text:
נחמן מברסלב
רבי נחמן פון ברעסלאוו אדער ר' נחמן בראַסלעװער (א' ניסן ה'תקל"ב - י"ח תשרי ה'תקע"א) איז געווען אן אייניקל פונעם בעל שם טוב, און דער גרינדער פון בראסלעווער חסידות. זיינע תורות און משלים זענען טיף, ער האט געצויגן צו זיך מיט די יארן, הונדערטער חסידים.[1] נאך זיין פטירה האבן זיינע חסידים נישט אויפגענומען קיין רבי כאטש וואס ר' נחמן האט מרמז געווען זאל זיין תלמיד ר' נתן ממשיך זיין פירן נאך אים, ווייל ר' נתן האט געהאט גרויסע אמונה און רעספעקט פאר זיין רבי ר' נחמן, און האט זיך נישט געפילט אלס א צדיק הדור. פון דאן איז דאס חסידות געווארן באקאנט אלס די טויטע חסידים.
זיין יוגנט
רבי נחמן איז געבוירן אין מעזשביזש ראש חודש ניסן שבת קודש פרשת תזריע פרשת החודש אין יאר ה'תקל"ב. זיין מוטער פייגא איז געווען די טאכטער פון אדל, די טאכטער פון בעש"ט. זיין פאטער ר' שמחה איז געווען א זון פון ר' נחמן האראדענקער, א תלמיד פון בעש"ט, נאך וועמען ער האט געהייסן.
ווען דער בעל שם טוב איז נפטר געווארן איז זיין הויז אריבער צו זיין טאכטער אדל. זי האט עס געגעבן פאר איר טאכטער פייגא וואס האט דארט געוואוינט מיט איהר מאן, אין דעם הויז איז געבוירן איהר קינד ר' נחמן.
אין דעם הויז וואו דער בעל שם טוב האט געוואוינט פלעגן זיך צוזאמען קומען די תלמידים פונעם בעל שם טוב נאך זיין פטירה, ווייל אסאך פון זיי פלעגן זיך קומען משתטח זיין אין מעזשביזש אויפן קבר פון בעש"ט, פלעגן זיי איינשטיין אין דעם הויז פון פייגא און ר' שמחה, זיי פלעגן דארט איבערפארציילן וואונדערליכע עבודות ה' פון זייער רבי'ן דער בעש"ט, זיין ליבשאפט צו גאט און זיינע וועגן, דער קליינער נחמן וואס איז געווען גאר יונג האט זיך צוגעהערט צו זייערע רייד, און עס איז אים גוט אריין אין די ביינער, און האט אפגעמאכט ער גייט אים נאכמאכן, ר' נחמן האט שפעטער געזאגט (ליקו"מ ח"א סי' רמ"ח) אז זיין עיקר התעוררות צו עבודת ה' איז געקומען פון די שמועסן.
ביי די זעקס יאר האט ער מחליט געווען ער וועט זיך אפשיידן אינגאנצן פון דער וועלט, און האט אנגעהויבן זיין עבודה, ער פלעגט ארבעטן אויף תאוות אכילה, ער האט נישט געוואלט פילן דעם טעם פון עסן האט ער געשלינגען גאנצע שטיקער און נישט געלאזט צוקומען דעם טעם צו זיינע גומען, ביז זיין האלדז איז געשוואלן געווארן.
פון אנהייב אהן איז אים גוט אריין די זאך פון התבודדות, און האט דערין זייער אסאך עוסק געווען.
אין לערנען תורה איז ער געווען א זעלטנהייט, ער פלעגט פארציילן אז נאך אין זיינע יונגע יארן האט ער דורך געלערנט אלע חלקים פון דער תורה, ער האט געלערנט (שבחי הר"ן סי' ז') ש"ס, פוסקים, תנ"ך, עין יעקב, זוהר תיקונים, כתבי האר"י, ווי אויך אסאך סארט מוסר ספרים, ספעציעל דעם באקאנטן ספר ראשית חכמה.
אלס קינד פלעגט ער אסאך לויפן צו זיין זיידן'ס קבר דעם בעל שם טוב, ער פלעגט דארט מאכן אסאך התבודוות און געשריגן צו השי"ת ער זאל זוכה זיין דערנענטערט ווערן צו אים. ער פלעגט אויפשטיין אינמיטן נאכט לויפן אין מקוה האקן די אייז און זיך טובל'ן און פון דארט לויפן צו קבר פון בעל שם טוב, און זיך אויפגעהאלטן דארט שעה'ן ביז צופרי.
ער פלעגט אסאך וויינען צו השי"ת, יעדע זאך וואס ער האט געוואלט האט ער געבעטן פון השי"ת און געוויינט, אנהייב האט ער נישט פארשטאנען לערנען נישט משניות נישט גמרא, האט ער זייער געוויינט און געבעטן פון השי"ת ער זאל עס פארשטיין, האט אים השי"ת געהאלפן, אזוי איז געווען מיט טיעפע סודות קבלה ער האט אסאך געבעטן ביז השי"ת האט אים געהאלפן.
ר' נחמן האט געזאגט אמאל אז נאך פאר די אכצן יאר האט ער דריי מאל געפארטיגט ד' חלקי שולחן ערוך, איינמאל האט עס געלערנט און געקענט אלע הלכות וואס עס שטייט דארט, דאס צווייטע מאל האט ער עס געלערנט מיט די מפורשים און ראשונים ביז צום מקור פון ש"ס. דאס דריטע מאל האט ער משיג די סודות פון די הלכות, דאס איז געווען בלויז אין דער יוגנט, ווייל שפעטער האט ער אסאך מאל מסיים געווען שולחן ערוך.
אויך האט געקענט אין דער יוגנט אויסענוויינג גאנץ עץ חיים, פרי עץ חיים, אלע כתבי אריז"ל, זוהר ותיקנים.
אין יענער צייט אין זיין יוגנט האט ער פארפאסט דעם ספר המדות.
מיט דעם אלץ איז ער געווען א שטארקער הצנע לכת, מען האט נישט געמערקט אויף אים זיינע עבודות, ער פלעגט זיך פארשטעלן מען זאל מיינען אז ער איז א ווילד קינד, און מאכט אינטערעסאנטע זאכן.
בר מצוה און חתונה
ר' נחמן האט בר מצוה געהאט ר"ח ניסן ה'תקמ"ה שבת פרשת ויקרא, פרשת החודש, אויף דעם שבת איז געווען ביי אים זיין פעטער דער דגל מחנה אפרים און האט אים געזאגט מוסר און געמוטיגט אין עבודת ה', ער האט אים דערמאנט דעם פסוק ה' אמר אלי בני אתה אני היום ילדתיך, און נאכגעזאגט דעם זוה"ק אז דאס גייט ארויף ווען איינער ווערט בר מצוה. ר' נחמן האט זייער געליבט א גאנץ לעבן די טייערע רייד פון זיין פעטער.
גראד נאך זיין בר מצוה האט מען געשריבן תנאים, זיין שווער איז געווען א גרויסער עושר, א באקאנטער חסיד ר' אפרים פון הוסיאטין, הוסיאטין איז געווען איינע פון די דערפער וואס האט באלאנגט צו זיין שווער, אסאך צדיקים פלעגן איינשטיין ביי זיין שווער, אויך דאס ווייב פון ר' אפרים איז געווען זייער א חשובע, ביידע האבן געהאלפן ר' נחמן ער זאל דינען השי"ת אומגעשטערט. די חתונה איז פארגעקומען אין מעדווידעווקא, זיין טאטע און זיין מאמע פייגא זענען געקומען צו דער חתונה פון מעזשביזש. דערנאך האבן זיי זיך געצויגן צום הויז פון זיין שווער אין הוסיאטין. פון הוסיאטין ביז מעזשביזש איז דא לערך 100 קילאמעטער, דאך פלעגט ר' נחמן זיך שטענדיג אריבער כאפן קיין מעזשביזש צום קבר פון זיין גרויסן זיידן דער בעל שם טוב, אויך פלעגט ער דארט גיין באזוכן זיינע עלטערן.
נעבן דעם דארף הוסיאטין געפינט זיך סמילע, דארט ליגט דער צדיק ר' ישעיה מדינאוויץ א תלמיד פון בעל שם טוב, דער מחבר פון דעם ווינדערליכן ספר צוואות הריב"ש, ר' נחמן פלעגט אויך דאן פארן אויף זיין קבר און אים געמאכט א שליח צו זיין זיידן דעם בעל טוב ער זאל אים פרעגן זאכן, אויך פלעגט ער אים מאכן א שליח צו זיין אנדערע זיידן פון ארץ ישראל ר' נחמן האראדענקער.
אינעם טאג פון די חתונה פאר די חופה איז ר' נחמן ארויס אין שטעטל, און געזוכט א חבר וואס זאל מיט אים דינען השי"ת, ער האט אנגעטראפן א יונגער בחור אזוי אלט ווי ער, ער האט געהייסן שמעון. דער ר' שמעון תלמיד ר' נחמן מברסלב, איז געווען זיין ערשטער תלמיד.
ר' נחמן האט באקומען פון זיין שווער דריי הונדערט גאלדענע רענדלעך, ער האט דערפון געלעבט עטליכע יאָר, ער האט זיך גארנישט געזארגט פאר פרנסה, זיין מוח איז געווען אריינגעטוהן אין עבודת ה'.
פון די דרייצען ביז אכצען יאָר האט ער נאך מער עוסק געווען אין זיינע עבודת, ספעציעל אין התבודדות וואס איז געווען ממש זיין לעבן, ער פלעגט ארויספארן אויסערן שטאט אינמיטן נאכט און פארברענגן דארט א גאנצע נאכט און געשריגן צו השי"ת. ער פלעגט נעמען א פערד פון זיין שווער און געריטן דערויף ביז אינמיטן וואלד, ער האט צוגעבינדען דעם פערד צו א בוים און עוסק געווען א גאנצע טאג און נאכט אין עבודת ה'. צומאל האט זיך געמאכט אז דער פערד האט זיך אפגעריסן פונעם בוים און איז אליין אהיימגעלאפן, מען האט געמיינט אז עס האט חלילה עפעס פאסירט מיט אים, אבער ער האט זיך נישט צוטוען געמאכט דערפון.
אבער אלץ איז געווען מיט א גרויסע הצנע לכת, אזוי אז ווייניג מענטשן האבן געוואוסט פון זיינע עבודת, און די וואס האבן יא געוואוסט האט ער זיי אנגעזאגט מען זאל גארנישט פארציילן.
זיין עבודת ה'
- אפגעשיידט פון גלוסטיגקייט
ר' נחמן איז געווען א חידוש אינעם ענין פון נישט האבן קיין שייכות מיט גלוסטוגקייטן פון די וועלט, ער האט גוט פארשטאנען צו תאוות פון משגל דאס הייסט נאכגעבן די תאוות, און האט אסאך ארוםגערעדט וויאזוי זיך דעווייטערן דערפון. ער פלעגט דערמאנן דעם זוה"ק עיקרא דיצרא בישא על עריין, דער עיקר יצר הרע איז אויף עריות. ער האט זיך אזוי אויסגעאיידלט אין דעם ענין עז ער פלעגט זאגן אז אצינד איז עס ביי מיר בכלל נישט קיין נסיון, עס איז נישט קיין חילוק ביי מיר צווישן א זכר און נקבה צווישן א מאנס פארזשוין און א פרוי. אויך פלעגט ער זאגן ווער עס איז א אמת'ער חכם אין דאקטעריי און ווייסט וויאזוי דער סדר פון אלע אברים פון א מענטש איז צוזאמענגעשטעלט ביי אים איז די תאווה מיאוס און עקלדיג. מען קען נישט רעדן דערפון צו פשוטע מענטשן ווייל ווען מען הייבט אן פארשטייען זיי גארנישט וויאזוי עס קען זיין אזא זאך, אבער א אמת'ער קלוגער מענטש פארשטייט, אויך האט ער געזאגט עס מוז זיין א סוד פארוואס דאס איז א תאווה ווייל אין פשטות פארשטייט ער נישט פאר וואס דאס איז א תאוה.[2]
ר' נחמן האט געזאגט אז דער זיווג ביי אויסגעאיידלטע מענטשן פון גרויסע צדיקים איז גארנישט קיין גלוסטיקייט, נאר פארקערט זיי האבן דערפון גרויסע יסורים.
אבער ער האט צוגעלייגט אז אין די יונגע יארן האט ער זיך זייער געפלאגט אויסרייסן פון זיך תאוות, ער האט געזאגט אז דער יצר הרע האט אים געזאגט ער איז מסכים אים צו געבן אלע מדריגות אבי ער זאל זיך נישט אויסאיידלן די תאוה, אבער ר' נחמן האט געזאגט פארקערט ער גיט נאך דעם בעל דבר אלץ, דאס הייסט ער וועט זיך נישט אויסארבעטן אינגאנצן מיט גארנישט, אבער ער וויל זיך אויס ארבעטן מיט תאוות אינגאנצן.
ער האט געזאגט מען טרעפט אמאל אז גרויסע צדיקים האבן שוין גארנישט קיין גלוסטיקקייטן, אבער דאס איז ביי דער עלטער ווען דער כח פון גלוסטן ווערט שוואכער, געלונגט דאס, אבער גאר א יונגער מאן אין די אנהייב צוואנציגער יארן איז כמעט נישט דא, אבער איך בין אויסגעארבעט אינגאנצן, אלע מיינע תאוות זענען צובראכן.
צום סוף האט ער געזאגט ער דערצו האט ער זוכה געווען דורך התבודדות. און דורך תפלה צו גאט קען יעדער מענטש דערצו זוכה זיין.
- תאות אכילה ושינה
אויך אין עסן און טרינקן און שלאפן איז געווען א חידוש גדול, אנהייב האט ער זיך זייער געפלאגט מיט תאוות אכילה, עס האט זיך אים געדוכט אז ער וועט קענען ארויסקריכן פון אלע סארט תאוות אבער נישט פון עסן, ביז ער האט זיך געבראכן אינגאנצן, ער פלעגט ממש גארנישט עסן, דאס ביסל האט זיך געמוזט אריין שטופען ער זאל זיך דערהאלטן ביים לעבן. ער פלעגט זיך מוזן פלאגן צו עסן. שפעטער ווען ער שוין געבראכן די תאוה אינגאנצן האט ער געמוזט עסן ווייל זיין גוף האט עס פארלאנגט אבער זיין גוף איז שוין נישט געווען געוואנט צו עסן, און האט זיך געמוזט באגענוגן מיט גאר א ביסל.
אמאל האט ער געטראכט און געזען אז ער האט דאך א גלוסטקייט פון עסן, האט ער געטראכט אז ער קען זיך נישט אינגאנצן אויסארבייטן דערמיט, טא פאר וואס זאל ער זיך פלאגן אומזיסט ליבערשט זאל ער עסן געהעריג צו האבן כח דינען השי"ת, האט ער געבעטן ביי שלוש סעודות השי"ת זאל אים ווייזן א וואונדער ער וויל זען די דריי אבות אברהם יצחק יעקב האט מען אים געזאגט פון הימל ונתתי עשב בשדך לבהמתך, ווען דו וועסט זיך משדד זיין דיינע בהמיות די וועסט צוברעכן דיינע תאוות וועסטו זוכה זיין צו עש"ב די קדושה פון דריי אבות, פון דאן אהן האט ער זיך אינגאנצן צובראכן די תאוה.[3]
ביי די צוואנציג יאר האט ער געזאגט ער שפירט קיין שום טעם אין עסן, ווען עס קומט די צייט פון עסן ווערט אים שווער אויפן הארצן אוי מען גייט שוין עסן, ער דערמאנט זיך גראד וואס וועט ווערן פון עסן, ער מוז שוין אויפהערן טראכטן פון עסן, ווייל ער קען נישט עסן מער, אויב ער טראכט נישט פון עסן קען ער עפעס שנעל ארייכאפן צו עסן. ער האט געזאגט אויף זיך אין זיינע עלטערע יאָרן: איך בין א ריין פעלעכעל, דאס הייסט זיין גוף איז אזוי אויסגעארבייט אינגאנצן ריין, עס האט נישט קיין שום שמעק פון א בהמה און פון גשמיות.
תורה
זיין תלמיד ר' נתן שרייבט: זיין גרויסע בקיאות אין דער תורה איז געווען אן א שיעור, מען האט געזעהן אז ער האט די גאנצע תורה פאר זיך, ספעציעל תנ"ך, עין יעקב, זוהר וכתבי אר"י, עס האט זיך געדוכט ווי אלעס ליגט פאר אים אויפן טיש, און ער קען נעמען דערפון וואס ער וויל. אביסל קען מען דאס זעהן אין זיינע וואנדערליכע ספרים (שבחי הר"ן סי' יא).
ער פלעגט לערנען מיט א אויסערגעווענליכע התמדה און מיט א שנעלקייט, אין א שעה האט ער געלענערט עטליכע דפים פון שולחן ערוך מיטן די מפורשים, בשעת מענטשן פלעגן זיך גרייטן צום דאוונען האט ער שוין געפארטיגט פיר בלאט גמרא.
האראוועניע
ער פלעגט אסאך צו פאסטן, גאנצע וואכן פלעגט ער פאסטן, זיין סדר איז געווען א במשך פון א יאָר האט ער געפאסט אכצין מאל משבת לשבת, אהן קיין הפסקה, חוץ דעם וואס ער האט גפאסט א תענית דא און א תענית דארט. ער פלעגט זאגן אין עלטערע יאָרן "איך האב זייער פיהל געהארעווט, איך האב פיל געפאסט. קיינער האט נישט געוואוסט אז ער פאסט נאר זיין ווייב סאסשע, ער האט אים באשווארן זי זאל פאר קיינעם נישט דערציילן. עס האט זיך געמאכט ווען ער האט געפאסט א גאנצע וואך, און ערב שבת פארן אויספאסטן איז ער געגאנגען אין מקוה געבראכן די אייז און זי געהאלטן דארט פאר איבער צוויי שעה וואס אפילו א געזונטער מענטש וואס עסט געהערריג קען דאס נישט באוואזן.
עס פלעגט זיך קוילערן אין קאלטער שניי גלגול שלג.
