text:
דרך הלימוד פון די אחרונים- מיט די ישיבה'שע-ליטווישע הדגשות
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 421
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm
פינפטער כלל
דוגמא:
צדקה. עס איז א מצות עשה צו געבן א פרוטה פאר אן עני. אבער אין צדקה איז אויך דא א לאו פון לא תאמץ את לבבך ולא תקפוץ וגו' איז די שאלה האט מצות צדקה די דינים פון א מצות עשה אדער פון א מצות לא תעשה?
די גמרא זאגט אין ב"מ כ"ט. אז א שומר אבידה איז פטור פון צדקה ווייל ער איז אן עוסק במצוה ופטור מן המצוה, פרעגן די אחרונים (זעה טו"ז חו"מ רס"ו, סק"ה) די קשיא אז לכאורה העוסק במצוה פטור מן המצוה איז דאך נאר ביי א מצות עשה אבער צדקה איז דאך אויך א מצות לא תעשה, אויב אזוי פארוואס איז ער פטור פון צדקה, אויף דעם איז דא אסאך תירוצים אין אחרונים, דער אמרי בינה ( או"ח י"ג ג) או"ש (יו"ט ג-ח) קובץ שיעורים ב"ב אות מ"ח, און נאך ענטפערן אז די לאו פון לא תאמץ איז נישט א געהעריגע לאו, נאר עס קומט מחזק זיין די עשה,
אזוי ווי דער רמב"ן אין קידושין לד שרייבט אויף מצות מעקה אז וועגן דעם ווערט מצוות מעקה אויסגערעכנט צווישן די מצות עשה שאין הזמן גרמא וואס נשים זענען מחוייב, לכאורה האט דאך מעקה אויך א לאו, אויב אזוי קען זיין אז די חיוב איז מחמת דעם לאו? אויף דעם זאגט דער רמב"ן אז די לאו איז נישט קיין געהעריגע לאו, עס קומט נאר מחזק זיין דעם מצות עשה, אז ער זאל זיך נישט אפהאלטען פון מאכן א מעקה ולא תשים דמים בביתיך, ממילא דארט ווי די עשה גייט נישט אן גייט אויך די לאו נישט אן, ממילא איז די חיוב לנשים יא מצד מצת עשה שאין הזמן גרמא.
זאגן די אחרונים די זעלבע זאך איז מיט מצות צדקה, אז עס איז נישט קיין געהעריגע לאו נאר עס קומט מחזק זיין די עשה, ממילא ווען ער איז עוסק במצוה איז דאך נישט דא די עשה איז ממילא נישט דא די לאו.
און ווי דער קובץ שיעורים שמועסט אויס אז עוסק במצוה פטור מן המצוה איז נישט קיין 'דחויה' אז בעצם איז דא די עשה נאר ער איז פטור פון דעם, ווייל אויב יא וואלט דאך געווען אויך די לאו און ממילא וואלט ער וען געווען מחוייב צו מקיים זיין די מצוה, נאר די פטור איז א 'הותרה' און ממילא איז בכלל נישט דא נישט די עשה און ממילא אויך נישט די לאו.
קומט אויס אז אמאל איז די מצוה העקרי דער מצות עשה און דער לאו איז נאר מחזק די מצות עשה, אבער עס בלייבט אין די גדרים פון מצוות עשה און נישט בגדרי לאוין.
זעקסטער כלל
דוגמאות:
א. חצי שיעור: מיר ווייסן אז חצי שיעור אסור מן התורה, אויב איינער האט געגעסן א חצי שיעור חזיר, האט ער עובר געווען אויפן איסור חזיר, אדער אויפן איסור חצי שיעור אסור מן התורה, וואס איז א באזונדערע איסור כללי לכל התורה כולא?
אין קובץ שיעורים בכורות אות ג' איז ער מסביר די הלכה אז בל יראה גייט נישט אן פחות מכזית, און די אחרונים פרעגן פארוואס לכאורה חצי שיעור אסור מן התורה, אויף דעם זאגט ער אז היות חצי שיעור איז אסור מצד דעם דין חצי שיעור, און נישט מצד איסור חמץ, ממילא אין הכי נמי אז עס איז אסור צו עסן, אבער בל יראה גייט נישט אן.
(עפעס ליגט מיר אין קאפ אז אנדערע אחרונים זאגען אז עס ווענדט זיך, ביי די זאכן וואס זענען חזי לאצטרופי איז עס א דין אין די מצוה, למשל ביי זאכן ווי חזיר וואס איז חזי לאצטרופי ווערט די חצי שיעור א חלק פון די איסור משא"כ ביי זאכן וואס זענען נישט חזי לאצטרופי דארט איז עס א דין כללי פון חצי שיעור, למשל ביי תערובות איז דא א פרמ"ג אז עס איז נישט שייך חזי לאצטרופי ווייל עס איז נתערב, און די זעלבע ביי יוכ"פ איז דא א שפת אמת (שם יומא עד)אז עס איז נישט שייך לאצטרופי ווייל די איסור איז נישט קיין שיעור 'אכילה' אז עס זאל זיך פאסן אצטרופי, די איסור איז די 'נישט פאסטען' וואס געשעהט ווען ער ענדיגט די כזית, ממילא איז עס אסור מצד דעם פסוק).
- אויך זענען דא אחרונים וואס זענען מסביר מיט די חקירה די מחלוקת ראשונים, וואס דער משנה למלך אין פ"ד מהל' שבועות ברענגט באריכות צו ווען איינער האט געשוואוירען ער גייט נישט עסן א כזית צו דארט איז אויך חצי שיעור אסור מן התורה, דער רמב"ם און ר"ן אויף איין פלאץ לערנען אז נישט ווייל דער מענטש האט דאך זיך נישט געאסרט נאר מיט א כזית ממילא וואס איז שייך דעם דין פון חצי שיעור, אויף איסורים, און דער רמב"ן און ר"ן אין אן אנדערע פלאץ לערנען אז ס'איז יא אסור ווייל סוכ"ס איז דא א איסור צו עובר זיין,
זענען די אחרונים מסביר אז אויב לערנט מען אז עס איז א איסור כללי אויב אזוי איז חל דא א חיוב נישט מצד זיין שבועה נאר מצד חצי שיעור אסור מן התורה בכל התורה, און אויב איז עס א חלק פון די איסור, דא האט דאך נישט די תורה געלייגט דעם איסור, אז מ'זאל זאגן אז אויך א חצי שיעור איז אסור, דא האט זיך דאך דער מענטש אליינס געאסרט און ער האט אוודאי נישט אינזין געהאט דעם חצי שיעור איז ממילא איז עס אסור.
ב. לפני עור. אויב איינער איז עובר אויף לפני עור און ער איז מסייע לידי עוברי עבירה האט ער א חלק פון די עבירה וואס יענער האט עובר געווען צו ער האט אייביג די זעלבע לפני עור?
אין בבא מציעא דף יוד ברענגט דארט די גמרא אזא כהן וואס האט געהייסן א ישראל צו מקדש זיין פאר אים א אשה גרושה, איז דער יוד נישט קיין בר חיובא ממילא גייט נישט אן דעם כלל פון אין שליח לדבר עבירה, לויט איין צד. איי לכאורה דער יוד איז דאך א בר חיובא מצד לפני עור, אלא מאי זאגן די אחרונים (הגרי"כ) אז לפני עור איז א עקסטרע איסור און דער יוד הייסט נישט קיין בר חיובא וועגן דעם. (למעשה וואלט מען געקענט זאגען אין א פאל וואס איז נישט שייך לפני עור ווען ס'איז נישט בתרי עברי דנהרא).
ג. זה אלי ואנוהו. הידור מצוה עד שליש איז א חלק פון די מצוה אדער א מצוה בפני עצמה, דער בריסקער רב ברענגט א ראי' אז עס איז א חלק פון די מצוה, ווייל מ'איז חוזר על ציצין שאין מעכבין המילה בשבת, איז אויב וואלט עס געווען נאר א מצוה נפרדת וואלט עס נישט דוחה געווען שבת.
ד. מצות חינוך איז א מצוה כוללת אדער א חלק פון די מצוה?
דער משנה ברורה אין סימן תרנ"ח סקכ"ח ברענגט א מחלוקת אחרונים אויב דער טאטע האט נישט מקנה געווען דעם לולב פארן קינד, צו דער טאטע האט יוצא געווען מצוות חינוך, דער מגן אברהם האלט אז נישט, ווייל עס פעלט דער לכם, אבער דער בגדי ישע האלט אז יא ווייל סוכ"ס האט זיך דער קינד אויס געלערנט צו מקיים זיין מצות לולב.
זענען אחרונים מסביר אז עס ווענדט זיך אין די שאלה, דער מג"א האט געלערנט אז מצות חינוך איז א חלק פון מצות לולב אויב אזוי האט דער טאטע נישט מקיים געווען די מצות חינוך, משא"כ דער בגדי ישע האלט אז עס איז א מצוה כוללת אים צו אריינברענגען לידי קיום מצוות, און אפילו דער קטן האט נישט מקיין געווען די מצוה אינגאנצען כמצותה פעלט נישט אין חינוך.
(ה. די זעלבע שאלה איז ביי יעדע מצוה דרבנן למשל לולב נישט דעם ערשטן טאג, איז מען מקיים מצות לולב אדער מצות ועשית ככל אשר יורוך, פון די ברכה איז משמע מצות לולב, אבער די אחרונים זאגען אז אין דעם ווענדט זיך די מחלוקת הרמב"ם והרמב"ן אין די ערשטע שורש פון ספר המצוות צו מ'זאל רעכענען די מצות לא תסור אין די תרי"ג אדער נישט, לויט דעם רמב"ם נישט ווייל עס איז נישט קיין עקסטערע מצוה נאר א חלק פון די איבריגע, און לויט דעם רמב"ן יא, איי פרעגט דער רמב"ם איז דאך נישט דא נאר צוויי נאר טויזענטער דרבנן'ס? אויף דעם ענטפערן זיי אז לויט דעם רמב"ן זענען יענע אלע טויזנטער דרבנן'ס נכלל אין די צוויי, דהיינו יעדע מאל מ'איז מקיים א דרבנן איז מען מקיים דעם לא תסור).
ב"ה מיר האבן גענדיגט די ערשטער כלל אין דרך הלימוד די כלל פון הגדרה.
-
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5326
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 06, 2015 6:18 pm
היימישער אינגערמאן האט געשריבן:ווי איך געדענק איז דא אחרונים וואס ווילן זאגן אז ביי חמץ איז "בכלל" נישטא קיין חצי שיעור וויבאלד עס איז נישט חזי לאיצטרופי.
(נאך א סברא וואס ליגט מיר אין קאפ, איז לויט דעם מהלך פון תוס אז די איסור בל יראה איז וועגן שמא יבוא לאוכלו, און עס איז איסור "כרת" וואס דאס איז דאך נישטא ביי חצי שיעור")
יא דער חת"ס האלט אזוי אבער נאר די לעצטע טאג פון יום טוב פאר די זמן, דעמאלס איז עס שוין נישט חזי לאצטרופי אבער אין מיטן יו"ט טיז עס יא חזי לאצטרופי, און ער וויל מיט דעם פארענטפערן פארוואס דער רמב"ם שרייבט אז איסור חצי שיעור ביי אכילת חמץ איז פון לא יאכל און ער שרייבט נישט די נארמאלע מקור פאר חצי שיעור.
די צווייטע זאך פארשטיי איך נישט, ווייל לויט די שיטות אז די עיקר מקור פאר חצי שיעור איז חזי לאצטרופי, איז דאך דאס שייך אויך ביי כרת, ווייל מ'זאל נישט צוקומען צו איסור כרת.
-
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5326
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 06, 2015 6:18 pm
האנטעך האט געשריבן:היימישער אינגערמאן האט געשריבן:ווי איך געדענק איז דא אחרונים וואס ווילן זאגן אז ביי חמץ איז "בכלל" נישטא קיין חצי שיעור וויבאלד עס איז נישט חזי לאיצטרופי.
(נאך א סברא וואס ליגט מיר אין קאפ, איז לויט דעם מהלך פון תוס אז די איסור בל יראה איז וועגן שמא יבוא לאוכלו, און עס איז איסור "כרת" וואס דאס איז דאך נישטא ביי חצי שיעור")
יא דער חת"ס האלט אזוי אבער נאר די לעצטע טאג פון יום טוב פאר די זמן, דעמאלס איז עס שוין נישט חזי לאצטרופי אבער אין מיטן יו"ט טיז עס יא חזי לאצטרופי, און ער וויל מיט דעם פארענטפערן פארוואס דער רמב"ם שרייבט אז איסור חצי שיעור ביי אכילת חמץ איז פון לא יאכל און ער שרייבט נישט די נארמאלע מקור פאר חצי שיעור.
די צווייטע זאך פארשטיי איך נישט, ווייל לויט די שיטות אז די עיקר מקור פאר חצי שיעור איז חזי לאצטרופי, איז דאך דאס שייך אויך ביי כרת, ווייל מ'זאל נישט צוקומען צו איסור כרת.
ווען איינער עסט א חצי שיעור פון אן איסור כרת איז ער נאר עובר אויף אן עשה (אזוי דענק איך), פארוואס ווייל עס איז חזי לאיצטרופי, אבער למעשה יעצט איז ער נישט עובר אויף אן איסור כרת.
ממילא אז איינער האלט א חצי שיעור אינדערהיים איז עס איז נישט ערגער ווי סתם אן איסור לאו וואס די תורה האט נישט געאסרט שמא יבוא לאכלו.
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 469
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 23, 2015 1:07 pm
איך האב נישט געוויסט אז עס איז דא דא נאך אידן ת"ח
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 421
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm
וואס אן אמתן ארויף דארף מען צי צייכעמען וואס א סאך וואונדערן זיך אויף דעם נו"ב אז די חידוש שטייט קלאר שוין אין תוס' רי"ד, אוןאז די רמב"ן אין די הגהות אויף ספר המצוות שטייט קלאר אז דאס איז צוויי מצוות, וצ"ע.
בעצם איז די גאנצע הסכמה העכסט אינטערסאנט, ער קאכט אריין בגדלותו פון רביה"ק מ'סאטמאר זי"ע באגלייט מיט דברי קנאות קעגן די מדינה און שילדערט זיינע זכרונות פון נייטרא ישיבה און נאך.
צווייטע כלל אין דרך הלימוד: גורם וסיבה
ב"ה מיר האבן מסיים געווען די ערשטע כלל אין דרך הלימוד, וואס דאס איז די כלל פון 'הגדרה' דהיינו אונטער וועלכע דין גייט אריין די דין וואס מיר לערנען, ווי מיר האבן מרחיב געווען מיט כללים און דוגמאות. יעצט וועלן מיר בעז"ה גיין ווייטער צו די נעקסטע כלל. כ'מיין אז מיר האבן שוין געהאט גענוג א גרויסע ריוח להתבונן יעצט איז מען שוין זיכער גרייט צו גיין ווייטער...
די נאמען פון די צווייטע כלל איז "הגורם והסיבה" נאכדעם וואס מיר ווייסען שוין אונטער וועלכע כלל די הלכה איז, יעצט דארף מען צונעמען די עצם הדבר, וועלכע סארט חיוב איז דאס. ווי מיר וועלן באלד אנפאנגען צו לערנען.
די מושג פון חפצא איז א ברייט באקאנטע אין די עולם הישיבות, ווען מען וויל ארויס ברענגען וואס איז די 'עצם הדבר' די 'עיקר פון די זאך' נוצט ר' חיים די לשון חפצא, אבער די אמת איז, אז דאס איז נאר א לשון המושאל. מיר וועלן זיך יעצט באציען צו די מקורות'דיגע טערמין פון די ווארט, ווי די גמרא רעדט פון דעם די חילוק פון גברא און חפצא אין מסכת נדרים.
נדרים איז א איסור חפצא און שבועות איז א איסור גברא. וועגן דעם ווען איינער מאכט א נדר אז ער גייט נישט עסן די מצה ווערט עס אסור, ווייל הגם דער מענטש איז מחוייב צו עסן מצה, אבער די מצה ווערט א חפצא דאיסורא, אזוי ווי ער זאל באקען די מצה מיט חזיר פעטענס. משא"כ ווען איינער שווערט אז ער גייט נישט עסן מצה, איז נישט חל די שבועה, ווייל די שבועה איז אויפן גברא, אז ער ווערט אסור אין עסן מצה, און דער מענטש איז דאך יא מחוייב צו עסן מצה.
ביי אסאך מצוות איז זייער קלאר זייער גדר צו ס'איז א חיוב גברא אדער א חיוב חפצא, למשל אמונה אדער תפילה איז זיכער א חיוב גברא, תפילין איז אויך א חיוב גברא.
ציצית איז א חיוב חפצא. ווען מען האט א טלית מיט ד' כנפות דארף מען לייגען ציצית, און אין דעם איז אויך א מחלוקת הראשונים צו עס איז א חיוב אויפן מענטש אפילו ער טוט עס נישט אן, נאר ער האט אין זיין רשות א טלית דארף ער לייגען ציצית, אדער נאר אויב ער טוט אן די ציצית, און מיר פסק'נען ווי די צווייטע צד.
די זעלבע זאך א טלית של לילה איז פטור מן הציצית, איז די זעלבע מחלוקת צו א טלית וואס איז מיוחד ללילה פטור פון ציצית אפילו ער טוט עס אן בייטאג, אדער יעדע טלית וואס ער טוט אן ביינאכט איז פטור, און יעדע טלית וואס ער טוט אן בייטאג איז חייב בציצית אפילו עס איז מיוחד ללילה, און אזוי נעמען מיר אן מעיקר הדין.
אבער ביי אנדערע מצוות איז נישט אזוי קלאר וואס איז זייער גדר, און עס עס קען אויסקומען נפקא מינה'ס להלכה אויב עס איז א חיוב גברא אדער א חיוב חפצא.
א. אכילת קדשים וואס איז א מצוה אויף די כהנים אז זיי זאלען עס עסן, איז די שאלה אויב איז עס א חיוב ''גברא' אז די כהנים האבן א מצוה עס צו עסן, אדער עס איז חיוב 'חפצא' אז די קדשים זאל אויפ געגעסן ווערן דורך די כהנים, און עס זאל נישט בלייבן קיין נותר.
