text:
באלפורס דעקלאראציע
באַלפֿור דעקלאַראַציע איז געווען די ערשטע דעקלאראציע וואס די בריטן האבן איינערקערט אין דעם זכות פון די יידישע ציונים זאלן זיך באזעצן אין ארץ ישראל און אויפבויען א יידישע מדינה. דאס איז אונטערגעשריבן געווארן אין מיטן דער ערשטער וועלט קריג י"ז חשוון ה'תרע"ט ; 2טן נאוועמבער 1917.
די דאזיקע דעקלאראציע האט פארגעלייגט ד"ר חיים ווייצמאן.
אין יאר ה'תר"פ האבן די בריטן באקומען א באשטעטיקייט צו הערשן אויף פאלעסטינע אין ארץ ישראל (וואס הייסט: דער בריטישער מאנדאט) כדי אױסצופֿירן זייער צוזאג. צום ענדע, אין יאר ה'תש"ח איז געגרינדעט געווארן מדינת ישראל.
די אינהאלט פון די דעקלאראציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די רעגירונג פון זיין מאיעסטעט באטראכט צום גוטנס די אויפשטעלונג פון א נאציאנאלער היים פארן יידישן פאלק אין פאלעשטינע, און וועט טון דאס בעסטע השתדלות צו דערמעגליכן די מטרה, מיטן פארשטאנד אז גארנישט וועט נישט ווערן געטון וואס זאל פאראורטלען די ציווילע און רעליגיעזע רעכטן פון די עקזיסטירנדע נישט-יידישע געמיינדעס אין פאלעשטינע, אדער די רעכטן און פאליטישן סטאטוס וואס יידן געניסן אין וואסארא אנדער לאנד.
די אינטערעסן פון די בריטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- די בריטן האבן געוואלט הערשן אויף ארץ ישראל כדי צו קענען דורך איר אדורך גיי צו די לענדער אין מערב זייט ווי אינדיע און עגיפטן.
- די בריטן האבן זיך געחנפעט צו די יידן, כדי די אמעריקאנער יידן זאלן משפיע זיין אויף אמעריקע צו העלפן בריטאניע ביי דער ערשטער וועלט קריג.


c: text/html

text:
הערמאן וואק
הערמאן וואָק (געבוירן 27 מיי 1915, י"ד סיון ה'תרע"ה), איז א וועלט בארימטער אמעריקאנער שרייבער, און היסטאריקער, וואס האט געוואונען א פוליצער פריז. ער האט געדינט אלס סאלדאט אין דער צווייטער וועלט מלחמה, און איז דערנאך געווארן א בעל תשובה. [פֿעלט אַ מקור]
ער איז געבורין אין ניו יארק אין א יידישער משפחה וואס האט עמיגרירט פון רוסלאנד.
אין 1945 האט ער חתונה געהאט מיט בעטי שרה ברוין.
זיינע ווערק זענען דערנאך געווארן האליוואד פילם'ס ווי "ווארלד ענד רעמעמברענס" (וועלט אין זכרון) "ווינדס וואר". (ווינטן פו מלחמה) אלע דעטאלן איבער די 2'טע וועלט מלחמה, געזאמלט דורך א שטאב פון שרייבער אונטער זיין אנפירערשאפט, וואס איז היינט צוטאגס די בעסטע אויפגעכאפסטע נאראטיוו וואס כאראניקלירט יענע שטורמישע תקופה מיט א שטארקע פונקטליכקייט און אינטערסאנטע מעשה וואס ציעט די ליינער.
אויך צוויי אנדערע נאוועלעס געווארן וועלט בארימטע בראדוועי שוי'ס וואס שפילט נאך היינט 60 יאר שפעטער פון ווען עס איז דער ערשטער מאל ערשינען.
ער האט געשריבן צוויי ביכער איבער אידישקייט: 1. This is My G-d (דאס איז מיין גאט) און נאך איינס The Will to Live On ' ווי ער שרייבט אראפ זייער שיין זיינע געפילן אויף א הארציגען טאלאנטפולען אופן אריינצילייגן ליבע און געפיל אין יעדער מצווה און ימים טובים. די בוך האט שוין געמאכט גאר אסאך בעלי תשובות און אפילו גרים וואס זענען געווארן פארליבט אין דעם אידישן גאט און זיינע מצוות.
אין די צוויי ביכער מאלט ער אראפ זיין זיידן וואס איז געווען א רב אין רוסלאנד, און האט עמיגרירט קיין אמעריקע און טאג און נאכט געלערנט תורה, און נישט געקענט קיין טראפ ענגליש, און האט אים געלערנט תורה אלס קינד, וואס ער איז שפעטער אויסגעוואקסן אלס אמעריקעס בעסט סעלער שרייבער, וואס דאס האט אים שפעטער אויפגעוועקט צו אידישקייט.
ער לעבט נאך און שרייבט נאך היינט צוטאגס פון זיין היים אין פאלם ספרינגס, קאליפארניע. ביז די הונדערט און צוואנציג. דריי קינדער, איינער "אברהם אייזיק ע"ה" איז געשטארבן אין א טראגישע עקסידענט און ווארלד אפ רעמעמברענס איז געשריבן לעילוי נשמתו.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אלע פילמען פון זיינע ביכער. איי.עם.די.בי.
- אלע ביכער. אמאזאן

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
קאמאנוועלט
דער קאמאנוועלט פון פעלקער — פריער דער "בריטישער קאמאנוועלט" — איז א לויזע קאנפעדעראציע פון פֿעלקער וואס זענען אמאל געווען מיטגלידער אין דער בריטישער אימפעריע (מיט איין אויסנאם, מאזאמביק, וואס איס געווען א פארטוגעזישער קאלאניע). די מיטגלידערשאפט פונעם קאמאנוועלט איז כולל סיי רעפובליקן און סיי מאנארכיעס. דער הויפט פונעם קאמאנוועלט איז די קעניגין עליזאבעט די צווייטע. זי הערשט אויך גלייך ווי מאנארכקע אין עטלעכע שטאַטן, וואס הייסן "קאמאנוועלט מלוכות", בעיקר דאס פאראייניגטע קעניגרייך, אויסטראליע, קאנאדע, דזשאמייקע און ניי זילאנד.


text:
וואלוטע
וואלוטע איז די איינצהייט פון געלט וואס מען ניצט אין א לאנד. יעדע לאנד האט זיין אייגענע וואלוטע און יעדנ'ס וואלוטע איז ווערט אן אנדער פרייז.
וואלוטע גיט צו די קראפט פון מסחר. וואלוטע איז די קאמפענסאציע פאר ארבעט און מיט דעם קען מען גיין ווייטער און קויפן פראדוקטן און דינסטן.
די באוואוסטע וואלוטעס פון דער וועלט זענען:
אינהאַלט
דער באגריף[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וואלוטע קלינגט זייער פשוט פאר יעדן מענטש. עס איז געלט, פאפיר צו עפעס אנדערש, וועלכע מען באקומט פאר די ארבעט וואס מען טוט און מיט דעם קויפט מען איין אלע פראדוקטן און סערוויסעס וועלכע מען דארף האבן צום לעבן.
אין פאקט האט די אנטוויקלונג פון וואלוטע אויסגעפארעמט מענטשליכע ציוויליזאציע, אנגעצינדן און אויסגעלאשן אסאך מלחמות, און רוב לענדער און שטעט וואלטן פשוט נישט עקזיסטירט אן וואלוטע און עס איז שווער זיך פארצושטעלן וויאזוי די וועלט האט אויסגעקוקט בעפאר עס איז געווען וואלוטע.
היינט איז פאראן וואלוטע אין יעדע לאנד אבער אמאל אין ערטער וואו עס איז נישט געווען קיין וואלוטע האט מען געטוישט א חפץ פאר א חפץ וואס טייטש אז אויב איינער האט געהאט אן איבעריגע אקס און האט זיך גענויטיגט אין א פערד איז ער געגאנגן אין מארק און געטוישט זיין אקס פאר א פערד. דער געדאנק פון וואלוטע איז שטענדיג געווען אבער דורכאויס די יארן זינט די וועלט שטייט איז עס שטענדיג געווען אן אנדערע זאך און יעדע קעניגרייך אדער ראיאן האט זיך געהאט איר אייגענע אפאראט וועלכע איז גענוצט געווארן אלס די וואלוטע פאר מסחר. עס האט געקענט זיין שטיינערנע רעדלעך, מעסערלעך, זאלץ, פלאטע (אויסגעקריצטע שטיינער), און אפילו מענטשן זענען גענוצט געווארן אלס געלט. אין אנדערע ווערטער איז געלט שטענדיג געווען אן אפאראט אויף וועלכע די מענטשן פון א לאנד האבן איאיינעם מסכים געווען צו נוצן אלס וואלוטע.
איינטוישן חפיצים וואלט אבער קיינמאל נישט געארבעט ווייל וואס אויב איינער וואס האט פארמאגט אן אקס האט געוואלט קויפן ווייץ. דער אקס איז געווען פיל מער ווערט וויפיל ווייץ ער האט געקענט נוצן און פארקויפן א האלבע אקס איז דאך נישט שייך. געלט פעררעכט דעם פראבלעם ווייל געלט האט שטענדיג א באשטימטע ווערט אין מען ברויך געבן אזויפיל געלט וויפיל עס איז ווערט דער מסחר. דאס געלט קען מען גיין ווייטער נוצן און עס איז נישט פאראן אז איינער זאל נישט קענען נוצן געלט אין אויסטוישט פאר זיינס א חפץ. און ווער רעדט נאך פון די באקוועמליכקייט פון געלט. שטעלט אייך פאר וויאזוי עס האט אויסגעקוקט א מארק וואו יעדער האט זיך מיטגעברענגט בהמות און זעקלעך תבואה צו קענען אויסטוישן פאר אנדערע געברויכן. געלט איז לייכט און טראגט זיך אין טאש.
נאך א וויכטיגער סיבה פארוואס מען דארף האבן געלט אין מסחר איז ווייל רייכטום קען מען נאר אנזאמלן מיט געלט. תבואה און אנדערע זאכן האט מען נישט געקענט זאמלן ווייל עס איז צוגרונד געגאנגן . געלט קען מען זאמלן און האלטן פאר שפעטער ווייל עס פארלירט נישט איר ווערט.
אבער דער וויכטיגסטער פונקט אין וואלוטע איז ציוויליזאציע. א רייכע פאמיליע אין יענע צייטן האט זיך אנגעזאמעלט אסאך בהמות, אסאך קנעכט, אסאך לאנד, און אסאך מיליטערישע קראפט וואס האט געמאכט זיין פאמיליע אלס א פאליטישע קראפט פאר דורות און דאס גענוי האט געמיינט די אלע קריג לארדן. מיט געלט איז די וועלט געווארן מער ציוויליזירט ווייל מען האט געזאמלט געלט אנשטאט קראפט און די איבעריגע וועלט האט באקומען דעמאקראטיע.
אין די לעצטע 3,000 יאר האבן זיך די פונקציעס פון וואלוטע געטוישט איבער די גאנצע וועלט און איז געפאלן צו 4 קאטעגאריעס: סחורה וואלוטע, מטבעות, פאפיר וואלוטע, און עלעקטראנישע וואלוטע.
סחורה אלס וואלוטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סארט וואלוטע איז דער צווישנשייד פון די אמאליגע און היינטיגע מסחר. סחורה איז נישט געלט נאר עפעס וואס איז ווערט פאר זיך אליינס אפילו אויב עס וואלט נישט געדינט אלס וואלוטע. א גוטער ביישפיל זענען געווען די אזטעקס (די אימפעריע וועלכע האט געהערשט אין מעקסיקא איבער 500 יאר צוריק) וועלכע האבן גענוצט קאקא באנדלעך אלס וואלוטע ווייל די באנדלעך זענען געווען חשוב (מען האט געמאכט דערפון טשאקלאד, א חשובע מאכל אין יענע צייטן) און איז אויך געווען גרינג צו שלעפן. אין אנדערע ווערטער איז טייטש אז זיי האבן גענוצט אן אקטועלע ווערטפולע זאך וועלכע איז נישט אזויווי געלט וועלכע איז נאר ווערט אין מסחר און קען פארלירן אדער פארדינען אין ווערט. אין היסטאריע זעט מען אסאך וועגן רונדער אבער דער אזטעק ביישפיל איז בעסער ווייל רונדער איז געווען שווער צו טראנפארטירן, ספעציעל אין יענע צייטן.
סחורה וואלוטע האט אויך געהאט איר ווערט געוואנדן לויט די לענדער און ראיאנען. די קאקא באנדלעך זענען טאקע געווען זייער חשוב ביי די אזטעקס אבער ווען זיי האבן געוואלט קויפן אייראפעאישע סחורה האבן זיי געמוזט געבן גאר אסאך באנדלעך ווייל די אייראפעאישע זענען נישט געווען אזוי פאר'חלשט פאר קאקא און עס האט נישט געהאט קיין ווערט ביי זיי.
מטבעות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היסטאריע זאגט אז די ערשטע מטבעות זענען געגאסן געווארן דורך די לידיא וועלכע איז געווען אן אלטע אימפעריע אין טערקיי. יענע מטבעות זענען געמאכט געווארן אויפ'ן באפעל פונעם קעניג און דעם קעניג'ס געזיכט אדער די סימבאלן פון די אימפעריע איז געווען אויסגעקריצט אויף די מטבעות. די מטבעות האבן זיך שנעל אריבערגעכאפט צו די גריכן און שפעטער אויך צו די רוימען וועלכע זענען דעמאלט געווען די גרעסטע אימפעריע'ס אויף די וועלט. רוב מטבעות זענען געווען געמאכט פון גאלד אדער זילבער און איר ווערט איז באשטימט געווארן דורך די אויטאריטעט.
ווען די מטבעות זענען אנגעקומען קיין כינע האבן די כינעזער דאס געמאכט אין פארעם פון מעסערלעך וועלכע זענען געווען רינדיג פון אויבן און האבן געהאט א לעכל אינדערמיט מען זאל קענען ארויפלייגן אסאך אויף א בענדל. מיט די יארן זענען פון די מעסערלעך געווארן מטבעות אבער נאך אזוי שפעט ווי 150 יאר צוריק איז עס געווען רינדיג מיט א לאך אינדערמיט.
עס איז באקאנט אז די רוימישע הערשאפט איז אונטערגעגאנגן צוליב זייער וואלוטע. דאס האט פאסירט ווען די רוימישע אימפעריע האט געהאט א מאנגל אין גאלד און זי האט באשלאסן צו נוצן נאר האלב גאלד אין אירע מטבעות און דאס איבעריגע איז געווען פון עפעס אנדערש. ווען די נייע וואלוטע איז ארויס אויפ'ן מארקעט האט עס פארלוירן איר ווערט און מיט דער צייט האבן די רוימען פארלוירן איר רעספעקט וועלכע האט געפירט צו איר אונטערגאנג.
אבער די צוזאמענפאל פון די רוימישע אימפעריע איז געקומען מיט א פרייז ווייל מענטשן האבן מער נישט געהאט קיין צוטרוי צו מטבעות און מען איז צוריק צו די אלטע וועגן פון אויסטוישן סחורה. דאס האט אזוי אנגעהאלטן אין די טונקעלע תקופה (די מיטעלע יארן פונעם מיטל אלטער וועלכע האט אנגעהאלטן פונעם 14'טן ביזן 16'טן יאר-הונדערט) און איז צוריקגעקומען אין באנוץ אין די רענעסאנס יארן (די ענדע פונעם מיטל אלטער) ווען די וועלט האט צוריקגענומען קלאסישע קולטור און עס האט זיך אנגעהויבן מאדערנע סייענס און גיאגראפישע פארשונג.
פאפירענע וואלוטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פאפירענע וואלוטע איז אנטוויקלעט געווארן ערשט ביי די כינעזער וועלכע האבן ארויפגעדרוקט די אימפעריע סימבאלן און דאס אנגעהויבן נוצן אנשטאט מטבעות. די פאפיר איז געווען געמאכט אויף זייער א פשוטע וועג און יעדער האט עס געקענט נאכמאכן אבער דער שטראף פאר ווער עס האט דאס געטאן איז געווען טויט.
כינע איז געבליבן די איינציגסטע אימפעריע וועלכע האט גענוצט פאפירענע וואלוטע פאר א לענגערע צייט ווייל אייראפע האט דאס נישט געוואלט אקצעפטירן. פון צייט צו צייט ווען עס איז געווען א מאנגל אין גאלד אדער זילבער האבן געוויסע אייראפעאישע לענדער גענוצט לעדערנע וואלוטע אבער עס איז נאר געווען צייטווייליג. שוועדן איז געווען די ערשט לאנד וועלכע האט געדרוקט פאפירענע וואלוטע אין אייראפע אינעם 16'טן יאר-הונדערט אבער אויך זי האט דאס אויפגעגעבן א צייט שפעטער ווען מען האט דאס נאכגעמאכט צופיל און עס האט פארלוירן איר ווערט.
אייראפע האט אנגעהויבן נוצן פאפירענע וואלוטע אין די ענדע פונעם 17'טן יאר-הונדערט ווען די פראנצויזישע באנק האט אפיציעל אנגעהויבן דרוקן די וואלוטע. די פראנצויזישע היסטאריקער זאגן אז דאס האט זיך אנגעהויבן ווען די גאלדשמידער האבן אנגעהויבן געבן רעסיטס פאר די גאלד וואס מענטשן האבן געהאט ביי זיי אוועקגעלייגט. דאס האט געגעבן די פאפירענע וואלוטע די נויטיגע קראפט ווייל עס איז באמת געווען א שטר פאר גאלד וואס מען האט ווירקליך פארמאגט. דער סיסטעם איז פארבליבן ביז פאר 30 יאר צוריק ווען געלט איז נישט מער ווי א שטר פאר עכטע גאלד וואס איז געליגן אוועקגעלייגט פאר יעדן דאלאר און אויב איינער וואלט שטארק געוואלט וואלט ער געקענט צוריקנעמען זיין גאלד אנשטאט די באנקנאטעס. היינט איז א דאלאר גארנישט ווי מיר וועלן שפעטער זען. אגב, אין די צייטן פון די וועלט מלחמות איז געווען א מאנגל פון גאלד און דעמאלט האט מען גענוצט אנדערע מעטאלן אנשטאט דעם וועלכע האט אנגעהאלטן ביז אין 971'.
עלעקטראנישע וואלוטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זינט געלט איז דאך נאר עפעס וואס רעפרעזענטירט די אמת'ע ווערט האט נישט לאנג גענומען מען זאל אנהייבן גיין עלעקטראניש. עס האט זיך אנגהויבן נאך די צווייטע וועלט קריג ווען די בענק האבן רעקארדירט אלע אינפארמאציע פון אלע טראנזאקציעס פונעם טאג אויף א ספעציעלע מאגנאטישע ראד וועלכע מען האט געהאלטן אין די רעזערוו בענק.
די אמעריקאנער בענק זענען געווען דאס מערסטע פארגעשריטן און האבן געארבעט מיט די פעדעראלע רעזערוו צו עלעקטראניזירן די וואלוטע. אלס אן ערשטע שריט האט מען עלימינירט די אמאליגע גרויסע בילס פון $500, $1,000, און $5,000 ווייל עס האט מער נישט אויסגעפעלט צו נוצן זינט מען האט געטאן אלע גרויסע טראנזאקציעס עלעקטראניש. דאס איז געווען א וויכטיגע זאך ווייל די גרויסע געלטער האט נישט געטויגט עס זאל זיך דרייען צווישן מענטשן וועגן גניבות און פעלשונגן. די טרעזשורי דעפארטמענט האט טאקע אויפגעהערט מאכן די גרויסע בילס אבער עס איז קיינמאל נישט פארבאטן געווארן פון צירקולאציע און נאך היינט דרייען זיך ארום אזעלכע בילס צווישן מענטשן.
דער נעקסטער שריט איז געווען קאמוניקאציע ווען די בענק האבן איינגעשטעלט א קאמוניקאציע סיסטעם דורך ווייערס און האבן געקענט טראנספערירן געלט עלעקטראניש אן מאכן די מאגנאטישע רעקארדן. עס איז געגאנגן צעביסלעך און אין די ערשטע יאר פון 990' זענען אלע אמעריקאנער בענק געווארן 100 פראצענט עלעקטראניש.
מיט די עלעקטראנישע וואלוטע אין קראפט איז די וועלט אריין אין א נייע תקופה און עס זענען ארויפגעקומען זאכן וואס זענען קיינמאל פריער נישט געווען אדער אויסגעטראכט געווארן ווי קרעדיט קארטלעך, דירעקטע עלעקטראנישע דעפאזיטס, און שפעטער די אינטערנעט.
די ערשטע קרעדיט קארד איז ארויסגעגעבן געווארן דורך דיינערס קלאב אין 950' וועלכע איז געווען נאר פאר רייכע מענטשן וועלכע האבן געהאט אויסערגעווענליכע גוטע קרעדיט. עס האט אבער נישט גענומען לאנג ביז אלע בענק האבן איינגעזען אז מען מאכט געלט פון זיי און קרעדיט קארדס האבן עקספלאדירט איבער די וועלט. די גרעסטע קרעדיט קארד פירמע איז היינט וויזא וועלכע פארמאגט איבער 200 מיליאן קארטעלך אין אמעריקע אליינס. וויזא איז ארגינעל די בענק אוו אמעריקע און איר ערשטע קארטל האט זיך גערופן בענק אמעריקארד.
עלעקטראנישע דירעקט דעפאזיט איז די ערשטע געגעבן געווארן דורך די אמעריקאנער רעגירונג'ס סאשעל סעקיוריטי סיסטעם און איינמאל מענטשן האבן זיך איבערגעצייגט אז דאס ארבעט טאקע האט מען אנגעהויבן נוצן עלעקטראנישע טראנספערס און דירעקט דעפאזיט אין אלע ביזנעס געברויכן. ווער רעדט נאך זינט די אינטערנעט איז ארויסגעקומען האט זיך דאס פילפאכיג פארמערט און מען שאצט אז נאר 8 פראצענט פון די וועלט'ס וואלוטע איז היינט קעש, דאס איבעריגע איז אלעס קאמפיוטער דאטא.
די ווערט פון היינטיגע וואלוטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פרעגט יעדן קינד וועט ער אייך וויסן צו זאגן אז עס ליגט אוועקגעלייגט א שטיק גאלד פאר יעדן דאלאר וואס ווערט געמאכט און איינער וויל דווקא קען ער איינטוישן זיין געלט פאר די גאלד.
דאס איז געווען אן אמת'ע זאך אמאל אבער היינט איז מער נישט פאראן אזא זאך. זינט 971' האט די אמעריקאנער רעגירונג אויפגעהערט אוועקלייגן גאלד און אלע לענדער האבן באלד נאכגעפאלגט.
די פראגע פרעגט זיך אליינס: "אויב אזוי, וואס איז די ווערט פון געלט?" אבער דער ענטפער איז מער איבערראשנד: "טאקע גארנישט".
די איינציגסטע סיבה פארוואס דער דאלאר האט א ווערט איז וויבאלד מיר האבן באשלאסן אז עס האט א ווערט און מיר האנדלען מיט דעם יעדן טאג. יעדע דאלאר, איירא, פראנק, פונט, איז היינט נישט מער ווי א פאפיר וועלכע רעפרעזענטירט איר ווערט נאר ווייל מיר באטראכטן עס אלס ווערט און מיר זענען גרייט צו אקצעפטירן די פאפירן אין אויסטויש פאר פראדוקטן און סערוויסעס.
עס איז באקאנט דאס ווארט פון דעם נאבעלע פרייז געווינער עקאנאמיסט מילטאן פרידמאן וועלכער האט געזאגט: "דער גרינער דאלאר האט א ווערט נאר ווייל מיר מיינען אז עס האט א ווערט".
כדי גרינגער צו פארשטיין וויאזוי דאס ארבעט דארף מען פארגלייכן איין וואלוטע צו די אנדערע און זען די חילוק אין ווערט צווישן די צוויי. יעדע לאנד'ס וואלוטע ווערט געמאסטן לויט איר עקאנאמישע וואוקס גענוי וויאזוי מען מעסט די ווערט פון שעירס אויפ'ן סטאק מארקעט. א רעגירונג האט א געוויסע מאס קאנטראל צו הייבן און נידערן איר וואלוטע אבער דאס איז אן איינשטעל פונקט ווי אן איינשטעל פון א סטאק מארקעט פירמע וואס מאכט א נייע מעלדונג וואס קען קוראזשירן אדער דע-קוראזשירן אינוועסטירער. ווען די רעגירונג וויל ברענגן פרישע אינוועסטמענטס וועט זי פרובירן נידערן די וואלוטע אבער דאס איז אן איינשטעל ווייל אמאל וועלן מענטשן באטראכטן די מצב ערגער ווי עס איז און עס וועט ברענגן די פארקערטע רעזולטאטן.
איר וועט מעגליך פרעגן פארוואס קענען נישט די ארימע לענדער פראדוצירן פאלשע געלט אונטערן טיש? אבער דער ענטפער וועט אייך פארענטפערט ווערן איינמאל איר טראכט בעסער אריין אין אייער פראגע. ווי מיר פארשטייען איז געלט ווי א שטר וועלכע רעפרעזענטירט עכטע געלט וועלכע איז ניטאמאל פאראן. לאמיר דאס פארגלייכן צו א טשעק פון א ביזנעס וואס אויב די ביזנעס זאל ארויסגעבן צופיל טשעקס וועט עס קראכן. דאס זעלבע איז מיט א רעגירונג. יעדע פאלשע וואלוטע גייט אריין אינעם מארקעט און א שיינעם טאג קומט די זעלבע וואלוטע צוריק און די רעגירונג קען גארנישט טאן דערמיט אויב עס איז באמת נישט זיין געלט.
אויסער דעם איז בכלל נישט אינטערעסאנט צו פראדוצירן וואלוטע ווייל ווי מער וואלוטע אלס ווייניגער איז ווערט דאס געלט און דער תירוץ דערצו איז ווייל אויב עס איז פאראן צופיל וואלוטע אין די צירקולאציע פאלט די ווערט פונעם דאלאר ווייל עס איז גארנישט אנדערש פון יעדע אנדערע ווערטפולע זאך.
אינפלאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – אינפלאציע
דער אפטייטש פון אינפלאציע איז די ווערט פון געלט וואס פראדוקטן און סערוויסעס קאסטן לויט'ן דור. פרעגט א מיטל יעריגער מענטש וועט ער וויסן צו זאגן אז ווען ער איז געווען אין אייער עלטער האט א גאלאן גאזאלין געקאסט 30 צענט, א סיטי באס האט געקאסט 5 צענט, א נייע אויטא האט געקאסט $5,000, און רענט פאר א דורכשניטליכע הויז האט געקאסט $150 פער מאנאט. היינט קאסט א גאלאן בענזין 2 דאלאר, א סיטי באס 2 און א האלב, א נייע אויטא אין דורכשניטליך $20,000, און דירה-געלט טוט וויי צו דערמאנען. דאס איז טייטש אינפלאציע.
עס איז פאראן צוויי סיבות פארוואס דאס איז אזוי אז זאכן ווערן טייערער און טייערער. די ערשטע און הויפט סיבה איז ווייל די מענטשן ברענגן דאס אליינס ארויף מיט די גלוסט צו געלט. זיי ווילן מאכן מער און יענער וויל אויך מאכן מער און אזוי גייט עס מער און מער. דער צווייטער סיבה איז ענליך אבער דאס האט שוין צעטאן מיט די עקאנאמישע פרינציפאלן פון סופליי און פארלאנג פאר געלט.
יעדע רעגירונג דארף אויסרעכנען וויפיל געלט צו דרוקן יעדעס יאר ווייל ווי מער געלט אלס פאלט די ווערט דערפון. ווען די פארלאנג פאר געלט איז גרויס וועט די רעגירונג דרוקן מער געלט אבער אויב עס וועט נישט אויפגענוצט ווערן ווי פאראויס געפלאנט וועט די ווערט דערפון פאלן און דאס הייבט אינפלאציע.
נאך די ערשטע וועלט קריג האבן די אייראפעאישע לענדער געצווינגן דייטשלאנד צו באצאלן 33 ביליאן דאלאר אין קאמפענסאציע געלטער. עס איז אבער נישט געווען פון וואו צו נעמען דאס געלט ווייל דייטשלאנד האט פשוט נישט פארמאגט דאס געלט און די איינציגסטע ברירה איז געווען צו דרוקן מער געלט כאטש זיי האבן געוואוסט אז דאס וועט שוואכער מאכן זייער וואלוטע. וכך הוה.
אבער עס איז געקומען מיט א פרייז וואס קיינער האט זיך נישט פארגעשטעלט און די אינפלאציע איז ארויף צו א וועלט'ס רעקארד שטאפל. אין 923' האט גענומען 42 ביליאן דייטשע מארק צו קויפן איין יו-עס צענט און עס האט גענומען 726 ביליאן מארק צו קויפן א פראדוקט וועלכע האט געקאסט איין מארק אינגאנצן 5 יאר פריער. דער פראבלעם האט אריינגעלייגט דאס לאנד אין א דעפרעסיע און נאר א דאנק דעם האט היטלער געקענט באווייזן צו באקומען שטיצע צו זיין נאצי פארטיי. אלע אנאליסטן זאגן אז אויב דייטשלאנד וואלט נישט געהאט שווערע צייטן וואלט היטלער מעגליך קיינמאל נישט געקענט געקומען צום מאכט.
די קאסטן פון געלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי דערמאנט איז פיל צו פארדאנקן די היינטיגע וואלוטע סיסטעם צו די פארגעשריטענע עקסטשעינדזש ראטעס אין וועלכע איין וואלוטע ווערט געמאסטן קעגן אנדערע און נאר דארט זעט מען די ריכטיגע ווערט פון יעדע וואלוטע. פונקט ווי אין די סטאק מארקעט קען מען נאר זען די ריכטיגע ווערט פון א פירמע ווען מען שטעלט עס צו אויף א ליסטע מיט אנדערע פירמעס דאס זעלבע איז מיט וואלוטע. עס זענען פאראן הונדערטער וואלוטעס ארום די וועלט און רוב וואלוטעס ווערן נישט אקצעפטירט אין אנדערע לענדער אפילו ווען צוויי לענדער זענען שכינים און נאנטע פריינט.
נאר דער אמעריקאנער דאלאר איז עובר לסוחר (אויך נישט אויף 100 פראצענט) ווייל דאס איז דער שטערקסטער וואלוטע אינעם היינטיגן דור און יעדער איז גרייט צו קויפן דעם וואלוטע צו יעדע צייט.
וויבאלד א קאנאדישער קען נישט קויפן א פונט ברויט אין אמעריקע מיט זיין קאנאדישע דאלאר איז פאראן אזא זאך ווי עקסטשעינדזש ראטעס וועלכע איז א סערוויס פון בענק און אנדערע פינאנציעלע פירמעס אין וועלכע יעדע וואלוטע קען געטוישט ווערן צו סיי וועלכע אנדערע וואלוטע. דער קאנאדישער וועט טאקע נישט קענען טוישן יו-עס געלט פאר קאנאדישע אין אמעריקע אבער ער וועט יא קענען איינגעבן זיין קאנאדישע צו באקומען יו-עס. די באנק אדער פירמע וועט שפעטער שיקן דאס געלט צו א עקסטשעינדזש הויז און פון דארט וועט עס צוריק אנקומען קיין קאנאדע וואו עס וועט צוריקגעטוישט ווערן צו אמעריקאנער וואלוטע.
זינט געלט איז עלעקטראניש קען מען מאכן עקסטשעינדזשעס מיט אלע וואלוטעס אין די וועלט וויבאלד עס איז נישט מער ווי א טויש אין א נייע פארעם פון געלט וועלכע עקזעסטירט סייווי נישט און איז נאר א חשבון וויפיל יענע וואלוטע איז ווערט קעגן אן אנדערע וואלוטע.