ער האט זיך קיינמאל נישט געריבן און געקראצט זיין קערפער. אויך די מדה פון כעס איז ער געווען אינגאנצן אויסגעארבעט, ער איז געווען א גוטער מענטש און האט נישט געהאט קיין שום קפידה און כעס אויף קיינעם, אפילו איינער האט אים געטון אסאך שלעכטץ האט ער גארנישט געהאט אויף יענעם קיין טענות, ער האט געזאגט אז בשלימות האט ער זוכה געווען דערצו דורך די הייליגקייט פון ארץ ישראל (עיין ליקו"מ ח"א סי' קנ"ה).
ר' נחמן איז געווען א גרויסער בעל יסורים, ער האט אסאך געליטן אין פערזענליכן לעבן. עטליכע קינדער זענען אים אוועק, זיין ערשטע ווייב איז אוועק.
די לעצטע יארן פון זיין לעבן האט געהאט א לונגען קראנקייט און האט געשפיגן אסאך בלוט, ער איז געווען זייער אפגעשוואכט, ער האט אסאך געליטן יסורים אזוי ווייט אז פאר גרויס יסורים האט געקענט צובייסן א האלץ, אבער ווען ער האט געוואלט האט ער אוועקגעשיקט די יסורים, און פלוצלונג האט ער געקענט באווייזן אז ער איז געזונט און שטארק עס פעלט אים גארנישט, ווען ער האט געוואלט האט ער צו זיך גענומען די יסורים (שבחי הר"ן ח"א), אזא מדריגה געפונען מיר ביי די גרויסע תנאים ר' אלעזר ב"ר שמעון בן יוחאי אין מסכת ב"מ דפ"ד.
- פדיון נפש
ר' נחמן איז געווען זייער גרויס אינעם ענין פון פדיון נפש ער האט זיך בארימעט אז ער איז פון די איינציגע צדיקים וואס קענען מאכן א פדיון נפש, ער קען ממתיק זיין אלע סארט דינים פון א מענטש, ער שיקן שילוחים צו די הויכע וועלטן און פארדרייען אלעס ביז עס ווערט גוט, ער האט אמאל געזאגט ער קען מאכן אזא סארט פדיון נפש וואס דער כהן גדול האט געמאכט ביים שיקן דעם שעיר המשתלח. ווען מען קומט צו אים מען איז מזכיר א צרה, שפריט ער די צער און יסורים פונעם קראנקער פונקט ווי דער קראנקער זעלבסט, ער שפירט עס אפילו מער ווי דער קראנקער מענשט זעלבסט.
געווען אמאל וואס איינער האט אים געזאגט רבי פראגעסט נישט פון מיר, זאגט אים ר' נחמן: ווי קען איך פארגעסן פון אייך יעדער האט א ספציעלער פלאץ ביי מיר אין הארץ.
ער ווערט רבי
אין די ערשטע יאָרן איז ר' נחמן געווען זייער פארשטעלט אסאך האבן נישט געוואוסט פון זיין גרויסקייט, אפילו זיין שווער ר' אפרים מאוסיאטין האט נישט באגריפען ווער זיין איידעם איז, ביז צוביסלעך איז זיין שווער געוואר געווארן דורך פארשידענע מעשיות אז ר' נחמן איז א געהויבענער מענטש.
אין יענע צייטן האט שוין ר' נחמן געהאט אסאך תלמידים און חסידים וואס האבן שוין יא באגריפן עפעס פון אים צווישן זיי איז געווען דער טירהאוויצער מגיד ר' יקותיאל לאנדא מטירהאוויצא.
מעדוועדיווקא
ר' נחמן האט געוואוינט אין הוסיאטין ביי זיין שווער ביז זיין שווער האט חתונה געהאט צום צווייטן מאל, אין יאָר ה'תקנ"א, האט זיך ר' נחמן געצויגן נעבן מעדוועדיווקע א שטעטל נעבן הוסיאטין, צוביסלעך איז ער געווארן אלס מער און מער באקאנט, די מאסן מענטשן זענען זייער נתפעל געווארן פון זיין קלוגשאפט, ערליכקייט, און ספעציעל פון זיין וועג וויאזוי ער האט געלערנט וויאזוי צו דינען השי"ת, עס האבן זיך אין מעדוועדיווקא צוזאמען גענומען די דארפס לייט און מען אפגעמאכט אים צו געבן יעדע וואך א רענדעל ער זאל דארט זיך אויפמאכן זיין רבי'שע הויף און פראווען. אויך אין מעדוועדיווקא איז דערנענטערט געווארן צו אים אסאך גרויסע לייט פון זיינע חסידים, ווי ר' נחמן'ס ברודער יחיאל, אויך די ברעסלעבר חסידים וואס האבן געוואוינט אין דאשיעוו ר' חייקל חזן, ר' יודל ממעדווידעווקא, ר' שמואל אייזיק מדאשיב, ר' דוב מטשעהרין, אויך דער ברעסלבער רב ר' אהרן מברסלב, אויך דער ערשטער תורה שרייבער פון ר' נחמן איז דעמאלטס געווארן נאנט צו אים דער חסיד אברהם פעטערבורגער.
ר' נחמן איז באוואוסט געווארן אין מעדווידעווקא אלס גרויסער פועל ישועות, און יודען פלעגן קומען בעטן פון אים ער זאל בעטן ביי אים פאר גאט, און זאל מאכן פדיון נפש פאר זיי. אבער פון די אנדערע זייט זענען אויך געווארן מתנגדים און קריגער'ס אויף ר' נחמן'ס נייער וועג אין דינען השי"ת, עס איז געווען אמאל וואס מען האט געזונגען ביין זיין טיש דעם מזמור "לולי ה' שהיה לנו" (תהלים קכד) אסאך מאל, דערנאך האט ר' נחמן געזאגט פאר זיינע חסידים "איהר זענט נאך אלץ נישט מיינע חסידים, עס וועט קומען אמאל א צייט וואס דער גאנצע עולם וועט אויפשטיין אויף מיר און קריגן, דעמאלטס ווער עס וועט זיך שטארקן און בלייבן ביי מיר דער וועט ווערן פארעכנט ווי מיינט אמת'ע לייט", אבער אין פאקט האט ר' נחמן דארט געהאט אסאך חסידים און ידידים און זיינע אלע שונאים זענען זיך צופאלן אין גארנישט געקענט טוהן.
אויך ווען ער האט געוואונט אין מעדווידעווקא און געווארן רבי האט ער נישט נאכגעלאזט פון זיין וועג פון התבודדות, רוב טאג איז ער געווען פארשפארט, ער פלעגט ארויסגיין אין וואלד צופרי און פארברענגן אין פעלדער און וועלדער גאנצע טעג און זיך אויסגיסן דאס הארץ פארן באשעפער. ער איז געגאנגען באזוכען אויף אלע בערג און וועלדער ארום די שטאט. ער האט אנגעטראפען א ריזיגער בארג, אויפן שפיץ פונעם בארג איז געווען א טאל אריין, אזוי אז קיינער האט נישט געקענט זעהן וואס ער טוהט.
אויך דא האט ר' נחמן אסאך געפאסט און געהארעוועט, קיינער האט נישט געוואוסט דערפון אפילו זיין ווייב, נאר זיין שמש, און זיין נאנטער מענטש ר' חייקל חזן. ער פלעגט זיך פירן אז די עסן וואס זיין ווייב פלעגט שיקן צו אים דורך שמש, האט ער געהייסן דער שמש זאל עס אויפעסן.
ווען ר' נחמן איז געווען אין מעדווידעווקא איז ער פון דארט געפארן קיין ארץ ישראל, און איז צוריק געקומען האט ער זיך ווייטער באזעצט אין מעדווידעווקא. און האט דארט געוואוינט נאך א יאָר צייט נאך ארץ ישראל ביז אינמיטן זומער פון יאָר ה'תק"ס.
זיין נסיעה קיין ארץ ישראל
ר' נחמן איז געפארן קיין ארץ ישראל אין יאָר ה'תקנ"ח, ער איז דאן געווען א יונגערמאן פון זעקס און צוואנציג יאָר, זיין נסיעה קיין ארץ ישראל איז א באזונדערע פרשה, עס איז געווען גאר אינטערעסאנט.
זייט ער איז צוריקגעקומען פון ארץ ישראל, וואס איז נישט באוואוסט - וואס עס האט פאסירט אינצווישנ'צייט - האט ער אנגעהויבן זיין מאדנעם דרך, וואס זייט דעמאלטס האט עהם זיין רבי ביז דאן, דער הייליגער שפאלער זיידע זצוק"ל דערווייטערט פון זיך, און עס האט זיך אנגעהויבן דאס התנגדות קעגן עהם מער און מער.
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – ר' נחמן'ס נסיעה קיין ארץ ישראל
זלאטיפאלי
ווען ר' נחמן איז צוריק געקומען פון חמעלניק, פון דער חתונה פון זיין טאכטער איז ער גלייך געפארן קיין זלאטיפאלי, דאס איז א שטעטל אין אוקריינא וואס איז זייער נאנט צו דעם שטעטל שפאליע, עס טיילט אפ צווישן זיי אכט און צוואנציג קילאמעטער, ער איז אנגעקומען פלוצלונג ער האט פאר קיינעם נישט געמאלדן אז ער וויל זיך דארט באזעצן, ער האט דארט געדוגנען א דירה, געווען איז דאס זומער אין יאָר תק"ס. אבער די שטאט מענטשן האבן אים אויפגענומען זייער בכבוד. אויף ראש השנה שנת ה'תקס"א זענען געקומען אסאך חסידים, ווייל ר' נחמן האט זייער געפרעדיגט אז מען זאל קומען צו אים אויף ראש השנה, די שטאט מענטשן האבן פארבעטן ר' נחמן ער זאל קומען דאווענען אין שטאטישע שוהל, ווייל דארט איז דא א ברייט פלאץ, זיי האבן אים איבערגעגעבן אלע כיבודים, אלע בעלי תפלות און בעלי תוקעים אלעס זאל ר' נחמן מיט זיינע חסידים פירן, ר' נחמן האט געזאגט אויף ראש השנה די תורה ויתן עוז למלכו וירים קרן משיחו (די הפטורה פון דעם ערשטן טאג ראש השנה), די תורה איז געדרוקט אין ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' ע"ח.
אין דעם שטאט זלאטיפאלי האט זיך צופלאקערט א מחלוקה אויף ר' נחמן, נעבן די שטאט איז געווען די שטאט שפאליא, ווי דער הייליגער שפאליער זיידע איז געווען, עס איז געווען עטליכע מעשיות צווישן די צוויי רבי'ס, קודם איז ר' נחמן געווען א תלמיד פון עהם, אבער אזוי ווי ר' נחמן מיטן שפאליער זיידע זענען נישט דורך געקומען, צוליב זיין נייע דרך - בפרט אז ר' נחמן האט געזאגט אז ער האט א נייע דרך פונעם זיידן דער הייליגער בעל שם, און אז זייט משה רבינו איז נאכנישט געווען אזא נשמה ווי זיינס, האט זיך צופלאקרט א מחלוקה, גראד נאך סוכות איז דער הייליגער שפאליער זיידע ארום געפארן צו אסאך רבי'ס אין דעם געגענט און האט פארלאנגט זיי זאלן מיט שטיין מיט אים קעגן ר' נחמן, פון אנהייב האט מען נישט געוואלט זיין אקעגן, ווייל ער איז דאך געווען זייער רבי'נס א אייניקל, אבער שפעטער ווען זיי זענען אויפגעקומען אויף זיין נייע מאדנעם דרך, האבן אלע רוסישע רביים זיך דערווייטערט פון עהם ממש ביז חרם. עס ווערט דערמאנט אין חיי מוהר"ן (סי' קי"ד) אז די גרויסע רביים אין יענע צייט האבן זיך געשטעלט אויף די זייט פון ר' נחמן, זיי האבן אין אנהייב נישט דערלאזט אז דער הייליגער שפאלער זיידע זאל זיך קריגן מיט אים, אזוי שטייט אויך אין אנדערע ספרים, אבער דאס איז געווען נאר פון אנהייב, און די אויספיר האבן זיינע חסידים באהאלטן, אז אפילו זיין פעטער ר' ברוכ'ל פון מעזיבוש, זיין פעטער, האט שפעטער זיך אפגעטיילט פון עהם.
פון די רבי'ס וואס האבן זיך מתחילה געשטעלט אויף די זייט פון ר' נחמן איז געווען דער בעל התניא (אזוי שטייט אין בית רבי), דער בארדיטשובער רב ר' לוי יצחק מבארדיטשוב, ר' יעקב שמשון משיפטובקא דער איידעם פון דעם תולדות יעקב יוסף.
אבער אלע אנדערע צדיקים, ווי רבי נחום און זיין זון רבי מרדכי טווערסקי פון טשערנאביל, רבי מרדכי מנעסכיז, רבי צבי אריה פון אליק, און דער אור המאיר און ר"ר זושא מאניפאלי, און רבי אברהם דוב בער אויערבאך, רבי אריה לייב מוואלטשיסק, רבי אהרן פון טיטיוב און אלע זייערע תלמידים, האבן זיך געשטעלט אויף די זייט פונעם הייליגער שפאליער זיידע.
ר' נחמן האט אין יענע צייט אויסגעארבייט א וועג פאר זיינע תלמידים וויאזוי זיי זאלן זיך דערהאלטן און זיך שטארקן אפילו מען קריגט אויף זיי. אין יענע צייט זענען דערנענטערט געווארן גרויסע תלמידים און ריזין לייבן צו ר' נחמן זיי זענען געווארן זיינע חסידים ווי די קינדער פון טירהוויצער מגיד, ר' יצחק דער איידם פון טיהרוויצער מגיד, ר' יצחק אייזיק דער תלמיד פון ר' נחמן מברסלב, און נאך.
עס זענען געגאנגען און געקומען בריוון פון די גרויסע רביים אין אוקריינא, ווי ר' גדליה מליניץ, ר' ברוך ממזעבוז, ר' אברהם מקאליסק פון ארץ ישראל, בנוגע דעם התנגדות, וואס איז געווארן א שארפע מחלוקת קעגן ר' נחמן.
- מחלוקת אויף א מענטש איז אים א טובה
ר' נחמן האט דאן געשטארקט זיינע חסידים און האט צו זיין געזאגט, איך מוז זיצן דא אין זלאטיפאלי צו פארעכטן די עבירה פון ירבעם בן נבט, איר זאלט וויסן אז עס איז מיר א גוטע זאך ווען מען קריגט אויף מיר, ווייל עס שטייט אין גמרא אז קרוגעריי איז אזוי ווי וואסער (סנהדרין ז.), אזוי ווי וואסער הייבט אויף א זאך, אזוי מחלוקת הייבט מיך אויף, און אזוי ווי איך ווער דערהויבן יעדן מינוט ווייל איך גיי פון א מעלה צום צווייטן יעדע רגע, דעריבער וויל איך מחלוקת צו ווערן דערהויבן דערמיט, איך זאלט וויסן אז איך קען מאכן שלום מיט מיינע שונאים אין איין מינוט קיינער וועט נישט קרוגע אויף מיר, אבער איהר זאלט וויסן עס איז דא מדריגות און מעלות וואס קומט ארויס דוקוא דורך מחלוקת, ווען יענער קריגט איז עס א טובה פאר מיר, א מענטש איז ווי א ביימל ווי עס שטייט כי האדם עץ השדה, ווי מער וואסער מען גיסט אויפן ביימל אלס בעסער וואקסט עס, ווי מער מחלוקת מען קריגט אויף מיר אלס בעסער וואקס איך, עס זענען געווען צדיקים וואס האבן פרויבירט צו מאכן שלום צווישן זיי, אבער אייביג איז צוריק געווארן די מחלוקת.
ער האט געשריבן אין זיינע ספרים, אז די וואס גייען אקעגן עהם זענען פון די סיטרא אחרא רחמנא ליצלן.
ר' נחמן רעדט אסאך ארום אין זיינע ספרים וואס פאר א גוטע זאך עס קומט ארויס אויף א מענטש ווען מען קרוגט אויף אים, ספעציעל ווען מען פארשעמט אים און ער ענטפערט נישט צוריק, ער לאזט יענעם זיין גרעגעט און זיך קריגן, ער רופט עס אהן "שישמע בזיונו ידום וישתוק" (ח"א סי' ו') מען הערט ווי מען קרוגט אויף אים מען פארשעמט אים און ער שווייגט, אין א פלאץ זאגט ער מען זאל זיין ווי דער ערד, ונפשי כעפר לכל תהיה, אזוי ווי דער ערד מען טרעט אויף אים מען פארשעמט אים, דאך גוט זיך ארויס גוטע זיסע עסן פארן מענשט אזוי דארף יעדער נאכגעבן זיינע מתנגדים.
כאטש עס איז געווען א גרויסע פייער פון קריגעריי אויף ר' נחמן, האט ער זיך נישט דערפון דערשראקן, אויך זיינע צוגעבונדענע חסידים און תלמידים זענען געבליבן שטארק געבונדן צו אים, זיי פלעגן פארן צו אים קיין זלאטיפאלי אויף די באשטימטע צייטן אויף שבועות, ראש השנה, שבת חנוכה, און ר' נחמן האט געזאגט אינטרעסאנטע תורות דאן {געדרוקט אין זיין ספר ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' ב', וסי' ד' וסי' ט"ו, סי' ל"ה, וסי' רמ"א, ח"ב סי' ס"ב, ושיחות הר"ן סי' צ"ו, ועוד).
אין זלאטיפאלי אין יאר תקס"א שבועות האט ר' נחמן געזאגט די וואונדערליכע תורה וואס איז געדרוקט אין זיין ספר ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' ד', און האט אויך פארציילט א אינטערעסאנטע מעשה וואס האט א שייכות צום ענין פון זאגן ווידוי דברים פארן צדיק וואו עס שטייט און סוף פונעם ספר חיי מוהר"ן. פון דאן און ווייטער פלעגן אסאך ברסלעבער חסידים זאגן ווידוי און פארציילן זייערע עבירות פאר ר' נחמן, ר' נחמן האט זיי געגעבן תיקונים און זיי געזאגט פונקטליך וויאזוי יעדער עקסעטר זאל זיך פיהרן לויט זיינע עבירות און שלעכטע מעשים, די וועלט האט דאן אנגעהובין צו רופן די ברעסלע חסידים "די וויודי'ניקעס", און אין יענע צייט און דורך די הנהגה פון זאגן ווידוי פאר ר' נחמן איז דערנענטערעט געווארן צו אים נאך א תלמיד ר' יצחק דער איידעם פון טירהוויצער מגיד.