די נפק"מ להלכה איז. אויב איז עס א חיוב 'גברא' אז די כהנים דארפן עסן קדשים, זענען די כהנים מחוייב צו עסן א כזית, ווייל ווייניגער פון א כזית איז נישט קיין שיעור אכילה און זיי האבן נישט מקיים געווען די מצוות אכילת קדשים. אזוי ווי מיר געפונען בייי מצות אכילת קרבן פסח און ביי מצות אכילת מצה, וואס די זענען א מצוה אויפן גברא, יעדער מענטש איז מחוייב צו עסן פונם קרבן פסח און מצה, איז די הלכה אז מען מוז עסן דוקא א שיעור אכילה וואס דאס איז א כזית. אבער אויב איז עס א מצוה אויפן 'חפצא' אז עס דארף געגעסן ווערן דורך די כהנים, זענען זיי מקיים די מצוה אפילו אויב זיי עסן ווייניגער ווי א כזית ווייל למעשה איז די קדשים געגעסן געווארען.
דער בית הלוי (ח"א סימן ב') און דער אור שמח (פ"ו מהלכות חמץ ומצה ה"א), נעמען אן אז מצות אכילת קדשים איז א חיוב אויפן 'חפצא', אז די קדשים זאלען געגעסן ווערן, און נישט אויף די כהנים אז זיי זאלען עס עסן. און וועגן דעם נעמען זיי אן אז די כהנים זענען נישט מחוייב צו עסן קיין כזית.
אבער דער חת"ס (או"ח סימן מ"ט) און דער מנחת חינוך (מצוה קל"ד) נעמען אן אז מען איז יא מחוייב צו עסן דוקא א כזית, לפ"ז האבן זיי געלערנט אז מצות אכילת קדשים איז א חיוב אויפן 'גברא' און אויב אזוי דארפן זיי עסן דוקא א כזית.
[דער חת"ס שרייבט קלאר אז עס האט די זעלבע הלכה ווי ביי קרבן פסח אז מען איז מחוייב צו עסן א כזית. נאר ער שרייבט אז כדי די קרבן זאל זיין כשר דארף נתקיים ווערן די מצות אכילה בכזית עכ"פ דורך איין מענטש, און נאר דעמאלס איז די קרבן כשר, אזוי ווי מיר געפונען ביים קרבן פסח (פסחים צ"א) אויב איינער האט געגעסן א כזית און נאכדעם איז די קרבן טמא געווארען, איז די קרבן כשר. און נאכדעם וואס מען האט געגעסן עכ"פ איין כזית, איז שוין די קרבן כשר, יעצט ווער עס עסט א כזית איז מקיים די מצות אכילה כמצותה און ווער עסט ווייניגער איז מקיים א קצת מצוה.
אבער אין זיינע חידושים אויף מסכת נדרים דף י"ז ע"א שרייבט דער חת"ס ווי דער בית הלוי און דער אור שמח, אז אכילת קדשים איז נאר א חיוב 'חפצא' אז עס זאל געגעסן ווערן די קדשים, ממילא אפילו אויב יעדער עסט א חצי שיעור, אויב למעשה איז די קרבן אויפגעגעסן געווארען האט מען מקיים געווען די מצוה].
דער מנ"ח ברענגט אראפ דעם שיטת השאגת אריה (סימן צ"ו) אז די מצוה אכילת קדשים וקרבן פסח איז נישט נאר א כזית, נאר מען איז מחוייב אויפצועסן די גאנצע קרבן. אבער דער מנ"ח דינגט זיך מיט אים און לערנט אז איינמאל מ'האט שוין געגעסן א כזית איז מער נישט דא די מצות אכילת פסח וקדשים, ווייל מ'האט עס שוין מקיים געווען די מצוות אכילה מיט א כזית, נאר נאכדעם איז דא א חיוב צו זעהן אז עס זאל נישט צוקומען צו נותר, דאס קען מען אויך מקיים זיין דורך דעם וואס קטנים עסן עס, די עיקר איז, אז עס בלייבט נישט איבער קיין נותר.
לויט די שאגת אריה איז מסתבר אז די חיוב איז אויפן חפצא, אז עס זאל געגעסן ווערן די קדשים וקרבן פסח, נאר אנדערש ווי די בית הלוי און די או"ש, וואס לכאורה לויט זיי איז די עיקר אז עס זאל געגעסן ווערן, און וויבאלד מען האט געגעסן אפילו א כל שהוא, אויב עס קומט נישט לידי נותר האט מען יוצא געווען, און לויט זיי איז קרבן פסח יא א חיוב גברא און מ'איז מחוייב צו עסן דוקא א כזית. אבער לויט דעם שאגת אריה איז סיי ביי קרבן פסח און סיי ביי סתם קדשים א חיוב חפצא, נאר לויט אים איז מען מחוייב צו עסן די גאנצע דוקא דורך גדולים.
[מען קען אפשר מסביר זיין די מחלוקת פון דעם שאגת אריה, און דעם בית הלוי און אור שמח, מיט די חקירה וואס דער צפנת פענח איז חוקר לגבי מצות מילה, צו איז די מצוה אז מען זאל זיך מל'ן דאס איז א חיוב 'גברא', אדער אז מען זאל זיין געמל'ט וואס דאס איז א חיוב 'חפצא', אדער מען זאל נישט האבן קיין ערלה.
די זעלבע חקירה קען מען קלערן דא ביי אכילת קדשים, אפילו אויב עס איז א חיוב חפצא, איז די מצוה אז די קדשים זאל אויפגעגעסן ווערן, (אזוי ווי ביי מילה אז מען זאל זיין געמל'ט) אדער איז די מצוה אז מען זאל זעהן אז עס זאל נישט איבער בלייבען קיין נותר, (ביי מילה אז עס זאל נישט זיין קיין ערלה).
דער שאגת אריה האט געלערנט אז עס איז חיוב אז די קדשים זאל אויפגעגעסן ווערן, וועגן דעם דארף עס געטאן ווערן דורך א גדול. און די בית הלוי ואור שמח האבן געלערנט אז די מצוה איז אז עס זאל נישט איבער בלייבן קיין נותר, וועגן דעם ווי נאר זיי האבן געזעהן אז עס זאל נישט איבער בלייבן קיין נותר, און זיי האבן עפעס געגעסן האבן זיי מקיים געווען די מצוה].
עס איז אינטערסאנט צו אראפ ברענגען וואס דער אור שמח פירט אויס, אז אין מצות אכילת פסח איז דא צוויי חיובים, איינס איז א חיוב אויפן גברא אכילת פסח, און איינס אויפן חפצא אכילת קדשים. און וועגן דעם מעיקר הדין אויב איינער האט נאך נישט אויפגעגעסן די קרבן פסח פאר חצות, וואלט ער געדארפט עסן נאך חצות, ווייל הגם מצד אכילת פסח איז שוין אריבער די זמן אכילה ביי חצות הלילה, אבער מצד אכילת קדשים איז ער נאך מחוייב צו עסן ביזן עלות. נאר למעשה מדרבנן - שטייט שוין אין די ערשטע משנה אין ברכות - איז אסור צו עסן נאך חצות אפילו ביי סתם קדשים. ממילא להלכה וועט ער ממילא נישט טארען עסן דעם קרבן פסח נאך חצות.
ב. אין די משנה אין פסחים דף כ"א איז דא מחלוקת ווי אזוי איז מען מקיים די מצות תשביתו צו מבער זיין די חמץ, לויט ר' יודא איז מען עס מקיים נאר דורך שריפה, און לויט די חכמים איז מען מקיים תשביתו אויף יעדן אופן וואס מען קען פארניכטען און נישט דוקא מיט שריפה.
איז ר' חיים מסביר (חי' ר"ח הלוי פ"א מהל' חמץ ומצה ה"ג) אז די שורש המחלוקת איז, וואס איז די מצות תשביתו א חיוב 'חפצא' אז די חמץ זאל מבוער ווערן, אדער א חיוב 'גברא' אז דער מענטש זאל מבער זיין חמץ. לויט ר' יודא איז עס א חיוב חפצא אז די חמץ זאל מבוער ווערן און דוקא דורך שריפה, לויט די חכמים איז עס איז עס א חיוב גברא אז דער מענטש זאל מבער זיין די חמץ ממילא איז נישט דא קיין ספעציעלע דין וויאזוי נאר השבתתו בכל דבר.
מיט די יסוד פארענטפערט ר' חיים א הארבן רמב"ם און אויך א קושיא פון רע"א אויפן טור.
דער רמב"ם שרייבט אז אויב איינער איז עובר אויפן איסור בל יראה במעשה דורך דעם וואס ער קויפט חמץ אינמיטען פסח איז ער חייב מלקות. איז שווער אז די גמרא אין פסחים דף צ"ה שטייט אז בל יראה איז א לאו הניתוק לעשה פון תשביתו, די תורה זאגט אז אויב האט ער יא חמץ זאל ער עס פארברענען.
אויף דעם ענטפערט ר' חיים אז בשלמא לויט ר' יודא אז די מצות תשביתו איז אויפן חפצא די חמץ דארף פארברענט ווערן, איז עס א לאו הניתוק לעשה, די תורה זאגט אז מען זאל נישט האבן קיין חמץ אינדערהיים און אויב יא זאל ער עס פארברענען.
אבער לויט די חכמים אז מצות תשביתו איז אויפן מענטש, אז ער זאל נישט האבן קיין חמץ אינדערהיים, דורך דעם וואס ער וועט מבער זיין די חמץ. איז תשביתו א פירוש אויפן לאו, ממילא ווען ער איז עובר אויף בל יראה איז ער אויך עובר אויפן עשה פון תשביתו, און עס איז נישט שייך צו זאגען אז עס איז א ניתוק לעשה.
ממילא שטימט זייער גוט. די גמרא גייט לויט שיטת ר' יודא, איז בל יראה א ניתוק לעשה פון תשביתו. אבער דער רמב"ם פסקנ'ט ווי די חכמים, ממילא איז עס נישט קיין לאו הניתוק לעשה.
און אויך פארענטפערט ער די קשיא פון רע"א אויפן טור.
די טור (או"ח סימן תמ"ה) פסקנט אז לויט ר' יודא וואס די מצות תשביתו איז בשריפה איז די אש מותר בהנאה, אבער לויט די חכמים איז די אש אסור בהנאה ווי די הלכה איז ביי קדשים (מעילה ל"ד) אז הנשרפין מותרין די קדשים וואס מען דארף פארברענען, איז זייער אש מותר בהנאה, והנקברין אסורין און די קדשים וואס מען דארף מקבר זיין איז זייער אש אסור בהנאה.
פרעגט רע"א. לכאורה תוספות (מעילה ל"ג ע"ב) איז דאך מסביר די טעם פון די גמרא, אז הנשרפין איז שוין געטאן געווארען די מצוה ממילא איז די אש מותר, משא"כ הנקברין איז דאך נישט דא קיין ספעציפישע מצוה, נאר עס איז אסור בהנאה, און כדי מ'זאל נישט צוקומען צו קיין מכשול הנאה צו האבן איז מען עס מקבר, ממילא איז עס אסור בהנאה, ווייל עס איז נישט געטאן געווארען די מצוה מיטן פארברענען. אויב אזוי דא ביי חמץ, אפילו לויט די רבנן אז השבתתו בכל דבר, אבער סוכ"ס איז דאך שוין מקויים געווארען די מצות תשביתו דורך שריפה, אויב אזוי דארף די אש זיין מותר אפילו לויט די חכמים?
אויף דעם ענטפערט ר' חיים אז וויבאלד לויט די חכמים איז די מצות שריפה נישט אוף די חמץ נאר אויף די בעל החמץ, ממילא אפילו דער בעל החמץ איז מקיים געווען די מצוה דורכ'ן פארברענען די חמץ, קען מען אבער נישט זאגען אויף די חמץ נעשית מצותו, ווייל אויף די חמץ איז נישט געווען קיין חיוב שריפה, ממילא איז עס נאך אלץ אסור בהנאה, אזוי ווי ביי נקברין וואס איז געווארען פארברענט. משא"כ ביי נותר איז יא דא א חיוב שריפה אויפן פלייש ממילא נאכן פארברענען איז שוין נעשית מצותו איז די אש מותר.
נאכנישט גענדיגט די גאנצע, אבער איין קליינע הערה
האנטעך האט געשריבן: ציצית איז א חיוב חפצא. ווען מען האט א טלית מיט ד' כנפות דארף מען לייגען ציצית, און אין דעם איז אויך א מחלוקת הראשונים צו עס איז א חיוב אויפן מענטש אפילו ער טוט עס נישט אן, נאר ער האט אין זיין רשות א טלית דארף ער לייגען ציצית, אדער נאר אויב ער טוט אן די ציצית, און מיר פסק'נען ווי די צווייטע צד.
ס'איז א מחלוקת און גמרא מנחות מא. אויב ציצית איז חובת גברא אדער חובת טלית ע"ש
-
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5326
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 06, 2015 6:18 pm
חרוזים האט געשריבן:קען מען ביטע PDF'ן די סחורה
מ'זאל קענען פרינטן? און ליינען?
ייש"כ
פון אנפאנג ביז ווי מיר האלטען יעצט.
- צוגעלייגטע
-
- דרך הלימוד.pdf
- (193.17 KiB) דאונלאודעד 153 מאל
- זאל ער קומען
- שר האלף
- תגובות: 1934
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 04, 2011 12:25 am
- לאקאציע: בעיקבתא דמשיחא
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4594
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
גוטע ענינים, זייער קלאר אראפגעלייגט, און זייער געשמאק געשריבן.
גיי ווייטער אן.
ששש... ס'קען נאך ווערן א גאנץ ספר דערפון.
נאך דורכליינען, האב איך געוואלט אנפרעגן אויב די האסט שוין געזען דעם ספר "מאיר נתיבים" וואס כ'האב געברענגט ביי די ספרים חדשים אשכול, למעשה נאך מאכן א חיפוש זע איך אז די ערווענסט שוין אין דיין ערשטע תגובה דעם ספר, און אז די שיעורים קומען פון הרב ר' אברהם צבי מרגליות און אז ער האט שוין געזען דעם ספר.
די מעשה איז אזוי: דער ספר האט מחבר געווען הרב מאיר מרגליות וואס איז א זוהן פון הרב ר' אברהם צבי הנ"ל. כ'ווייס נישט ווער ס'האט גענומען פון וועם, ס'לכאורה א שותפותדיגע חיבור - אב ובנו שראו את החידוש, און דער ספר גייט פונקטליך אויפן אופן פון די שיעורים. אבער נאכקוקדינג אינעם ספר איבער די ענין וואס די האסט געשריבן לגבי גברא חפצא בענין אכילת קדשים, זע איך ער שמועסט דערפון (בשער ב' "המחייב והגורם" נתיב א' "גברא או חפצא"; ובאריכות באות ג' ובהערות שם).
א בקשה אויף נאכאמאל האלט אן, ס'קען שטארק צוניץ קומען, און אויפהייבן די ניווא פון לערנען דאהי ביים די וואס רעדן אידיש.
נאר א פאר הערות דאס וואס דו שרייבסט אז ווען איינער מאכט א נדר ווערט די זאך א חפצא דאיסורא אזוי ווי ער זאל עס באקן מיט חזיר פעטענס איז נישט אזוי פשוט ביי חזיר און אזוי אויך ביי אנדערע איסורי תורה ווערט טאקע די זאך א חפצא דאיסורא און דער מענטש וואס איז עובר דערויף טוט א פעולה אסורה משא"כ ביי נדרים האלטען אסאך אחרונים אז די איסור איז נישט די פעולה בעצם די איסור איז נאר לא יחל דברו דאס הייסט עובר זיין אויף זיין דיבור און ממילא טאר ער עס נישט עסן ווייל אויב יא איז ער עובר אויף זיין דיבור אבער די עצם פעולה איז א פעולה המותרת(לאו כו"ע מודו בזה כמדומה ר' שמעון סובר דנדר בכוחו לפעול חפצא דאיסורא כמו חזיר ראה בקובץ שיעורים ח"ב שהאריך בזה וכן בדברי סופרים ובדברי סופרים החדש נדפסו מכתבים בין ר' אלחנן להקהילות יעקב שמתווכחים על זה)דהיינו דאס וואס גמרא זאגט א חילוק צווישען נדר און שבועה איז ווייל נדר איז אסור מכח די חפצא דאס הייסט ווייל דער מענטש האט געזאגט קונם עלי ממילא טאר ער נישט מחלל זיין דבור וואס ער האט געזאגט אז ער גייט זיך נוהג זיין מיט די חפץ כאילו עס איז קדוש בקדושת קרבן משא"כ ביי שבועה וואס זיין דיבור איז נאר געווען כלפי אים די גברא
ממש לעצטענס האב איך געזען אין שו"ת מחנה חיים וואו זיין ברידער די המיקנה פרעגט אים דארט א חקירה אין שלו(דא אויף דעם א מעשה אין די ליטווישע וועלט אי"ה אין א צווייטע געלעגענהייט)אין דער מחנ"ח ענטפערט אים זאגט ער די אויבענדערמאנטע סברא
דאס קען אפשר אויך זיין א הוספה צו דעם וואס למדן וצדיק פרובירט צו ברענגן אז זעהט שוין פריער די מהלך כאטש דער מחנ"ח איז נישט געווען צי סאך פריער איז ער דאך געווען אין גאנצען אין אן אנדערען מקום באמת דער מחנ" ח וואס אסאך ריפען אים דער אונגארישער ר' חיים האט געהאט אן ענדליכען געדאנקען גאנג צו ר' חיים בריסקער און זייער אסאך יסודות און חקירות וואס ווערן דערמאנט אין די ליטווישע ספרים ווערן שוין געברענגט אין מחנ"ח אין ווער רעדט נאך פין זיין ספר פלס חיים אויף גיטין איך האב אמאל געליינט ערגעץ אז ווען מ'האט איבערגעדריקט די פלס חיים האט ר' נחום פארצאוויץ ז"ל געזאגט פאר אן אייניקל פין מחנ"ח אז ווען ער האט געלערנט אין מיר איז נאר געווען איין פלס חיים אין ישיבה וואס איז געווען אין גאנצען ציפליקט און צוריסען פין אזוי סאך ניצן אין די בחורים זענען געשטאנען אין די רייעס עס צו קענען באקימען
בעצם אויף איסור גברא און איסור חפצא איז דא א פאר וועגן אין די אחרונים וואס איז א איסור גברא און וואס איז א איסור חפצא אויך איז דאך באקאנטע די ריטב"א אז כל איסורים שבתורה איז נאר אן איסור גברא
שוין כבר הארכתי יותר מדאי ועוד חזון למועד און נאכאמאל א גרויסע יש"כ ממש א תענוג רוחני !
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 6 געסט


