text:
אפריל 2007
אינהאַלט
- 1 געשעענישן
- 1.1 זונטאג תשס"ז, 1טן אפריל 2007
- 1.2 מאנטאג תשס"ז, 2טן אפריל 2007
- 1.3 דאנערשטאג תשס"ז, עיפריל 05 2007
- 1.4 מאנטיג, 30סטן אפריל2007
- 1.5 זונטאג, 29סטן אפריל 2007
- 1.6 פרייטאג, עיפריל 27 2007
- 1.7 דאנערשטאג, 26 אפריל 2007
- 1.8 מיטוואך, עיפריל 25 2007
- 1.9 דינסטאג, אפריל 24 2007
- 1.10 מאנטאג, 23סטן אפריל, 2007
- 1.11 זונטאג, עיפריל 22 2007
- 1.12 פרייטאג, 20סטן אפריל 2007 תשס"ז
- 1.13 דאנערשטאג תשס"ז, עיפריל 19 2007
- 1.14 מיטוואך, 18טן אפריל 2007 תשס"ז
- 1.15 מאנטאג תשס"ז, עיפריל 16 2007
- 1.16 זונטאג תשס"ז, עיפריל 15 2007
- 1.17 פרייטאג תשס"ז, עיפריל 13 2007
- 1.18 דאנערשטאג תשס"ז, 12טן אפריל 2007
- 1.19 מיטוואך 11טן אפריל 2007, תשס"ז
- 1.20 זונטאג תשס"ז, עיפריל 08 2007
- 1.21 פרייטאג תשס"ז, עיפריל 06 2007
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
זונטאג תשס"ז, 1טן אפריל 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אמעריקאנער פעדעראלער ריכטער נעמט אוועק בירגערשאפט פון אוקראינישן גוי וואס איז באשולדיגט און מיטארבייטן מיט נאציס און דערמארדן יידן אום 1942. ([1])
- אמעריקע איז א הייליג און געטליך פאלק: 91 פראצענט גלייבט אין גאט; 87 פראצענט געהערן צו א ארגעאניזירטער רעליגיע. (וויינעט)
- ארטיסטען קעגן קריסטען: ארט גאלעריע וואס ווייזט נאקעטער יאשקע פון טשאקאלאד ברויזט אויף אמעריקע, איז געצווינגן דאס אראפנעמען צוליב דרוק פון קאטויליקן. (וויינעט)
- חאסידישער אינשורענס בראוקער פארלירט זיין פארלוימדונג אנקלאגע קעגן מעט לייף אינשורענס קאמפאני. (פארבס)
- רב פון גרעסטן שול אין סאן פאולא בראזיל רעזעגנירט אין שאנדע נאכן ווערן ארעסטירט אין מיאמי פלארידע פאר שאפליטונג פון א נעקטיי. (לאס וועגאס סאן)
- דייטשע ריכטערקע אורטיילט אַז מאַראָקאַנער מעג שלאָגן זיין פרוי. (אלגעמיינער)
- דאקטער ר' שלום בערגער פובליצירט טיילן פון זיין ברודערס בריוו פון איראק. ווי ער דרוקט אויס פעסעמיסזם איבער די נצחון פון די דעמאקראטישער פארטיי איבער פרעזידענט בוש אויפן אלטימאטום ארויסציצוען די טרופען פון איראק ביי א געוויסער דעדליין. (שלום בערגער)
- א שמועס מיטן רב המכשיר פון מאנישאוויץ אין זייער אריבערצו פון זשערסי סיטי צו סאקאקעס, מיט נייעם מאשין וואס שפייט אויס איבער א מיליאן מצות א טאג. (עי.פי.)
- 2 אראבער וואס האבן פארקויפט ריזן געביידע אין חברון צווישן אראבער פאר אידן ארעסטירט און סווארטן אויף זיי טויט שטראף. (ערוץ 7)
- פרעד טאמפסאן ערקעלרט זיין פרעזידענט קאנדיטאטור פון די רעפובליקאנער פארטיי. (הארץ)
מאנטאג תשס"ז, 2טן אפריל 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- הויפט קאווארטיר פון נטורי קרתא אין מאנסי הבית היהודי גייט אויף אין פלאמען, ר' משה בער בעק אין זיין משפחה וואס וואוינען דארטן, נישט געשעדיגט ווייל זיי זענען פונקט איצט אין לאנדאן. (ניו יארק פאוסט) - בילדער
- כינע עסענווארג פלענטס ווילן ווערן א גרעסן טייל פון די הונדערט פופציג ביליאן דאלער כשר מארקעט. (טשיקאגא טריביון)
- ירושלים: ארכעלאגען טרעפן וואנט פון ערשטן בית המקדש שטארקט זייער טעאריע אין עיר דוד. (יו.פי.איי.)
- ענדליך נאך זעקס יאר געשלעגן קומט ארויס די אידישע ניו יארק דאקומענטירונג אין פארעם פון א היסטאריע און מסורה מאפע. (ניו יארק טיימס)
- קרית יואל טראגעדיע: 9 יאריג מיידל טויט אין פארענט פון חברה הצלה גאראזש ווען קאר פאר איר איבער. (רעקארד אונליין)
- ארץ ישראל פארשליסט אפ אקופירטע געביטען לענגאויס יום טוב פסח. (עי.עף.פי.)
- קינד פארברענט ביי שריפת חמץ אין צפת. (וויינעט)
- אידישע באבע 87 יאר אלט ווערט אנגעקלאגט פון אירע אייניקלעך און העלפן איר זוהן זייער טאטע הארגענען זיין ווייב, איר שנור און זייער מאמע. (ניוזדעי)
- לינקע ליבעראלע אידישע גרופעס וועלן באקעמפן נייע רעליגעזע רעכטן ביל אין ארבייטס פלעצער. (פארווארד)
- וויליאמסבורג: שלעפער טראק פירמע קאנטראקט פאר אלע ניו יארק סיטי הייוועיס אפגעשטעלט צוליב פארברעכן און שווינדל רעקארד פון קאמפאני אייגענטומער. (ניו יארק פאוסט)
מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 3 מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 4
דאנערשטאג תשס"ז, עיפריל 05 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- מאנסי און סקווירא חסידים איבער די וועלט אין טיפן שאק נאך פלונצלונגער פטירה, ערב יום טוב, פון זייער הויפט פאליטישער פארטרעטער, דער לעגענדארער איש החסד, און הומעריסטישער נשמה, וואס איז געזעצן אין טורמע צוליב די ניי סקווירא פראגראמען דינענדיג אלס דער וויליזש אדמיניסטראטור. ר' שמואל עמרם ווייסמאנדעל ע"ה פאלט אוועק נאכן דאווענען אויף טויט אין בליענדען עלטער פון בלויז עטליכע פופציג יאר פון מאסיווער הארץ אטאקע. (זשורנאל ניוז)
- הרב עובדיה יוסף ערקלערט אז ער איז שוין זייער שוואך און ערזעצט אלס זיין ממלא מקום צו פירן דעם ש"ס פארטיי הרב שלמה עמאר. (ישראל היינט)
- ברוקלין: היט ענד ראן קאר קלאפט אראפ אידישע אלטע פארפאלק אויף טויט אהיים גייענדיג פון פסח סדר. (ניו יארק פאוסט)
- אידישע פרעגנעט מאמע טויט אין לאס אנזשעלעס אויפן וועג צום סדר פון שיכורן דרייווער. (סעקרעמאנטא בי)
- ר' יצחק ראזענבערג וויל אפקויפען ריזן שטח פון ריעל עסטעיט נעבן קרית יואל. (רעקארד אונליין)
- קרית יואלער ריעל עסטעיט אנטוויקעלער שלאגט פאר מאסיווער פלאן פאר 3 קאנטרי טאוןס פאלסבערג, מאנטיסעלאו מיט 2000 הייזער און שאפינג מאלס. (רעקארד אונליין)
- ברוך דיין האמת: רב פון וויען עסטרייך הרב שטערן נפטר געווארן. (בח"ח)
- דאָקומענטן פון רויטן קרייץ אַרכיוו דעקן-אויף צום ערשטן מאָל: אַזוי האָבן אויסגעזען די טויטן-מאַרשן. (אלגעמיינער)
- סאולאר אקטיוויטעטן לייגן אין געפאר די גי.פי.עס. סיגנאלן. (עי.פי.)
- מאנסי: פייער דעפארטמענט אויספארשער זאגן אז פייער וואס האט פארניכטעט נטורי קרתא הויפט קווארטיר ערב יום טוב איז אן עקסידענט און נישט געווארן אנגעשטעלט פארדווקא. (ניו יארק פאוסט)
- קאנאדע: באמבע עקספלאודירט אין פארענט פון אידישען צענטער. (קאנאדע.קאם)
- זשאן מעקעין נעמט אויף ניקסאןס אידישער געהילף אים צו העלפן מיט זיין פאנדרעיזינג ביי אידן. (מידיע מעטערס)
- אידישער ריעל עסטעיט מאגאל קויפט אפ טשיקאגא טריביון, צווייט גרעסטער מידיע קאמפאני אין יו.עס.. (וויינעט)
- מאנסי, טשעסטנאט רידזש: הויז פארברענט פון פייער געכאפט פון מצה בעקעריי. (זשורנאל ניוז)
- עזה: אינטערנעט קאפעי הייזער אפילירן פאר רעגירונג שוץ פון קנאים וואס באמבעדירן דאס נאכאנאנד. (זשעי פאוסט)
- פונקט אין צייט פון חול המועד אויספלוג פאר די קינדער, איין עלעפאנט דערהארגעט אן אנדער עלעפאנט אין תל אביב זו. (זשעי פאוסט)
מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 31
מאנטיג, 30סטן אפריל2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- הרב אהרן יודא לייב שטיינמאן מיטן גערער רבי ר' יענקל אלטער וועלן אויך באזוכן ענגלאנד נאך פראנקרייך. (הארץ)
- רחמיסטריווקער רבי פון ירושלים שטעלט זיך צו צי די קנאים פון עדה החרדית און הערט אויף נעמען געלט פון ארץ ישראל רעגירונג שטיצע פאר זיין ישיבה. (בח"ח)
- נח'ס תיבה איז פארטיג און גרייט צו ארויס שווימען. (סי.ען.ען.)
- הארץ עדיטאריעל קעגן הרב ישראל מאיר לאו דער געוועזענער אשכנזישער הויפט רב זאל ווערן פרעזידענט פון ישראל צוליב זיין פערזענליכן קארופטירטער לעבן פון פינאנץ און אויך צוליב זיין שטרענגער הלכהדיגער שטאנד בנוגע גענעטישן טעסטן. (הארץ)
- היסטארישע אפמאך אינטערגעשריבן צווישן הסתדרות הרבנים מיטן רבנות פון ארץ ישראל איבער וויאזוי צו מקבל זיין גרים אין כלל ישראל. (וויינעט)
זונטאג, 29סטן אפריל 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ניו יארקס אידישער גאווערנער, עליעט ספיצער וויל לעגאליזירן געי אישית, אז מענטשען פון דעם זעלבן זשענדער זאלן אויך אנערקענט ווערן צו מעגן חתונה האבן אייןס מיטן אנדערן. (ישיבה וועלט)
- אוי.יו. פארדאמט און פראטעסטירט. (אוי.יו.)
- בן שמונה עשרה לחופה: חרדים באזארגט פון יו.קעי. געזעץ פארשלאג צו פארבאטן חתונה האבן פאר די 21. (טאטאלי זשואיש)
- נייע היסטארישע בוך דעקט אויף אז ר' נחמן ברסלבער האט זיך געוואלט קרוינען אלס משיח. (הארץ)
- איזראלי סטודענט פון בערקלי אוניוועריסטעט פירט דורך שטודיע אויף הלכות נידה און בכלל רוראונג צווישן 2 זשענדערס ביי ארטאדאקסישע אידן. (זשעי)
- ר' אבי שיק דער זוהן פון מארווין שיק העכסטער און נאנטטער אידישע געהילף צו עליעט ספיצער אין אינטערוויו מיטן ניו יארק טיימס. (נ.י.טיימס)
- ר' יעקב אלטר, גור'רע רבי מיט הרב שטיינעמאן פליען אפ קיין פראנקרייך אין מלכותדיגע רייזע צו מחזק זיין די דארטיגע אידישע קהילה. (בח"ח)
- אנטיסעמיטישער אטאקע אויף אידישע פרוי אין פראנקרייך געבט שטאף פאר ניקאלעס סארקויזי אין זיין נאנטער וואלן פארמעסט מיטן לינקן סאציאלען קאנדידאט. ליבעראלען טענהן אז אידן האבן אויפגעמאכט די מעשה צו געווינען פאר סאקרויזי די וואלן. (הארץ)
- זשורנאליסט פון דייטשע מאגאזין ציעט צוריק אינטערוויו סטעיטמענט פון אהוד אולמערט. (וויינעט)
- די ניו יארק פאוסט גייט ארויף א קוואדער מיטן פרייז צו 50 סענט. (נ.י. פאוסט)
- שמעון וויזענטאל צענטער עפענט אויף אפיס אין באסטאן. (זשואיש אדוואקאט)
- הונדערטע דאקטוירים פון די גלות לענדער פארן זיך צנויף קיין ארץ ישראל פאר א קאנפארענץ. (זשעי. פאוסט)
- אנטי-ארץ ישראל עדס וועט צירוקלירן אין וואשינגטאן די.סי. סאבוועי סיסטעם. (וויינעט)
- ארונים שרייען היפאקריטיע פון זאלי דיינים ווייל זיי האבן צוגעלאזט איינמאליגען עירוב דעם שבת אין בארא פארק לכבוד דעם באזוך פון ר' זלמן לייב טייטלבוים אין שטאט. (כל העולם כולו)
- ר' אבי שאפראן:: חרדים האסן נישט קאנסערוועטיוו אידן און רעפארם אידן. (זשעי. פאוסט)
- פעדעראלער ריכטער קריטיקירט לעגענדארן געוועזענער ארץ ישראל הויפט ריכטער אהרן ברק: "ער ברעכט א וועלט-רעקארד מיט זיין געזעצליכער איבערטרייבעכץ. ער איז א געריכטליכער ים רויבער!". (די ניו רעפאבליק)
- צום ערשטן מאל: אראבער באערט אלץ חסיד אומות העולם פארן ראטעווען לפחות 20 אידן, בעתן צווייטע וועלט מלחמה (וואלה נייעס)
- דיעטע: פובליצירט ספעציעלע בילדער וויאזוי א 300 קאלאריעס מאלצייט קוקט אויס (דייעט בלאג)
- פייער אין קראון הייטס. בילדער. (קראון הייטס אינפא)
- קאוקא קאלע פלענט אין ארץ ישראל, די ערשטע אין די וועלט צו פאבריצירן געזונטע קאקא קאולע אן קיין קאלערינג. (ישיבה וועלט)
- מחלוקת וויזשניץ: ר' מענדל האגערס חסידים פארשפרייטן רדיפות קעגן זיי אויף גוגל ווידעא. (כל העולם כולו)
מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 28
פרייטאג, עיפריל 27 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- והיה מחניך טהור: נאכן גרינדונג פון ערשטען היסטארישען כשר'ן וועבסייט בלויז געווידמעט מיטן ציל פאר דעת, נישט פאר נייעס אדער מחלוקת. דורך די עפענונג פונעם פריוואטע פרומע צענזורירטע אידישע וועלט וויקיפעדיע אויפן אינטערנעט, טוען זיך חרדישע אידן באדאנקען פאר זשעי. נעט פארן בלאקירן און פארשפארן, אינטערנעט צוטריט פון אלע אירע קאסטומערס צו ארטיקלן פון די פרייע און אפענע אידישע וויקיפעדיע, און פארפליכטען זיך צו בארייכערן און שרייבן בלויז אינעם חרדישען וויקיפעדיע. (כל העולם כולו)
- באלטימאר: חרדישע רבנים און עסקנים פארדאמען לאקאלער פרייע אידישע צייטונג פארן אויפדעקן נאמען פון טויטען מחנך וואס האט סעקסואל אביוזד הונדערטע תלמידים דורכאויס זיין לעבן אין זיין קאריערע און ארטיגען חדר. רעדאקטאר פון צייטונג ענטפערט: פאר זיינע קרבנות איז ער יא לעבעדיג יעדן איינציגן טאג וואס זיי אמפערן זיך מיט די נפשיותדיגע קאשמארן וואס זיינע וואנדען לעבט אין זיי, ביזן אויפדעקונג און באשרייבונג דערפון וואס היילט זיי ענדליך אויס. (פארווארד)
- באראק אובאמא דורכפאל ביים דעבאטע איבער נישט דערמאנען ארץ ישראל אלס אמעריקעס פריינט, נאר די אייראפעישע לענדער און יאפאן. (ישיבה וועלט)
- שפאלט אין חב"ד, צווישן ר' בערל לאזאר פון רוסלאנד אין די פירערשאפט אין אמעריקע הויפטזעכליך ר' יודא קריינסקי איבער וויאזוי צו האנדלן ווייטער איבערן אויסלייז פון רעביןס ספרים ביבליאטעק. (פארווארד)
- על זשאזירא מידיע קאנפארענץ ברענגט צוזאם א מנין אידן זשורנאליסטען אינעם הארץ פונעם אראבישען וועלט. (פארווארד)
- משמרת הצניעות שלאגט בחורים מיט מיידלעך אין גאולה, אפאר פארוואונדעט און אפגעפריט אין שפיטאל פון גאז שפריץ'ערייען. (בח"ח)
- תימן'ער אידענטום ערוויילט נייעם רב. (יעמען טיימס)
- קאנסערוועטיווע אידישע ראבייס צו בעטן פרעזידענט בוש זיך אוריסציען פון איראק די טרופן. (זשעי.טי.עי.)
- ר' אהרן טייטלבוים איז מבקר חולה קלויזענבארגע רבי דורכן טעלעפאון. (כל העולם כולו)
- ארונים ברויזען אויף כולל שומרי החומות צוליב דעם וואס די הנהלה פארשפרייט שנאר בריוו וואס אנטהאלט ליסטע פון אלע גבאים און די שולען, און זיי רופן בלויז די ראדני סטריט שול קהל יטב לב און נישט די הופער סטריט שול. (כל העולם כולו)
- ר' עזריאל גליק באטייליגט זיך ביי ארונישע יארצייט טיש אין קרית יואל טראץ דעם וואס מ'וויל אים ארויסלייגן פון חברה קדישא. (כל העולם כולו)
- יאסי בראך לויפט נאך די געריכטליכע פראדעצורינגען, מיט ווידיאו קאמערע קעגן משה גבאי פון ר' אביגדור יאקאבוויטשס שווינדלערייען מיט 82 ליע עוועניו. (כל העולם כולו)
- מזל טוב: ראשי הקהילה פון ביידע קעגענארטיגע אפטיילונגען פון באבוב זענען זיך משדך איינער מיטן אנדערן. (כל העולם כולו)
- כאפצעם אין קרוין הייטס. - בילד. (קרוין הייטס אינפא)
- וואונדער: זינגער אבי פיאמנטה פאבליצירט זיין באקאנטע ניגון "סימן טוב ומזל טוב" אויף ספירה מוזיק וואס קוקט אויס גאר עכט. - אודיאו פייל. (חבד אונליין)
דאנערשטאג, 26 אפריל 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ליבעראלע לינקע פרייע אידן זענען זייער פארווייטאגט אז דער סופרים קארט האט געאסערט גאר גרויזאמע רציחהדיגע אבארשעןס. (אלגעמיינער/יעקב בריל)
- פובלישער פון הארץ וויל ענדערן דעם ארץ ישראלדיגען נאציאנאלען ניגון התקוה אויף נוסח וואָס אַראַבער זאלן אויך קענען זינגען. (אלגעמיינער/יעקב בריל)
- הרב בערנארד לאונדערס, דער 93 יאריגער גרינדער און מנהל פון אלע תורה קאלעזש'עס איבער דער גארער וועלט, און פון לענדערס קאלעזש און פון ישיבת אור החיים ווערט באעהרט ווערן אלס אנערקענונג פון זיין לעבן וואס ער האט מקדיש געווען פאר אידישע חינוך. (אלגעמיינער/יוסף יצחק יעקאבסאהן)
- די ארימקייט אין ארץ ישראל האט פאוואנדעלט די אידישע מדינה צו אדורכפירן פאליסיס אויף אירע בירגער ווי אין א סדום רעגירונג. (שלמה שמיר/אלגעמיינער)
- נייער בוך באהאנדעלט די האלאקאוסט פון די אידן אין די אויגן פון א תמימות'דיגן דייטשע קינד. (יעקב בריל/אלגעמיינער)
- אגודת ישראל פארדאמט נייע רעגולאציעס פון די געזונטהייט דעפארטמענט איבער פריוואטע רעליגיעזע קינדערגארטען'ס. (נ.י. סאן)
- איכא דרכא אחרינא נקרא רשע!: נייע פרומע אידישע וויקיפעדיע מיטן נאמען אידישע וועלט געעפנט געווארן פאר אלע חרד'ישע אידישע נייעס און ארטיקלען. שטעלט פונדאמענט צו בלאקירן יעדעס סארט ארטיקל אדער נייעס פון תועבה אדער חסיד'ישע שמוץ און מחלוקת. אלע פרומע סיסאפס גייט מען פון דא ליקווידירן נעקסטע וואך דורך וואלן [2] און שטעלן במקומם פרייע אידן דאס איבערנעמן די הנהלה. (כל העולם כולו)
- סאטמאר רבי פון וויליאמסבורג, ר' זלמן לייב טייטלבוים וויילט דעם שבת אין בארא פארק אין הויז פון ר' אברהם לעפאקוויטש, וועט פראווען הנחת אבן הפינה צום נייעם סאטמאר זאלי שול אין ווערד פון מיליאנען דאלארען. (לדעת)