אין דער צייט וואס ר' נחמן איז געווען אין זלאטיפאלי האט ער געזאגט ראש השנה שנת ה'תקס"ב די תורה אין ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' ל"ה, סוכות האט ער געזאגט ח"א סי' ל"ג, שבט האט ער געזאגט ח"א סי' ל"ח. נאך פסח האט ער מגלה געווען די וואונדערליכע מעשה פון דעם ברויט און פונעם פאנצער וואס דערין איז מרומז דעם ענין פון זיין תיקון הכללי, די מעשה פונעם פאנצער איז נישט געדרוקט וויבאלד ר' נחמן האט דאן געזאגט אז מען זאל עס נישט פארציילן, אינעם לעצטען דור איז עס געדרוקט געווארן אין שו"ת אשר בנחל, וואס ווי באקאנט איז רוב זאכן וואס שטייט אין אשר בנחל אן קיין שום מקור בכלל.
סוף פון יאר ה'תקס"ב איז ר' נחמן ארויס פון זלאטיפאלי, ער האט דאן געזאגט אזוי: "דא אין שטאט זאלטיפולי האב איך געליטן צוויי מאל גיהנם, ווייל רשעים זענען אין גיהנם צוועלף חדשים (עדיות) און איך האב דא געליטן פיר און צוואנציג חדשים, ביז היינט איז געווען בדד ישב מחוץ למחנה מושבו, היינט קום איך אריין, אצינד הייבט אן השי"ת גוט טון מיט מיר".
אויפן וועג פון זלאטיפאלי קיין בראסלעוו איז ער דורך געפארן די שטאט אומאן. און האט דארט געזאגט זיין באגער אז ער וויל דארטן ליגן נאך זיין הסתלקות.
ברעסלאוו
דער צדיק ר' ברוך ממזעבוז איז געווען א פעטער פון ר' נחמן, עס האט אים זייער וויי געטוהן פאר וואס מען רודפ'ט זיין שוועסטער קינד ר' נחמן, האט ער געשריבן בריוו צו די רייכע לייט פון ברעסלאוו, אברהם פייעס און משה חינקיס, און זיי פארגעשלאגן זיי זאלן רופען צו זיך אין זייער שטאט דעם צדיק ר' נחמן, זיי זענען ארובער געגאנגען צו ר' נחמן און אים פארבעטן צו קומען וואוינען קיין ברסלב, משה חינקיס האט צוגעזאגט צו געבן פאר ר' נחמן יעדער וואך א רענדל, אזוי איז טאקע געווען ר' נחמן האט זיך געצויגן פון זלאטיפאלי קיין ברסלב.
אין יאר ה'תקס"ב האט ער זיך געצויגן קיין בראסלעוו. דארט האט ער דערקלערט - היינט האבן מיר געפלאנצן דעם נאמען פון ברסלב'ער חסידים.
אומאן
אין תק"ע האט אויסגעבראכן א פייער און חרוב געמאכט ר' נחמן'ס הויז. אידן אין אומאן האבן אים געלאדענט צו קומען דארט וואוינען, ער האט דאך געליטן פון אסאך זאכן, ער איז פיזיש געווען זייער שוואך, און גייסטיש האט ער אויך נישט אויסגעהאלטן צו לאנג, און נישט לאנג דערנאך זייענדיג בלויז 38 יאר אלט, איז ער דארט נסתלק געווארן זייענדיג שווער קראנק. מען האט אים באערדיגט אין אומאן.
דאס פונקטליכע ארט ווי מ'האט עהם באערדיגט, איז אין א קאנטראווערסיע, דאס הייסט אז ער ליגט טאקע אין אומאן, אבער אויף א אנדערע ארט וואס איז אנגענומען ביז היינט. אומאן איז נישט געווען קיין שטאט פון זיינע חסידים, ממילא האט מען יארן לאנג נישט געקענט בויען דארט א נארמאלע מציבה, און שפעטער איז ארויסגעקומען די טעות, אז מ'האט געבויעט א אוהל אויף א אנדערען ארט.
זיין דרך
זיין וועג מיט זיינע חסידים
ר' נחמן איז געווען א אייגענארטיגער רבי, אנדערש ווי אנדערע רביים אין זיין צייט. ער האט געזאגט, אז באמת איז נישט געווען און וועט נישט זיין אזויווי עהם ביז משיח וועט קומען, איינע פון די זאכן איז געווען אז ער פלעגט ארום רעדן זייער אסאך פון עבודת ה', וויאזוי צו דינען השי"ת, וויאזוי אנטלויפן פון דער וועלט, און אז עס איז נישט דא קיין אנדער תכלית נאר עבודת ה', חוץ דעם איז אלעס נארישקייטן, הבל הבלים, דערמיט האט ער אריינגעצויגן אין זיינע חסידים א פייער און א גלוסטעניש צו השי"ת מען זאל אלעס אפלאזן נאר נאכלויפן דעם אייבערשטן.
ווען איינער פון זיינע תלמידים איז געקומען און געבעטן דעם רבי'ן זאל מתפלל זיין פאר אים אויף פרנסה, פלעגט ר' נחמן זאגן: איך ווייס נישט ווי איהר האט א הארץ מיט צו מישן מיט אזעלכע זאכן ווי פרנסה, איך בין פארנומען מיט זייער וויכטיגע זאכן, ווייל ביי אייך אין הארץ איז א מדבר שממה, עס איז דארט וויסט. די שכינה און דער קדושה איז נישט דארט, איך פלאג זיך איך טרעפ וועגן וויאזוי צו גרייטן אייערע מוחות און אייערע הערצער עס זאל דארט ווערן א וואוינונג פאר דער שכינה, וויפיל דארף איך זיך פלאגן דערצו, און איהר קומט מיך פארדרייען דעם קאפ מיט די זאכן?.
ר' נחמן פלעגט אייביג רעדן בלויז פון עבודת ה', דער סדר ביי זיינע פארברעגנען איז געווען אז מען האט אים פארציילט אלע סארט נייעס וואס עס טוט זיך אויף דער וועלט, ר' נחמן פלעגט אייביג פרעגן: וואס איז עפעס נייעס, פארציילט מיר, די חסידים האבן פארציילט אלעס וואס זיי ווייסן, אפילו די פאליטיק צווישן גרויסע קעניגרייכען און מלחמות אויף דער וועלט אלעס האט מען פארציילט פאר ר' נחמן, ר' נחמן האט דאס אויסגעהערט און דערפון געמאכט א שמועס פון עבודת ה', ביז אלע סארט שמועסן איז דערפון געווארן א וועג וויאזוי מען דארף דינען השי"ת.
חומרות יתירות
ר' נחמן האט נישט געהאלטן פון חומרות יתירות דאס הייסט מחמיר זיין מער ווי די הלכה פארלאנגט, ער פלעגט חזר'ן דעם מאמר וחי בהם ולא שימות בהם, די תורה איז געגעבן מען זאל לעבן נישט מען זאל זיך פייניגען און שטארבן דערמיט, ער האט פארציילט אז אין זיינע יונגעט יאָרן פלעגט ער זייער מחמיר זיין, ספעציעל אויף פסח האט ער געהאט פארשידענע חומרות, איינמאהל האט ער געוואלט שעפן וואסער אויף א גאנץ פסח, ווייל ער האט חושש געווען אז מען ווארפט אריין ברויט אין די ברינעם און עס וועט אים אויסקומען צו עסן חמץ, אזוי ווייט אז ער האט געוואלט אוועק פארן ווי מען קען טרעפן א ריינעם קוואל און דארט זיין אויף פסח. אבער צום סוף האט ער זייער גע'חוזק'ט פון די וואס זענען מחמיר (ליקו"מ ח"ב סי' מ"ד, שיחות הר"ן סי' רל"ה. אויך וועט עס ברענט א פייער אין שבת, האט ר' נחמן געזאגט מען דארף זייער מקיל זיין, אויב מען טרעפט איין פוסק וואס די הלכה בלייבט ווי אים און איז מקיל, דארף מען מקיל זיין (חיי מוהר"ן). אויך האט ער נישט געהאלטן די וואס זענען מחמיר אין נקיות, זיי זיצען אין בית הכבוד ביז זיי האלטן זיי זענען אינגאנצען ריין, זיי קענען קומען צו סכנה רח"ל (שיחות הר"ן).
ראש השנה ביים צדיק
ביי ר' נחמן פארנעמט זייער א גרויסע ארט צו זיין ביי אים אויף ראש השנה. אין זיינע ספרים ליקוטי מוהר"ן איז געדרוקט אהנע שיער מאהל תורות און מאמרים וואס ער האט ארום גערעדט צו זיין ביים צדיק אויף ראש השנה, (זעה ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' ס"א, וסי' רי"א, וח"ב סי' ה' וסי' מ').
אין שיחות הר"ן און אין זיינע ספרים חיי מוהר"ן האט ער דערפון אסאך גערעדט, ער האט געזאגט צו קומען צו מיר אויף ראש השנה איז א גרויסע חידוש, דאס האב איך נישט מקובל פון מיינע גרויסע עלטערן (דער בעל שם טוב און ר' נחמן פון הארידענקא) נאר השי"ת האט דאס מיר געגעבן א מתנה, איך ווייס וואס ראש השנה איז, די גאנצע וועלט ווענדט זיך אין מיין ראש השנה.
דער סדר פון ראש השנה ביי ר' נחמן איז געווען אז די ערשטע נאכט ראש השנה פלעגט ער זייער לאנג דאווענען שמונה עשרה.
עס איז אנגענומען צווישן די ברסלבער חסידים, אז ר' נחמן האט משיג געווען דעם ענין פון קומען צו אים אויף ראש השנה, אין יאָר ה'תקנ"ח, ווען ער איז אנגעקומען קיין חיפה אין ארץ ישראל, געווען איז דאס פונקט ערב ראש השנה, אין דער ערשטער מעריב אין ארץ ישראל האט ער געדאווענט ראש השנה.
זיין הויזגעזינט
ר' נחמן האט חתונה געהאט ביי די דרייצן יאָר מיט זיין ווייב סאשיא,
שנת ה'תקמ"ז ניין יאָר נאך דער חתונה איז אים געבוירן געווארן זיין עלטסע טאכטער אדל, זי האט געהייסן אדל נאך איר באבע, די מאמע פון פייגא. אין יאָר ה'תק"ן איז געבוירן געווארן זיין צווייטע טאכטער שרה. אין יאָר ה'תקנ"א איז געבוירן געווארן זיין דריטע טאכטער מרים. עס איז וואס זאגן אז זי האט געהייסן מרים נאך איר באבע (איר מאמעס מאמע וואס האט געהייסן מרים).[4] נאכדעם איז געבוירן פייגא, אבער זי איז אוועק יונגערהייט. זיין יונגסטע טאכטער איז געווען חיה.
צוויי פון זיינע זין שלמה אפרים און יעקב זענען אוועק יונגערהייט.[5]
זיינע תלמידים
דוב חיה'לעס, שמעון תלמיד ר' נחמן מברסלב, יקותיאל לאנדא מטירהאוויצא, ר' יודל ממעדווידעווקא, ר' שמואל אייזיק דאשיעווער, ר' נפתלי מנעמרוב, ר' יצחק מחארשיוואטע, ר' אהרן דער רב פון ברסלב, ר' צבי מטשעהרין א שוואגער פון ר נחמן, ר' יחיאל ב"ר שמחה א ברודער פון רבי נחמן, ר' גרשון איינקיל פון טירהאוויצער מגיד, ר' יצחק איידעם פון טירהרוויצער מגיד, ר' ליפא מנעמרוב, ר' נתנאל פון טעפליק, ר' דוב פון טשעהרין, ר' שמואל אייזיק ממדעווידעווקא, ר' יצחק אייזיק, ר' חייקיל חזן.
זיינע קינדער - זון און טעכטער, האבן נישט געוואלט האבן קיין שייכות מיט עהם, אזוי אז עס זענען נישט געבליבן קיין ממשיך דרך פון זיין משפחה בכלל. זיי האבן זיך אונטערגעווארפן אונטער די הנהגה פון אנדערע רוסישע רביים, ר' אהרן פון טשערנאבל, רבי אברהם דוב בער אויערבאך, רבי אריה לייב מוואלטשיסק, וואס האבן זיך אפילו משדך געווען מיט זיינע אייניקלעך.
זיין נאנטקייט מיט צדיקים פון זיין דור
- ר' יעקב יוסף פון פולנאה, דער בעל התולדות
ווען ר' נחמן איז געווען א קינד פון פיר - פינף יאר, זענען געווען ביי אים אין שטוב עטליכע צדיקים תלמידים פון בעל שם טוב, פון דארט זענען זיי געפארן צום תולדות, ער האט געוואלט מיטפארן מיט זיי זען דעם תולדות, זיי האבן נישט געוואלט אים מיטנעמען וויבאלד ער איז געווען א קינד, זיי האבן געפרעגט ווער וועט האבן אויף אים א השגחה?, אבער דער ווילן פון דעם קליין קינד איז געווען שטארק ווי אייזן, ער האט נישט נאכגעלאזט און געמוטשעט מען זאל אים יא נעמען, זענדיג אז עס וועט נישט גיין מיט גוטן, האט דער קליינער נחמן ארייגעלייגט זיין פיסל אינעם ראד פונעם וואגן וואו די צדיקים זענען געזעסן און געזאגט ער וועט זיך נישט רירן פון דאנען ביז מען וועט אים מיטנעמען. צווישן די צדיקים איז געווען הצדיק ר' חיים קראסנער און האט געזען דאס עקשנות פונעם קינד, האט ער דאס זייער באוואונדערט, און האט געזאגט איך נעם זיך אונטער האלטן א אויג אויפן קליינעם, און האט אים מיטגענומען.
דאן איז ער נאך געווען פארן אויסברוך, קומענדיג פון ארץ ישראל.
ר' נחמן האט שפעטער מחזיק טובה געווען פאר דעם צדיק ר' חיים, אז צוליב אים האט ער זוכה געווען צו זען דעם תולדות יעקב יוסף.
- רבי שניאור זלמן פון לאדי, דער בעל התניא
- רבי אברהם קאליסקער, זעה אויבן ביי זיין נסיעה קיין ארץ ישראל.
- ר' גדליה מליניץ
- רבי זאב פון טשארני אוסטרא, זעט אויבן ביי זיין נסיעה קיין ארץ ישראל.
- רבי יעקב שמשון פון שעפעטיווקע
שארפע קעגנערשאפט
קעגנערשאפט אויף ברעסלעווער חסידים איז געווען אלע דורות, ביי די ברעסלעווער זענען דא ספעציעלע תורות און מאמרים צוליב מחלוקת, עס איז ממש א חלק פון זייער חסידות, אז מען קריגט אויף זיי און זיי לעבן איבער. עס ווערט פארציילט אז בשעת דעם ברית פון ר' נחמן איז אנוועזנד געווען זיין פעטער ר' ברוך מעזשביזשער, האט אים זיין שוועסטער פייגא די מאמע פון ר' נחמן געבעטן וואונטש אן מען זאל נישט קריגן אויף אים, האט ר' ברוך געזאגט פייגעלע דאס קען נישט זיין, עס איז פארפאלן מען מוז קריגן אויף אים.
דער הייליגער שפאלער זיידע וואס ר' נחמן איז געווען זיין תלמיד בעפאר,האט געפירט קעגן ר' נחמן א פייערדיגער מערכה, און פראבירט צו פועל'ן ביי אנדערע צדיקים אז זיי זאלן אויף אים לייגן א חרם. און ר' נחמן האט געשריבן אויפן הייליגן שפאלער זיידע, אז ער איז נישט קיין ערליכער.
דער בערדיטשאווער רב האט עס אבער נישט צוגעלאזט און שטענדיג זיך אנגענומען פאר ר' נחמן'ען. שפעטער האט זיין פעטער ר' ברוכ'ל מעזשביזשער אויך געשטאנען קעגן עהם, ווען ער האט דערשמעקט זיין נייעם דרך, אנדערש פונעם זיידן דער בעל שם טוב.
ריכטיגע סיבה פון התנגדות
די ריכטיגע סיבה פארוואס די גרעסטע צדיקים פון אוקריינא - ווי ר' נחמן איז אויפגעקומען מיט זיין נייע דרך - זענען געווען ממש פייער אקעגן עהם און בעיקר אקעגן זיין נייע דרך, איז יארן לאנג דערשטיקט געווארן, פון פארציילט ווערן, און די ברעסלעווע חסידים פלעגן - אזויווי ר' נחמן אליינס - זאגן אייגענע טעמים לטובתם.
וואס איז זיכער, אז אפילו היינט, זענען היבש גרויסע הויפן, זייער שארף קעגן דעם ברעסלאווער דרך, און זענען לחלוטין אפגעטיילט דערפון. צווישן די באקאנטע הויפן וואס שטייען ווייט פון דעם דרך, זענען סלאנים, בעלזא, קלויזנבורג, טשערנאבל (כולל ראחמיסטריווקא און סקווירא),. די אונגארישע און פוילישע הויפן, האבן זיי נישט געקענט פון דער נאנט, און בכלל האט מען נישט גערעדט דערפון, האבן זיי זיך נישט ארויסגעשטעלט שארף.
זיינע ספרים
זעה
זעט אויך
וועבלינקען
רעפערענצן
- ↑ זעט אין ספר "כוכבי אור" פון ר' אברהם ב"ר נחמן חלק שיחות וסיפורים אז אינעם לעצטן יאר פאר זיין הסתלקות זענען געקומען צו אים אויף ראש השנה טויזנט אידן
- ↑ זעט אויך ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' ע"ב
- ↑ זעט אויך ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' נ"ז ע"י אכילה דקדושה מתנוצצים בו אורות האבות
- ↑ פעולות הצדיק אות קכ"ב
- ↑ יצחק אלפסי תורת החסידות (דף 44) מוסד הרב קוק, ירושלים, תשס"ז


