text:
סורינאם
סורינאַם, אפיציעל די רעפובליק פון סורינאם (האלענדיש: Republiek Suriname, [ˌrepyˈblik ˌsyriˈnaːmə]), איז אַ לאַנד אין צפון פון דרום אַמעריקע. ער גרענעצט פראנצויזישע גויאנע צו מזרח, גויאנע צו מערב, בראזיל צו דרום, און דעם אטלאנטישן אקעאן צו צפון. זײַן הױפּטשטאָט איז פּאַראַמאַריבאָ.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר 667' האבן איר די האלענדער פארכאפט פון ענגלאנד, אין יאר 700' האט איר ענגלאנד צוריק דעראבערט און אין יאר 815' איז זי אפיציעל - דורך א פרידנס-אפמאך אין פאריז - צוגעטיילט געווארן צו האלאנד און א יאר שפעטער איז עס אריבער אין איר רשות.
באפעלקערונג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין די צייט פון די ציווילע קריג, האבן אסאך אנדערע לענדער נאכגעפאלגט דעם ביישפיל און באפרייט די שקלאפן. איינע פון זיי איז געווען סורינאם. דעמאלט האט אויסגעפעלט נאך ארבעט-הענט, ממילא האט מען אריבערגעברענגט אסאך ארבעטער פון די דערנעבנדיגע אינדיע. מען שאצט אז אין די יארן פון 873' ביז 916' זענען אריבער פיר און דרייסיג טויזנט ארבעטער געקומען פון אינדיע אליינס, און זיי זענען שוין דארט פארבליבן אויף שטענדיג.
די איצטיגע באפעלקערונג באשטייט פון קעראלעס (וואס איז א געמיש פון ניגערס [פעך שווארצע] און מולאטן), אינדיער יאוואנא כינעזער און נאך.
ווען מען קומט אהן אינעם לופטפעלד פון פּאראמאריבא באמערקט מען א גרויסן טאוול וואס דערציילט אביסל סטאטיסטיק פון די איינוואוינער און רעכנט אויס זייער רעליגיע און צאל, וואס דערגרייכט צו איבער צוואנציג: מאכמעדאנער, פּרעסביטעריאנער, לוטעריאנער, הוסיאנער, רומיש-קאטויליש, גריכיש-קאטויליש און נאך. ביי איזרעאל ווערט אויסגערעכנט 850 לויט די סטאיסטיק, אבער עקספערטן זאגן אז דער ציפער איז שטארק איבערגעטריבן.
קלימאט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער קלימאט איז א טרוקענע און פייכטע און ווען עס רעגנט (געווענליך עטליכע מאל א טאג) קען מען ממש דערשטיקט ווערן פון היץ. נאכמיטאג זענען די געשעפטן געשלאסן צוליב די גרויסע פייכטקייט.
אויך איז דארט פארהאן גאר אסאך קאמארעס וועלכע פירן ארום פארשידענע מחלות
יודן און יודישקייט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
שפירן פון יודישע פארגאנגענהייט פירן צוריק צו אזוי ווייט ווי אין 632' ווען לויט די אפיציעלע אינפארמאציע פון דער האלענדישער געשיכטע זענען אין דעם יאר אהינגעקומען א קליינע גרופע פארטוגעזער יודן מיט די ערשטע ענגלישע קאלאניסטן.
אסאך יודן זענען אהינגעקומען וועלנדיג אנטלויפן פון די אינקוויזיציע. דער גובערנאטאר האט די יודן איבערגעגעבן א באזונדערע געגנט, וועלכע מען האט דאן גערופן די יודישע סאוואנא, וואו יודן האבן געהאט אן אייגענע אויטאנאמיע וועלכע האט עקזיסטירט כמעט צוויי הונדערט יאר. נאך היינט צו טאג קען מען דארט זעהן איבערבלייבענישן פון יענע צייט.
יודן האבן דאן געהאט אן אייגענעם פירשט וועלכע האט געהייסן דוד הנשיא, אור אור איינקלעך פון דער משפחה געפינען זיך נאך דארט ביזן היינטיגן טאג. איינער פון זיי איז ד"ר נאסי, א בארימטער מעדיקער אינעם רעגירונגס-שפיטאל.


c: text/html

text:
אדר
דער ארטיקל איז איבער דעם אלגעמיינעם חודש אדר, קוועטש אדר א' און אדר ב' צו זען באזונדערע אינפארמאציע איבער זיי.
אין א געווענלעך יאר איז אדר דער צוועלפטער חודש צו דער ציילונג פון די חדשים,[1] וועלכע ווערט געציילט פון ניסן (און דער זעקסטער חודש צום ציילונג פון יארן, וועלכע ווערט געציילט פון תשרי[2]).
אין אן עיבור יאר לייגט מען צו א דרייצענטן חודש צום יאר און מען מאכט צוויי אדר'ס—אדר ראשון און אדר שני.