- ר' משה יודא לייב לאנדא, חב"דסקע הויפט רב פון בני ברק, באזוכט אין קרית יואל מאנרוי ביים סאטמאר רבי ר' אהרן טייטלבוים, און זיי גייען דערנאך אויף א שפאציר איבער די ארטיגע מוסדות. (חבד אונליין)
- עדה החרדית שרייבט אונטער הסכם מיט אראבישע גוי'שע פעלד אייגענטומער אין עזה צו קויפן ביי זיי 60 טויזנט טאן גרינצייג אין לויף פונעם שמיטה יאר תשס"ח, ווייל ביי א גוי איז נישטא קיין חיוב שמיטה. חב"ד שליח פון געוועזענער אידישער זידעלונג גוש קטיף, ברויזט און טענה'ט אז דאס איז שטיצע פאר טעראר. (שטורם)
- אינטרעסאנטע דערגרייכונג פאר אידן שומרי שבת: שבת זייגער פאר וועבסייטס, וועט פארשפארן די זייטל אין די זמני כניסת השבת ויום טוב פון די גאנצע וועלט. (ען.אר.זשי.)
מיטוואך, עיפריל 25 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זשערוסאלעם פאוסט: שפאלט צווישן חרדים, דגל התורה די ליטווישע פארטיי גייט אריין אין קאעליציע אויסצופארעמען די ארץ ישראל רעגירונג אן די חסידים דורכן זיך אפטיילן פון אגודת ישראל פארטיי וואס האט זיי ביז איצט פאראייניגט אין איין פארטיי וואס האט געטראגן די פאן פון איין ציל; שבת און אידישקייט קאמף. (זשערוסאלם פאוסט)
- געווינס פאר כשרות?: משגיח פון השגחה קאמפאני אוי.יו. געווינט פסק פון ריכטער אז ער מעג יא רעדן און מעורר זיין אידן איבער פראבלעמען פון רעסטוראנט וואס ער איז געווארן אויפגעזאגט פון זיין זשאב צוליב קריטיק אויפן קאך דארטן, כאטשיג זיינע בעלי בתים די כשרות ארגענעזאציע האלט אז זיין קריטיק האט נישט מיט הלכה. (ניו יארק פאוסט)
- מזרחי טאג-צייטונג הצופה פארמאכט זיך וועט ווערן וועכענטליכער ביילאגע צום טאג-צייטונג מקור ראשון. (וויינעט)
- הוסטאן טעקסעס: אידישער קהילה צושוידערט, נאכדעם וואס משוגענער טענעט גייט אויף מאסן מארד און שיסט זיך מיט זיינע שכנים די אידישע איינוואונער ווייל די קינדער שטערן אים שלאפן. (פאליטיק בלאג)
- ניו יארק גאווערנאר שפיצער מעלדעט צו שאפן נייעם געזעץ צו ערלויבן אומארלישע הייראטן אין ניו יארק. ס'ערשטע אין אמעריקע. וועט אויפשטורעמען דאס אידענטהום. און שטעלן שעלדאן סילווער אין שרעקליכער פארלעגנהייט. (באסטאן גלאוב)
- שבע מצוות בני נוח ווידער געבראכן: מעקסיקא לעגאליזירט עמטליך אבארשען, דעפענירט קירכע. (עי.פי.)
- חסד של אמת: זק"א באקומט 30 נייע מאטארביציקלעך. - בילד. (ישיבה וועלט)
- ברוקלין: ישיבה ווערט קריטיקירט פארן עוועקוארין אלטע מענטשן פון זייער לאנג-יעריגע היימען פאר בחורים דארמיטארי. (ניו יארק פאוסט)
- אידישער פוליטסער פרייז שרייבער, דוד האלבערשטאם וואס האט געטוישט אמעריקעס מיינונג איבער מלחמות געשטארבן אין קאר עקסידענט. (ניו יארק סאן)
דינסטאג, אפריל 24 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אידישע וויקיפעדיע: חרדישע אידן, זאלי מיט ארוני ניקס צוזאמן ברויזן אין ארונישען הייד פארק פארמאכטן פארום איבער שמוץ אויפן אינטערנעט. רוב רופן צו טעראריזירן באנוצער וואס מאכן, לויט זיי, אז שמוציגע ארטיקלען זאלן זיין די מערהייט אינעם אידישען וויקיפעדיע, אנדערע א מיעוט מער ארונישע ניקס בעטן צו גיין אן טעראר נאר זיך איינשרייבן געהעריג און אזוי ארום איינעמען די סיסטעם פונעם אידישען וויקיפעדיע צו קענען דאס צענזורירן קעגן וויקימעדיע פאונדאוציע פאליסיס אז צענזור איז דא נישט ערלויבט אפילו מען האט א רוב באנוצער וואס ווילן דאס. איין גאר עקסטערמע ארוני וואס רופט זיך אקס, לאכט גאר אפ פון די גאנצע התעוררות און זאגט אז דער אינטערנעט בכלל איז שוין אן אנגייענדער נסיון וואס די היינטיגע היימישע רוחניותדיגע פירער האבן דאס סייווי אלע פון לאנג געאסערט און עס איז נישט קיין שום חידוש די איצטיגער שמוץ צולייגונג צום אינטערנעט, און בעט ענדערשטער צו פאוקסען די קאמפען קעגן די עטרת אברהם זאל וואס איז מער א דירעקטע פראבלעם פאר תורה אידן פון היימישען לאגער. איין ארוני זאגט גאר אז די אידישע וויקיפעדיע איז נישט אויסגעהאלטן פון נאטראלקייט פאליסי, ווייל איר הויפט באנוצער איז א זאלי. (כל העולם עולם כולו)
- ענגלישער וויקיפעדיע: ערשטער מאל אין היסטאריע וואס סיסאפ ווערט ארויסבלאקירט פארן וואנדאלזירן ארטיקלן. פראפעסער ווערט ארעסטירט און ארויסגעלאזט אויף די פריי ווען פאליציי האט געטאן זייער זשאב לויט די אינפארמאציע פון א וואנדאליזירטן ביאגראפיע ארטיקל איבער זיין פאלטשן טעראר הילף. זשימי וועילס באפרייט לאנג-יעריגען וויקיפעדיע קריטיקער וואס האט פארשפרייט פריוואטקייטן פון אירע באנוצער ברעכענדיג די פאליסי פון וויקיפעדיע:פריוואטקייט, ווערט צוריק געבלאקט ווען באנוצער זאגט אז ס'איז זיך אים יא געקומען צו זיין בלאקירט. (סינגפאוסט)
- מעיאר מייקל בלומבערג וויל ארויפלייגן 8 דאלער טעקס פאר יעדעס מאל וואס מ'וועט זיך אריבערכאפן דעם וויליאמסבורג בריק. צוליב די ענווייערמענט. (ניו יארק פאוסט)
- פרומער ליטווישער מעיאר פון ירושלים ר' אורי לופליאנסקי ווערט פארדאמט פארן שטאטסראט סאפנסערונג פון תערובות פייערונג פון יום העצמאות אין צענטער פון ירושלים וואס אסאך חרדים האבן זיך אין איר באטייליגט. (בח"ח)
- ר' יהודא משיזהב מאכט בר מצוה. (בח"ח)
- גאר מיאוסע און שארפע מחלוקת אויסגעבראכן צווישן ר' יוסף יצחק גוטניק און זיין בעסטער פריינט, אן אנדער חרדישער ליובאוויטשער חסיד פון מעלבערן. (די עיזש)
- לעיקוואד: זארג און זיכענישען נאך עלטערער איד וואס איז פארשווינדען זינט שבת פון שול. (עי.פי.פי.)
- חב"ד דעם רבין'ס קאר צוזעצט אין עקסידענט. - בילדער. (קרון הייטס אינפא)
- נייער אידישער בוך אויף ענגליש וואס באהאנדעלט די יידיש שפראך און די חסידיםס עטיטוד קעגן די פרייע סעקולארע אידן ווערט אויסגעלויבט דורכן ניו יארק סאן און פארווארד אז יעדער דארף דאס ליינען אבער די ניו יארק פאוסט באריכט אז דאס איז הוילע און ריינע אנטיסעמיטעזום. (גוואקער). עס באשרייבט די פילע מחלוקת פון חסידים צווישן זיך, און אז רוב חרדים זענען פארברענט ציונים. (פעיזש 6)
- א בליק אין די ניו יארק סטעיט בוזשעט; זעקס הונדערט טויזענט דאלער גייט בלויז צו איין חרדישע וואולטעטיגע ארגענעזאציע. (עי.פי.)
- התאחדות הרבנים נעמט אראפ הכשר פון פאפולערע בעקעריי פון בארא פארק. (חדשות אנש)
- באריס יעלטסין פארשטארבן, ווערט געדענקט לטובה פארן ענדיגן די רוסישע רעגירונג געשטיצטע אנטיסעמיטוזם. (זשעי.טי.עי.)
- לאס וועגאס: פראבלעמען מיט א דעטעקטיוו וואס איז געווארן א בעל תשובה און פאליציי דעפארטמענט לאזט אים בשום אופן נישט וואקסן בארד און פיאות. (לאס וועגאס סאן)
- סוכה ווערט באשולדיגט אין פייער וואס האט פארניכטעט די קלויזנבורגער ישיבה אין בארא פארק. (ניו יארק פאסט)
- בארא פארק: וויכטיגע וואלן פאר דעם שכינותדיגן דיסטריקט קענזינגטאן פון דריי שווארצע פאליטיקער צו פארטרעטן אין קאונסיל. (ניו יארק טיימס)
מאנטאג, 23סטן אפריל, 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- די טאכטער פון רבי משולם פייש לאווי, טאהשער רבי, ווערט געגט פון איר מאן מאנסי ליזשענסקער רבי, צוליב דעם וואס זי איז ל"ע נישט געזונט. (בח"ח)
- נתניה חרדי רייבט זיך אויס ביים ביטש אין פארענט פון נאקעטע מיידלעך וואס האבן זיך דארטן געבאדן מיט ביקיניס. אנטלויפט פאר פאליציי קומט אן. (השרון)
- ענגלישער וויקיפעדיע: וואלן פון די באנוצער איבער אראפנעמן אדער לאזן פארלוימדונג ארטיקל אז מדינת ישראל איז ווי די אפארטהייד. (ענגלישער וויקיפעדיע)
- הלכהדיגער שאלה איבער פאסטן און תחנון פאר סאטמארע און הלל והודאה פאר די מזרחי און ציונים, צוליב יום העצמאות וואס איז נדחה געווארן דאס יאר. (דתילי)
- סאטמאר מחלוקת: די צוויי ברודער ר' אהרן טייטלבוים מיט ר' זלמן לייב טייטלבוים טרעפן זיך און זיצן זיך ביינאזאם ביי ניחום אבלים פארן אלעסקער רבי שליט"א. (חדשות אנש)
- וויאזוי ארבייט די הצלחה אדער דורכפאל פון סטאקס ביי חרדים? לויט די שמועס אין מקוה. (הארץ)
זונטאג, עיפריל 22 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- דורכברוך אין חרדישע אינטערנעט באנוץ, אידישע פאפולערע נייעס בלאג, וואס איז נייעס וועט אנהייבן לייגן עדווערטייזמנטס צו די היימישע מארקעט. (וואס איז נייעס)
- ר' יוסף יואל קאהן אינגסטער זוהן פון תולדות אהרן רבי וויילט אויף א שבת אין אילת. (בח"ח)
- ברוך דיין האמת: הרב ר' יונה פילאפף, לאנגיעריגער מגיד שיעור אין סאטמאר ישיבה גדולה אין קרית יואל, פאטער פון ר' מנשה פילאפף און ר' זלמן לייב פילאפ, נפטר געווארן אין קרית יואל. (כל העולם כולו)
- פאטער פון ר' מענדל דאווידאוייטש, און ר' צבי ראובן דאווידאוויטש, פון די פירענדע פערזענליכקייטן פון די עדה החרדית און מנהל פון דושינסקי מוסדות, נפטר געווארן (בח"ח)
- אויספארשונג אויף הצלה ישראל קומט צום אויספיר אז מ'זאל דאס פארמאכן צוליב געלט מיסברויך'ען. (בח"ח)
- אנקעטע פון אלע חרדישע מנהלים ווייזט: בלויז דריי און זעכציג פראצענט קוקן אן זייער זשאב צו פארטיפערן די דעת אין זייערע תלמידים. (הארץ)
- געריכט אין ארץ ישראל הייסט פאליציי צאלן צען טויזענט שקלים פאר אומ-שולדיגע טאטע און זוהן וואס האבן געכאפט מכות בשעת קנאים ראיאטען. (סקופ)
- ארונים ענדיגן מקח אויף זייער ווייט עוועניו געביידע אין וויליאמסבורג. (כל העולם כולו)
- געפ קומט ארויס מיט וויליאמסבורג זשין'ס. (ברוקלין רעקארד)
- גאלדערס גרין: פראבלעם מיט פאליציי וואס קומט נישט אן ביי אנטיסעמיטישע אטאקעס מאכט אז געשעפטן נעמען זיך אויף אייגענע זיכערהייט מיטלן. (העםהיי)
- ארץ ישראל נהריה: מאן אפגעביסן צונג דורך ווייב אינמיטן שטארקע ליבע. (עם.עס.ען.)
- היטלערס קאנצערט ברויזט אויף ניו זילאנד אידן. (זשעי. פאוסט)
- ר' נפתלי בלומענפעלד הויפט מנהל פון קווינס ישיבה אין שפיטאל איבער שבת ליידענדיג אויף א רויז, איבערגעגעבן אלע פונקציעס פארן שטעלפארטרעטער ר' אהרן ווייס הויפט משגיח אין ישיבה. ווידערעפענונג פון קווינס ישיבה צום התחלת הזמן אפגעשטופט צוליב דעים פון פארגאנגענעם דאנערשטאג צום היינטיגען זונטאג. (אבי מלעבט)
מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 21
פרייטאג, 20סטן אפריל 2007 תשס"ז[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- וויליאמסבורג אין שאק: רויבער וואס האבן צוגעכאפט טייערע זשולערי פון חרדישע ווייבלעך אונטער גאן דראונג, בשעת זיי האבן איינגעקויפט אין די לאוער איסט סייד, אין א סחורה געשעפט אויף דעלענסי קאר ארטשארד סטריט, אנטלאפן אויף די פריי. (ניו יארק וואן)
- הויפט דעמאקראט הערי ריעד ערקלערט פארן פאלק און פאר דער וועלט: אמעריקע האט פארלוירן די איראק מלחמה. (רויטערס)
- פאליציי פאדעכטיגט חרדים אין באמבע אטאקע נעבן בית שמש צוליב די שטאלץ מארטש. (וויינעט)
- פאריז: רב אטאקירט אין סאבוויע סטאנציע. (אי.זשעי.פי.)
- קאסטומער קויפט א פאר שיך און געפינט דערין א סאוואסטיקע - ווידעא. (פאקס ניוז)
- מיידלעך אין בית יעקב שולע וואס האבן זיך אויפגעשטעלט ביים יום השואה סירענע פייעפער צו געדענקן די 6 מיליאן קדושים באשטראפט אז זיי מוזן זאגן תהלים אגאנצן טאג צוליב דעם וואס דאס איז א פרייע מנהג. (זשעי פאוסט)
- אינגע מערדער וואס האט געבראכן היסטאריע אנמאכענדיג די ווירזשיניע טעק שחיטה איז געווארן געטשעפעט נאכאנאנד אויף זיין איזיאנער אפשטאם און שעמעדיגע נאטור. (ניו יארק פאוסט)
- שווערע מחלוקת אין ליטווישען הכשר ארגאניזאציע שארית ישראל מאכט אן הלכהדיגע שאלה איבער חמץ פארקויף. (בשעה טובה)
- געזונטהייט: סייענטיסטן פירן דורך שטודיע וואס צייגט אז פארקלערנען די צאל זאלץ אין אייער דיעטע טוט נישט נאר אפנידערן אייער בלוט דרוק נאר אויך פארמינערן די שאנסן פון הארץ אטאקעס. (ניו יארק פאוסט)
- קאנאדע ביזנעס-מאן קלאגט אן וויקימעדיע פונדאציע פארן אביוזן זייער כוח אין זיין ביאגראפיע ארטיקל וואס איז געווען מער נעגעטיוו ווי פאזיטיוו. (לאקאל מידיע)
- פארשלאג אין כנסת אז ארץ ישראל רעגירונג זאל געבן געלט פאר ביזנעסער וואס נעמען אריין חרדים און פראגראם זיי צו שיקן ארבייטען, רופט ארויס ברויז און פראטעסט פון פרייע אידן איבער דיסקרימינאציע. (הארץ)
- וועלט בארימטער חרדישע עסקן ראביי גלאק ל"ע אוועקגעפאלן מיט הארץ אטאקע. (ישיבה וועלט)
- הארץ (צייטונג) פרויפיילט חרדישע פרוי הויפט פון עדווערטייזונג דעפארטמענט אין יתד נאמן וואס שפיגלט לויט זיי אפ די פארשריט אדער טויש פונעם היינטיגן אלגעמיינע ליטווישע פרוי וואס איז פיל מער מאדערן ווי זייערע מאמעס. (הארץ)
- חב"ד מחלוקת: הרב ברוד ערקלערט אז ר' שלום דוב וואלפא איז א פראוואקאטירער פונקט ווי אבישי רביב. (שטורם)
- ירשולים: חרדישע דירות פרויעקט אין דערנעבענדיגע זידעלונג גבעת זאב ווערט געבאלקט דורך פרייע שטאטראט מיטן טענה אז דאס וועט טוישן פארב פון שטאט. (לאקאל)
דאנערשטאג תשס"ז, עיפריל 19 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- איד וואס האט זיך אראפגעווארפן פון עמפייער סטעיט בילדינג אין זעלבסט מארד, צינדט אונטער די אידישע בלאגספערע מיט רעדעס פון פארמיאוסקייט און אומצפרידנקייט פון זייער לעבן און די פרומע קהילה. (צירקוס טענט)
- בילדער פון פאנאוויטש די 2 שוואגערס האלטן פתיחה דרשות צום נייעם זמן, ר' שמואל מארקאוויטש האט ליידיג בית מדרש און ר' אליעזר כהנאמאן פילער געפאקטער בית מדרש. (בח"ח)
- ר' משה היינעמאן הויפט רב פון באלטימאר אסערט דאס ליינען פון לאקאלען אידישען צייטונג וואס האט אויפגעדעקט סעקס אביוז פון רבנים, מחנכים און מלמדים, פון די ארטיגע קהילה. (דורכגעפאלענער משיח)
- וויליאמסבורג: ר' משה דוד נידערמאן פון יו.זשעי.או. באקונט גרענט פון יו.עס. רעגירונג פאר איבער 300,000 דאלער. (יו.עס. בוזשעט באריכט)
- קידוש ה' פרעזידענט בוש הייבט ארויס די מסירת נפש פון אידישען פראפעסער וואס האט געראטעוועט זיינע תלמיד מיט זיין אייגן לעבן. (וויינעט)
- בארא פארק: הונדערטע אידן באטייליגן זיך ביי לוויה פון העראוישער אידישען פראפעסאר, וואס האט אפגעראטעוועט זיינע צענדליגע תלמידים זאלן אנטלויפן, און זיך געשטעלט בלאקירן דעם טיר און זיך געלאזט שיסן אויף טויט ביים מאסן שחיטה אין ווירזשיניע-טעק קאלעזש. (ניו יארק פאוסט)
- רייניגער גוי ארעסטירט אין מאנרוי פארן זיך איינברעכן אין בני יואל שול. (רעקארד אונליין)
- אידן זענען מוחה און לאזן זיך ארעסטירן קעגן איבער יו.ען. אז מ'זאל ארויסווארפן איראן פונעם וועלט לענדער ארגענעזאציע. (ישיבה וועלט)
- מירון: לאקאלער קאונסיל הויפט סטראשעט צו אפהאלטן אלע פערמיטס פארן קומענדיגן ל"ג בעומר צוליב די רבנים און עסקנים קארופציע וואס חגא'ט ביים אוהל פון ר' שמעון בר יוחאי. (הארץ)
- סופרים קארט זאגט אז עס איז געזעצליך צו אסערן פארשעל בוירט אבארשען גאר א גרויזאמער פארעם פון אבארשען. (עי.פי.)
- אגודת ישראל קאנגרעטולאטירט און באדאנקט זיך פאר די ריכטער אויפן פסק וואס איז גינסטיג לויט די תורה. (ישיבה וועלט)
- אראבער אטאקירן אידישע קינד אין חברון. (ערוץ 7)
- זשאן קערי: מ'האט נישט געטארט פייערן דאן איימוס. (ניו יארק פאוסט)
- ישראלים ארעסטירט אין לאנדאן פארן אנפירן בתי זונות. (וויינעט)
מיטוואך, 18טן אפריל 2007 תשס"ז[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אידיש געלט: חרדישע סטאק טראסקעט אויפן ישראל בערזע. פארלירט איבער 400 מיליאן דולער אין ווינציגער ווי 3 שעה. (בח"ח)
- געריכט אין ישראל קעגן פתח תקוה רב, ווא האט נישט געלאזט א פרוי מספיד זיין איר טאטע אין בית החיים. (וויינעט)
- לאנדאן: פאליציי געבן פערמיט פאר קנאים צו פראטעסטירן קעגן הרב שטיינעמאן וואס באזוכט דארטן דעם זומער. (בח"ח)
