text:
קרעדיט קארטל
א קרעדיט קארטל (יידיש: ריווח קארטל) איז א דין פלאסטיש קארטל דריי און אן אכטל אינטשעס ברייט און 2 און אן אכטל אינטשעס הויך וועלכע אנטהאלט אן אידענטיפיקאציע נומער און אן אונטערשריפט (טייל אויך א בילד) און דער וועמענ'ס נאמען עס איז אויסגעקריצט אויפ'ן קארטל איז אויטאריזירט (ערלויבט) דאס צו נוצן צו קויפן פראדוקטן אדער סערוויסעס ביז זיין קרעדיט לימיט (קרעדיט-גרענעץ) וועלכע ער האט אויף דעם אקאונט (קאָנטע), און ער באקומט א ביל (חשבון) יעדע מאנאט וועלכע ער ברויך באצאלן ביז א באשטימטן דאטום און אויב נישט דארף ער באצאלן אינטערעסט (מיט פראצענט).
קרעדיט קארטלעך זענען היינט וועלט פארשפרייט און ווערט אנגענומען אין 80 פראצענט געשעפטן איבער'ן לאנד און מען קען האבן איינטריט צו די אקאונט פון יעדע ?עי-טי-עם? מאשין, דורכ'ן טעלעפאן, און דורך די אינטערנעט.
אינהאַלט
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אנגעהויבן האט זיך עס אין די 1920ער יארן ווען געוויסע פריוואטע פירמעס (האטעל קייטן און אויל פירמעס) האבן זיי געגעבן פאר זייערע קונדן זיי זאלן קענען קויפן זייערע סערוויסעס מיט דעם קארטל אנשטאט קעש (מזומן) און באצאלן איינמאל א מאנאט. נאך דער צווייטער וועלט מלחמה איז דאס שטארק פארשפרייט געווארן און צענדליגער פירמעס האבן נאכגעטאן די זעלבע. די ערשטע גלאבאלע קרעדיט קארד איז ערשט פארגעשלאגן געווארן אין 1950 דורך דיינערס קלאב און עס האט געלאזט אירע אקאונט האלטער קויפן פון א רייע גרויסע געשפעטן וועלכע זענען געוואקסן פון טאג צו טאג. ווען עס איז שוין געווען אביסל פארשפרייט האט א צווייטע פירמע אריינגעטרעטן אין די ביזנעס און דאס איז געווען אמעריקאן עקספרעס אין 1958.
דאס ערשטע קרעדיט קארטל סיסטעם האט געקאסט געלט און די געשעפטן וועלכע האבן דאס אנגענומען האבן געדארפט ווארטן אויף זייער געלט איין מאנאט. מיט דער צייט האבן די בענק אריינגעטרעטן אין די קרעדיט קארד ביזנעס און זענען געווארן פריי און די בענק האבן אפגעצאלט די געשעפטן זיער שנעל און דאס קרעדיט קארטל סיסטעם איז אריין אין פולן שוואונג. די ערשטע באנק דאס צו טאן איז געווען בענק אוו אמעריקע וועלכע האט פארגעשלאגן איר בענקאמעריקארד אין קאליפארניע. ביז אין 66' איז דאס שוין פארשפרייט געווארן אויך צו אלע אנדערע סטעיטס און אין 76' האט די פירמע געטוישט איר נאמען צו וויזא.
די ביזנעס פון קרעדיט קארדס איז געוואקסן זייער שנעל און יעדער האט פרובירט נאכטאן און ווערן א טייל פון די מארקעט. צענדליגער בענק האבן פארגעשלאגן קרעדיט קארדס און יעדע פון זיי האבן געהאט פארשידענע מעלות וואס אנדערע האבן נישט געהאט. אבער נאר איין פירמע איז ארויס א געווינער און דאס איז געווען מעסטער קארד וועלכע איז דעמאלט באוואוסט געווען אלס מעסטער טשארדזש.
קרעדיט קארטל נומערן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
יעדע קרעדיט קארטל קומט מיט אן אינדענטיפיקאציע נומער וועלכע באשטייט פון 15 אדער 16 ציפער. די ציפער זענען איינגעטיילט אין 4 טיילן און יעדע פון זיי שטעלן פאר עפעס אנדערש. די ערשטע 4 נומערן רעפרעזענטירן די קרעדיט קארטל סיסטעם. קרעדיט קארטלעך וועלכע הייבן זיך אן מיט א נומער 3 זענען פון אמעריקאן עקספרעט אדער דיינערס קלוב. די וואס הייבן זיך אן מיט א נומער 4 זענען וויזא, נומער 5 זענען מעסטער קארד,און נומער 6 איז א דיסקאווער קארד. די דריי נומערן דערנאך צעטיילן זיי צו מער אפטיילונגן וועלכע זענען געווענליך קרעדיט קארד סארטן. אלע אמעריקאן עקספרעס הייבן זיך אן מיט 37 און אלע דיינערס קלוב מיט 38.
אין אמעריקאן עקספרעס קארטלעך זענען די דריטע און פערטער נומער די סארט קרעדיט קארד סארט און וואלוטע, פון די פינפטע ביז די עלפטע זענען די קאנטע נומערן, פון 12 ביז 14 איז די קארטל נומער און 15 איז די טשעק נומער ווי מיר וועלן באלד ערקלערן.
וויזא קארטלעך קומען מיט 16 נומער א איז וויזא, פון 2 ביז 6 איז די באנק נומער, פון 7 ביז 15 איז די קאנטע נומער און 16 איז די טשעק נומער.
מעסטער קארד איז געווענליך די זעלבע ווי וויזא אבער טיילמאל קען עס זיין אביסל אנדערש, געוואנדן וואספארא סארט קרעדיט קארד דאס איז.
די טשעק נומער איז געווענליך א נומער וועלכע רעפרעזענטירט די ענטפער פון א קאלקולאציע פון אנדערע דידזשיטס אויפ'ן קארטל. ווען די קארטל ווערט דורכגעפירט אין די מאשין וועט די באנק קאמפיוטער סיסטעם מאכן דעם קאלקולאציע און זען אויב די ענטפער נומער שטימט. דאס איז א וועג צו פארזיכערן אז די נומער איז נישט פאלש. דער זעלבער סיסטעם ווערט גענוצט אין יעדע באר-קאוד און אויף נאך פארשידענע זאכן וועלכע קומען מיט נומערן.
אויטענטישקייט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אויף די אנדערע זייט פון די קארד איז פאראן די סטרייפ וועלכע איז א מאגנאטישע פלאסטיק פילם מיט קליינע בארס די סייז פון א צוואנציג מיליאנ'סטל פון אן אינטש. די סטרייפ איז ענליך צו די בענדלעך פון א קאסעט טעיפ און קען געליינט ווערן דורך א ספעציעלע מאשין. אויפ'ן סטרייפ ליגן איינגעקריצט אלע אינפארמאציע פון דעם קארטל און צו וועמען דאס באלאנגט. די סטרייפ האלט נישט קיין אינפארמאציע וועגן קרעדיט און דאס ווערט טראנסמיטירט דורך די מאשין וועלכע ליינט דאס קארטל וועלכע איז באהאפטן צו א טעלעפאן ליניע און באקומט אינפארמאציע דירעקט פון די קרעדיט קארד פירמע. נאכדעם וואס די אינפארמאציע ווערט געליינט ווערט צוריק געשיקט א באשטעטיגונג אז יענער איז בארעכטיגט צו קויפן מיט זיין קרעדיט. אויב איז יענעמ'ס קרעדיט אויסגעלאפן וועט עס נישט דורכגיין.
די באנק נוצט א פארגעשריטענע טאקטיק צו פארמיידן פראפעסיאנאלע גנבים פון זיך אריינברעכן אין די טעלעפאן ליניעס און ארויס'גנב'נען קרעדיט קארד אינפארמאציע. יעדעס מאל ווען א קארטל ווערט דורכגעפירט אין די מאשין ווערט די אינפארמאציע געשיקט צו די באנק וועלכע שיקט די אינפארמאציע ווייטער צו די עי-טי-עם מאשין און נאר אויב עס גייט דארט אויך דורך קומט עס צוריק מיט א באשטעטיגונג. איבער די גאנצע צייט ליגט די אינפארמאציע באהאלטן אין א קאוד פארמאט און נאר דער קאמפיוטער סיסטעם קען דאס ליינען.
רוב געשעפטן נוצן נאך היינט די טעלעפאן סיסטעם צו באקומען אינפארמאציע פאר די קרעדיט קארטלעך. די ספעציעלע מאשין איז באהאפטן צו די טעלעפאן און דיילט פון זיך אליינס א נומער דורך א מאדעם. נייע טעכנאלאגיע איז פאראן וועלכע ארבעט דורך די אינטערנעט און איז 10 מאל אזוי שנעל. מיט די אינטערנעט סיסטעם וועט מען קענען צולייגן א פערזענליכע פין נומער וועלכע דער קארטל אייגנטומער וועט אריינדרוקן און מיט דעם פארזיכערן זיין קארטל קעגן גניבות. די פין נומער וועט נאר ליגן אין די באנק'ס סיסטעם און נישט אויפ'ן סטרייפ אז אפילו א געלערנטער קאוד ברעכער זאל דאס נישט קענען אויסגעפינען.