אינהאַלט
קביעות - קאלענדאר[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
שנה פשוטה - א געוויינליך יאר[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פון ווען ס'איז באשטימט געווארן דער יידישער קאלענדאר (קביעות החדשים), איז אדר שטענדיג א פארקערצטער חודש (חסר): א חודש פון ניין און צוואנציג טעג.[3]
ראש חודש אדר איז שטענדיג צוויי טעג: דער דרייסיגסטער טאג פון שבט, און צומארגענס, דער ערשטער טאג פון אדר, וויבאלד שבט איז שטענדיג א פולער חודש (מלא): ער האט שטענדיג דרייסיג טעג.
דער ערשטער טאג פון חודש אדר קען נאר אויספאלן פיר טעג פון דער וואך: (ב ד ו ז) מאנטיק, מיטוואך, פרייטיק, שבת.[4]
אין די צייטן ווען בית דין האט מקדש געווען דעם חודש איז פארהאן א מחלוקת פון תנאים צו זיי האבן געקענט - אויב בית דין האט עס געפינען נויטיג - אויסברייטערן דעם חודש (מעובר) אויף דרייסיג טעג.[5]
אין דער משנה לערנט מען,[6] אז אדר איז איינס פון די זעקס חדשים וואס בית דין האט געשיקט שלוחים צו די ווייטע ערטער פון ירושלים, באקאנט מאכן וועלכן טאג זיי האבן מקדש געווען ראש חודש אדר, וועגן דעם קומענדיגן פורים.
שנה מעוברת - אן עיבור יאר[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פון ווען ס'איז באשטימט געווארן דער יידישער קאלענדאר (קביעות החדשים), איז דער ערשטער אדר שטענדיג א פולער חודש (מלא): א חודש פון דרייסיג טעג, און דער צוויטער אדר איז שטענדיג א פארקערצטער חודש (חסר): א חודש פון ניין און צוואנציג טעג.[3]
ראשי חודש פון ביידע אדר זענען שטענדיג צוויי טעג: דער דרייסיגסטער טאג פון שבט, און צומארגענס, דער ערשטער טאג פון ערשטען אדר, וויבאלד שבט איז שטענדיג א פולער חודש (מלא): ער האט שטענדיג דרייסיג טעג. אזוי אויך, דער דרייסיגסטער טאג פון ערשטען אדר, און צומארגענס, דער ערשטער טאג פון צווייטן אדר, וויבאלד דער ערשטער אדר איז שטענדיג א פולער חודש (מלא): ער האט שטענדיג דרייסיג טעג.
דער ערשטער טאג פון ערשטן אדר קען נאר אויספאלן פיר טעג פון דער וואך: (ב ד ה ז) מאנטיק, מיטוואך, דאנערשטיק, שבת, פון צווייטן אדר קען נאר אויספאלן פיר טעג פון דער וואך: (ב ד ו ז) מאנטיק, מיטוואך, פרייטיק, שבת.[4] אין די צייטן ווען בית דין האט מקדש געווען דעם חודש איז פארהאן דריי מייינונגן אין גמרא וויפיל טעג די צוויי אדר'ס האבן געהאט, און צו בית דין האט געשיקט שלוחים צו די ווייטע ערטער פון ירושלים, באקאנט מאכן וועלכן טאג זיי האבן מקדש געווען ראש חודש פון צווייטן אדר, איז אפהענגיק אין די מיינונגען.[7]
דער נאמען פון חודש[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ס'איז פארהאן א מחלוקת תנאים וועלכער פון די צוויי אדר'ס ווערט אנגערופן סתם אדר.[8] אין הלכה נעמען אָן די מערסטע פוסקים[9] אז דער ערשטער אדר ווערט גערופן סתם אדר, דאך ביי א גט זאל מען ענדערשט (לכתחלה) ארויסשרייבן אדר ראשון, אדר שני.[10]
ספעציעלע טעג פון חודש אין חז"ל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פארשידענע טעג פון חודש אדר האבן די חז"ל אויסגעריפן אלס יו"ט און פארבאטן צו פאסטן אין די טעג, יב, יג, יד, טו, טז, יז, כ, כח, ווי ס'ווערט געשריבן אין מגילת תענית. די הלכה איז "בטלה מגילת תענית",[6] און די ימים טובים גייען היינט נישט מער אָן, אויסער חנוכה און פורים.
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – שקלים
א' אדר האט בית דין ארויסגעשיקט שלוחים אין אלע יידישע שטעט ארויסריפן יעדער זאל ברענגען זיינע שקלים,[11] וויבאלד פון ראש חודש ניסן דארף מען שוין ברענגען די קרבנות פון די נייע שקלים.[12] (דאס איז אויך דער טעם פארוואס מען לייענט פרשת שקלים דעם שבת וואס איז - אדער פאר - ראש חודש אדר).[13]
ט"ו אדר האט מען אויס געזעצט געלט-טוישערס אין שטאט אויסצוטוישן געלט פאר מחצית השקל.