- לאנדאן: תולדות אהרן רבי, ר' דוד קאהן באזוכט אין שטאט. (בח"ח)
- בילד וויאזוי הונדערטער צה"לניקעס שטופן איין אידיש מתנחלישע מיידל געווינט פוליטסער פרייז אנערקענונג פארן וואל סטריט זשורנאל. - די בילד (בח"ח)
- פייער שטיל-שטאנד אין קרעטשניף: ביידע ברודער, ר' ניסן ראזנבוים דער ארץ ישראל רבי און ר' זיידל ראזנבוים די אמעריקאנער רבי שרייבן אונטער בוררות איבער די ווערד פון צוויי גרויסע געביידעס וויאזוי און בכלל אויב זיך צוטיילן. (בח"ח)
- חיפה: [[ברסלב]ער] חסידים רוקן זיך אריין אין געגנט און נעמען איין א שול צו די פראטעסטן פון די פרייע אידן. (הארץ)
- ר' בנימן זשאלקאווסקי רעדאקטער פון טעגליכען השקפה און פאליטיק וועבסייט זשואיש ווארלד רעוויאו בעט מען זאל דאווענען און געבן צדקה אז זיי פאטער זאל האבן א רפואה. (פעילד משיח)
- טעראריסטישע שיסעריי נעבן בן גוריון עירפארט. (ערוץ 7)
- מיניעפלעס פאליציי אפיצירען וועלן זיך לערנען איבער די האלאוקאוסט. (עי.פי.)
- לכבוד יום השואה, 17 טויזענט באזוכן יד ושם. (זשעי פאוסט)
- פסק הלכה: בחורים און מיידלעך זאלן נישט חתונה האבן פאר די צוואנציג יאר. (וויינעט)
- כשרות: אוי.יו. הכשר סימבאל וועט ערשיינען אין אלע גרויסע נאציאנאלע צייטונגען'ס קיופאןס. (אוי. יו.)
- אידישער פראפעסער פון ארץ ישראל טויט צווישן די עטליכע 30 געשאסענע נעכטן אין ווירזשיניע קאלעזש. (זשעי פאוסט)
- ישראלי וואס האט דורכגעפירט מולטי-מיליאן דיאמאנט שווינדל אין אנטווערפן איז ארעסטירט אין פראנקפורט. (זשעי. פאוסט)
- דניאל פערלס נאמען ארויף אויפן האלאקאוסט מוזיעםס וואנט. (לאקאל 10)
- טויזענטע גייען ארויף צום ציון פון יהושע בן נון און כלב בן יפונה. (איזראעל נאצינאל ניוז)
- ארקאידי גאידמאק פרירט זיין נדבה פון 50 מיליאן פארן אידישען אגענטור, נאכער וואס זייערע ביכער ווייזן נישט וואס זיי האבן געטאן מיט 10 מיליאן דעפאזיט. (זשעי פאוסט)
- רעפובליקאנער פרעזידענט קאנדידאט ערקלערט: מאכן געלט איז אייביג געווען אן אינטערגאלער טייל פון די אידישע רעליגיע. (ניו יארק סאן)
- צוויי ישראלדיקע ביליאנערן ר' לוי לעוויעוו און יצחק תשובה וועלן בויען פרעסטיזשפולע דירות אין תל אביב. (וויינעט)
מאנטאג תשס"ז, עיפריל 16 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ירושלים: סאטמאר-ארונים קויפן אפ ריזן שטח צו פארגרעסערן זייער ביז-איצטיגער כולל אין צו א ריזן שול אין צענטער פון גאולה. (בח"ח)
- ווייס-סלאנים חסידות אין ירושלים ווערט פרום: דער רבי האט באפוילן צומאכן אייגענע קינדערגארטן אין שיקן צו פרעמדע מוסדות וואס מ'רעדט בלויז אידיש. (בח"ח)
- טבריה: איד דערשטאכן אין שול בעת'ן דאווענען. (וויינעט)
- זשארזש סאראס קעגן עיפאק. (כל העולם כולו)
- זשארזש סאראס איז פאראנטווארטליך אויפן ענדע פון דאן איימוס. (וואל סטריט זשורנאל)
- 2 אראבישע איגענטליכע ארעסטירט אין קאנאדע מאנטריאל אלס פאראנטווארטליך אויף די פייער אין סקווירא חדר און די באמבע דעם פסח ביי אן אידישען צענטער. (די גאזעט)
- שדכן צווישן דעם רוסישען ביליאנער מיט ר' ישעי' בוימלגרין, וואס האט דעם לעצטן געמאכט פאר א מיליאנער פארלאנגט געלט אפצאל פאר די שידוך. (חבד אונליין)
- נייע חרדישע שטאט באשטעטיגט דורך די ארץ ישראל רעגירונג אין נגב וועט הייסן חריש. (דתילי)
- ראסיסטישער דייטשע ארמיי ווידיאו רופט ארויס אויפברויז. (יאהו)
- ערשטע פרוי געבוירט קינד פון סיי פארפרוירן אייער און סיי פארפרויערן זרע. (עי.פי.)
- משגיח כשרות פון די או.יו. וואס ווערט אנגעקלאגט פאר 10 מיליאן דאלער פארלוימדונג נאכדעם וואס ער האט בארעדט א טייערע מאנהעטן רעסטוראנט איז געווען א פרייער ראקער אין זיין איגענט. (נ.י. פאוסט)
- זשוליאני קאמפיינט אין לעיקוואד. (עי.פי.פי.)
זונטאג תשס"ז, עיפריל 15 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ערשטער מאל דורכברוך אין חב"ד קעגן די משיחסטען: פסק פון רב אראפצונעמן יחי המלך שילד אויסגעפאלגט, צוליב די טענה אז יענער רב האט בעלות איינטיילן וואס צו טאן אויף די געביידעס אין געגענט. (שטורם)
- ערשטע יארצייט פון ברך משה, כ"ו ניסן, אפגעראכטן צווישן סאטמארע חסידים, שבת פרשת שמיני.
-
- סאטמארע רבי ר' אהרן טייטלבוים שליט"א, רעכט אפ מוצאי שבת יארצייט סעודה מיט זיינע חסידים אין גרויסן ביהמ"ד אין קרית יואל, גייט ארויף צום ציון זונטאג אינדערפרי נאך תפילת שחרית. (כל העולם כולו)
- סאטמארע רבי ר' זלמן לייב טייטלבוים שליט"א, רעכט אפ מוצאי שבת יארצייט סעודה מיט זיינע חסידים אין גרויסן ביהמ"ד אין וויליאמסבורג אויף ראדני סטריט, פארט ארויס צום ציון תיכף נאכן סעודה 3 אזייגער פארטאגס. (כל העולם כולו, כל העולם כולו, רעקארד אנליין)
- צווייטער באנד ספר ומשה היה רועה ערשיינט לכבוד די יארצייט. (כל העולם כולו)
- חרדישער זשורנאליסט וואס ארבייט פאר פרנסה פאר פרייע אידישע מידיע קלאגט אן דעם חרדישען מאגאזין בקהלה פאר פופציג טויזענט שקל צוליב דעם וואס זייערס אן עדיטאריעל פון א קאלומניסט האט באשולדיגט דעם זשורנאליסט אלס אויס-חרדי צוליב דעם וואס ער געבט ארויס די שמוציגע וועש פאר אינדערויסן. (בח"ח)
- רב פון אלעד, ר' שלמה זלמן גראסמאן, שרייבט אפ מוחאה בריוו קעגן ליטווישער מעיאר, פון זיין קראנקען בעט אין שפיטאל, וואס דעקט אויף אסאך אינערליכע פאליטישע רייבערייען און ענדיגט מיט סטראשע אז ער וועט אים נישט מוחל זיין אין עולם הבא אויב ער מאכט נישט זיין שוואגער אלס חבר אין מועצה פון שטאטראט. (בח"ח)
- ר' יעקב וויינראט קריטיקירט שטארק דעם העכסטען געריכט אין ארץ ישראל זאגענדיג אז א קרימינאל האט נישט קיין שאנסן דארטן צו באפרייט ווערן. (די מארקער)
- טייל דעמאקראטן באזארגט אז מיטן ענדע פון די דאן איימוס טאלק ראדיאו שוי האבן זיי פארלוירן א וואלן בלאק באזע פון ווייסע מענער וואס זענען נישט פאליטיש געשטימט, און האלטן נישט מיט די פאליטישע שויס. (על.עי. טיימס)
- כינע הייבט אן קאמפיין אויסצורייניגען אינטערנעט פון פארנאגראפיע. (קסינהואנעט)
- טשאוועז פון וואנזועלע ווארענט אז טרופן וועלן באוואכן קאנפעסקירונג פון אלע נאפט קוועלער דורך די רעגירונג. (יאהו)
- ביין סטעם סעל קען מעגליך ווערן געמאכט אלס ספערם פאר פרויען צו געבוירן קינדער אן קיין מאן. (רויטערס)
- אין ליכט פון דאן איימוס פייערונג רופט טאם דילעי פטור צו ווערן פון ראוזי אדאונלד. (עי.או.על.)
מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 14
פרייטאג תשס"ז, עיפריל 13 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- פסק הלכה: פרויען טארן זיך אויך נישט אפשערן די האר אין ספירה טעג. (דאטילי)
- פסק הלכה: רעפארמער גר מעג דינען אלס שבת גוי פאר ארטאדאקסישער איד. (ען.אר.זשי.)
- בין הזמנים טראגעדיע: ישיבה בחור דערטראנקן אין טייך אין גולן טור. (הארץ)
- אייכלער'ס ספרים געשעפט מיט ר' ישעי' בוימלגרין פלאנען נאך 2 נייע בענק, נאך הצלחה פון זייער ערשטע וואל סטריט פילאליע, דאסמאל אין בארא פארק און אין פלעטבוש. (ברוקלין פעיפער)
- ר' ישעי' בוימלגרין פארקויפט ריזן אפיס געביידע וואלקן- קראצער אויף וואל סטריט מיט פראפיט פון 115 מיליאן דאלער. (די אבזערווער)
- לבנון: מענער טאנצער רופן ארויס אויפברויז פון די פרויען טאנצערקעס. (מעמרי טי.וי.)
- גוגל אינוועסטירט מיליאנען דאלארן אין נייעם איזראעלי - כינע אינטערנעט בראוזער. (די מארקר)
- אין סאודיע אראביע מעג א מאן האבן 3 ווייבער, אבער פאר איין מאן האט דאס געקאסט א נאז. (עם.עס.ען.)
- ליניארדאו דיקאפריאו פלאנט זיין חתונה אין ארץ ישראל מיט אידישע מאמע וואס שוואנגערט, לויט די רומערס מיט זיין קינד. (דעילי מיראר)
- איראן פובליצירט אנגעבליכען שטיצע בריוו פון די ארטיגע אידישע געמיינדע צו די רעגירונג פאליסיס. (ערוץ 7)
דאנערשטאג תשס"ז, 12טן אפריל 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- דער סאטמאר געבוירן אינגל וואס איז געווארן א חב"דסקער פירער; ר' חיים יעקב לעבאוויטש, האט גראדואירט פון עסקנות צו די וועלט פון ביזנעס און איז היינט צוטאגס א מיליאנער וואס פירט אן מיט הונדערטע מיליאן'ען דאלערדיגע אינוועסטמענטס צו גראבן און זוכן נאפט און גאלד אין ריזן באדענעס לעגאויס פארשידענע אפריקע לענדער. (דה מרקר)
- אידישקייט אין איראק: אידישע פרוי פון לאס אנזשעלעס, וואס דינט אין די יו.עס. נעיווי אלס הויך-ראנגיקע אפיצירקע שטעלט אויף ריזן מנורה אין סאדאם כוסעין פאלאץ. (סי.זשעי.ניוז)
- מאנרוי: חסידשע משפחה, טאטע 29 יאר אלט, גייען מיט זייערע 6 קינדער איינקויפען אין סיערס, הערן אויפן סטאר אינטערקאם אז זיי האבן איבערגעלאזט זייער בעיבי אליין אין קאר, טאטע אנגעקלאגט. (רעקארד אונליין)
- על שארפטאן וויל די ענדע פון טאלק שוי האוסט דאן איימוס קאריערע צוליב ראסיזם. (פיטסבורג גאזעט)
- מיסטעריע ארום באזוך פון גערער רבי'ן רבי יעקב אלטער ביי הרב יוסף שלום אלישיב; רומערס זאגן אז דאס איז געווען ביקור חולים. (ען.עפ.סי.)
- גוגל ערד און יו.עס. האלאקאסט מוזיעם פאקעסען אויף דארפור. (זשעי פאוסט)
- געריכט אין ניו יארק לעבט ווידער אויף די צענזור ביזנעס וואס קאפיען פילםען פאר פרומע אוידיענסן אז דאס ברעכט נישט קיין קאפירעכטן געזעץ. (עי.בי.סי.)
- ראיאטען ברעכן אויס אינמיטן פסק וואס שליידערט אריין 3 ישראלים צו 13 יאר טורמע פארן העלפן זעלבסטמארד באמבעדירער. (וויינעט)
- דראמא אין בן גוריון פליפעלד ווען 3 צה"ל פייטער זשעטס זענען מקבל פנים ציוויליע קאנטענעטל עראפלאן פון נוארק פליפעלד אויפן חשד אז דאס איז פארכאפט פון טעראריסטן. (וויינעט)
- ירושלים בית דין פארברענט. (ען.אר.זשי.)
מיטוואך 11טן אפריל 2007, תשס"ז[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- קוים א חודש זינט דעני וואהל האט אויפגעגעבן זיין הנהלה פון וויקימעדיע פונדאציע איז ער געווארן געקרוינט צוריק אלס סיסאפ אין ענגלישן וויקיפעדיע נאך שטורמישע און קאנטראווערסיאלע וואלן פראצעדור וואס ער האט געווינען 68 פראצענט טראסט, טראץ זיינע שטרענגע ארויסבלאקירונגען פון וואנדאלן אפט מאל אן ווארענונג און אויף לאנגע שטרעקעס, וואס האט געמאכט די שטארקע קעגנערשאפט צו זיין סיסאפ אלס זארג אז ער זאל האבן אביוזד די סיסאפ טולס. די ענטפער פון זיינע שטיצער איז אז די קריטיק איז אומ-באזירט, ווייל די שטרענגע אקטן זענען בלויז געווען לעגאלע פראדעצורן וואס ער האט נישט געטאן פון זיך אלייןס נאר אויפן באפעל פון די וויקימידע פונדאוציע לויערס. (וויקיפעדיע סינגפאוסט)
- וואלן גייען איצט אן אין אידישען וויקיפעדיע אים אויך צוריק געבן די סיסאפ כוח ביי אונז, וואס ער האט פרייוויליג פארלאנגט מען זאל אים אראפנעמען, ביים רעזעגנירן פון די וויקימעדיע פונדאוציע. (אידישער וויקיפעדיע אדמיניסטראטורן בלאט)
- קרית וויזניץ בני ברק: 4 וויזניץ חסידים אונטער ארעסט אין געשלעגן צווישן ר' ישראל האגערס אנהענגער מיט זיין ברודערס ר' מענדל האגערס אנהענגער. (וויינעט)
- ווידעא וויאזוי קינדער מיט בחורים חסידים פון ר' ישראל האגער שרייען נאך ר' מענדל האגער גנב און שייגעץ. (פליקס)
- גוגל פירט דורך סדר נאכט אין איר קאמפלעקס אין קאליפארניע. (ניוז.קאם)
- קאנטרי: העליש פייער פארניכטעט לעיק האוז האטעל וואס געהער היינט צוטאגס פאר קראסנע ישיבה. (רעקארד אונליין)
- אתרא קדישא עסקנים מוחה קעגן חרדישען מיליאנער ר' מוטי זיסער צוליב זיין בוי ארבייט פון שאפינג מאל העכער אור-אלטע בית הקברות אין טשעכיי, וואס ער טענהט אז ר' אליקום שלעזינגער דער יושב ראש פון וועד להצלת בתי חיים באייראפע האט אים מתיר געווען. אתרא קדישא זאגט אז שוין צוריקגעצויגן פון דעם היתר. (וויינעט)
- פרומע אידישער וועלט באנק פארזיצער, ר' פאול וואלפאוויטש אונטער קריטיק פארן שאפן א זשאב אין סטעיט דעפארטמענט פאר זיין אראבקע מיידל-פריינט. (ניו יארק פאוסט)
- נס אין פסח ווען ריזן באמבע וואס קען הארגענען הונדערטע אין זעלבסט מארד אטאקע שטאט אפ באזוך אין תל אביב אבער דרייט זיך צוריק צו קלקליה אן אויפרייסן. (וויינעט)
מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 10 מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 9
זונטאג תשס"ז, עיפריל 08 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ירושלים קנאים פירן דורך פראטעסטען אויף דעם עבירה פון פריי אידישע רעסטוראנטען וואס פארקויפן חמץ אין פסח. (וואלה)
- וויליאמסבורג: הערשי שניצלער רעכט אפ ריזן סדר מיט 50 היימישע אפגעפארענע בחורים און מיידלעך, אן קיין הגדות אין שכינותדיגן בושוויק. (הערשל ציג)
- וויליאמסבורג: עס.יו.ווי. אין היט ענד ראן עקסידענט לאזט איבער פארוואונדעטע פרוי, מאטארביציקל דרייווערקע. (עי.עם. ניו יארק)
- ר' דוד ביסטריצער קעמפט מיט ציין און נעגל יא צו געווינען די ריעל עסטעיט מקח פון סטארעט סיטי. (ניו יארק מאגאזין)
- מאנסי: גויאישער קאלומניסט פארן זשונאל ניוז געדענקט לטובה דעם אמבאסאדאר פון סקווירא צו די מידיע. (זשורנאל ניוז)
- אויסטראליע: פוירט רב בעט געריכט צו פארצייען שולס באמבעדירער. (עי.זשעי.ען.)
- עי.פי.: פארמאכטער אידישער וועלט פנים'ט טויש. (וואשינגטאן פאוסט)
- צדקה פושקעס געגאנבעט אין צפת בית החיים. (וויינעט)
- ראביי מארק שניאורס קהילה איז מנדב 4 פארענדע בתי כנסיות פאר צה"ל. (ען.אר.זשי.)
- חברון: אראבער שטעכט 2 צה"לניקעס אין מערת המכפלה, דערשאסן אין די פוס. (זשעי פאוסט)
מוסטער:Portal:Current events/2007 אַפּריל 7
פרייטאג תשס"ז, עיפריל 06 2007[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
-
- איציק גאטעסמאן באשרייבט די טעגליכע פראבלעם פון רעדאקטירן אן אידישע שפראך וואס היינטיגע רעדער זאלן איר אויך פארשטיין. (פארווארד)
- הצלחה פון פארווערטס איז געלעגן אינעם וויזיע פון איר לאנג יאריגער שעף רעדאקטאר אברהם כהנה וואס איז געווען א געשוואורענער קאמוניסט און האט אוועקעגשטעלט די צייטונג צו דינען די ארימע פארפלאגטע שיכט פון פאלק. ער האט דערמיט אויסגעלייזט דאס שפראך יידיש פון די אינטאלעקטועלער וועלט צום פשוטן המון. (פארווארד)
- די געשלעג צווישן יצחק באשעוויס זינגער מיט אברהם כאהאן איבער די מיינונג פון א נאוועל, צו זאל דאס דינען די פיין פון פון דעם ארימען מאן, אדער די מיסטעריע פון דעם מענטש. (פארווארד)
- איזראעלי עקאנאמיע וואקסט, מיט אויסנאמער חוץ לארץ'דיגע אינוועסטמענטס טראץ סקאנדאלן וואס פלאגן נאכאנאנד איר רעגירונג. (ביזנעס וויק)
- אידישע איזראעלי ביליאנערען אינוועסטירן אין כינע טראץ שווערע און קליינע פראפיטעטן. (הארץ)
- בריטען: טיטשערס אין פובליק שולעס לערנען נישט די האלאקאוסט שטודיעס כדי נישט צו טשפענען די מוסולמענער סטודענטען. (דעילי מעיל)
- אהוד אולמערט לייקענט נענסי פעלאוסיס שלום מעסעזש צו סיריע פון ארץ ישראל. (זשעי פאוסט)
- נייער ערפינדונג מאכט אלע בלוט טיפען אוניווערסיאל. (וואשינגטאן טיימס)
- פלארידע אטוירני זשענעראל בעפעלט קאנדא צו ערלויבן אידישן טענעט לייגן מזוזה אין פארענט פון זייער דירה. (סאן סעטעניאל)
- דעמאקראטען באקעמפן פרעזידענט בושס אידישען אמבאסאדאר צו בעלגיע ווייל דער פילאנטראפ וואס האט אויפגערעגט די דעמאקראטן דורך שטיצען די קאמפיין קעגן זשאן קעריס אויפגעבלאזענער וויעטנאם העראואישקייט, איז א וואלענטור און קען נישט ארבייטען פאר די רעגירונג אן באצאלט. (מיין פאקס)
- א דריטל פון פראנצויזישע אידן שיקן די קינדער לערנען אין קאטאלוישע שולעס. (זשעי פאוסט)
- נייע דאקומענטען אויפגעדעקט אז היטלערס פויבסט האט גאר געהאלפן אידן זיך ראטעווען פון די האלאקאוסט. (טעלעגראף)
- אפריקה ישראל שפרינגט איבער באנק לאומי צו ווערן ארץ ישראלס פערטער גרעסטער קאמפאני אויפן איזראעלי סטאק עקסטשעינזש. (גלאובס)
- אין א איבעראשענדער אקט: ארקאידי גאידמאק קויפט אפ ריעל עסטעיט פירמע. (הארץ)