דער סיסטעם האט גוט געארבעט אין דער פארגאנגנהייט אבער אין די היינטיגע וועלט דארף אלעס זיין זייער פארגעשריטן ווייל אויך די גנבים ווערן סאפיסטיקירט און מען דארף זיך היטן פון זיי. אין די לעצטע עטליכע יאר איז מען אויפגעקומען מיט א מער פארגעשריטענע קרעדיט קארד וועלכע זיי רופן די "סמארטקארד". די פארגעשריטענע קארטל פארמאגט א מייקראטשיפ וועלכע קען באקומען נייע אינפארמאציע און אנטהאלט פיל מער קאודס וועלכע טוישן זיך כסדר צו פארמיידן שווינדלערייען. די סמארטקארדס זענען ערשט פארגעשלאגן געווארן אין פראנקרייך וואו טייל פירמעס געבן דאס פאר זייערע קאסטומערס פאר א געוויסע אפצאל. די טעכנאלאגיע איז הינט פארשפרייט אין אייראפע און איז אויפ'ן וועג קיין אמעריקע וואו די ריזן פירמעס וויזא און מעסטערקארד וועלן דאס אדאפטירן. איינמאל די סיסטעם וועט ארינגיין אין באנוץ וועט מען נישט דארפן האבן מער ווי איין קארטל אין טאש וועלכע וועט רעפרעזענטירן אלע קרעדיט קארטלעך און אויך אלס די באנק קארטל.
זינט עס איז פאראן אינטערנעט זענען קרעדיט קארטלעך געווארן נאכמער נוצבאר פאר מענטשן וואס ווילן קויפן זאכן פון די אינטערנעט אדער זיך איינשרייבן פאר סערוויסעס. אבער באלד איז אויפגעקומען דער זארג אז די אינטערנעט איז נישט קיין פארזיכערטע פלאץ פאר א קרעדיט קארטל ווייל גנבים לאקערן דארט און טייל קליינע פירמעס זענען שווינדלער און רעקארדירן קרעדיט קארד אינפארמאציע פון ווער עס קויפט ביי זיי אויף די אינטערנעט און פארקויפן שפעטער די אינפארמאציע פאר געלט.
כאטש די זארג איז איבערגעטריבן איז אין פאקט יא פאראן אסאך שווינדלערייען מיט קרעדיט קארטלעך אויף די אינטערנעט אבער די קרעדיט קארד פירמעס זאגן אז אין רוב פעלער זענען די קרעדיט קארד אייגנטומער אליינס שולדיג וויבאלד זיי האבן נישט אויסגעפאלגט די הויפט זיכערהייט טיפס וועלכע די קרעדיט קארד פירמעס זאגן אלע קאסטומערס.
די זיכערהייט קעגן קרעדיט קארד שווינדלערייען איז א נאכאנאנדיגער קאץ און מויז שפיל מיט די גנבים אבער מען מאכט אסאך פארשריט און עס איז היינט פיל מער פארזיכערט צו קויפן אויף די אינטערנעט ווי אמאל. די פעדעראלע טרעיד קאמיסיע שטייט איבער אלעם און פארזיכערט אז גניבות זאלן פארמינערט ווערן און קרעדיט קארדס זאלן ווערן מער פארזיכערט. די קאמיסיע האט געצווינגן די קרעדיט קארד פירמעס צו באשיצן אירע קאסטומערס פון שווינדלערייען און אזוי געווינען די צוטרוי פון מענטשן צו נוצן קרעדיט קארדס אויך אויף די אינטערנעט. אויב איינער ווערט ב'גנב'ט איז ער נאר פאראנטווארטליך פאר 50$ און די איבעריגע ווערט אפגעמעקט דורך די קרעדיט קארד פירמע.
איינשאפן א קרעדיט קארטל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן הונדערטער ערליי קרעדיט קארטלעך פון אלע סארטן און מען דארף זיך אויסוועלן וואס איז די בעסטע פאר די אייגענע אינטערעסע און נישט פאר די קרעדיט קארד פירמעס אינטערעסע. זאכן וואס מען דארף נעמען אין באטראכט זענען:
א יערליכע אפצאל. טייל קרעדיט קארדס קאסט א יערליכע אפצאל דאס צו האלטן ווי א מעמבערשיפ. געווענליך פארמאגט אזא קרעדיט קארד עטליכע מעלות ווי פונקטן וועלכע מען קען זאמלן אדער קעש דיווידענט וועלכע גיט צוריק א געוויסע פראצענט ענדע יאר. מען דארף מאכן א חשבון אויב עס לוינט זיך ווייל נישט אייביג איז ווערט צו צאלן פאר די ריווח וואס מען פארדינט. רוב פשוט'ע קרעדיט קארדס זענען אומזיסט.
פינאנציעלע אפצאלן. אינטערעסט איז איין זאך, און עס זענען פאראן אויך אנדערע פינאנציעלע אפצאלן פון וועלכע מען ווייסט אפילו נישט. א ביישפיל איז אויב מען נעמט ארויס קעש פון א מאשין וועלן רוב קרעדיט פירמעס בעטן א געוויסע אפצאל און א טייערערע אינטערעסט ראטע. יעדע קרעדיט קארד איז אנדערש און מען דארף דאס נעמען אין באטראכט.
צייט אפשניט. א געווענליכע קרעדיט קארד וועט אייך לאזן קויפן 25 טעג אן דארפן באצאלן אינטערעסט. אבער געוויסע קרעדיט קארד געבן ווייניגער טעג און געוויסע געבן מער טעג. אגב, איז וויכטיג צו וויסן אז די פרייע געלטער איז נאר געזאגט אויב מען באצאלט די גאנצע ביל יעדע מאנאט אין צייט. אויב פארפעלט מען צו באצאלן אפילו מיט איין דאלאר ווייניגער וועט אלעס פון דעמאלט און ווייטער קאסטן אינטערעסט פון די טאג וואס מען קויפט אזוי לאנג ביז מען וועט באצאלן דעם גאנצן באלאנס.
אינטערעסט ראטעס. איינער קען צאלן דאפעלט אינטערעסט פון זיין חבר אפילו זיי האבן ביידע די זעלבע קרעדיט קארדס. ווען מען עפענט א קרעדיט קארד וועט די פירמע נישט געבן קיין גרויסע הנחות אבער איינמאל מען האט א באלאנס וועט יעדע פירמע זיין גרייט נאכצוגעבן פון די אינטערעסט ראטעס און מען דארף נאר בעטן. אויב עס העלפט נישט דארף מען סטראשן אז מען וועט גיין צו א צווייטע פירמע און דעמאלט ארבעט עס פיין.
אויב מען איז שוין פארזינקן אין קרעדיט קארד חובות איז כדאי צו באשטעלן א נייע קרעדיט קארד און פארלאנגן אן איינטריט אינטערעסט ראטע פאר 6 מאנאטן אדער א יאר. רוב פירמעס געבן דאס גערן און עס איז א גרינגערע וועג וויאזוי אפצוצאלן די חובות. אויך איז דאס בעסער פאר די קרעדיט וויבאלד מען נוצט ווייניגער פראצענט פונעם סך הכל קרעדיט וואס מען פארמאגט ווי מיר וועלן שפעטער זען.
בעפאר מען באשטעלט א קרעדיט קארד איז כדאי צו באטראכטן אסאך קרעדיט קארדס פון עטליכע פירמעס און בענק און אראפשרייבן די מעלות און חסרונות פון יעדע אויף א פאפיר און דערנאך פארגלייכן איינע צו די אנדערע און טרעפן וועלכע איז די ביליגסטע פאר אייך. עקספערטן זאגן אז בעפאר מען נעמט א קרעדיט קארד זאל מען זיך אומקוקן ווי בעפאר מען נעמט א מארטגעדזש ווייל מען קען זיך שפארן אסאך געלט איבער די יארן.
קרעדיט פראגעס[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א קרעדיט קארטל ווערט נאר געגעבן פאר איינער וואס פארמאגט א קרעדיט היסטאריע. אויב האט מען גוטע קרעדיט קען מען באקומען די בעסטע אינטערעסט ראטעס ווייל אלע בענק רייסן זיך נאך אזעלכע קאסטומערס. אויב האט מען א שוואכע קרעדיט וועלן די אינטערעסט ראטעס זיין העכער און אויב האט מען בכלל נישט קיין קרעדיט אדער א שלעכטע קרעדיט וועלן ווייניג פירמעס מסכים זיין צו נעמען שאנסן און זיי וועלן זיך אפזאגן פון געבן א קרעדיט קארד. עס איז אבער פאראן אזא זאך וואס הייסט א פארזיכערטע קרעדיט קארד אין וועלכע מען ברויך דעפאזיטן געלט פון פאראויס און נאר וויפיל געלט מען פארמאגט אין די אקאונט נאר אזויפיל קען מען שפענדן אויף דעם קארטל. ווען די פירמע זעט נאך א שטיק צייט אז אלעס קלאפט וועט זי אנהייבן געבן ערשט אביסל קרעדיט און אויב אלעס וועט ווייטער גיין נארמאל וועט יענער צוריק באקומען זיין קרעדיט ווי בעפאר.