c: text/html

text:
קאלט האט געשריבן:אן אינטערעסאנטע שאלה.
אויב קען מען נאכאמאל באקומען קאראנע, פארוואס זיך איינשפארן אונטער די מאסקעס?
אזוי פלאנט מען אנצוגיין ווילאנג די וועלט וועט שטיין?
פון היינט ביז אויס דארף מען גיין מיט א מאסק, און די טאג וואס מ'ווערט זעכציג (מ'קען דן זיין אויב די אידישע אדער ענגלישע דעיט...) דארף מען זיך איינשפארן לצמיתות, און מען טאר מער נישט זעהן קיין נפש חי!
ווי אויך טארן נישט זיין מער קיין סאושעל געדהערינגס ווילאנג די וועלט שטייט, און רעסטאראנטן גייען אריין אין די היסטאריע ביכער צוזאמען מיט די קרעטשמע פריצים...
אה... שיעור פארגעסן... סטיומלעס טשעקס וועלן קומען צו פליסן יעדע צווייטע וואך, און גראסערייען קענען שוין זוכן א צווייטע פרנסה, זינט דער עולם וועט סערווירן די מאכלים פאר די מאלצייטן פון די חלוקה/מילך באקסעס...
ס'איז קלאר אז אפילו אויב מען קען עס באקומען א צווייטע מאל, מיינט נישט אז יעדער קען עס באקומען א צווייטע מאל, פארט איז די צווייטע כוואליע דא אסאך ווייניגער קעיסעס ווי די ערשטע, וואס דאס באדייט אז רוב מענטשען באקומען עס נישט א צווייטע מאל.
די אמת איז, דאס אז איינצעלע פעלער באקומען דאס א צווייטע מאל, איז נישט קיין חידוש, אלע ווירוסוס, אין געוויסע מצבים קען מען כאפן א צווייטע מאל
לענ"ד זענען די שאלות אזוי:
וויפיל פערצענט קענען כאפן נאכאמאל? איז דאס איינצילע פעלער אזוי ווי עס מאכט זיי ביי אלע ווירוסעס? אדער איז עס עפעס מער?
פארוואס כאפט מען עס נאכאמאל? איז עס ווייל די אנטיבאדיס וועפן? איז עס ווייל די ווירוס מיוטעט?
אויב איז עס ווייל די אנטיבאדיס וועפן, ווי שנעל וועפן די אנטיבאדיס?
אויב איז עס ווייל די אנטיבאדיס וועפן, וועלן די אנטיבאדיס פון די וואקסין אויך וועפען? ווי שנעל וועלן זיי וועפן?
מען דארף אויף די אלע זאכן מאכן סטאדיס, אויף די לעצטע מאכט מען שוין סטאדיס, רוב וואקסין סטאדיס וועלען נאכקוקן די מצב פון אנטיבאדיס פון די וואקסין פאר 2 יאר.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
iPod
אין דער היסטאריע איז קיינמאל נישט געווען אן איינצעלענער עלעקטראנישער פראדוקט וועלכע האט זיך אזוי גוט פארקויפט ווי די פאפולערע איי-פאד און עס איז אין די היסטאריע קיינמאל נישט געווען אן עלעקטראנישע פראדוקט וועלכע האט געהאט אזויפיל דריטע פארטיי צוגעהערן.
דער נאמען איי-פאד איז שטאמט פון עפל'ס "איי" וועלכע זי נוצט פאר אירע פראדוקטן זינט זי האט ארויסגעגעבן די פירמע'ס מערסט פאפולערע קאמפיוטער די איי-מעק. זינט דעמאלט גייט פראדוקטן מיט א איי. איי-סייט, איי-בוק, -איי-טשעט, איי-טונס א.א.וו.
מאדעלןרעדאַקטירן
די ערשטע איי-פאד איז ערשינען ענדע 01' מיט א 5 גיגא-בייט הארד דרייוו און האט געברענגט א נייע קאנטראל טעכנאלאגיע וועלכע רופט זיך די קליקוויל. די איי-פאדס ווערן קאנטראלירט דורך דעם קליקוויל וועלכע כאפט אויף די פינגער לויט וויאזוי עס דרייט זיך און מיט דעם נעוויגירט מען ארום פון איין פונקציע צו די צווייטע. די ארגינעלע איי-פאד האט נאכגעפאלגט מיט נייע מאדעלן וועלכע זענען געקומען מיט מער מעמארי. ערשט איז געקועמן א 10 גיגיא-בייט מאדעל, א 20 גיגאַבייט מאדעל, א 40 גיגא-בייט מאדעל, און צום לעצט איז די 60 גיגאַבייט מאדעל. אין 2003 איז עפל ארויסגעקומען מיט די איי-פאד מיני וועלכע איז די זעלבע דעווייס נאר איז פיל קלענער אין סייז. די איי-פאד מיני איז באלד געקומען אין צוויי מאדעלן פון 2 און 4 גיגא-בייט. די איי-פאד מיני איז ערשינען אין 5 אויפגעכאפטע קאלירן און האט זיך פארקויפט אין די מיליאנען אויף אזוי ווייט אז מען האט געברויכט ווארטן 6 וואכן צו באקומען דעם איי-פאד צוליב דער גרויסער פארלאנג דערנאך. קורץ דערנאך איז ארויסגעקומען די איי-פאד פאטא וועלכע איז אן ארגינעלער איי-פאד מיט א קאלירטע סקרין וועלכע קען דינען אלס א הארד-דרייוו פאר א קאמפיוטער און קען ארויפנעמען בילדער וועלכע מען קען זען אויף דעם עקראן.
דערנאך איז געקומען די איי-פאד שאפֿל וועלכע איז די קלענסטע איי-פאד אבער פארמאגט נישט קיין סקרין און איז געמאכט אנצוהענגן אויפ'ן האלז. די איי-פאד שאַפֿל קומט אין א האלבע און א גאנצע גיגאַבייט מאדעלן און שפילט מוזיק אין א צעמישטע סדר און יעדעס מאל מען באהעפט דאס צו א קאמפיוטער נעמט עס ארויס אנדערע ניגונים פון די מוזיק לייברערי וועלכע מען מאכט זיך אליינס מיט די פאפולערע וויכוואַרג איי-טונס. די לעצטע מאדעל איז די איי-פאד נענא וועלכע האט איבערגענומען די איי-פאד מיני. די אי-פאד נענא איז זייער קליין אבער האלט דאך 2 אדער 4 אדער 8 גיגיא-בייט וועלכע מאכט איר די קלענסטע אזא סארט דעווייס מיט אזויפיל מעמארי. די איי-פאד נענא איז בערך א דריטל קלענער ווי די איי-פאד מיני און פארמאגט א קאלירטע סקרין. עס מעסט זיך יעצט אינגאנצן 1.6 אינטשעס ברייט, 3.5 אינטשעס הויך, א וואונדערבארע 0.2 אינטשעס דיק, און וועגט אינגאנצן 1.5 אנסעס. אפגערעדט פון איר דעזיין און נאמען איז דאס פיל מער פארגעשריטן ווי סיי וועלכע עם-פי-3 שפילער אין די וועלט וואס גיט עפל ווייטער די אויבערהאנט אין די מארקעט.
די נעקסטע איי-פאד וואס ווערט ערווארטעט פון עפל וועט זיין אויך א סעלפאן און איז באקאנט מיט איר פאפולערן נאמען איי-פאן.
די איי-פאדס ווערן פארקויפט מיט א פאר עירפאונס וועלכע זענען אין ווייסע קאליר אלס א טייל פון די דעזיין פון די ארגינעלע איי-פאד. כאטש די קוואליטעט פון די סארט עירפאון איז זייער שוואך איז דאס אבער געווארן די סטיל פון די איי-פאד און יעדער ווייסט אז ווייסע עירפאונס זענען פאר די איי-פאד. די איי-פאד איז א גרויסע ציל פאר גנבים וויבאלד דאס פארקויפט זיך גוט און זיי לאקערן אויף מענטשן וואס האבן דאס. אין ניו יארק סיטי האט די לאקאלע פאליציי גע'עצה'ט די וואס האבן איי-פאדס זיי זאלן דאס אויפטוישן מיט שווארצע עירפאונס כדי די גנבים זאל נישט וויסן אז זיי טראגן א איי-פאד. אבער אן די ווייסע עירפאונס איז דאס נישט אינטרעסאנט פאר קיינעם און יעדער נוצט דאס ווייטער.
איי-פאד באנוץרעדאַקטירן
די איי-פאד איז א דיגיטאלישער מוזיק שפילער וועלכע נעמט ארויף דיגיטאלישן מוזיק טעקעס (mp3, wma, aac, און נאך) און שפילט דאס אין א סדר וועלכע מען שטעלט זיך אליינס אויס מיט די וויכוואַרג וועלכע קומט דערמיט. כדי צו קענען ארויפלייגן די טעקעס דארף מען האבן א קאמפיוטער און די פאפולערע איי-טונס וויכוואַרג (אדער דריטע-פארטיי וויכוואַרג) וואו מען שטעלט אריין די טעקעס און די אי-פאד נעמט דאס אויף פון דארט. מען קען אויסשטעלן פארשידענע שפיל ליסטעס און זיי נאמינירן וויאזוי מען וויל. די איי-פאד איז זייער גרינג צו נוצן וויבאלד עס האט דיאס קליקרעדל און אירע 4 קנעפלעך. מען גייט ארויף און אראפ אין די מעניו מיט די קליקוויל און אויך די הויכקייט ווערט מיט דעם קאנטראלירט. די איי-פאד קען אויך דינען אלס א הארד- דרייוו פאר א קאמפיוטער און מען קען דאס היינט באהעפטן צו הונדערטער ערליי מוזיק סיסטעמען.
ביזנעס ארום די איי-פאדרעדאַקטירן
זינט די איי-פאד איז געווארן אזא סוקסעס פון די ערטשע מינוט אן האבן אן א שיעור דריטע פארטיי פירמעס אנגעהויבן פראדוצירן אלע סארט צוגעהערן וועלכע ארבעט מיט די איי-פאד. אלעס דרייט זיך ארום די איי-פאד און יעע פירמע וואס פראדוצירט עפעס וואס האט צעטאן מיט די מוזיק וועלט האט שוין עפעס פראדוצירט פאר די איי-פאד אדער עפעס וואס ארבעט מיט די איי-פאד. עס איז אפילו פאראן טייל אויטא פירמעס וועלכע האבן צוגעשטעלט זייערע אויטאס אז עס זאל קענען ארבעטן מיט די איי-פאד און הונדערטער ערליי אויטא מוזיק שפילער מאדעלן זענען געמאכט צו קענען ארבעטן מיט די איי-פאד. עס זענען פאראן אן א שיעור עלעקטראנישע מוזיק פראדוקטן און סיסטעמען וועלכע זענען אויסגעשטעלט צו קענען ארבעטן מיט די איי-פאד. מענטשן זענען אזוי פארקויפט פאר די איי-פאד אז זיי וועלן נישט קויפן א מוזיק סיסטעם אדער אויטא וועלכע וועט נישט מיטשפילן מיט די איי-פאד. גיין אויסרעכנען די אלע צוגעהערן וואלט גענומען א ליסטע פון עטליכע זייטן. עס הייבט זיך אן פון א רעמאוט קאנטראל און ענדיגט זיך ביי בי-עם-דאבעליו אויטאס.
די באטערירעדאַקטירן
אויסער די הארד-דרייוו איז די באטערי די צווייטע וויכטיגסטע טייל פון די איי-פאד. מענטשן גלייכן פראדוקטן וועלכע'ס באטעריס האלטן לאנג און קענען שנעל רעטשארדזשד ווערן. די איי-פאד איז ארגינעל געקומען מיט א 8 שטונדע באטערי וועלכע קען רעטשארדזשד ווערן ביז 80 פראצענט אין איין שטונדע. שפעטער האט עפל אריינגעשטעלט בעסערע באטעריס וועלכע זענען געגאנגן 12 און 15 שטונדן און היינט האלט עס ביי 18 שטונדן. וויאזוי אימער, איז אבער געקומען קריטיק פון טייל איי-פאד קונדן אז די באטערי איז געשטארבן נאך 18 מאנאטן און וויבאלד מען קען נישט אליינס טוישן די באטערי איז עס גארנישט ווערט. צוויי מענטשן האבן זיך גענומען מאכן א טומעל און עפל האט באשלאסן צו טוישן די באטעריס פאר די מאדעלן וועלכע זענען שוין אויסגעלאפן פון די גאראנטי פאר בלויז 59$. דאס האט שטיל געמאכט די קריטיק אבער באמת איז עס נאך אלץ טייערער ווי צו טוישן א באטערי פון סיי וועלכע ענליכע דעווייס און פארגעסט נישט אז די איי-פאד באטערי קען מען נישט אליינס טוישן און מען מוז עס אוועקשיקן פאר סערוויס.
אדווערטייזינג און ביזנעס מאדעלרעדאַקטירן
עפל האט גענוצט געלונגענע אדווערטייזמענטס צו העלפן פארקויפן די איי-פאדס. מענטשן גלייכן די אדווערטייזמענטס וועלכע זענען זייער סטייליש און אויג פארכאפנד און דאס איז פאראנטוואטליכט פאר א גרויסע פראצענט אויף די איי-פאד סוקסעס. די ערטשע איי-פאד אדווערטייזמענט איז געגאנגן מיט די לאזונג: "טויזענט ניגונים אין דיין טאש". שפעטער האט עפל גענוצט מוזיק אינסטרומענטן וועלכע האבן געשפילט פאפולערע מוזיק און צום לעצט גייען אלע איי-פאד אדווערטייזמענטס מיט שטאנעס פון מענטשן וועלכע טראגן די ווייסע איי-פאד מיט א בעגראונד פון פארשידענע קאלירן. עפל האט א סיסטעם אז זי שפרינגט שנעל מיט נייע מאדעלן און האלט דאס פאר א סוד ביז די לעצעט מינוט און ווען דאס ווערט געמאלדן קען מען דאס שוין באקומען אין די געשעפטן. דאס איז א שווערע זאך אין די היינטיגע ביזנעס וועלט, ספעציעל זינט די איי-פאד איז אזא אויפגעכאפטע זאך. די פירמע שיקט איר פרעזידענט, דזשאבס, צו געבן די מעלדונגן און געווענליך ליגן שוין די פראדוקטן ביי די שוועלן פון די געשעפטן. דאס איז א שטארקע קאנטראסט צו רוב אנדערע פירמעס וועלכע מעדלן פראדוקטן וועלכע זענען נאך נישט פראדוצירט געווארן און בי דער צייט ווען עס קומט ארויס איז מען שוין נישט אינטרעסירט דערין און אמאל קומט עס אפילו נישט ארויס אין די ענדע.