c: text/html

text:
נתניה
נתניה איז א שטאט אין די צענטער דיסטריקט אין ישראל, די שטח איז גרויס 28,455 דונאם. געגרינדעט דורך די גרופע בני בנימין אין 1929, ס'האט באקומען די נאמען שטאט אין 1948, און געווען די ערשטע שטאט, אנערקענט צו ווערן דורך די נייע רעגירונג. לויט די צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק (הלשכה המרכזית לסטטיסטיקה) ריכטיק פאר סעפטעמבער 2009, איז דא אין נתניה 181,200 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 1.2 פראצענט. רוב זענען אידן.
ס'ווערט געריפען אויך די עיר היהלומים פאר דער אמאליגער וואקסנדער אינדוסטריע פון דיאמאנטן וואס גייט נאך היינט אן.
קריית צאנז געפינט זיך אין נתניה.
די בירגערמייסטערין (מעיארטע) איז מרים פייערבערג.
טראנספארטאציע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
כביש החוף, פארט אריבער נאנט צום שטאט, און האט עטליכע אפווענדונגען, וועלכע פירן אריין אין שטאט, אין לויפט פון צפון קיין דרום. לאקאלע שאסיי 57, לויפט מזרח מערב, און פארט פון צענטער שטאט, ביז קיין כביש שש, נאנט צו דער גרינער ליניע.
אגד אויטאבוסן געזעלשאפט, און נתיב געזעלשאפט, דינען די פובליק טראנספארט אין שטאט, און אינדרויסן פון שטאט. ישראל באנען האט א סטאנציע, אין שטאט. אויך אין דרום פון שטאט, געפונט זיך בית יהושע באן סטאנציע, וועלכע די איינוווינער פון דרום נתניה באניצן זיך בעיקר.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
וואפן שטילשטאנד
וואָפֿנשטילשטאַנד-אָפּמאַך איז אז ווען א מלחמה ענדיגט זיך אן א זיכערער געווינער, ענדיגט זיך דאס מיט א פייער שטיל שטאנד, ד.ה. אז ביידע זייטן לייגן אראפ די געווער פון אייגן ווילן, אנדערש וואו ווען איין זייט באזיגט די צווייטע, און נעמט צו פון דעם באזיגטן די געווער.
באקאנטע מלחמות וואס האבן זיך געענדיגט מיט א פייער שטיל שטאנד[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- די צווייטע וועלט מלחמה. יאפאן האט זיך געבראכען אויס שרעק אז אמעריקע וועט איר אפווישן מיט א אוטום באמבע.
- דער קארער קריג, ווען די צוויי קארער האבן זיך געשלאגן דרום מיט צפון. קיינער איז נישט ארויס קיין געווינער.
- מלחמת יום הכיפורים.
- זעקס טאג קריג.
- מלחמת לבנון 1
- די ערשטע אמעריקע-איראקע מלחמה, דער גאלף מלחמה (The golf war). אמעריקע איז אונגעקומען צו איר ציל, "ארויס צו טרייבן איראק פון קאוועט."
- 2006 לבנון קריג
מלחמות וועלכע האבן זיך געענדיגט מיט א באזיגטער[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע וועלט מלחמה האט זיך געענדיגט מיט א באזיגטער דייטשלאנד, וועלעכער האט נישט געטארט צוריק אויפבויען זייער ארמיי לויטן אינטערנאציאנאלן געזעץ.
די קריג וואס אמעריקע האט געפירט אין סערביע האט זיך געענדיגט מיט א באזיגטער סערביע.


text:
װיקיפּעדיע:ברוכים הבאים
ברוך הבא! מיר פרייען זיך אז איר ווילט זיך צושטעלן צו דער יידיש וויקיפעדיע.
- דאס איז אויסגעשטעלט אינעם פארעם גענוי ווי אלע 260 שפראכן וויקיפעדיעס, נאר אויף דער יידיש שפראך.
- עס געהער און איז אונטערגעווארפן די געזעצן פון דער וויקימעדיע פונדאציע.
- עס איז געבויט אויפן פרינציפ צו זיין אביעקטיוו; דאס הייסט גענצליך ריין, פון יעדע סארט מיינונג, טעות, ספעם, מיסיאן, פראפאגאנדע, שקר, פניות, שמוץ, מחלוקת, רכילות, ניבול פה, לשון הרע, הלבנת פנים, ליצנות, אָדער פאליטיק.
- יעדער איינער אויף דער וועלט איז אייניג ביכולת, באאויפטראגט, און אויפגעפאדערט, דאס צו בארייכערן, פארעכטן, און ענדערן, אז דאס זאל זיין אויסגעהאלטן לויטן אמת אן ח"ו אויסמעקן פאקטען דורך סיי וואסערע צענזור.
- מיטצוהאַלטן לייוו, אַ גאַנצן טאָג, אָדער סתם זען ווער עס האָט געשריבן וואָס, ווען, און וווּ, גייט אַריין אין לעצטע ענדערונגען זײַטל. געפינט דאס אויף דער רעכטער זייט ביים מעניו פון דער וויקיפידיע אויף דער דריטער שורה.
- הייבט שוין אָן שרייבן! קלאפט אריין אין דעם "זוכן" קעסטל א טעמע וואָס איר ווילט לייענען אדער שרייבן, דריקט "גיין" (נישט דרוקן "זוכן"), וועט באַלד ארויפקומען דער רעזולטאט-בלאַט. ליינט מער ווי אזוי צו זוכן און שרייבן אַרטיקלען.
- אז איר ווילט וויסן, וואספארא טעמע איז די מערסטע געזוכט, אדער ווילט העלפען פארבעסערן נייע ארטיקלען, אדער זען וואו מ'דארף פארבעסערן און אלגעמיין. גייט אריין אינעם בלאט פון וויקיפעדיע דארף אייך.
- ביטע מאכט א ווייטערפירונג צו דעם קעפל פון דער ארטיקל זאל זיין מיט נקודות און אָן נקודות, כדי זאל מען דאס קענען אויסטרעפן אויף יעדנס-פאַל. דאס זעלבע מאכט ביי קאטעגאריעס און אנדערע וויקיפעדיע-בלעטער. עס איז כדאי (אבער נישט קריטיש) זיך צו האלטן צו די ייִוואָ געזעצן ("כלל-שפּראַך").
- ביטע נאכפאלגן די פאליסיס און אנווייזונגען.


text:
טערמינאלאגיע
טערמינאלאגיע איז דער שטודיע פון טערמין'ען און זייער באנוץ - פון ווערטער און ווערטער צוזאם שטעלן וואס זענען פארנוצט און ספעציפישע קאנטעקסטען.
טערמינאלאגיע טוט אויך אריינעמען אין זיך די פארמאלער דיסיפלין וואס טוט סיטעמאטיש שטודירן די נאמען געבן אדער דעזעגנירונג פון קאנצעפטען געאייגענט צו איין'ס אדער מער סאביעקט פעלדער אדער דאומען'ס פון מענטשליכע אקטיוויטעט, ריסוירטש און אנאליזן פון טערמין'ען אין קאנטעקסט, פארן ציל און סיבה צו דאקמענטירן און ארויסהייבן די ריכטיגע באנוץ.
דער שטודיע קען זיין לימיטירט פאר איין שפראך, אדער קען דעקן מער ווי איין שפראך אין די זעלבע צייט. מולטי-שפראך אדער ביי-שפראך. א.א.וו.


text:
1961
1961 איז דאס 61סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1961 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
1961 אין דער יידישער קאלענדער איז דער צייט אפשניט: ה'תשכ"א - ה'תשכ"ב
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 11טן אפריל - אייכמאן פראצעס הייבט אן אין ירושלים
- 27סטן אפריל - סיערע לעאנע ווערט אומאפהענגיק פון בריטאניע
- 5טן מיי - דער ערשטער אמעריקאנער אסטראנאט, אלען שעפערד, געשיקט אין קאסמאס
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 29סטן סעפטעמבער - זשוליא גילארד, פרעמיער מיניסטארקע פון אויסטראליע
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 4טן יאנואר - ערווין שראדינגער, עסטרייכער פיזיקער
- 30סטן מיי - בנימין מינץ, גרינדער פון פועלי אגודת ישראל אין ארץ ישראל


text:
אלפרעד נאבעל
אלפרעד בערנהארד נאבעל (21סטן אקטאבער, 1833, שטאקהאלם, שוועדן – 10טן דעצעמבער, 1896, סאנרעמא, איטאליע) איז געווען א שוועדישער כעמיקער, אינזשעניר, מחדש, פאבריקאנט פון געווער און דער ערפינדער פון דינאמיט. ער האט פארמאגט באָפֿאָרס, א הויפט וואפן פאבריקאנט, וואס ער האט אריבערגעפירט פון זיין פריערדיגע ראלע אלס אן אייזן און שטאל מיל. אין זיין לעצטער צוואה האט ער געניצט זיין גרויסע עשירות איינצופירן די נאבעל-פריזן. מ'האט געגעבן א נאמען דעם סינטעטישן עלעמענט נאבעליום נאך אים.
פערזענליכער הינטערשלאק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אלפרעד נאבעל איז געווען דער דריטער זון פון אימאנועל נאבעל (1801-1872) און אנדריעט אהלסעל נאבעל. (1805-1889). געבוירן אין שטאקהאלם 21סטן אקטאבער 1833, ער מיט זיין משפחה זענען געגאנגען אין 1842 קיין פעטערבורג, וואו זיין פאטער (וואס האט ערפינדעט מאדערנעם דיכט) האט אנגעהויבן א טארפעדע ווארשטאט. אלפרעד האט שטודירט כעמיע אונטער פראפעסאר ניקאליי ניקאלאעוויטש זינין. אום 1859, איז דער פאבריק געווארן געלאזט אינעם אויפזע פונעם צווייטן זון, לודוויג נאבעל (1831-1888), ווער האט אים פארגרעסערט. ווען די געשעפטן האבן זיך באנקראטירט האט אלפרעד צוריקגעקערט קיין שוועדן מיט זיין פאטער, דארטן האט ער שטודירט אויפרייסווארג, בפרט וויאזוי צו פאבריצירן און ניצן ניטראגליצערין מיט זיכערקייט. עטלעכע אויפרייסונגען האבן פאסירט אין זייער פאבריק אין in העלענעבארג; אין איין קאטאסטראף איז געהרגעט געווארן אלפרעד'ס יונגערן ברודער עמיל און נאך מיטארבעטערס אין 1864.
די יסודות פון דער נאבעל פריז זענען געשטעלט אין אלפרעד'ס לעצטער צוואה אין 1895 וואו ער האט איבערגעלאזט אסאך פון זיינע פארמעגן אוועקצושטעלן די פריז. זייט 1901 האט די פריז געערט מענער און ווייבער פאר זייערע אויסערגעוויינליכע אויפטוען אין פיזיק, כעמיע, מעדיצין, ליטעראטור און ארבעט פאר שלום.


text:
ליסא
קאארדינאטן: 51°51′N 16°34′E / 51.85, 16.567
ליסא (פויליש: Leszno לעשנא; דייטשיש: Lissa) איז א שטאט אין מערב פוילן מיט 63,955 איינוואוינער (2008). ליסא געפינט זיך אין דרום פון דער גרויספוילישע וואיעוואדעשאפט.
פון דער צווייטער טיילונג פון פוילן אין 1793 ביז נאכן ערשטן וועלט קריג איז ליסא געווען די הויפטשטאט פון פאזנער פראווינץ, מערב פרייסן.
עס איז פון די באקאנטסטע שטעט ביי אידן צוליב דעם וואס הרב יעקב לארבערבוים, מחבר פון נתיבות המשפט, איז דארטן געווען רב, אויך איז ער באקאנט מיטן זיינע אנדערע חיבורים, חוות דעת און חק יעקב.
אין 1900 האבן געוואוינט 1206 יידן אין ליסא.[1]


text:
אנטיביאטיק
אנטיביאטיק זענען א גרופע פון ארגאנישע פארבינדונגען וואס הרגענען אדער האלטן אפ די וואוקס פון באקטעריע. דאס איז געווארן אויסגעטראפן ביי דער צווייטער וועלט מלחמה.
רוב אנטיביאטיקן ווערן פאבריצירט נאטורלעך דורך שוואמען, באקטעריע און אנדערע ארגאניזמען. היינטיקע צייטן טוט מען אויך פאבריצירן סינטעטישע אנטיביאטיקן.
דער מערסטער באוואוסטער אנטיביאטיק איז פעניצילין. דאס איז דער ערשטער אנטיביאטיק צו ווערן אנטפלעקט (אין 1928). דער ערפינדער פון פעניצילין, אלעקסאנדער פלעמינג, האט געווינען דעם נאבעל פריז פאר מעדיצין צוליב דעם דערגרייך.
באניץ[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אזוי ווי בדרך כלל זענען אנטיביאטיקן נישט שעדלעך צו בעלי חיים או מענטשן, ווערן זיי ברייט באניצט אין מעדיקאמענטן. די מערסטע מעדיקאמענטן פאבריצירט היינט (2010) זענען אנטיביאטיקן.


text:
סכעלדע
די סכעלדע (האלענדיש: Schelde [ˈsxɛldə], פראנצויזיש: Escaut) איז א טייך לאנג 350 ק"מ. עס הייבט זיך אן אין צפון פראנקרייך, און שטראמט אין מערב בעלגיע אין פליסט אריין אין דרום-מערב האלאנד.
ליניע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די קוואלוואסערן פון דער סכעלדע זענען אין גואי, אין דעם איין דעפארטמענט פון צפון פראנקרייך. זי פליסט צפון דורך קאמבראי, און קומט אריין אין בעלגיע לעבן טורנאי. אין גענט, וואו דער הויפט בייטייך, דער ליס, קומט אריין,, קערט די סכעלדע צו מזרח. נאענט צו אנטווערפן, די גרעסטע שטאט אויף אירע ברעגן, פליסט די סכעלדע מערב אריין אין האלאנד צום צפון ים.