אויב די קרעדיט טויג און מען באקומט מער ווי 5,000$ קרעדיט דעמאלט קען מען אפעלירן פאר א גאלד אדער פלעטניעם קרעדיט קארד. די סארט קארטלעך קאסטן געווענליך א יערליכע אפצאל אבער די בענעפיטן דערפון קענען זיין ווערט דאס געלט זינט עס גיט אינשורענס פאר אלעס וואס מען קויפט, קאר רענטל אינשורענס, פלייט אינשורענס און נאך פארשידענע סערוויסעס אויף וועלכע עס לוינט זיך צו צאלן.
איינמאל מען שאפט זיך איין א גוטע קרעדיט ווערן אלע פירמעס שנעל געוואויר דערפון און יעדער וויל באקומען אזא קאסטומער. מען הייבט אן באקומען פאסט פון אלע סארט קרעדיט פירמעס וועלכע זענען וויליג צו געבן ריזיגע סכומים קרעדיט און טייל מיט גאר נידעריגע אינטערעסט ראטעס. מען דארף זיין זייער פארזיכטיג בעפאר מען שליסט זיך איין אין א נייע פלאן ווייל טייל פירמעס דרייען אריין אין א שטיקל שווינדל ווען זיי לאזן אייך אונטערשרייבן א נייע קאנטראקט און צווישן די קליינע שורות ווערן קלאר ארויסגעברענגט תנאים צו וועלכע איר וואלט אייך קיינמאל נישט צוגעשטעלט אויב איר וואלט געוואוסט. טייל זענען אזוי גוט געמאכט אז מענטשן כאפן זיך נישט ביז עטליכע מאנאטן אדער אפילו יארן און די פירמע מאכט געלט נאר פון דעם.
בעפאר מען שרייבן אונטער פאר א קרעדיט קארד דארף מען מאכן זיכער איבער די פאלגענדע זאכן: די אינטערעסט ראטעס, די פירמע וואס גיט די קרעדיט, וויפיל קרעדיט, די ציט אפשניט וואס מען האט ביז'ן באצאלן, די מינימום פעימענט, יערליכע אפצאלן, און אנדערע אפצאלן ווי קרעדיט אינשורענס אדער ענליכע סערוויסעס.
קרעדיט קארטל סארטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן דריי הויפט קרעדיט קארטל סארטן:
די ערשטע איז א באנק קארטל וואס טייטש אז די באנק אפערירט די קרעדיט קארד און די קרעדיט פירמעס (וויזא, מעסטערקארד) גיבן די קרעדיט. די צווייטע סארט קארטלעך זענען טרעוול אדער עינטערטעימענט קארטלעך וועלכע ווערן געגעבן דורך אמעריקן עקספרעס און דיינערס קלאב, און הויז קארטלעך וועלכע זענען די פארשידענע סארט קרעדיט קארטלעך וועלכע גרויסע דעפארטמענט געשעפטן גיבן פאר זייערע קאסטומערס.
עס איז אויך פאראן א פערטע סארט קארד וועלכע ווערט אנגערופן עפיניטי קארד. די סארט קארטלעך זענען גארנישט אנדערש ווי יעדע וויזא אדער מעסטערקארד נאר איז פארבינדן מיט נאך א פירמע אדער פראגראם און גיט פונקטן ווען מען נוצט דאס קארטל און שפעטער קען מען באקומען סערוויסעס אלס קאמפענסאציע פון די פונקטן. באקאנט זענען די פריקווענט פלייער מיילס וועלכע קאמפענסירט פליגער טיקעטס ווען מען דעגרייכט א געוויסע צאל פונקטן. די סארט פירמעס מאכן געשעפטן מיט די קרעדיט קארד פירמע זיי צו שאפן קאסטומערס און זיי מאכן א פראצענט דערפון.
צווישן וויזא און מעסטערקארד איז נישט פאראן קיין גרויסע חילוק ווייל ביידע ארבעטן אויפ'ן זעלבן סיסטעם און ביידע ווערן אנגענומען אין אלע געשעפטן איבער די פאראייניגטע שטאטן און אויך איבער די וועלט. 99 פראצענט געשעפטן וועלכע נעמען אן וויזא נעמען אויך מעסטערקארד און דאס זעלבע פארקערט און עס איז נישט פאראן קיין שום סיבה פארוואס מען זאל דארפן האבן ביידע.
וויזא און מעסטערקארד פארלאנגן נישט מען זאל באצאלן די גאנצע באלאנס יעדע מאנאט און וועלן אייך לאזן האלטן א באלאנס ווילאנג איר ווילט אזוי לאנג ווי מען באצאלט די מינימום פעימענט וועלכע איז געווענליך נישט מער ווי עטליכע פראצענט. פארשטייט זיך אז צו האלטן א באלאנס קאסט אינטערעסט און די אינטערעסט ראטעס זענען זייער הויך און עס איז עקאנאמיש זייער נאריש דאס צו נוצן. אן הלוואה פון סיי וועלכע באנק איז פיל ביליגער און כאטש עס קוקט נאר אויס ווי עטליכע פראצענט קען דאס אויסמאכן אסאך געלט אין דעם לאנגן טערמין.
אמעריקן עקספרעס פארלאנגט יא מען זאל באצאלן די ביל אינגאנצן און גיט די בענעפיט פון זערא אינטערעסט און טיילמאל גיבן זיי קרעדיט אן קיין לימיט אזוי לאנג ווי מען באצאלט עס.
די קרעדיט קארד פירמעס האבן פארשידענע וועגן וויאזוי זיי רעכנען די אינטערעסט אבער אין גענעראל קומט אלעס אויס בערך די זעלבע. טייל רעכנען די גאנצע מאנאט אינאיינעם, אנדערע גייען טאג פער טאג, און טייל ווערן געבויט אויף די פאריגע באלאנס. אויב מען באצאלט נישט גארנישט אדער מען פארגעסט צו באצאלן וועלן רוב פירמעס טשארדזשן צווישן 15$ און 30$ אלס א קנס. אן ענליכע טשארדזש קען קומען אויב איינער באשטעלט טשעקס פון זיין קרעדיט קארד און איינע פון זיי קראכן.
אינטערעסט און אלעס ארום דעם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א קרעדיט קארד איז איינע פון די שליסלן פון ארימקייט אויב מען שטעלט זיך נישט אליינס אראפ פרינציפאלן וויאזוי מען וועט דאס נוצן און באצאלן. סטאטיסטיקס ווייזן אז מער פון 50 פראצענט קרעדיט קארד האלטערס האבן דערויף חובות וואס מיינט אז זיי צאלן אסאך אינטערעסט און אינטערעסט אויף אינטערעסט ווי מיר וועלן באלד זען.
מען דארף קלאר פארשטיין אז א קרעדיט קארד איז נאר פריי פון אינטערעסט אויב מען באצאלט די גאנצע ביל יעדע מאנאט. אויב איר פארפעלט דאס צו באצאלן אפילו מיט איין ניקל ווייניגער וועט די קרעדיט קארד פירמע אנהייבן בעטן אינטערעסט פאר יעדע זאך וואס איר קויפט פון דעם טאג וואס איר האט געקויפט, וואס מיינט אז מיט יעדע נייע איינקופט בארגט איר פרישע געלט פון די קרעדיט פירמע און איר באצאלט דערויף 3 מאל אזויפיל אינטערעסט וואס איר קענט באקומען אין באנק.
א קרעדיט קארד איז טאקע א גוטע זאך אבער עטליכע קרעדיט קארטלעך איז ווייט פון גוט. ווי מער קרעדיט קארטעלך אלס מער נוצט מען דאס און די שאנסן מען זאל דאס נישט קענען באצאלן איז פיל גרעסער.
אויב איינער איז שוין אריינגעפאלן אין קרעדיט קארד חובות איז פאראן א רעגירונג'ס ארגאניזאציע וועלכע רופט זיך די קאנסומער קרעדיט קאונסלינג סערוויס וועלכע איז געליסטעט אין אלע טעלעפאן ביכער. די ארגאניזאציע העלפט אויסארבעטן א פלאן וויאזוי צו באצאלן און די קרעדיט קארד פירמעס וועלן גאנץ אפט איינגיין אויף א קאמפראמיס.
עלימינירן חובות איז ווי פארלירן וואג וועלכע גייט נישט אויפאיינמאל און אויב יא שאפט מען אנדערע פראבלעמען. מען דארף האבן געדולד און נאכפאלגן א פלאן ביז מען דעגרייכט דעם ציל.
די קרעדיט קארד פירמעס זענען כיטרע און לעבן אויף די אינטערעסט וואס מענטשן צאלן. זיי וועלן מאכן זיכער אז איר צאלט גענוג אינטערעסט אפילו ווען עס קוקט אייך אויס אז איר צאלט ווייניגער. איר מיינט אמאל אז איר צאלט 18 פראצענט אינטערעסט אבער אין פאקט צאלט איר 24 פראצענט.
וויאזוי?
לאמיר זאגן אז איר באצאלט אייער ביל יעדע מאנאט און איין מאנאט באשליסט איר אז איר וועט דאס נישט באצאלן. נארמאלערהייט באקומט איר א 25 טאגיקע צייט אפשניט פון ווען איר קויפט עפעס ביז די קרעדיט קארד פירמע הייבט און רעכנען אינטערעסט. אבער יעצט אז איר האט נישט באצאלט אייער ביל וועלן זיי צוריקגיין צו אלע איינקופטן און אנהייבן רעכנען אינטערעסט אויף זיי פון דעם טאג וואס מען האט געמאכט די טראנזאקציע און דאס איז לעגאל.