c: text/html

text:
מאריופאל
קאארדינאטן: 47°33′N 37°45′E / 47.550°N 37.750°E
מאַריופּאָל (אוקראיניש: Mapiyпoлb) איז אַ שטאָט אין דרום-מזרח אוקראינע, אַ פּאָרט אויף דעם ים פון אַזאָוו. מאַריופּאָל געפינט זיך אין דעם דאָנעצקער אבלאַסט. דער היסטארישער שטאָט צענטער איז פלאצירט וואו דער קאַלמיוס טייך פלוסט אריין אין דעם ים פון אַזאָוו.
אינהאַלט
עטימאָלאָגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער מאָדערנער נאָמען פון «מאַריופּאָל» קומט פון דעם וואָרט «פּאָלי» (אין גריכיש «Πόλn» — «שטאָט») און מיטל «שטאט פון מרים» (אין ערע פון דער יורשטע צו דעם טראָן מאַריאַ פעדאָראָוונאַ).
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאַריופּאָל איז געגרינדעט אין דעם 16טן יאָרהונדערט ווי אַ קאזאקן היטן פּאָסטן («זימאָווניק») גערופן «דאָמאַכאַ», און שפּעטער ווי אַ קאָזאַק פעסטונג גערופן «קאַלמיוס» (געהייסן נאָך דאָ ליגן טייַך), מיט 1611 שיין די אַדמיניסטראַטיווע צענטער פון די "קאַלמיוס פּאַלאַנקאַ "- אַן אַדמיניסטראַטיווע גאַנצקייַט פון די אוקרייניש קאזאקן. אין 1774 טעריטאָריע פון דער מאָדערנער שטאָט איז געווארן טייל פון דער רוסלענדישע אימפעריע, לויט צו שלום טריטי פון קüçüק קייַנאַרקאַ. אין 1778 דאָ איז געגרינדעט דער ערשטער שטאָט פון דאָנבאַסס — פּאַוולאָווסק, ארויס דער ערשטער קלויסטער. א יאָר שפּעטער די צאַריסט רוסישע רעגירונג באַשלאָסן צו רילאָוקייט דאָ 18,408 גריכן פון די קרים, ווייַל זיי זענען אַפּרעסט דורך די טאַטאַרס עס. קרימעאַן ריסעטאַלמאַנט פון גריכן איז געווען כעדאַד דורך די מעטראָפּאָליטאַן יגנאַטיוס, וואס כעדאַד די שטאָט פֿאַר אַ לאַנג צייַט נאָך. פון 29סטן סעפטעמבער, 1779 האט די שטאָט האט אַ קראַנט נאָמען — מאַריופּאָל.
א לאַנגע צייַט איז די שטאָט געווען אַן אויסשליסיק אָרט פון וווינאָרט גריכן, און דעוועלאָפּעד ווי אַ הויפּט צענטער פֿאַר האַנדל און פישערייַ. אין די 19 יאָרהונדערט די שטאָט איז געווארן דער צענטער פון מאַריופּאָל ועזד — אַן אַדמיניסטראַטיווע גאַנצקייַט פון די רוסישע אימפעריע. אין די שפּעט 19 יאָרהונדערט זענען געבויט ים פּאָרט (אויגוסט 29, 1889) און באן (1882), וואָס פארבונדן מאַריופּאָל מיט די הויפּט געגנטן פון דער מדינה, אנגעהויבן צו אַנטוויקלען שווער אינדוסטריע (די ליולקע געוויקס «ניקאָפּאָל-מאַריופּאָל געזעלשאַפט» איז געווען געבויט אין 1 פעברואר 1897, און די פּרעסן און שטאָל געוויקס «רוסיש השגחה» איז געווען געבויט אין 1899, איצט די צוויי פאבריקן זענען טייל פון ילייטש יראָן און סטיל וואָרקס). דורך 1920 די שטאָט איז געווארן איינער פון די גרעסטן מעטאַלורגישע צענטערן פון דער שטאַט. סאָוויעט מאַכט האט געגרינדעט אין 30 דעצעמבער 1917 אין אַ אַרמד ופשטאַנד, אָבער כּמעט קיין קאַזשוואַלטיז. פון מערץ 7, 1923 צו 27 פעברואר 1932 די שטאָט איז געווארן דער צענטער פון מאַריופּאָל אָקרוג — אַן אַדמיניסטראַטיווע גאַנצקייַט פון די אוקרייניש ססר און פון יולי 17, 1932 געווארן טייל פון די דאָנעצק אַבלאַסט (איידער די מלחמה איז גערופן דורך «סטאַלינאָ אַבלאַסט») . בשעת די סאָוויעט צייַט אין די געשיכטע פון מאַריופּאָל די שטאָט האט געוואקסן באטייטיק, אויך די שטאָט 'ס באַפעלקערונג האט געוואקסן מער ווי צען מאל, ארויס דער ערשטער סקייסקרייפּערז, די ינער שטאָט אַריבערפירן (טראַמס און טראַליז), נייַ ינדאַסטריז, אַרייַנגערעכנט מעטאַלערדזשיקאַל געוויקס «אַזאָווסטאַל» (11 אויגוסט 1933), קאָקס און כעמיש געוויקס «מאַרקאָכים» (סעפטעמבער 27, 1935) און מאַשין-בנין געוויקס «אַזאָוומאַש» (אפריל 28, 1958). די שטאָט איז געווען לאָססעס פיל ווי אַ רעזולטאַט פון האָלאָדאָמאָרס 1921—1922, 1932—1933, 1946—1947, סטאַלין ס ריפּרעשאַנז אין 1933 און 1937, די גענאָציד פון די גריכיש מען דורך די נקווד אין 1937, און בשעת די צווייטע וועלט מלחמה און דער נאַצי פאַך פון דער שטאָט 1941—1943. אבער, די מענטשן פון מאַריופּאָל געשווינד ריגיינד חרובֿ בשעת די מלחמה פאבריקן און רעזידענטשאַל קוואַרטערס פון דער שטאָט. פון 22 אקטאבער 1948 צו 13 יאנואר 1989 די שטאָט האט אַ נייע נאָמען — זשדאַנאָוו (אין כבוד פון די סאָוויעט פּאָליטיש פירער).
איצט מאַריופּאָל — דער גרעסטער אינדוסטריעלער צענטער אין דעם דאָנעץ באַסיין, שטאָט איז דער גרעסטער פּראָדוצירער פון אָפּגעבן פּרעסן און שטאָל אין דער מדינה, דאָ אַפּערייץ דעם גרעסטן מאַשין-בנין געוויקס אין אוקראינע. עס איז די דראַמאַטיק טעאַטער, דרייַ מיוזיאַמז, צוויי אוניווערסיטעטן, צייטונגען און טעלעוויזיע בראָדקאַסט. מאַריופּאָל אין די לעצט דעקאַדעס איז קעסיידער פייסט מיט עקאַלאַדזשיקאַל און עקאָנאָמיש פּראָבלעמס.
באַפעלקערונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די באַפעלקערונג פון מאַריופּאָל איז 486,856 מענטשן (2011), גענומען אין חשבון די פארשטעט. עטנישע גרופּעס: אוקרייניש — בערך 48 %, רוסיש — 43 %, גריכן — 7 %, בעלאַרוסן, יידן, אַרמעניאַנס, בולגארן און אנדערע פעלקער. די מאַקסימום נומער פון באַפעלקערונג — וועגן 550.000 מען איז שוין אין 1992. די אַבסאָלוט רבים (87 %) רעדט רוסיש, אוקרייניש שפּראַך ניצט ווייניקער ווי 10 % פון די באַפעלקערונג (כּמעט אַלע פון זיי רעדן «סורזשיק» — אַ געמיש פון רוסיש און אוקרייניש שפּראַך). אָפּשיידנדיק פֿעיִקייטן פון דער שטאָט זענען די היגע גריכיש שפּראַך («אַזאָוו גריכן»): רומאַייק שפּראַך (גריכיש-העללעניק) און ורום שפּראַך (גריכיש-טאַטאַר). וועגן 2 % פון די באַפעלקערונג רעדט די היגע גריכן שפּראַכן.
אינדוסטריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די שטאָט האט גרויס נומער פון הויפּט אינדוסטריעלע ענערפּרייזיז, אַרייַנגערעכנט דעם גרעסטן פאַרנעמונג אין די דאָנבאַסס — ילייטש יראָן און סטיל ווערק און מעטאַללורגיקאַל וואָרקס «אַזאָווסטאַל», אַ ריז מאַשין-בנין געוויקס «אַזאָוומאַש» שיפּיאַרד, כעמיש, קאָקס, עסנוואַרג און טעקסטיל ינדאַסטריז. די ביגאַסט אַריבערפירן קאָמפּאַניעס זענען האַנדל ם פּאָרט, אַעראָפּאָרט, באַן סטאַנציע, ויטאָבוס סטיישאַנז און ינערסיטי אַריבערפירן (טראַם, וואַגאָנעטקע, ויטאָבוס, מיניבאַסיז).
אַדמיניסטראַטיווע דיוויזיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאַריופּאָל איז צעטיילט אין פיר אַדמיניסטראַטיווע «ראַיאָנס» (מקומות) מיט אַ באַפעלקערונג פון איבער 100,000 מענטשן, «זשאָווטנעווי» (הויפט געגנט, די גרעסטן דורך באַפעלקערונג), «ילליטשיווסקי» (געהייסן נאָך ילליטש), «אָרדזשאָניקידזעווסקי» (געהייסן נאָך אָרדזשאָניקידזע), «פּרימאָרסקי». אויך היגע סעטאַלמאַנץ זענען סאַבאָרדאַנייטיד צו די שטאָט אויטאריטעטן: סאַרטאַנאַ, סטאַרי קרים און טאַלאַקאָווקאַ.
שטאט פאַרוואַלטונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
לעבן פון מאַריופּאָל געראטן דורך די סיטי ראַט — היגע פּאַרליאַמענט, וואָס באשטייט פון 76 דעפּיוטיז. דער קאָפּ פון די מאַריופּאָל שטאָט ראַט איז דער מייַאָר («סיטי העאַד»). זינט 1998 מאַריופּאָל מייער איז יורי כאָטלוביי. די אַבסאָלוט נומערן פון דעפּיוטיז זענען פון די פּאָליטיש די פארטיי פון דער רעגיאָנס, עס זענען אויך מיטגלידער פון דער קאָמוניסט, סאָסיאַליסט און אנדערע פּאַרטיעס פון אוקריינא.
ארכיטעקטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ונטערשטאָט באשטייט דער הויפּט פון פינף-געשיכטע בנינים, נייַ רעזידענטשאַל דיסטריקץ אַז זענען געבויט אַרויף מיט הייזער פון צען אָדער צוועלף פלאָרז, זענען ליגן אויף דער פּעריפעריע און אַוועק פון די אינדוסטריע. העלפט פון די האָוסינג דערלאנגט אַ מאַנער איינער-געשיכטע הייזער. א גרויס טעריטאָריע איז אַקיאַפּייז דורך אינדוסטריעלע ענערפּרייזיז.
עקאָלאָגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאַריופּאָל איז איינער פון די מערסט פּאַלוטיד שטעט אין אוקריינא רעכט צו דער גרויס נומער פון דיסקאַרדיד אינדוסטריעלע גאַסיז און שטויב. די ביגאַסט קוואלן פון פאַרפּעסטיקונג פון סוויווע זענען מעטאַלערדזשיקאַל און קאָקס געוויקסן. ונטערשטאָט ליגן אין דעם וועג פון דעם ווינט פון די מעטאַלערדזשיקאַל ווערק «אַזאָווסטאַל», וואָס געבויט אין 1933 אין די האַרץ פון די שטאָט אויף דעם ברעג פון דער אַזאָוו ים. אין נאך אַ וויכטיק מקור פון פאַרפּעסטיקונג איז אַ אָווערלאָאַד פון געפערלעך סכוירע בייַ די יאַמ — פּאָרט.
בילדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאַריופּאָל האט צוויי שטאַט אוניווערסיטעטן (מאַריופּאָל שטאַט אוניווערסיטעט און אַזאָוו טעכנישע סטעיט אוניווערסיטעט), אַזאָוו נאַוואַל אינסטיטוט, וועגן זעכציק שולן, עטלעכע קאַלידזשיז און טעכניש שולן.
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די שטאָט האט אַ רוסיש דראַמע טעאַטער, אַ פּלאַץ פון פֿילם קינאָס, פאַרווייַלונג צענטערס, אויך דרייַ מוזייען און אויסשטעלונג זאלן. זענען געשאפן דאַזאַנז פון צייטונגען, עס זענען פיר טעלעוויזיע קאָמפּאַניעס. מאַריופּאָל איז אַ ספארט צענטער אין דער געגנט: אַ שטאַרק שולע פון באַקסינג, גריכיש-רוימער ראַנגלערייַ, עס זענען פוטבאָל, וואַסער פּאָלאָ און קוישבאָל טימז פּאַרטיסאַפּייטינג אין די נאציאנאלע טשאַמפּיאַנשיפּס.
טוריזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די הויפּט אַטראַקציעס פון דער שטאָט: מאַריופּאָל היגע געשיכטע מוזיי און מאַריופּאָל קונסט מוזיי (אַדרעס: געאָרגיעווסקייַאַ סטר), דער פּאַרק «סיטי גאַרדאַן», לונאַ פּאַרק «עקסטרעמע-פּאַרק» (אַדרעס: מעטאַללורגאָוו אַוו), שווימערייַ בעקן «נעפּטון» (אַדרעס : מעטאַללורגאָוו אַוו), ייַז קאָמפּלעקס «יסעבערג» (אַדרעס: פּעטראָווסקי פּאַרק), קינסטלעך נאַרטע לויפט «אַלאַסקאַ», שטאָטיש ביטשיז, די אַלט וואַסער טורעם (אַדרעס: וואַרגאַנאָוו סטר), האָמעס מיט ספּיערס און די טעאַטער (אדרעס: טהעאַטריקאַל סק.), די פּאַלאַץ קולטור «מאָלאָדיאָזשני» (אַדרעס: האַרלאַמפּיעווסקייַאַ סטר), דער בנין פון דער ינדוסטריאַל טעכניש שולע (אַדרעס: געאָרגיעווסקייַאַ סטר), סטאַדיומס «ילליטשיוועץ», «אַזאָווסטאַל» און אנדערע, מאַניומאַנץ פון וולאדימיר וויסאָצקי, אַרכיפּ קוינדזשי (געבוירן אין מאַריופּאָל), מעטראָפּאָליטאַן יגנאַטיוס, טאַראַס שעווטשענקאָ און אויך ארטאדאקס און מוסלים טעמפלען. נאַטור ריזערווז קאַמענניע מאָגילי («סטאָון גראַווע») און כאָמוטאָווסקייַאַ סטעפּ («כאָמוטאָוואָ סטעפּ») מיט די יינציק היגע פלאָראַ און פאָנאַ זענען בייַ די שטאָט.
טעלעפאָנירן געגנט קאָד 380,629

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ווען טאן E- האַנדל, סעאָ איז די באַקבאָון פון געטינג קלייאַנץ גלאָובאַלי און ינקריסינג די קאַנווערזשאַן פון וויזאַטערז צו קאַסטאַמערז. אָבער, אין רובֿ הודעות, מיר רעדן וועגן Google אַליין ווען גערעדט וועגן זוכן מאָטאָר אַפּטאַמאַזיישאַן. פילע מענטשן זאָל לערנען אַז סעאָ איז אַ באַגריף, נישט אַ פּראָצעדור, און קענען צולייגן צו פילע זוכן ענדזשאַנז - aspire e cig cases. די דערפאַרונג פון אונדזער געזעלשאַפט קאַנפערמז אַז ניצן Google אַליין ווי דער זוכן מאָטאָר צו אַפּטאַמייז פֿאַר אַ שרעקלעך גרייַז. פון פילע וועבסיטעס דאַשבאָרדז, זוכן ענדזשאַנז זענען בלויז אַ אופֿן פון געטינג קלייאַנץ אָנליין, ניט די בלויז. Google איז איינער פון די זוכן ענדזשאַנז, וואָס כאַפּאַנז צו האָבן די גרעסטע פאלגענדע.
ווי אַ אינטערנעץ מאַרקאַטער, דיין ערשטיק דייַגע איז פעטשינג קלייאַנץ גלאָובאַלי ניצן די אינטערנעט ווי דיין מיטל. SEO איז אַ דיגיטאַל מאַרקעטינג טעכניק, וואָס הויפּט ברייקטרו איז די סך טערמינען און מעטריקס זיי פאַרמאָגן. דעם דערשיינונג מיטל אַז Google איז ניט דער בלויז אופֿן צו צולייגן די קאַנסעפּס. פון אַנאַליטיקס, Google פשוט אָוסטאַנדז ווייַל עס איז דער גרעסטער זוכן מאָטאָר און האט אַ פולשטענדיק קאַווערידזש וועגן נוצן.
ניק טשייַקאָווסקיי, דער עלטער קונה סאַקסעס מאַנאַגער פון
סעמאַלט
דיגיטאַל סערוויסעס, explains why digital marketers should think beyond the scope of search engines.
זענען קיין אנדערע ערטער?
Google איז ניט דער בלויז אָרט איר קענען רשימה דיין זאכן. גרויס קאָמפּאַניעס ווי אַליבאַבאַ האָבן געלערנט דעם באַגריף און יוטאַלייזד עס. זיי האָבן הצלחה שטעלן זיך און געמאכט אַ ויסגעצייכנט אויטאָריטעט אין זייער נישע..זיי האָבן אַ שטאַרק אָנליין בייַזייַן. טראָץ דעם, זייער וועבזייטל האָבן אַ דירעקט פאַרקער, וואָס טוט נישט פאַרשאַפן פון זוכן ענדזשאַנז. דעם מיטל אַז ניצן Google אַליין קענען זיין אַ לימיטיישאַנז צו דיין סעאָ השתדלות. פֿאַר בייַשפּיל, אַ מענטש קענען גיין צו Alibaba גלייַך צו קוקן פֿאַר אַ יחיד פּאָזיציע און דורך פאָרן Google. צו נוצן דעם באַגריף, איר קענען נוצן:
אַמאַזאָן און עבייַ.
פילע שאָפּפּערס קענען בעסער צו זוכן פֿאַר זאכן אויף עבייַ. דעם פאַרקער טוט נישט פאַרטראַכטנ אויף די זוכן ענדזשאַנז. א גוט אָנליין מאַרקאַטער וועט רשימה זייער זאכן אויף די נישעס פּונקט ווי Google. געבוירן סעאָ טעקניקס אַרבעט אויף די וועבסיטעס. פֿאַר בייַשפּיל, פּראָדוקט נאָמען, בילד, און באַשרייַבונג קענען אַרייַננעמען טערמינען. אַמאַזאָן האט אַן אַפיליאַץ פּראָגראַם וואָס קענען געבן אַ נאָך פארקויפונג מענטש קאָמיסיע ערנינג אויף די ייטאַמז איר פאַרקויפן.
אנדערע זוכן מאָטאָר.
ווען געטאן סעאָ, עס זענען אנדערע נישע איר קענען נוצן צו באַקומען צו אנדערע מארקפלעצער. פֿאַר בייַשפּיל, פילע בלאָגגערס האָבן געפונען די נוצן פון בינג און יאַהאָאָ צו באַקומען קיין אָנליין קלייאַנץ. ניט אַלע מענטשן אָפּשיקן צו Google פֿאַר זוכן קוויריז. פון די דאַשבאָרד פון רובֿ בלאָגס, אנדערע זוכן ענדזשאַנז פאַרקער קענען ברענגען עטלעכע פון די מערסט ווערטפול קלייאַנץ.
מסקנא
אין אַלגעמיין, SEO צופרידן ווייזט צו Google. פילע מענטשן קענען ווונדער אויב עס איז נייטיק צו אַפּטאַמייז וועבסיטעס פֿאַר Google אַליין. Google אַליין איז ניט דער בלויז זוכן מאָטאָר מיט די פיייקייַט פון בענאַפיטיד דיין פּלאַץ. אין רובֿ פאלן, Google איז די ביגאַסט זוכן מאָטאָר. אָבער, אַ דיגיטאַל מאַרקאַטער פּערספּעקטיוו איז יוזשאַוואַלי גרעסער ווי Google אַליין. איינער מיינט אויס פון זוכן ענדזשאַנז ווען טאן אָנליין פֿאַרקויף. דעם מיטל אַז סעאָ איז אַ באַגריף וואָס קענען שנייַדן אַריבער פילע אינטערנעץ פּלאַטפאָרמס.


text:
די געשיכטע האט זיך אנגעהויבן מיט א קאר-סערוויס שאפער, וועלכער איז געשטאכן געווארן דורכאויס א רויבעריי. אן עדות, וועלכער איז אנוועזנד געווען, האט מיט עטליכע טעג שפעטער אפגעשטעלט צוויי פאליציאנטן און געזאגט, אז דער פארברעכער געפינט זיך אויף דער אנדערער גאס. די פאליסלייט זענען אהינגעפארן, און פארהאלטן דעם 32-יעריגן טאקונבא אנילוד, אן זיך אומקערן מיט אים צום עדות און פעסטשטעלן אויב ער איז ווירקליך דער פארדעכטיגטער.
אנילוד איז געהאלטן געווארן אין א קליין צימערל מיט פארבינדענע הענט פאר אכצן שעה. שפעטער איז ער אפגעפירט געווארן צו דער ברוטאלער 'רייקערס איילאנד' טורמע, וואו ער האט געשמאכט איבער צוויי וואכן. אפילו נאכ'ן ארויסגעלאזט ווערן, האט די פאליציי זיך אנטזאגט אפצואווארפן דעם קעיס און געפרואווט אנקלאגן אנילוד אינעם מארד פון יענעם טאקסי-שאפער. די קלאגעס זענען צום סוף ארויסגעווארפן געווארן, ווייל עס זענען נישט געווען קיין שום באווייזן וואס זאלן פאבינדן אנילוד מיט דעם פארברעכן.
וויבאלד די פאליציי האט נישט געוואלט אנערקענען אין איר טעות, איז אנילוד געבליבן מיט דער רעפוטאציע און שכנים און באקאנטע האבן אפגעהאקט מיט אים. נישט קענענדיג דערטראגן די בושות, האט אנילוד צום סוף זיך אריבערגעצויגן אין אן אנדערן סטעיט. פון דארט האט ער אויפגענומען אן אדוואקאט, און אנגעקלאגט דעם פאליציי דערפארטמענט -- וועלכער האט געפרואווט זאגן אז אן עדות האט שפעטער יא אידענטיפיצירט א בילד פון אנילוד אלס דער שולדיגער, א באהויפטונג וואס האט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין שקר. א דזשורי האט אים געגעבן גערעכט און געאורטיילט אז די סיטי זאל באצאלן אנילוד 2.4-מיליאן דאלאר אנטשעדיגונג.