text:
1970
1970 איז דאס 70סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1970 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
1970 איז געווען א נארמאל יאר וואס האט אנגעהויבן דאנערשטאג.
אינהאַלט
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 24סטן אפריל - די גאמביע ווערט א רעפובליק
- 17טן מיי - טאר העיערדאל פארט אפ אין א פאפירוס שיף, "ראַ 2", 6100 קילאמעטער אין דעם אטלאנטישן אקעאן פון מאראקא קיין בארבאדאס אין 57 טעג.
- 11טן יולי - דער ערשטער טונעל אונטער די פיריני בערג
- 6טן סעפטעמבער - פיר איינצייטיקע עראפלאן פארכאפונגען דורך דעם פאלקספראנט פאר דער באפרייאונג פון פאלעסטינע. צוויי פון די עראפלאנען לאנדן אין דאסאנס פעלד, יארדאניע.
- 10טן אקטאבער - פידזשי ווערט זעלבשטענדיג
- 3טן נאוועמבער - סאלוואדאר איענדע איינגעשוואוירן פרעזידענט פון טשילע
- 16טן אקטאבער - אנוואר סאדאט געוויילט פרעזידענט פון עגיפטן
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 1טן אויגוסט - אילון לינדנשטרויס, ישראלדיקער מאטעמאטיקער וואס האט געווינען א פילדס מעדאל
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 25סטן מיי - הרב עזרא עטייה, ראש ישיבה פון פורת יוסף (געב' 1887)
- 8טן יוני - אברהם מאסלא, פסיכאלאג (געב' 1908)
- 28סטן סעפטעמבער - גאמאל אבדול נאסער, פרעזידענט פון עגיפטן (געב' 1918)
- 9טן נאוועמבער - שארל דע גאל, פרעזידענט פון פראנקרייך (געב' 1890)


text:
באליוויע
די רעפובליק פון באליוויע איז א לאנד אין דרום אמעריקע. איר אפיציעלע הויפטשטאט איז סוקרע אבער דאס רעגירונג ארט איז אין לא פאז. באליוויע איז ארומגענומען פון צפון און מזרח דורך בראזיל, פון דרום דורך פאראגוויי און ארגענטינע, און פון דרום דורך טשילע און פערו. אזוי ארום קומט אויס אז זי איז פון די לענדער וואס האבן נישט קיין גרענעץ צום וואסער בלויז דורך דער יבשה. באליוויע האט מער אינדיאנער (פון די אריגינעלע איינוואוינערס פון דרום אמעריקע) ווי איינוואוינערס פון און אייראפעאישן אפשטאם.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פאליטיק און אדמיניסטראציע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
געאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
באליוויע האט מער ווי 2,900 זגאלן, כולל 398 זויגערס, מער ווי 1,400 פויגלען (70% פון די באוואוסטע פויגלען פון דער וועלט, זייענדיק דאס זעקסטע מערסטע אלערלייאיק אין דער וועלט),[1] 204 אמפיביעס, 277 רעפטיליעס, און 635 פרישוואסער פיש (אזוי ווי באליוויע איז א לאנד איינגעשלאסן לאנד). דערצו, זענען פאראן מער ווי 3,000 סארטן פלאטערל, און מער ווי 60 געשטוביקטע בעלי חיים.
עקאנאמיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין 2012 איז באליוויעס ברוטא אינלענדישער פראדוקט געשאצט געווארן צו ($27.43 ביליאן ביים אפיציעלן קורס און $56.14 ביליאן לויט דער קויפקראפט פאריטעט. עקאנאמישן געוואוקס איז געשאצט אומגעפער 5.2%, און אינפלאציע בערך 6.9%. אין די אנהייב 1980ער יארן האט די באליווישע עקאנאמיע געכאפט א שטארקן קלאפ ווען די פרייז פון צין איז שווער געפאלן, וואס איז שווער אנגעקומען צו איינעם פון באליוויעס הויפט קוואלן פון איינקומפט און אירע הויפט מינעריי אינדוסטריע.[2]} זייט 1985, האט די רעגירונג פון באליוויע איינגעפירט א פראגראם פון עקאנאמישער סטאביליזאציע כדי צו האלטן פרייזן סטאביל.
באליוויע האט די צווייטע גרעסטע רעזערוון פון נאטירלעכן גאז אין דרום-אמעריקע. די רעגירונג האט א לאנגיעריקן אפמאך צו פארקויפן נאטירלעכן גאז צו בראזיל ביז 2019.
באליוויע פלעג זיין שטארק אפהענגיק אויף אויסלענדישער הילף צו פינאנצירן אנטוויקלונג פראיעקטן. ביים סוף פון 2002 איז די רעגירונג געווען שולדיק $4.5 ביליאן צו אירע אויסלענדישע קרעדיטארן, א דריטל צו אנדערע רעגירונגען. זייט 1987 האט מען געמאכט נייע צייטפלענער פאר די מערסטע חובות צו אנדערע רעגירונגען, דורכן פאריזער קלוב מעכאניזם. דרויסנדיקע קרעדיטארן האבן מסכים געווען דערצו ווייל די רעגירונג פון באליוויע האט דערגרייכט די געלט- און פינאנץ-צילן פונעם אינטערנאציאנאלן געלטפאנד זייט 1987. אין 2013 איז די אויסלענדישע הילף געווארן נאר א קליינער פראצענט פונעם בודזשעט א דאנק איינקומפט פון שטייערן אויף עקספארט פון נאטירלעכן גאז.
איינקומפט פון טוריזם איז געוואקסן כסדר זייט 1990.
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Turismo. Bolivia.com. דערגרייכט דעם 2013-07-14. “Bolivia es el sexto país con la mayor cantidad de especies de aves en el mundo”
- ↑ מוסטער:Cite journal
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
װיקיפּעדיע:ציוויליטעט
וויקיפדיע ציוויליטעט איז אן אויפפירעכץ פרינציפ וואס איז אנבאלאנגט צום ענדערן, קאמענטירן, און שמועסן אויף רעדן בלעטער אויף אלע וויקיפעדיעס. דער געזעץ פארלאנגט אז יעדער באנוצער זאל זיך באציען צו אנדערע באנוצערס מיט העפליכקייט און מיט א שטימונג פון גוטוויליגקייט. פערזענליכע אטאקעס, באליידיגונגען, באשולדיגונגען זענען נישט ערלויבט אין קיין שום פאל.
זיך אויפפירן אומהעפליך, אומסענסיטיוו, אדער זיך קריגן אויף קלייניגקייטן טוט שטערן צום געמיט פון מיטארבעטונג אויף וויקיפעדיע. פרובירט אפצורעדן אנדער פון זיך אויפפירן אומציוויל, און גיבט אכט נישט צו באליידיגן אנדערע מיטארבערטער שלא בכוונה. פערזענליכע אטאקעס, באליידיגונגען, אדער באשולדיגונגען זענען נישט ערלויבט אויף וויקיפעדיע. עס שטערט צום מיטארבייטן שטימונג, און עס מאכט אן אומאנגענעמע אטמאספערע. מיטארבייטער אויף וויקיפעדיע האבן אן אויפגאבע זיך אויפצופירן מיט'ן גרעסטן מאס ציוויליטעט און העפליכקייט, אויך אין פאל וואס יענער פארמאגט אן אנדערן מיינונג.
פרובירט אויך אפצורעדן אנדערע פון מאכן פערזענליכע אטאקעס, און גיבט אכט אליין נישט צו באליידיגן אדער באשולדיגן קיינעם אומוויסנד.
ארויסגעבן אן אנדערע באנוצער'ס פריוואטקייט אינפארמאציע, ווי זיין נאמען אדער אנדערע אידענטיטעט רמזים, בנוסף צו דעם וואס איז א פערזעליכע אטאקע, איז דאס אויך א שרעקליכע פארברעך און פארלעצונג פון די וויקיפעדיע:פריוואטקייט פאליסי וואס מען ווערט געבלאקט דורך די סיסאפן.
מ'קען ווערן אויסבלאקירט פארן טשעפנען נאכאנאנד אומזינינג אנדערע באניצערס איבערהויפט אז מען איז נאך א סיסאפ דארף מען מער זיך אפהיטן פון דעם, ווייל דאס דערשרעקט נייע באניצערס וואס זעהן אין דעם זינלאזע שטרענגקייט פארן גאנצן פראיעקט דא, און עס פארגייט זיי דער אפעטיט פון שרייבן דא.


text:
לאנדאנער אונטערגרונט
דער לאנדאנער אונטערגרונט איז א באן סיסטעם וואס באדינט דעם גרעסטן טייל פון גרויסלאנדאן, ענגלאנד, און עטלעכע ארומיגע געגנטן. ער איז די עלצטע אונטערגרונטיקע באן סיסטעם אין דער וועלט. די ערשטע ליניע איז געווען די מעטראפאליטאנע באן (היינט איז דאס א טייל פון דער האמערסמיט און סיטי ליניע), וואס האט געעפנט 10 יאנואר 1863.[1] אין אמת'ן 55% פון דער נעצווערק איז איבער דער ערד. רוב מענטשן אין לאנדאן רופן אים "דער טיוב" ( Tube) ווייל די טיפע טונעלן זעען אויס ווי א רערל (אויף ענגליש tube).
דער אונטערגרונט האט 275 סטאנציעס און די ליניעס זענען לאנג אינגאנצן 408 ק"מ,[2] אזוי איז דאס די לענגסטע אונטערגרונטיקע באן אויף דער וועלט. אחוץ די היינטיגע סטאנציעס זענען אויך דא אסאך פארמאכטע סטאנציעס. אין 2005–2006 האבן 971 מיליאן פאסאזשירן געפארן, און אין 2006–2007 מער ווי א ביליאן. אין מערץ 2007 האט מען געמאלדן אז יעדן טאג זענען דא מער ווי דריי מיליאן פאסזאשירן (אויף ארבעטסטעג א דורכשניט פון 3.4 מיליאן).[3]
זייט 2003 איז דער אונטערגרונט א טייל פון טראנספארט פאר לאנדאן (TfL), דער פארוואלטער פון פילצאליקע טראנספארט פונקציעס אין לאנדאן, למשל די בארימטע רויטע טאפלדעקבוסן. פריער איז דער פארוואלטער געווען לאנדאן אונטערגרונט באגרענעצט, אן אונטערגעזעלשאפט פון לאנדאנער רעגיאנאלער טראנספארט.
אינהאַלט
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער ערשטער אפטייל פון דער מעטראפאליטאנער באן און פון דעם לאנדאנער אונטערגרונט איז געווען צווישן פאדינגטאן און פֿארינגדאן, די ערשטע אונטערגרונטיקע שטאטישע באן פאר פאסאזשירן אויף דער וועלט. די ערשטע פאסאזשירן זענען געפארן 10 יאנואר 1863.[1] 41,000 פאסאזשירן זענען געפארן יענעם טאג, מיט א באן יעדן 10 מינוט; ביז 1880 האט די פארברייטערטע "מעט" געפירט 40 מיליאן פאסאזשירן א יאר. נאכער האט מען געעפנט אנדערער ליניעס גאנץ גיך; אין 1884 איז דער "אינער קרייז" (היינט די קרייז ליניע) שוין געווען קאמפלעט.
אין אנהייב האט מען געגראבן די טונעלן דורך שנייד-און-דעק. די שיטה האט מען געניצט אויך פאר דער דיסטריקט ליניע, וועגן דעם האט געדארפט אראפרייסן אסאך הייזער צווישן פאדינגטאן און בייזוואטער.
שפעטער האט מען פארבעסערט די מעטאדן און מען האט געגראבן די שפעטערדיגע טונעלן פיל טיפער, וואס הייסט טיפער-ניווא טונעלירן.
טראנספארט פאר לאנדאן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אינפראסטרוקטור[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ליניעס[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער אונטערגרונט האט 11 ליניעס. ביז 2007 איז געווען נאך א צוועלפֿטע ליניע, די מזרח לאנדאן ליניע, וואס איז געעפֿנט אום מיי 2010 אלס א טייל פון דער לאנדאנער איבערגרונט.
די פאלגנדע טאבעלע איז כולל יעדע ליניע; איר קאליר אויף די אפיציעלע טיוב מאפעס, ווען יעדע ליניע האט אנגעהויבן ארבעטן, דער ערשטער טייל געעפנט, זייט ווען די ליניע האט איר היינטיגן נאמען און וואסארא טונעל די ליניע ניצט.
דער אונטערגרונט באדינט 268 סטאנציעס, כולל 14 סטאנציעס וואס זענען דרויסן פון גרעסערער לאנדאן.
דער אונטערגרונט ארבעט נישט 24 שעה'ן אין טאג (אחוץ דעם ניי יאר טאג און אזעלכעס) ווייל רוב ליניעס האבן נאר צוויי גערעלסן (איינס אין יעדער ריכטונג) דעריבער דארף ער זיין פארמאכט ביינאכט אויף אויסהאלטונג. די ערשטע באנען הייבן אן בערך 4:30 פארטאגס ביז 1:30 נאך האלבער נאכט.
שטחים אן דינסט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פון די 32 לאנדאנער באראס, זעקס זענען נישט באדינט פונעם אונטערגרונט. פינף דערפון זענען דרום פון דעם טעמז טייך: בעקסלי, בראמלי, סאטן, קינגסטאן און קרוידאן. איינע פון די סיבות איז אז אין דרום לאנדאן איז שוין געווען א גרויסע נעצווערק פון עלעקטרישע באנען, וואס זענען א חשובער טייל פון די דרום'דיקע באנען אין ענגלאנד.
דער זעקסטע בארא אן דינסט איז האקני, וואס איז אבער באדינט פונעם נייעם לאנדאנער איבערגרונד, א נייע באן סיסטעם וואס פירט די נארד לאנדאן ליניע און, זייט מיי 2010, די באנייטע מזרח לאנדאן ליניע.
אינטערנאציאנאלע פארבינדונגען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער אונטערגרונט באדינט היטרא פלוגפארט פאר נאציאנאלע און אינטערנאציאנאלע פליען; און סט פאנקראס אינטערנאציאנאל פאר אייראסטאר באנען אין דער אייראפעאישער יבשה.
ליפטן און עסקאלאטארן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין אנהייב האט מען געקענט צוקומען צו די טיפע פעראנען אין א ליפט. אין 1911 האט מען אריינגעשטעלט דעם ערשטן עסקאלאטאר אויפן לאנדאנער אונטערגרונט אין ערלס קארט, צווישן די פיקאדילי ליניע פעראנען און די דיסטריקט ליניע פעראנען.
ארומפֿארן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ 1.0 1.1 History. Transport for London. דערגרייכט דעם 2007-03-31.
- ↑ Key facts. Transport for London. דערגרייכט דעם 2007-03-31.
- ↑ מוסטער:Cite press release


text:
גרופע סעקס
גרופע סעקס איז אז מען האט צוזאמען א גרופע פון מערערע מענטשן סעקס אויף איינמאל צו די זעלבער צייט. ד.ה. מער ווי 2 באטייליגער אנדערשט פון וואס איז געוויינליך אויגעשטעלט אלס דער סדר אלס איר שטארקער אינטימער קראפט וואס קומט בלויז צו טאן צווישן 2 מענטשן מיט די נאנטסטער שותף על כל פנים אויף דער מאמענט.
דער פענאמענען איז שייך נישט בלויז ביי מענשטן נאר אויך ביי שאף און מאנקיס.
אפילו די פארעלעך האבן בלויז צווייפאכיג סעקס אין פארענט פון אנדערע אדער אפילו בלויז איינער טוט עפעס סעקסואל אין פארענט פון די אנדערע מיט זייער הסכמה הייסט דאס גרופע סעקס.
אין ענגליש איז דא א סלענג וואס איז שוין געווארן אן עמטליכער נאמען וואס אויב איין פרוי קומט צווישן עטליכע מענער האבן מיט זיי געשלעכט איז דאס א גענג בענג - באנדע קנאק.
די סטאטיסטיקס צייגן אז די סארט מענטשן וואס נמען אנטייל אין אזאלכע אקציעס האבן געוויינליך מער ווי איין שותף אין אינטימער לעבן דעריבער קענען זיי זיין מער אנגעשטעקט מיט עידס און אויסען צו כאפן שנעלער עיטש.איי.ווי..
גרופע סעקס קען זיך מאכן צווישן אלע מינע סעקסואל אריענטאציע מענטשן און זשענדערס, אבער מער פערצענטואל צווישן געיז ווייל זיי זענען מער אפען און פארטאן אין סעקס וואס איז נישט בלויז עקסקלוסיוו צווישן מאן און פרוי.


text:
על שארפטאן
על שארפטאן איז איין אפריקענער-אמעריקענער גלח אין ניו יארק סיטי וואס פארטוטזיך מיט וויסטע ראסיסטישע און אנטיסעמיטישע רעדעס.
פון זיינע ווערטער קעגן אידן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 1991 ביי די קרוין הייטס ראיאטן, ווי דער חסידישער בחור פון אויסטראליע יענקל ראזנבוים איז דערמארדעט געווארן דורך די שווארצע כוליגאנען בשעת זיי שרייען טויט צו די אידן, נאכדעם וואס אן עקסידענט פון א חסידיש דרייווער האט אומגעברענגט א קליין שווארץ אינגל, האט שארפטאן געגאסן אויל אויפן פייער, מארטשירענדיג מיט ציושטען המון, אנמאכענדיג א פאגראם, דורך שרייען, קעגן די דייאמאנדן סוחרים (שפאט ווארט פאר אידן) וואס זייערע הענט איז פארשמירט מיט בלוט פון שווארצע בעיביס.
- אין 1995 אין הארלעם ווען א לענדלארד האט געהאט א געפעכט מיט א טענעט האט ער ארגאניזירט פראטעסטן קעגן די ווייסע גנבים וואס אינוואדירן דעם געגענט, בשעת ווען די מוחים שרייען פארברענט די איד געשעפט וואס האט דערנאך טאקע אויפגעגאנגען אין פלאמען. אין די טעגליכע מארטשן וואס ער האט זיך באטייליגט האבן זיי אפט געשריגן, סטאפט די בלוט זויגענדיגע אידן און טויט צו די אידישע ממזרים.
ער איז שוין געלאפן פילע מאל פאר פאליטישע אמטן אין ניו יארק סיטי, ווי מעיאר, פרעזידענט, אבער האט נאך קיינמאל נישט געוואונען.


text:
גיור
גיור איז דער פראצעס וויאזוי א גוי ווערט א ייד; דער גוי וואס איז זיך מגייר הייסט א גר. לויט דער הלכה איז א ייד אדער איינער וואס איז געבוירן צו א יידישער מוטער אדער איינער וואס איז זיך מגייר.
א גר אין דער תורה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א גר אין די תורה מיינט א פרעמדער א גוי, ווער ס'איז געקומען וווינען אין ארץ ישראל אויף א וויילע אויף צו ארבעטן א.ד.ג. ווען זיין משפחה וווינט אין חוץ לארץ.
א גר האט באזונדערע דינים אין דער תורה אנדערש ווי סתם א גוי, מען דארף זיך מיט אים גוט פירן וְגֵר לֹא-תוֹנֶה, וְלֹא תִלְחָצֶנּוּ: כִּי-גֵרִים הֱיִיתֶם, בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם שמות כ"ב .


text:
עלינו לשבח
עלינו לשבח איז א תפילה וואס לויט ווי עס שטייט אין כתבי רב האי גאון האט דאס יהושע בן נון ערפינדען תיכף נאכדעם וואס ער האט אריבערמארשירט מיט די אידישע ארמיי די שטאט יריחו, די ערשטע שטאט וואס יהושע האט איינגענומען אין ארץ ישראל, האט ער דעמאלטס געזעהן די פילע גויאישע אפגעטער, און ער האט זיי אלע פארטיליגט, האט יהושע דעמאלטס געזאגט די תפלה, ווי ער לויבט גאט מיט די ווערטער שֶׁלֹּא שָׂם חֶלְקֵנוּ כָּהֶם וֲגוֹרָלֵנוּ כְּכָל-הֲמוֹנָם, שֶׁהֵם מִשְׁתַּחֲוִים לְהֶבֶל וָרִיק, וּמִתְפַּלְּלִים אֶל אֵל לֹא יוֹשִׁיעַ. וַאֲנַחְנוּ כּוֹרעִים וּמִשְׁתַּחֲוִים וּמוֹדִים לִפְנֵי מֶלֶךְ מַלְכֵי הַמְּלָכִים הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא
ווען יהושע האט מלחמה געהאלטן אויף די שטאט יריחו האט ער געזאגט די תפלה זיבן מאהל אהין און צוריקוועגס און געבלאזן שופר ביז די מויער פון די שטאט איז איינגעזינקען.
לויט געוויסע פארשער איז די תפילה ערפינדן געווארן ביי די צייטן פון די תנאים.
די ווערטער "שֶׁהֵם מִשְׁתַּחֲוִים לְהֶבֶל וָרִיק, וּמִתְפַּלְּלִים אֶל אֵל לֹא יוֹשִׁיעַ" , איז אראפגענומען געווארן אין די צייטן פון די צענזור, צוליב וואס די קריסטן האבן געהאלטן אז די ווארט "ולריק" איז קעגן דעם אותו האיש וואס איז בגמטריא די זעלבע ווי ישו, אבער מ'האט עס דערנאך צוריקגעשטעלט. דער ערוגת הבושם פסק'נט אז מ'מוז עס זאגן, אנדערש איז מען משנה ממטבע שטבעו חכמים.
די צווייטע העלפט תפלה וואס פאנגט זיך אהן "(ו)על כן נקוה" האט עכן געמאכט ווען ער האט תשובה געטאן. על כן נקוה איז ראשי תיבות עכן.
כאטשיג וואס יהושע האט בלויז ערפינדן די תפלה פאר זיך פאר יענעם מאמענט, האבן שפעטער די קדמונים מתקן געווען מ'זאל דאס זאגן יעדן טאג נאך יעדע תפלה. דער ב"ח אין אורח חיים סימן קל"ג, זאגט דער טעם כדי איידער מ'גייט ארויס זיך אפטיילן פון שוהל ארבייטן מיט די גוים, זאל מען אריינברענגען און הארץ פון א אידן אמונה אין אויבערשטן כדי זיך נישט אפלערנען פון די געצין דינער.
לויט די הלכה דארף מען שטיין ווען מען זאגט די תפילה. עס איז אינטערעסאנט וואס דער חיד"א ברענגט אין זיין ספר עבודת הקודש להחיד"א אז עלינו איז גימטריא "ומעומד".