text:
6טן נאוועמבער
דער 6טער נאוועמבער איז דער 310טער טאג פון יאר (311טער טאג אין אן עיבור-יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 55 טעג.
היסטארישע געשעענישןרעדאַקטירן
- 1918 - די צווייטע פוילישע רעפובליק פראקלאמירט אין פוילן
געבוירןרעדאַקטירן
- 1479 – יאהאנא פון קאסטיל, מלכה פון קאסטיל, טאכטער פון איזאבעלא די ערשטע פון קאסטיל און פערדינאנד דער צווייטער פון אראגאן (געש' 1555)
- 1494 - סוליימאן דער ערשטער, אטאמאנישער סולטאן פון 1520 (געש' 1566)
- 1814 - אדאלף סאקס, ערפינדער פונעם סאקסאפאן (געש' 1894)
- 1905 - פיער זשומייעל, גרינדער פון דער פאלאנגען פארטיי אין לבנון (געש' 1984)
- 1932 – הרב יעקב מאיר שעכטער, פירער פון די ברעסלעווער חסידים אין ירושלים
געשטארבןרעדאַקטירן
- 1893 - פעטער איליטש טשייקאווסקי, רוסישער קאמפאזיטאר (געב' 1840)
- 1993 - יוסף סערטשוק, קאמאנדיר פון די יידישע פארטיזאנען אין לובלין געגנט ביי דער צווייטער וועלט מלחמה (געב' 1919)
פייערטעגרעדאַקטירן
- דאמיניקאנישע רעפובליק - זעלבשטענדיקייט טאג


text:
אריה לעווין
הרב אריה לעווין (ו' ניסן ה'תרמ"ה - ט' ניסן ה'תשכ"ט; 22סטן מערץ 1885 - 28סטן מערץ 1969) איז געווען א רב אין ירושלים און משגיח אין דער עץ חיים חדר. ער איז געווען באוואוסט אין ירושלים סתם ר' אריה אדער דער ירושלימער צדיק. ער פלעג גיין באזוכן די יידישע ארעסטאנטן אין דעם רוסן-פלאץ טורמע אין די יארן פון דער בריטישן מאנדאט.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער איז געבוירן געווארן אין ארלע לעבן ביאליסטאק, אין דעם תחום-המושב פון דער רוסלענדישער אימפעריע (היינט אין פוילן), צו זיינע עלטערן ר' בנימין ביינוש און עטיל. ער האט געלערנט אין סלוצק און סלאנים, און איז געווען פאררעכנט א מתמיד און אן עילוי. אין אנהייב איז ער געווען צו יונג צו לערנען אין וואלאזשין; שפעטער האט ער געלערנט דארט אונטער רבי רפאל שפירא. ער איז ארויף אין ארץ ישראל אדר ה'תרס"ה (1905), וואו ער האט געלערנט אין ישיבת תורת חיים. ער האט באקומען היתר הוראה פון הרב חיים בערלין, הרב שמואל סאלאנט און הרב אברהם יצחק הכהן קוק.
ער האט געהייראט צפורה חנה, א טאכטער פון הרב דוד שפירא, רב אין קאוונע, א זון פון הרב חיים יעקב שפירא. הרב דוד שפירא איז אויך געווען דער שווער פון הרב הירש פסח פראנק.
ער האט געדינט ווי א משגיח אין דער עץ חיים חדר אין ירושלים. ער איז געווען באוואוסט פאר א בעל חסד, אויך גערופן "רב פון די ארעסטאנטן" צוליב דעם וואס פינף און צוואנציג יאר פלעג ער גיין צופיס יעדן שבת אינדערפרי גיין באזוכן די ארעסטאנטן אין טורמע, כדי זיי אויפצולעבן, און אויך האט ער געשריבן זיי בריוו.
הרב לעווין איז נפטר געווארן ערב שבת הגדול ה'תשכ"ט אין דעם הדסה עין כרם שפיטאל, און מען האט אים באערדיקט דעם זעלבן טאג נאך חצות אין דעם סנהדריה בית החיים; אזוי איז מקויים געווארן זיין צוואה אז מ'זאל אים נישט מספיד זיין (סיי אלס ערב שבת נאכמיטאג סיי צוליב חודש ניסן ווען מען מאכט נישט קיין הספדים). לויט זיין צוואה איז געצייכענט אויף זיין מצבה אז ער בעט פון די וואס קומען צו זיין קבר צו זאגן "אני מאמין באמונה שלמה שתהא תחיית המתים בעת שיעלה רצון מאת הבורא יתברך שמו".
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
זיינע קינדער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- הרב חיים יעקב לעווין - רב פון פרדס חנה-כרכור
- הרב רפאל בנימין לעווין - משגיח פון ישיבת בית אריה
- הרב שמחה שלמה לעווין (ה' אלול תרפ"ו - ד' כסלו תשע"ה)[1] - א ראש כולל אין ירושלים
- די ווייב פון הרב שמואל אהרן יודעלעוויץ - מחבר פון די ספרים "מעיל שמואל" און "החשמל לאור ההלכה"
- שיינא חיה, ווייב פון הרב יוסף שלום אלישיב
- די ווייב פון הרב אהרן יעקבאוויץ - יארן לאנג הויפט רעדאקטאר פון אוצר הפוסקים
- עטל (תרפ"א - ד' אב תשע"ח), ווייב פון הרב אליעזר פלאטשינסקי
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ אהרן יונג, דער גאון רבי שמחה שלמה לעווין איז אוועק, אויף JDN וועבזייטל, ד' כסלו תשע"ה (אויף העברעיש)


text:
22סטן יוני
דעם 22סטן יוני איז דער 173סטער טאג פון יאר (174סטער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 192 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1671 - די אטאמאנישע אימפעריע פראקלאמירט מלחמה קעגן פוילן.
- 1812 - אינוואזיע פון נאפאלעאנ'ס ארמיי אין דער רוסלענדישער אימפעריע
- 1940 - צווייטע וועלט מלחמה: פראנקרייך קאפיטולירט צו דייטשלאנד נאך א קאמף פון זעקס וואכן.
- 1941 - צווייטע וועלט מלחמה: אנהייב פון אפעראציע בארבאראסע (דייטשע אינוואזיע אינעם סאוועטן פארבאנד).
- 1942 - אין טירת צבי, ישראל, ווערט פארשריבן די העכסטע טעמפעראטור געמאסטן נאר ווען אין דער יבשה פון אזיע (53.9 גראד צעלזיוס)
- 1948 - די שיף אלטאלענא פארזונקען קעגן דעם תל אביב בארטן
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1864 - הערמאן מינקאווסקי, דייטשער מאטעמאטיקער און פיזיקער פון א יידישן אפשטאם (געש' 1909)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1925 - פעליקס קליין, דייטשער מאטעמאטיקער (געב' 1849)


text:
האגערסטאן באן סטאנציע
האגערסטאן (ענגליש: Haggerston) איז א סטאנציע אויף דער מזרח לאנדאן ליניע פון דער לאנדאנער איבערגרונט אין דער לאנדאנער בארא פון העקני אין צפון-מזרח לאנדאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריערעדאַקטירן
די אריגינעלע סטאנציע האט געעפֿנט אום 2טן סעפטעמבער 1867 אויף דער נארד לאנדאנער באן צו באדינען די פארלענגערונג פון דער נארד לאנדאן ליניע קיין בראד סטריט אין דער סיטי פון לאנדאן. די סטאנציע איז פארמאכט געווארן אום 6טן מיי 1940. אום 7טן אקטאבער 1940 איז די סטאנציע געשעדיגט געווארן דורך א באמבע.
מען האט געבויט די היינטיקע סטאנציע א ביסל צפון פון דער ערשטער סטאנציע. מען האט געעפנט די נייע סטאנציע פאר דער לאנדאנער איבערגרונט אום 27סטן אפריל 2010 מיט א באגרעניצטע באדינונג צווישן דאלסטאן קנופ און ניו קראס אדער ניו קראס גייט. אום 23סטן מיי 2010 האט מען פארלענגערט די רוטע פון ניו קראס קיין מערב קרוידן אדער קריסטאל פאלאץ. אין דעצעמבער 2012 האט אנגעהויבן די רוטע קיין קלאפהאם קנופ.
גאלעריערעדאַקטירן
באדינונגעןרעדאַקטירן
אין די נישט-שפיץ שעה'ן איז די באדינונג:
- 4 באנען א שעה דרום קיין מערב קרוידן
- 4 באנען א שעה דרום קיין ניו קראס
- 4 באנען א שעה דרום קיין קלאפהאם קנופ
- 4 באנען א שעה דרום קיין קריסטאל פאלאץ
- 8 באנען א שעה צפון קיין הייבורי און איזלינגטאן דורך דאלסטאן קנופ
- 8 באנען א שעה קיין דאלסטאן קנופ