text:
איר קיינמאָל וויסן וואָס די מחברים האָבן קומען אַרויף מיט אין סדר צו יבערראַשן אונדז, אָבער צו שפּילן פּאָטער אָנליין גאַמעס קוועסץ נוצלעך און טשיקאַווע. זייער עסאַנס איז צו ויספאָרשן די פּערימעטער, פּייינג ופמערקזאַמקייַט צו לאַבעלס און קאַלעקטינג אַלע אַז איז מעגלעך צו קלייַבן אַרויף. יעדער דעטאַל איז וויכטיק און אַקטיוו אַרבעטן אין עטלעכע פונט. עטלעכע פון זיי קענען זיין לינגקט צוזאַמען, און דעמאָלט נוצן בלויז. אָפט עמבעדיד מיני-גאַמעס, ווו אַ אַרבעט איז נייטיק צו זאַמלען פּאַזאַלז, געפֿינען אַ וועג אויס פון די מייז, נוצן די מעקאַניזאַם, אַסעמבאַל די סטרוקטור. הילף שנעק באָב פרעמד פֿאַר, מזל מאַלפּע, און אנדערע העלדן.
גאַמעס סעמַאג טסעווק דורך קאַטעגאָריע:
אַלע די מענטשן אין פאַקטיש לעבן, פּלייינג קוועסץ. דו זאלסט נישט זיין סאַפּרייזד, עס ס אמת. זען פֿאַר זיך. ווי פילע מאל האָבן איר געזוכט פֿאַר אַ פעלנדיק זאָק, וואַטשיז, ביכער, פּענס אָדער צאַצקע? צו געפֿינען די פעלנדיק, איר געקוקט אונטער די בעט, אין דער שאַפע און געזוכט די שעלוועס, שאָאָק אויס די אינהאַלט פון דער טעקע. איר קענען אויך פּרובירן צו געדענקען ווו זיי געזען דעם טיטל פֿאַר די לעצטע מאָל, און אַפֿילו רופן דיין Friends צו געפֿינען אויס צי זיי זענען דיין זאַך. דאס איז דער פאַקט פון די זוכן, אָבער די זוכן צו שפּילן אָנליין איז פיל מער טשיקאַווע, און אַזוי מער מסתּמא צו טאָן לעקציעס, צו שלאָגן די וועג אין זוכן פון עפּעס דאָרט. און איר האָבן צו טאָן אַ פּלאַץ פון, למשל,
דאָך, די שפּיל קוועסץ אין רוסיש ייבערהאַנט צו אונדזער players, ווייַל עס ס גרינגער צו פֿאַרשטיין זייער צושטאַנד. בשעת פילע שפּאַס Created אַזוי אַז איר קענען ניט לייענען, ינטואַטיוו צו פֿאַרשטיין וואָס איר ווילן צו. נו, לאָזן ס זען וואָס איר האָבן צוגעגרייט מעשיות.
באָבע מעשיות קומען צו לעבן און אומקערן אין גאַמעס אָנליין פֿאַר קוועסץ. צי ניט זאָרג, אַמאָל אין די הוט פון אַ מעכאַשייפע. עס מיינט אַז איצט עס איז נישט אין שטוב, און איר קענען קוקן אַרום אַ ביסל. קוקן אין פּאַץ, באַוועגן מעבל, אָבער טאָן ניט שרעקן האָמעפּאַגע סאָווע און קאַץ, אָבער גאַנץ פאָרשלאָגן זיי אַ מייַכל, און זיי וועלן העלפן איר געפֿינען אויס.
אין פּלאַץ, קאַלט און סקערי, אָבער אלא אויף אַ ספּייסשיפּ פון ייליאַנז. זיי פאַרמאַכן איר אין אַ מאָדנע כאַטע ווו אַלץ איז פרעמד און ינגקאַמפּראַכענסיבאַל. אַרייַננעמען די לאָגיק און טאָן ניט זיין דערשראָקן צו נעמען אַקשאַנז. דער בלויז וועג איר וועט שטייַגן אין זייער געסיז און וועט קענען צו דעסיפער די מאָדנע ינסקריפּשאַנז.
איז עס נישט בעסער די סיטואַציע איז אין אַ סובמאַרין אָדער אין די האַלטן פון אַ פּיראַט שיף. וואָס קאַנספּייערד ינוויידערז און ווי פיל צייַט איר האָבן? וואַך טיקטאַק מינוט אַנטלויפן, און עס ס צייַט צו טראַכטן פון עפּעס, אויב איר טאָן ניט ווילן צו שטאַרבן אין די הענט פון שיכור טאַגז אָדער מיליטעריש פייַנט Fleet.
פאַרנעמען אַ ספּעציעל נישע גאַמעס אָנליין קוועסץ מיט מיסטיק. אַז ס ווו דער עמעס גרויל און נייטמערז. איר וועט באַזוכן די דאַרק קריפּט, קאָבוועבבי קעלער אין דער אַלט סעמעטערי, מידייוואַל מאַנשאַן בעשאַס האַללאָוועען. איר זענט סעראַונדאַד דורך מאָדנע סאָונדס & נדאַש; עס איז אַ שטשור אָדער אַ גייַסט? מאל דעם וויסן קענען ברענגען אַ אָנצוהערעניש, ווייַל דער גייסט זאל זיין צו פרעגן איר און דער שטשור איז גענוג צו מייַכל אַ שטיק פון ווורשט צו באַקומען די שליסל פון ישועה. און דאָ איז ווי צו באַקומען אויס פון אַ נייטמער אָדער גענעם? און די שליסל וועט נישט העלפן.
אָנליין גאַמעס קוועסץ, עס איז אויך אַ פּאַסירונג. געחלומט פון פּאַסיק אַ אַרקיאַלאַדזשיסט? דעריבער געפֿינען אויס וואָס טעסץ זענען ווארטן פֿאַר איר. דעם איז אַ געפערלעך דזשאַנגגאַל, קליימז די שניי-קאַפּט פּיקס, די סיקריץ פון די אלטע חורבות, די באַגעגעניש מיט פּרעדאַטערז און נייטיווז, קאַלעקטינג אַרטיפאַקץ און זייער לערנען.
די גערלז לייקט די טעמע פון די יום טוּב, קוקינג און שניט. דאָ איר קיין איינער וועט גיינ אַף און באַפאַלן, אָבער איר דאַרפֿן צו געשווינד געפֿינען פּראָדוקטן און יוטענסאַלז צו צוגרייטן אַ ניו יאר ס טיש, אָבער אויך צו ומקערן די הויז ריין, הענגען דעקעריישאַנז, און נעמען קעיר פון דיין גאַרניטער.
ריטשט אַ ימפּאַס אין דעם פּראָצעס פון פּאַסינג? צי איר האָבן אַסיסטאַנץ וואס וועט געבן אַ קלו צו ווו איר גיין אָדער ווו איז דער געוואלט כייפעץ. אבער זיין שפּאָרעוודיק & נדאַש; אַסיסטאַנץ דאַרפֿן צייַט צו צוריקקריגן, אַזוי אַננעסאַסעראַלי דורך רעפערענסינג זיי בעסער צו ייַנהאַלטנ זיך. צו קאָפּע מיט די אַרויסרופן פון זייער אייגן, עס ס אַזוי פייַן.
אויך, היטן די צייַט וואָס איז אַלאַטיד פֿאַר יעדער אַרבעט. אין עטלעכע גאַמעס, די סעטטינגס קענען זיין סוויטשט אַוועק צו געניסן די פרייַהייַט פון קאַמף ינדעפיניטעלי.