אין זייער שפראך ווערט דאס אנגערופן א טו סייקל מעטהאד און דאס דארף זיין געדרוקט אויף די ביל וועלכע קומט אן ענדע מאנאט. יעצט אויב איר בלייבט מיט די חובות סייווי פאר א לענגערע צייט וועט דאס נישט קיין סאך אויסמאכן ווייל איר באצאלט דאך סייווי נישט און איר דערלייגט נאר פאר איין מאנאט וועלכע קען גרינג ערפילט ווערן מיט א בעסערע אינטערעסט ראטע. אויב איר באצאלט אייער ביל יעדע מאנאט איז דאס זיכער נישט קיין פראבלעם פאר אייך, אבער אויב עס מאכט זיך דאס פון צייט צו צייט דאן זאלט איר אריבערטוישן צו א צווייטע קרעדיט קארד וועלכע ארבעט נישט אויף דעם סיסטעם אפילו זייער אינטערעסט ראטע איז העכער ווייל איר וועט פיל מער דערלייגן די וועג.
וויאזוי מען קען פארדינען פון קרעדיט קארטלעך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אויב איר פארמאגט א קרעדיט קארטל איז א קלוגע זאך צו קויפן טייערע פראדוקטן מיט דעם ווייל אויב עס מאכט זיך א פראבלעם איז א קרעדיט קארד די גרינגסטע וועג וויאזוי מען קען צוריק באקומען דאס געלט. איר קענט אנרופן די קרעדיט קארד פירמע און זיי בעטן זיי זאלן צוריקהאלטן דאס געלט פון יענע און יענע פירמע ווייל איר זענט נישט צופרידן. דאס איז א טייל פון די קרעדיט בילינג אקט.
אזא אקט קען נאר געטאן ווערן אויב מען האט שוין פון פריער גערעדט צום פארקויפער און מען האט זיך נישט געקענט אויסקומען, דער איינקופט מוז זיין העכער $50, און די איינקופט מוז זיין אין אייער שטאט ביז 100 מייל ווייט פון אייער היים.
אויב איינע פון די דריי זאכן איז נישט אייער פאל וועט די קרעדיט קארד אייך נישט צוריקגעבן די געלט און אייער איינציגסטע ברירה איז צו גיין צו די סמאול קלעימס געריכט.
וויפיל מאל טראגט מען צוריק זאכן וואס מען האט איינגעקויפט און מען באקומט צוריק קרעדיט אויף די זעלבע קרעדיט קארד. למעשה ווילט אבער אסאך מאל צוריק באקומען קעש ווייל אין פאקט האט איר שוין לאנג באצאלט די קרעדיט קארד ביל.
לעגאל קענט איר דאס באקומען און פרובירט דאס בעטן פון די קעשיר. אויב יענע וויל עס אייך נישט געבן דאן שרייבט א בריוו צו אייער קרעדיט קארד און זיי וועלן אייך שיקן א טשעק ביז 7 טאג. געדענקט דאס ווייל אמאל וועט קומען אזא פאל מיט א גרויסע סכום געלט און איר וועט זיין אביסל שמאל אין קעש און איר וועט נישט דארפן קיין קרעדיט.
דאס זעלבע קען אמאל פאסירן ווען איר בארגט אייער קרעדיט קארד פאר א צווייטן און יענער טראגט צוריק וואס ער האט געקויפט און עס גייט צוריק ארויף אויף די קרעדיט קארד. יענער וויל צוריק קעש פון אייך און איר האט נישט.
זאגט יענעם אז איר וועט אים צוריקגעבן דאס געלט ביז א וואך און שרייבט א בריוו צו די קרעדיט קארד פירמע וועלכע וועט אייך ארויסשיקן א טשעק און איר וועט יענעם באצאלן.
פאררעכט טעותים אויף א ביל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מאנאט נאך מאנאט האט ראובן געזען אויף זיין קרעדיט קארד ביל אז ער ווערט גערעכנט פאר א געוויסע זאך. ראובן האט דאס שטענדיג איגנארירט און יעצט האט עס אויסגעפלאצט. ער האט צעריסן די ביל אויף שטיקער און עס צוריקגעשיקט צו די קרעדיט קארד פירמע...
עס זענען אבער פאראן בעסערע עצות וויאזוי צו באהאנדלן טעותים אויף קרעדיט קארטלעך און איר מעגט טאקע נאכקוקן אייער ביל אויב אלעס איז 100 פראצענט ווייל א טעות איז נישט אויסגעשלאסן.
די ערשטע זאך וואס איר זאלט טאן איז אנרופן די קרעדיט קארד פירמע און מעלדן אז עס איז פאראן א טעות. אמאל וועלן זיי דאס מסדר זיין אויפ'ן טעלעפאן. אויב נישט וועלן זיי האלטן א רעקארד אז איר האט גערופן מיט א טעות און איר זאלט ארויסשיקן א בריוו מיט די גאנצע הסברה פארוואס איר טראכט אז עס איז נישט גוט גערעכנט געווארן.
אויב עס קומט אונטער די צייט צו באצאלן אינדערצווישן דאן צאלט נישט אפ די חלק וועלכע איר טראכט אז עס איז נישט ריכטיג ווייל אויב יא וועט די קרעדיט קארד פירמע אייך זאגן אז עס איז צו שפעט. איר דארפט באקומען אן ענטפער ביז 30 טעג און אלעס דארף לעגאל אויסגעגליכן ווערן ביז 90 טעג. אויב איר זענט גערעכט וועט די קרעדיט קארד פירמע אייך שיקן א טשעק און אויב נישט וועלן זיי שיקן א בריוו מיט אן ענטפער פארוואס זיי טראכטן אז זיי זענען יא גערעכט און איר וועט באקומען ווייניגסטענס 10 טעג צו באצאלן דעם חילוק.
אויב איר זענט נאך אלץ נישט צופרידן קענט איר שרייבן נאכאמאל און דורכאויס די גאנצע צייט פון די טענה ומענה מעג נישט די קרעדיט קארד פירמע דאס רעכנען אלס שפעט באצאלט און באשמוצן אייער קרעדיט. אויב איר האלט אז די קרעדיט קארד פירמע איז נישט גערעכט דאן קענט איר גיין אין געריכט און ערקלערן פארוואס איר האלט אז די קרעדיט קארד איז נישט גערעכט. אויב איר געווינט וועט די קרעדיט קארד אייך מוזן באצאלן אלעס מיט די אינטערעסט.
אגב, ווען עס קומט צו פארפירן נוצט שיינע לשונות און געט נישט אויף אפילו זיי זענען אייך מסביר אז זיי זענען גערעכט. אויב יענער קען אייך נישט העלפן בעט מען זאל רופן איינער העכער יענעם א.א.וו. ביז ווילאנג איר באקומט איינעם וואס פארשטייט אן עסק. עס איז א נארמאלע זאך אז יענער וועט זאגן אז מען וועט אייך צוריקרופן ביז עטליכע טעג. אין אזא פאל נעמט א קאנפערמעישן נומער וועלכע וועט אייך צוניץ קומען די נעקסטע מאל איר רופט וועגן דעם זעלבן פראבלעם.
קרעדיט קארטל שווינדל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די גרעסטע שווינדלערייען ווערן געמאכט דורך קרעדיט קארטלעך און מען דארף זיין זייער פארזיכטיג, ספעציעל די וועלכע האבן מערערע קארטלעך. א גנב וועלכער באקומט אייער נומער קען מאכן א לעבן מיט אייער קארטל און איר וועט אייך ברעכן קאפ ביז איר וועט צוריקבאקומען די געלט פון די קרעדיט קארד פירמע. דער כלל איז מען זאל קיינמאל נישט ארויסגעבן א קרעדיט קארד נומער נאר פאר א פארלעסליכע פירמע פון וועלכע יעדער ווייסט צו זאגן. מענטשן באקומען כסדר בריוון וועגן געוויסע וואקאציעס אדער אנדערע שוואויל טאג וועלכע מען קען יעצט באקומען פאר חצי בחנם און ווען מען רופט אן בעטן זיי אייער קרעדיט קארד און דאן זענט איר פארטיג ווייל די פירמע איז נישט קין פירמע נאר א באנדע שווינדלער וועלכע האבן אייך בא'גנב'ט.
אויב איר פארלירט אייער קארד אדער איר פארדעכטיגט עפעס רופט באלד אן די פירמע אויף איר 24 שטונדן א טאג עמוירדזשענסי ליין און מעלדט איין דעם פראבלעם. צו מאכן די זאך בעסער שיקט דערנאך ארויס א בריוו און ערקלערט וואס האט פאסירט. זייט געדולדיג אין אזעלכע פעלער ווייל די סארט זאכן ווערן נישט אויסגעגליכן אזוי שנעל.
זע אויך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