text:
פייגא דאס אייניקל פון בעש"ט
פייגא דאס אייניקל פון בעל שם טוב איז געווען א טאכטער פון אדל די טאכטער פון בעש"ט.
פייגא ווערט א כלה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ר' נחמן האראדענקער'ס ווייב איז אוועק און עס איז געבליבן א קינד וואס האט געהייסן שמחה, ער איז אויסגעוואקסן אין שטוב פון אדל די טאכטער פון בעל שם טוב, דער בעל שם טוב האט איינמאל געזעהן דאס קינד און געזאגט: דאס אינגעל געפעלט מיר. ווען ער איז עלטער געווארן האט זיך אדל דערמאנט אז ער איז געפאלן פאר איהר טאטע, און זי האט מחליט געווען אז ער איז ראוי צו זיין איהר איידעם, אזוי איז פייגא געווארן א שנור ביים צדיק ר' נחמן האראדענקער.
איהר מאן ר' שמחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ר' שמחה (געב. תק"י) איז געווען א שטילער צוריק געצויגענער מענטש. אבער איבעראל געווען באוואוסט אלס גרויסער צדיק, ער פלעגט ארום גיין מיט דביקות צו השי"ת א גאנצען טאג, ער האט כמעט נישט געהאט שייכות מיט מענטשן. מען האט איבעראל פארשטאנען אז ער איז עפעס א העכערער סארט מענטש, עס ווערט פארשטאנען אז ר' נחמן האט אמאל אים מרמז געווען אין זיינע תורות ליקוטי מוהר"ן ח"ב סי' ב' בן המנחם והמשמח עיי"ש.
איהרע קינדער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א צייט נאך זייער חתונה האבן זיי נישט געהאט קינדער, פייגעלע פלעגט גיין צום ציון פון איהר זיידן דער בעל שם טוב און געבעטן פאר קינדער.
ר' ישראל דער טויטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער ערשטער קינד האט זי גערופן ישראל נאך איהר זיידע דער בעל שם טוב.
עס ווערט פארציילט אז איינמאל ווען דאס קינד איז געווען קליין איז אים זייער שלעכט געווארן ביז ער איז אויסגעגאנגען, פייגא האט זיך נישט פארלוירן, נאר גענומען דאס קינד און געלאפן מיט אים צום ציון פון בעל שם טוב און געוויינט, זי האט איבערגעלאזט דאס קינד אויפן קבר און צוריק אהיים, פלוצלונג זענען אריבער דארט א שיירא מענטשן און האבן געהערט א קינד וויינט אויפן קבר, האבן זיי אים געברענגט אין דער שטאט, און מען איז געוואר געווארן אז דאס איז ישראל פייגע'לע'ס קינד, ביינאכט איז דער בעל שם טוב געקומען אין חלום און געזאגט פאר פייגא פארוואס האסטו דארט איבערגעלאזט דאס קינד איך האב געדארפט זוכן זיין נשמה, ווייל ער איז שוין געווען טויט.
ישראל'ס פנים האט אויסגעזעהן פון דאן ווי א טויטער מענטש, מען האט אים גערופן ישראל דער טויטער. ער האט איבערגעלאזט א זון ישכר דוב.
פערל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פייגא האט אויך געהאט א טאכטער מיטן נאמען פערל, זי האט חתונה געהאט מיט א איד ר' צבי מטשעהרין. ווען ר' צבי איז נפטר געווארן האט זי חתונה געהאט מיט א איד ר' פנחס מאיר, ווען ר' פנחס מאיר איז אוועק איז זי געפארן קיין ארץ ישראל. ר' נתן מברסלב דער תלמיד פון ר' נחמן מברסלב האט איהר געזעהן אין ארץ ישראל אין יאהר ה'תקפ"ב (ימי מוהרנ"ת ח"ב).
יחיאל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – יחיאל ב"ר שמחה
דער צווייטער זון פון פייגא האט געהייסן יחיאל.
נחמן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – נחמן מברסלב
דער דריטער זון פון פייגא איז געווען רבי נחמן מברסלב, געב. א' ניסן ה'תקל"ב. ער האט געהייסן נאך דעם פאטער פון ר' שמחה, ר' נחמן האראדענקער.
פייגא האט געהאלטן א שטרענג אויג אויף איהר זון נחמן, זי האט געוויסט אז ער וועט אויסוואקסן עפעס עקסטערס, ווען פייגא פלעגט גיין צום ציון פון איר גרויסן זיידע דער בעל שם טוב פלעגט זי מיטנעמען דעם קליינעם נחמן פון זיין וויגעלע, ער זאל שעפן קדושה און חיות פון דעם הייליגן פלאץ.
זי האט אסאך מתפלל געווען צו גאט אז דער קליינער נחמן זאל אויסוואקסן א גרויסן מענטש, עס ווערט פארציילט אז ר' נחמן האט איר מחזיק טובה געווען דערפאר, און האט געהייסן אז בראסלעווער חסידים זאלן אים דערמאנען מיט איר נאמן נחמן בן פייגא, אפילו נאך זיין הסתלקות.
איהר שייכות מיטן זון ר' נחמן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ווען ר' נחמן האט געוואוינט נאך זיין חתונה אין הוסיאטין פלעגט ער זיך אסאך אריבער כאפן קיין מעזשביזש באזוכן דעם קבר פון זיין זיידן דער בעל שם טוב, און ער פלעגט גיין באזוכן זיינע עלטערן און מקיים זיין די מצוה פון כיבוד אב ואם.
אין יאהר ה'תקנ"ח איז ר' נחמן געקומען באזוכן זיינע עלטערין, ער איז שוין דעמאלטס געווען א גרויסער רבי פון חסידים, האט אים די מאמע פייגא געפרעגט ווען וועסטו גיין אויפן קבר פון אונזער הייליגן זיידן דער בעל שם טוב ? האט אים ר' נחמן געזאגט ווען די צייט וועט קומען, ר' נחמן איז איבערגעשלאפן ביי זיינע גרויסע עלטערין ביינאכט האט זיך דער בעל שם טוב באוויזן צו אים און אים געזאגט פארשידענע זאכן און אים געזאגט ער זאל תיכף פארן קיין קאמעניץ, אינדערערפרי האט ר' נחמן געזאגט פאר זיין מאמען קודם וועל איך פאהרן קיין קאמעניץ אויפן וועג צוריק וועל איך גיין באזוכן דעם קבר פון זיידען, אזוי איז טאקע געווען אויפן וועג צוריק איז ער צוריק געקומען קיין מעזשביזש, באזוכט ביים הייליגן בעל שם טוב, זיך געזעגענט מיט זיינע עלטערן און געפארן צוריק אהיים.
אין יאהר תק"ס ר"ח אלול האט ר' נחמן מברסלב חתונה געמאכט זיין טאכטער אדל מיט ר' יוסף יוסקא דעם זון פון דעם צדיק ר' אברהם דוב פון כמעלניק, א איידעם פון ר' יעקב יוסף פון פולנאה, די חתונה איז געווען אין שטאט חמעלניק, און פייגא (די באבע פון דער כלה) איז אויך געווען אויף דער חתונה.
פייגא איז נסתלק געווארן י"ט אדר אין יאר ה'תקס"א. זעט א אינטרעסאנטן עפיזאד ביי חיה די טאכטער פון ר' נחמן מברסלב


text:
אינזשעניריע
אינזשעניריע איז די שטודיע וואס ווענדט אן וויסנשאפט און טעכנאלאגיע צו שאפן און קאנסטרוקציע. איינער וואס פראקטיצירט אינזשעניריע הייסט אן אינזשעניר.
אינזשעניריע ווערט צוטיילט אויף די פאלגנדע אפטיילונגען:
- כעמישע אינזשעניריע
- מעכאנישע אינזשעניריע
- עלעקטרישע אינזשעניריע
- ציווילע אינזשעניריע
היסטאריערעדאַקטירן
דער באגריף פֿון אינזשעניריע עקזיסטירט שוין פון אוראלטע צײַטן ווען מענטשן האבן אויסגעפונען פֿונדאמענטאלע דערפֿינדונגען ווי דער בלאק, דער הייבער און דאס ראד.
סאציאלער קאנטעקסטרעדאַקטירן
אינזשעניריע איז א סוביעקט וואס קען זיין א גאר גרויסע קאלאבאראציע אדער א קליינער פראיעקט. נארמאל איז אן אינזשעניריע פראיעקט פארבונדן מיט א פינאנצירן אגענטור: א געזעלשאפט, א גרופע אינוועסטארן אדער א רעגירונג. דער אויסנאם איז פרא באנא אינזשעניריע.


text:
מאראסט
מאראסט איז פליסיגע זאמד, שטויב, ערד און אנדערע סובסאטנצען אויסגעמישט מיט וואסער אדער ליים.
מאראסט, ווערט אנגעקוקט דורך מענשטן בטעות ווי שמוץ אבער דאס טוט דינען אלס א וויכטיגער ארטיקל פאר פילע לעבנס וויכטיגע אויפגאבעס.
עס טוט דינען ווי א קריטיש וויכטיגער ארטיקל פאר די פארשער און וויסנשאפטלער צו דערגיין די יארגאנג פון דער וועלט און אויך וואס איז מיט איר דורך זינט איר באשאפונג. שטיקער מאראסט וואס זענען פארטרונקעט געווארן טוען אנטהאלטן אין זיך גאר אסאך היסטאריע פון אירע געאלאגישע שיכטן און פאסיל רעקארדס.
מאראסט שטעלט צו וואונינג אין פארעם פון א הויז פאר פארשידענע מינע חיות, אריינגערעכענט פארשידענע ווערעם, פרעש, שלענג, א.א.וו. אנדערע חיות ווי חזירים און העלפאנדן, באדן זיך אין מאראסט כדי צו ווערן קיל און זיך אפהיטן פון די זון וואס שיינט אין זייערע הייסע קלימאטן.
אין דיר קאנסטרוקציע אינדוסטריע טוט דאס מיינען אויך נאסע פלעסטער, צעמענט אדער אנדערע ענדליכע סובסטאנצן, אמאל פלעגט מען בויען די הייזער מיט סתם מאראסט.