text:
ראפיק על כארירי
ראפיק באהא על דין על כארירי (1טן נאוועמבער 1944 – 14טן פעברואר 2005) איז געווען א פרעמיער מיניסטער אין לבנון, און א טייקון. לויט פארבס מאגאזין, איז זיין פארמעגן געווען געשאצט אויף איבער 11 מיליארד דאלער.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
כארירי איז געבוירן דעם 1טן נאוועמבער 1944 אין צידון. זיינע עלטערן זענען געווען ארעמע סוני מוסלמענער דארפסלייט. ער האט געלערנט אין דעם אמעריקאנער אוניווערסיטעט אין ביירוט. ער איז געווארן א בוכהאלטער פאר א פירמע וואס האט זיך באשעפטיקט אין בויען. ביי דעם לבנון ברודער קריג, איז ער רייך געווארן, ווען ער איז גערופן געווארן צו ארבעטן פאר סאודי אראביע, ער האט געבויט גראנדיעזע פראיעקטן, מעטשעטן, פאלאצן. ווען די בירגער קריג האט זיך גענדיקט, האט ער איבערגעבויט לבנון. ער האט באקומען סאודישע בירגערשאפט.
אין לבנון האט ער געהאט עטליכע ראדיא סטאנציעס, א טעלעוויזיע קאנאל, א פאפולערע צייטונג. אויך אין פראנקרייך האט ער געהאט ראדיא סטאנציעס.
כארירי איז געווען פרעמיער, פון 1992 ביז 1998, און פון 2000 ביז 2004. נאך מיינונגס פארשידענהייטן מיט סיריע, האט ער רעזיגנירט דעם 20סטן אקטאבער 2004.
ער האט דורכגעפירט ריזיגע פראיעקטן, נאכן קריג האט ער איבערגעבויט די צענטער פון ביירוט, ער האט געבויט א וואסער רער אין דרום לבנון, ביי די גרעניץ פון ישראל, פון א טייך וואס פליסט אריין אין ירדן טייך, ביי די צווייטע לבנונישע מלחמה, האט ישראל באמבאדירט די איינריכטונג.
אין 2004, האט די פאראייניגטע פעלקער, אים געשאנקען דעם פרעמיע, פארן ווידער אויפבוי פון לבנון.
זיין מארד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
14טן פעברואר 2005, איז ער אומגעקומען אין אן אויטא באמבע, וואס האט אויפגעריסן נאנט צו זיין מאטראקאדע, אכט מענטשן זענען אומגעקומען, ער און זיינע לייבוועכטער, אויך א פינאנץ מיניסטער, איז געווען צווישן די געהרגטע.
פאראנטווארטליכקייט פארן אטענטאט, איז געקומען פון א געוויסע "הילף און זשיהאד אין סיריע". די לעבאנעזער בירגער, און די וועלט האט אנגענומען, אז סיריע, שטייט אונטער זיין מארד. שטורמישע פראטעסטן זענען פארגעקומען אין לבנון קעגן סיריע, און אין 28 פעברואר האט די רעגירונג רעזיגנירט. די ערשטע מאל אין אראבישע וועלט, וואס א רעגירונג גייט אראפ פון בענקל אן ווילדע ראיאטן, אדער אויפשטאנד.
זיין זון סאאד על כארירי, האט איבערגענומען זיין פאטערס פאזיציע אין פאליטיק, און היינט איז ער פרעמיער מיניסטער.
פאראייניגטע פעלקער אויספארשונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וואליד זשומבלאט, דער פירער פון די דרוזן, אין לבנון. טענהט אז באשר על אסאד, האט געסטראשעט כארירי, אז אויב גייט ער ארויסצווינגען סיריע פון לבנון, וועט ער חרוב מאכן לבנון. זשומבלאט זאגט אז ווען ער האט עס געהערט, האט ער פארשטאנען אז באשר וויל אומברענגען כארירי.
די אויספארשונג איז אנגעפירט געווארן דורך דעטליוו מאלעס, אין זיין ערשטע רעפארט שרייבט ער, אז סירישע הויכבאאמטע, זענען מעגליך שולדיג, ער באשולדיקט אבער נישט קיינעם, ער פארלאנגט א פארלענגערונג, צו אויספארשן גרונטליכער די פרשה.
אין 30סטן דעצעמבער 2005, האט א וויצע פרעזידענט פון סיריע, אין אן אינטערוויו, דירעקט באשולדיקט אסאד, אינעם מארד פון כארירי. פארלאמענט מיטגלידער פון סיריע, האבן אים רופן אין געריכט, פארן פארראטן זיין מוטערלאנד.
די זיכערהייט ראט, האט אין אן אפשטימונג באשלאסן, צו קענען לייגן סאנקציעס, אויף א לאנד וואס שטערט די אויספארשונג, נאביע בארי, פון די שיא אמאל פארטיי, און נאסאראלא, האבן פארדאמט דעם באשלוס.
אויף דעם 23סטן מיי 2009, האט די צייטונג דער שפיגל, פון דייטשלאנד. באריכטעט אז כעזבאלא, איז שולדיג אינעם מארד אן קיין שום ספק, לויט א געהיימן באריכט פון די פאראייניגטע פעלקער. כעזבאלא לייקענט שטיין און ביין.


text:
דורך באריסטא » דאנערשטאג יולי 05, 2012 10:20 pm
"קאווע שטיבל" ברייטערט זיך ב"ה אויס מיט יעדן פארבייגייענדן טאג, און עס איז א געוואלדיגער קורת רוח אז אזויפיל אידן געפינען דא דעם פלאץ וואו צו פארברענגען און טיילן אינפארמאציע איינער מיט'ן צווייטן. פון דעם ערשטן טאג אן איז אונזער ציל געווען אז יעדער זאל טרעפן אין "קאווע שטיבל" זיין מקום אויף אן ערליכן אידישליכן אופן, און עס זאל זיין באקוועם פאר יעדן מענטש פון דעם אידיש רעדנדן ציבור אפגעזען פון זיינע פערזענליכע דעות.
אין די לעצטע צייטן האבן זיך פארמערט חברים וועלכע האבן א געשמאק צו דיסקוטירן פארשידענע נייעסן אינערהאלב דער געזעלשאפט און אזוי אויך פאליטיק פון פארשידענע חצרות. מיר האבן נישט קיין פראבלעם דערמיט – אדרבא, דאס זענען זאכן וואס פארנעמען דעם סדר היום פאר פילע מענטשן, און ווער עס וויל שרייבן און לייענען איבער די ענינים דארף אויך טרעפן א מקום אין "קאווע שטיבל".
די זאכן קענען אבער זיין א שטער פאר פילע טייערע חברים וועלכע זענען נישט אינטערעסירט אין די סארט שמועסן, און ווילן טרעפן אין "קאווע שטיבל" בלויז רואיגערע און מער קאנקרעטע שמועסן. צו טרעפן דעם ריכטיגן באלאנץ צווישן צושטעלן פאר אלע חשוב'ע חברים אן ארט וואו זיך צו קענען אויסשמועסן און היטן אויף דעם געשטעל פון "קאווע שטיבל" האבן מיר צוגעשטעלט אן אנקעטע, וואו אן איבערוויגנדער מערהייט פון אונזערע אקטיווע מעמבערס האבן געשטימט אז מיר זאלן טאקע צושטעלן א פארום פאר די סארט נייעסן, אבער מיט דער תנאי אז מען זאל זיך אנשטויסן אין די שמועסן בלויז אויב מען גייט אריין אין דעם פארום דירעקט, נישט ווען מען בליקט איבער די "אקטיווע אשכולות".
טוען מיר דעריבער היינט פארשטעלן פאר אייך דעם נייעם פארום מיט'ן נאמען "צימעס", וואס וועט דינען דעם ציל פאר די סארט שמועסן, "מהנעשה והנשמע אין די היימישע גאסן און הויפן." דער פארום איז דער לעצטער פארום אין דער "פארברענגען" אפטיילונג, און מיטצוהאלטן די דארטיגע שמועסן מוז מען אריינגיין אין דעם פארום דירעקט, נישט דורך "אקטיווע אשכולות".
עס טאר נישט פארגעסן ווערן אז "צימעס" בלייבט א חלק פון "קאווע שטיבל", און אלע אונזערע פרינציפן זענען אויך נוגע דא. "צימעס" איז נישט קיין מקום צו שפינען אייגענע פאליטישע אספיראציעס, און צו פראפאגאנדירן. מען קען שרייבן איבער פאקטן, געשעענישן, דעבאטירן שיטות, אלעס מיט א ציל פאר אויפריכטיגקייט און אביעקטיוויטעט. מען קען דערציילן נייעסן, שמועות, פרעגן, אפווארפן, אבער נישט אטאקירן און פארדאמען.
"אד האמינעם" אטאקעס (אטאקעס אויף א צווייטנ'ס פערזענליכקייט אדער כאראקטער) זענען נישט ערלויבט בשום פנים ואופן. אזוי אויך זענען קללות נישט ערלויבט אויף קיין שום מענטש. יעדער מעמבער האט רעכט זיך פארצושטעלן וויאזוי ער וויל, צי ער געהערט צו דעם חסידות, צו דעם רבי'ן, אדער צו דער פארטיי. קיינער איז נישט מחויב צו זיך צוצוטשעפען א "לעיבל" וואו מ'באלאנגט וכדומה, אבער אויב מ'שטעלט זיך אזוי ארויס, דארף דאס זיין קאנסעקווענט ("קאנסיסטענט"). אז עס וועט זיך ארויסשטעלן אז א ניק פארדרייט א קאפ און שפילט זיך ארום מיט'ן ציבור, זאל מען נישט אטאקירן אין פובליק, נאר דאס מעלדן צו אן אחראי, און אז עס וועט געטראפן ווערן ריכטיג וועט מען עס נישט טאלערירן. אז איינער גיט זיך אן ווי א נייטראלער אבזערווירער איז נישט אומפלאץ אים צו אטאקירן אז ער איז נישט נייטראל וכדומה. איר קענט פארשטעלן אייערע ארגומענטן, וזהו. געדענקט אז א מענטש וואס האלט נישט ווי אייך אין איין זאך קען אין א צווייטער זאך יא האלטן ווי אייך. רעדט איבער דעם ענין, און פארקריכט נישט צו אייערע נגיעות.
עס איז וויכטיג אונטערצושטרייכן, אז ווען מיר רעדן פון זאכליכע הודעות, א שטייגער ווי די 75 זאכליכע הודעות וועלכע מען דארף שרייבן כדי אנגענומען צו ווערן אין דעם פריוואטן פארום, ווערן הודעות פון דעם דאזיגן פארום נישט אריינגערעכנט אינעם חשבון.
אין די קומענדיגע טעג האפן מיר אוועקצושטעלן אחראים וועלכע וועלן זיין באאויפטראגט צו האלטן אן אויג אויף דעם דאזיגן פארום, אז די אלע דערמאנטע פונקטן זאלן איינגעהאלטן ווערן. ווער עס שפירט אז ער פארמאגט די פעאיגקייטן צו דינען אויף דער פאזיציע זאל זיך ביטע מעלדן צו איינער פון די מנהלים.
מיר האפן אז דער ציבור וועט הנאה האבן און מהנה זיין, און אז פון דעם פארום וועט זיך ארויסשטעלן אז מ'קען אנגענעם פארברענגען און שמועסן אויף א ציוויליזירטן אופן מיט כבוד הציבור און כבוד האדם.


text:
װיקיפּעדיע:סטוארט
סטוארט איז איין שטאפל פון די וויקיפעדיע מנהלים היעראכיע צו טאן די ווילן פון די קהילה. ער איז העכער דעם ביוקראט און אונטער דעם דעוועלאופער.
הויפט זעכליך ווענדט מען זיך צו אים איבער סיסאפ אביוז ווייל דער ביוקראט קען נאר בלויז מאכן נייע סיסאפ און קען זיי נישט אוועק נעמן די כוח.
אויב באמערקט איר לשון הרע אויף פריוואטע מענטשן, אדער קאפירעכט ברעכונגן אדער לעגאל פראבלעמעמן, אדער א פאל פון גילוי וואס דער סיסאפ אדער ביראקראט וויל נישט אראפנעמען מעלדט זיך צו אים.
ביטע פוילט אייך נישט צו ווענדן צום העכערן כוח פון זיי אזש ביז זשימי וועילס אליינס. ווייל אייער אישו קען אפעקטירן דעם גאנצן אידישע וויקיפעדיע פראיעקט, און נישט יעדעס מאל כאפט יעדער איינער די קריטישקייט פון אייער הסברה, אבער וויבאלד זשימי איז אונזער ענדגילדטיגער בעל הבית האט ער יא די פולסטער אחריות צו יעדן פראגע דא.


text:
נטורי קרתא
נטורי קרתא איז א גרופע אידן וואס זענען פארנומען צו אקטיוואזירן און קעמפן קעגן דעם עקזיסטענץ פון מדינת ישׂראל רעגירונג און דעם אידיאל פון ציונות.
ארגינעל איז דאס געגרינדעט געווארן דורך ר' עמרם בלוי ווען ער האט זיך אפגעטיילט פון די מער מעסיגע עדה החרדית.
זיי פארופען זיך אויף דעם ספר ויואל משה פון סאטמארער רב אז משיח קען נישט קומען אויב די אידישע מדינה שטייט נאך ווייל דאס איז קעגן די תורה.
ערגעץ אין די ל' יארן האט א גרופע פון די ארגינעלע נטורי קרתא באשלאסען צו מאכן פּראָטעסטן צוזאמן מיט חאמאס און שטענדיג בעטן העצן און שרייען אויפן אונטערגאנג פון ארץ ישראל.
פון זייערע פירער איז ר' משה הירש פון ירושלים. און ר' משה בער בעק פון מאנסי
דערפאר איז אין ארץ ישראל לעצטענס אנטשטאַנען א טיילונג צווישן די מער מעסיגע קאצינעלנבויגן משפחה און ר' משה הירש'ס משפחה.
איינע פון די הויפט רעדנער אין ניו יארק איז ר' ישראל דוד ווייס פון מאנסי, וואס קומט פון א מער אויבערלענדישע שטוב, וואס אריגינאל קומט די משפחה פון די שטאט מונקאטש און זיין טאטע האט געהאט פערזענליכע באציאונגען מיטן מנחת אלעזר זצוק"ל און אסאך איבערגענומען פון איהם, אין קענענדיג גוט ענגליש איז ער זייער אפציעלער רעדנער אויף ענגליש ביי זייערע פראטעסטן (אמאל איז געווען זייער אפיציעלער רעדענער אויף ענגליש א בחור מוטן נאמען חיים צבי פריימאן וואס ריפט זיך איש ירושלים, ער קומט פון א יעקישע שטוב פון וואשינגטאן הייטס, לעצטענס רעדט ער שוין נישט ביי זייערע פראטעסטן, מאנכע שרייבן דאס צו צי דעם וואס עס גייען פאר רייבערייען אינערהאלב זייער פארטיי.)
א גרופע פון נטורי קרתא זיינען געפארען צו איראן כסלו תשס"ז פאר א קאנפערענץ אפצולייקענען די צווייטע וועלט'ס קריג. וואס האט אויסגערופען שטורעמישע פראטעסטן ביי די גאנצע יהדות החרדית (וואס געווענדליך ווען זיי זענען געפארן פאר זייערע אוואנטוערישע מיסיע'ס קיין איראן האט מען זיי בדרך כלל איגנארירט), אבער דא ווען מען האט געטשעפעט דעם פונטל, ווי זיי האבן זיך געטראפן מיט אזאלעכע וויסטע שונאי ישראל ווי דעיוויד דיוק, אין זיך געהאלזט מיט זיי, האבן די אידישע ארגענעזאציע'ס מחליט געווען אז לא עת לחשות אין אונז קענען מער נישט שווייגען אין צוקוקען ווי א היפעלע אוואנטוראיסטן טוען וואס זיי ווילען בשם די יהודות החרדית, אין שארפע בריוו זענען ארויס געקומען דורך די בית דין צדק פון די עדה החרדית אין ירושלים, ווי אויך פון דעם סאטמארער בית דין פון וויליאמסבורג, אין נאך צענדליגע רב'נישע קערפערשאפטן.
וועבלינקס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- א ווידיא קליפ פון איינע פון די געווענליכע געפעכטן פון פרא ציונים קעגן זיי [1]
אלע חרדישע נייעס, תורה, און פראפאגאנדע טעלעפאן האטליינס
קול מבשר • קו הציבור • קול סאטמאר • לשון הרע • נטורי קרתא • זקניך ויאמרו לך • קול הלשון (דף היומי) • ישיבה וועלט • נטרונא • הכל בסדר • נחום ראזענבערג • אליהו אמסעל • קול השבת • קול זכור ימות עולם


text:
רמת הגולן
רמת הגולן איז דער ראיאן צווישן דעם ירדן טייך און סיריע אין דער צפון ארץ ישראל דיסטריקט. די ארץ ישראל'דיגע זייט איז געווארען איינגענומען ביי דער זעקס טאג קריג, אין דעם גולן איז דא אסאך קוואלן וואס שטעלן צו א דריטל פון דעם וואסער אין דעם כנרת. פון 1974 זיצן דארט יו ען טרופן און היטן אויפן שטילקייט וואס איז טאקע רואיג געווען. סיריע בעהט נאך אלץ צוריק דעם גאנצן גולן אלס אויפטויש פאר שלום. ס'דא וואס האלטן אז טאמער איז עס א אמת'ער שלום לוינט זיך עס. אנדערע טענה'ען אז באלד בלייבט שוין נישט איבער פון ווי צו געבען.
היינט וווֹינען אין גולן 40 טויזנט מענטשן:18.5 טויזנט דרוזן, 2,700 אלאווים, און 17.5 טויזנט יידן. ס'זענען דא 6 דרוזישע שטעטלעך און 32 אידישע דערפער, די פארדינסט זענען פון ערד ארבייט.
די דרוזן פון גולן זען זיך נישט אלס ישראל בירגער, נאר האלטן זיך מיט די סירישע בירגערשאפט. די רעגירונג אין ישראל איז זייער בירגערשאפט אנערקענט אלס פראבלעמאטיש, אבער נישט אלס סירישע. די הויפטשטאט פונעם ראיאן איז קצרין.