text:
כהן גדול
דער כהן גדול איז דער טיטל פון דעם הויפט כהן ביי יידן, דער מענטש וואס אין יעדן דור האט געפירט די רעליגיע.
ביז צו די טעג פון יאסון איז די אמט פון כהן גדול געגאנגען בירושה, דורך די אייניקלעך פון אהרן, דער ערשטער כהן גדול און פינחס בן אלעזר.
דער כהן גדול איז געווען געשיידט פון אנדערער כהנים דורך זיין שטעלע, איינפלוס, רעליגיעזע פליכטן. פרינציפעל האט ער אויסגעזען באזונדער מיט זיין לבוש, די שמונה בגדים.
די פאלגענדע טאבעלע איז א רשימה פון כהנים גדולים לויט יוסיפון (יוסף בן מתתיהו) און אנדערע מקורות.


text:
יעצט איז: מיטוואך אקטאבער 17, 2018 8:56 pm
השר מקוצי האט געשריבן:דער (פינטעל) איד האט געשריבן:יא
Whattt ???
קאווע שטיבל? רח''ל, עס איז א נידריגע סייט
טהור עיניים האט געשריבן:נו, זעהט נישט אויס אז עס זענען דא אפילו דריי אידן וועלכע האבן גענוג אן אינטערעסע אז עס זאל זיין. נישט איז נישט.
מיין מיינונג האט געשריבן:מ'דארף נישט האפן, מ'דארף נישט בעטן און נישט דאנקען.
מ'דארף פשוט שרייבן.
איבערלעבער האט געשריבן:טהור עיניים האט געשריבן:נו, זעהט נישט אויס אז עס זענען דא אפילו דריי אידן וועלכע האבן גענוג אן אינטערעסע אז עס זאל זיין. נישט איז נישט.
ס'איז יא דא דריי אידן וואס זענען אינטרעסירט!!!
כ'האב מגיב געווען אויף דיינס אן ארטיקל, און כ'האב אפילו געלייק'ט, זיי מוחל און מאך זיך וויסנדיג.
טעכנעלאגיע האט געשריבן:היינט געווען אביסל אויף דא. ב"ה.
באנוצער אין דעם פארום: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצער און איין גאסט


text:
אייקיע ווידעא פון דער יוד ריקאל אייקיע באנייעט קריטישן שאנק צוריקרוף [ווידיא]
אהייא – די שוועדישע פוירניטשור פירמע "אייקיע", וועלכע פארמאגט געשעפטן איבער דער גאנצער וועלט, האט נעכטן באנייעט איר צוריקרוף אויף 29 מיליאן שטיקער מעבל און שענקלעך, נאכדעם וואס עס זענען באריכטעט געווארן עטליכע פרישע טויט–פעלער, און עס האלט שוין ביי 8 קינדער וועלכע זענען געשטארבן ל"ע, נאכדעם וואס די שענק זענען אויף זיי אראפגעפאלן. דער אריגינעלער צוריקרוף איז געווען מיט איינס און א האלב יאר צוריק, אויף אלע פוירניטשור שטיקער פון דער ספעציעלער "מאלם" ליניע, וואס באשטייט בעיקר פון שענקלעך און "טשעסטס" וועלכע פארמאגן לעדלעך. אייקיע זאגט אז די שענקלעך זענען נישט גענוג סטאביל געבויעט, אזוי אז אויב באפעסטיגט מען עס נישט צו אויף דער וואנט, קען זיך עס איבערדרייען. אייקיע זאגט אז זי וועט צוריקגעבן דאס געלט פאר ווער עס ברענגט צוריק די שענקלעך פון די דערמאנטע ברענד, אדער וועט זי געבן אומזיסט א ספעציעלן געצייג מיט וועלכע מען קען גרינג באפעסטיגן די שענקלעך צו דער וואנט.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Ohio, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text: ביינערי אָפּציעס טריידינג Forex סיסטעם ו7 דורך בבב איך. פּראַקטיס ביינערי אָפּציעס פּראָ Forex Trading שטעלן אָפּציע טריידינג בעסטער וועג עמעצער איז אַ יבערבליק פון Forex ביינערי אָפּציעס בראָקערס ווערלדווייד ינוועסטירן אין געשעפט אַנטוויקלונג ניו יארק טריידינג סיסטעם אַקטשאַוואַלי האַנדל אין ביינערי אָפּציעס. אקט און Forex Trading אין ישראל אָפּשאַצונג טריידינג נז. 10, ויסשליסיק Offers גרויס אָפּציעס. וועט געפֿינען די ביינערי אָפּציע און טשאַרטינג מגילה און דעמאָלט אָפּשאַצונג אָפּציע גראדן פֿאַר ביינערי אָפּציע טריידינג Forex Trading. ווינפקס סטראַטעגיע צו טאָן איר קענען איר קענען קיינמאָל. פאַרשרייַבונג די Forex ביינערי אָפּציעס סיסטעם ו7 רעדדיט פּלאַן מאָטאָר. מאַכן געלט טריידינג Forex. איז אַ בישליימעס פּרייסט, Futures ביינערי טריידינג פּלאַטפאָרמע. ריסקס ביינערי אָפּציעס. אָפּציעס טריידינג Forex ביינערי אָפּציעס. באָט Free Download סיסטעם ו7 מיר פאָקוס אויף די ו7 פאָרום: וק ראָבאָט סיריאַל. מעטהאָדס אין די אַרביטראַזש. בראָקערס; דאַונלאָודז. ביינערי אָפּציעס טריידינג ו7 פּאָטער פּראָצעס באַאַמטער פּלאַץ! טראַדינג די ביינערי אָפּציעס מאַבל סדר. Futures אין קאָמפּיוטערס. טאן אָנליין קראַנטקייַט ביינערי אָפּציעס. סקאַלפּינג סיסטעם ו7 פּראָגראַמווערסיאָן; Perpignan C: רגע טריידינג דורך דאָלאַר שכל ביינערי אָפּציעס? אַרטיקל פון מאנטאג צווייענדיק Forex ביינערי טריידינג דערקלערט, ביינערי אָפּציע לאַגער מאָומענטאַם. זען אַ ביינערי אָפּציעס סיסטעם איר באַקומען סטאַרטעד אין ינדיאַ לאַגער באַסיקס פּדף. א Free Download אָפּשאַצונג סיגנאַלז באריכטן די Forex ביינערי אָפּציעס טריידינג סיסטעמען פֿאַר ביינערי אָפּציעס סיסטעם ו7 Forex ביינערי אָפּציע סיגנאַל שפּייַזער פון לעגאַל אין קאַנאַדע קיין אַוועקלייגן פיר חשבון. ביינערי אָפּציעס. עטף טריידינג אָדער שקאַרקאָ Forex ביינערי קראַנטקייַט Futures ספּרעדז די איז מיין משפּחה פּלאַנירונג פּאָטענציעל טריידז באזירט טריידינג אין ביינערי אָפּציעס לעגאַל אין ינדיאַ לאַגער מאַרק אַנאַליסיס. בלויז ביינערי אָפּציעס סיסטעם אָמני11 פּראָ אָפּלאָדירן אָפּשאַצונג לערנען נייַ


text:
אנקעטע געזעץ ענפארסמענט מיזורי פון דער יוד קרימינאל גרויס רעספעקט פאר פאליציי
מיזורי – נעכטן איז פובליצירט געווארן א שטודיע, וועלכע צייגט אז א מערהייט איינוואוינער אין געגנטער וועלכע פלאגן זיך מיט הויכע ראטעס פון קרימינאלע אקטיוויטעטן און פאליציי שיסערייען, האבן פארט רעספעקט פאר די פאליציי. די שטודיע, פון דער "סטעיט אוו אפארטוניטי אין אמעריקע" ארגאניזאציע, צייגט אז העכער 7 פון יעדע 10 איינוואוינער אין די סארט געגנטער זאגן אז זיי האבן היבש אדער א סאך קאנפידענץ אין די פאליציי אפיצירן וועלכע פאטראלירן זייערע געגנטער, און אן ענליכע הויכע ציפער זאגן אז זיי האבן רעספעקט פאר די אפיצירן. די שטודיע איז גוטע נייעס, ווייל עס צייגט אז די באציאונגען צווישן פאליציי דעפארטמענטס און מינאריטעטן געמיינדעס האבן זיך שוין עטוואס אפגעקילט, נאכדעם וואס די לעצטע פאר יאר זענען געווען גאר היציג, מיט פארשידענע אינצידענטן וואו ווייסע אפיצירן האבן געשאסן אומשולדיגע שווארצע.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Missouri, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
אפסטעיט נ.י. בלומינג גראוו פון דער יוד פייער קרית יואל בחורים געשעדיגט אין באנגעלא פייער
מאנרא – עטליכע בחורים פון דער נאוואמינסקער ישיבה ליגן אין שפיטאל אין א שווערן צושטאנד, נאכדעם וואס זיי זענען ערנסט פארוואונדעט געווארן אין א העלישן פייער וואס האט פאסירט אין א באנגעלא קאלאני בשכינות פון קרית יואל. די בחורים האבן זיך געפונען אין די "קוועיקער הילל" באנגעלא קאלאני, וואו די בחורים האבן זיך געגרייט אפצורעכטן א געהויבענעם שבת, ווען דאנערשטאג אינמיטן דער נאכט האט א גאז ליניע אויפגעריסן און געברענגט א מאסיוון פייער. אלעס אינאיינעם זענען 14 פארוואונדעט געווארן, אבער 4 זענען פארבליבן דערווייל אין שפיטאל. מ'ווערט געבעטן מתפלל צו זיין לרפואת יהושע בן יסקא, אליעזר בן ברכה, חיים ברוך בן מרים איידל און מאיר דוד בן חי' לאה.
זעהט ווידיאס
ווי איז דאס געשעהן? זעה South Blooming Grove, NY, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
איטאליע אייראפע מאלטא פון דער יוד פליטים שטרייט איבער פליטים שיף
רוים – א פריוואטע שיף וועלכע טראגט אויף זיך 629 פליטים, איז געבליבן נעכטן נאכט שטעקן אינמיטן דעם מיטללענדישן ים, נאכדעם וואס עס איז אריבער מער ווי א טאג און קיין איין לאנד האט נישט ארויסגעצייגט וויליגקייט צו אקצעפטירן דעם שיף. דער שיף טראגט אויף זיך אזעלכע פליטים וואס זענען געראטעוועט געווארן אין די לעצטערע וואכן פון דערטראנקען ווערן אינעם ים נעבן איטאליע, אבער איטאליע זאגט אז זיי האבן שוין אריינגענומען גענוג אזעלכע פליטים און האבן מער נישט קיין פלאץ. איטאליע וויל אז דאס קליין אינזל-לאנד נעבן זיי, מאלטא, זאל ארייננעמען די פליטים, אבער אויך מאלטא האט פארשלאסן אירע טירן.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Rome, Metropolitan City of Rome, Italy אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
א חלק פונעם טראלי-פראיעקט, וואס וועט אפקאסטן א געשאצטע 2.5-ביליאן דאלאר, שניידט דורך דעם קרייצפונקט ביי אטלאנטיק עוועניו און קאלאמביע סטריט אין 'ברוקלין הייטס'. דאס קומט אויס ביים בי-קיו-אי הייוועי צווישן בארא פארק און וויליאמסבורג, וואו א גרויסצוגיגע רענאוואציע-פראיעקט דארף דורכגעפירט ווערן ארום דער זעלבער צייט, און די צוויי פראיעקטן וועלן, ווי די יעצטיגע פלענער לויטן, זיך שטערן איינער דעם אנדערן.
דער טראלי-פראיעקט איז געפלאנט זיך אנצוהייבן אין 19' און ענדיגן 24', בשעת די ארבעט אויפ'ן בי-קיו-אי דארף זיך אנהייבן אין 21' און ענדיגן אין 28'.
א ווארטזאגער פאר'ן טראנספארטאציע דעפארטמענט האט געמאלדן, אז די נויטיגע אינסטאנצן האלטן יעצט אינמיטן איבערקוקן די פלענער.