כ"ה אדר האט מען אויס געזעצט געלט-טוישערס ביים בית המקדש, מענטשען זאלן זיך איילן צו ברענגען זייערע שקלים, פון דעם טאג האט מען שוין אויפגעפאדערט פון די מענטשן וואס האבן נאך נישט געברענגט.
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – כלאים
א' אדר האט בית דין אויך ארויסגעשיקט שלוחים אין אלע יידישע שטעט ארויסריפן מען זאל אויסרייסן פון די פעלדער כלאים, וויבאלד דעמאלס איז שוין גענוג אויף געוואקסן מען זאל דערקענען דעם כלאים.
הלכות אין מנהגים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
"משנכנס אדר מרבין בשמחה",[14] חודש אדר דארף מען זיין מער פרייליך, וויבאלד אין דעם חודש איז פארגעקומען ניסים פאר די יידן,[15] דערפאר זאגט די גמרא ווען א ייד האט א געריכט מיט א גוי זאל ער עס באשטימען אויף חודש אדר, ווייל אין דעם חודש איז דער מזל גוט פאר יידן.[16]
ז' אדר שטייט אין שלחן ערוך מען זאל פאסטן וויבאלד אין דעם טאג איז משה רבינו נפטר געווארן.[17]
ט' אדר שטייט אויך אין שלחן ערוך מען זאל פאסטן וויבאלד אין דעם טאג האבן זיך ארומגעקריגט די בית שמאי און בית הלל.[17]
י"ג אדר איז תענית אסתר
ט"ו אדר איז שושן פורים
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ ר"ה ז' ע"א
- ↑ ר"ה ב' ע"א
- ↑ 3.0 3.1 רמב"ם קידוש החודש פ"ה ה"ד
- ↑ 4.0 4.1 או"ח תכ"ח ב'
- ↑ בכורות נ"ח ע"א
- ↑ 6.0 6.1 ר"ה י"ח ע"א
- ↑ ר"ה י"ט ע"א
- ↑ נדרים ס"ג ע"א
- ↑ טור או"ח תכ"ה און רמ"א תכ"ז
- ↑ אה"ע קכ"ו ז'
- ↑ רע"ב שקלים פ"א מ"א
- ↑ מגילה כ"ט ב'
- ↑ חינוך מצוה ק"ה
- ↑ תענית כ"ט א'
- ↑ רש"י שם
- ↑ תענית כ"ט ב'
- ↑ 17.0 17.1 או"ח תק"ף

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער
דער פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער (ASEAN פון ענגליש Association of Southeast Asian Nations) איז א פאליטישע און עקאנאמישע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע פון פעלקער אין דרום-מזרח אזיע. ער איז געגרינדעט געווארן דעם 8טן אויגוסט 1967 דורך אינדאנעזיע, טיילאנד, מאלייזיע, סינגאפור און די פיליפינען, וואס האבן געוואלט ווייזן סאלידארישקייט קעגן דעם איינפלוס פון קאמוניזם פון וויעטנאם אין זייערע לענדער. זייט 2001 האלט מען איין מאל א יאר א שפיץ קאנפערענץ פון די לענדער אינעם פארבאנד.
מיטגלידער[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
זייט דער גרינדונג, זענען צוגעקומען אינעם פארבאנד ברוניי אין 1984, וויעטנאם אין 1995, בורמע און לאאס אין 1997 און קאמבאדיע אין 1999.


text:
1821
1821 איז דאס 21סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1821 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 25סטן מערץ - גריכנלאנד פראקלאמירט איר אומאפהענגיקייט פון דער אטאמאנישער אימפעריע.
- 10טן יולי - די פאראייניגטע שטאטן באקומען די הערשאפט איבער שטחים פון פלארידע, וואס זיי האבן אפגעקויפט פון שפאניע.
- 28סטן יולי - פערו פראקלאמירט זעלבשטענדיקייט פון שפאניע.
- 10טן אויגוסט - מיזורי ווער דער 24סטער שטאַט אין די פאראייניגטע שטאטן.
- 15טן סעפטעמבער - קאסטא ריקא, גוואטעמאלע, האנדוראס, ניקאראגוא און על סאלוואדאר פראקלאמירן זייער זעלבשטעדיקייט פון שפאניע.
- 27סטן סעפטעמבער - מעקסיקא ווערט אומאפהענגיק פון שפאניע.
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 16טן מיי - פאפנוטי טשעבישעוו, רוסישער מאטעמאטיקער (געש' 1894)
- 11טן נאוועמבער - פיאדאר מיכאילאוויטש דאסטאיעווסקי, פון די חשוב'סטע רוסישע שרייבער (געש' 1881)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 5טן מיי - נאפאלעאן באנאפארטע, קייסער פון פראנקרייך (געב' 1769)