text:
קאנסענסוס
זעט אויך וויקיפעדיע:קאנסענסוס.
קאנסענסוס האט צוויי הויפט באנוצטע מיינונגען.
איינע איז א כלליתדיגער אפמאך צווישן מיטגלידער פון א געוויסער גרופע וואס קומען צו א געמיינזאמער הסכמה איבער אן ענין, דורך די פראצעס וואס איטליכער טוט אויסאיבן זיין אייגענער אויסשלוסלעכער בעלות איבער די אנדערע בנוגע די באשלוסען און אויף איר נאפאלגענדע אקציע.
דאס ווארט קאנסענסוס קומט פונעם לאטייניש ווארט קאם מיינענדיג מיט אדער צוזאמן מיט, און דאס אנדערע האלב ווארט איז פון די שורש סענטייער מיינענדיג צו טראכטן אדער שפירן. קומט אויס אז דאס ווארט קאנסענסוס מיינט אין עטימאלאגיע צו טראכטן און שפירן צוזאמן.
די צווייטע מיינונג איז ווי א טעאריע און פראקטיק פון צאמנעמען און קומען טאקע צו איין ביינאזאמער הסכמה צווישן די גרופע אידיווידיאלן (פאר מער אינפארמאציע וויאזוי עס ארבייט די צווייטער מיינונג דערפון זעט קאנסענוס באשלוס-מאכן).
צו דערגרייכן קאנסענסוס פארלאנגט זיך אן ערענסטער אפהאנדלונג פון יעדן איינציגן מיינונג פון איטליכער מיטגליד פון דער גרופע.
איינמאל א באשלוס איז געמאכט געווארן איז וויכטיג צו זיך פארלאזן אויף ווייטערדיגע באשלוסן בנוגע איר נאכפאלגענדע אקציע.
אין די געאייגנטער פאל זענען די דאזיגע וואס ווילן עפעס טאן א נייער זאך אדער אנדערשט, הערן אויס די דאזיגע וואס זענען אין די אפאזיציע, ווייל זיי רעכענען אויף די פאקט אז די ארויסקומענדער דעבאטע וועט בארייכערן זייערע פארזענישן און אזוי ארום פארבעסערן די קאנסענסוס. אין טעאריע, אקציע אן א רעזעלאציע פון די באטראכטע אפאזיציע מיינונגן וועט זיין זייער זעלטן, און ווערן געטאן מיט די אויפמערקזאמקייט נישט צו באדראען די קשר מיטן די מיעוט.


text:
דראדזש רעפארט
דראדזש רעפארט איז פון די מערסט פארנומענע נייעס וועבזייטלעך וואס ווערט ארגאניזירט און ארויפגעשטעלט דורך א קליינע גרופע שטאב ארבייטער אין שפיץ פון מעט דראדזש.
אין אלגעמיין אנטהאלט עס בלויז לינקס, וואס נעמט צוזאם די מערסט אינטרעסאנטע נייעסן און לשון הרע פון הונדערטער נייעס וועב זייטן איבער די וועלט.
פון צייט צו צייט, קען מעט דראדזש אליין ברעכן א נייעס פון זיינע אייגענע מקורות, סעציפעיל ווען ער האט א גוטן לשון הרע.
ער איז רעכט געשטימט. ער שטאמט פון אידן, ער וואוינט אין קאליפארניע, און איז אויך ספעציעל גוט באקאנט אין די וועלט פון מאוויס.
ער באקומט טעגליך צווישן 8 און 10 מיליאן באזוכערס.
ער איז זייער פאפולער ביי פאליטישאנס און נייעס זשורנאליסטן וואס האלטן און איין איבער פרישן זיין וועב זייטל.
דראדזש האט זיך אויפגעבויט בעיקר אין פאפולעריטעט ביי די מאניקע לעווינסקי סקאנדאל, ווי ער איז געווען דער ערשטער צו ברעכן די נייעס פון די בלויע קלייד.
ער האט אויך א פאפולער ראדיא שוי יעדן זונטאג דריי שעה פון צען ביינאכט ביז איינס ביינאכט. אויף טשענעל 770


text:
גירוש שפאניע
גירוש שפאניע (אדער גירוש ספרד) איז דער געצוואונגענער גירוש (פארטרייבונג) פון דער אידישער געמיינדע וואס האבן געוואוינט אין שפאניע בשנת ה'רנ"ב (1492), און איז אויך אריבער בשנת ה' רנ"ז (1497) צו די אידן פון פארטוגאל, און אום ה' רנ"ח (1498) אויף די אידן וואס האבן זיך געפונען אונטער דעם קעניגרייך פון נאווארע וואס איז צפון פונעם אייבערישן האלבאינזל. דער גירוש האט נאכגעפאלגט א באפעל וואס איז פארשפרייט געווארן דורך פערדינאנד דער צווייטער קעניג פון אַרעגאן און זיין ווייב, די קעניגן איזעבעלא די ערשטע פון קאסטילע אין דעם באפעל ווערט געזעצליך פארבאטן פאר אידיש גלויבענדע צו וואוינען אונטער די פאראייניגטע קעניגרייך פון קאסטילע און ארעגאן.
די אידן האבן געהאט אן אויסוואל: זיך צו שמד'ן צו קריסטנטום אדער צו פארלאזן דאס לאנד אין לויף פון פיר מאנאטן. א טייל אידן האבן אויסגעקליבן זיך צו שמד'ן, כאטשיג אויסערליך, און זענען געבליבן אין שפאניע ווי אנוסים (מאראנאס). די אידן וועלכע זענען פארטריבן געווארן זענען אנטלאפן צו דערנעבענדיגע לענדער ביי די בארטענעס פונעם מיטלענדישער ים צו צפון אפריקע און צו דער אטאמאנישער אימפעריע, און אין אייראפע: קיין פראנקרייך, איטאליע, בולגאריע, די נידריגע לענדער (היינט האלאנד און בעלגיע) און דייטשלאנד.
די באפעל האט אפגעשפיגעלט די פאנאטיש אידעלאגישע פאליטיק פון די שפאנישע קעניגרייך וואס האט געוואלט ערצייגן א פאראייניגט קריסטליכע קעניגרייך, אן קיין רעליגיעזע מינאריטעט. אין דער זעלבער צייט וואס מען האט דעפארטירט די אידן האט די רעגירונג שוין געוועבט פלענער איבער דער פארטרייבונג פון די מוסולמענער פון שפאניע. נאך א סעריע פון מוסלעמענע גירושים פון גרענאדע האט דאס קאסטילע קעניגרייך אום ה'רס"ב (1502) ארויסגעגעבן א קעניגליכע באפעל אויף די מוסלעמענער וואס וואוינען אונטער די קעניגרייך זיך צו טוישן צו קריסטענטום אדער צו פארלאזן די לאנד. צוליב די באפעל האבן א טייל מוסלעמענער אויסדערוועלט צו לעבן ווי מוסלאמענע מאראנאס (Moriscos) און די אנדערע זענען פארטריבן געווארן. אום ה'רס"ז (1507) איז די גירוש באפעל פארשפרייט געווארן אויך צו אנדערע לענדער אונטער דער הערשאפט פון דעם שפאנישן קעניגרייך, דרום איטאליע, סיציליע און סארדיניע.
דער גירוש שפאניע טוט אפצייכענען די ענדע פון א רייכן קאפיטע אין דער אידישער היסטאריע. עס האט איבערגעלאזט א טופן איינדרוק אין ליטעראטור, געזאנג, אין די ספרי הלכה אויף די קומעדיגע דורות און די ערעפענונג פון פרישע אידישע קהילות וואו עס זענען אנגעקומען די פארטריבענע אידן פון שפאניע.


text:
אונעסקא
אונעסקא (ענגליש: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - UNESCO) איז די ארגאניזאציע פאר בילדונג, וויסנשאפט און קולטור פון די פאראייניגטע פעלקער. אונעסקא איז געגרינדעט געווארן דעם 16טן נאוועמבער 1945, מיטן ציל פון העלפן צו אינטערנאציאנאלע פרידן און זיכערהייט.
אינגאנצן זענען 195 לענדער מיטגלידער אין אונעסקא. די ארגאניזאציע איז הויפטקווארטירט אין פאריז, פראנקרייך, און האט אנשטאלטן אין פארשידענע לענדער פון דער וועלט.
אונעסקא ארבעט דורך פינף הויפט פראגראמען: בילדונג, נאטירלעכע וויסנשאפטן, סאציאלע וויסנשאפטן, קולטור, און קאמוניקאציע און אינפארמאציע.


text:
פעני
א פעני איז א מטבע אדער אן איינס פון וואלוטע אין פארשידענע לענדער וואו מ'רעדט ענגליש.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אינעם אכטן יארהונדערט האט קארל דער גרויסער פראקלאמירט אז מ'זאל שלאגן 240 פֿעניג (פעניס) פון א פונט זילבער. יענער פונט האט געוואויגן בערך 326 גראם, קומט אויס אז איין פעניג האט אנטהאלט 1.36 גראם. (היינט איז ווערט אזוי פיל זילבער 40p שטערלינג.)
שפעטער פלעג מען שלאגן פעניס פון ריינעם קופער ביז אינמיטן די 1980ער יארן. זײַט דעמאלסט איז קופער אויך צו טייער און מען מישט אריין אנדערע מעטאלען ווצבש"פ צינק און נאך.
די פעני איז די קלענסטע מטבע אין ווערט:
- 1/100 פונעם בריטישן פונט שטערלינג , דעם געוועזענעם אירישן פונט, דעם גיבראלטאר פונט, און דעם פאלקלאנד אינזלען, פונט.
- 1/240 פונעם בריטישן פונט שטערלינג און דעם אירישן פונט ביזן 15טן פעברואר, 1971, פונעם סקאטישן פונט ביז 1707.
- א נאמען וואס מען רופט דעם איין-צענט מטבע איו די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע, ווערט 1/100 פונעם דאלאר.


text:
פערזאן
פערזאן מיינט יעדן אינידווידואלן מענטש ווען מען באציעט זיך צו זיין אידענטיטעט און זיינע מעשים. אדער אפילו דער מענטש באציעט זיך איבער זיך זעלבסט איז דאס פערזענליך און דאס דארף נישט יענעם, ווייל דאס איז פריוואטקייט און יעדער פערזאהן איז בארעכטיגט צו פריוואטקייט.
איינער וואס איז א גרויסער תלמיד חכם אדער גאון אדער עושר רופט מען אן א פערזענלעכקייט ווייל זיין פערזאנע רופט ארויס אסאך חשיבות ביים פובליק
אידישקייט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
איז דאס נישט דא קיין ספעציעל רעכטן. אבער עס איז זייער א שטארקער יסוד ביי די בעלי מוסר ווייל די תורה זאגט אונז אז יעדער מענטש איז באשאפן מיט די געשטאלט פון הקב"ה און אויב מען שטודירט נישט וויאזוי צו אומגיין מיט אנדערע פערזאנען, איז דאס א זיכערקייט אז מען קען נישט קענען וויאזוי אומציגיין מיטן באשפער ווייל א אנדער פערזאהן איז א פאקט אז ער לעבט מיט אונז, און איז נישט בלויז א קאנצעפט.