text:
בעזרת ה' יתברך
ערב שבת קודש פרשת יתרו, י"ז שבט, שנת תשע"ח לפרט קטן
לכבוד אונזער חשוב'ע מנהלת מרת ... תחי'
איך האב געהערט וואס האט פאסירט מיט אייך, אז איינער פון די עלטערן פון אונזער מוסד האבן אייך מבזה געווען אויף א מיאוס'ער אופן וכו'. האב איך געקלערט אז איך וועל אייך שרייבן אפאר חיזוק ווערטער.
חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ויקרא רבה י, ב) אויפן פסוק (ישעיהו ו, ח): "וָאֶשְׁמַע אֶת קוֹל ה' אֹמֵר, אֶת מִי אֶשְׁלַח וּמִי יֵלֶךְ לָנוּ", ישעיהו הנביא האט געזאגט: "איך האב שפאצירט ביי מיר אין בית המדרש, פלוצלינג הער איך ווי דער אייבערשטער זאגט: "וועם זאל איך שיקן צו די אידן מיט א נבואה? איך האב זיי געשיקט דעם נביא עמוס - האבן די אידן חוזק געמאכט פון אים, זיי האבן געזאגט: קען דען זיין אז דער אייבערשטער האט אויסגעקליבן עמוס צו זיין א נביא, ער האט דאך נישט קיין קלארע דיבור?! וואס צוליב דעם הייסט ער עמוס, ווייל ער איז געווען "עָמוֹס בִּלְשׁוֹנוֹ" - ער האט נישט גערעדט קלאר; האב איך זיי געשיקט א צווייטע נביא – מיכה, ער זאל זיי זאגן נביאות, האבן די אידן אים געשלאגן, אזוי ווי עס שטייט (מיכה ד, יד): "בַּשֵּׁבֶט יַכּוּ עַל הַלְּחִי אֵת שֹׁפֵט יִשְׂרָאֵל"; וועם קען איך שיקן צו די אידן?" האט ישעיהו הנביא געזאגט: "וָאֹמַר הִנְנִי שְׁלָחֵנִי", איך בין מסכים צו גיין, האט אים דער אייבערשטער געזאגט: "בָּנַי טַרְחָנִים הֵם, סַרְבָּנִים הֵם, מְקַבֵּל אַתָּה עָלֶי לִלְקוֹת וּלְהִתְבַּזּוֹת מֵהֶם?" מיינע קינדער זענען שווערע קינדער, זיי זענען ווידערשפעניגערס, דו קענסט באשטיין צו זיין זייער נביא אפילו זיי וועלן דיר שלאגן און פארשעמען? האט ישעיהו הנביא געענטפערט: "עַל מְנַת כֵּן", מיט דעם אלעם בין איך מסכים, האט אים דער אייבערשטער געזאגט: "וועסטו זיין מער ווי אלע נביאים".
זעט פון דעם אז ווען א מענטש נעמט זיך אונטער צו זיין א מנהיג פאר אידישע קינדער דארף ער זיין גרייט "עַל מְנַת לִלְקוֹת וּלְהִתְבַּזּוֹת מֵהֶם", אז מען גייט אים פארשעמען און בארעדן. אויף די וועלט וועט ער גארנישט האבן פון דעם וואס ער צערייסט זיך פאר א צווייטן, פארקערט, אויף דער וועלט וועט מען רעדן אויף אים און אים פארשעמען וכו', אבער אויבן אין הימל איז זיין שכר גאר גרויס אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא בתרא ח:): אויפן פסוק (דניאל יב, ג): "וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים לְעוֹלָם וָעֶד - אֵלוּ מְלַמְּדֵי תִּינוֹקוֹת". איינער וואס לערנט תורה מיט אידישע קינדער איז צוגעגליכן צו די שטערנס פון דער וועלט.
מוהרא"ש זכרונו לברכה פלעגט דאס זייער שיין מסביר זיין; אז פונקט אזוי ווי מען קען נישט ציילן די שטערנס פון דער וועלט, אזוי קען מען נישט ציילן וויפיל זכותים א מלמד האט, ווייל ער פלאנצט איין אין די קינדער תורה ויראת שמים און אמונה פשוטה אינעם אייבערשטן.
וויסן זאלט איר א כלל אין לעבן, ווען איינער שרייט אויף א צווייטן, ווען איינער איז אייך מבזה - האט דאס גארנישט צו טון מיט אייך, נאר דאס איז יענעמס פראבלעם. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (עירובין סה:): "בִּשְׁלֹשָׁה דְּבָרִים אָדָם נִיכָּר, בְּכּוֹסוֹ וּבְכִּיסוֹ וּבְכַּעֲסוֹ", מען דערקענט א מענטש וואס ער איז - לויט ווי אזוי ער רעדט; אויב עלטערן האבן א טענה צום מוסד, דארפן זיי רעדן צום מלמד אדער צום מנהל, אבער אז יענער שרייט מיאוס'ע ווערטער האט דאס גארנישט צו טון מיט אייך, דאס איז יענעמס אייגענע פראבלעם און איר דארפט דאס נישט נעמען צום הארצן. דערפאר זאלט איר זיך שטארקן און ווייטער ממשיך זיין ביתר שאת וביתר עוז צו מחנך זיין אונזערע קינדער.
מען דארף אנזאגן די טיטשערס אז אויב א מיידל פירט זיך נישט אויף אזוי ווי עס דארף צו זיין - בפרט ווען עס קומט צו דרך ארץ ומידות טובות, דארף די מיידל באקומען א קנס, אבער ווען מען קנס'עט דארף מען עס טון מיט ישוב הדעת, מען דארף זיך אריין לייגן אינעם קינד'ס שיך; מען געבט א לייכטע קנס און ווען די מיידל זעט אז מען רעכנט זיך מיט אירע געפילן וויל זי נאכדעם זיין גוט און וואויל.
איך זאג שטענדיג פאר די מלמדים: "עס איז נישט דא אזא זאך ווי ארויס שטעלן קינדער קלאצן אינדרויסן פון כיתה". אויב א מלמד שטעלט ארויס יעדן צווייטן טאג קינדער צו זיצן אינדרויסן פון כיתה, דארף מען ארויס שטעלן דעם מלמד וכו'. איך צאל נישט קיין געהאלט פאר מלמדים זיי זאלן זיצן אין כיתה און די קינדער זאלן זיי ארויס שיקן אינדרויסן, איך צאל זיי א געהאלט זיי זאלן האלטן יעדן איינציגן קינד אין כיתה און לערנען מיט יעדן איינעם. און אז ער קען זיך נישט אן עצה געבן וכו' זאל ער מוחל זיין זוכן א צווייטע ארבעט.
ווער איז א גוטער מלמד? איינער וואס נעמט די לעבעדיגע קינדער, די געזונטע קינדער וואס שפרינגען און טאנצן און ער געבט זיך מיט זיי אן עצה. א מלמד וואס לערנט נאר מיט די בטלנ'ישע קינדער, ער געבט זיך אן עצה מיט די קינדער וואס קענען זיך סיי וויי נישט עפענען דאס מויל וכו' - דער איז נישט קיין מלמד, ווייל אויף צו לערנען מיט די קינדער דארף מען אים נישט האבן. ווען א מלמד האט א גוטע שפראך מיט די לעבעדיגע קינדער, ער נעמט די קינדער וואס הייסן מחוצפים און ער מאכט זיי פאר זיינע בעסטע קינדער - דאס הייסט א מלמד.
איך בין געווען א מלמד במשך פינף יאר פאר דרייצן יעריגע קינדער - כיתה ט'; איך פלעג זען ווי קינדער זיצן אינדרויסן פון כיתה א גאנץ יאר, האב איך געטראכט 'וואס וועט שוין זיין ווען זיי וועלן אנקומען צו מיר? ווי אזוי וועלן איך זיך אן עצה געבן מיט זיי?' למעשה ווען זיי זענען אריין געקומען אין כיתה ט' האב איך זיי גענומען און זיך אפגעגעבן מיט זיי ביז זיי זענען געווארן די מצוינים אין כיתה. דאס קען מען באשטעטיגן ביי אלע מיינע תלמידים; די עלטערן האבן דאס ממש נישט געקענט גלייבן, וואס הייסט, זייער מחוצף, זייער קינד וואס דארף שוין טערעפי איז געווארן די בעסטע קינד אין כיתה...
ווען א קינד פארגעסט עפעס צו ברענגען פון שטוב, קען מען נישט זאגן פארן קינד "גיי אהיים"; א מלמד וואס שיקט אהיים קינדער אינמיטן טאג דארף ער אהיים געשיקט ווערן (חוץ פון דעם וואס דאס איז נישט קיין אחריות, ווייל דער קינד קען זיך דרייען אויפן גאס). יעדער מענטש קען פארגעסן צו ברענגען עפעס. איך בין שוין כמעט פערציג יאר און איך קען אויך פארגעסן וויכטיגע זאכן וואס דארפן ווערן געטון. א מענטש איז א מענטש און א קינד איז א קינד; דער מלמד האט א פליכט צו זוכן מיט זיין פארשטאנד א וועג ווי אזוי ער קען מאכן אז דער קינד זאל געדענקען צו ברענגען וואס ער דארף ברענגען.
גלייבט מיר אז איך קען אייך מחזק זיין, ווייל איך גיי אריבער אביסל וואס איר גייט אריבער - און נאך מער; וויפיל מאל טראכט איך צו מיר 'מה לי ולצרה הזאת?' באשעפער אין הימל, וואס דארף איך ארבעטן מיט מענטשן בפרט מיט בחורים, וואס ווער עס ווייסט און ווער עס טוט מיט בחורים ווייסט וואס דאס איז; דו קענסט ארבעטן מיט א מענטש און זיך אוועק געבן פאר יענעם - דיין לעבן, דיין צייט, דיין אייגענע ווייב און קינדער, אין ביים סוף כאפט מען א ביס פון אים.
חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מדרש תנחומא פרשת נח, ט) אויפן פסוק (בראשית ז, כג) "וַיִשָּׁאֵר אַ נֹחַ"; שֶׁאִיחֵר מְזוֹנוֹת לָאֲרִי וְהִכִּישׁוֹ, נח האט זיך אביסל פארשפעטיגט צו געבן עסן פארן לייב, האט אים דער לייב געביסן. פונקט אזוי ווי נח וואס האט זיך מוסר נפש געווען א גאנץ יאר פאר אלע חיות און בהמות זיי צו געבן עסן אין די תבה, און איין טאג האט ער זיך אביסל פארשפעטיגט צו געבן עסן פארן לייב, האט ער געכאפט א ביס, אזוי איז מיט מענטשן; דו קענסט ארבעטן פאר זיי, זיך צערייסן פאר זיי פשוטו כמשמעו שלא על מנת לקבל פרס און נאכדעם שפייט מען דיר אין פנים.
דערפאר, אז מען האט אייך אזוי פארשעמט וכו', בעט איך אייך איר זאלט נישט טראכטן קיין איין רגע פון אפלאזן חס ושלום אייער הייליגע ארבעט, ווייל ווען עס איז באשערט פאר איינעם א בזיון קען מען זיך פון דעם נישט ארויס דרייען, אפילו איר וואלט נישט געהאט צו טון מיט מענטשן וואלט די בזיון אויך געקומען. געלויבט דעם אייבערשטן אז די בזיון איז נישט פון שטוב וכו', עס איז פון אינדרויסן. אודאי טוט וויי אז מען געבט זיך אוועק פאר מענטשן, מען ארבעט מיט יענעמס קינדער, וואס עס איז נישט דא נאך אזא שווערע ארבעט ווי ארבעטן מיט קינדער; עלטערן וועלן קיינמאל נישט וויסן וואס א מלמד אדער א טיטשער גייען אריבער איין טאג אין כיתה, די עלטערן קענען זיך קוים אן עצה געבן מיט זייער קינד, בשעת דער מלמד האט אין כיתה נישט איין קינד נאר א גאנצע קלאס וכו' און ווער רעדט נאך פון א מנהל/מנהלת וואס טראגט די אחריות פון אלע כיתות. אודאי טוט דאס וויי וכו', אבער אז מען טראכט פונעם אייבערשטן, מען טראכט: 'איך ארבעט נישט פאר קיינעם, איך בין בלויז א שליח פונעם אייבערשטן צו העלפן אידישע קינדער', דעמאלט נעמט מען דאס נישט אזוי צום הארצן.
איר פארט דאך יעצט קיין אומאן צום הייליגן רבינ'ס ציון און קיין ארץ ישראל צו אלע מקומות הקדושים און קיין יבניאל, זאלט איר מתפלל זיין אז מיר זאלן האבן גוטע מלמדים און גוטע טיטשערס פאר אונזער קינדער. איך בעט יעדן איינציגן טאג דעם אייבערשטן אז מיר זאלן האבן גוטע מלמדים און גוטע טיטשערס, איך בעט יעדן טאג דעם אייבערשטן אז ער זאל מיר העלפן מיר זאלן האבן תלמידים הגונים, אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המידות, אות למוד, סימן ע): "צָרִיךְ לְהִתְפַּלֵּל, שֶׁיִּזְכֶּה לְתַלְמִידִים הֲגוּנִים", מיר זאלן זוכה זיין אויפצושטעלן א דור פון סאלדאטן פארן אייבערשטן.
מוהרא"ש האט מיר געשריבן אין א בריוו אז איך זאל זיך מתוודה זיין יעדן טאג פארן אייבערשטן, ווייל דער רבי זאגט (ספר המידות, אות דרך, חלק ב', סימן א): "עַל יְדֵי וִידוּי דְבָרִים גּוֹרְמִים שֶׁהַקָּדוֹשׁ בָּרוּ הוּא מַזְמִין מְלַמְּדֵי תִּינוֹקוֹת שֶׁלּוֹמְדִים בָּאֱמוּנָה", אז מען איז זיך מתוודה, געבט דער אייבערשטער גוטע און ערליכע מלמדים; דאס טו איך יעדן טאג - נישט איין מאל און נישט צוויי מאל וכו'. און ברוך השם אז מיר קענען מחנך זיין אונזערע קינדער אזוי ווי דער רבי האט געוואלט.
איך האב גערעדט צו די עלטערן פאריגע חודש ביי די חינוך אווענט, אז אויב מען האט עפעס וואס צו זאגן לגבי די מוסד וכו' זאל מען רעדן מיט די טיטשער אדער מנהלת, די שענסטע זאך איז אז מען רעדט זיך דורך, אבער שרייען, פארשעמען און רעדן מיאוס'ע ווערטער - דאס איז נישט קיין וועג, דאס איז יענעמס אייגענע פראבלעם. יענער דארף תשובה טון אויף דעם און אייך איבער בעטן.
דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה מיט אלע תלמידות. איר זאלט האבן א גרינגע רייזע און פועל'ן אלעס גוטס.


text:
השא יאר
א השא יאָר איז איינע פון די פערצן סארטן יארן אינעם יידישן קאלענדאר. א יאר פון סארט השא הייבט אן דאנערשטיק (ה, דער פינפטער טאג פון דער וואך), איז "שלם" (ש) דאס הייסט סיי חשוון סיי כסלו האבן 30 טעג, און פסח געפאלט זונטיק (א). א יאר פון סארט השא איז א פשוט יאר (נישט קיין עיבור יאר) און איז לאנג 355 טעג, מיט 51 שבתים.
א השא יאר איז דער זעלטנסטער סארט יאר, און פאסירט אין 3.3% פון אלע יארן, נאר אין א פשוט יאר ווען דער מולד איז דאנערשטיק צווישן 9 שעה מיט 204 חלקים (3:11:20 פארטאגט אויפן ירושלים לאקאלן זייגער[1]) און 18 שעה (12:00 מיטאג).[2] לעצטנס האט פאסירט א השא יאר אין ה'תשנ"ד, און וועט פאסירן נאכאמאל אין ה'תשפ"ה.
ימים טוביםרעדאַקטירן
- אין א השא יאר געפאלט ראש חודש אום שבת דריי מאל: ראש חודש מרחשון געפאלט פרייטיק און שבת, ראש חודש אדר געפאלט פרייטיק און שבת און ראש חודש אב געפאלט שבת.
- חנוכה געפאלט פון דאנערשטיק ביז דאנערשטיק, מען צינדט דאס ערשטע ליכטל מיטוואך אוונט.
- ט"ו בשבט געפאלט דאנערשטיק.
- פורים געפאלט פרייטיק (אין ירושלים פייערט מען פורים משולש פון פרייטיק ביז זונטיק).
- ל"ג בעומר געפאלט פרייטיק.
- שבועות געפאלט מאנטיק (און דינסטיק אין חוץ לארץ).
פאסט טעגרעדאַקטירן
- צום גדליה ווערט נדחה צו זונטיק, עשרה בטבת געפאלט פרייטיק, אסתר תענית געפאלט דאנערשטיק, תענית בכורות ווערט געפעדערט צו דאנערשטיק, און שבעה עשר בתמוז מיט תשעה באב געפאלן ביידע זונטיק.
רעפערענצןרעדאַקטירן
- ↑ 0:50:23.1 אויפן גריניטש זייגער
- ↑ לוח השנה וחשבונו תוך בירור שאלת המחזוריות, יעקב מתלון, אתר שורש


text:
באַרג
א בארג איז א מאסע פון שטיינער און ערד וואס איז הויך עטלעכע הונדערטע מעטער העכער פון דער ארומיגער געגנט. רוב בערג אין דער וועלט האבן נישט ענצעלע שפיצן, נאר זיי שאַפֿן א באַרגרוקן. א בארג איז שיפער פון א בערגל.
א גרויסער טייל פון די בערג געפינען זיך אין בארגקייטן, וואס קען ווערן באשאפן דורך באוועגונג פון טעקטאנישע פלאטעס. די גרעסטע בארגקייטן אין דער וועלט געפינען זיך אין צוויי גרויסע פאסיקן: דער "וועלט פאסיק", וואס גייט ארום דעם פאציפישן אקעאן, און א מזרח-מערב פאסיק איבער אזיע און אייראפע. דער העכסטער בארגקייט אין דער וועלט איז די הימאלייע, מיט דעם העכסטן שפיץ, עווערעסט, הויך 8,848 מעטער איבערן ים אויבערפלאך.


text:
רעדנערס
מײַקל װעקס
מײַקל װעקס איז אַ שרײַבער און איבערזעצער װאָס װױנט אין טאָראָנטע. זײַנע ביכער װעגן דער ייִדישער שפּראַך—Born to Kvetch און Just Say Nu—האָבן שטאַרק אױסגענומען בײַם ברײטערן עולם; זײַנע װיכטיקערע איבערזעצונגען—The Wishing-Ring (דאָס װינטש-פֿינגערל) פֿון מענדעלע מוכר-ספֿרים (פֿון ייִדיש אין ענגליש), װײַל און ברעכטס Dreigroschenoper (פֿון דײַטש אין ייִדיש)—האָבן אױך שטאַרק אױסגענומען, אָבער בײַ אַ פֿיל קלענערן עולם. זײַנע ראָמאַנען—Shlepping the Exile; The Adventures of Micah Mushmelon, Boy Talmudist; The Frumkiss Family—האָבן אױסגענומען נאָר בײַם אױטאָר. ער אַרבעט איצט אױף אַ נײַ בוך װעגן אַשכּנזישן עסן, Rhapsody in Shmaltz: Yiddish Food and What It's Done to Our Brains.


text:
קאמפיוטער פראגראם
א קאָמפּיוטער פּראָגראַם איז א זאמלונג פון ארדענטליכע באפעלונגען וואס ווערט אויסגעפירט דורך דעם פראצעסאר לויט ווי דער פראגראמירער האט באשטימט. אין אלגעמיין, א קאמפיוטער פראגראם, איז א צווישן האנדלונג פון דער באניצער מיטן קאמפיוטער. די מערהייט פראגראמען זיינען געבויעט מיט אינפוט און אַאוּטפוט פונקציעס, ד"ה, דער באניצער לייגט אריין אינפארמאציע (למשל דורכן קלאוויאטור) און דאס פראגראם גיבט ארויס אינפארמאציע (למשל דורכן עקראן).
דער פראצעסאר קען אנאליזירן פראגראמען וואס זיינען געשריבן געווארן אויפן באשטימטן מאשינס שפראך. כדי צו פארגרינגערן די פראגראמיסטן, איז דא היינט פארשיידענע פראגראם שפראכן (ווי למשל C) וואס מען קען זיי שרייבן מיט א נאטירלעכע שפראך, און מען ניצט א קאמפיילער איבערצוזעצן דאס נאטירלעכע שפראך צום מאשינס שפראך. יעדע שפראך און יעדע מאשין האט א באזונדער קאמפיילער.
עס זיינען דא פארשיידענע קאמפיוטער פראגראמען צו פארשיידענע אפערירן-סיסטעמס, למשל, א קאמפיוטער פראגראם וואס איז געשריבן געווארן פאר מייקראסאפטס אפערירן-סיסטעם וועט נישט ארבעטן אין א יוניקס אפערירן סיסטעם אדג"ל, ווייל יעדע אפערירן-סיסטעם האט אנדערע פונקציעס מיט ווי זי באקומט דעם אריינווארג און ארויסווארג פונקציע.