text:
סטראָמבאָלי איז געגרינדעט אַ מיר קסנומקס יאָרן צוריק און זייַן גאַסאַז פאָרזעצן צו שיקן אַרויף אַ כּמעט קעסיידערדיק שפּריץ פון פליסיק מאַגמאַ. די מערסט פריש וואַלקאַניק יראַפּשאַנז גענומען שטעלן אין פעברואר קסנומקס ווען צוויי נייַ קרייטערז Opened אויף דעם ווולקאַן ס שפּיץ, פּראַדוסינג צוויי סקאָלדינג לאַוואַ פלאָווס. כאָטש סייזמיק טעטיקייט, כולל שטיין Falls, געצויגן פֿאַר עטלעכע טעג, קיין מאַסע יוואַקיאַוויישאַן איז געווען דימד נייטיק.
כאָטש די "נאָרמאַל" קליין יראַפּשאַנז פון לאַוואַ זענען נישט געפערלעך, איר זאָל זיין אַווער פון די מעגלעך געפאַר. די היגע אויטאריטעטן זענען זייער אַווער פון סטראָמבאָלי ס שטאַט, איר זאָל הערן צו זיי. אויב פּאַטס צו די קרייטערז זענען פֿאַרמאַכט, טאָן נישט גיין דאָרט. קיינמאָל קריכן אַרויף די ווולקאַן אָן אַ היגע פירער. דו זאלסט נישט לאָזן פּאַטס.
טאָורס אַרויף די סטראָמבאָלי זענען נישט גרינג גייט. איר זאָל זיין געזונט-יקוויפּט, געזונט און אין גוט גשמיות צושטאַנד ווען געגאנגען דאָרט. ווי סטראָמבאָלי איז קליין און זייַן סוויווע איז שפּירעוודיק, איר זאָל מייַכל עס Carefully.
פילע טויזנטער פון טוריס באַזוכן די ווולקאַן יעדער יאָר. עס נעמט פיר שעה צו דערגרייכן דעם אינזל פון ליפּאַרי דורך פּראָם, אָדער קסנומקס½ צו צוויי שעה דורך הידראָפאָיל. וויסיטאָרס זענען שטארק אַדווייזד צו בוך זייער פּראָם טיקיץ צו סטראָמבאָלי אָנליין אין שטייַגן. הידראָפאָילס לויפן פון סטראָמבאָלי צו די אנדערע אַעאָליאַן אינזלען, יעדער פון וואָס האט זייַן אייגן אַטראַקשאַנז. איר מייַ האָבן צו טוישן באָוץ אין ליפּאַרי, גרעסטער און מערסט פּאַפּיאַלאַס פון די אַעאָליאַן אינזלען, און די הויפּט טראַנספּערטיישאַן הוב פֿאַר די אַרטשאַפּאַלייגאָו.
וויללאַגעס
עס זענען צוויי וויללאַגעס אויף די אינזל, די גרעסערע סטראָמבאָלי און די פיל קלענערער גינאָסטראַ, אַ ערשטע פישערייַ דאָרף ראַרעלי באזוכט דורך טוריס (כאָטש טוריסט באַדינונגען זענען וועגן אַלע וואָס בלייבט דאָרט). עס איז נישט נאָך פעאַסיבלע צו גיין צווישן די וויללאַגעס (כאָטש אַ טראַנס-אינזל כייקינג שטעג איז אונטער קאַנסטראַקשאַן ווי פון קסנומקס), און דער נאָר וועג צו אַרומפאָרן צווישן זיי איז דורך שיפל. צוזאַמען, ביידע וויללאַגעס נאָר האָבן וועגן קסנומקס באוווינער. די וויללאַגעס, וואָס זענען כּמעט אַנטשיינדזשד דורך טוריזם, זענען ווערט אַ נעענטער קוק, ספּעציעל די גאַנץ פאַרבאָרגן גינאָסטראַ מיט די קלענסטער European פּאָרט (איין שיפל בלויז!) בייַ אַלע איז פייַן צו זען. עס איז אַ פייַן ברעג מיט פייַן שוואַרץ לאַוואַ זאַמד אין סטראָמבאָלי, ווו איינער קענען אָפּרוען און שווימען אין די ים.
באַקומען אַרום
רעכט צו די גרייס פון דעם אינזל און פעלנדיק גאסן, ניט קאַרס אדער בוסעס אָדער טריינז עקסיסטירן. דער בלויז פאַראַנען מיטל פון אַריבערפירן זענען "נאָכמאַכן-קאַרס", קליין מאָטאָרביקעס און באָוץ. די בלויז אנדערע וועג צו באַוועגן אַרום די אינזל איז דורך גיין. באַמערקונג אַז עס זענען ניט סטרעעטליגהץ אין יעדער דאָרף, און אויב איר ניטאָ אויס נאָך טונקל, איר וועט זיין געזונט אַדווייזד צו נוצן אַ Flashlight. כאָטש, בשעת פּאַסינג דעם אינזל אויף אַ אַרומפאָרן, אַ פּאַסינג טראָק איז געווען געזען דרייווינג אויף די פּערימיטער צו וואָס געקוקט ווי אַ לייַכטטורעם.


text:
פרץ מארקיש
פּרץ מאַרקיש (7טן דעצעמבער 1895 - 12טן אױגוסט 1952, מאָסקװע) איז געװען איינער פון די גרעסטע ייִדישע שרײַבערס, פּאָעטן און דראמאטורגן אין ראַטן-פֿאַרבאַנד. ער האָט געשריבן אױף ייִדיש.
פרץ מארקיש איז געבוירן דעם 7טן דעצעמבער 1895 אינעם שטעטל פּאָלאָנע, װאָלינער גובערניע, רוסלענדישע אימפּעריע (איצט כמעלניצקער געגנט, אוקראַיִנע).
מארקיש איז איינער פון די דריי העלדן, צוזאמען מיט די דיכטער אורי צבי גרינבערג און מיילעך ראוויטש, פונעם ראמאן D'un pays sans amour (גראסע, אויגוסט 2011) פון זשיל ראזיע.


text:
הייסע וואסער סיסטעם
הייס וואסער סיסטעם איז א וועג פון הייצן א הויז דורך הייצן וואסער אין א פוירנעס און דאס ארומשיקן אין רערן דורך די קראפט פון גראוויטי.
אינהאַלט
אמאל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער קאנצעפט פון הייס וואסער סיסטעמען גייט צוריק זייער לאנג ווען מען האט אין געוויסע פלעצער וואו עס איז פאראן נאטורליכע ווארימע ספרינג וואסער גענוצט די וואסער פאר הייצונג. דאס וואסער איז נאר איינמאל גענוצט געווארן ווייל נאכ'ן צירקולירן די גאנצע הויז איז עס געווארן קאלט און עס איז געגאנגען אין אפלויף גענוי ווי אונזערע קראנען. די סארט סיסטעמען האבן נישט גענוצט קיין פאמפ נאר די רערן זענען געווען אויסגערעכנט לויט די גראוויטי טבעיות און דאס וואסער האט צירקולירט פון זיך אליינס.
היינט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מאדערנע וואסער סיסטעמען פארמאגן א בוילער וועלכע הייצט אויף דאס וואסער צווישן 140 און 180 דעגרי פארנהייט און דאן ווערט דאס וואסער צירקולירט ארום די הויז און גייט אריין אין ראדיאטערס וועלכע געבן ארויס די היץ אין די צימערן. אויך אין די סארט סיסטעמען זענען פאראן טייל אין וועלכע דאס וואסער צירקולירט דורך גראוויטי אדער לופט דרוק אבער רוב היינטיגע הייסע וואסער סיסטעמען נוצן יא א פאמפ וועלכע קאנטראלירט בעסער די קראפט פון דאס וואסער.
סיסטעם סארטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן צוויי ערליי סיסטעמען, איינס איז אן איינצעלע רער סיסטעם אין וועלכע אלע געהייצטע וואסער גייט אריין אין איין הויפט רער און פון דארט ווערט עס צעשפרייט צו אלע ראדיאטארס און דאן פליסט עס צוריק אריין אין די זעלבע רערן. דער פראבלעם מיט אזא סיסטעם איז אבער אז דאס וואסער ווערט אפגעקילט אויפ'ן וועג אין די רערן און די צימערן וועלכע געפינען זיך ווייט פונעם פוירנוס באקומען נישט די זעלבע מאס היץ ווי די נענטערע סיסטעמען.
די צווייטע סארט סיסטעם איז פיל בעסער פון דעם און פארמאגט צוויי רערן ליניעס. עס איז פאראן א הויפט רער וועלכע צעשפרייט דאס וואסער צו אלע ראדיאטארס און דערנאך איז פאראן נאך א רער סיסטעם וועלכע שיקט צוריק דאס וואסער צו די פוירנוס און ווערט נאכאמאל געהייצט. אין אזא סיסטעם וועט יעדעס ביסל וואסער אנקומען צו יעדע עק פון די הויז ווייל עס נוצט א בעסערע צירקולאציע סיסטעם און ווערט נישט אפגעקילט אזוי שנעל.
אין ביידע סארט סיסטעמען מוז זיין א רעזערוו טאנק פון הייסע וואסער וועלכע דארף זיין גרייט צו קענען סופלייען די סיסטעם ווען עס פעלט אויס מער וואסער. די טאנקן זענען אנגעפילט מיט 50 פראצענט צוזאמענגעדרוקטע לופט וועלכע שטופט ארויס דאס וואסער ווען עס לאזט נאך די פלוס אין די רערן.


text:
שאפליפטינג
שאפליפטינג איז גניבות פון פראדוקטן וועלכע געפינען זיך אין ריטעיל געשעפטן. די סארט גניבות איז די נומער איינס פארברעכן אין די וועלט מיט וועלכע די פאליציי ספראוועט זיך.
איז נישט קיין סוד אז גנבים זענען א טייל פון די קאסטומערס וואס דרייען זיך ארום אין די געשעפטן און א דאנק זיי צאלן מיר העכערע פרייזן, נאך אלעם קענען די געשעפטן זיך נישט ערלויבן אוועק צו געבן זאכן בחינם און עס קומט אויס אז מיר זענען די ספאנסערס צו די גנבים. אפיציעלע סטאטיסטיקס צייגן אז גנבים רוקן ארויס חפיצים פון אמעריקאנער געשעפטן אין די ווערט פון 25 ביליאן דאלאר פער יאר.
זינט די קאנקורענט צווישן געשעפטן איז גרויס פרובירן די געשעפטן צו רעדוצירן און עלימינירן די גניבות ווי ווייט מעגליך כדי זיי זאלן קענען אראפלאזן די פרייזן ביליגער פון דעם קאנקורענט. פארשטייט זיך אז יענער וועט נאכטאן דאס זעלבע ווייל קיינער וויל נישט זיין טייער און אלס א רעזולטאט באקומען מיר די פרייזן ביליגער ווי בעסער די טעכנאלאגיע ווערט.
אמאל האבן די אייגענטומער פון געשעפטן געהאט די ברירה פון פערזענליך נאכקוקן די קאסטומער און האלטן קאפ ווער עס גנב'ט. די גרויסע געשפעטן האבן אויפגענומען ספעציעלע מענטשן דערפאר אבער נאך אלץ זענען געווען גניבות אין גרויסן ווייל עס איז פשוט אוממעגליך צו באטראכטן יעדן באזונדער.
היינט איז פאראן פארשידענע טעכנאלאגישע דעווייסעס און סיסטעמען וועלכע ווערן גענוצט צו באקעמפן גניבות און נייע געדאנקן קומען אויף יעדע שטיק צייט. שאפליפטינג זענען אין די לעצטע יארן שטארק רעדוצירט געווארן אבער נאך אלץ זענען פאראן גניבות ווייל אויך די גנבים ווערן מער פארגעשריטן.
ווער גנב'ט?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שאפליפיטינג איז נישט קיין קינדערישע אקט און טראץ קינדער וועלן גרינגער נעמען עפעס פון א געשעפט, זענען זיי נאך אלץ די קלענסטע פראצענט פון שאפליפטערס. סטאטיסטיקס ווייזן אז דאס גרעסטע פראצענט גניבות אין ריטעיל געשעפטן ווערן דורכגעפירט דורך אינערליכע ארבייטער און דאס איבעריגע ווערט געטאן דורך ערפארענע שאפליפטערס וועלכע גייען כסדר ארום מאכן גניבות און פארקויפן די סחורה צו מאכן א פראפיט. ארימע מענטשן וועלכע גנב'נן ווייל זיי קענען נישט באצאלן און קינדער וועלכע גנב'נן ווייל זייערע עלטערן ווילן זיי נישט געבן קיין געלט זענען נאר א קליינע פראצענט פון שאפליטינג.
געשעפטן נוצן פארשידענע טעכנאלאגיעס אפצוהאלטן גניבות און דאס האלט צוריק דעם מענטש וואס פאלט אמאל איין צו מאכן א גניבה ווייל ער האט נישט קיין געלט. מענטשן ווייסן אז די געשעפטן קוקן זיי נאך און האבן מורא צו גנב'נן. אבער די ערפארענע שאפליפטערס זענען געוואוינט דערצו און אמאל געלערנטע גנבים וועלכע טוען דאס צו מאכן א לעבן און נוצן פארשידענע טאקטיקן צו קענען דורכפירן זייערע מעשים. די סארט גנבים זענען אדער ארבייטער וועלכע ארבעטען אין גרויסע געשעפטן און רוקן ארויס סחורה אדער גנבים וועלכע דרייען זיך ארום א גאנצן טאג איבער די געשעפטן און באגייען גניבות און פארקויפן די סחורה צו מאכן געלט.
וויאזוי גנב'נן זיי?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויב מען וואלט געוואוסט אלע וועגן וויאזוי שאפליפטערס באגייען זייערע שריט וואלט מען גרינגער זיי געקענט צוריק האלטן. פראפעסאנאלע שאפליפטערס נוצן פשוט'ע און פארגעריטענע טאקטיקן צו באזייטיגן סחורה פון געשעפטן און וויפיל מען גייט נאך זיי קען מען דאס נישט אויסראטן אינגאנצן.
אט זענען א רייע טאקטיקן וועלכע ווערן אפט גענוצט דורך שאפליפטערס:
אויספאפן דעם פראדוקט – דער גנב וועט אויסליידיגן א שאכטל און אין איר אריינלייגן טייערערע פראדוקטן און נאר באצאלן דעם פרייז וויפיל דער פראדוקט וועלכע וואלט באמת געברויכט ליגן דארט קאסט. דאס איז אן אור-אלטער טאקטיק פון שאפליפטערס וועלכע ווערט נאך היינט דורכגעפירט און עס איז זייער שווער דאס צוריק צו האלטן.
טוישן בעגס – דאס ווערט געטאן דורך צוויי גנבים וועלכע ארבעטן אינאיינעם. דער ערשטער פילט אן א בעג מיט סחורה און רופט אויס פארדאכט ביי די זיכערהייט פערסאנאל. דאן וועט דער צווייטער קומען און טוישן בעגס מיט אים און ווען ער וועט פארגעהאלטן ווערן וועט זיך ארויסשטעלן אז ער האט דארט גארנישט און דער צווייטער וועט אינדערצווישן מאכן פליטה.
פאלשע געלטער – די חברה וואס מאכן פאלשע געלטער וועלן דאס בעיקר נוצן אין ריטעיל געשעפטן און אזוי ארום קענען גרינג פטור ווערן פון די געלט און באקומען סחורה וועלכע זיי וועלן שפעטער פארקויפן צו מאכן עכטע געלט. מיט דעם טוען זיי צוויי פארברעכן אויפאיינמאל און באגנב'נן דעם געשעפט.
טויש צימערן – די גנבים נוצן די טויש צימערן אלס א באהאלטענע פלאץ צו מאכן די ארבעט מיט זייערע גע'גנב'טע פראדוקטן ווי אראפרייסן די טעגס וועלכע קלינגן אדער באהאלטן די סחורה צווישן די קליידער א.ד.ג. די געשעפטן מעגן לעגאל נישט אריישטעלן קיין ווידעא קאמעראס אין די טויש צימערן וועגן פריוואטום און דאס וועט שטענדיג פארבלייבן די איינציגטסע באהאלטענע ווינקל פאר שאפליפטערס.
נאכגעמאכטע מתנה קארטלעך – אלע גרויסע געשעפטן פארקויפן מתנה קארטלעך אין די ווערט פון געלט. די פרפעסיאנאלע גנבים באזייטיגן אזא קארטל וועלכע איז נאך נישט אקטיוויזירט געווארן און מאכן נאך צענדליגער אזעלכע קארטלעך און טראגן זיי צוריק די ארגינעלע קארטל און ווארטן ביז א קאסטומער קויפט עס. דאן וועלן זיי קענען נוצן זייערע נאכגעמאכטע קארטלעך ווייל יעדע קארטל וועט ווערט זיין די סומע געלט וואס דער קאסטומער האט ארויפגעלייגט אויף דעם קארטל. (די מאגנאטישע סטריפ איז נישט מער ווי א קאוד און אויב די קאוד איז נאכגעמאכט וועלן אלע קארטלעך ארבעטן).
כאפ און לויף – גנבים זאגן אז דאס איז די גרינגסטע וועג פאר זיי צו גנבנ'ן. אין אזעלכע פעלער ווייסן זיי גענוי וואס זיי ווילן און מאכן די גאנצע גניבה אין סעקונדן און יאגן ארויס פון געשעפט און נאך איידער דער געשעפט אייגנטומער כאפט זיך וואס האט פאסירט זענען זיי מער נישט דארט. מען קען גאר נישט טאן דערצו ווייל אפילו אויב עס ווערט רעקארדירט אויף ווידעא וועט די פאליציי נישט קיין סאך קענען טאן דערוועגן ווייל זיי האבן וויכטיגער וואס צו טאן מיט די צייט ווי נאכפאלגן שאפליפטערס.
מעטאלענע שאכטלעך אדער אנצוג – די טעגס וועלכע פייפן ווען מען פירט דאס דורך ביים טיר וועלן נישט ארבעטן אויב עס ליגט ארומגענומען מיט אייזן. גנבים האבן קליינע אייזערנע קעסטעלעך אין וועלכע זיי לייגן אריין די גע'גנב'טע סחורה און שפאצירן ארויס כאחד האדם. טייל האבן אפילו ספעציעלע אנצוג אין וועלכע עס איז אריינגענייט אייזן צו פארמישן די פריקווענסיס און די טעגס זאלן נישט ארבעטן.
ריטורן גניבות – גנבים געבן צוריק נאכגעמאכטע פראדוקטן אדער ליידיגע שאכטלעך און אמאל צעבראכענע זאכן וועלכע זיי טוישן אויף מיט די ארגינעלע סחורה און מאכן די געלט פון צוריק געבן. עס זענען פאראן פעלער אין וועלכע דער גנב וועט פשוט נעמען זאכן פון געשעפט און באלד צוגיין און פרובירן דאס צוריק צו געבן אן א רעסיט. די גרויסע געשעפטן שפילן זיך נישט ארום מיט צוריק געגעבענע זאכן און אויב דער קאסטומער הייבט אן פארפירן וועט מען אים באלד נאכגעבן.
טוישן טעגס – פראדוקטן אויף וועלכע עס איז אנגעהאנגן א טעג וועלכע אנטהאלט די באר-קאוד און פרייז ווערן אפטמאל אויפגעטוישט דורך שאפליפטערס צו ביליגערע זאכן וועלכע דער קעשיר וועט נישט אויפכאפן.
שאפינג קארט גניבות – פארשידענע טאקטיקן ווערן גענוצט צו באהאלטן זאכן אין די שאפינג קארט אז דער קעשיר זאל זיי נישט באמערקן ווען מען באצאלט. א פארגעשריטענע וועג איז ווען א גנב קויפט איין א גאנצע וועגעלע מיט סחורה און שפילט ווי ער האט פארגעסן זיין בערזל. אין דער פאל וועט דער קעשיר רוקן די וועגעלע אין א זייט און סערווירן די אנדערע קאסטומער ווילאנג יענער וועט גיין ברענגן זין בערזל פון קאר.
אינדערצווישן קומט א צווייטער גנב וועלכע ארבעט אינאיינעם מיט דעם ערשטן און פירט אוועק די וועגעלע ווען דער קעשיר באמערקט נישט און געווענליך וועט ער אפילו האבן א רעסיט פאר אלעם ווייל דער קעשיר וועט דאס איבערגעבן צום ערשטן אלס א באווייז.