text:
Gaudi Antoni
איז געווען אַ שפּאַניש קאַטאַלאַניש אַרכיטעקט פון רעוס , וואס איז געווען דער פיגורעהעאַד פון קאַטאַלאַניע מאַדערניזאַם . גאַודí ס אַרבעט פאַרטראַכטנ זיין אָפּשיידנדיק סטיל און זענען לאַרגעלי קאַנסאַנטרייטאַד אין באַרסעלאָנאַ, נאָוטאַבלי זיי מאַגנאַם אָפּוס , די סאַגראַדאַ פאַמיליאַ .
פיל פון גאַודí ס אַרבעט איז געווען אנגעצייכנט דורך זיין גרויס תאוות אין לעבן : אַרקאַטעקטשער, נאַטור, רעליגיע. גאַודí געלערנט יעדער דעטאַל פון זיין קרייישאַנז, ינטאַגרייטינג אין זיין אַרקאַטעקטשער אַ סעריע פון קראַפס אין וואָס ער איז געווען באָקע : סעראַמיקס , סטיינד גלאז, ראָט יראָנוואָרק פאָרדזשינג און קאַרפּאַנטרי . ער באַקענענ נייַ טעקניקס אין די באַהאַנדלונג פון מאַטעריאַלס , אַזאַ ווי טרענקאַדíס , געמאכט פון אָפּפאַל סעראַמיק ברעקלעך.
נאָך אַ ביסל יאָרן, אונטער דער השפּעה פון ניי - גאָטהיק קונסט און מיזרעכדיק טעקניקס , גאַודí געווארן טייל פון די מאָדערניסטאַ באַוועגונג וואָס איז געווען ריטשינג זייַן שפּיץ אין די שפּעט 19 און פרי 20 סענטשעריז. זיין אַרבעט טראַנססענדעד מיינסטרים מאָדערניסמע , קאַלמאַנייטינג אין אַ אָרגאַניק נוסח ינספּייערד דורך נאַטור. גאַודí ראַרעלי געצויגן דיטיילד פּלאַנז פון זיין אַרבעט , אַנשטאָט פּריפערינג צו שאַפֿן זיי ווי דרייַ - דימענשאַנאַל וואָג מאָדעלס און מאָלדינג די פרטים ווי ער איז געווען קאַנסיווינג זיי.
גאַודí ס ווערק ענדזשויז וויידספּרעד אינטערנאַציאָנאַלע אַפּעלירן און פילע שטודיום זענען געטרייַ צו פארשטאנד זיין אַרקאַטעקטשער. הייַנט, זיין אַרבעט געפינט פארערערס צווישן אַרקאַטעקץ און די גענעראַל ציבור ענלעך. זיין מייַסטערווערק , די נאָך - ונקאָמפּלעטעד סאַגראַדאַ פאַמיליאַ , איז די מערסט - באזוכט דענקמאָל אין ספּאַין. צווישן 1984 און 2005, זיבן פון זיין אַרבעט זענען דערקלערט וועלט העריטאַגע זייטלעך דורך יונעסקאָו . גאַודí ס רוימער קאַטהאָליק אמונה געשטארקט בעשאַס זיין לעבן און רעליגיעז בילדער פּערמעאַטע זיין אַרבעט. דעם ערנד אים די צונעמעניש " גאָט ס אַרטשיטעקט " און געפירט צו רופט פֿאַר זיין בעאַטיפיקאַטיאָן.[1][2]
ביאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
געבורט, קינדשאַפט און שטודיום[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אַנטאָני גאַודí איז געבוירן אין 1852 אין ריודאָמס אָדער אין רעוס , צו די אינדוסטריעלע באָילערמאַקער פראַנסעסק גאַודí איך סעראַ ( 1813-1906 ) און אַנטòניאַ קאָרנעט איך בערטראַן ( 1819-1876 ). ער איז געווען דער יאַנגגאַסט פון פינף קינדער, פון וועמען דרייַ סערווייווד צו אַדאַלטכוד : ראָסאַ (1844-1879) , פראַנסעסק (1851-1876) און אַנטאָני . גאַודí ס משפּחה אָרידזשאַנייטיד אין די אַוווערגנע געגנט אין דאָרעמדיק פֿראַנקרייַך. איינער פון זיין אָוועס , דזשאָאַן גאַודí , אַ האַווקער , אריבערגעפארן צו קאַטאַלאָניאַ אין די 17 יאָרהונדערט ; מעגלעך אָריגינס פון גאַודí ס משפּחה נאָמען אַרייַננעמען גאַודי אָדער גאָודאַן .[3] על מאַס דע לאַ קאַלדערעראַ , היים פון די גאַודí משפּחה אין ריודאָמס
גאַודí ס פּינטלעך בערטפּלייס איז אומבאַקאַנט ווייַל קיין סופּפּאָרטינג דאָקומענטן האָבן שוין געפונען , לידינג צו אַ סיכסעך וועגן צי ער איז געבוירן געוואָרן אין רעוס אָדער ריודאָמס , צוויי ארומיקע מיוניסאַפּאַליטיז פון די באַיקס לאַגער דיסטריקט. רובֿ פון גאַודí ס לעגיטימאַציע דאקומענטן פון ביידע זיין תּלמיד און פאַכמאַן יאר האט רעוס ווי זיין בערטפּלייס . גאַודí סטייטיד אויף פארשידענע מאל אַז ער איז געבוירן געוואָרן אין ריודאָמס , זיין פאָטערלעך משפּחה ס דאָרף. גאַודí איז באַפּטייזד אין די קהילה פון סאַנט פּער אַפּòסטאָל אין רעוס די טאָג נאָך זיין געבורט אונטער דעם נאָמען " אַנטאָני שאַלוועדיק גויללעם גאַודí איך קאָרנעט ".
גאַודí האט אַ טיף אַפּרישייישאַן פֿאַר זיין געבוירן לאַנד און גרויס שטאָלץ אין זייַן מעדיטערראַנעאַן ירושה. ער געגלויבט מעדיטערראַנעאַן מענטשן צו זיין ענדאַוד מיט שאפן , ערידזשאַנאַליטי און אַ ינייט חוש פֿאַר קונסט און פּלאַן. גאַודí ריפּאָרטאַדלי דיסקרייבד דעם דיסטינגקשאַן דורך סטייטינג , " מיר אייגן די בילד. פאַנטאַסי קומט פון די גאָוס . פאַנטאַסי איז וואָס מענטשן אין די צפון אייגן. מיר זענען קאָנקרעט. די בילד קומט פון די מעדיטערראַנעאַן . אָרעסטעס ווייסט זיין וועג , ווו כאַמליט איז טאָרן באַזונדער דורך זיין ספקות . " צייַט פארבראכט ינ דרויסן , דער הויפּט בעשאַס זומער סטייז אין די גאַודí משפּחה היים מאַס דע לאַ קאַלדערעראַ , אַפאָרדאַד גאַודí די געלעגנהייט צו לערנען נאַטור. גאַודí ס ענדזשוימענט פון די נאַטירלעך וועלט געפירט אים צו פאַרבינדן די צענטער עקסקורסיאָניסטאַ דע קאַטאַלוניאַ אין 1879 אין די עלטער פון 27. די אָרגאַניזירונג עריינדזשד עקספּאַדישאַנז צו ויספאָרשן קאַטאַלאָניאַ און דאָרעמדיק פֿראַנקרייַך, אָפֿט ריידינג אויף כאָרסבאַק אָדער גיין צען קילאָמעטערס אַ טאָג. גאַודí ( אין דער הינטערגרונט ) מיט זיין פאטער ( צענטער) , זיין פּלימעניצע ראָסאַ און דאָקטער סאַנטאַלó בעשאַס אַ וויזיט צו מאָנצערראַט ( 1904 )
יונג גאַודí געליטן פון נעבעך געזונט , אַרייַנגערעכנט רומאַטיזאַם , וואָס זאל האָבן קאַנטריביוטיד צו זיין רעטיסענט און רעזערווירט כאַראַקטער. די געזונט קאַנסערנז און די היגיעניסט טיריז פון ד"ר קנעיפּפּ קאַנטריביוטיד צו גאַודí ס באַשלוס צו אַדאַפּט וועדזשאַטעריאַניזאַם פרי אין זיין לעבן. זיין רעליגיעז אמונה און שטרענג וועדזשאַטעריאַניזאַם געפירט אים צו ונטערנעמענ עטלעכע לאַנג און שטרענג פאַסץ . די פאַסץ זענען אָפֿט אַנכעלטי און טייל מאָל , ווי אין 1894 , געפירט צו לעבן - טרעטאַנינג קראַנקייַט .
גאַודí אַטענדאַד אַ קינדער - צימער שולע לויפן דורך פראַנסעסק בערענגוער , וועמענס זון, אויך גערופן פראַנסעסק , שפּעטער געווארן איינער פון גאַודí ס הויפּט אַסיסטאַנץ . ער ענראָולד אין די פּיאַריסץ שולע אין רעוס ווו ער געוויזן זיין קינסט טאלאנטן דורך דראַווינגס פֿאַר אַ סעמינאַר גערופן אל אַרלעקווíן (די כאַרלאַקוואַן ). בעשאַס דעם מאָל ער געארבעט ווי אַ לערניינגל אין דער " פארע מיר " טעקסטיל מיל אין רעוס . אין 1868 ער אריבערגעפארן צו באַרסעלאָנאַ צו לערנען לערנען אין די קאַנוואַנט דעל קאַרמע . אין זיין אַדאַלעסאַנט יאר גאַודí געווארן אינטערעסירט אין יוטאָופּיאַן סאָציאַליזם און, צוזאַמען מיט זיין יונגערמאַן סטודענטן עדואַרד טאָודאַ איך גüעלל און דזשאָסעפּ ריבעראַ איך סאַנס , פּלאַננעד אַ רעסטעריישאַן פון די פּאָבלעט מאַנאַסטערי אַז וואָלט האָבן פארוואנדלען עס אין אַ יוטאָופּיאַן פאַלאַנסטèרע .
צווישן 1875 און 1878 , גאַודí געענדיקט זיין קאַמפּאַלסערי מיליטער דינסט אין די ינפאַנטרי פּאָלק אין באַרסעלאָנאַ ווי אַ מיליטער אַדמיניסטראַטאָר . רובֿ פון זיין דינסט איז געווען אויסגעגעבן אויף קראַנק לאָזן , ענייבאַלינג אים צו פאָרזעצן זיין שטודיום . זיין אָרעם געזונט געהאלטן אים פון בעת צו קעמפן אין די דריט קאַרליסט מלחמה , וואָס לאַסטיד 1872-1876 . אין 1876 גאַודí ס מוטער געשטארבן אין די עלטער פון 57 , ווי האט זייַן 25 יאָר אַלט ברודער פראַנסעסק , וואס האט נאָר גראַדזשאַווייטיד ווי אַ דאָקטער . בעשאַס דעם צייַט גאַודí געלערנט אַרקאַטעקטשער בייַ די ללאָטדזשאַ שולע און די באַרסעלאָנאַ העכער שולע פון אַרטשיטעקטורע , גראַדזשוייטינג אין 1878 . צו פינאַנצן זיין שטודיום, גאַודí געארבעט ווי אַ דראַפצמאַן פֿאַר פארשידענע אַרקאַטעקץ און קאָנסטרוקטאָרס אַזאַ ווי לעאַנדרע סערראַללאַטש , דזשאָאַן מאַרטאָרעלל , עמילי סאַלאַ Cortes , פֿראַנסיסקאָ דע פּאַולאַ דעל ווילער י לאָזאַנאָ און דזשאָסעפּ פאָנצער אין דערצו צו זיין אַרקאַטעקטשער קלאסן, ער געלערנט פראנצויזיש, געשיכטע, עקאָנאָמיק , פֿילאָסאָפֿיע און עסטעטיק . זיין גראַדעס זענען דורכשניטלעך און ער טייל מאָל ניט אַנדערש קאָרסאַז. ווען כאַנדינג אים זיין גראַד, עליעס ראָגענט , דירעקטאָר פון באַרסעלאָנאַ אַרטשיטעקטורע שולע, האט געזאגט: " מיר האָבן געגעבן דעם אַקאַדעמיק טיטל אָדער צו אַ נאַר אָדער אַ זשעני . צייַט וועט ווייַזן. " גאַודí , ווען באקומען זיין גראַד, ריפּאָרטאַדלי דערציילט זיין פרייַנד , די סקולפּטאָר ללאָרענç מאַטאַמאַלאַ , מיט זיין ייראַניקאַל געפיל פון הומאָר , " ללאָרענç , זיי ניטאָ געזאגט איך בין אַ אַרכיטעקט איצט.
אַדאַלטכוד און פאַכמאַן אַרבעט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
גאַודí ס ערשטער פראיעקטן זענען די לאַמפּפּאָסץ ער דיזיינד פֿאַר די פּלאַçאַ רעיאַל אין באַרסעלאָנאַ , די אַנפינישט גיראָססי נוזסטאַנדז , און די קאָאָפּעראַטיוואַ אָברעראַ מאַטאַראָנענסע ( טוערס ' קאָאָפּעראַטיווע פון מאַטאַרó ) בנין. ער פארדינט ווידער דערקענונג פֿאַר זיין ערשטער וויכטיק קאָמיסיע , די קאַסאַ וויסענס , און דערנאָך באקומען מער באַטייַטיק פּראַפּאָוזאַלז. אין די פּאַריז וועלט ס פער פון 1878 גאַודí געוויזן אַ וויטרינע ער האט געשאפן פֿאַר די הענטשקע פאַבריקאַנט קאָומעלאַ . זייַן פאַנגקשאַנאַל און עסטעטיש מאָדערניסטאַ פּלאַן ימפּרעסט קאַטאַלאַניש ינדאַסטריאַליסט עוסעבי גüעלל , וואס דעמאָלט קאַמישאַנד עטלעכע פון גאַודí ס מערסט בוילעט אַרבעט : די גüעלל ווייַן סעלערז , די גüעלל פּאַוויליאַנז , די פּאַלאַו גüעלל ( גüעלל פּאַלאַץ ), די פּאַרק גüעלל ( גüעלל פּאַרק ) און די קריפּט פון די קהילה פון די קאָלòניאַ גüעלל . גאַודí אויך געווארן אַ פרייַנד פון די מאַרקי פון קאָמיללאַס , דער פאטער , אין - געזעץ פון גראף גüעלל , פֿאַר וועמען ער דיזיינד " אל קאַפּריטשאָ " אין קאָמיללאַס .
אין 1883 גאַודí איז שטעלן אין באַשולדיקונג פון די לעצטנס - ינישיייטיד פּרויעקט צו בויען אַ באַרסעלאָנאַ קאַטהעדראַל גערופן באַסיליקאַ איך המקדש עקספּיאַטאָרי דע לאַ סאַגראַדאַ פאַמיליאַ ( באַסיליקאַ און עקספּיאַטאָרי קהילה פון די רוח משפּחה, אָדער סאַגראַדאַ פאַמיליאַ ). גאַודí גאָר פארענדערט די ערשט פּלאַן און ימביוד עס מיט זיין אייגן אָפּשיידנדיק סטיל. פון 1915 ביז זיין טויט ער געטרייַ זיך לעגאַמרע צו דעם פּרויעקט. געגעבן די נומער פון קאַמישאַנז ער אנגעהויבן באקומען , ער האט צו פאַרלאָזנ אויף זיין קאָלעקטיוו צו אַרבעטן אויף קייפל פראיעקטן סיימאַלטייניאַסלי. זיין קאָלעקטיוו קאָנסיסטעד פון פּראָפעססיאָנאַלס פון אַלע פעלדער פון קאַנסטראַקשאַן. עטלעכע פון די אַרקאַטעקץ וואס געארבעט אונטער אים געווארן באַוווסט אין די פעלד שפּעטער אויף , אַזאַ ווי דזשאָסעפּ מאַריאַ דזשודזשאָל , דזשאָאַן רוביó , סיזער מאַרטינעלל , פראַנסעסק פאָלגועראַ און דזשאָסעפּ פראַנסעסק רàפאָלס . אין 1885 , גאַודí אריבערגעפארן צו דאָרפיש סאַנט פעליו דע קאָדינעס צו אַנטלויפן די כאָלערע עפּידעמיע אַז איז ראַווידזשינג באַרסעלאָנאַ . ער געלעבט אין פראַנסעסק וללאַר ס הויז, פֿאַר וועמען ער דיזיינד אַ מיטאָג טיש ווי אַ צייכן פון זיין דאנקבארקייט .
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ ""God's architect" on the path to sainthood", The Times (UK) (9 November 2009). דערגרייכט דעם 20 April 2011. ארכיווט פונעם אריגינאל דעם 16 October 2011.
- ↑ Klettner, Andrea (4 November 2010). Pope's visit could fast-track Gaudí sainthood. Bdonline.co.uk. ארכיווט פון דעם אריגינאל דעם 16 October 2011. דערגרייכט דעם 21 April 2011.
- ↑ There is a certain controversy about whether he was born in Reus or Riudoms, his father's village near Reus. However, most specialists tend towards Reus: "Gaudí was born in Carrer Sant Joan, close to the Plaça Prim in Reus, according to most versions (...) Nonetheless, Gaudí later on mischievously left these doors open when suggesting he might have been born in his father's workshop, just across the municipal border of Riudoms." מוסטער:Harv


text:
טראנספארט אין ישראל
ישראל האט אן אנטוויקלטן טראנספארט סיסטעם, וואס שליסט איין שאסייען, אויטאבוס ליניעס, באנען און פלי טראנספארט.
אינהאַלט
שאסייען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – ישראל שאסייען
אויטאבוסן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
באנען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט ישראל באנען
לייכטע באנען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די פאלגנדע פלענער זענען דא צו בויען לייכטע באנען אין ישראל:
- ירושלים לייכטע באנען
- תל אביב לייכטע באן
- כרמיאל עכו לייכטע באן ליניע
פלי טראנספארט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין ישראל זענען דא 48 פליפארטן. דער גרעסטער פליפארט איז בן גוריון פליפעלד, מיט דריי טערמינאלן און אינטערנאציאנאלע פליען.
פארטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מיטלענדישער ים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רויטער ים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ביים אילת איינגאס:


text:
הויז קאנסטרוקציע
הויז קאנסטרוקציע איז דאס בויען אדער איבערמאכן א הויז פאר מענטשן צו וואוינען.
הייזער ווערן געבויט מיט סטאנדארטע בויען פראקטיקס וועלכע איז מיט די יארן געווארן לעגאלע בילדינג קאודס וועלכע ווענדן אן צו אלע הייזער וועלכע ווערן געבויט אין א מאדערן לאנד.
אויסער די לעגאלע סטאנדארטן האבן בויערס זיך שטענדיג צוגעשטעלט צו פאראייניגטע סטאנדארטן ווייל דורכדעם זענען מאטריאלן שטענדיג פארזארגט אויפן מארק און זענען ביליגער.
באמערקונג: די פאלגענדע שורות באטראכט די קאנסטרוקציע סיסטעם מיט וועלכע רוב הייזער אין אמעריקע זענען און ווערן געבויט. היינט איז פאראן מער פארגעשריטענע ארכיטעקטור וועלכע פארנעמט נאר א קליינע פראצענט פון הויז קאנסטרוקציע.
אינהאַלט
פראצעדור[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א דורכשניטליכע הויז ווערט געבויט אויף דער פאלגענדער פראצעדור:
גרעידינג און צוגרייטונג פון דעם פלאץ, פונדאמענט קאנסטרוקציע, פרעימינג, פענסטער און טירן, דאך, סיידינג, עלעקטריק, אינסטאלאציע, אינסולעישן, דרייוואל, אנדערלעימענט, טרים, פארבן, לעצטע עלעקטריק איינשטעלונג, קיך און ארויסגאנג צימערן, ענדע פון פלאמבינג, קארפעט און פלארינג, באהעפטונג צום וואסער מעין, באהעפטונג צום אפפאל סיסטעם, פאנטש ליסטע.
א הויז ווערט געבויט דורך א הויפט קאנטראקטאר וועלכע פירט אן מיט די ארבעט און ער דינגט די סוב-קאנטראקטארס צו טאן די סארט ארבעט מיט וועלכע זיי זענען ספעציאליזירט. עלעקטריק, פלאמבינג, פרעמינג, רופינג, און נאך זאכן ווערן געטאן דורך סוב-קאנטראקטארס וועלכע ווערן געפירט דורך דעם הויפט קאנטראקטאר.
שטח צוגרייטונג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן דריי סארט פונדאמענטן און צו יעדע פון זיי וועט מען אנדערש דארפן צוגרייטן דאס פלאץ וואו מען גייט בויען דאס הויז. נארמאל וועט מען נוצן בולדאזערס אוועקצונעמען אלע שטיינער און געוואוקסן וועלכע זענען דארט פאראן און אויב דאס פלאץ איז נישט גלייך וועט מען דאס דארפן אויסגלייכן וועלכע ווערט אנגערופן לעוולן. רוב קאנטראקטארס האבן זייערע אייגענע שטאב צו טאן די סארט ארבעט אבער פאראן אסאך וואס דינגן א סוב-קאנטראקטאר וועלכע ספעציאליזירט זיך אין דעם.
די דריי סארט פונדאמענטן רופן זיך: קראול ספעיס, סלעב, און בעיסמענט. א קראול ספעיס איז די מערסט פאפולערע סארט פונדאמענט וועלכע באשטייט פון קליינע גרובער אין די ערד וואו עס ווערט אריינגעגאסן קענקרעט צעמענט און אויף די יסודות ווערט די הויז ארויפגעצויגן. די לעכער זענען געווענליך נישט מער ווי עטליכע פיס גרויס אבער עס ווענדט זיך אסאך לויט וואספארא סארט ערד עס איז דארט פאראן. אויב די ערד איז הארט וועט גענוג זיין קליינע קראול ספעיסעס און אויב די ערד איז ווייעך וועט מען דארפן גרעסערע קראול ספעיסעס ווייל די וואג פון די הויז דארף צעשפרייט ווערן אויף א גרעסערע שטח עס זאל נישט זינקן.
אויב מאכט מען א סלעב פונדאמענט וועט מען בעיקר דארפן אויסגלייכן דאס פלאץ אויף הונדערט פראצענט וועלכע איז א לאנגע ארבעט און דערנאך וועט מען גיסן דעם פונדאמענט.
פאר א בעיסמענט פונדאמענט וועט מען דארפן אויסגראבן א פיר עקיגע גרוב די גרויס ווי די הויז גייט זיין אין וועלכע מען וועט אריינגיסן דעם פונדאמענט.
פונדאמענט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די גרינגסטע פונדאמענט צו מאכן איז א סלעב וועלכע איז נישט מער ווי א גלייכע געגאסענע שטיין אויף די ערד אויף וועלכע די הויז ווערט געבויט. אמאל פלעגט מען בויען הייזער אויף שווימענדיגע סלעבס וואס איז פשוט געווען געגאסן אויף די ערד און איז געבליבן אין פלאץ פון די וואג פון די הויז וואס איז געבויט געווארן אויף איר. היינט גיסט מען א סלעב מיט צוויי האלטערס אויף צוויי עקן וועלכע גייען אריין 4 פיס טיף אין די ערד און האלט דעם פונדאמענט אין פלאץ עס זאל נישט אוועקשווימען פון שטורעם ווינטן אדער פארפלייצונגן.
די עיקר ארבעט פון א סלעב פונדאמענט איז אויסצוגלייכן די שטח וועלכע דארף זיין הונדערט פראצענט גלייך בעפאר מען גיסט די צעמענט. מען לייגט געווענליך קליינע שטיינער (גרעוול) צו באפעסטיגן און אויף דעם פלאסטיק וועלכע האלט צוריק פייכקייט פון צוברעכן דעם פונדאמענט און אויף דעם גיסט מען ארויף די צעמענט.
א סלעב קען נאר גענוצט ווערן אלס א פונדאמענט אין ווארימע ערטער ווייל אין קאלטע ערטער וועט די ערד אונטער דעם פרירן און צוברעכן די גאנצע סלעב. אפילו אין ווארימע ערטער וועט מען געווענליך גיסן די עקן 4 פיס טיף וועלכע איז טיפער ווי די פרירן שטאפל אין פאל עס קומטא קאלטע וועטער זאל אלעס בלייבן אין פלאץ.
כדי צו באפעסטיגן די קאנקרעט איינמאל עס איז אויסגעטרוקענט לייגט מען אויס אייזערנע גרידס וועלכע טרוקענט זיך אויס אינאיינעם מיט די צעמענט און האלט צוזאם די קאנקרעט אין פאל פון עקסטרעמע וועטערס און ספעציעל ערדציטערנישן און פלאנצונגן וועלכע קומען פון אונטער דעם פונדאמענט.
א בעיסמענט פונדאמענט איז א לאנגע פראדעצור און איז די שטערקסטע פונדאמענט סארט און אויך די טייערסטע. נארמאל גראבט מען אן 8 פיסיגע גרוב און מען גיסט א פונדאמענט ארום און ארום ווי 4 ווענט און דערנאך א סלעב פון אינעווייניג. בעפאר מען גיסט די ווענט גיסט מען קליינע שטאנגן ביי די עקן און מען שטעלט אריין אן אייזערנע הוק וועלכע האלט צוזאמען די וואנט מיט די שטאנג.
א קראול ספעיס פונדאמענט איז צום מערסטן אויפגעכאפט און האט אסאך מעלות וועלכע די אנדערע צוויי סארט פונדאמענטן האבן נישט. עס איז געאייגענט אפילו אין פייכטע ערד, עס איז פיל ביליגער פון א בעיסמענט פונדאמענט, און לאזט די בעסטע איינטריט צו די הויפט וואסער און אפפאל סיסטעם.
געווענליך באשטייט עס פון נידעריגע ווענט פון אלע 4 זייטן וועלכע האלטן זיך אין פלאץ דורך לעכער אין די ערד וועלכע זענען אנגעפילט מיט צעמענט און באהעפטן די ווענט מיט ספעציעלע הוקס. אין צוגאב צו די ווענט לייגט מען אסאך שטאנגן אינעם צענטער וועלכע ארבעטן אויפ'ן זעלבן סיסטעם און גרויסע ציגל ווערן ארויפגעצויגן אויף די יסוד און גרייכן אייניג מיט די ווענט ארום און וועט עווענטועל העלפן האלטן די וואג פון די הויז.
וויבאלד אין אזא פאל ווערט די הויז געבויט העכער די ערד קומט דער פראבלעם פון וואסער וועלכע זאמעלט זיך אן אונטער די הויז און דערפאר מאכט מען ספעציעלע לעכער און מען שטעלט אריין רערן אונטער די ערד וועלכע זאלן אוועקטראגן דאס וואסער וועלכע איז א שטער פאר דעם פונדאמענט.
יעדע סארט פונדאמענט איז געמאכט פון קאנקרעט און נעמט 4 וואכן ביז עס טרוקענט אינגאנצן אויס און איז גרייט מען זאל אנהייבן בויען די משא אויף אים.
פאדלאגע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א פאדלאגע באשטייט פון 10X2 אינטש הילצערנע שטאנגען וועלכע ליגן אויף די לענג און זענען אויסגעשטעלט אין א רייע איינס אפגערוקט פון די אנדערע מיט די זעלבע מאס. מען נוצט א ספעציעלע סארט האלץ וועלכע ווערט באהאפטן צו די פונדאמענט און אויף דעם לייגט מען די שטאנגן.
געווענליך איז פאראן א מיטעלסטע שטאנג ( אדער מער ווי איינס) צו וועלכע אלע שטאנגען קומען זיך צוזאם אין זיצן דערויף. איינמאל די שטאנגן זענען פארטיג לייגט מען פלייוואוד און דאס דינט אלס די פלאר פון די הויז.
אין א סלעב פונדאמענט איז בכלל נישט פאראן קיין פלארינג ווייל די סלעב דינט אלס די פלאר פון די הויז.
ווענט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די ווענט ווערן געבויט פון (4X2) לאמבער אין א פרעים מיט איינס אפגערוקט פון די אנדערע 16 אינטשעס. די ארבעט איז גאנץ פשוט צוזאמענגעקלאפט מיט שיס נעגל אויף די ערד און ווען עס איז פארטיג שלעפט מען עס ארויף אלס א וואנט און אזוי גייט וואנט נאך וואנט. ווען די פרעים איז קאמפלעט פארטיג דעקט מען דאס איבער מיט פלייוואוד אדער או-עס-בי האלץ (א שטערקערע סארט פון פלייוואוד) וועלכע האלט עס צוזאמען און דעקט אלעס איבער.
די 16 אינטש אויסשטעל טוישט זיך קיינמאל נישט אויסער דארט וואו עס האקט איבער א פענסטער, טיר אדער אנדערע וואנט וועלכע דארף דארט באהאפטן ווערן. יעדע פענסטער איז אויסגעשניטן אין די פלייוואוד און מען לייגט מערערע סטאדס (4X2) דאס צו פארשטערקערן. אויסער די עקסטערע סטאדס וועט מען העכער יעדע פענסטער און טיר מאכן א העדער וועלכע באשטייט פון צוויי 10X2 און א פלייוואוד אינדערצווישן ווי א סענדוויטש. דער סיבה פארוואס עס איז פאראן א שטיק פלייוואוד איז וויבאלד א 4X2 איז באמת נאר איינס און א האלב ביי 3 אינטשעס און א 10X2 איז נאר איינס און א האלב ביי 9 און א האלב אינטשעס וואס מיינט אז צוויי אינאיינעם וועלן נאר זיין דיק 3 אינטשעס און מען וועט דארפן אריינשטעלן א האלבע אינטש פלייוואוד דאס צו מאכן די ברייט פון די 4X2 וועלכע איז אין פאקט נאר 3 און א האלב אינטשעס.
די העדער דינט ווי א באזונדערע שטאנג צו פארשטערקערן דער טייל פון די וואנט וועלכע איז פארשניטן געווארן צו מאכן פלאץ פאר די פענסטער אדער טיר. די לעכער נעמען אוועק פון די וואנטס פעסטקייט און די העדער טוט דאס ערזעצן צו קענען האלטן די דאך העכער איר.
איינמאל די ווענט זענען אויפגעבויט וועט מען דאס איבערדעקן מיט א ספעציעלע פלאסטיק וועלכע רופט זיך HOUSE WRAP אדער PINK WRAP וועלכע וועט באשיצן די האלץ פון אלע סארט וועטערס ווי רעגן, שניי, קעלט, און היצן.
דאך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בויען א דאך איז היינט פון די גרינגסטע זאכן וויבאלד מען קויפט פארטיגע פרעים'ס וועלכע ווערט גענוצט צו מאכן די דאך. די פרעים'ס ווערן אנגערופן טראסעס און קומען אין פארשידענע פארעמען געוואנדן לויט די סטייל דאך וואס מען גייט בויען. די טראסעס ווערן באהאפטן צו די ווענט מיט אייזערנע פלעיטס און עס נעמט אינגאנצן עטליכע שטונדן דאס צו אינסטאלירן.
טראסעס זענען געמאכט פון 4X2 אבער איז זייער שטארק און איז ספעציעל אזוי געבויט אז די גאנצע וואג פון די דאך גייט צו די דרויסנדיגע ווענט כדי מען זאל שפעטער קענען רוקן די אינעווייניגסטע ווענט אן דעם וואס די דאך זאל עפעקטירט ווערן. די טראסעס קומען אין סטאנדארטע סייזעס אבער די קאנטראקטאר קענען דאס באשטעלן אין וועלכע פארעם אדער סייז זיי ווילן, געוואנדן לויט וואס זיי ווילן מאכן.
איינמאל אלע טראסעס זענען אין פלאץ ציט מען איבער די דאך פון אינדרויסן מיט פלייוואוד אדער או-עס-בי האלץ און די געבוי פון די דאך איז פארטיג.
אמאל ווען מען האט נאך נישט געקענט קויפן טראסעס האבן די קאנטראקטאר דאס אליינס געבויט מיט שווערע שטאנגן ווי 10X2 . דאס איז געווען א קאמפליצירטע ארבעט וועלכע האט גענומען אסאך צייט און האט געקאסט פיל מער. עס זענען נאך היינט פאראן מענטשן וואס בויען אליינס זייערע הייזער וואס מאכן אויך די דאך אליינס און שפענדן אסאך צייט דערפאר און כאטש עס איז טייערער וועלן זיי דאס טאן פאר זייער אייגענע ערפארונג אדער פארגעניגן.
פענסטער און טירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פענסטער און טירן גייט צוזאמען און ווערט באשטעלט לויט וויפיל מען דארף האבן און וואספארא סארט. ווען מען קוקט אן א פענסטער זעט עס אויס ווי א קאמפליצירטע ארבעט צו אינסטאלירן אבער אין פאקט איז עס א קלייניקייט און גייט זייער שנעל. די עפענונגן פאר די פענסטער און טירן זענען אויסגערעכנט אויף די האר צו די סייז פון די פענסטער אין טירן און ווען מען שטעלט דאס אריין גייט עס איינס צוויי און ווערט געסטעיפלט פון אינדרויסן און געקלעבט פון אינעווייניג.
וויבאלד די פענסטער און טירן גיבן א שטארקע איינדרוק אויפן אויסקוק פון די הויז וועט מען געווענליך שפענדן געלט פאר א שיינע דעזיין צו געבן די הויז א סאפיסטיקירטע אויסקוק. ספעציעל איז מען מקפיד אויף די פאדערשטע טיר און פענסטער וועלכע ווערן געזען אויפ'ן ערשטן בליק ווען מען קוקט אויף די הויז.
רופינג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די דאך איז געבויט פון האלץ און דארף איבערגעדעקט ווערן מיט ספעציעלע מאטריאל צו קענען אויסהאלטן רעגן און שניי וועלכע וועט זיך דארט אנזאמלן. די סארט ארבעט ווערט אנגערופן רופינג (ROOFING) און ווערט געטאן דורך א סוב- קאנטראקטאר.
ערשט קלעבט מען ארויף א סארט פאפיר וועלכע רופט זיך טאר פאפיר און אויף דעם קלאפט מען ארויף די שינגלעס וועלכע זענען פעך שטיקער געשניטן אין א געוויסע סייז. מען לייגט זיי ווי ציגל איינע אויף די אנדערע איבער די גאנצע דאך.
די ארבעט פון רופינג איז בעיקר אויסצורעכנען אז דאס וואסער זאל שנעל אראפרינען פון די דאך ווי איידער עס זאל צוריק האלטן פון אריינפליסן אין די הויז. די מאטריאלן באשיצן די דאך פון וואסער אבער מיט דער צייט קען עס געשעדיגט ווערן און דערפאר רעכנט מען אויס אז אלע וואסער זאל פון דארט ווי שנעלער אראפרינען און זענען פאראן פארשידענע סטאנדארטע טאקטיקן וויאזוי דאס ווערט געמאכט.
סיידינג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רוב הייזער זענען באדעקט פון די זייטן מיט סיידינג וועלכע זענען וויינעל אדער פלאסטיק. די סיידינג קומען אין לאנגע שטיקער פון 12 פיס און איין פיס הויך. מען לייגט זיי פון אונטן ארויף איינע העכער די אנדערע און זיי שפארן זיך איינס אריין אינעם צווייטן.
וויבאלד אויך די ווענט דארפן זיין באשיצט פון רעגן און עקסטרעמע וועטערס איז פאראן א רייע סטאנדארטן וועלכע דארפן נאכגעפאלגט ווערן ווען מען לייגט די סיידינג. די מאטריאל קען שרינקן אדער אויסגעצויגן ווערן פון ווארימע אדער קאלטע וועטערס און דאס דארף אויך גענומען ווערן אין באטראכט און דערפאר וועט מען מוזן אריינציען אביסל טיפער ביי אלע עקן.
איינמאל די סיידינג איז פארטיג האט מען געענדיגט די דרויסנדיגע געבוי וועלכע איז שוין יעצט אויך באשיצט פון רעגן, שניי, קעלט, און היצן. יצעט קען מען אנהייבן ארבעטן אויף די אינעווייניגסטע טייל פון הויז.
פלאמבינג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – פלאמבינג
צוריק מיט 200 יאר איז נישט געווען אזא זאך ווי פלאמבינג אין א הויז. עס איז נישט געווען קיין קראן פון ווי עס האט גערינען וואסער ( אחוץ אויב איינער האט דאס אליינס געמאכט) און עס איז נישט געווען אזא זאך ווי אן ארויסגאנג צימער אין א הויז. אלע פארצייטישע הייזער און אפילו פאלאצן האבן געבויט ארויסגאנג צימערן אין פעלד און דאס קען נאך געזען ווערן אין די רייכע פאלאץ אין וויליאמסבורג, ווירידזשיניע, וואו דער רייכער ענגלישער קאלאניעל גאווערנער האט געוואוינט 300 יאר צוריק. היינט קומט יעדע הויז מיט אלעס צוגעשטעלט וואס מיינט וואסער און סוער סיסטעם וואו דער אפפאל גייט ארויס.
פלאמבינג ווערט אינסטאלירט אויפ'ן זעלבן סיסטעם אין אלע הייזער וויבאלד עס זענען פאראן פלאמבינג קאודס און אלע הייזער דארפן דאס איינשטעלן. די לאקאלע רעגירונגן זענען פאראנטווארטליכט פאר די פלאמבינג סיסטעמען און זיי זענען זייער שטרענג ווען עס קומט דערצו וויבאלד זיי דארפן זיין זיכער אז ווען א הויז ווערט געבויט זאל די פלאמבינג סיסטעם ארבעטן פאר לאנגע יארן אן קיין פראבלעמען.
דאס וואסער קומט ארויף אין הויז ווייל עס איז פרעשורייזד צי דורך א פאמפ אדער נאטורליך דורך פארשידענע פלאמבינג נאטורן מיט וועלכע די פלאמבערס קענען זיך אויס. די רערן קומען אלע מיט וואלווס וועלכע לאזט נישט דאס וואסער צוריק אראפרינען אזוי אז עס זאל שטענדיג זיין גרייט גענוג וואסער אין די רערן ווען מען דרייט אויף די קראן. גרויסע אפארטמענט געביידעס וועלכע גייען ארויף צענדליגער שטאקן פארמאגן א וואסער טאנק וועלכע געפינט זיך אויפ'ן דאך וואו עס איז אנגעזאמעלט אסאך וואסער וועלכע קומען ארויף מיט שטארקע פאמפס און דאס וואסער גייט פון דארט צוריק אראפ צו אלע הייזער מאכנדיג דעם פראדעצור גרינגער און ביליגער.
דער אפפאל סיסטעם ארבעט אויך מיט א פרעשורייזד סיסיטעם ווייל אויב נישט וואלט אסאך שמוץ פארבליבן אין די רערן און עס וואלט ארויפגעקומען א שלעכטע גערוך. אלע אפפאל גייט ארויס צו א הויפט אפפאל רער וועלכע לויפט אין די גאסן אבער ערשט גייט עס אריין אין א סעפטיק טאנק וועלכע יעדע הויז פארמאגט אינדרויסן נעבן די הויז און פון דארט גייט עס ווייטער. וויבאלד עס איז שטענדיג פאראן שמוץ אין די סעפטיק טאנק וואס גיט ארויס א שטארקע גערוך וועלכע וואלט צוריק ארויפגעקומען אין די הויז, איז פאראן צוויי זאכן וועלכע פארמיידן דאס. די ערשטע איז די רינדיגע רער וועלכע ליגט דירעקט אונטער יעדע אפפאל סיסטעם (אונטער יעדע סינק און אונטער יעדע ביה"כ) וועלכע הלאט צוריק די גערוך זאל ארויפקומען אינאיינעם מיט א ספעציעלע ווענט רער וועלכע גייט ארויף ביז די דאך און לאזט דארט אויסוועפן די אנגעזאמעלטע באבעלס וועלכע ווערן געשאפן פון די שמוץ אין די פרעשורייזד סעפטיק טאנק.
יעדע רער האט א מאס אין דיאמעטער וועלכע עס דארף זיין און פון וועלכע מאטריאל עס דארף זיין. די פלאמבינג קאודס געבן אנווייזונגן אויף יעדע ריר, וויאזוי די רערן זאלן אינסטאלירט ווערן, ווי שטארק דאס דארף זיך האלטן אין פלאץ, ווי לאנג די רערן מעגן זיך ציען, און נאך הונדערטער אנווייזונגן.
עלעקטריק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
נאך פלאמבינג קומען די עלעקטרישענס און ציען אריין עלעקטריק וועלכע וועט דינען אלס דער ענערגיע סופלייער פאר די הויז. דער פראדעצור איז א לאנגע ווייל עס פארלאנגט זיך אסאך דרילינג און טויזענטער פיס פון דראטן וועלכע ווערן געצויגן איבער די גאנצע הויז אריין אין אלע צימערן. די עלעקטרישענס וועלן ערשט אינסטאלירן די אויטלעט שאכטלעך וואו עס וועלן שפעטער אריינגעלייגט ווערן די סאקעטס און פון דעם וועלן זיי ציען די דראטן צו א פיוס באקס און פון דארט ארויס צו די הויפט עלעקטריק סיסטעם וועלכע לויפט אויף די גאסן אדער אונטער די ערד. עלעקטריק דראטן גייען דורך ווענט אין דעכער און טיילמאל ביז'ן אפגרונד פון די הויז. ווען אלעס איז פארטיג פרובירט מען אלעס אויס און די ווענט זענען גרייט צו באדעקט ווערן.
איבער די הויפט גאסן און שאסייען לויפן גרויסע טראנסמישן ליניעס און ביי יעדע לאקאלע גאס קומט אראפ א קלענערע טראנסמישן ליניע וועלכע שיקט אראפ 7,200 וואלטס צו די לאקאלע גאס. די קליינע טראנסמישן ליניעס ברענגן אריין די עלעקטריסיטי אין אלע הייזער. ביי יעדע עטליכע הייזער איז פאראן א טראנסמישן דראם וואס נידערט אראפ די 7,200 וואלט צו 240 וואלט און אזוי גייט עס אריין אין יעדע הויז. ווען איר וועט באטראכטן די זיילן און די דראטן וואס קומען אראפ וועט איר זען אז עס קומען ארויס פון די טראנסמישן דראם 3 דראטן פון וועלכע איינס גייט דירעקט אראפ אין די ערד. דאס איז די גראונד דראט וועלכע נוצט די ערד איינצוזאפן די עלעקטראנס וואס ווערן געשאפן פון די עלעקטריק וועלכע לויפט ווי וואלן אהין און צוריק.
אין טייל שטעט איז נישט פאראן קיין זיילן וואו די דראטן לויפן נאר אלעס לויפט אונטער די ערד.
איזאלירונג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בעפאר מען גייט פארמאכן די ווענט לייגט מען אריין איזאלירונג כדי צו שפארן ענערגיע און באשיצן די וואסער רערן און בוי מאטריאלן פון קעלט און היצן. די איזאלירונג מעג אבער נישט פארדעקן אלעס ווייל די ווענט מוזן קענען צירקולירן לופט כדי די מאטריאלן זאלן בלייבן פריש פאר לאנגע יארן. דערפאר לייגט מען ערשט אריין איזאלירונג טשענעלס וועלכע פארזיכערן גענוג פלאץ פאר לופט צירקולאציע.
איזאלירונג איז געמאכט פון פאום וועלכע איז א מאטריאל וועלכע האלט צוריק קעלט און היצן פון דורכגיין. איזאלירונג איז נישט נאר וויכטיג פאר די ווינטער נאר אויך פאר דער זוממער ווען היצן זענען אומדערטרעגליך וועט דאס צוריק האלטן די היץ פון אריינדרינגן דורך די ווענט.
אויף די איזאלירונג ציט מען איבער א ספעציעלע פלאסטיק וועלכע ווערט גערופן VaPOR BARRIER. די פלאסטיק פארהאלט די פייכקייט וועלכע זאמעלט זיך אן אין די הויז פון אריינגיין אין די ווענט. ווען נישט די פלאסטיק וואלט אין די ווינטער, ווען עס זאמעלט זיך אן אסאך פייכקייט אין די ווארימע הויז, די פייכקייט אריינגעדרינגן אין די ווענט און וואלט פארניכטעט די איזאלירונג. אמאל האט מען דאס נישט גענוצט ווייל די דרויסנדיגע ווענט זענען נישט געווען אזוי גוט פארמאכט ווי מען בויט היינט און די פייכקייט האט גרינג געקענט אויסוועפן. אלטע הייזער האבן דאס טאקע נישט און עס איז נישט קיין פראבלעם דארט.
דרייוואל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דרייוואל אדער גיפסקאַרטאן (ענגליש: drywall (USA); plasterboard (Britain)) (אדער שיטראק) איז היינט די איינציגסטע מאטריאל וועלכע ווערט גענוצט צו באדעקן די אינעווייניגסטע ווענט פון אלע הייזער איבער דער גאנצער וועלט. אמאל האט מען גענוצט פארשידענע מאטריאלן, אריינגערעכנט בלעך און אויסגעארבעטע שטיינער. אבער די אלע מאטריאלן האבן געהאט פראבלעמען און דרייוואל האט אלעס איבערגענומען אלס א פראקטישע מאטריאל געמאכט פון פלעסטער וועלכע ליגט צונויפגעדרוקט צווישן צוויי הארטע פאפירן וועלכע מאכט דאס זייער שטייף און שווער. די דרייוואל קומען אין 4 ביי 12 פיס און וועגן 50 פונט יעדע איינע וואס מיינט אז א דורכשניטליכע הויז מיט 200 דרייוואל שטיקער לייגט צו פרישע 10,000 פונט צו די הויז.
מען אינסטאלירט דרייוואל מיט ספעציעלע דרייוואל נעגל און דערנאך פארדעקט מען די שפאלטענעס מיט א ספעציעלע פאפיר טעיפ און פלאסטער ווערנדיג פארענדיגט מיט די ארבעט פון אפרייבן די שטיקער זיי צו מאכן גלייך עס זאל זיין גרייט צו פארבן.
לעצטע ארבעט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
לעצטע ארבעט רעכנט אריין זייער אסאך זאכן און נעמט טיילמאל לענגער ווי דאסס בויען ביז אהין. מען דארף ענדיגן די פלארס, אינסטאלירן די הייצונג און עירקאנדישן, צוענדיגן די עלעקטריק ארבעט און לייגן די לעקטערס, אינסטאלירן א קאך און באד צימער, ענדיגן די פלאמבינג גרייט פאר די אפלייענסעס, פעינטן, לייגן קארפעט, מאכן שענק, און נאך א רייע וויכטיגע זאכן וועלכע יעדע הויז באקומט.
הייצונג און עיר קאנדישן (HVAC) איז אסאך געוואנדן לויט וואספארא סארט הויז דאס איז. אין א קראול ספעיס אדער איין שטאקיגע הויז קען מען אינסטאלירן די הייצונג און עיר קאנדישן שפעטער ווייל אלעס גייט פון אונטער די הויז. אין א בעיסמענט הויז אדער צוויי שטאקיגע הויז דארף מען דאס אינסטאלירן די דאקטס בעפאר מען פארמאכט די ווענט.