c: text/html

text:
סאנרעמא קאנפערענץ
סאַנרעמאָ קאָנפֿערענץ איז געווען אן אינטערנאציאנאלע קאנפערענץ אין איטאליע אינעם יאר ה'תר"פ (אפריל 1920) וואס האט דיסקוסירט איבער ווי אזוי צו צעטיילן די מאנדאטן אינעם מיטל מיזרח. אין די קאנפערענץ האבן זיך באטייליגט פרעמיער מיניסטארן פון פארשיידענע לענדער: בריטאניע, פראנקרייך, איטאליע, גריכלאנד און די פארטרעטער פון יאפאן און בעלגיע.
די אנטשיידונגען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
איינע פון אירע אנטשיידונגען איז געווען, צי זאל דער בריטישער מאנדאט הערשן אויף ארץ ישראל, מיט א צוועק צו העלפן די יידן זאלן באקומען אין דער צוקונפט זעלבסטשטענדיקייט אין ארץ ישראל (אין באציונג צו דער באלפורס דעקלאראציע). וויא אויך ווער זאל הערשן איבער יארדאניע, און איראק.
און פראנקרייך וועט הערשן איבער סיריע, און לבנון, אלס פראנצויזישער מאנדאט.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
באם
באם איז א צונאמען פאר שוואכע מענטשן פון מאראלישן שטאנדפונקט, געווענליך אפגעפארןע אדער מאדערן אידן. ביי חסידים וועט מען אזוי גערופן אויב מען שיינדט זיך די בארד אדער מען רעדט ביים דאווענען. אדער מען זיצט אפ אויפן אינטערנעט אגאנצן טאג, און מען לערנט נישט קיין ווארט.
צוליב זייער אומוויסענדקייט און איגנאריזם פון נישט לערנען זיך די מידות בין אדם לחבירו און בין אדם למקום האבן זיי אויטאמאטיש אלע מינע גייסטישע און סאציאלע פרעבלעמן ווי שלום בית אדער ביזנעס שוואכקייטן ווייל נישט נאר אין לערנען אדער אין רוחניות הייסט א באם נאר אויך יעדער מאראלישער שוואכקייט וואס מענטשן קוקן אראפ.
צווישן פרומע אידן, אן אלטער בחור, פארלירט זייער די רעספעקט אין פרעסטידש, צוליב וואס ער ווערט אנגעקוקט פאר א לא יצלח.


text:
ווארמז
װאָרמס (לשון קודש ורמיזא) איז אַ שטאָט אין מערבֿ דײַטשלאַנד, אין דער פּראָװינץ רײַנלאַנד-פֿאַלץ. װאָרמז איז געװען זײער אַ חשובֿע ייִדישע געמײנדע, װוּ האָט געװױנט רש"י אין 11טן יאָרהונדערט.
אינהאַלט
איר היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די מיטל אלטער יארן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די היינטיגע מאדערנע עפאכע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פון אידישן שטאנדפונקט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די שטאט אין אידישן-לשה"ק לעקסיקאן ווערט דאס אנגערוויפן ווירמייזא וואס עס ווערט שוין דערמאנט אין די ראשונים
ווי עס ווערט פארציילט זענען שוין א אידן דארטן אנגעקומען תיכף נאכן ערשטן חורבן ביהמ"ק און ווען עזרא הנביא האט זיי גערופן ארויפצוקומען קיין א"י האבן זיי געזאגט אז וואס פעלט אונז דא און דא קען אויך זיין אונזער לאנד, און ווי עס ווערט פארציילט האט זיי עזרא פארשאלטן און פון יענעם דור איז גארנישט געבליבן
תקופת גלות בבל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
תקופת בית שני[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
תקופת הראשונים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין די צייטן פון די ראשונים איז דארטן געווען א ווירבלדיגער שטאט מיט אידן, א שטייגער ווי רש"י הק' און נאך פולע
ווי עס הייסט היינט ווייסט מען נאך און וועלכע הויז רש"י איז געבוירן און עס שטייט נאך אין א גוטן צושטאנד
אריינפארנדיג אין שטאט פארט מען אריבער א הויכן טויער, וואס דאס זעהט מען נאך היינט און עס ווערט שוין אויך געברענגט אין די ראשונים
גדולי ישראל וואס ליגן דארטן בערדיגט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- מהר"ם מ'רוטנבורג
- מהרי"ל מוה"ר ר' יודא ליואי, פארפאסער פון דעם אלוועטליכן אידישן נוסח וואס עס ווערט פארגעדאוונט אין די ימים נוראים
- סמיכת חכמים