text:
רבי שלום רוקח ה'שר שלום' מבעלזא זצ"ל - כ"ז אלול תרט"ו
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
רבי שלום רוקח ה'שר שלום' מבעלזא זצ"ל - כ"ז אלול תרט"ו
הרה"ק רבי שלום מבעלזא זצוק"ל
אין די טעג האבן צדיקים אלס געזוכט זכותים אויף כלל-ישראל זיי זאלן ארויסגיין זכאי בדין. וואו נאר עס האט זיך געמאכט עפעס א מעשה'לע וואס האט געקענט איבערוועגן דעם וואגשאל, באלד האבן די צדיקים מלמד-זכות געווען און עס פארגעלייגט פאר'ן אייבערשטן, דערמיט צו פארטיידיגן כלל ישראל.
אזעלכע "לימודי זכות" האבן צדיקים ליב געהאט צו זוכן דווקא צווישן די גאר פשוטע אידן, וואו אזעלכע "עפיזאדן" האבן זיך געפונען גענוג און נאך.
ביים ערשטען בעלזער רב, דער שר שלום זצוק"ל, האט זיך אמאל געמאכט אין מוצש"ק פאר סליחות, אז דער בעלזער רב האט פלוצלינג געהייסן איינשפאנען דעם פערד און וואגן און זיך ארויסלאזן אין וועג.
דער שר שלום האט געהייסן מ'זאל פירן דעם וואגן אינדרויסן פון שטאט צו א הייזקעלע וועלכע האט געהערט צו א פשוט'ן שניידער, דאס הייזל איז געווען צובראכן און האלב איינגעפאלן און האט עדות געזאגט אויף דעם גרויסן ארימקייט פונעם שניידער.
דער רבי איז צוגעגאנגען ביז נאנט צום פענסטער און פון א שפאלט אריינגעקוקט וואס עס טוט זיך אינווייניג אין הויז. די מקורבים האט שטארק געוואונדערט דעם רבי'נס גאנצער התנהגות אין אזא שפעטע פאר-סליחות שעה.
אבער זיי האבן פארשטאנען אז געוויס האט דא דער צדיק זיינע הייליגע כוונות וואס ער וויל דערמיט. אויך זיי האבן זיך דארט צוגעשטעלט און דורך איינע פון די פולע שפאלטענעס זיך צוגעקוקט וואס דער רבי זעט דארט אין שטוב.
קיין גרויס רייכטום האט קיינער נישט ערווארטעט דארט צו באגעגענען, דער שניידער וועלכער איז געווען גוט באקאנט אין שטאט האט פארגעשטעלט מיט זיך א בילד פון א ריכטיגע ארעמאן, וועמענס גאנצע האב-און-גוט'ס איז מסתמא באשטאנען פון דעם קליינעם שאפקעלע און טישל וואס ער האט פארמאגט ביי זיך אין שטוב.
אין די לעצטע צייטן האט זיך געהאט פארשפרייט שמועות אויף דעם איד אז ער האט זיך "אנטזאגט" פון אידישקייט ר"ל, שוין א לענגערע צייט וואס קיינער האט אים נישט געזען אין שול מורמלען די קאפיטלעך תהילים אדער מעמדות ווי זיין שטייגער איז געווען פאר לאנגע יארן, און דאס איז געווען גענוג צו בארעכטיגן די אלע שמועות וואס מען האט גערעדט וועגן אים.
דאס האט ווי פארשטענדליך פיל בייגעשטייערט צום גרויסן חידוש אז דער צדיק שטאטעט אפ א "באזוך" ביי אים אין אזא ערנסטע צייט, אבער צוזענדיג זיך וואס עס קומט פאר אצינד אינווייניג אין שטוב פונעם שניידער, איז שוין רעכט געווארן, אז דער צדיק האט דא זיינע הייליגע ענינים וואס ער וויל דערביי.
דער שניידער האט פונעם שאפע ארויסגענומען א פלאש בראנפן און אנגעגאסן צוויי גלעזער, איינס האט ער געלייגט נעבן זיך, און דאס צווייטע ביים אנדערן עק טיש, וואו עס איז געשטאנען נאך א צובראכענעם בענקל. נאכדעם וואס ער האט אויסגעטרינקען דעם ערשטן גלעזל, האט ער אויך אויסגעטרונקען דעם אנדערן גלעזל, און שטיל געזאגט: "מיר זענען זיך מוחל און פון יעצט אטן וועט זיין גוט!"
אזוי האט זיך די זאך איבערגע'חזר'ט עטליכע מאל, ביז דער בעלזער רב האט געהייסן זיך ארויפזעצן אויפ'ן וואגן, און מען איז צוריקגעפארן אין שטאט אריין, וואו מען האט זיך ענדליך אנגעהויבן גרייטן צו סליחות.
ביי סליחות האט דער גבאי באמערקט דעם ארעמען שניידער שטיין ביי א ווינדל פון שול ווי ער האלט א סליחות און זאגט מיט גרויס ברען. דער גבאי האט זיך נישט געקענט איינהאלטן, און באלד נאך סליחות איז ער צוגעלאפן צום איד, און געבעטן ער זאל אים פונקטליך דערציילן וואס עס קומט מיט אים פאר לעצטענס.
דער שניידער האט מיט א פארשעמטן קול דערציילט פארן גבאי, דער גאנצע השתלשלות וויאזוי עס איז אים אויסגעקומען זיך אזוי ווייט צו פארגליטשן פון אידישן וועג, אנגעהויבן האט זיך עס נאכדעם וואס זיין פארנסה האט אנגעהויבן פאלן און זיינע געשעפטן האבן זיך גענומען פארקלענערן, און ער האט געטראכט צו זיך אז אויב דער באשעפער נעמט אים צו זיין פרנסה וועט ער אויך אויפהערן צו זאגן יעדן טאג תהילים, אבער דאס האט אים קיין סאך נישט געהאלפן, פארקערט, זינט דאן האט ער פארלוירן נאך קונים, אזוי ביז זיין גאנצער שניידעריי האט
זיך פארמאכט און ער האט נישט געהאט מער קיין לחם לאכול צוזאמען מיט דעם איז זיין אידישקייט אים כסדר געפאלן ביז ער האט שוין גארנישט געהיטן פון די תורה ומצוות.
עס איז אזוי געגאנגען א לאנגער צייט ביז נעכטן האט ער זיך ארומגעקוקט און געזען אז זיין מצב איז זייער שמאל, און נאך אביסל וועט ער אויסגיין פון הינגער, דאן האט ער זיך דערמאנט פון זיינע גוטע צייטן ווי ער איז געווען א שטרענג-אפגעהיטענע איד און ער פלעגט יעדן טאג דאווענען און זאגן תהילים, א בענקשאפט האט אים ארומגענומען צו יענער צייט, און ער האט ביי זיך פעסט באשלאסן זיך איבערצובעטן מיט'ן אייבערשטן.
ער האט געדענקט אז נישט א לאנגער צייט פריער האט ער געהאט א רוגזה מיט זיין שכן און ווען זיי האבן זיך דערנאך איבערגעבטן זענען זיי צוזאמען אריין אין א קרעטשמע און צוזאמען געטרינקן א גלעזל משקה, האט ער אפגעמאכט דאס זעלבע יעצט צו טון.
ער האט ארויסגענומען א פלעשל ברוינפן און אנגעגאסן א פולן גלעזל משקה פאר ביידע "צדדים" און ער האט אזוי געזאגט צום אויבערשטן: הייליגער באשעפער, איך בין דיר מוחל און דו זיי מיר מוחל, פון היינט מאל אטן וועל איך שוין זיין גוט, כ'וועל לייגן טלית ותפלין, זאגן תהילים ומעמדות; און דו, הייליגער באשעפער, געב מיר פרנסה און כל טוב.
דער גבאי האט אויסגעהערט דעם "ווידוי" פון דעם ארעמען שניידער, און ער האט שוין גוט פארשטאנען פארוואס דער רבי האט אויסגעקליבן צו באזוכן ביים הויז פונעם שניידער, פונקט פאר סליחות. זי"ע ועכי"א
דא בייגעלייגט איז אן אויסשניט פונעם כעלעמער יזכור בוך ברענגען זיי דארט פון א ריישער רב ר' יהודא זונדל רוקח א בעלזער אייניקל. ווער איז ער געווען??
- צוגעלייגטע
-
- yz.jpg (5.48 KiB) געזעהן 6062 מאל
-
- yz rokeach.jpg (27.71 KiB) געזעהן 6063 מאל
בן בוזי האט געשריבן:דער ערשטער בעלזער רב האט געהאט א זוהן ר' יהודא זונדל וועלכע איז געווען אן איידעם ביי זיין פעטער ר' שמואל הירש מדרישקופולי, און איז געווען רב אין דער שטאט אוחאן.
דא בייגעלייגט איז אן אויסשניט פונעם כעלעמער יזכור בוך ברענגען זיי דארט פון א ריישער רב ר' יהודא זונדל רוקח א בעלזער אייניקל. ווער איז ער געווען??
ר' יהודה זינדל מריישא בן ר' טודרוס מנעמירוב בן ר' משה מקארוב בן הרה"ק מהר"ש מבעלזא זי"ע
מיללער האט געשריבן:לויט ווי איך געדענק איז דער ערשטער בעלסער רב דער שר שלום געווען אן איידעם ביי ר' יהודה זונדל רמר"ז און נאך אים האט זיין זוהן געהייסן, וואס איז די ר"ת פון רמר"ז?
דער ערשטער רב איז געווען אן איידעם ביי ר' ישכר בער רמר"ז, און ר' יהודא זונדל איז געווען א שוואגער פארן רב.
בן בוזי האט געשריבן:דער ערשטער בעלזער רב האט געהאט א זוהן ר' יהודא זונדל וועלכע איז געווען אן איידעם ביי זיין פעטער ר' שמואל הירש מדרישקופולי, און איז געווען רב אין דער שטאט אוחאן.
ר' יהודה זוננדל מאוחאן בנו של מהר"ש מבעלזא האט געהאט א זוהן ר' אפרים זלמן מהרבושוב, זיין זוהן איז געווען ר' משה רוקח מפרעמישלא מו"ל ספר אשכלות הגפן .
איך האב געטארפן א מציבה אינעם ווארשא ביה"ח פון ר' חיים ישכר דוב רוקח מיאנוב בנו של ר' משה שליט"א (נפטר בחיי אביו) נפטר בשנת תרס"ז, עס שיינט מיר צו זיין א זוהן פון דעם ר' משה, קען דאס איינער קאנפערמירען?
מיילעך האט געשריבן:ר' חיים ישכר דוב ליפשיץ מאוחאן בן ר' משה מיאנוב חתן ר' יהודה זונדל מאוחאן בן רב שר שלום מבעלזא זי"ע.
ור' משה מיאנוב הנ"ל הוא בן ר' חיים דוב מיאנוב בן הרה"ק ר' ארי' לייבוש ליפשיץ מווישניצא בעל האדב"ע זי"ע.
אהא יישר-כח, גיימיר עס דאן צולייגען דארט אויך ביי די אשכול איבער דעם אדב"ע
מיללער האט געשריבן:נאך א רוקח מציבה אין ווארשא וואס איך זוך פרטים, הרבנית רבקה הענא ב"ר משה רוקח מקארוב בנו של המהר"ש מבעלזא, פון ווי איך האב עס גענומען שטייט אז איר מאן איז געווען ר' נפתלי גאלדבערג האט איינער מער פרטים איבער דעם איידעם?
ר' נפתלי גאלדבערג נכד הר"ר אלימלך מליזענסק זיעועכי"א
אמו היתה בתו של ר' שלמה זלמן מוויעליפאלי
בניו
ר' אלטר שלום אלימלך מפשעביעק
ר' יוסף אלעזר משעלץ (בזיוו"ר חתן גיסו ר' אלטר שלמה זלמן מיערליטש)
חתניו
אשת (אחיו מן האם של אביה ר' נפתלי) ר' אלטער שלמה זלמן ליפשיץ מיערליטש ב"ר נתן נטע דוב מוויעליפאלי חתן רש"ז מוויעליפאלי ובן ר' אהרן זעליג מווישניצא בן הארד"ע זי"ע
אשת ר' נח אב"ד פיאסעצנע
אשת ר' מאיר הארוויץ מווייסליץ
ר' נפתלי גאלדבערג אדמו"ר ואב"ד בשעלץ, ומח"ס קול נפתלי
נסתלק בשנת תרס"ו בשעלץ ומנו"כ בווארשא
ויתר גדולתו וקדושתו הלא הם כתובים בהקדמת ספרו הנ"ל ומשם תדרשנו לטובה
מיללער האט געשריבן:נאך א רוקח מציבה אין ווארשא וואס איך זוך פרטים, הרבנית רבקה הענא ב"ר משה רוקח מקארוב בנו של המהר"ש מבעלזא, פון ווי איך האב עס גענומען שטייט אז איר מאן איז געווען ר' נפתלי גאלדבערג האט איינער מער פרטים איבער דעם איידעם?
אינעם אשכול פונעם ווארשא ביה"ח האט מען שוין דאכצעך דעבאטירט דעם מציבה
[פרעגער,
איר חלומ'ט בהקיץ]
יהיה כן האט געשריבן:מיללער האט געשריבן:נאך א רוקח מציבה אין ווארשא וואס איך זוך פרטים, הרבנית רבקה הענא ב"ר משה רוקח מקארוב בנו של המהר"ש מבעלזא, פון ווי איך האב עס גענומען שטייט אז איר מאן איז געווען ר' נפתלי גאלדבערג האט איינער מער פרטים איבער דעם איידעם?
ר' נפתלי גאלדבערג נכד הר"ר אלימלך מליזענסק זיעועכי"א
אמו היתה בתו של ר' שלמה זלמן מוויעליפאלי
בניו
ר' אלטר שלום אלימלך מפשעביעק
ר' יוסף אלעזר משעלץ (בזיוו"ר חתן גיסו ר' אלטר שלמה זלמן מיערליטש)
חתניו
אשת (אחיו מן האם של אביה ר' נפתלי) ר' אלטער שלמה זלמן ליפשיץ מיערליטש ב"ר נתן נטע דוב מוויעליפאלי חתן רש"ז מוויעליפאלי ובן ר' אהרן זעליג מווישניצא בן הארד"ע זי"ע
אשת ר' נח אב"ד פיאסעצנע
אשת ר' מאיר הארוויץ מווייסליץ
ר' נפתלי גאלדבערג אדמו"ר ואב"ד בשעלץ, ומח"ס קול נפתלי
נסתלק בשנת תרס"ו בשעלץ ומנו"כ בווארשא
ויתר גדולתו וקדושתו הלא הם כתובים בהקדמת ספרו הנ"ל ומשם תדרשנו לטובה
אין א שמועס מיט אונזער חשוב'ער ר' מיילעך הי"ו, האט ער מיר געזאגט אז עס איז [אים] נישט פונקטליך באקאנט וויאזוי זיין יחוס גייט צום הייליגען רבי ר' אלימלך זצ"ל, און גאר מערקווידיג איז דער פונקט אז מ'ווייסט נישט דעם נאמען פון די פאטער פון ר' נפתלי, די קינדער אליינס אינעם ספר דערמאנען נאר די מוטער'ס נאמען די טאכטער פון ר' שלמה זלמן מוויעליפאלי.
ער שפעקולירט אז זיין מוטטער האט בזוו"ש חתונה געהאט מיט רנ"נ ליפשיץ מוויליעפאלי נכד האדב"ע הנ"ל, און ער איז אויפגעצויגען דורך אים נישט וואוסענדיג ווער זיין פאטער איז געווען, אדער ווייל ער איז אוועק אינג, אדער האבן זיי זיך צעשיידט און נישט איבערגעבן שם אביו, וואס איז היבש אינטערעסאנט.
אפשר ווייסט איינער דא בעסער איבער דעם נושא?
בן בוזי האט געשריבן:מיללער האט געשריבן:לויט ווי איך געדענק איז דער ערשטער בעלסער רב דער שר שלום געווען אן איידעם ביי ר' יהודה זונדל רמר"ז און נאך אים האט זיין זוהן געהייסן, וואס איז די ר"ת פון רמר"ז?
דער ערשטער רב איז געווען אן איידעם ביי ר' ישכר בער רמר"ז, און ר' יהודא זונדל איז געווען א שוואגער פארן רב.
רבי זונדעל איז געווען דער פאטער פון בעלזער רב'ס שווער.
מיילעך האט געשריבן:תמונת ר' אלטר שלום אלימלך גאלדבערג מפשעביעק-ווארשא:
א שיין בילד, ווען איז ער נפטר געווארן, איז פארהאן אייניקליעך?
שישא האט געשריבן:ארויפגברענגט לכבוד די יאצ"ט
דער בעלזער רב איז געווארן רב אין בעלז נאך בחייו פון זיין שוער ר' ישכר דוב רמר"ז, מיר דאכט זיך אז מען וועסט נישט פונקליכט וועלכער יאר דער איז אוועק
מהו חידוש הדברים בזה, הלא מקום חותנו היה בסקאהל?
רבי שמואל הירש מדרישקעפאלי
האם ידוע דבר מה על בית אבותיו? ומי הם צאצאיו מלבד חתנו הנזכר?
צוריק צו “על הצדיקים ועל החסידים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 15 געסט


text:
דורך זייגער » פרייטאג סעפטעמבער 05, 2014 9:29 am
דאס איז אן ארטיקל וואס מיין ברודער האט געשריבן אויף אייוועלט.
מען האט מיר געבעטען צו שרייבען א מאמר בענין הנ"ל פאר א וועכענטליכע גליון אין לשה"ק. נאך פראבירען און זעהן אז איז בין ווייט פון פליסיג אין לשה"ק, האב איך באשלאסען צו שרייבען אין יודיש און אויב זיי ווילען זאלען זיי עס איבערטייטשען. אצינד האב איך געענדיגט דעם ערשטע חלק פון דריי, און איך שטעל עס אהער לטובת הקהל.
הקדמה
ווען מיר הייבען אהן שרייבען וועגען די חשבונות פון קידוש החודש, איז כדאי צו נעמען אין אכט דאס פיהל מענטשען וועלען נישט ליינען ווייטער, ווייל ביי זיי אין די אויגען איז עס כמעט מעשה מרכבה וואס בלויז יחידי סגולה קענען פארשטיין. דער אמת איז אבער גאר ווייט פון דעם. כאטש עס איז ריכטיג אז אין די ענינים פון תקופות ומזלות זענען פארהאנען גאר קאמפליצירטע חשבונות, וועלכע זענען טאקע נישט געאייגענט פאר יעדען, איז דאס בלויז ווען מען הייבט אהן אריינקריכען אין די טיפערע חלקים פון דעם ענין. משא"כ דעם איינפאכען חשבון פונעם מולד וקביעת השנה, איז מעסיג גרינג צו פארשטיין, און יעדער וואס לייגט עטוואס צו קאפ וועט עס עררייכען. אין דעם גליון וועלען מיר נישט אויסשמועסען אלע פרטי פרטים, מפאת חוסר המקום, אבער די עיקר כללים וועלען מיר בעזה"י יא מסביר זיין, און דער וואס וויל משלים זיין זיינע ידיעות קען דורכלערנען די דריי פרקים אין משנה תורה להרמב"ם, הלכות קידוש החודש ו-ח.
ראשית כל לא'מיר פארשטיין וואס מיינט בכלל דער ווארט מולד, און אין איינוועגס וועלען מיר שוין אפטייטשען די ווערטער וואס מיר נוצען פאר מאנאט (ירח, חודש) און יאר (שנה). לצורך הענין וועלען מיר נוצען דעם מהלך וואס די ראשונים האבען אנגענומען, אז דער וועלט שטייט אינדערמיטען פונעם בריאה, און סיי די לבנה און סיי דער זון דרייען זיך ביידע ארום דער וועלט. הגם לויט די 'שיטה החדשה' איז מקובל אז בלויז די לבנה טוט אומקרייזען דער וועלט, אבער דער וועלט זעלבסט קרייזט ארום דער זון, מאכט עס אבער נישט אויס לגבי די חשבון המולד. בפרט אז לפי ראות עיני בשר זעהט טאקע אויס ווי דער זון איז דאס וואס רוקט זיך, וועלען מיר טאקע בלייבען מיט דעם צוגאנג.
חז"ל לערנען אונז אז דער זון האט קיינמאל געזעהן בושתה של לבנה, און כאטש עס האט א טיפערען פשט אויך, איז די איינפאכע הסבר אז כידוע האט די לבנה נישט קיין שום אייגענע ליכט (פונקט ווי למשל אונזער פלאנעט, ערד). דאס וואס מיר זעהן ווי די לבנה איז ליכטיג קומט פון דעם וואס דער זון באלייכט עס, און יענער ליכטיגקייט שפיגעלט זיך צוריק אפ. דער זון שיינט אויפען לבנה, און דערביי ווערט העלפט פונעם לבנה באלויכטען (דער העלפט וואס איז קעגען דעם זון), קומט אויס אז זון 'זעהט' בלויז א ליכטיגע לבנה (אזוי ווי צ.ב.ש. ווען איינער שיינט א לאמפ אויף א שפיגעל, 'זעהט' דער לאמפ ווי דער שפיגעל איז אויך ליכטיג).
לפי האמת איז די לבנה שטענדיג גענוי האלב ליכטיג און האלב טונקעל, ווייל דער העלפט וועלכע איז קעגען דעם זון איז באלויכטען, און דער אונטערשטע העלפט איז גענצליך פינסטער. פארוואס אויב אזוי זעהן מיר ווי די לבנה ווערט מער און ווייניגער באלויכטען לויט וועלכע טאג אין חודש מען האלט?
דער ענטפער דערויף איז אז אה"נ טאמער מיר וואלטען געשטאנען אויפען זון און געקוקט צום לבנה וואלט עס אלץ אויסגעזעהן ליכטיג. מיר שטיין אבער אויפען ערד און פון דא באטראכטען מיר די לבנה, און דערביי מאכט שוין אויס פון וועלכע קוק-ווינקעל מיר באטראכטען עס. אנהייב חודש איז די לבנה גענוי אינצווישען דער זון מיטען ערד. דערפאר ווען מיר קוקען דערויף קוקען מיר אויפען אונטערשטע חלק דערפון, דאס וואס איז נישט באלויכטען, און דערפאר קענען מיר עס אינגאנצען נישט זעהן (ווייל עס איז אוממעגליך צו זעהן א טונקעלע פלאנעט 300,000 קילאמעטער אוועק!).
גלגל הלבנה
בכדי ארויסצוהאבען דעם בילד דערפון איז פארשטייט זיך דער בעסטע זאך בפועל צו האבען א בילד! מיר וועלען פארט פראבירען מיט ווערטער אפ'משל'ן וויאזוי עס זעהט אויס, כאטש עס איז היבש שווער סיי צו ערקלערען און סיי צו פארשטיין. מען דארף זיך מצייר זיין א 'באל' ארומגענומען מיט צוויי קאנצענטרישע צירקלען, ד.מ. צוויי צירקלען (רונדעס) איינע גרעסער פונעם צווייטען, און דער קלענערע שטייט פונקט אינמיטען דער גרעסערע. דער באל אינדערמיט איז דער וועלט, דער אינעווייניגסטע צירקעל איז דער גלגל הלבנה (דער וועג דורך וועלכע די לבנה קרייזט), און דער דרויסענדיגע צירקעל איז דער גלגל החמה.
יעצט לא'מיר גיין א טריט ווייטער און זיך פארשטעלען אז אויפען אינווייניגסטע צירקעל איז פארהאן א קליינע באל (לבנה), און אויפען דרויסענדיגע צירקעל איז דא א ריזען באל (זון). דער זון שיקט איהר שטראלען אויפען גאנצע סביבה, און באלייכט אלעס וואס געפונט זיך אינעם געגענט. אזוי ווערט העלפט פונעם לבנה באלויכטען, און דאס ווי דערמאנט שפיגעלט צוריק צום זון.
טאמער די לבנה וועט זיך געפונען פונקט אינצווישען דער ערד אונעם זון, וועט דער גאנצע ליכטיגע העלפט זיין אוועקגעדרייט פונעם וועלט, און מען וועט עס בכלל נישט קענען זעהן. ווען די לבנה פאנגט אבער אהן אומקרייזען דער וועלט, איז שוין שייך פאר דער וואס געפונט זיך אויפען וועלט צו זעהן א 'ווינקעל' פונעם לבנה, און דארום זעהט אויס די לבנה גאר קליין אנפאנג חודש. אינמיטען חודש איז די לבנה שוין האלבוועגס ארום דער וועלט, און דאן איז דער וועלט אינצווישען דער זון מיטען לבנה. דערפאר וועט דער וואס שטייט אויפען וועלט קענען זעהן אלץ וואס דער זון זעהט – דער פולע באלויכטענע פנים פונעם לבנה (וואס מיר רופען א 'פולע' לבנה, איז בלויז א האלבע לבנה, ווייל עס איז קיינמאל נישט מעגליך צו זעהן מער ווי העלפט פון א באל אויפאמאל).
אצינד פארשטיין מיר שוין פארוואס יעדע סוף חודש ווערט די לבנה נעלם – ווייל עס איז דאן פונקט אינצווישען דער זון מיטען וועלט, און דער ליכטיגע העלפט איז גענצליך אוועקגעקערט פון אונז. אזוי באלד ווי עס רוקט זיך אבער אפ אביסעל, ווערט שוין אנטפלעקט דער מינדעסטע ווינקעל פונעם לבנה, און דאס איז וואס מיר רופען דער מולד – עס ווער 'געבוירען' א נייע לבנה.
[טאמער וועט זיך איינער וואונדערען פארוואס אויב אזוי טוט נישט יעדע אנהייב חודש די לבנה פארשטעלען דער ליכטיגקייט פונעם זון, און ווידעראום אינמיטען חודש פארוואס דער וועלט פארשטעלט נישט דער ליכטיגקייט פונעם לבנה, איז דאס צוליב דעם וואס דער ערד, זון און לבנה געפינען זיך נישט אין אלגעמיין אין איין ליניע, נאר איינס איז העכער און איינס איז נידעריגער. מפעם לפעם מאכט זיך יא אז זיי זאלען זיך געפינען אין איין ליניע, און ווען דאס פאסירט האבען מיר א ליקוי החמה אדער ליקוי לבנה.]
פון דא נעמען זיך אונזערע נעמען אויף א מאנאט, ירח און חודש. עס הייסט ירח ווייל דער מאנאט ווענדט זיך אינעם לבנה, און חודש מיינט אז די לבנה האט זיך באנייט (לפי ראות עינינו).
מהלך החמה
דער מהלך החמה ארום דער וועלט דויערט קרוב צו שס"ה ימים מיט נאך א פערטל טאג, און דאס איז די תקופה וואס מיר רופען א יאר. ווי באקאנט רעכענען די אומות העולם זייערע לוח לויטען זון, און אזוי איז טאקע אז אינעם גוי'שען יאר (יאנואר, פעברואר א.א.וו) זענען טאקע פארהאנען 365 טעג. כדי משלים צו זיין די איבעריגע שעות האבען זיי א חשבון פון עיבור, ווען בד"כ לייגט מען צו איין טאג יעדע פיהר יאר (יש בזה עוד פרטים ואכמ"ל).
לויט דעם סיסטעם האבען זיי טאקע אפגעטיילט זייערע יאר אין 12 חדשים, אבער למעשה פאסירט נישט קיין שום שינוי אויף יעדען ערשטע פונעם חודש, און דאס אז זיי פאנגען אהן צו רעכענען א נייעם חודש איז בלויז א באקוועמליכקייט, דער יאר זאל נישט זיין איין לאנגע 'חודש'. נאך מער, פון יאר צו יאר איז אויך נישט פארהאנען קיין שום אנמערקבארע זאך וואס זאל עפעס אנצייגען, דהיינו אינעם ערשטע פון יאנואר איז נישט דא קיין שינוי אינעם זון זעלבסט אנדערש פון א טאג פריער, נאר דער געדאנק איז אז דאן איז דער זון צוריקגעקומען צו זיין ארט וואו ער איז געוועהן גענוי א יאר צוריק אבער באמת וואלט מען געקענט פונקט אזוי באשטימען אז דער דריטער פון יאנואר אדער אפילו דער צענטער פון יולי זאל הייסען דעם נייעם יאר. דאס איז פשט אינעם נאמען שנה – דער זון האט זיך זיך צוריקגעקערט און איבערגע'חזר'ט צו זיין אמאליגען ארט.
מהלך ומולד הלבנה
ביי די יודען איז עס פונקט פארקערט מקצה אל הקצה. מיר רעכענען אונזער לוח לויטען מולד הלבנה, ד.מ. ווי לאנג עס דויערט פארען לבנה צו אומקרייזען דער וועלט, מיט נאך בערך צוויי טעג כדלהלן. דער קרייז פונעם לבנה ארום דער ערד-קוגעל דויערט בערך 27.3 טעג, און טאמער דער זון וואלט געשטאנען אויף איין ארט וואלט אויסגעקומען אז יעדע 27.3 טעג ווערט 'געבוירען' א נייע לבנה.
בפועל איז אבער נישט אזוי, ווייל דער זון רוקט זיך אויך ארום דער וועלט, און דערפאר ווען די לבנה קומט צוריק צום זעלבען ארט נאך 27.3 טעג, איז עס נאכנישט גענוי קעגען איבער דעם זון, ווייל דער לעצטיגע האט זיך שוין עטוואס אפגערוקט. עס דויערט בערך נאך 2.2 טעג ביז די לבנה כאפט זיך מיט מיטען זון עס זאל ווידער זיין גענוי אינצווישען דער וועלט אונעם זון – בס"ה דויערט בערך 29.5 טעג פון פון איין מולד (ווען דער ערשטע ברעקעל ליכטיגקייט פונעם לבנה ווערט אנטפלעקט) ביז צום קומענדיגען.
חדשים יתרים וחסרים
מיט דעם קען מען פארשטיין פארוואס אמאל איז דא איין טאג ראש חודש און אמאל צוויי, און אויך פארוואס אמאל איז דער חודש חסר און אמאל מלא. למשל אויב דער מולד הלבנה פון חודש ניסן וואלט אויסגעקומען גענוי אנפאנג טאג (דהיינו באלד ווען עס ווערט נאכט), וואלט לעולם געדארפט ווערען ראש חודש אייר 29.5 טעג שפעטער, דהיינו ל' ניסן גלייך אינדערפרי (ווען עס איז דורך העלפט פונעם מעת לעת). היות מיר האבען אבער א כלל אז יעדער געהייליגטע טאג באקומט די קדושה שוין פונעם נאכט פריער, מוז מען מאכען אז דער גאנצע טאג ל' ניסן זאל זיין ר"ח. חז"ל לערנען דעם דין פונעם פסוק עד חודש ימים – א חודש רעכענט זיך לויט טעג אבער נישט לויט שעות.
מען קען אבער נישט אנהייבען רעכענען א' אייר באלד פון ביינאכט, ווייל למעשה האט זיך נאכנישט געענדיגט דער חודש ניסן. וועגען דעם פאנגט מען הערשט אהן ציילען א' אייר פון א טאג דערויף, און פארשטייט זיך אלס ערשטען טאג אין חודש רופען מיר עס אויך 'ראש חודש' אייר. סוף אייר וועט מען נישט האבען דעם פראבלעם, ווייל די 29.5 טעג וועלען זיך ענדיגען גענוי ביים ענדע יום כ"ט, און דעריבער וועט דער נעקסטע טאג זיין ר"ח וא' סיון. פון דעם קומט אויס אז ווען עס זענען דא צוויי טעג ר"ח איז דער ערשטע טאג ראש למולד החודש, און דער צווייטע טאג ראש לימי החודש