text:
חרדים
חרדים אדער חרדישע יידן איז א שטרעמונג ביים יידישן פאלק וואס ענטהאלט סיי ליטווישע און סיי חסידים. רוב פון זיי גייען מיט שווארצע היט און רעקל. זיי גייען נישט אין קאלעזש, און זענען נאר אקטיוו רוב בדרך כלל אין ביזנעס וואס איז נישט קיין פראפעשנאל און מען דארף נישט האבן קיין גוי'שען חינוך. פארשטייט זיך אז עס דא אויסנאמען.
חרדים זיינען רעליגיעזע אידן וואס האבן די פאלגנדע כאראקטעריסטן:
- פירן זיך שטריינג לויט דער הלכה.
- שטעלן תורה אלס א הויפט ראלע אין זייער לעבן.
- הערן צו דעם פסק פון די רבנים.
- אפט גייען זיי אנגעטאן מיט א ווייסע בלוסקע א שווארצע רעקל מיט א היט.
- לייקענען אָפּ דער ציוניסטישע אידיאל.
אלע פרומע תורה ארטאדאקסישע אידן וואס גייען אנגעטאן מיט א קאפל ווערן גערופן פרומע אידן, אדער ארטאדאקסישע אידן. אין קאנטראסט צו די פרומע אידן וואס גייען נישט היט בארד און פיאות.
היראכיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א חרדי איז אויך מער אונטערגעווארפן זיין לעבנסשטייגער צו די באפעלן פון די רבנים, כאטשיג די אנדערע פרומע פאלגן אויך זייערע רבנים זענען אבער די חרדים שטרענגער אונטערגעוואפן צוליב וואס די תורה אויטאריטעט איז א זאך וואס דער פשוטער המון קען ביי זיי נישט אריינרעדן, און אויך ווייל זיי שטאמן פון די סארט פלעצער וואס די נישט תורה איז געווען אראפגעקוקט ווי ביי די ליטוואקעס און ביי די חסידים וואס זענען געווען די פארגלייבטע אין זייערע רעביס ווי קנעכט צו א הער.
אויסזען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זיי קוקן אויס אנדערשט ווי די גוים און און פרייע אידן האסן זיי ווייל זיי ווילן זיך נישט אויסמישן מיטן לאנד'ס קולטור און ציוויליזאציע. נישט נאר ווי די מאדערן ארטאדאקסן וואס שטעלן זיך צו, און גייען יא אין טעאטער'ס און באל שפילן, זענען די חרדים אויסגעשלאסן און אפגעזונדערט מיטן לבוש, נאמען און פירונג.


text:
טויט
טויט איז די פערמאנענטע טערמינאציע פון ביאלאגישע פונקציעס וואס דעפֿינירן לעבעדיגע ארגאניסמען. דאס באטיטלט סיי דאס אקטועלע געשעעניש פון שטארבן און סיי דאס נאכאנאנדיגע מציאות פון טויט נאכן פארענדיגן דאס לעבן.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נפטר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א טויטער ייד ווערט אנגערופן נפטר. דעריבער רופֿו א טויטן ייד א "נפטר" ווייל ווען ער לעבט איז ער מחוייב צו טון מצוות אבער נאכן טויט איז ער פטור.
ברוך דיין האמת[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ברוך דיין האמת איז דער אידישער אויסדרוק נאכ'ן הערן א שלעכטע בשורה
ביי אידן מאכט מען אויף יעדער זאך א ברכה, וואס באדייט צו דאנקען און לויבן גאט.
און וויבאלד חז"ל זאגן "חייב אדם לברך על הרעה כשם שמברך על הטובה", מען דארף בענטשן גאט אויף שלעכטס פונקט ווי מען בענטשט אים אויף גוטס, דעריבער איז דער ספאנטאנער ענטפער ביים הערן פון עמיצן אז עס האט פאסירט א שלעכטע נייעס: ברוך דיין האמת!
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פאלקס ווערטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא א פאלקסווארט ווי אויף א טויטן באנקעס - ווייל באנקעס איז א מין סארט רפואה דורך ווארעמע ליידיקע גלעזער וואס האבן אויסגעציט דאס בלוט ("כוסות רוח" ענלעך צו מקיז דם ביי רז"ל) וואס פלעגט געניצט ווערן אויף א קראנקען מענטש ארויס צי נאגן בלוט וואס איז געווען אנגענומען אלס א רפואה. פארשטייט זיך אז אויף א טויטן האט עס נישט געהאלפן ווייל ער איז דאך שוין טויט פון דעם קומט דער אויסדריק "ס'וועט העלפֿן ווי אויף א טויטן באנקעס"


text:
טריפאלי (לבנון)
טריפאלי איז די צווייט גרעסטע שטאט אין לבנון, איר באפעלקערונג איז איבער 500,000 איינוווינער, די שטאט איז אויף די ברעגעס פון די מיטלענדישער ים, און א פארט שטאט, רוב מענטשן אין די שטאט, זענען סוני מוסלמענער (80%). אין אראביש ווערט די שטאט גערופן, טריפאלי פון דעם מזרח, אדער טריפאלי פון דער אש-שאם געגנט, וויבאלד עס איז דא נאך א טריפאלי אין ליביע.
די שטאט איז ווארשיינליך געגרינדעט געווארן דורך פיניקער, און גריכן. טריפאלי באדייט אין גריכיש, "דריי שטעט".
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די פארט האט שוין געדינט אין די פערסישע צייטן, ווען זיי האבן געהערשט אינעם ראיאן, שפעטער נאכפאלגענדיק, העלעניסטיש, רוימישע און ביזאנטישע.
די מוסלמענער, האבן איינגענומען די שטאט פון די ביזאנטן, אין יאר 639, און די קריסטן זענען אנטרינען צו אייראפע, און ציפערן. אין די שטאט זענען געבליבן יידן און פערסן.
אונטער די אראבישע הערשאפט, איז טריפאלי געווארן איינס פאר די גרעסטע פארט, אין די אראבישע וועלט, נאך אלעקסאנדריע, אין עגיפטן.
אונטער די קרייצצוג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען די קרייצצוג, איז אנגעקומען אין מיטל מזרח, האבן זיי באלאגערט טריפאלי פאר צען יאר, ביז עס איז געלונגען איינצונעמען די שטאט, נאכן איבערנעמען טריפאלי, איז די שטאט געווארן א צונויף געמישטע שטאט, פון אסאך פעלקער, ווי פון איטאליע, און פון גריכנלאנד, סירישע קריסטן, מאראנען, און יידן.
מאמלוקן נעמען צוריק איין טריפאלי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען די מוסלעמענער האן צוריק באקומען די שטאט, האבן זיי חרוב געמאכט די געגנטער אויפן ים, מורא האבנדיק אז די קריסטן, וועלן צוריק קומען, די נייע שטאט איז אויפגעבויט געווארן ווייט פון די ברעגעס. די שטאט איז רענאווירט געווארן, און געווארן א געגנטליכע הויפטשטאט, פון ווי סחורות פון די געגנט און דמשק, זענען געשיקט געווארן קיין אנדערע לענדער.
צוואנציקסטן יארהונדערט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען עגיפטן האט איינגענומען די געגנט פון די אטאמאנישע אימפעריע, אין יאר 1834, איז אויפגעשטעלט געווארן א שטאטראט. און אין 1911 זענען אויפגעשטעלט געווארן באנען, קיין צפון סיריע. נאכן ערשטע וועלט מלחמה, ווען דער פראנצויזישער מאנדאט, איז אויפגעשטעלט געווארן אין די לעוואנט. איז אויפגעשטעלט געווארן נעפט רעפיינעריס אין שטאט, פאר די נעפט רערן וואס זענען געלייגט געווארן פון באגדאד, ביזן שטאט.
אין 1942, איז אויפגעשטעלט געווארן די באן ליניע, פון חיפה און ביירוט. אין ביי די אומאפהענגיקייט מלחמה פון ישראל, זענען פאלעסטינער פליטים, אנגעקומען אויף טריפאלי, און א פליטים לאגער, איז אויפגעשטעלט געווארן, צפון פון שטאט.
יידישע היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען דא באווייזן, אז יידן האבן געוווינט אין טריפאלי, פון די זיבעטע יארהונדערט. ווען די אראבער זענען דארט געווען, האט דער כאליף פארטריבן די יידן פון שטאט, שפעטער ביי די קרייצצוג, זענען יידן צוריק, בנימין פון טאלעדא דערציילט, אז עס איז געווען אן ערדציטערניש, ער איז געווען דארט בערך 1175.
אשתורי הפרחי איז געווען אין דער שטאט, ווען די מאמלוקן האבן צוריק גענומען די שטאט פון די קריסטן, און ער שרייבט וועגן א יידישע קהילה אין טריפאלי.
עובדיה ברטנורא דערציילט אויף א הונדערט יידישע פאמיליעס וואס געפונען זיך אין שטאט, אין יאר 1489, נאך גירוש שפאניע, זענען אסאך יידן פון שפאניע, געקומען וווינען אין טריפאלי.
משה באסולא האט באזוכט אין שטאט, אין יאר 1522, ער דערציילט אויף דריי יידישע קהילות אין שטאט, שפאנישע, סיצילישע, און אראביש רעדנדע.
אסאך יידן האבן אויסגעוואנדערט פון טריפאלי, צו אנדערע פלעצער. אין די אכצן און ניינצטע יאר הונדערט, האבן יידן נאך געוווינט, אבער איידער די צווייטע וועלט מלחמה, האבן בלויז פיר יידישע פאמיליעס געוווינט אין טריפאלי.


text:
עליה
- דער ארטיקל דיסקוטירט עליה צו דער תורה. אויב איר זוכט עליה אין ארץ ישראל, זעט עליה אין ארץ ישראל.
עליה (מ"צ עליות) איז טייטש ארויפגיין. געוויינטלעך מיינט דאס ווען איינער ווערט אויפגערופן צו דער תורה און מען ליינט פאר פאר אים א פרשה אין דער תורה.
די ערשטע עליה גיט מען א כהן, און די צווייטע עליה א לוי. די אנדערע עליות גיט מען ישראלים. אום שבת און יום טוב קען מען געבן די עליה "מפטיר" סיי א כהן סיי א לוי סיי א ישראל. אויך, שבת קען מען מאכן הוספות; אין אזא פאל הייסט די לעצטע עליה פאר מפטיר "אחרון". די אחרון עליה קען מען אויך געבן יעדעם איינעם.
דער וואס האט אן עליה הייסט דער "עולה". פאר דער עליה זאגט ער ברכו און מאכט ער די ברכה "אשר בחר בנו. נאך זיין עליה זאגט ער די ברכה "אשר נתן לנו תורת אמת".


text:
שיספולווער
שיספולווער איז א שווארצער פולווער וואס איז א כעמישער אויפרייס מאטעריאל. שיספולווער איז דער ערשטער באוואוסטער אויפרייס מאטעריאל. ער ווערט געמאכט פון אויסמישן שוועבל, האלצקוילן און קאליום ניטראט. ער ברענט גיך און שאפט גאזן וואס דארפן מער פלאץ ווי עס געפינט דארטן, און דערמיט שאפט אן אויפרייס.
איר מיטל איז צו פריילאזן פייער, היץ און גאז. מען נוצט דאס צו מאכן פארשידענע שיסגעווער און קוילן. אויך פאר פייערונג ראקעטעס (ליכט קאלירטע ראקעטעס).
עס איז ברייט געהאלטן אז שיספולווער איז געווארן ערפינדעט אין כינע אינעם 9טן יארהונדערט.


text:
ספערויד
א ספֿערויד (אויך ספֿעראאיד), אדער ראטאַציע עליפסויד, איז אן אייבערפלאך וואס מען באקומט פון ארומדרייען אן עליפס ארום איינעם פון זיינע הויפט אַקסן, ד"ה אן עליפסויד וואס האט צוויי האלב-דיאמעטערס גלייך.
אינעם פאל וואס מען דרייט דעם עליפס ארום זיין גרעסערן אקס, באקומט מען א ספערויד אזוי ווי א ראַגבי באל; אינעם פאל וואס מען דריים אים ארום זיין קלענערן אקס, באקומט מען א פלאכן ספערויד אזוי א לינז. טאמער דער עליפס איז א קרייז, ווערט געשאפן א קיילעך.
צוליב גראוויטאציע און די ראטאציע פון דער ערד, האט זי די פארעם פון א קיילעך וואס איז א ביסל פלאך אויף איר אַקס, דערפאר ווערט זי גערעכנט ווי א פלאכער ספערויד.
גלייכונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די גלייכונג פון א ספערויד וואס האט דעם סימעטריע-אַקס Oz איז:
דער האלב-אקס a איז דער עקוואטארישער ראדיוס פונעם ספערויד, און c איז די ווײַט פון צענטער צום פאלוס אויפן סימעטריע-אקס. עס זענען פאראן צוויי פעלער:
-
-
-
- c < a : אבלאַט ספערויד (פלאך)
- c > a : פראלאט ספערויד (שפיציק)
-
-
דער פאל a=c קומט אויס א קיילעך.


text:
מי שאמר כתב:רבי, איך האב א פראבלעם: מיין מאן און איך האבן שוין יארן חתונה געהאט נאר ביינאכט, נאך חצות. לעצטנס אבער בעהט ער מיר צו חתונה האבן פאר חצות. איר קענט אפשר משפיע זיין אויף איהם ער זאל נישט טוישן די זמן החתונה? איך מיין אין די תנאים שטייט בפירוש: זמן החתונה מתי שיתרצו שני הצדדים. שקויעך.
סעקסי חסיד כתב:מי שאמר כתב:רבי, איך האב א פראבלעם: מיין מאן און איך האבן שוין יארן חתונה געהאט נאר ביינאכט, נאך חצות. לעצטנס אבער בעהט ער מיר צו חתונה האבן פאר חצות. איר קענט אפשר משפיע זיין אויף איהם ער זאל נישט טוישן די זמן החתונה? איך מיין אין די תנאים שטייט בפירוש: זמן החתונה מתי שיתרצו שני הצדדים. שקויעך.
געלאכט א גוטס
בד"וו ביינונז זאגט מען "די מצוה" נישט חתונה האבן.....
reizyreizy כתב:העללא !
מיין מאן קען נישט ליידען די ווארט מצוה, ער פיעלט עס מאכט עהם באגרעניצט און הייליג, לאל, איך האב עס אויך נישט ליעב, סא, סאיז שוין געווארען ביי אונז די שפראך, קומסט טון די עבירה !, לאל, איך לאוו עס
נייגעריגער כתב:איך פאקטיש נישט געוואוסט ווי אזוי מ'רופט די מצוה אויף גויאיש)
נייגעריגער כתב:סעקס איז א ווארט וואס עקזיסטירט אפיציעל נישט אין חסידיש-יודיש
(בעפאר אין האב זיך איינגעשאפט צוטריט צו די נעץ, האב איך פאקטיש נישט געוואוסט ווי אזוי מ'רופט די מצוה אויף גויאיש)
לאוולי כתב:הערט מיר אויס אידן
קודם כל שלום עליכם,שוין לאנג נישט דא געווען
דער גאנצער פחד און צוריקגעצוינקייט צו סעקס איז א גויאשע אום נוצרישע זאך וואס קומט נישט פון אידו
קוקט אריין אין חזל און אין אלע פריערדיגע פלעצער וועט איר זען אז מען דיסקארסירט די ענינים גאנץ אפן און געשמאק
אפילו היינט ביי די ספרדים רעדט מען מער אפן ווייל זיי האבן נישט געוואוינט אין אונזערע מדינות
מי שאמר כתב:פון צווישן אנדערע האט זי גערעדט אז הרב וואקסמאן האט געזאגט אז נעקסטער יאר וועלן מיר שוין דארפן האקן אויף זשינס לויט די הייטיגע מאדעס פון די פרויען.
..
אביחי כתב:מי שאמר כתב:פון צווישן אנדערע האט זי גערעדט אז הרב וואקסמאן האט געזאגט אז נעקסטער יאר וועלן מיר שוין דארפן האקן אויף זשינס לויט די הייטיגע מאדעס פון די פרויען.
..
עס איז שוין אדורעך געגאנגען צוויי יאר אין רב וואקסמאןס נביאית איז נישט מקיום געווארן.
פלוני כתב:נייגעריגער כתב:סעקס איז א ווארט וואס עקזיסטירט אפיציעל נישט אין חסידיש-יודיש
(בעפאר אין האב זיך איינגעשאפט צוטריט צו די נעץ, האב איך פאקטיש נישט געוואוסט ווי אזוי מ'רופט די מצוה אויף גויאיש)
אגב; אויף "גויאיש" איז אויך נישט דא קיין ווארט פאר דעם, סעקס איז טייטש 'מין' דאס הייסט זכר אדער נקיבה, און די "מצווה" ווערט אהנגערופען סעקסטשיועל ריעלעישינשיפ, דאס הייסט זאכען וואס די סעקס מעיל (זכר) און פימעיל (נקיבה) טוען צוזאמען, און אויף חסידיש-יודיש הייסט דאס 'יחסי-אישית' אדער 'דברים שבין איש לאשתו', און 'סעקס' איז נישט א ווארט אויף 'גויאיש' נאר עס איז א ווארט אויף די ענגלישע שפראך...
משתמשים הגולשים בפורום זה: אין משתמשים רשומים ו- 3 אורחים


text:
אַן אָוונט זעקל איז אַ טאַש וואָס איז דיזיינד צו ווערן געניצט בעשאַס די אָוונט בייַ פאָרמאַל געשעענישן און פּאַרטיעס. די דיסטינגגווישינג שטריך פון דעם טיפּ פון זעקל איז זייַן גרייס, רובֿ זענען טויגעוודיק פון האלטן בלויז אַ ביסל זאכן.
פילע אָוונט באַגס זענען דיזיינד ווי קלאַטשיז, טייַטש אַז זיי האָבן קיין סטראַפּס און זיי זענען מענט צו זיין געהאלטן אין דער האַנט. דעפּענדינג אויף די דיזיינער, אַ זעקל קענען זייַן פּשוט און אַנדערסטייטיד, אָדער אַוטריידזשאַס, מיט פּראָטים בעאַדינג, האַפט, אָדער טעקסטיילז, פילע דיזיינערז אויך שאַפֿן באַגס אין אַ קייט פון פֿאַרבן, ינשורינג אַז קלייאַנץ קענען געפינען אַ איינער וואָס וועט אַקסעסערייז אַפּראָופּרייטלי מיט מלבושים.


text:
אחד העם
אחד העם (18טן אויגוסט 1856 - 2טן יאנואר 1927) איז דער פסעוודאנים פון אשר צבי (הירש) גינצברעג וואס איז געווען פון די הויפט דענקער פון ציוניזם, און דער גרינדער פון דעם גייסטישן ציוניזם.
ער איז געבוירן געווארן אין דער שטאט סקווירא, אין קיעווער פראווינץ, 18טן אויגוסט 1856. ער האט באקומען א טראדיציענעלע חינוך, אין חדר און אין ישיבה, אבער אין איינוועגס האט ער זיך ארייגעטון אין פילאסאפיע. אלטזייענדיק 20 יאר, האט ער אנעהויבן לייענען דייטשישע, און פראנצויזישע ליטעראטור. ער האט פרובירט צו ווערן אנגענומען אין עטליכע אוניווערסיטעטן, וואס געפינען זיך אין אייראפע אבער אן דערפאלג.
אין יאר 1884, האט ער זיך באזעצט אין אדעס, ווו ער האט אנגעהויבן שרייבן ארטיקלען, וואס נעמען ארום דעם פראבלעמאטיק, פון יידישן לעבן אין מזרח אייראפע. זיין ערשטע ארטיקל "לא זו הדרך" האט אים גרויס געמאכט ביי דער חובבי ציון ארגאניזאציע.
ער איז געווען פארנומען, אין א גרויסע טייל פון זיינע ארטיקלען, וואס ער האט געשריבן, איבער דער אסימילאציע פון די יידן אין מערב אייראפע, און שפעטער אין די פאראייניקטע שטאטן.
ער איז אוועק אין תל אביב, דעם 2טן יאנואר 1927.


text:
טראנזיסטאר
א טראנזיסטאר איז אן עלעקטראנישער באשטאנדטייל וואס קאנטראלירט דעם פליעס פון עלעקטריציטעט צווישן די טויזעטער און גאר מיליאנען אדער ביליאנען קליינטשיגע באשטאנדטיילן אינעם עלעקטראנישן אפאראט אדער טשיפ.
א טראנזיסטאר האט דריי שטעכערליך (דראטן) וועלכע קומען ארויס דערפון, צוויי ווערן גענוצט פאר דעם פליעס פון עלעקטריציטעט, דער דריטער דראט איז דער קראן וואס קאנטראלירט וויפיעל עלעקטריציטעט זאל אדורך פליעסן. ווי מער עלעקטריציטעט מ'לייגט צו צום דריטען דראט אלץ ווייניגער עלעקטריציטעט לאזט עס דורך.
א טראנזיסטאר איז נוצבאר פאר עלעקטראנישע אינסטראמענטען וואס נוצען טשיפס און דארפן מאכן יא אדער ניין באשליסענס, דאס ווערט קאנטראלירט דורך דעם דריטען דראט.
היינטיגע קאמפיוטער טשיפס זענען זייער קאמפליצירט און פארמאגן איבער א ביליאן טראנזיסטארס!