text:
גהאנע
די רעפובליק פון גהאַנע (ענגליש: Republic of Ghana) איז א לאנד אין מערב אפריקע. זי גרענעצט בארטן פון העלפאנדביין צו מערב, בורקינע פאסא צו צפון, טאגא צו מזרח, און דעם איינגאס פון גיני צו דרום.
גהאנע האט א באפעלקערונג פון 24 מיליאן מענטשן (געשאצט 2010). די הויפטשטאט איז אקרא. גהאנע איז די צווייטער גרעסטער פראדוצירער פון קאקאא אין דער וועלט. די אפיציעלע שפראך איז ענגליש.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
גהאנע איז געשאפן אין 1957 פון צוויי בריטישע קאלאניעס, גאלד בארטן און בריטישע טאגאלאנד. דער ערשטער פרעמיער מיניסטער איז געווען קוואמע נקרומא. שפעטער האבן די מיליטער איבערגענומען די הערשאפט אין לאנד. אין 1992 האט מען אויפגענומען א נייע דעמאקראטישע קאנסטיטוציע. דער ערשטער פרעזידענט אונטער דער נייע קאנסטיטוציע איז געווען דזשערי ראלינגס. דער היינטיגער פרעזידענט איז דזשאן אטא מילס פון דער נאציאנאלער דעמאקראטישער קאנגרעס פארטיי.
ראיאנען און שטעט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
גהאנע ווערט צעטיילט אין 10 ראיאנען:
- אויבער מזרח
- אויבער מערב
- אשאנטי
- בראנג-אהאפא
- גרויס-אקרא
- וואלטא
- מזרח
- מערב
- צענטראל
- צפון
די צוויי גרעסטע שטעט אין גהאנע זענען אקרא (באפעלקערונג 3,963,264) און קומאסי (2,604,909).
עקאנאמיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
גהאנע איז איינער פון די הויפט פראדוצירערס פון גאלד, אין דער וועלט. אויך טוט זי עקספארטירן קאקאא, אויל, האלץ, עלעקטריע, בריליאנטן, באקסיט און מאנגאן.
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
2002
2002 איז דאס צווייטע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 2002 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 5טן מיי - זשאק שיראק געוויילט פרעזידענט פון פראנקרייך
- 20טן מיי - מזרח טימאר ווער זעלבסשטענדיק פון אינדאנעזיע
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 13טן יולי - יוסוף קארש, קאנאדישער פאטאגראף (געב' 1908)
- 6טן אויגוסט - עדסכער דייקסטרא, פיאנער פון קאמפיוטער וויסנשאפט (געב' 1930)


text:
נסיון
אידן האלטן דאך אז אלץ איז פון הקב"ה וואס וויל אז צו טאן א מצווה און גוטער זאך זאל אנקומען שווער מאכט ער א נסיון. אזוי איז אנגענומען אז יעדע עבירה וואס קומט אונטער א מענטש זאל ער געדענקען אז דאס איז א ניסיון פון הקב"ה אים אויסצופריווען און דערהייבן נאך דעם וואס ער וועט קענען ביישטיין און נישט דורפאלן צו טאן די עבירה.
לויט די גמרא אין סוכה נב.: כל הגדול מחבירו יצרו גדול הימנו, קוקט אויס אז ווי שטערקער און חשובער די מצווה, מענטש, אדער ענין, איז אלס א גרעסער נסיון און קעגנערשאפט אפאזיציע איז דא דאס נישט צו טאן.
לויט דער גמרא איז דאס אן עקסטער כוונה פון הקב"ה מיט די ניסיונות, כדי צו געבן מער שכר אויף די שוועריגקייטן אויך. און דאס איז דער גאנצער חילוק פון עולם הזה און עולם הבא


text:
שלמה אבן גבירול
רבי הער שלמה אבן גבירול (איבּן גאַבּיראָל) (1021 - 1058), איז געווען א יידישער שפאנישער דיכטער און א פילאזאף אין דער מיטלאלטער.
ער איז געווען פון די סאמע גרעסטע ספרד'ישע פאעטן וואס כלל ישראל האט פארמאגט. ער איז ספעציעל באוואוסט מיט דעם שיר כתר מלכות וואס ער האט אזוי קונצליך קאמפאזירט וואס עס איז איבערגעזעצט געווארן אויף פיל שפראכן.
גלייכצייטיג איז ער געווען א בארימטער פיליזאף, ער איז באוואוסט מיט דעם פיליזאפישן חקירה ווערק זיינע אין אמונות ודעות.
די וועלט פארציילט אז א גוי א רוצח האט אים אומגעברענגט. און אויף יענעם ארט איז געוואקסן א בוים וואס האט ארויסגעגעבן גאר גוטע פירות. ווען דער קיסר האט זיך נאכגעפרעגט אויף דעם באזונדערן גוטן טעם פון די פירות, איז ער דערגאנגען אז דארט ליגט באגראבן דער קערפער פון דעם אידישן געלערנטן, און האט דעם רוצח באשטראפט. [פֿעלט אַ מקור]


text:
כהן גדול
דער כהן גדול איז דער טיטל פון דעם הויפט כהן ביי יידן, דער מענטש וואס אין יעדן דור האט געפירט די רעליגיע.
ביז צו די טעג פון יאסון איז די אמט פון כהן גדול געגאנגען בירושה, דורך די אייניקלעך פון אהרן, דער ערשטער כהן גדול און פינחס בן אלעזר.
דער כהן גדול איז געווען געשיידט פון אנדערער כהנים דורך זיין שטעלע, איינפלוס, רעליגיעזע פליכטן. פרינציפעל האט ער אויסגעזען באזונדער מיט זיין לבוש, די שמונה בגדים.
די פאלגענדע טאבעלע איז א רשימה פון כהנים גדולים לויט יוסיפון (יוסף בן מתתיהו) און אנדערע מקורות.


text:
נס
נס איז א ווינדערליכע אומנאטורליכער געשעניש וואס מען שטויסט זיך נישט אן נארמאל אין נאטור. עס מאכט טראכטן דעם מענטש און וועקט אים אויף ווען דאס געשענט.
רעליגיעזע גלייבן אז דאס איז די האנט פון באשעפער צו פארדרייען די נאטור וואס ער האט באשאפן פאר א סיבה.
עס שטאמט אויך פון זעלבן ווארט נס- אויפהייבונג. נסיון- פריוו, מיינענדיג אז ווען א נס געשענט איז דאס אויך א פריוו וואס מען ברויך ווערן דערהויבן דורך דאס. און נישט חלילה וחס אראפנידערן מאראליש.
לויט געוויסע פוסקים טאר מען נישט גלייבן אין אומנאטורליכע זאכן היינט צוטאגס ווייל דאס ברענגט צו אמונות טפילות פון עבודה זרה און נאך; אין די תורה'ס נסים איז געווען אז דער אייבערשטער האט געטוישט די נאטור דאן, צוליב ווייל דער דור המדבר איז געווען גאר ערליך, אבער עס איז נישט געווען אומנאטורליך דאן אויך נישט. (כוזרי)


text:
זשאסעף ליבערמאן
זשאסעף איזאַדאר ליבערמאן, יוסף אדער זשא, (געב' דעם 24סטן פעברואר 1942) איז דער פרומער אידישער ארטאדאקסישער סענאטאר פון קאנעטיקעט.
זיין צווייטע ווייב הדסה ליבערמאן האט אים געמאכט א בעל תשובה. זי שטאמט פון רומעניע פון דער שטאט סאטמאר.
ער איז געלאפן פאר וויצע פרעזידענט אונטער על גאר אויף דעם דעמאקראטישן טיקעט. און פארלוירן.
ער איז א דעמאקראט, אבער ווען עס קומט צו זיכערהייט פראגעס, ווערט ער באטראכט ווי א קאנסערוואטיווער, ער איז פון דעם ערשטן מינוט אן געשטאנען ביי דער רעכטער זייט פון בוש מיט זיין מלחמה קעגן טעראר, און קעגן איראק, ער האט איר שטענדיג באגריסט, אפילו ווען עס האט אים טייער געקאסט, ער האט שיער נישט פארלוירן זיין בענקל אלס סענעטאר, דאך האט ער זיך נישט געבויגן זיין מיינונג.


text:
מצווה טאנץ
די מצוה פון טאנצן פאר א כלה און דעם טאג פון איר פארהיירונג, כדי זי צו דערפרייען.
חז"ל אז עס איז א גרויסע מצוה, ווי עס שטייט, כיצד מרקדין לפני הכלה, כלה נאה וחסודה.
ביי חסידים, איז דער מנהג, נאך דער פארהיירונגס צערעמאניע, טוט א ספעציעלער מענטש (געווענדליך געדינגען פאר געלט), וואס האט דעם טאלאנט פון זאגן וויצן און אויך זינגען מיט גראמען, טוט אויסרופן די נאנטע פאמיליע און איז מכבד צו טאנצן.
מען טאנצט פאר דער כלה ווען מען האלט איין עק פון א גארטל, און די כלה האלט די צווייטן עק. נאך דעם טאנצט מען מיטן חתן. דער פאטער פון דער כלה טאנצט מיט זיין טאכטער ביי די הענט, און אויך דער חתן אליין.