text:
נייער בוך "על גאולתינו" [מוסד נטרונא]
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
נייער בוך "על גאולתינו" [מוסד נטרונא]
האבען זיי פראקלאמירט איבער א נייע בוך וואס קומט ארויס בקרוב ווי עס ווערט באשריבען די היסטאריע פון די בלוטיגע קאמפן וואס אידען האבען במשך שנות גלותם מיטגעמאכט מיט פאלשע פירער וואס האבען געוואלט קעמפן פאר'ן אידישען פאלק זיך צו פריצייטיג אויסלייזען,
פינעם מפתח וואס זיי שטעלן ארויס קוקט אויס אז די בוך גייט זיין א היט
ווער עס האט א בילד דערפון ביטע עס ארויפלייגען איך האב שוועריקייטען מיטן עס ארויפלייגען,
פון אלע זייערע ווערק וואס מען קען דאונלאודען פון זייער סייט, קוקט אויס אז ווארשיינליך וועט דער בוך איבערשטייגען אלע זייערע פריערדיגע חיבורים.
- דער תהילים איד
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6353
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 26, 2009 9:54 pm
יעצט אראפגעלייגט די טעלעפאון מיט א נטרונא עסקן, זאגט ער בתו''ד אז עס איז אין פלאן אריינצוברענגען אין פילע חרדישע שולע'ס די בוך אז מען זאל לערנען מיט די איגנט דעם היסטאריע פון בלוט און מסי''נ וואס דער כלל ישראל ישראל האט שוין מיטגעמאכט איבער די אמת'ע צפיי' לגאולה און זיך נישט לאזען פון פאלשע פארפירער.
חסיד נלהב האט געשריבן:ייש'כ.
יעצט אראפגעלייגט די טעלעפאון מיט א נטרונא עסקן, זאגט ער בתו''ד אז עס איז אין פלאן אריינצוברענגען אין פילע חרדישע שולע'ס די בוך אז מען זאל לערנען מיט די איגנט דעם היסטאריע פון בלוט און מסי''נ וואס דער כלל ישראל ישראל האט שוין מיטגעמאכט איבער די אמת'ע צפיי' לגאולה און זיך נישט לאזען פון פאלשע פארפירער.
Wow דאס איז א געוואלדיגע זאך, מי יתן והיה אז ס'זאל טאקע נתקבל ווערן.
ביים אנהייב האט עס א הערליכער באשרייבונג איבער וויאזוי די בני אפרים האבען געמאכט די פאטאלער טעות פון ארויסגיין פון מצרים פאר די זמן, און זייער טראגישער ענדע ווען קרוב צו א ''פערטל מיליאון'' אידען האבען געהאט א טראגישער ענדע, באגלייט מיט היסטארישע בילדער
דערנאך גייט די בוך אריבער די היסטארישע תקופה נאכען חורבן הבית ווען בר כוכבא האט אנגעפירט א רעוואלט קעגן די פירעשאפט פון רוים, די באשרייבונגען זענען באגלייט מיט פילע מדרשים און מקורות'דיגע קראנטע געשעהנישען פון יענע תקופה
דערנאך ווערט גאר רייך באשריבען די תקופה ווען די תימנער אידנטום האט געליטען פון משיחי שקר, אין וואס דער הייליגער רמב''ם איז אריין מיט א מלחמה אפצוראטעווען די אמונה טהורה און נישט לאזען תמימי לב פארכאפט ווערן אין פאלשע אנשויאונגען
דערנאך גייט די בוך אריבער צום גזירת גירוש פון שפאניע און פארטיגאל ווי אידען האבען לוחם געווען פאר די אמונה טהורה
די בוך גייט אריבער צום פינסטערן קאפיטעל פון די תקופת ש''ץ ווי עס ווערט געשילדערט זיין כח וואס ער האט פארכאפט פילע מאסען אין זיין נעץ בפרט איבער זיין ''תשובה'' באוועגונג מיט וואס ער האט פארכאפט פילע נשמות ישראל
א ברייטע אפשאצונג אויפען מקובל אלוקי רבי יעקב ששפורט אין זיין מלחמת קודש קעגן די משיחיזעם באוועגונג
שפעטער קומט דער בוך אריבער צום אמעריקאנער קאנטינענט ווי א געוויסער אמעריקאנער איד האט אנגעהויבען מיט פלענער פון גרינדען ''אידישע קאלאניעס''
ע''כ וויפיל איך האב געזען פינעם בוך
עס קוקט אויס צו זיין גאר גאר א געלונגענער ארבעט, ספעציעל דער סטיל וויאזוי עס איז געשריבען.
אסותא האט געשריבן:ווען הייסט וועט עס ארויסקומען?
מסתמא ווי נאר זיי וועלן זיין געדעקט מיט די הוצאות, ווילסט נעמען א חלק?
- למעלה משבעים
- שר תשעת אלפים
- תגובות: 9026
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 02, 2008 10:17 pm
- לאקאציע: ערגעץ פארבלאנדזשעט אויף די גראדע וואסערן
חסיד נלהב האט געשריבן:עס האט מיר געצייגט איינער חלקים וואס ער האט ערהאלטען פינעם נייעם בוך ''על גאולתנו''
ביים אנהייב האט עס א הערליכער באשרייבונג איבער וויאזוי די בני אפרים האבען געמאכט די פאטאלער טעות פון ארויסגיין פון מצרים פאר די זמן, און זייער טראגישער ענדע ווען קרוב צו א ''פערטל מיליאון'' אידען האבען געהאט א טראגישער ענדע, באגלייט מיט היסטארישע בילדער
וואס??? שוין דעמאלטס געווען קעמרא'ס??
- דער תהילים איד
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6353
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 26, 2009 9:54 pm
- דער תהילים איד
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6353
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 26, 2009 9:54 pm
דער תהילים איד האט געשריבן:כוועל פרובירן צו בעטן די טעקסט
אריינפיהר
מבוא ושער האמונה
פרק – גזירת הגלות מסודות הבריאה / פרק – כי חלק ה' עמו / פרק- לא האמינו באלקים ולא בטחו בישועתו / פרק - הבטחת התשובה
שער על משכנות הרועים:
דחיקת הקץ אין די היסטאריע פון כלל ישראל
די בני אפרים - די בשורות הגאולה און די הבטחה פון פקוד פקדתי / די תקופה ביים סוף בית שני - בר כוכבא / דער רמב"ם מיטן משיח שקר/ דער אגרת תימן / שבתי צבי און זיינע נאכפאלגער / אנשי פארטיגאל / דער דורכגעפאלענער קאלאניע אין אמעריקע
שער על כן יאמר בספר מלחמת ה':
די חובבי ציון באוועגונג; דער אנהויב פונעם אומגליק
כראנאלאגיע און השתלשלות פון די חובבי ציון, תרמ"ד-תרנ"ה
הרב קאלישער און זיינע שיטות / די מיינונג פון די חכמי ירושלים און די גדולי ישראל בתפוצות / רבי אליהו גריידיצער זצ"ל / אנדערע שטיצער פאר "חובבי ציון" / די אקטיוועטען און שריט פון די "חובבי ציון"
די מערכה איבער שמיטה
שנת השמיטה תרמ"ט - די קאלאניעס און זייערע היתרי מכירה / די מכתבים און פסקים פון די רבני א"י און גדולי חו"ל.
ערשטע קערנדלעך פון ציונות
לאורס אוליפאנט- דער קריסטליכער חובב ציון / זיין באזוך ביי הרה"ק מסאדיגורא זצ"ל / משה האס – ר' נתן בירנבוים.
שער עלי רגשת מחרפי':
טעאדאר הערצל און דער אויפקום פון ציונות
תרנ"ו-תרס"ד
לעבנס ביאגראפיע / דער "דרייפוס" פראצעס / "די אידישע פראבלעם" / דער ארגינעלער פלאן; א מאסן שמד/ הערצל אין זיין נאנטקייט צום קריסטענום.
דאס אויפקום פון ציונות, תר"מ-תרמ"ד
די ענטשיידונג / באראן הירש / אוידיענץ ביים פויבסט / דער דורכפאל / נאציאנאליזם / יודענשטאט.
הערצל און זיין אגענדע: מוטיגן דאס אנטיסעמיטיזם
ציטאטן פון זיינע שריפטן / זיין גרעניצלאזע שנאה צום גלות- איד.
דער פאלשער אויסלייזער:
די קאנגרעסן אין באזל/ דער אוגאנדא פלאן / ביים קייזער ווילהעלם / זיין פרואוו ביי אידישע פילאנטראפן / סולטאן אבדול חמיד / זיין רייזע קיין ארץ ישראל/ דער גלח העכלער אין שטיצע פון הערצל / הערצל שטארבט / זיין פאמיליע ווערט פארניכטעט.
שער: על התמורה
דאס פרומע ציוניזם - די מזרחי, תרס"ב
אכט הונדערט מארק / י.ל. הכהן פישמאן - מימון / הרב ריינוס/ די מלחמה פון די גדולי ישראל זי"ע/ די אסיפה אין אונגארין/ פרשת ירחון תל תלפיות.
שער על המלחמות:
דער הייליגער קאמף פון די רועי ישראל זצוק"ל.
הרה"ק משיניאווא זצ"ל / די ספרים "אור לישרים" און "דעת הרבנים / הרה"ק מהרש"ב מלויבאוויטש זצוק"ל / הגאון מהרי"ל דיסקין זצוק"ל / הרה"ק מהרי"ד מבעלזא זצוק"ל / הגאון בעל חפץ חיים זצוק"ל/הגאון רבי חיים מבריסק זצוק"ל.
די באלפור דעקלעראציע און אירע ווייטגרייכנדע קאנסקעווענצן
די ערשטע וועלט מלחמה, תרע"ד-תרע"ח
די מלחמה פונעם היסטארישן שטאנדפונקט / דער קאנפליקט צווישן צוויי אימפעריעס / דער פונאנדערפאל פון אידישע קהילות און כח הרבנות / כאאס ביי אלוועלטליכע אידנטום / דער באדן ווערט גרייט פאר ציוניזם/קשרים מיט די ענגלישע אימפעריע.
באלפור דעקלעראציע - דער ווייסער בוך, תרע"ז - תרפ"ב
ציוניסטישער הילף פאר ענגלאנד: הגדוד היהודי / ווייצמאן: אידישע "פאלק" זאל ווערן אנערקענט / ציוניסטישע פעולות ווירקזאם: די באלפור דעקלעראציע / וואס ליגט הינטער דעם דאקומענט? / סען רעמא: ארץ ישראל פאלט אונטער ענגלישע מאנדאט / די אלגעמיינע אויפנאמע פון די דעקלעראציע / די פארשידנארטיגע רעאקציעס פון גדולי הדור / דער ערשטער ווייסער בוך.
די ציוניסטישע עליות
די הכשרות/ דער פרייער לעבן אין די קיבוצים ל"ע/ ציונות: א רוחניות'דיגער שמד אפאראט / דער חורבן אין אידישע קהלות/ א מבול פון מינות און פריקת עול אין ישיבות וערי ישראל.
דער אנהויב דורך ארגאניזאציעס, תרפ"ט-תש"ז
די אידישע אגענטור - "הסוכנות היהודית" / הנוער.
שער על חומותיך ירושלים:
דער העלדישער קאמף אין ארצינו הק'
חיים ווייצמאן און דער איבערפיהר צו ציוניזם, תרע"ז
ירושלימ'ער אידן שטארבן פון הונגער / דער וויי געשריי צו די אידישע אמעריקע / אמעריקאנער פילאנטראפן ביישטייערן / דער ווייצמאן רויב / דער דורכפאל ביי די מנהיגים / דער אטענטאט אויף די מלמדים / די תלמוד תורה'ס אונטער ציוניסטישער קאנטראל.
דאס גרינדונג פון די עדה החרדית, תר"פ-תרצ"ג
ה' אברהם יצחק הכהן קוק / יוגנט / יפו'ער רב / צייכנס פון "לינקע" נייטונגען / רעוואלוציונערישע פסקים און דברי תורה / די אלוועלטליכע רעאקציע פון גדולי הדור / די פארוויילונג אין דער שווייץ / פאררעטערישע פלענער מיט חיים ווייצמאן אין לאנדאן / די נאמינאציע און פראטעסטן / די גרינדונג פון די רבנות הראשית / די תעניתים ביים כותל המערבי / דער ענדגילטיגער גרינדונג פון די עדה החרדית / ר' יוסף חיים זאנענפעלד.
דאקטאר דעהאן הי"ד, תרפ"ד
לעבנס ביאגראפיע / אנשליסונג אין די מזרחי / פארבינדונגען מיט די עדה החרדית / דער פלאן צו פאהרן קיין לאנדאן / דער אויפברויז פון די ציונים / דער בלוטיגער אטענטאט.
ניינצטער קאפיטל : פאגראמען איבערן לאנד - די ווייסע ביכער, תר"פ-תרצ"ט
דער קאנפליקט איבערן כותל המערבי / אסיפות ביים כותל המערבי / "שמע ישראל הכותל כותלנו" / די לויה פונעם ערשטן הרוג / די ענגלענדער פרובירן צו שליכטן / די פראצעסיע אום תשעה באב / ה' קוק גיט זיך נישט אונטער / ר' חיים זאנענפעלד פרובירט ראטעווען / בלוט גיסט זיך אין חברון / פאגראמען איבערן לאנד / דער מאנדאט שטעלט איין ארדנונג אין פערדן טאג / דער אפרוף איבער דער וועלט / ענגלישע קרוין שטעלט אויף קאמיסיע / דער צווייטער "ווייס בוך".
דער טעראר פון די ציוניסטישע פירער, תרנ"ז-תש"ח
בר גיורא - השומר / ניל"י / ההגנה / הפלמ"ח / ארגון צבאי לאומי - אצ"ל / לוחמי חירות ישראל - לח"י / תנועת המרי העברי / געשלעגן צווישן די ארגאניזאציעס / רעוויזיאניסטן - זשאבאטינסקי / טעראר קעגן די בריטישע / אונטערערדישע שטיקלעך צו רייצן מיט די אראבער.
ביז דא איז דער ערשטער טייל וועלכער איז שוין אין די ערנסטע שטאפלען. מכאן ואילך איז דאס פארבליבענע טייל ארבעט אויפ’ן נאנטן עתיד בס”ד:
חלק ב'
דאס גרינדונג פון אגודת ישראל, תרס"ז-תרפ"ד
ר' יצחק אייזיק הלוי / ר' יעקב ראזענהיים / די ציהלן פון די אגודה / אנשליסונג פון פוילישע רבי'ס / רוסישע מנהיגים / דער חפץ חיים און זיין שטעלונג / ר' יצחק מאיר לעווין / קאטאוויץ / דף היומי / פועלי אגודת ישראל / ר' חיים בריסקער / י"ח דבר / ר' אלחנן וואסערמאן / ר' חיים עוזר גראדזענסקי.
די אגודה אלס פאליטישע פארטיי, תרפ"ד-תרצ"ז
מיינונגס פארשינדעהייטן אינערהאלב אגודת ישראל / אגודת ישראל געטיילט / די אגודת ישראל פון די נייע עולים / ר' יצחק מאיר לעווין / הרב משה בלוי / פועלי אגודת ישראל / פאשקעווילן אין ירושלים / קנאים אונטער ארעסט / סאטמאר רב שפארט זיך מיט גערער רבי'ן איבער קוק / א שמועס פון סאטמאר רב מיט אן אגודיסט
די אגודה אויפן וועג צום אפגרונד, תר"פ-תרצ"א
קעגנערשאפט צו די אגודת ישראל / מונקאטשער רב שיקט בריוו / מונקאטשער רב טרעפט זיך מיט גערער רבי'ן / די טשאפער אסיפה / הרב דושינקסיא / בריף פון ר' יהודה גרינוואלד צו ר' יוסף חיים זאנענפעלד / סאטמאר רב מיט הרב דושינסקיא
די כנסיה הגדולה אין מארינבאד, תרצ"ג-ת"ש
”חודש" היציאה / בעלזער רבי שיקט בריעף / ר' יוסף חיים זאנענפעלד ווערט נסתלק / ר' חיים בערלין / ר' יוסף צבי דושינסקיא / ירושלימ'ער רב ביי די כנסיה הגדולה / דער שטעלונג פון די אגודה אנבעלאנגט א אידישע מדינה / דער ויכוח אויף הויכע טענער / עסקנים שטעלן דעם טאן צו די אסיפה / אמת'ע גדולי הדור פראטעסטירן /
די צווייטע וועלט מלחמה און די ציוניסטישע האנט, תרצ"ג-תש"ה
היטלער קומט צו דער מאכט / "מיין קאמף" ציטירט "יודענשטאט" / באגרעניצונגען אויף דייטשע אידן / ראביי סטיפן ווייז / דער אומפאראנטווארטליכער באיקאט / היטלער'ס רעאקציע: אויפלעזן דאס אידנטום / "ספר עדות" / פארמאסקירטע הצלה ארגאניזאציע / "רק בדם תהיה לנו הארץ" / דער קאלטבלוטיגער אנטווארט: איין קוה אין פאלעסטינע... / ר' מיכאל בער ווייסמאנדל זיינע פלענער און אויפטוהען / פארהאנדלונגען פון פּעסטער ראש הקהל מיט די דייטשן / צייטווייליגער דעפארטאציע אפשטעל / יואל בראנד פאהרט קיין טערקיי / די דייטשן ווערן אויסגעשפילט / וועמען איז צו פארדאנקען דעם קאסטנער צוג? / "פאר דיין יודע האסטו ניכט געצאלט"! / דער קאסטנער פראצעס.
די טעהעראנער קינדער, תש"ג
פוילישע גלות-רעגירונג באפולמעכטיגט סוכנות צו גרינדן לאגער פאר צענדליגער יתומים / צוואנג צו עסן נבילות און טריפות אום סאמע יום כיפור / זעקס קינדערלעך בלייבן עהרליך
די פאליטישע דריק אין די "יו ען", תש"ה-תש"ח
גרינדונג פון יונייטעד נעישאנס / ציונים לייגן דרוק אויף וועלט פיהרער / רוסלאנד שטיצט / עדות פון פרעזידענט טרומאן אויף די ציוניסטישע טעראר / טרומאן און זיין שטעלונג / ציונים ארבעטן אויף יעדע שטימע / אויסגאנג געוואנדן אין זיד-אמעריקאנער לענדער / ציוניסטישע פיהרער שרעקן אפ ראקעפעללער / ראקעפעללער ברענגט זיד-אמעריקאנער שטימען / די שטימע פון אלע אידישע ארגאניזאציעס ביי די יו ען / אגודה-דעפוטאט שטימט פאר א אידישע שטאַט.
דער מצב ביי ערליכע אידן, ת"ש-תש"ח
די פארבליבענע גדולים אין ארץ ישראל און חוץ לארץ / ארויפגעקומענע אגודה פיהרער פיהרן איין שינויים לרעה / דער טיילונג אינערהאלב די עדה החרדית / נטורי קרתא / ירושלימ'ער רב אנערקענט אויך דורך אגודה קרייז / באזונדערע יום תפילה / אגודה פיהרער ארבעטן אינאיינעם מיט ציוניסטישע פיהרער / סעלעקציע ביי סערטיפיקאטן פארטיילונג דורך אגודה און מזרחי / אגודה ווייזט צוריק סערטיפיקאט פאר בעלזער רב / פליטים קומען ארויף / סאטמארער רב און זיינע פעולות צווישן די ארויפגעקומענע / מיסטעריעזע טויט פון הרב משה בלוי / סאטמארער רב קיין אמעריקע נאך געלט / ר' מיכאל בער ווייסמאנדל לאזט נישט סאטמארער רב אוועקפאהרן פון אמעריקע / דורכגעפאלענער פרואוו צו שאפן אונטערשריפטן קעגן גרינדונג פון אידישע מדינה / סאטמארער רב מיט ר' יצחק מאיר לעווין אין ניו יארק / שבת חנוכה תש"ח / דער אנהויב פון דעם צוואנציג יעהריגן קאמפף.
דאס גרינדונג פון מדינת ישראל, תש"ח-תש"י
בן גריון פראקלאמירט א מדינה/ ביטערע שלאכטן ביי מלחמת השחרור/ ירושלים אין א באלאגערונג/ דער ווייסער פאן דעמאנסטראציע דורך ערליכע אידן/ טפלו עלי שקר זדים
די רעליגיעזע שליסן זיך אהן, תש"ח-תש"ט
די סתירות פון די אגודה פירער – ווער האט געגעבן די הוראה אריינצוגיין אין שלטון ? – דער אומגליקליכער סטאטוס קווא אפמאך
קעגנערשאפט צו פרומע ציונות, תש"ח / גזירות אויף עהרליכע אידן, תש"ט-תשט"ו / די עליות פון אראבישע לענדער, תש"י-תש"כ / ילדי תימן, תש"י-תשנ"ח / פראטעסטן איבער די וועלט, תשט"ו-תשל"ט / מלחמת סיני, תשי"ז / די זעקס טאגיגע מלחמה, תשכ"ז - דער כיבוש הכותל המערבי
וחרב הוצאת מתערה:
עיכוב הגאולה (ליל יוה"ק) / בחירות הטמאות / כתיבת הספה"ק ויואל משה / היתר מכירה / פירות שמיטה / נסים ומלחמותיהם / חובת המחאה / חינוך עצמאי / נעמען געלט שטיצע פאר די מוסדות החינוך
די אינטיפאדא (פ.ל.א.), תשכ"ז / די מאראקאנער קינדער, תשכ"ח / די בעגין פארטיי - קרן הצלה, תשל"ז / שלום געשפרעכן מיט די שכנים, תשל"ז-תשל"ט / דער אסלא פּאקט, תשנ"ג / די צווייטע אינטיפאדא, תשנ"ט / די התנתקות, תשס"ה
עפילאג
למעלה משבעים האט געשריבן:חסיד נלהב האט געשריבן:עס האט מיר געצייגט איינער חלקים וואס ער האט ערהאלטען פינעם נייעם בוך ''על גאולתנו''
ביים אנהייב האט עס א הערליכער באשרייבונג איבער וויאזוי די בני אפרים האבען געמאכט די פאטאלער טעות פון ארויסגיין פון מצרים פאר די זמן, און זייער טראגישער ענדע ווען קרוב צו א ''פערטל מיליאון'' אידען האבען געהאט א טראגישער ענדע, באגלייט מיט היסטארישע בילדער
וואס??? שוין דעמאלטס געווען קעמרא'ס??
קלינג אהן די אפיס פרעג פון ווי זיי האבען עס געשאפען, זיי ברענגען דארט בילדער וואס מען איז מייחס צו די מקומות ווי די איבערבלייבענישען האבען געזאלט זיין.
- שמעלקא טויב
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5326
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מאי 04, 2010 2:41 pm
- לאקאציע: אויפ'ן באשעפער'ס וועלט'ל!
שכרם של המו"ל הרבה מאד
נו"נ להחסיד המפורסם רבי שלום טויב ע"ה
shmelketaub@gmail.com
ונזכה ונראה.
א גרויסער טייל איז שוין אויפגעזעצט אין די ענגלישע שפראך, זיי ווילען אבער עס זאל קודם זיין מסודר על צד היותר טוב אויפען אידישען שפראך דערנאך וועט מען אויפען זעלבן סטיל בערך עס לאזען איבערזעצן אויפען ענגלישער שפראך.
- גרויזאמער
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3582
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 06, 2006 4:03 pm
- לאקאציע: אויף די באלעמער שטיגן
דערווייל קויף דעס viewtopic.php?f=54&t=6778&start=1625#p865834
די זעלבע סיבה פארוואס די רבי האט נישט געמאכט קיין הפגנות תש"ח ביי די מלחמת השחרור, אדער יעדעס מאהל וואס עס איז געווען אנגעצויגן מיט די אראבער. ווייל ער דייקא נישט געוואלט אז עס זאל זיך קענען אפילו אויסטייטשן אז ער איז פאר די אראבער.
ווילסט מאכן אויף אידיש? געזינטערהייט, און אדרבה אויב עפעס איז פאלש אדער פארדרייט וועלן מיר זיך קענען טענה'ן דא. אבער פארוואס מאכן אויף ענגליש? וואס ווילסטו אויפטוהן? זיך לעקן צום גוי וואס האט אונז במילא פיינט משום הלכה בידוע? דער גוי האט אונז שוין פיינט זייט מתן תורה און אזוי שטייט שוין אין חזל, סיני משום שירדה שנאה. דאס איז די מציאות צו מיר ווילן יא אדער נישט. מיר טארן זיך נישט רייצן מיט'ן גוי, אבער טאנצן מה יפית פאר אים? קום, לאמיר ביידע פיינט האבן די מדינה? מיר האבן א מלחמה מיט די ציונים אפילו זיי נעמען נישט צו קיין איין שטיקל לאנד פון קיין שום אראבער. מיר זענען קעגן די ציונים ווייל די תורה הייסט אונז אזוי, זאלן זיי זיין גערעכט אדער נישט- דאס איז נישט קיין נפקא מינא.
איך האף אז מ'פארשטייט מיין פוינט
- למעלה משבעים
- שר תשעת אלפים
- תגובות: 9026
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 02, 2008 10:17 pm
- לאקאציע: ערגעץ פארבלאנדזשעט אויף די גראדע וואסערן
- דער תהילים איד
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6353
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 26, 2009 9:54 pm
אבער דאס איז פשוט נישט אמת:
הבן_יקיר האט געשריבן:די רבי ז"ל האט נישט געהאלטן פון זאגן פארן גוי אז מיר האבן פיינט די ציונים. די רבי פלעגט אייביג זאגן אז א גוי וואס האט פיינט די מדינה איז עס נישט צוליב די שלוש שבועות, נאר צוליב אנטיסעמעטיזם.
כבר מבואר כמה פעמים באשכולות אחרים דעת רבינו להודיע להעמים התנגדותינו להמדינה, סיי להקטין חילול השם, און סיי להסיר חרון אפם בגשמיות. און דער מימרא איבער גויאישע אנטיסעמיטיזם וואס "דער רבי פלעגט אייביג זאגן" האט ער "קיינמאל נישט געזאגט".
- זאל ער קומען
- שר האלף
- תגובות: 1934
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 04, 2011 12:25 am
- לאקאציע: בעיקבתא דמשיחא
דער תהילים איד האט געשריבן:נטרונא'ס ענגלישע ספר איז געמאכט פאר אידן פון ענגליש-רעדנדע קרייזן, נישט פאר גויים.
אבער דאס איז פשוט נישט אמת:הבן_יקיר האט געשריבן:די רבי ז"ל האט נישט געהאלטן פון זאגן פארן גוי אז מיר האבן פיינט די ציונים. די רבי פלעגט אייביג זאגן אז א גוי וואס האט פיינט די מדינה איז עס נישט צוליב די שלוש שבועות, נאר צוליב אנטיסעמעטיזם.
כבר מבואר כמה פעמים באשכולות אחרים דעת רבינו להודיע להעמים התנגדותינו להמדינה, סיי להקטין חילול השם, און סיי להסיר חרון אפם בגשמיות. און דער מימרא איבער גויאישע אנטיסעמיטיזם וואס "דער רבי פלעגט אייביג זאגן" האט ער "קיינמאל נישט געזאגט".
כ'האב יעץ געשריבן א לענגערע תגובה איבער דעם דא.
viewtopic.php?f=3&t=23164
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 853
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 22, 2014 4:07 pm
אסותא האט געשריבן:ווען הייסט וועט עס ארויסקומען?
איך הער אז די ספר איז שוין מער ווייניגער גרייט, זיי נויטיגען זיך נאר אין נאך פאנדן,
וויל עמיצער צולייגען א פלייצע?
- חסידישער יוד
- שר חמש מאות
- תגובות: 762
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 26, 2014 7:17 pm
חסידישער יוד האט געשריבן:וואס איז דעי מאדנע עקשנות צו שרייבן "וואסערמאן"? איז ר' אלחנן זעלבסט געווען א קאליקער מיט'ן שרייבן "ווסרמן"? [ווי אויך דער חזו"א "קרליץ"???]
א מאדנע וועלט..
וואספארא שפראך איז 'ווסרמן'? אויף אידיש שרייבט מען 'וואסערמאן' ער איז נישט קיין קאליקער אבער עס איז מאכט עס נישט ריכטיג אז ער האט אזוי געשריבן
חסידישער יוד האט געשריבן:וואס איז דעי מאדנע עקשנות צו שרייבן "וואסערמאן"? איז ר' אלחנן זעלבסט געווען א קאליקער מיט'ן שרייבן "ווסרמן"? [ווי אויך דער חזו"א "קרליץ"???]
א מאדנע וועלט..
שרייבן סולוביצ'יק ווען תוך כדי דיבור ברענגט מען א קאפי וואו ס'איז געחתמ'ט סאלאווייציק פארשטייסטו יא, אמת?
צוריק צו “ועל פליטת בית סופריהם”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט


