משוגע'נער וואס ער איז, ער פוצט זיך און שמירט זיך און וויל אז דער גאנצער וועלט זאל זיך צושטעלן צו אים.
אבער געוואלד! – ער פארעקלט דאך מענטשן, ער פוצט זיך נישט די ציין, ער שטינקט אוועק און רעכנט זיך נישט מיט אנדערע מענטשן.
עה, סתם א מפונק!


text:
רומעניע
רומעניע (רומעניש: România) איז אַ לאַנד אין מזרח-אײראָפּע. זײַן הױפּטשטאָט איז בוקאַרעשט.
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רומעניע ציט זיך אויף א שטח פון 237,500 קמ"ר (10 מאל גרעסער פון ארץ ישראל, און איז אויך גרעסער פון אונגארן און בולגאריע צוזאמען), די קארפאטע בערג פארנעמען א דריטל פונעם לאנד.
53 פראצענט בירגער וואוינען אין שטעטלעך און דערפער, די איבעריגע אין די גרויסע שטעט, למשל בוקאַרעשט, קאנסטאנצא, יאס, טעמעשוואר א.ד.ג.. 1 פראצענט פונעם פאלק זענען נאך היינט אידן. ענגליש איז די צווייטע שפראך אינעם לאנד.
אנדערע באקאנטע שטעט זענען:
שפראכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אפיציעלע שפראך פון רומעניע איז רומעניש, א לאטיינישע שפראך מיט א שייכות צו איטאליעניש, פראנצויזיש, שפאניש, פארטוגעזיש און אנדערע שפראכן. רומעניש איז די מוטערשפראך פון 91% פון דער באפעלקערונג. ס'זענען אויך 45,000 געבוירענע רומענער וואס רעדן דייטש און 32,000 רעדער פון טערקיש. אין די שולעס לערנט מען די פרעמדע שפראכן ענגליש און פראנצויזיש. פינף מיליאן רומענער רעדן ענגליש, 4-5 מיליאן רעדן פראנצויזיש.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טוריזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מער ווי 60% פון אויסלענדישע באזוכער אין 2007 זענען געווען פון אנדערע אייראפעאישער פארבאנד לענדער.[1] די פאפולערע זומער אטראקציעס פון מאמאיע און אנדערע קורערטער אויפן שווארצן ים האבן געצויגן 1.3 מיליאן טוריסטן אין 2009.[2][3] שלעסער אין זימבערגן שטעט ווי סיביו, בראשאוו, און שעסבורג ציען א גרויסע צאל טוריסטן. בראן שלאס, לעבן בראשאוו איז איינער פון די בארימטסטע אטראקציעס אין רומעניע, וואס ציט הונדערטער טויזנטער טוריסטן יעדע יאר ווייל ער ווערט אפט אנאנסירט ווי דער שלאס פון דראקולא.[4]
טוריסטישע אנווייזונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אמעריקאנער בירגער קענען זיין אין רומעניע ביז 30 טעג אן א וויזע, פון ישראל דארף מען אייביג א וויזע.
מען מעג אריינברענגען אין לאנד ביז 10,000 דאלער.
די וואלוטע אין רומעניע איז 'ליי' (איינצעלנע איז 'לעאָו').
3 ערליי מטבעות איז פארהאן: 50, 100, 500 ליי, און שטרות איז פארהאן 5 ערליי: 1000, 5000, 10,000, 50,000, 100,000 ליי.
עס וועט זיין קאמפליצירט צו צוגלייכן דער ליי מיט אויסלענדישע געלט; 1 דאלער באטרעפט 6,753.77 ליי, און 1 ש"ח באטרעפט 31068 ליי.
זייט געווארענט: אויפצוטוישן געלט אויף דער גאס איז א סכנה, עס איז נישט געזעצלעך און דאס איז דער שנעלסטער וועג אריינצופאלן אין די הענט פון די פאליציי!, מען מעג בלויז אויפטוישן ביי די געוועלבן וואס זענען געאייגנט דערפאר, וואס דאס קען מען געפונען איבעראל.
דער פרייז פאר א מארקע איז .40 אדער 0.55 צענט -ווען מען שיקט צו אייראפע, און קיין אמעריקע איז 0.60 אדער 0.75 צענט.
אויך דא ברויך מען זיך באניצן מיט די מאגנאטישע קאלינג קארד'ס, וואס דער פרייז דערפאר איז 1.60 דאלער, אדער 3.10 דאלער.
אויפצוטוישן א קאלינג קארד וואס עס האט זיך אויסגעליידיגט אינמיטן רעדן, דרוקט דעם K קנעפל אויפן טעלעפאן, דאס וועט אויסנוצען די לעצטע ביסל קרעדיט וואס איז נאך געבליבן אינעם קארטל, אינדערצווישן קענט איר אריינלייגן דעם פרישען קארטל אן דעם וואס דער שמועס זאל ווערן איבערגעהאקט.
א פאקס קען מען שיקן ביי יעדן פאסט אפיס פארן פרייז פון 2 דאלער א בלאט, אנצונעמען א פאקס איז דער פרייז 1 דאלער.
דער זומער זייגער אין רומעניע הויבט זיך אן סוף מערץ, און ענדיגט זיך סוף אקטאבער.
די עמערגענסי נומערן אין רומעניע זענען וואו פאלגענד: פאליציי 055, אמבולאנס 061. (עס איז דא אין פלאן צו ענדערן די נומערן עס זאל ענדלען צו די עמערגענסי נומערן פון גאנץ אייראפע, אבער בעת'ן שרייבן די שורות איז דאס נאכנישט געענדערט געווארן).
די רומענישע חגאות זענען ווי פאלגנד: יאנואר 1-2, דעצעמבער 1, דעצעמבער 25-26.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ מוסטער:Cite report
- ↑ Criza ne strică vacanța, 9 July 2010, jurnalul.ro, דערגרייכט דעם 21סטן אויגוסט 2010
- ↑ Tan and fun at the Black Sea. UnseenRomania. ארכיווט פון דעם אריגינאל דעם 11טן אקטאבער 2007. דערגרייכט דעם {10טן יאנואר 2008.
- ↑ Castelul Bran, marcat de istorie, dar şi de legenda lui Dracula atrage anual sute de mii de turişti.