text:
GNU פרייע דאקומענטאציע ליצענץ
GNU FDL איז ראשי תיבות פרייע דאקומענטאציע ליצענץ פון GNU רשות צו קאפירן.
דאס איז א לעגאלער אויסגערבעטער דאקומענט ליצענץ ספעציעל פאר פרייע און אפענע פראיעקטן וואס וואלענטירן בויען דעם תוכן.
און כללית טוט דער לייסענס פארזיכערן אז דער בעלות פון די באשאפערס האבן נישט קיין רעכט דערויף, ד.ה. עס איז נישט קאפירעכט, נאר בלויז קאפילינק אז דער באשאפער איז נאך אזוי ווייט איבערגעלאזט מיט אביסל בעלות אז מען זאל אים קענען געבן די קרעדיט אבער נישט קענען האלטן פאראנטווארטליך.
אלץ וואס מען שרייבט אויף וויקיפעדיע איז לויט די תנאים פון דעם GNU ערלויבניש.


text:
קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג
אין מאטעמאטיק איבערהויפט אין אלגעברע, די קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג צווישן צוויי גאנצע צאלן, איז די קלענסטע נומער וואס ביידע גאנצע צאלן קענען אים צעטיילן. למשל די קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג פון 21 און 6 איז 42, ווייל דעם 42 קען מען צעטיילן סיי אויף 6 און סיי אויף 21: און . מען קען אויס חשבונען דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג דורך פאקטאריזירן דעם נומער צו פרימצאלן (למשל די פרימצאל פון 42 איז 2*3*7), אדער דורך צעטיילן די טאפלונג פון די צוויי גאנצע צאלן מיטן גרעסטן געמיינזאמן טיילער (זעט ווייטער).
באנוצונג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג נוצט מען בעיקר כדי צוצוגעבן צוויי ברוכטיילן. למשל אויב מיר האבן צוויי ברוכטיילן: און מיר ווילן וויסן וואס זיי באטרעפן, זוכן מיר דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג פון 6 און 21, וואס דאס איז 42, און מיר טאפלען דעם דענאמינאטאר פון יעדן עלעמענט מיט א צאל זאל דער דענאמינאטאר ווערן 42. דעם טאפלען מיר מיט 7, און דעם מיט 2, און מיר נעמען זיי צוזאמען אזוי:
די וועג צו זיך דערוויסן וועלכער נומער איז די קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג איז דורך דעם וואס מען געפינט דעם גרעסטן געמיינזאמען טיילער, און מען טאפלט די צוויי צאלן מיטן גרעסטן געמיינזאמען טיילער.
ווי צום ביישפיל: כדי צו געפינען וואס איז די קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג פון 6 און 21. זוכן מיר דעם גרעסטן געמיינזאמען טיילער, וואס דאס איז 3 (ווייל סיי דעם 6 און סיי דעם 21 קען מען צעטיילן אויף 3 אויף א פאל זאל בלייבן א גאנצע צאל). א צינד טאפלען מיר דעם 6 מיטן 21 און דער באטרעף צעטיילט מען אויף 3. ווי פאלגנדיק:
- .
- LCM איז די "קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג" - "Least Common Multiple".
- GCD איז דער "גרעסטער געמיינזאמער טאפלונג" - "Greatest Common divisor".


text:
האמלעט
די טראגעדיע פון האמלט, פרינץ פון דענמארק (The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark) איז א פארשטעלונג געשריבן דורך וויליאם שייקספיר צווישן ה'שנ"ט צו ה'שס"א, און ערשט געשפילט פאר ח' אב ה'שס"ב - אום דעם זעלבן טאג מעלדן די דעמאלטיקן אקטן דאס די פארשטעלונג איז געצייגט געווען פריער. די שטוק באזירט אויף עלטערע קוועלער; דאס לעבן פון אמלעט (Vita Amlethi), וואס איז זייר ענליך צום שוישפיל, איז א טייל פון סקסא גראמטיקאס' געשיכטע פון דענמארק (Gesta Danorum) צונויפגעשטעלט ארום ד'תתק"ס. א סך מומחים שאצען איין דאס שייקספיר האט אנאנדערע שוישפיל נוי אדאפטירט. פראפעסאר גארי טיילאר גלויבטע דאס אין דעם מחבר'ס לעבענסצייט, האמלעט האט געווען די פערטע פון זיינער פארשטעלונגען אין פּאָפּולאַריטעט, און היינט איז זי, נעבן ראמעא און יוליא, פילייכט זיינער באקאנטעסטע ווערק.[1]
משה זייפערט האט געשאפן די פריסטע יידישע איבערזעצונג פון דעם שוישפיל אין ה'תרנ"ג, און זיינער ווערסיע איז ערשט אויפגעפירט געווען ביי "טאליא טעאטער", ניו יארק, אום י"ד כסלו ה'תרנ"ד. באריס טאמאשעווסקי שפילט האמלעט.[2]
די געשיכטע דערציילט פון האמלעט, זון פון דעם געשטארבנעם דענישער קעניג. זיין פאטער'ס רוח קומט צו אים און אנטפלעקט דאס דער איצטיקער קעניג, האמלעט'ס פעטער קלאודיוס, האט אים פארסאמט. ער פאדערט נקמה. האמלעט אנטשיידעט שטעלן זיך ווי א משוגענער אום פארדאכט צו פארמיידן. די גאנצע צייט איז ער אומזיכער צי ער איז נישט טאקע וואנזיניג. קלאודיוס' געהיימראט, פאלאניוס, שיקט צוויי פון דער פרינץ'ס חברים, ראזענקראנץ און גילדענשטערן, צו אין אלץ שפיונען, אבער האמלעט טרויעט זי נישט. דער געהיימראט'ס טאכטער, אפליע, פארליבט זיך מיט האמלעט, אבער ער שיקט זי אוועק. אום צו באשטעטיקן קלאודיוס' שולד, פירט ער אויף א פארשטעלונג אין פאלאץ, וואס צייגט א קעניג געמארדעט פונקטליך ווי זיין פאטער. קלאודיוס קאן דאס נישט פארטראגן און לויפט ארויס. האמלעט'ס מוטער גערטראד, די איז איצט מיט קלאודיוס געהייראטעט, רופט אים פיר א געשפרעך. פאלאניוס אונטערהערט די ביידע הינטער א וואנט טעפעך. האמלעט הערט אים, גלויבט דאס ער איז קלאודיוס און שטעכט די טעפעך. פאלאניוס איז טויט. דער קעניג, דער האט מורא, שיקט האמלעט אינץ גלות קיין ענגלאנד און בעטעט דער ענגלישער קעניג אין צו הינריכטען, אבער דער פרינץ פינדעט די בריוו און ענדערט עס. שפעטער קומט ער צוריק נאך דענמארק, ווי ער ענדעקט דאס אפליע איז געשטארבען, וואהרשיינליך דורך זעלבסטמארד. פאלאניוס' זון, לאערטעס, וויל זיין פאטער רעכן און רופט האמלעט קיין צווייקאמף אין דעם פאלאץ. קלאודיוס גיבט לאערטעס א פארגיפטעטע שווערד, און גרייטעט פארסאמטע וויין פיר דער פרינץ אלץ ער וועט זיגען. די ביידע קעמפפער זינד טויטליך פארווונדעט, אבער לארטעס פארגעבט האמלעט און דערציילט דער קעניג'ס פארשווערונג. גערטראד טרינקט די וויין און שטארבט. מיט זיין לעצטע אטעם, האמלעט הרגעט קלאודיוס און בעשטימט פארטינבראס, קרונפרינץ פון נארוועגיע דער פיהרט קריג קעגן דענמארק, אלץ זיין נאכגייער.
זייר באקאנט איז די רעדע פון האמלעט (דער נוסח איבערזעצט דורך אלכסנדר הארקאווי):[3]
"זיין אדער ניט זיין - דאס איז די פראגע!
צי איז איידעלער פאר דעם געמיט צו ליידן
די שטעך און די פיילען פון דעם בייזן מזל
אדער ארויסגיין מיט גבר קעגן א ים פון צרות
און מאכן פון זיי אן ענד? שטארבן - שלאפן
ווייטער גארנישט!"
אין ה'תרנ"ט שרייבט איזידאר זאלאטארעווסקי אן אדאפטאציע פון דער פארשטעלונג, דער ישיבה בחור (אדער, דער יודישער האמלעט), וואס איז געצייגט געווען אויף דער בינע דער "ווינדזאר טעאטער", אויך אין ניו יארק, אם כ"ג שבט דאס זעלבע יאר. אין דער ישיבה בחור האנדלט עס פון אביגדור, דער זון איינעם געשטארבענן רבי'ס, וואס אנדטעקט א בריוו פון זיין פאטער, די דערציילט דאס זיין שריט ברודער און נאכגייער האט גייענצט מיט אביגדור'ס מוטער. אם ענדע, נאך א לאנגע געראנגעל צווישן דער זון און דער נייער רבי, שטארבט אביגדור.[4]
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Taylor, Gary (2002). Shakespeare plays on Renaissance Stages. In Wells, Stanley; Stanton, Sarah. The Cambridge Companion to Shakespeare on Stage. Cambridge: Cambridge University Press. זייט 18.
- ↑ Leonard Prager. Yiddish Culture in Britain: A Guide. P. Lang, 1990. זייטה 721.
- ↑ בריגיטע דאלינגער. רצנזיון פון Shakespeare on the American Yiddish Stage. (דייטש). זיהט אויך דא.
- ↑ Joel Berkowitz. Shakespeare on the American Yiddish Stage. University of Iowa Press, 2005. זייטה 92-94.
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- האמלעט, איבערזעצט פון י.י. שווארץ, ניו יארק, ה'תרע"ח.
- האמלעט: טראגעדיע אינ 5 אקטנ. איבערזעצט פון י. גאלדבערג, מעלוכע-פארלאג פון ווייסרוסלאנד, התרצ"ד (צום טייל פאראנען).
- דער יודיעשר האמלעט