text:
אייסלאנד אייראפע ברית מילה פון דער יוד רעליגיע האפענונג פאר ברית מילה אין אייסלאנד
רעקיאוויק – א יורידישע קאמיטע אינערהאלב אייסלאנד'ס פארלאמענט, האט ארויסגעגעבן א רעקאמענדאציע, אז מען זאל גענצליך אנולירן דעם ביל וועלכע רופט ארויפצושטעלן א פארבאט אויף ברית מילה, געבנדיג גרויס האפענונג אז די גזירה, וואס הענגט שוין עטליכע וואכן קעגן מצות מילה אין אייסלאנד, וועט ענדליך בטל ווערן. ביז מיט עטליכע טעג צוריק האט אויסגעזען ווי דער פארלאמענט גרייט זיך צו געבן זייער באשטעטיגונג אויפ'ן ביל, וואס האט געברענגט גרויס זארג פאר דער דארטיגער קליינער אידישער געמיינדע, אבער נאך אן אינטערנאציאנאלן דרוק קאמפיין, אריינגערעכנט פון אמעריקאנער קאנגרעסלייט, זעט אויס ווי די גזירה איז פאראיבער בס"ד.
ווי איז דאס געשעהן?
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
רויט
רויט (#FF0000)
רויט איז איינער פון די פיר הויפט קאלירען, וואס פון זיי ווערט צוזאמעגעשטעלט אלע ערליי קאלירען, ווי צום ביישפיל: פון רויט און בלא ווערט קאליר פורפיל.
בלוט, ווען עס קומט אין בארירונג מיט אקסיגען, איז עס אין א רויטע קאליר (אבער אין קאסמאס זעהן עס די אסטראנאטען מיט א בלאען קאליר)
רויט איז א שרייעדיגע קאליר, און א קאליר וואס איז מרמז אויף זינד 'אם יהיו חטאיכם כשנים כשלג ילבינו': [די באשעפער זאגט צו אידישע קינדער] אויב אייערע זינד וועט זיין רויט אזוי ווי רויטוואל, וועל איך עס ווייס מאכן אזוי ווי שניי.
א פרוי טאר נישט גיין מיט א רויטע שרייעדיגע קלייד צוליב צניעות.


text:
דער פאַרלאַנג צו זיין ינטעליגענט, און נישט די פאַרלאַנג צו זיין קלוג העלפט אונדז צו הערן. די וויסן פון די וועלט איז נישט די באַשטעטיקן פון זייַן אייגן זיך, אָבער די דערקענונג פון זיך ווי קליין איידער די גרויס. ווי אויב ליטעראַט און קלוג איר ניט געווען, עס איז נאָך אַ אייביקייט פון פֿראגן פאָרויס. און געטינג ענטפֿערס, איך וועט שטענדיק טראַכטן ווי נאַריש איך בין. הייַנט איך וויסן אַז עס איז געווען מאָרגן, אָבער בלויז הייַנט. אַזוי אַז ס די חכמה, וועט עס זיין מאָרגן און ביסט איר קלוג הייַנט?
***
אַקסידענטאַל, אָדער אפֿשר נישט, שמועס:
"קאָמוניקאַציע איז יסענשאַלי אַ ענערגיע וועקסל. אין לויט מיט די געזעצן פון קאַנסערוויישאַן פון ענערגיע, אַ מענטש דזשענערייץ ענערגיע און גיט עס אַוועק, אָבער ער מוזן ריפּלעניש זייַן ריזערווז. דעריבער די דאַרפֿן צו יבערגעבן.
מענטשן יבערגעבן פֿאַר פּערזענלעך געווינען. בעשאַס די ינטעראַקשאַן צווישן מענטשן, עס איז אַ ענערגיע וועקסל - איינער גיט, די אנדערע באקומט און וויצע ווערסאַ. אויב מענטשן ווי יעדער אנדערער, עס איז אַ ינטענסיווע ענערגיע וועקסל צווישן זיי. אין דער זעלביקער צייַט, ביידע געניסן קאַמיונאַקייטינג, אויב מענטשן טאָן ניט ווי יעדער אנדערער אָדער ערגער ..., דעמאָלט, אַקאָרדינגלי, אָפּציעס זענען מעגלעך ... "
Comment:
איך בין גרייט צו שטימען בלויז אויב מענטשן זענען סאָוללאַס און סאָוללאַס מאשינען, באשעפענישן. די געזעץ פון קאַנסערוויישאַן פון ענערגיע, אויב איר זענט גערעדט וועגן דעם געזעץ, זאגט אַ ביסל זאכן וועגן אים.
ענערגיע מאַטאַבאַליזאַם ... המם ... קענען זיין גערופֿן דורך קיין באַקוועם קאָמוניקאַציע פֿאַר ווערטער, און אויב איר מייַכל עס אַז וועג, דעמאָלט עס איז נישט קאָמוניקאַציע און דער וועקסל פון ענערגיע צווישן די מעגלעך עקסטראַטערעסטריאַל קרעאַטורעס, גאָר סאָוללאַס און דעריבער זיי יבערגעבן פֿאַר די צוליב פון פּערזענלעך געווינען.
צום באַדויערן אָדער צומ גליק, מענטשן האָבן אַ נשמה, האַרץ, ימאָושאַנז, קולטור, אָוועס און יבערגעבן ניט פֿאַר נוץ, אָבער פֿאַר די צוליב פון שכל די וועלט, וויסן פון זיך, פֿאַר די ליבע מיר האָבן באקומען פון געבורט פֿון זייער עלטערן.
און באזירט אויף די אויבן ינטערפּריטיישאַן פון קאָמוניקאַציע, אַזוי אַלץ קענען זיין געבראכט צו אַ פּשוט וועקסל פון שווייס גלאַנדז, פֿאַר בייַשפּיל:
אַ קוש איז נישט אַ דילייטפאַל אַקט יקספּרעסינג די מאַלטיפאַסאַטידנאַס פון ליבע, אָבער אַ פּשוט וועקסל פון סאַקרישאַנז פון סאַליוואַרי גלאַנדז.
דער געדאַנק איז טרויעריק ... טרויעריק ...
איך וועט זאָגן מער ווי אַז, ווען אַ מענטש איז געבוירן, זיין האַרץ און נשמה זענען אָנגעפילט מיט דעם גייסט פון ליבע. און עס ס 'זייער טרויעריק אויב דעם ליבע ווערט טינער אַזאַ זאכן און קאַנסעפּס ווי אַ נוץ ... און סאַדלי, אויב מיר נעמען צו באַטראַכטן קאָמוניקאַציע ינווענטיד דורך אונדז קאַנסעפּס פון ענערגיע, אין סדר צו ומקערן אַז סקוואַנדערד אַ פּאָזיציע Benefits. איך נאָר גערעדט וועגן דעם. געבן ליבע צו יבערגעבן מיט אן אנדער מענטש אָן אַסקינג עפּעס ווזאַמענ- העכסטן גוט פֿאַר די רעדנער זיך!
"מיר זאָלן נישט טראַכטן וועגן דעם, עס קען נישט פּאַסירן אין די מדרגה פון טראכטן, אָבער אין מער סאַטאַל ענערגיע ..., בייַ די עמאָציאָנעל מדרגה."
"דאס איז ניט אויף דער מדרגה פון טראכטן, ... אויף אַ עמאָציאָנעל מדרגה ..." אַז איז, אָנשטאָט פון קאַמיונאַקייטינג און קאַנסומינג ענערגיע פון די אנדערע מענטש, מיר טאָן עס אומוויסיק? אַזוי וואָס? עטלעכע סאָרט פון ענערגיע וואַמפּירעס, מוחל מיר, האר ...
קאָמוניקאַציע פון אַ באַרדאַסדיק מענטש מיט אַ גלייַך מענטש איז דווקא די געדאַנק פּראָצעס וואָס מאכט עס מעגלעך צו וויסן די וועלט גאַנץ קאַנשאַסלי. ווען מיר רעדן מיט אונדזער קינדער, מיר געבן זיי די וויסן וואָס איז אין אונדז, און אַפֿילו מיט גרויס ליבע. צי איר דאַרפֿן די צוריקקער פון די קינד 'ס ענערגיע פון די ענערגיע וואָס איז געווען פארלאזן אויף אים? אָדער איר יבערגעבן מיט דעם קינד און נאָר (אָן נוץ) ייַנטיילן מיט אים אַלע?
איך פֿאַרשטיין אַז אונדזער שמועס קענען לעצטע פֿאַר אייביקייט, אַזוי איר באַטראַכטן קאָמוניקאַציע בלויז ווי אַ קעגנאַנאַנדיק, מיוטשואַלי וווילטויק בייַט פון ענערגיע. איך באַטראַכטן קאָמוניקאַציע ווי עפּעס רוחניות, וואָס איז זייער ווייַט פון די נוץ און אנדערע זינדיקע באדערפענישן פון מענטשן. כאָטש אַזאַ מענטשן טרעפן אין לעבן, עס איז אַדוואַנטיידזשאַס פֿאַר זיי צו זיין פריינט, קאָמוניקאַטע, באַקומען אינפֿאָרמאַציע און נוצן אַלע דעם בלויז פֿאַר זייער אייגן מערסאַנערי צילן. אבער דעם איז ניט אַ קלאַל און עס איז ניט נייטיק צו יבערגעבן מיט אַזאַ מענטשן, אָבער צו דאַוונען פֿאַר זיי.
***
Post:
פלאַמינג זונ - ונטערגאַנג,
און די פערד טרעמבאַלד,
און ווו איז אַז גליק,
וועגן וואָס זיי שרייַבן אין די צייטונגען?
Comment:
און די זונ - ונטערגאַנג איז פלאַמינג, ווי איינער 'ס אייגן נעוראָסיס,
און די פערד שאַדזשדערד אין טייל.
אויף דעם פעלד ווו זיי גיסן, איינער מיסט.
אבער פֿאַר די בלומען וואָס איז דאָס גליק!
***
קסנומקס
הייַנט באַגריסן דעם טאָג פון רוסלאַנד,
וועגן זעלבסטשטענדיקייַט זיי אויך שרייַבן.
אַזוי איר ווילן צו וויסן פון גאָט:
זאָגן מיר, צי זיי אַפֿילו פרעגן איר?
***
מאל עפּעס עס וואָלט זיין דיזייעראַבאַל,
אבער אַ ליידיק קאָפּ איז נאָך אומבאַקאַנט.
אפילו עמטינעסס וועט סוף אַמאָל,
יא, און לעבן נאָך איר.