text:
1992 לאס אנדזשעלעס ראיאטן
די 1992 לאס אנדזשעלעס ראיאטן איז באקאנטס אלס די ארגסטע ראיאטן געשיכטע אין אמעריקאנער היסטאריע.
אינצידענט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז געווען אפריל 29 1992 ווען א דזשורי האט ארויסגעגעבן איר נישט שולדיג אורטייל פאר 4 ווייסע פאליציי אפיצירן וועלכע זענען אויפגעכאפט געווארן אויף קאמעראס וויאזוי זיי צושלאגן ברוטאל א שווארצער מאן (ראדני קינג) אין לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע. עס האט נישט געדויערט קיין 2 שטונדן ביז די גאסן זענען געווארן פיל מיט פראטעסטירער וועלכע זענען געווארן ווילד און ארויס פון אלע ראמען.
די צעווילדעוועטע מאסן האבן אונטערגעצינדן פייערס, בארויבט געשעפטן, געשאסן און צעשלאגן ווייסע מענטשן פאר 3 טאג ביז ווילאנג עס איז געלונגן פאר די פאליציי אריינצוברענגן די נעשאנעל גארד, מארינען, און אנדערע פעדעראלע טרופן און אינאיינעם מיט די געבעטן פון גרויסע פאליטישענס, געשעפט פארוואלטער, און ראדני קינג אליינס איינצושטילן די האס.
ווען אלעס איז בארואיגט געווארן האט מען זיך דערזען מיט 54 טויטע, 2,300 פארוואונדעטע, איבער 7,000 פארלאשענע פייערס, און גרויסע שאדענס פון געשעפטן וועלכע איז אלעס אינאיינעם ווערט געווען איבער א ביליאן דאלאר. די לאס אנדזשעלעס פאליציי דעפארטמענט (על-עי-פי-די), וועלכע איז די סאפיסטיקירטע און מערס ארגאניזירטע פאליציי קראפט אין לאנד, איז געווען פארנומען פאר חדשים דערנאך, בא'האנדלנ'דיג איבער 12,000 ארעסטן וועלכע זענען געווען די רעזולטאט פון די ראיאטן.


text:
1837
1837 איז דאס 37סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1837 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1טן יאנואר - ערדציטערניש אין דער שטאט צפת
- 26סטן יאנואר - מישיגן ווערט דער 26סטער שטאט פון די פאראייניגטע שטאטן
- 20סטן יוני - וויקטאריע ווערט די מלכה פונעם פאראייניגטן קעניגרייך
- 4טן יולי - געעפנט Grand Junction אייזנבאן , די ערשטע צווישנשטעט אייזנבאן ליניע אין דער וועלט, וואס פארבינדט בירמינגהאם מיט ליווערפול
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 10טן פעברואר - אלעקסאנדער פושקין, רוסישער שרייבער (געב' 1799)
- 31סטן מערץ - דזשאן קאנסטבל, בריטישער מאלער (געב' 1776)
- 20סטן יוני - דער מלך וויליאם דער פערטער פון בריטאניע (געב' 1765)


text:
וואו קענען שפּילן בעקן פֿאַר פּאָטער? אויב איר טאָן ניט האָבן אַ באַזונדער אָרט ווו איר קענען שטעלן אַ בעקן טיש, איר האָבן בלויז איין געלעגנהייט צו שפּילן אָן געלט & נדאַש; דעם שפּיל בילליאַרדס אָנליין. די מערסט פּראָסט מינים איז די אמעריקאנער און רוסיש בילליאַרדס. ביידע ווערסיעס זענען אין גאַנץ גאַנג כּללים אַז באדעקט אין אונדזער גיימינג פּראָדוקטן. אַדמיניסטראַציע איז אויך נאָענט צו די רעאַליסטיש, און איר קענען זען די שטעלע פון די פּילקע אין קיין וויסואַל ווינקל. איר זענט בנימצא צו רעכענען די ראָוטיישאַן פון די קיו, די קראַפט פון פּראַל און די ווינקל, און די כעזשבן איז געוויזן און דיין קעגנער ס ווייזט.
גאַמעס בילליאַרדס דורך קאַטעגאָריע:
אין דעם אָפּטיילונג מיר וועלן פאָקוס אויף בילליאַרדס & נדאַש; אַ שפּיל ווו אַלץ כאַפּאַנז אויף די גרין באַיזע טיש מיט פּאַקאַץ, און דער פּראָצעס נעמט אָרט דורך מיטל פון באַללס און קיו.
ווער און ווען געקומען אַרויף מיט דעם שפּאַס, עס איז נישט באקאנט, אָבער אַלע שטימען אַז עס איז גאַנץ אַלט. עטלעכע גלויבן אַז די רוץ זאָל זיין געזוכט אין טשיינאַ, אנדערע זענען קאַנווינסט אַז אין ינדיאַ. אַז איז וואָס, אַפֿילו איצט עקספּערץ דיסאַגרי, ביליערדז האט שטענדיק געצויגן ופמערקזאַמקייַט, קעסיידער יוואַלווינג און Transformed, קריייטינג אַ פאַרשיידנקייַט פון וועגן צו שפּילן. מיר זענען אויך די קלאָוסאַסט ווערסיעס פון & לאַקוואָ, רוסיש בילליאַרדס & ראַקוואָ; און & לאַקוואָ, אמעריקאנער & ראַקוואָ. און נאכדעם אנגעהויבן צו שפּילן בעקן אָנליין פֿאַר פּאָטער, איר וועט לערנען מער וועגן די צוויי ווערסיעס פון דעם פּראָצעס.
ווי מיט קיין שפּיל, ביליערדז אַווייקאַנז לייַדנשאַפט. אבער בשעת ער איז גערעדט ינטעליגענט מענטשן, געזעלשאַפֿט. ער האט נישט ייַלן אַרויף און גיט איר צייַט צו טראַכטן וועגן דער ווייַטער מאַך, רעכענען די רעזולטאַט. עס טוט ניט אַרייַנמישנ זיך מיט קליין רעדן, זופּן טרינקען, דזשאָוקס. & נבספּ; די שפּיל זיך קענען פירן נאָר פֿאַר שפּאַס, אָבער אָפֿט נגני מאַכן געלט בעטינג אָדער סאַלווד דורך בילליאַרדס וויכטיק געוועט. בעשאַס די טערמין פון די מאַסע קענען זיין קאָנקלודעד, צו בויען באציונגען און נייַ אַקוויינטאַנסיז. עס קענען ניט זיין גענומען לייטלי בילליאַרדס. ער איז רעספּעקטעד און אַנערד, און האַלטן קאַמפּאַטישאַנז פון היגע און אינטערנאַציאָנאַלער קלאַס. & נבספּ; מיר האָבן צו אַרייַנלאָזן אַז די פאַרגעניגן איז ניט ביליק און ניט אַלעמען קענען פאַרגינענ זיך צו גיין צו קלאַבז אָדער נאָר שטעלן אַ טיש אין זיין אייגן הויז. אַז ס נאָר ניט דאַרפֿן צו לייקענען זיך די פאַרגעניגן צו פאָר באַללס, ווייַל יעדער בעקן איז בנימצא אָנליין צו שפּילן פֿאַר פּאָטער.
שיין און רעאַליסטיש סימיאַליישאַנז געמאכט אין 3 ד graphics לאָזן איר זען די טיש אונטער אַ אַנדערש וויוינג ווינקל און אַ ליכט פֿון אויבן שיינט אַ ווייך ליכט וואָס ילומאַנייץ יעדער ווינקל פון די פעלד. נאָר מאַניפּיאַלייטינג אַ קאָמפּיוטער מויז, איר קענען לייכט קער די אויגן צו די געבעטן פונט, בייגן איבער די שטאָף צו שפּור די ריכטונג פון מיינונג און ציען אַ ויסגעטראַכט שורה, דיירעקטינג די באַוועגונג פון די פּילקע. & נבספּ; אַז זעלביקער אָרעם איר סטרויערן די שטאַרקייַט און ריכטונג פון פּראַל קיו. עס איז גענוג צו האַלטן ביז די וואָג ינדאַקייטינג די פּראַל קראַפט ריטשאַז די געבעטן ווערט. אַ ומגעוויינטלעך וועג צו קאָנטראָלירן נאָר דער ערשטער קענען אָנמאַכן מילד ומבאַקוועמקייַט, אָבער באַקומען געוויינט צו דעם אופֿן פון קאַמף קענען זייַן גאַנץ שנעל. & נבספּ; פון קורס, איז שטענדיק אַ פאַרגעניגן צו פילן די פּאַלמס גלאַט ייבערפלאַך פון די קיו, די ראָוגהנעסס פון דעקן אויף אַ טיש און די שטרענגקייַט פון די באַללס, אָבער מיר בילליאַרדס גאַמעס אָנליין וועט ניט דאַרפן איר אַ אָפּצאָל אָדער אַ קלוב קאָרט. & נבספּ;
פֿאַר די וואס ווילן צו פּרובירן נייַ יקספּיריאַנסיז און צו דיווערסיפי דעם פּראָצעס, בילליאַרדס אָנליין שפּילן פֿאַר פּאָטער Offers צו די מישן, וואָס אקטן ווי אַן נאָך קאָמפּאָנענט און אַרקאַנאָיד איר האָבן צו צעשטערן די גרופּע פון באַללס. איר קענען אויך דערפאַרונג די שוועריקייטן פון די שפּיל אונטער די וואַסער, ווו עס ענדערונגען די טרייַעקטאָריע פון די ספערעס און מאכט זיי פויל. & נבספּ; די טשאַרמז פון דעם מאַנאַגעמענט גערן באַווייַזן די שפּיל פון בילליאַרדס אין די אַקוואַריום. איר קענען נאָך גיין אין פּלאַץ און בילליאַרדס פּלאַנאַץ. דיסטרויינג אנדערן, איר נאָר געווינען, גיינינג שפּיל ווייזט. & נבספּ; נישט שלעכט קאַמף אויף די טיש, פּאַקאַטינג באַללס אין די מאַשין בשעת Drifting. וואָס טאָן איר טראַכטן וועגן דער מעגלעכקייט צו דערפאַרונג די אַדרענאַלאַן נעדעצקיי בעשאַס עקסטרעם בילליאַרדס? אויף דעם טיש אָנשטאָט דעם געוויינטלעך באַללס געזעצט צייַט באָמבס טיקטאַק מעקאַניזאַם. אויב איר טאָן ניט ווילן צו זיין אַנדערמיינד אין מיטן דעם פּראָצעס, פאָרלייגן יקספּלאָוסיוו מעקאַניזאַמז אין די קעשענע. & נבספּ; איידער איר אָנהייבן אַ גרויס פּאַרטיי, איר קענען זיין טריינד צו פאָר באַללס אין די עקן אויף צייַט אָדער בייַ אַ פּרידיטערמינד ווינקל. אין דעם ווערסיע פון די שפּיל צו שפּילן בילליאַרדס עס איז אויך זייער יקסייטינג און ניט ווייניקער נוצלעך.
& נבספּ; בילליאַרדס האט לאַנג אויפֿגעהערט צו זייַן אַן עליט שפּיל און געווארן פאָלקס צווישן די אַלגעמיינע באַפעלקערונג. אַז ס וואָס עס איז געווען און איז געווארן וויידלי באקאנט פֿאַר זייַן ווירטואַל ווערסיע. וואַנינג צו שפּילן בעקן אָנליין פֿאַר פּאָטער יעדער טאָג ווערט מער און מער. עס האט אַלע די אַדוואַנידזשיז ינדזשויד דורך קאָמפּיוטער ווערסיעס פון פאַקטיש גאַמעס. ערשטער, טאָן ניט דאַרפֿן צו גיין ערגעץ אויס פון די הויז, אַז פֿאַר פֿאַרמאַכט מענטשן, פון קורס, איז די באַשטימענדיק פאַקטאָר. דער זעלביקער קענען זיין האט געזאגט פֿאַר דערגייונג אַ שוטעף פֿאַר די שפּיל. אַליין אין די פאָרשטעלן ניט שפּילן בילליאַרדס. און די קאָמפּיוטער & נדאַש; מעגלעך.
דיין קעגנערס קענען זיין ווי פאַקטיש players, און ווירטואַל מיינונג. און, פון קורס, שפּילן אָנליין שפּיל בעקן קענען נישט דינען, און זיכער נישט בייינג אַ בעקן טיש, באַללס און קיוז. כל איר דאַרפֿן צו & נדאַש; איז קער אויף די קאָמפּיוטער. און איר וועט מיד ווערן אַ מיטגליד פון אַ יקסייטינג בילליאַרד טורנאַמאַנט אָרגאַניזירט פֿאַר איר. עס זענען פילע ווערסיעס פון קאָמפּיוטער בילליאַרדס, וואָס זענען דיזיינד צו דיווערסיפי דער קלאַסיש שפּיל און מאַכן עס אַפֿילו מער שפּאַס און יקסייטינג. לעמאָשל, צו שאַפֿן אַ אַטמאָספער פון עליט בילליאַרד צימער. איז אויף אונדזער וועבזייַטל און עקספּלאָסיווע בילליאַרדס און סנוקער אין טעכנאָלאָגיע 3 ד, און די עקזאָטיש בעקן, ווו אַנשטאָט פון באַללס און קיו אַקט טערטאַלז.
עס טוט ניט ענין צי איר זענט אַ פאָכער פון די שפּיל זיך, אָדער די מענטש וואס קאַלעקץ די נייַ אָנליין שפּיל. אונטער די קוויטל בעקן אין דעם פּלאַץ וווווו. שפּיל-שפּיל. קאַם. ואַ איר וועט געפֿינען אַ פּלאַץ פון טשיקאַווע און יקסייטינג.


text:
דזשיימס קוק
קאפיטאן דזשיימס קוק (ענגליש: James Cook, 27סטן אקטאבער 1728 (יוליאנישער קאלענדאר) – 14טן פעברואר 1779) איז געווען אן ענגלישער אויספארשער, נאוויגאטאר און קארטאגראף, און אן אפיציר אינעם בריטישן ים-פלאט. ער איז געפארן אויף דריי נסיעות צום פאציפישן אקעאן, און האט אנגעמאפעוועט א סאך אינזלען און בארטן-ליניעס צום ערשטן מאל. ער האט אויסגעטראפן דעם מזרח בארטן פון אויסטראליע און די האוואישע אינזלען.
צוויי מאל אין זיין לעבן איז ער ארומגעפארן די וועלט. ער האט אריבערגעפארן דעם אנטארקטיקן קרייז און האט געפינען נייע אינזלען אינעם דרום פאציפישן אקעאן.
אין 1768 איז דזשיימס קוק ארויסגעפארן פון ענגלאנד אויף זיין שיף ענדעווער. ער איז אריבערגעפארן דעם פאציפישן אקעאן ביז ער איז אנגעקומען קיין ניו זילאנד, וואס ער איז אינגאנצן ארומגעפארן. ער איז געפארן ווייטער צו מערב, און איז אנגעקומען אין דרום-מזרח אויסטראליע דעם 19טן אפריל 1770. ער איז געפארן ווייטער צו צפון, אבער דעם 11טן יוני האט אים פאסירט אן אומגלוק ווען זיין שיף האט זיך צעשטויסן אויפן גרויסן באריער ריף. עס האט געדויערט זיבן וואכן ביז ער האט פארראכטן זיין שיף. ער איז צוריק אנגעקומען אין ענגלאנד דעם 12טן יולי 1771.


text:
יצחק זאב הלוי סאלאווייטשיק
ר' יצחק זאב הלוי סאלאווייטשיק, גערופן ר' וועלוול (ה'תרמ"ו, בריסק - ט' תשרי ה'תש"ך, ירושלים) איז געווען דער בריסקער רב.
ער איז געווען אז זון פון ר' חיים בריסקער, ער איז געווען א גרויסער עילוי, און געקענט ש"ס אויסענווענדיג ביי די 16 יאר אלט, נאך זיין פאטערס פטירה איז ער געווארן אויפגענומען אלס רב פון דער שטאט בריסק. ביי דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער אנטלאפן קיין ארץ ישראל, ער איז געווען באוואוסט מיט זיין שארפער שיטה קעגן ציונות.
עס איז געדרוקט זיינע חידושים מיטן נאמען חידושי הגרי"ז.
זיינע קינדער זענען