text:
אוגערקע
די אוגערקע (וויסנשאפטלעכער נאמען: Cucumis sativus) איז אן איין-יעריגער זומער געוויקס פון דער פאמיליע קוקורביטאצעאיי (Cucurbitaceae), די זעלבע פאמיליע ווי דער קירבעס און וואסערמעלאן. זיין גרינער, לענגלעכער גרינס, ווערט געגעסן רוי, מארינירט אין זאלץ אדער עסיג.
ברכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אויף דעם אוגערקע מאכט מען די ברכה בורא פרי האדמה, אזוי ווי אויף אנדערע גרינסן.
בדיקת תולעים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין דער אוגערקע איז געווענליך נישט פאראן קיין אינסעקטן (שרצים) אדער ווערים, דערפאר לױט דער הלכה דארף מען זיי נישט קאנטראלירן. אויב אבער איז פארהאן אנצייגונגן פון לעכער אדער פלעקען דארף מען עס דארט קאנטראלירן.
מצוות התלויות בארץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אוגערקע וואקסט אין א ברייטן פארנעם אין ארץ ישראל דארף מען מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ): תרומות, מעשרות און שמיטה.
שמיטה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער דאטום וואס פאלט אויף דער אוגערקע די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש תשרי פון דעם זיבעטן יאר, ביז חשוון פון אכטן יאר.
זויערע אוגערקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דאס איז איינע פון די אינטערעסאנטע עסן, וואס אזויווי מילעך, נאכן ווערן זויער ווערט דאס א געשמאקע מאכל לויט די אינגרידיענס פון די מבינים דערין, אזוי אויך איז דאס איגערקע, ווען עס ווערט זויער - אויכעט לויטן די כללים וויאזוי מען זויערט עס איין, ווערט דאס א מאכל העולה על שלחן מלכים, ווי איינע פון די געשמאקע אפעטיט געבער, ביים מאלצייט.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אנציקלופדיה לכשרות המזון


text:
פֿאַרבונדענע ענדערונגען
גיט אריין א בלאטנאמען צו זען ענדערונגען צו בלעטער פארבונדן צו אדער פון יענעם בלאט. (צו זען מיטגליד בלעטער פון א קאטעגאריע גיט אריין "קאַטעגאָריע:נאמען פון קאטעגאריע"). ענדערונגען צו בלעטער אויף אייער אויפפאסונג ליסטע זענען געוויזן דיק.
- ד
- וויקידאטן-רעדאקטירונג
- נ
- די רעדאַקטירונג האט באשאפֿן א נײַעם בלאַט (זעט אויך די רשימה פון נייע בלעטער)
- מ
- דאָס איז אַ מינערדיקע רעדאַקטירונג
- ב
- די רעדאַקטירונג האט אויסגעפירט א באט
- (±123)
- בלאט גרייס געענדערט מיט דער צאל בייטן
26 אָקטאָבער 2020
- ישראל 17:10 -29 פוילישער שמועס בײַשטײַערונגען רעדאַקטירונגען פֿון 93.173.1.214 צוריקגענומען (רעדן) צו דער לעצטער ווערסיע פֿון פוילישער טאַג: שחזור
- ישראל 09:39 +29 93.173.1.214 שמועס ←טראנספארט טאַגן: וויזועלער רעדאקטירונג שוחזרה


text:
דאקטער ספעציאליסט
דאקטער ספעציאליסט, אין דעם פעלד פון דאקטעריי איז פארהאן צוויי שטאפלען, איינס וואס ווערט אנגערופן אויף די ענגלישע שפראך מיט די בוכשטאבן פי סי פי, וואס איז דער אקראנים פאר פ'ריימערי ק'עיר פ'ראקטישאנער, וואס ער דארף זיך אויסקענען מיטן גאנצן געשטעל פונעם מענטשן אין אלע הינזיכטן אבער ער קען נישט יעדע פאך באזונדער
דערנאך איז פארהאן א העכערער שטאפל דאס איז א דאקטער וואס אין געווענליכע פעלער ווען א מענטש דארף דיאגנאזירט ווערן זעהט ער נישט דעם מענטש, ער זעהט איהם ערשט ווען דער פי סי פי האט אונטערזוכט דעם מענטש און ער האט באשלאסן אז צוליב די און די סיבה דארף דער מענטש אנקומען צו ספעציאליסט צ.ב.ש. פון הארץ דאקטעריי, דאן געט ער איהם א רעקאמענדאציע בריוול (אויף ענגליש רעפוירל) אז ער זאל גיין צו דעם און דעם לאמיר זאגן הארץ דאקטער (אויף ענגליש קארדיאלידזשיסט) וואס ער וועט איהם באהאנדלען פאר דעם און דעם ענין און ער וועט דורכפירן געוויסע פראצעדורן [אויב מעגליך] אויסצוהיילן אדער אוועק צו שטעלן דעם מענטש


text:
יאפ... געמיינט האב איך אז די "וועקער
" וועט זיך האלטן פונקט א חודש, אבער מ'האלט שוין ביי די צווייטע וועקער ב"ה!
איך וויל דא באדאנקען ברבים ידיד נפשי החכם השלם @שש משזר וואס נאר איך ווייס וויפיל שעות ער לייגט אריין אין "דער וועקער"
אז ס'זאל זיין ראוי לעלות על שולחן מלכים, בנוסף צו זיין חריפות ושכל הישר האט א גאר א שארפע אויג צו כאפן אלע טעותים וואס מאכט זיך כסדר, אהן איהם וואלט געווען בושות. וזאת למודעי אז ער האט געהאט מער הגהות פון וויפיל צייט איך האב געהאט צו פיקסן, דערפאר איז נאך דא היבש קליינע טעותים'לעך דא און דארט, ואין הסרחון תלוי אלא בי.
א באזונדער הערצליכן דאנק פאר ידידי עוז @ליטוואק פון בודאפעסט וואס האט באמת שווער געארבעט אויף די טעכנישע חלק פון פרינטינג אנליין, און נישט אויפגעגעבן ביז ס'איז געווארן מעגליך. כ'האף טאקע אז דער עולם וועט עס קויפן
אין גרויסן, כ'בין זיכער אז מ'וועט מער הנאה האבן פון ליינען א שיינם זשורנאל אויסגעשטרעקט אויפן בעט ווי איידער אדורך פליקען אויפן סקרין.
א דאנק פאר @שלום שטיסל פאר זיין הילף ווי אימער.
א דאנק פאר @ראובן פאר די מעכטיגע ארטיקל , דאס האט געהויבן די פרעסטידזש פון " דער וועקער" צו א נייע לעוועל, דאס איז א קידוש ה'..
און אוודאי א ריזיגן דאנק פאר אלע געלונגענע שריייבערס @רימון, @געוואלדיג, @דער געוואגטער יונגעל, @העניך, @שטילע יונגערמאן, @קאווע טרינקער, @יואב, @יידל און @יאיר וואס נאר אדאנק זיי האבן מיר מיט וואס צוצוגיין צום טיש. ובפרט איז ראוי ארויסצוברענגען לשבח אז אין וועקער #2 איז די מדור "חדשות אני מגיד" גאנצע 42 בלעטער לעומת 20 בלעטער אין וועקער #1.
און א דאנק פאר אלע וואס ווילן שטיצן די פראדזשעקט מיט געלד. איך פארלאנג נישט פון קיינעם קיין געלד. אבער ס'זיכער אז ס'געבט א שטופ צו גיין ווייטער מיט די עבודת הקודש. איך ארבעט נארמאל אויף א 3 דיגיט נומבער פער שעה און כ'האב אריין געלייגט גאר אסאך שעות אין דער וועקער ממילא זאג איך נישט אפ פאר ווער עס וויל זיך משתתף זיין. דא
האט איר א לינק גראד צו מיין פעיפאל
אקאונט ווי איהר קענט זיך אנרופן ווארעם. (מאכט זיכער צו סעלעקטן USD) אית דפרע בגופא ואית דפרע בממונא..
ידידכם עוז
פיקאסא


text:
קריסטנטום
קריסטנטום איז אן אבראהאמישע רעליגיע, איינע פון די גרעסטע מאנאטעיסטישע גלויבן און רעליגיעס אויף דער וועלט מיט מער ווי 2.1 מיליאַרד גלױבערס. עס איז געגרינדעט געװאָרן אין ארץ ישראל פֿאַר כּמעט צװײ טױזנט יאָר. זיי גלויבן אז ישו איז א זון פון גאט. און ער האט זיי באאנדערש די מצוות. א מאל האבן די קריסטן געווען יידן וואס האטן געגלויבט אויף ישו, און שפעטער האבן זי בהויפטעט וואס די תורה גילט נישט מירער, האט אבגעלאסט די מצוות אונד אנגעהייבט אריינעהמען גויים אוהנע מילה אונד קבלת עול. זייטדעם זינד זי יוצא געווען מכלל ישראל, און רז"ל זענען מכוון אויף זיי (אונטער אנדערע) אין ברכת המינים.
קריסטנטום האט פארשידענע שטרעמונגען. די גרעסטע אפטיילונג איז צווישן די מערבדיקע שטרעמונגען וואס האבן זיך פארשפרייט אין צענטראל און מערב אייראפע און האבן געשטאמט פון רוים און געניצט די לאטיינישע שפראך, און די מזרחדיקע אדער "ארטאדאקסע" שטרעמונגען וואס האבן זיך פארשפרייט אין מזרח אייראפע פון קושטא און דער ביזאנטישער אימפעריע און האבן געניצט די גריכישע שפראך און טייל אויך שפעטער קירילישע שפראכן. די וועסטליכע שטרעמונגן זינד צוגטיילט צווישן קטוליקען, וואס זינד געהארזאם צום פאפסט און די קאטולישע קירכע, און פראטעסטאנטן וואס זינד א ביס'ל ווי קראים און גלייבן וואס יעדער דארף מפרש זיין די נייער טעסטאמענט וויזוי ער וויל. אין מזרח ס'דא די ארטאדאקסען, וואס האלטן דער גלח פון קושטא אלס איר אנפירער, און די אריינטאלען, וואס זינד מוחרם געווען פון די געזמאט-קריסטנטום אם ד'רי"א וייל זי האט נישט אנערקאנט די עיקרי אמונה פון די כאלקעדונער עצרת.


text:
פעלדער אינעם דרום-ראיאן פון 'נחל עוז' און ארום האבן געליטן גרויסע שאדנס פון א ריזיגן פייער, וואס עזה-אראבערס האבן אונטערגעצינדן דורכ'ן צוטשעפען צינד-באמבעס צו באלונען און זיי אריבערשיקן דער גרעניץ קיין ארץ ישראל.
די אראבערס האבן שוין אנגעברענגט עטליכע אזעלכע פייערס אין געגנט, דורכ'ן ניצן דעם טאקטיק פון צובינדן צינד-באמבעס צו באלונען און 'קייטס' און זיי אריבערווארפן דער גרעניץ.
מדינת ישראל באטראכט יעצט די מעגליכקייט צו קלאסיפיצירן די אקטן אלס טעראר, וואס וועט דערלויבן די סאלדאטן צו שיסן אויף עמיצן איידער יענער באווייזט ארויסצושיקן דעם באלון.
די אראבערס האבן שוין אנגעברענגט עטליכע אזעלכע פייערס אין געגנט, דורכ'ן ניצן דעם טאקטיק פון צובינדן צינד-באמבעס צו באלונען און 'קייטס' און זיי אריבערווארפן דער גרעניץ.
מדינת ישראל באטראכט יעצט די מעגליכקייט צו קלאסיפיצירן די אקטן אלס טעראר, וואס וועט דערלויבן די סאלדאטן צו שיסן אויף עמיצן איידער יענער באווייזט ארויסצושיקן דעם באלון.
גענומען מיט רשות פון פיינע נייעס


text:
מאיר שפירא (בלאזשאוו)
רבי מאיר שפירא הי"ד (ה'תרמ"ד - ה'תש"ב) רב אין בלאזשאוו.
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי מאיר'ל איז געבוירן אין יאר ה'תרמ"ד (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יהושע שפירא, רב אין ריבאטוטש, א זון פון הרב צבי אלימלך שפירא, רב אין בלאזשאוו, א זון פון הרב דויד שפירא, רב אין דינאוו, א זון פון הרב צבי אלימלך שפירא, דער בני יששכר. און צו זיין מוטער מרת מרים, א טאכטער פון הרב מנחם מענדל מארילעס רב אין ראפשיץ, אן אייניקל פון רבי שמעון יעראסלאווער.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי מאיר'ל איז געווען דער לעצטער רב אין בלאזשאוו.
פאר מען האט אוועק געפירט רבי מאיר'ל, האט ער איבער געגעבן זיינע כתבים פאר א גועאישן שכן אפצוהיטן, נאך די צווייטער וועלט קריג האט זיין ברודער דער בלאזשאווער רב פון אמעריקא זיי אויסגעלייזט, אין אוועק געגעבן פאר זיין תלמיד און חסיד הרב שלמה יהודה אינטראטער, פון ריישא.
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי מאיר'ל איז אומגעקומן אויף קידוש השם אין יאר ה'תש"ב (אומגעפער), הי"ד.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי מאיר'ל האט געהייראט מרת באשא, א טאכטער פון זיין פעטער (זיין פאטער'ס ברודער) הרב יוסף שפירא. זייערע קינדער:
- הרב יוסף שפירא הי"ד, פון ריישא, ער האט צוגעגרייט זיין זיידן'ס כתבים דעם ספר קרן ישועה. טייל פון זיינע כתבים זענען געדריקט אין זכרון יוסף.
- הרב אפרים שפירא הי"ד.
- הכלה מרים הי"ד.
- הבתולה שרה הי"ד.
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זכרון מאיר - על התורה ומועדים
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זכרון מאיר
- אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר


text:
דורך מארקוס » דינסטאג יאנואר 27, 2015 1:09 pm
דער קליפ ברענגט נישט ארויס דער ווייטאג פון חסידי 45 אויף באבוב.
עס ברענגט ארויס ווי אזוי זוכן קאליע צו מאכן פאר באבוב לכבוד די גרויסע נסיעה קיין א"י!
האסטיך געהאט דיין הצלחה אין לאנדאן - וואס ווילסטו יעצט?
יעצט דארף מען זיכער מאכ'ן, אז די איזראעלי פרעס, זאל מיאוס באריכטן באבוב, און אויב עס וועט זיי געלונגען, וועלן זיי זיין צופרידען.
און דאס אלעס ווערט געטוען, אונטער די שלייער פון... שלום!
והמבין יבין!
נעבעך...
ענק האבן אבער איין טעות!
ענק חסידי 45, לעבן פון מידיע קאווירידש, ענקערע חיות איז דער כל העולם כולו, ענקער התלהבות איז וואס דער צייטונג שרייבט, און קוקן ארויף אויף א געלונגענע בילד פון טויזנטע מענטשען - הגם 3/4 זענען פרעמדע מענטשן, שוין אפגערעדט ווען ער טאנצט אויבן אן "ממש..." נעבן עני אנדערע רבי'לע ביי א שמחה.
אין באבוב, אינטערסירט עס קיינער.
קיינער פארט נישט קיין א"י, כדי עס זאל זיין א געלונגענע בילד!
קיינער קימערט זיך נישט וואס די פרייע פרעסע וועט שרייבן.
ס'איז אונז נישט מעלה און נישט מוריד, צו ועלכע חתונה די רב גייט זיך משתתף זיין.
און עס גייט אונז נישט אן, ווי אזוי אונזערע רבי וערט באגריסט דורך עני-וואן.
ענק גייען שעפן חיות, פון א נעגאטיווע פרעסע באריכט, וואס אינטערסירט אונז נישט.
זאל שוין זיין אזוי...
אבער זעה כאטש שוין איין, ווי קראנק ענק זענען!