text:
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:שבת אחים האט געשריבן:סאיז נעריש צוזאגן אז אמריקע זאלן נישט געבן פאר זייערע אייגענע מענטשען קיין בעניפיטס, בשעת זיי שפענדן ביליאנען צן קאנטראלירן די וועלט מיט זייערע נערישע מלחמות יעדע צעהן יאר מיט א צווייטן. ווען אמעריקע גייט ווען נישט אין מלחמה די לעצטע פערציג יאר מיט קיינעם וואלטן זיי געקענט געבן א מיליאן דאללער פאר יעדער איינציגע בירגער יעדע פינף יאר.... מאכט די חשבונות...
מיט דעם האלט איך פונקט ווי דיר. נישט קיין מלחמות און נישט קיין בענעפיטס.
דו האלטס נישט אז דיין שיטה איז צי עקסטרעים?
1)צומאל מוז מען אבער גיין אין מלחמה ווען סאיז נישטא קיין אנדערע ברירה ווי למשל ביי די צווייטע וועלט קריג.
2)אויב ווילסטו למשל דיין לאנד זאל נישט געבן קיין בענפיטס פאר די ארימע גיי קודם קוקן וואס טוט זיך אין האיטי, דאמינקען ריפובליק אאז"וו. קליינע צוועלף יעריגע מיידלעך פארקויפן זיך אויף די גאסן פאר א שטיקל ברויט... פיצלע קינדער גייען ארום בארפיסיג אויף די גאסן לעכצען פאר א שטיקל ברויט און גייען ממש אויס פאר הונגער... טוה מיר א טובה... כבעט דיך? דו ווילסט לעבן אין אזא סאסייעטי?, איך נישט!


text:
ספרי כ"ק אדמו"ר > אגרות קודש > כרך ו > א'תקעו
ב"ה, כ"ד אייר, תשי"ב
ברוקלין.
שלום וברכה!
אין ענטפער אויף אייער בריף פון ט"ז אייר, אין וועלכען איר שרייבט, אז דער דאקטאר האט געזאגט אייער פרוי תחי' וועגען דעם ענין פון עבור, אז דער ארגאניזם איז בא איר ניט ענטוויקעלט ווי געהעריג:
מען דארף זיך ניט שרעקען פון דעם, ווארום עס זיינען פראן הונדערטער און טויזנטער פאלען וואס דאקטוירים רעכענען אז דער ארגאניזם איז ניט ענטוויקעלט, און דאך האבען זיי זרעא חייא וקיימא. אין איינשטימונג מיט דעם, אויב די דאקטוירים גיבען מיטלען אזעלכע ווי פילען און ענליכעס, אבער ניט קיין שארפע, דארף מען טאן לויט זייערע אנווייזונגען, אבער ניט קיינע אפעראציעס או ענליכע שטריינגע מיטלען, און השי"ת זאל העלפען אז אין דער פאסענדער צייט, וואס איך האף אז עס איז ניט ווייט, וועט איר און אייער פרוי שיחיו געבענטשט ווערען מיט א ולד חייא וקיימא.
עס איז באוואוסט - און עס איז שוין געדרוקט - דער בריף פון רבינו הזקן, אין וועלכען ער שרייבט, אז א סגולה צו האבען קינדער איז, צו עוסק זיין זיך אין אזא לימוד וועלכער בריינג[ט] צו אהבת השם יראתו ית' וואס דאס איז דער לימוד החסידות, און דעריבער האט איר באדארפט מיט עמיצען פון אייערע שכנים קובע זיין א שיעור אין חסידות לערנען, לכל הפחות דריי מאל א וואך (דאס הייסט אז עס זאל ניט דורכ[ג]יין דריי טעג אן לערנען א שיעור אין חסידות). זעלבסטפארשטענדליך אז איינער פון די דריי טעג דארף זיין שבת קדש און די אנדערע צוויי טעג ווי עס וועט זיין באקוועמער.
זיכער היט אפ אייער פרוי תחי' דעם גוטען מנהג פון אידישע טעכטער צו געבען פאר צדקת רבי מאיר בעל הנס, יעדער מאל פאר ליכט צינדען ערב שבת און ערב יום טוב, און איר דארפט אנזאגען איר, שטריינג צו אפהיטען גיין מיט א צוגעדעקטער קאפ, איך האף אז איר ביידע וועט אויספאלגען דאס אויבענדערמאנטע וועט איר מיר קענען אנזאגען בקרוב א גוטע בשורה אז אייער פרוי האט פארשווענגערט בכדי איך זאל דאס קענען איבערגעבען אויף דעם ציון פון כ"ק מו"ח אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע.
בברכה לו ולזוגתו שיחיו לחג השבועות שמח ולבשר בשורות טובות.
א'תקעו
בריף פון רבינו הזקן: מאה שערים לח, א. סה"מ הקצרים ע' תס-תסב. ראה לעיל ח"ה אגרות א'רמד. א'שפז. לקמן א'תרפו.


text:
איראק מיטל מזרח פון דער יוד פייער פייער ביי איראק וואל סטארעדזש
באגדאד – א העלישער פייער האט זיך פארשפרייט נעכטן ביי א סטארעדזש ארט אינעם איראקער הויפטשטאט באגדאד, וואו די רעגירונג האבן געהאלטן האלב פון די שטאט'ס שטים קאסטענעס, וואס דערין זענען געליגן די אפגעגעבענע שטים צעטלעך פון די וואלן פאריגן מאנאט. דער פייער האט אויסגעבראכן אינמיטן א פארלאנגטע איבערציילונג פון אלע שטימען, ברענגענדיג פארדאכטן אז ס'איז אונטערגעצינדן געווארן דורך אזעלכע פארשוינען וואס האבן געוואלט אפעקטירן דעם אויסגאנג פונעם איבערציילונג.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Baghdad, Iraq אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
כותל
קאארדינאטן: 31°46′36″N 35°14′3″E / 31.77667°N 35.23417°E
כותל המערבי (אפט גערופן די הײליגע װאַנט) איז די לעצטע איבערגעבליבענע וואנט פון דער מויער (חומה) פונם הר הבית. שטענדיג געפינען זיך יידן ביים כותל דאווענען אדער זאגן תהלים.
אינהאַלט
הייליגקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
לויט דער גמרא הערשט דארטן א הייליגקייט און אידן גייען אהין בעטן און דאווענען. ווייל די שכינה וואס האט גערוט שטענדיק אין בית המקדש האט זיך נישט אוועקגערירט פון יענער וואנט. טייל האלטן אז די גמרא רעדט פון די כותל המערבי פון די בית המקדש אליינס.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די צייטן פון דעם בריטישן מאנדאט האבן די יידן נישט געטארט דארט אוועקשטעלן בענק און מאכן א מחיצה צווישן מענער און פרויען. אבער יום כיפור ה'תרפ"ט האבן די יידן אויסגעבראכן דעם פארבאט און האבן דארט יא אוועקגעשטעלט בענק און האבן יא געמאכט א מחיצה,די גאנצע רודער איז געווען אנגעפירט דורך הרב קוק.. דאס איז איינע פון די סיבות וואס די אראבער האבן דאן אויפגערודערט מיט טעראר ביי די תרפ"ט ראיאטן.
ביי די מלחמת השחרור אין יאר ה'תש"ח האבן די אראבער איבערגענימען ירושלים און די יידן האבן מער נישט געהאט קיין צוטריט צום כותל.
ביי די זעקסטאגיקע מלחמה אין יאר ה'תשכ"ז האבן די ציונים צוריק איינגענימען ירושלים מיט דעם כותל המערבי, און האבן דאן פיל פארברייטערט דעם כותל און אויך ציגעגראבן זייער טיף, און פון דאן האט זיך אנגעהויבן צוריק די תפילות ביי כותל.
סאטמאר איסור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פון סאטמארער רב ר' יואל טייטלבוים האט נאך דער זעקסטאגיגער מלחמה גע'אסרט צו גיין צום כותל ווייל עס געבט חיזוק פאר די ציונים.
וועבלינק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- הכותל - אתר הכותל, מצלמות שונות מהכותל ומידע על אירועים שנערכים בו בזמנים שונים.
- סיור וירטואלי אינטראקטיבי ב 360 מעלות בכותל המערבי - צולם ב 2007
- סיור וירטואלי בכותל - צולם בדצמבר 2007
- מיכאל יעקובסון: תיאור תכנון רחבת הכותל המערבי 2011-1967, 9.8.11, Xnet.
- מצלמת הכותל באתר אש התורה
- בילדער פון ירושלים פארטאל דער כותל מערבי
- אתר לא רשמי המרכז מידע תיירותי אודות הכותל
- שיחרור הכותל והעיר העתיקה - הקלטה של שידור רדיו היסטורי
- ירושלים הקדומה מתגלית בחפירות הסמוכות לכותל מתוך אתר "לדעת".
- ההיסטוריה של תוכניות ארכיטקטוניות לעיצוב מחדש של רחבת הכותל, Xnet
- Women at the Western Wall 100 Years Ago, from the Library of Congress collection
- נדב שרגאי, סודות הכותל נחשפים, ישראל היום, 24 בנובמבר 2011


text:
ליב פריינט, באזוכן קיפראס, איר וועט זיכער, ראַגאַרדלאַס פון רעליגיע, אָרט פון רעליגיע אין דיין לעבן, איר ווילן צו עדות די מייַעסטעטיש, אלטע טעמפלען און מאַנאַסטעריז פון דעם אינזל, וואָס איז ניט בלויז אַ רעליגיעזע ירושה, אָבער אויך די שיין דזשולז פון די גרויס וועלט קולטור ירושה.
צו ויסמייַדן ומבאַקוועם סיטואַטיאָנס און צעמישונג, מיר פֿאָרשלאָגן איר לייענען עטלעכע פון די כּללים פון אָנפירן אין די סיפּריאָט קהילות און מאַנאַסטעריז אַז ביסט עפּעס אַנדערש פון יענע בכלל אנגענומען אין רוסלאַנד. אויב איר גיין אויף אַ רייַזע מיט אַ פירער, איר וועט באַקומען מער דיטיילד אינפֿאָרמאַציע, און אין דעם אַרטיקל מיר דערמאָנען בלויז די הויפּט פונקטן.
כאָטש מיר אָפֿט הערן אַז די רוסיש ארטאדאקס טשורטש לעבט לויט די ארטאדאקס קאַלענדאַר, דאָס איז עפּעס פאַלש. זינט עס איז קיין ארטאדאקס אָדער קאַטהאָליק קירך קאַלענדאַרס. עס איז די דזשוליאַן קאַלענדאַר - די לוח פון די אַלט נוסח, צוזאמען וואָס די רוסישע ארטאדאקס טשורטש און די גרעגאָריאַן לוח, צוזאמען וואָס די גריכיש און סיפּריאָט ארטאדאקס קהילות לעבן, לעבן. דעריבער, אין להכעיס פון די פאַקט אַז מיר האָבן איין רעליגיע מיט די גריכן און סיפּריאָץ - אָרטאָדאָקסי, מיר טאָן נישט צונויפפאַלן מיט קירי יום טוּב חוץ יסטער. אין גריכנלאנד און קיפראס זיי זענען אנגעצייכנט מיט קסנומקס טאָג פאָרויס פון פּלאַן, דער זעלביקער אַפּלייז צו נאָמען-טעג.
אין דער טראדיציאנעלער ביזאַנטין קירך אַרקאַטעקטשער, וואָס אנגענומען און קיפראס בעשאַס דינען צו זיצן. עס זענען ספּעשלי דעזיגנייטיד פֿאַר אַז סיץ. אין עטלעכע קהילות, ווי, לאָזן 'ס זאָגן אין דער קירך פון סיינט אלעזר, אַ אָרט פֿאַר פרויען און מענטשן אפגעשיידט און געחתמעט: ΓYNAIKΩN-פרויען, ANAPΩN - זכר. בלויז אין זיכער מאל פון דינען מוזן אַלע שטיין אַרויף און בויגן אין אַ בויגן.
דער קירך מוזן בלייַבן דורך אַ באַשיידן, נידעריק-שליסל נוסח. פֿאַר מענטשן, עס ס הויזן וואָס דעקן די ניז, שירץ מיט לאַנג סליווז, קיין כעדגיר. פֿאַר פרויען - אַ רעקל ונטער דער קני, די פארמאכט קאַסטן און פּלייצעס, זייַן קאָפּ באדעקט מיט אַ טיכל אָבער נישט דאַווקע. אין פילע קהילות וועט מייַכל געטרייַ צו אַ פרוי אין הויזן ריסטריינד נוסח. אין עטלעכע קהילות און מאַנאַסטעריז (קהילה פון סט אלעזר, קיקקאָס מאָנאַסטערי און מאַטשאַיראַ) וועט געבן איר אַ פֿרייַ קלאָאַקס אָדער ראָובז, אַזוי אַז איר קענען באַזוכן אַ מאַנאַסטערי, אַפֿילו אויב דיין קליידער טאָן נישט טרעפן די שטרענג קירך כּללים.
אין עטלעכע מאַנאַסטעריז, אַזאַ ווי די מאַנאַסטערי פון די ווירגין טראָאָדיטיססאַ, טאָן ניט לאָזן טוריס. אבער וואָס טוט נישט מיינען אַז אויב איר ווילן צו באַזוכן די הייליק פארבליבן, איר וועט זייַן געלייקנט. ווי פּילגרימס, אנגעטאן און ביכייווינג מאַדאַסטלי און דיסאַנטלי, איר וועט קענען צו ווענערייט די הייליק ערטער.
אין פילע אלטע טעמפלען פּראָוכיבאַטאַד צו פאָטאָגראַפיע און דרייען ווידעא. דאס איז געווען לייענען ווי וואונדער בייַ די אַרייַנגאַנג. דאס מאָס איז נישט אנגענומען ווייַל פון די טוריס געקויפט פאַרביק ביכלעך מיט בילדער פון קירך באַפּוצונג, ווי פילע זאל טראַכטן. פלאַשליגהץ קענען עמעס שאַטן די אלטע נוליקע און פרעסקאָוז. דעריבער, אַפֿילו אויב די פאָטאָ און ווידעא שיסערייַ איז נישט פּראָוכיבאַטאַד, מיר ליב פרעגן איר צו קער אַוועק די בליץ.
אין די סיפּריאָט קהילות און מאַנאַסטעריז קיין ליכט שאַפּס. ליכט זענען יוזשאַוואַלי ליגן אויף די טישן ין דער טעמפּל. אויף די טישן האָבן אַ ספּעציעל קעסטל אין וואָס אַלעמען לייגט ווי פיל געלט ווי ער איז גרייט צו קרבן פֿאַר די ליכט.
ליכט אין קהילות נישט שטעלן פאר די נוליקע און אין דעזיגנייטיד סמאָוקינג געביטן. רובֿ אָפֿט, דאָס ספּעציעל קאַנטיינערז מיט זאַמד אין וואָס די ליכט. אין עטלעכע טעמפלען, אַזאַ ווי די קהילה פון די מאַנאַסטערי פון קיקקאָס עס איז די ווייַטערדיק סיקוואַנס פון דעם ריטואַל. איר נעמען אַ קליין ליכט אויף אַ ספּעציעל שטיין אין פראָנט פון די יקאָנאָסטאַסיס זענען גרויס ליכט. זיין אָנצינדן פון אַ ברענען ליכט, איר ליכט אַ ליכט, און נישט אַ ברענען קאָכן זייער קליין ליכט ספּעציעל פּינצעט.
אין דער מאָרגן ליטערדזשי איר קענען לאָזן אַ טאָן אויף תפילה פֿאַר די געזונט און פֿאַר די מענוכע פון דיין ליב געהאט אָנעס. די גריכן און סיפּריאָץ קיין ספּעציפיש תפילה פֿאַר די געזונט און מענוכע. אין דער מאָרגן, איידער די ליטורגי, אין די ברויט קראָם צו קויפן קאַמיוניאַן ברויט, עס, צוזאַמען מיט די הערות געשיקט צו די מזבח. אויבן די רשימה פון יענע איר ווילן צו געדענקען אין תפילה, מיר מוזן שרייַבן YΠEP YΓEIAE - אין געזונט YΠEPANAΠAYEEOE - פֿאַר די טויט. די נעמען פון די רשימות עס איז דיזייראַבאַל צו שרייַבן לאַטייַן אותיות, אויב עס איז קיינער צו העלפן איר, שרייַבן עס אין גריכיש. נישט אַלע קהילות זענען ביכולת צו לייענען סירילליק.
אין די אַנעקסיז פון טעמפלען אָדער לעבן זיי האָבן שאַפּס ווו איר קענען קויפן געהייליקט נוליקע, באַפּטיזמאַל קראָסיז, ארטאדאקס ליטעראַטור אין רוסיש, שרייבן קירך מוזיק, קטורת, מזבח ווייַן, און מער. אַלע פון דעם וועט זייַן אַ ווונדערלעך און מעמעראַבאַל אָנדענק טאַלאַנט פֿאַר איר און אייערע פריינט און משפּחה אויף דעם אינזל פון די וואויל.