text:
אויב איר ניטאָ פּלאַנירונג דיין ווייַטער יום טוּב, קורץ ברעכן אָדער טאָג אויס איר וועט ניט זיין סטאַק פֿאַר געדאנקען פֿאַר דאס צו טאָן אין Great Yarmouth!
יאַרמאָוטה האָבן אַ מענגע פון פאַנטאַסטיש פעסטיוואַלס און גרויס געשעענישן איבער די יאָר אין גרייטער יאַרמאָוטה, דאָרט ס שטענדיק עפּעס געגאנגען אויף.
אויב איר'ד אלא זייַן ינעווייניק, טשעק אויס די ים לעבן סענטער, מעגאבייטן ס פונהאָוסע, צייט & טייד, רעגענט באָול, די נעלסאָן מוזיי, דעם ראָוו הייזער, וועלינגטאַן פּיר, נעכטן ס וועלט אָדער די היפּפּאָדראָמע.
אויב איר'ד אלא זייַן ברידינג אין פריש, ריין ים לופט, קאָפּ אַראָפּ צו מערריוואַלע מאָדעל ווילידזש, שפּילן אַ קייַלעכיק פון משוגע גאָלף, געניסן די פּלעזשער ברעג אין די סוף פון די גאָלדען מייל אָדער די ון פּאַרק אין העמסבי, באַזוכן טהריגבי וויילדלייף גאַרדענס אָדער פּעטטיטץ אַנימאַל אַדווענטורע פּאַרק!
אויב עס ס דער ציטער פון די יאָגן איר דאַרפֿן, קויפן דיין טיקיץ איצט פֿאַר Great Yarmouth ס פאָלקס פלאַך פערד ראַסינג סעזאָן בייַ Great Yarmouth ראַסע לויף, אָדער הנאה אַן אָוונט בייַ די הינט בייַ יאַרמאָוטה סטאַדיום ווו לאַגער מאַשין ראַסינג איז אויך אויף.
אויב איר האָבן ניט בוקט קיין ווו צו בלייַבן נאָר נאָך, טאָן ניט זאָרג - די גרייטער יאַרמאָוטה אַקקאָממאָדאַטיאָן פירער איז בנימצא - סדר דיין קאָפּיע איצט, אָדער בוך אויף-שורה.
פֿאַר יענע קוקן פֿאַר אַ אָרט פון לאַכאָדימ טעראַפּיע, גרויס יאַרמאָוטה ס שטאָט צענטער איז פול פון אַלע סאָרץ פון שאַפּס און סטאָרז, פֿון אונדזער זייער אייגן אומאָפּהענגיקער דעפּאַרטמענט סטאָר צו די פאַרנומען מאַרק פּלאַץ, מאַרקעט טויערן שאַפּינג מאַלל און די וויקטאָריאַ אַרקאַדע.
ערטער צו גיין אין גרייטער יאַרמאָוטה
אַמאָל איר ווע אנגעקומען אין גרייטער יאַרמאָוטה צי איר ניטאָ סטייינג אין Great Yarmouth, Caister-אויף-ים, גאָרלעסטאָן-אויף-ים, קליפּפּעסבי, העמסבי, בורגה קאַסטלע, האָפּטאָן-אויף-ים אָדער ערגעץ אין צווישן, עס ס לאָודז פון ערטער צו גיין און זאכן צו טאָן.
גרייטער יאַרמאָוטה האט אַ סטאַנינג קאָוסטליין מיט ביטשיז צו פּאַסן אַלעמען, פֿון שטיל וויסט ביטשיז מיט זאַמד דונעס און ניט אנדערן נשמה אין ראיה צו בעקאַבאָלעדיק סיסייד משפּחה שפּאַס ביטשיז מיט באַונסי קאַסאַלז, דעק טשערז און ייזל רידעס. מיר 'ווע גאַט קסנומקס מייל פון כבוד גאָלדען זאַמדיק ביטשיז צו קלייַבן פון, סטרעטשינג פון האָפּטאָן-אויף-ים רעכט זיך צו Winterton-אויף-ים.
מיט די בריטאַניאַ דאָק צו די צפֿון און וועלינגטאַן דאָק צו די דרום, סענטראַל ברעג אין Great Yarmouth סטרעטשיז צוזאמען די גאָלדען מייל פון סעאַפראָנט אַמוסעמענץ, פאַרווייַלונג און אַטראַקשאַנז מיט שעפע פון רעסטראַנץ און קאַפéס, מאכן עס איינער פון די בעסטער ערטער צו באַזוכן. גאָרלעסטאָן-אויף-ים מיט אים ס ריזיק בוכטע, קינדער ס פּאַדדלינג בעקן און יאַכט סטאַוו איז אַ פעסט משפּחה באַליבט ברעג צוזאמען מיט די ראַכוועסדיק ברעג אין העמסבי האָלע.
עסקאַפּע ינלענדיש פֿאַר ברייט עפענען הימל, Norfolk קאַנטריסייד, אַלטפרענקיש Norfolk וויללאַגעס און די באַרימט Norfolk בראָאַדס ווו טאָג באָוץ און קאַנוז קענען זייַן כייערד. ראָללעסבי, Ormesby און פילבי סוראָונד די באַרימט, באַרוט טריניטי בראָאַדס מיט עטלעכע גרויס גייט.
עסן, טרינקען און אָפּרוען, מיר 'ווע הונדערטער פון רעסטראַנץ, פּאַבז, טיי-רומז און קאַפéס צו שטרויכלען יעדער טעם קנאָספּ און פּאַסן יעדער קעשענע! זיצן צוריק און זייַן ענטערטיינד אין די יינציק היפּפּאָדראָמע צירק ווייַזן, דורך בעקאַבאָלעדיק סוף פון די דאָק טעאַטער אָדער דורך אַלט צייַט מוזיק ווייזט
דאס צו טאָן אין גרייטער יאַרמאָוטה
קוואַל אָדער זומער, האַרבסט אָדער ווינטער, קומען רעגן אָדער שייַנען, צי איר ניטאָ דאָ פֿאַר אַ טאָג אָדער אַ בלייַבן, דאָרט זענען לאָודז פון דאס צו טאָן אין גרייטער יאַרמאָוטה.
שטעלן אַוועק אַראָפּ די סעאַפראָנט אין זוכן פון סיסייד אַמוסעמענץ, משוגע גאָלף, טעמע פּאַרקס פֿאַר קידס קליין אָדער הויך, באָוולינג אַליז און מאָדעל וויללאַגעס, אָדער שפּאַצירן אויס צו ים צוזאמען אָדער דאָק. וואַנדערן ווייַטער ינלענדיש צו באַזוכן איינער פון די שטאָט 'ס זעקס מיוזיאַמז, כולל די אַוואָרד ווינינג צייט & טייד מוזיי אָדער די פּאָטטעריעס און רויך הויז, סטאַשט פול פון שיפּוורעקקעד סכוירע צו באַקומען אַ טאַם פון וואָס די שטאָט איז וועגן. איר וועט ניט ווערן בייַ אַ אָנווער פֿאַר וואָס צו טאָן מיט די קידס אין Great Yarmouth. אַלטערנאַטיוועלי, קאָפּ פֿאַר די שטאָט צענטער אין דער שפּיץ פון קיללערס וועג ווו איר וועט געפֿינען שאַפּס גאַלאָר, פֿון דיין הויך גאַס favorites צו אונדזער זייער אייגן יינציק עסטאַבלישמאַנץ.
טשעק אויס די ברעג - מיר 'ווע גאַט קסנומקס מייל פון כבוד גאָלדען זאַמד צו קלייַבן פון, סטרעטשינג צוזאמען אַ שיין קאָוסטליין פון סיסייד שטעטלעך און וויללאַגעס פֿון האָפּטאָן-אויף-ים דורך Caister-אויף-ים רעכט זיך צו Winterton-אויף-ים. איר וועט געפֿינען סטאַנינג ביטשיז און שעפע געגאנגען אויף אין העמסבי און גאָרלעסטאָן-אויף-ים. מיר 'רע אַזוי שטאָלץ פון אונדזער ריין, זאַמדיק, שיין ביטשיז אַז מיר' ווע גאַט ספּעשאַלי דיזיינד ברעג ווילטשערז בנימצא אין Great Yarmouth טוריסט אינפֿאָרמאַציע צענטער אַזוי אַז אַלעמען וואס קומט צו Great Yarmouth קענען באַקומען אויף דעם ברעג!
מיר האָבן דרייַ קסנומקס-לאָך גאָלף קאָרסאַז און אַ פּרעכטיק סעלעקציע פון ספּאָרט און פרייַע צייַט אַקטיוויטעטן פֿאַר אַלעמען צו געניסן. עסקאַפּע ינלענדיש פֿאַר ברייט עפענען הימל, שיין ראָולינג Norfolk קאַנטריסייד און די באַרימט Norfolk בראָאַדס ווו טאָג באָוץ און קאַנו דינגען זענען אויף פאָרשלאָגן.
אין די אָוונט, עסן, טרינקען און אָפּרוען, מיר 'ווע הונדערטער פון רעסטראַנץ, פּאַבז, קלאַבז, טיי-רומז און קאַפéס צו שטרויכלען יעדער טעם קנאָספּ און פּאַסן יעדער קעשענע. גאָרלעסטאָן פּאַוויליאָן טיאַטער, די היפּפּאָדראָמע און בריטאַניאַ דאָק טעאַטער האָבן אַ יקסייטינג פּראָגראַם פון ווייזט איבער די יאָר אָדער אויב איר פאַנטאַזיע אַ לאָזנ פלאַטערן באַזוכן איינער פון אונדזער קאַסינאָס, אונדזער סיסייד ראַסע שפּור אָדער יאַרמאָוטה סטאַדיאָן פֿאַר גרייהאָונד אָדער לאַגער מאַשין ראַסינג.
קומען און האָבן שפּאַס אין גרייטער יאַרמאָוטה, דאָרט ס שעפע פון זאכן צו טאָן פֿאַר אַלע די משפּחה.
יאַרמאָוטה Ferry Port
די שאָרטיסט און fastest פאָרמיטל מאַרשרוט צו די ייל פון ווייט איז צווישן לימינגטאָן, אין די ניו וואַלד און יאַרמאָוטה אין מערב ווייט. דאס קסנומקס מינוט מאַרשרוט איז געדינט דורך דרייַ נייַ Ferries. איר קענען זיצן צוריק אין די לאַונדזשיז, מיט באַר און קאַפע פאַסיליטיעס, אָדער אָפּרוען אויף די אָבסערוואַציע דעקס ווי איר אַרומפאָרן די מערסט פּיקטשעראַסק מאַרשרוט צו די יאָוו.
יאַרמאָוטה Ferry Port דורך מאַשין
פון נעוופּאָרט נאָכפאָלגן די אַקסנומקס צו יאַרמאָוטה.
יאַרמאָוטה Ferry Port דורך באַן
עס איז אַ היגע רעלס דינסט צו און פון יאַרמאָוטה לויפן דורך אינזל שורה.
יאַרמאָוטה Ferry Port דורך ויטאָבוס
סאָוטהערן וועקטיס ויטאָבוס באַדינונגען אַרבעטן פון אַרויס די וואָקזאַל אויף בריק וועג.
יאַרמאָוטה Ferry Port פּאַרקינג
עס איז אַ באַצאָלן & הצג מאַשין פּאַרק אַפּערייטאַד דורך די קאָונסיל וואָס איז ליגן בעערעך קסנומקס מעטער פון די פּראָם וואָקזאַל.
יאַרמאָוטה Ferry Port אַדרעס
קי סטריט, יאַרמאָוטה, Isle of Wight, פּאָקסנומקס קסנומקספּב


text:
יעקב בירב
רבי יעקב בירב (ה'רל"ה – ראש חודש אייר ה'ש"ו) [1] איז געווען א ראש ישיבה אין צפת. ער האט באנייט די סמיכה.
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער שטאמט פון די באקאנטע ספרד'ישע משפחה מרמראן (שו"ת מהר"י בירב סי' א'). א תלמיד פון מהר"י אבוהב, וואס דער מהר"י אבוהב איז געווען דער רבי פון ר' יוסף קארו, דעריבער זעט מען אין בית יוסף ווי ער באטיטלט רבי יעקב בירב רבינו הגדול, ווייל ער איז געווען זיין רבינ'ס רבי.
ר' יעקב איז געבוירן איז מקדה אין טילטולה, אין יאהר רנ"ג איז ער פארטריבן געווארן ביי גלות ספרד, ער האט געוואנדערט און געליטן הונגער און נויט, ער איז דעמאלטס געווען אינגאנצן אכטצן יאהר, ער אנגעקומען קיין תלמאסן, און געהאלטן א דרשה אין בית המדרש וואס האט באצויבערט די גאנצע שטאט, פון דארט איז ער אנגעקומען קיין פאס און כאטש ער איז געווען יונג ער האט נאך נישט געהאט קיין חתימת זקן א בארד, דאך האט מען איהם גלייך דארט אויפגענומען אלס רב אין שטאט, עס האבן דאמאלטס געוואנט אין פאס איבער פינעף הונדערט משפחות אידן.[2]
פון דארט איז ער געגאנגען קיין מצרים, פון מצרים קיין דמשק, קיין ירושלים, איבעראל האט ער געשטעלט א ישיבה אין מרביץ געווען תורה, אבער צוליב זיין גרויסן כח אין תורה האט ער זיך נישט אונטערגעווארפן פאר קיינעם, וויבאלד ער איז געווען א גאון הגאונים, און איבאראל איז געווען מחלוקת אויף איהם.
פון ירושלים איז ער געקומען קיין צפת.
די פרשה פון סמיכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען ר' יעקב בירב איז געקומען קיין צפת האט ער דארט געשטעלט א ישיבה, מיט דער צייט איז ער געווארן דער ראש פון אלע תלמידים פון צפת, ער האט אויפגעשטעלט תורה אין די שטאט, וואס איז דעמאלטס געווארן א עיר ואם בישראל וואס האט נישט געהאט איהר גלייכן אין יענער צייט, דאן האבן זיך צוזאמען גענומען אלע גרויסע תלמידי חכמים פון און מען געשעטלט א בית דין, מען האט האט איהם מסמיך געווען אז ער קען פסק'ענען דיני קנסות און שלאגן מלקות.
די כוונה פון די חכמים איז געווען אז וויבאלד אין יענע צייט זענען געווען אסאך מענטשן וואס זענען איבערגעבליבן אין שפאניע און אין פורטוגאל אלס אנוסים, און זיי האבן חתונה געהאט שלא כדין, צוליב אונס און צוליב דעם וואס זיי האבן נישט געהאט קיין ברירה, אבער פאקטיש האבן זיי עובר געווען אויף איסורי כריתות מיט זייער חתונה, אסאך פון זיי זענען דערנאך ארויס פון דארט און געוואלט תשובה טועהן, ווערן צוריק תורה טרייע אידן, אבער זיי האבן געוואסט אז פאקטיש האבן זיי עובר געווען אויף איסורי כריתות, דאס האט זיי אפגעהאלטן פון טון תשובה, דעריבער האט מען געוואלט אז דער מהר"י בירב זאל זיי קענען געבן מלקות, און דער הלכה איז חייבי כריתות שלקו נפטרו מידי כריתותן, אויב איינער איז מחויב כרת און מען שלאגט איהם מלקות ווערט ער פטור פון כרת.[3]
די מעשה אט פאסירט אין שנת ה'רצ"ח (מביט קרית ספר הל' סנהדרין). עטליכע חדשים שפטעטר האט דער מהר"י בירב מסמיך געווען פיר גדולי ישראל פון זיינע תלמידים 1) ר' יוסף קארו. 2) דער מבי"ט. 3) ר' אברהם שלום. 4) ר' ישראל ב"ר מאיר די קוריאל (קו' הסמיכה)..
אין אנדערע פלעצער ווערט אויסגערעכנט איינער פון די פיהר דער גרויסער בעל מקובל ר' משה קארדאווערא.
מען האט ארום געשיקט די כתבי הסמיכה צו אלס שטעט, אויך האט דער מהר"י בירב מסמיך געווען דעם גאון ר' לוי חביב ווי מען רופט איהם אויף זיין תשובה ספר מהרלב"ח, וואס האט דאן געוואונט אין ירושלים, און מען געשיקט פארן מהרלב"ח א כתב סמיכה. ווען עס איז אהנגעקומען צום רלב"ח דעם כתב סמיכה האט ער נישט מסכים געווען צו די סמיכה, ער האט אהנגעשריבן א גאנצע תשובה פאר וואס מען קען נישט מסמיך זיין אין די צייטן ווען עס עקזיסטירט נישט קיין בית הגדול אין ירושלים.
עס האט אויסגעבראכן א גרויסע מחלוקה צווישן דעם מהרלב"ח און דער מהר"י בירב, מען האט געשריבן תשובות און בירורי הלכות אהין און צוריק. רוב דערפון איז געדרוקט אין קונטרס הסמיכה סוף תשובות מהרלב"ח.
דער מהרלב"ח האט זיך געהאלטן ביי זיינס און דער מהר"י בירב האט זיך געהאלטן ביי זיינעם.
למעשה האט די אויבענדערמאנטע פיהר רביים נישט מסמיך געווען אנדערע, אבער אזויפיל האט עס גענוצט אז מען האט מסמיך געווען זיי זעלבסט.
דאס איז די איינציגיסטע דאקומענטירטע סמיכה וואס מיר ווייסן וואס מען מסמיך געווען רביים נאכן חורבן בית המקדש.


text:
פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע
פּאַלעסטין באַפֿרײַונג אָרגאַניזאַציע (ענגליש: Palestine Liberation Organization ר"ת פל"א. העברעיש: הארגון לשחרור פלסטין ר"ת אש"ף) איז אן אָרגאניזאַציע וואס איר צוועק איז צו באַפֿרייען די פאלעסטינער פון מדינת ישראלס אייננעם. אין די ארגאניזאציע זיינען פאראייניקט עטלעכע נאציאנאלע-פאלעסטינע-באוועגונגען, די גרעסטע פון זיי איז פֿאַטאַך.
די פֿאַלעסטין-באַפרײַאונג-אָרגאַניזאַציע איז געגרינדעט געווארן אין יאר ה'תשכ"ד (1964), און אין יאר ה'תשכ"ט (1969) איז יאסיר אראפאט באשטימט געווארן אלס איר פירער. יאסיר אראפאט, האט געדינט אלס מנהיג ביז זיין שטארבן אין יאר ה'תשס"ה (2004). נאך אים איז ראווכי פאטוך געווארן צייטווייליך דער פירער במשך 2 חודשים. נאך די 2 חודשים האט אבו מאזען געוווּנען ביי די וואלן און געווארן מנהיג.


text:
פראפעסיאנעלע ראנגלען
פראפעסיאנעלע ראנגלען איז א ספארט-שפיל וווּ צוויי געגנער ראנגלען זיך ארום פאר געלט כדי צו באלוסטיקן די צוזעער. דער קאמף הייסט 'פראפעסיאנעל' ווייל דאס איז נישט אן אמתער קאמף נאר עס א ספארטיווישער קאמף פון קינסטלעכע קעמפערישקייטן. דער קאמף קומט פאר אין אן ארענע, ארומגערינגלט מיט שטריק, און דער ציל איז צו באזיגן דעם געגנער לויט געוויסע געזעצן וואס זיינען באשטימט געווארן דורך די פארשיידענע ראנגלען ארגאניזאציעס. אין פראפעסיאנעלע ראנגלען מעג מען שמיצן און אראפווארפן דעם געגנער.
די גרעסטע ראנגלען ארגאניזאציע איז די וועלטס ראנגלען פארוויילונג באקאנט מיטן קיצורדיקן נאמען WWE.


text:
יהושע העשיל תאומים-פרענקל (ב)
רבי יהושע העשיל תאומים-פרענקל זצ"ל ( - ה'תרנ"ד), רב אין סאפקאוו.
אינהאַלט
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי יהושע העשיל איז געבוירן צו זיין פאטער הרב פנחס תאומים-פרענקל רב אין ציעשינאוו, א זון פון הרב דוב בעריש תאומים-פרענקל, רב קניעניטש און ציעשינאוו, א זון פון הרב יהושע העשיל תאומים-פרענקל פון קאמארנא, א זון הרב ברוך תאומים-פרענקל דער ברוך טעם. און צו זיין מוטער מרת דרעזיל א טאכטער פון הרב יחזקאל שרגא האלבערשטאם דער שינאווער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם דער צאנזער רב.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי יהושע העשיל איז געווען רב אין סאפקאוו.
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי יהושע העשיל איז נפטר געווארן יונג אין ה'תרנ"ד (אומגעפער).
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי יהושע העשיל האט געהייראט א טאכטער פון הרב שמואל חיים הורוויץ-שטערנפעלד פון חאנטשין. זייערע קינדער:
- הרב משה פנחס תאומים-פרענקל.
- די ווייב פון הרב אליהו האבערלאנד, פון ניו יארק.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר


text:
שלום עליכם טייערע חברים!
עס איז שוין דורך מער ווי א האלב יאר זינט מיר האבן דא געשריבן, און עס יעצט די צייט מוסף צו זיין עטליכע פונקטן איבער וויאזוי "קאווע שטיבל" פירט זיך, ווי אויך עטליכע שינויים. צוערשט ווילן מיר איבער'חזר'ן זאכן וועלכע זענען שוין אויסגעשמועסט געווארן ביי פארשידענע געלעגנהייטן:
יג) ניקס
- ווען איר ווילט זיך בשעטומ"צ רעגיסטרירן צו קאווע שטיבל, ביטע קוקט צוערשט דורך די ליסטע פון אלע עקזיסטירנדע ניקס
פאר איר קלויבט זיך אויס א ניק. אזוי אויך ביטע געדענקט אז מיר אקצעפטירן נישט קיין ניקס מיט דעגראדירנדע ווערטער, ווי "נעבעך" אדער "בהמה".
ווען א נייער ניק שרייבט זיך איין שטרענגען מיר זיך אן איבערצוקוקן צי עס איז פאראן א ניק וואס ענדלט צו דעם ניק. פארשטייט זיך אז דאס נעמט צייט און מי, אבער מיר טוען דאס פאר דעם בענעפיט פון די חברים אז עס זאל נישט זיין קיין צעמישעניש. דער פראבלעם איז אבער אז עס זענען פאראן גאר א סך רעגיסטרירטע ניקס וועלכע זענען נאך קיינמאל נישט גענוצט געווארן, און מיר קענען זיך מיט זיי נישט רעכענען ווען א נייער חבר וויל מאכן אן ענליכן ניק. דעריבער ווילן מיר דא קלאר מאכן אז ניקס וועלכע זענען נישט גענוצט געווארן צו שרייבן הודעות ביז דריי חדשים נאך דער רעגיסטראציע קענען אוועקגענומען ווערן דורך דער הנהלה.
יד) וויאזוי אן אשכול דארף געעפנט ווערן
1) דער פותח פון א נייעם אשכול מוז שרייבן עטליכע שורות און ערקלערן פון וואס ער וויל רעדן, און זאל פאקטיש רעדן דערפון. בלויז א לינק איז נישט גענוג. לכתחילה זאל דער פותח עפעס מחדש זיין, צולייגן א ידיעה וכדומה.
2) קאפירן טעקסט פון אן אנדערן וועבסייט איז נישט ערלויבט, נאר אויב 1) מ'גיט אן דעם מקור, און 2) מ'לייגט אליין עפעס צו.
3) א נייער אשכול דארף פלאצירט ווערן אין דעם ריכטיגן פארום.
4) א נייער אשכול דארף זיין קלאר געשריבן. אן אשכול וואס עס איז נישט קלאר וואס דער פותח וויל דערמיט האט שאנסן אפגעשפארט צו ווערן.
סוף דבר: עפענען אן אשכול פארלאנגט כאטש עטליכע מינוט מחשבה. טראכט וואס איר גייט שרייבן, צי פעלט טאקע אויס נאך אן אשכול, אדער קען דאס אריינגיין ערגעץ אנדערש? סתם אריינפעיסטן אן ארטיקל פון ערגעץ אנדערש אן נעמען די מי צוצולייגן עטליכע ווערטער האט נישט קיין פשט. אויב לייגט מען גארנישט צו האט מען דאך געקענט לייגן בלויז א לינק צו דעם ארטיקל אין דעם "אינטערעסאנטע לינקס" אשכול. צום ביישפיל, אן אשכול וואס קוקט אויס אזוי וועט אפגעשפארט ווערן: "ראמני האט פארלוירן די וואלן, נאכ'ן זיין פארנומען מיט זיין קאמפיין פאר זעקס יאר. וואס מיינט איר וועט ער יעצט טון?"
איינער וואס וועט אנגיין מיט כסדר עפענען אומפאסיגע אשכולות וועט פארלירן די רעכטן צו עפענען אשכולות.
טו) רעדאגירן און מעקן
- מ'קען רעדאגירן א הודעה אין די פיר טעג וואס זי איז געשריבן געווארן. מ'קען אויך גענצליך פארמעקן א הודעה אין די פיר טעג, אויב עס איז נישט צוגעקומען א הודעה נאכדעם (מ'דארף נישט אריינשרייבן קיין סיבה). אפילו מ'האט די מעגליכקייט צו רעדאגירן א הודעה, זאל מען נישט רעדאגירן אויב די הודעה איז שוין שפעטער ציטירט געווארן, אדער אויב אנדערע האבן שוין רעאגירט דערויף, און מ'וועט נישט קלאר פארשטיין וואס ס'שטייט נאכדעם. אין פאל מען איז עובר אויף דעם, וועט מען צוריקשטעלן די אריגינעלע ווערסיע, מיט א מעגליכקייט צו פארלירן די רעדאגירן רעכטן.
טז) צענזור
- ווי מיר האבן שוין זייער א סך מאל ארויסגעברענגט איז אונזער ציל אז מ'זאל נישט דארפן מעקן און צענזורירן די רייד פון די חשוב'ע חברים. אבער מען דארף אין אכט נעמען אז "קאווע שטיבל" איז אן ערליך אידישן ארט, און הודעות (אדער ווערטער) וועלכע זענען נישט אידישליך ווערן נישט טאלערירט. דערפאר ווערט ניבול פה און כפירה תיכף פארמעקט, און א חבר וואס וועט באקומען מער ווי פינף ווארענונגען בנוגע אזעלכע שרייבערייען וועט קענען פארלירן רשות כתיבה פאר א שטיק צייט אדער אפילו גענצליך.
יז) באריכט קנעפל
- עס איז אוממעגליך צו שטיין על המשמר און באמערקן יעדע הודעה וואס טויג נישט. דער "באריכט קנעפל" איז געמאכט אז איר, טייערע חברים, זאלט דערמיט טון אייער פליכט און איינמעלדן אויף זאכן וואס זענען צריך תיקון. אויב איר זעט מ'האט געשריבן עפעס וואס טויג נישט איז עס אייער אחריות
צו באריכטן. עס ווערט די אחריות פון דער הנהלה עפעס צו טון דערוועגן נאר נאכדעם וואס עס איז באריכטעט געווארן
. יעדער איינציגער באריכט ווערט געזען, געפאלגט, און במקום ספק, דורכגעשמועסט צווישן די מנהלים און די אחראים. נאכאמאל, איר זענט אייניגע שותפים אין האלטן דעם מקום ריין - אז איר זעט א הודעה וואס טויג נישט און איר דרוקט נישט דעם "באריכט קנעפל", זענט איר
דער וואס האט מחליט געווען אז די הודעה מעג בלייבן.
יח) אידענטיטעט פון די חברים
- די טייערע מנהלים און אחראים זענען אייביג גרייט ארויסצוהעלפן יעדן חבר מיט וואס עס איז שייך, אבער יעדער וואס שרייבט דארף האבן אן אחריות אויף וואס ער שרייבט. מיר נעמען אן אז אונזערע חברים זענען ערוואקסענע מיט אן אחריות, און מען דארף זיך בארעכענען פאר'ן שרייבן צי מ'איז גרייט דאס צו שרייבן, און צי עס פארמאגט נישט צופיל דעטאלן וואס קענען ברענגען אז מ'זאל אויסגעפינען ווער איר זענט. מיר קענען נישט פארמעקן א גאנצן אשכול נאכדעם וואס א סך חברים האבן שוין רעאגירט בלויז ווייל איר האט זיך געכאפט אז איר זענט נישט געווען גענוג פארזיכטיג.
יט) שיקאנירן א צווייטן אז ער זאל אויפדעקן זיין אידענטיטעט איז שטרענג פארבאטן
, דאס זעלבע איז מיט סטראשען אויפצודעקן א צווייטנ'ס אידענטיטעט. מיר בעטן אז אויב איינער ליידט פון אזא איינעם זאל מען דאס תיכף מעלדן פאר א מנהל, און דער רודף וועט גענצליך ארויסגעשפארט ווערן פון "קאווע שטיבל".
אויב איינער וועט אויפדעקן דעם אידענטיטעט אונטער א ניק, רעזערווירן מיר די רעכט צו נוצן אלעס אין אונזער דיספאזיציע צו העלפן דעם געליטענעם.
כ) אנקעטעס
- כדי אנקעטעס זאלן נישט פארביליגט ווערן דארפן זיי באשטעטיגט ווערן מיט א מנהל פאר עס ווערט ארויפגעשטעלט. דעריבער, אויב איינער האט א געדאנק איבער אן אנקעטע, קען מען זיך ווענדן צו א מנהל, און מ'וועט שטיין צו הילף עס ארויפצושטעלן.
כא) גראמאטיק
- מען קען נישט פארלאנגען אז יעדער זאל זיך האלטן צו אלע כללים פון גראמאטיק, אבער מ'דארף זיך אנשטרענגען צו שרייבן גענוג קלאר אז עס זאל זיין געשמאק צו לייענען.
כב) תורה ודעת
- די פארומס פון תורה ודעת זענען אויף א העכערער מדריגה ווי די אנדערע פארומס, און סתם וויצן און לייכטזיניגקייט ווערן נישט דארטן ערלויבט. כדי צו העלפן דעם עולם געדענקען אז מ'געפינט זיך אין "תורה ודעת" וועלן מיר אין די קומענדיגע טעג טוישן צו דעם קאליר וואס די חברים האבן אויסגעוועלט
. דער קאליר איז נישט ענדגילטיג, און מיר וועלן עס מעגליך טוישן אין דער צוקונפט.
כג) שינויים אין איינטריט-פרינציפן צו פריוואטן פארום "מאחורי הפרגוד"
דער פריוואטער פארום איז ב"ה א געוואלדיגער סוקסעס, און פילע חברים זענען שוין געהאלפן געווארן מיט עצות טובות ומועילות.
1) אנגעפאנגען פון היינט קען מען באקומען איינטריט צו דעם פריוואטן פארום נאר נאכ'ן שרייבן 50 זאכליכע הודעות. דאס איז טאקע ווייניגער ווי די 75 הודעות וואס מען האט געדארפט שרייבן ביז יעצט, אבער פון היינט און ווייטער וועלן מיר באטראכטן א הודעה ווי "זאכליך" בלויז אויב זי איז געשריבן געווארן קלאר און צו דער זאך, אן גראבע גרייזן וואס פארשווערן דאס לייענען, און פארמאגט א מינימום פון 100 ווערטער (אויף זיך אויס'משל'ען אין קאפ: דער דאזיגער פאראגראף האט פונקט 100 ווערטער).
עס איז זעלבסטפארשטענדליך אז מיר גייען נישט ציילן יעדעס ווארט פון יעדע הודעה, נאר מיר שטעלן אוועק די ציפערן ווייל מיר האלטן אז איינער וואס האט שוין צוגעשטעלט ארום 50 פון אזעלכע "זאכליכע" הודעות קען פאררעכטן ווערן ווי אחד מן החבורה אויף א פארנעם אז מיר זאלן קענען אפשאצן צי ער איז גענוג אחריות'דיג צו קענען שרייבן איבער הייקעלע טעמעס. די פופציג זאכליכע הודעות דארפן זיין אין אן אקטיוון צייט-אפשניט, נישט אויסגעצויגן איבער לאנגע חדשים און יארן.
2) די פיר זאכליכע הודעות אין דעם פריוואטן פארום וועלכע פלעגן מוזן געשריבן ווערן אין לויף פון יעדן צייט-אפשניט פון צוויי וואכן כדי אנצוהאלטן צוטריט ווערט אויסגעברייטערט צו ערלויבן א צייט-אפשניט פון דריי וואכן, אבער די הודעות מוזן אויך נאכפאלגן די פריערדערמאנטע פרינציפן פון "זאכליכע" הודעות. כדי אנצוהאלטן צוטריט מוז מען אויך רעגלמעסיג שרייבן אין די אפענע פארומס.
3) נאכדעם וואס איר ווערט באשטעטיגט אריינצוקומען צו דעם פריוואטן פארום (דורך @גבאי) קענט איר אויסוועלן צי איר ווילט דארטן שרייבן מיט אייער געווענליכן ניק אדער איר ווילט א ספעציעלן ניק פאר דעם. אויב איר ווילט א באזונדערן ניק, וועט דער באזונדערער ניק האבן צוטריט נאר צו דעם פריוואטן פארום, און דער געווענליכער ניק וועט האבן צוטריט נאר צו די אפענע פארומס.
4) נאכדעם וואס א מנהל האט שוין באשטעטיגט אז א חבר האט שוין געשריבן די נויטיגע צאל הודעות, דארף נאך דער אחראי מידת הדין באשטימען צי ער קען אנגענומען ווערן. אויב איר האט סיי וועלכן פראבלעם מיט דעם פריוואטן פארום ביטע זיך מעלדן צו א מנהל.
כד) די ראלע פון אחראים
- אחראים קענען פארמעקן אדער רעדאגירן סיי וואס זיי זעען וואס קומט נישט נאך די ניווא פון "קאווע שטיבל". אלע ווערסיעס פון א הודעה און פארמעקטע הודעות בלייבן אפגעהיטן אין דעם סיסטעם, און קענען צוריקגעשטעלט ווערן אין פאל עס שטעלט זיך ארויס אז עס איז בטעות אוועקגענומען געווארן שלא ביושר. אחראים און מנהלים זענען עומד על המשמר שלא על מנת לקבל פרס און קענען מאכן טעותים. אז איר באמערקט אז אן אחראי האט געמעקט אדער רעדאגירט עפעס וואס איר שפירט אז ס'האט געזאלט בלייבן, שפירט אייך באקוועם צו שרייבן אין אישית צו א מנהל איבער דעם.
די ליסטע פון מנהלים און אחראים קענט איר געפינען דא
.
כה) וואס קען די הנהלה זען?
1) איי-פי אדרעסן
: דער הויפט אדמיניסטראטאר קען זען איי-פי אדרעסן, אבער מנהלים און אחראים קענען נישט. מיט אן איי-פי אדרעס קען מען וויסן ווער דער אינטערנעט פראוויידער איז, און אין וועלכן לאנד (נישט שטאט) דער איי-פי אדרעס געפינט זיך. עס איז האפנטליך איבעריג ארויסצוברענגען אז דער הויפט אדמיניסטראטאר באשעפטיגט זיך נישט מיט קוקן איי-פי אדרעסן, און היטן אויף יעדנ'ס אנאנימיטעט איז אונזער גרעסטער פריאריטעט. אין פאל עס איז דא א פראבלעם מיט א חבר, רעזערווירט די הנהלה די רעכטן בודק צו זיין דורך דעם איי-פי אדרעס צי יענער פארמאגט נאך א ניק.
2) פריוואטע הודעות
: קיינער קען נישט זען אייערע פריוואטע הודעות. פאר מער, זעט דא
.
3) פארמעקטע הודעות
: מנהלים קענען זען פארמעקטע הודעות, אבער אחראים קענען נישט.
פארשטייט זיך אז דאס אלעס איז פאר דער טובה פון אלע חברים, און מיר האפן אז מיר וועלן ווייטער בליען און וואקסן ווי ביז יעצט, און געבן א מקום פאר'ן אידיש-רעדנדן ציבור צו קענען שמועסן איינער מיט'ן צווייטן באהבה ואחוה, אויף א אידישליכן פארנעם. געדענקט אז מיר זענען אייביג גרייט צו הערן געדאנקען און פארשלאגן, און מיר באמיען זיך צו רעדן מיט יעדן וואס שרייבט צו אונז. שפירט זיך באקוועם צו שרייבן אין אישית צו סיי וועלכן מנהל אדער אחראי.


text:
בורדזש כאליפא
בורדזש כאַליפֿאַ (אראביש: برج خليفة, טייטש "כאליפא טורעם") איז א וואלקן קראצער אין דוביי, פאראייניגטע אראבישע עמיראטן. מ'האט אנגעהויבן בויען דעם 21סטן סעפטעמבער 2004. בשעת ווען מען האט אים געבויט האט מען גערופן דעם טורעם בורדזש דוביי (דוביי טורעם), אבער ביים עפענען דעם 4טן יאנואר 2010 האט מען געגעבן די געביידע דעם נאמען פון כאליפא בין זייד אל נאחיאן, דער פרעזידענט פון די פאראיניגטע אראבישע עמיראטן. דער טורעם איז הויך 829.84 און איז דער העכסטער געבויטער סטרוקטור אין דער וועלט. די געביידע האט 163 שטאק. די ליפטן פארן זייער גיך, 64 ק"מ/שעה.


text:
באָרג
א הלוואה אדער בארג איז געלט וואס מען האט געבארגט ביי א צוויטן אויף א געוויסער צײַט וואס מען דארף צוריק באַצאָלן. אז מען איז פארפליכטעט צו אנדערע, איז עס אן אחריות און א טרייב קראפט זיך צו רעכענען מיט זיי און צוריקבאצאלען.
דינים פון לייען אין דער תורה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויט דער תורה איז דער אויסלייער פארבאטן מיט די פאלגנדיקע זאכן:
- ער טאר נישט דריקן דעם לווה צו אפגעבן זיין חוב [1]
- ער טאר נישט נעמען איינלייג (א פקדון) דעם לײַערס קלייד. [2]
- סיי דער לווה און סיי דער מלווה האבן א לאוו נישט צו לייען אויף צוריק צובאצאלן מער; דאס ווערט אנגערופען אין דער תורה ריבית.


text:
ביז לעצטנס פּאָרטאַ דעל ראָסאַריאָ איז נישט אַז אַטראַקטיוו, אָבער איצט די הויפּט גאַס האט שוין פאַרטיק אַוועק, פילע פון די ראָודז רעסורפאַסעד און די פּאָרט פּראָמענאַדע האט זינט געווארן ריבילט.
די הויפּט ציבור בנינים און קירך זענען ליגן אַרום די פּעדעסטריאַניזעד פּרימעראָ דע Mayo גאַס, וואָס איז פּאַסיק ינקרעאַסיגלי פאָלקס ווי עס זענען סטרעעעט קאַפעס דאָרט.
פּאָרטאַ דעל ראָסאַריאָ האט זייַן אייגן ביטשיז. די גרעסערע איינער איז צו זייַן געפֿונען צו די דרום פון די קאַפּיטאַ בייַ Playa בלאַנקאַל. אַרבעט האט שוין געטראגן אויס אויף דעם ברעג איבער די לעצטע ביסל יאָרן און עס איצט האט בלו Flag סטאַטוס. די כוואליעס זענען גוט, און די ברעג איז געניצט דורך עטלעכע פון פוערטעווענטוראַ ס ינדנברעך שולן, אָבער עס זענען וואונדער ווארענונג פון שטאַרק קעראַנץ, אַזוי זאָרגן איז דארף ווען ביידינג דאָ. בעת די זומער חדשים די פאָן סיסטעם אַפּערייץ און די זאָל זיין צוגעהערט. דער אין שטאָט ברעג איז דער קליין, אָבער פאָלקס, Playa טשיקאַ וואָס האט גוט פאַסיליטיעס און ספּעציעל פאַרקריפּלט צוטריט.
איינער טשיקאַווע שטריך פון דער הויפּטשטאָט איז די סטאַטועס אַז זענען צו ווערן געפֿונען אַרום דער שטאָט. די פאָרעם טייל פון אַ עפענען לופט ויסשטעלונג און פילע האָבן שוין Produced בעשאַס קאַמפּאַטישאַנז וואָס זענען געהאלטן אין דער הויפּטשטאָט. אַ ביכל, פּאָרטאַ דעל ראָסאַריאָ אויף פֿיס, איז בנימצא אין דער טוריסט אָפיס, און גיט אַ גיידיד מאַרשרוט אַרום די שטאָט.
קאַרנאַוואַל צייַט איז וויכטיק צו די רעזידאַנץ פון פּאָרטאַ דעל ראָסאַריאָ און דער קוואַל סעלאַבריישאַנז זענען געהאלטן אין מיטן פעברואר. צו זען Photographs פון די קאַרנאַוואַל באַזוכן די Puerto del ראָסאַריאָ קאַרנאַוואַל מלכּה.
טייל פון די קאַרנאַוואַל אין פּאָרטאַ איז אַ געשעעניש גערופֿן לאס אַטשיפּענקאָס, אַ סאָרט פון פּליט ראַסע. צו זען Photographs פון לאס אַטשיפּענקאָס באַזוכן די לאס אַטשיפּענקאָס.
אַ ינקריסינג נומער פון אַרומפאָרן שיפּס זענען סטאָפּפּינג אין דער הויפּטשטאָט אויף קאַנאַרי אינזלען טאָורס.


text:
13טן אפריל
דעם 13טן אפריל איז דער 103טער טאג פון יאר (104טער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 262 טעג .
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1829 - דער בריטישער פארלאמענט שענקט פרייהייט פון רעליגיע צו קאטאליקן אין בריטאניע
- 1945 - צווייטער וועלט קריג - די רויטע ארמיי באפרייט ווין
- 1975 - א בירגערקריג ברעכט אויס אין לבנון צווישן די קריסטן און מוסלמענער
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1519 - קאטערין דע מעדיטשי, מלכה פון פראנקרייך (געש' 1589)
- 1570 - גיי פאקס, ענגלישער זעלנער, באשולדיגט אין דער פולווער אינטריגע (געפירט צום טויט 1606)
- 1743 - טאמעס זשעפערסאן, דריטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע (געש' 1826)
- 1963 - גארי קאספאראוו, רוסישער שאכשפיל גרויסמייסטער, בארעכנט דער גרעסטער שאכשפילער אין דער וועלט