text:
אמוראים
אמוראים זענען די חכמים און רבנים פון די תלמוד, וואס האבן געלעבט און געשאפן אין די תקופה פון די פארענדיגונג פון די משנה דורך רבי יהודא הנשיא און ביז נאכן פאענדיגן דעם גמרא.
די אמוראים זענען געווען פלאצירט אין צוויי אידישע צענטערן: אין ארץ ישראל און אין בבל.
בעפאר זיי האבן באלאכטן און געפירט כלל ישראל די הייליגע תנאים און נאך זיי האבן איבערגענומען די סבוראים.
דער טיטול און נאמען "אמורא" האט לכתחילה געדינט אלס מקור צו אידענטיפיצירן די אויפגאבע וואס איז געווען שייך אין א בית המדרש - דער "אמורא" האט פשוט און פראסט מסביר געווען די רייד פון די חכם פאר די פאבליק, דאס הייסט ער האט איבערגעזאגט אויף אזא אופן אז דער המון זאל דאס אויך פארשטיין, אבער אין די צייטן פון די אמוראים איז דאס געווארן א נאמען פאר יעדן חכם און רב.
אין ארץ ישראל איז דער צענטער פאר די תורה וועלט געווען אין ציפורי היינט א דארף נעבן מירון אין גליל און דערנאך האט זיך דאס אריבערגעצויגן קיין טבריה.
אין בבל איז דער עיקר דאס געווען אין ישיבת סורא, און טייל מאל איז דאס אריבער צו ישיבת פומבדיתא און צו די ישיבת נהרדעא.
די אמוראים פון בבל און ארץ ישראל האבן אנגעהאלטן א פארבינדינג מיט איינער דעם אנדערן און זיך געהאלפן שליכטן שווערע אישו וויאזוי אידן זאלן זיך פירן דורך שיקענדיג שליחים איינער צום אנדערן.
די צאל אמוראים וואס זענען אונז באקאנט שטייגט איבער צו מער פון 3 טויזענט, לויט די ציילונג פון די חוקרים וואס שטודירן דעם גמרא.
צווישן די אמוראים זענען געווען אזאלעכע וואס האבן זיך גאר שטארק אויסגעצייכענט אין זייער בקיאות זיי האט מען אנגערופען "סיני".
עס איז אבער געווען אזעלכע וואס האבן זיך אויסגעצייכענט אין זייער שארפקייט, ד.ה. און זייער מעגליכקייט צו דערגרייכן, דורך לאגישע מסקנות, צו א שליכטונג פון אלע סוגיות וואס זענען ארויפגעקומען צום דעבאטע פון די אמוראים - זיי האט מען גערופען איטליכער "עוקר הרים".
אסאך ביאגראפישע אנעקדאטן פון די אמוראים איז באזירט פון די גמרא וואס זייער אסאך פון זיי קען מען נישט אנעמען אלס א ריכטיגער ביאגראפיע ווייל פיל פון זיי זענען אגדתא שטיקער וואס זענען געשריבן אלס משל.
די תקופה פון די אמוראים אין ארץ ישראל ווערט צעטיילט אוף 5 דורות און אין בבל אויף 7 דורות.
די מערסטע מערקווירדיגע אמוראים פון יעדן דור איז ווי פאלגנד.
מערקווירדיגע אמוראים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
חכמי ארץ ישראל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ערשטער דור (ביזן יאר ד' 240):
- רבי יהודה נשיאה
- רבי ינאי אין עכברא
- רבי אושעיא אין קיסריה
- רבי אפס אין ציפורי
- רבי יהושע בן לוי (ריב"ל) אין לוד.
- צווייטער דור (ביזן יאר ד'ם 280 בערך):
- דריטער דור (ביזן יאר ד'ע 310 בערך):
- פערטער דור (ביזן יאר ד'ק 340 בערך):
- פינפטער דור (ביזן יאר ד'ק"ם 380 בערך):
- רבי תנחומא
- רבי ברכיה
- רבי יוסי ברבי בון דער לעצטער פון די פארענדיגער פון תלמוד ירושלמי.
חכמי בבל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ערשטער דור (ביזן יאר 250):
- צווייטער דור (ביזן יאר 280 בערף):
- רב הונא - ראש ישיבת סורא.
- רב יהודה בר יחזקאל בפומבדיתא.
- צווייטער דור (ביזן יאר 310 בערך):
- רב חסדא - ראש ישיבת סורא.
- רבה בר רב הונא - ראש ישיבת פומבדיתא.
- רב ששת
- רבה בר נחמני
- רב יוסף בר חייא
- רב זביד
- רבי זירא
- פערטער דור (ביזן יאר 340 בערך):
- אביי - ראש ישיבת פומבדיתא.
- רבא - ראש ישיבת מחוזא.
- רמי בר חמא
- פיפטער דור (ביזן יאר 380 בערך):
- זעקסטער דור (ביזן יאר 430 בערך):
- זיבעטער און אכטער דור (ביזן יאר 500 בערך):
- מר בר רב אשי
- רבה תוספאה
- רבינא השני - ראש ישיבת סורא און די לעצטער פון די אמוראים.
װעבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אמוראים, חכמי התלמוד, חכמי בבל, פון דעם אנציקלופדיה יהודית "דעת".


text:
1934
1934 איז דאס 34סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1934 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 13טן יוני - נאצי פירער אדאלף היטלער ימ"ש טרעפט זיך מיט מוסאליני, דער פירער פון איטאליע, אין דער שטאט ווענעדיג, און באטיטלט נאכן באזוך דעם נאצי פירער אלס א "נארישע קליינע מאלפע".
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 11טן יאנואר - זשאן קרעטיען, 20סטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע
- 10טן אפריל - דוד האלבערשטאם, שרייבער
- 5טן סעפטעמבער - הרב מאיר בראנדסדארפער, רב, דיין, פוסק און מוהל; מיטגליד אינעם בד"ץ פון דער עדה החרדית; מחבר פון "קנה בושם" (נפטר 2009)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 17טן פעברואר - אלבערט דער ערשטער פון בעלגיע (געב' 1875)
- 25סטן מיי - גוסטאוו האלסט, בריטישער קאמפאזיטאר (געב' 1874)
- 2טן נאוועמבער - עדמונד זשיימס דע ראטשילד (געב' 1845)


text:
ריין (טייך)
דער ריין (דייטשיש: Rhein; האלענדיש: Rijn; פראנצויזיש: Rhin; רומאנטש: Rain; איטאליעניש: Reno; לאטייניש: Rhenus; מערב פריזיש Ryn) איז איינער פון די לענגסטע און וויכטיגסטע טייכן אין אייראפע. זיין לענג איז 1230 ק"מ, און מער ווי 2000 קובישע מעטער וואסער גיסן ארויס יעדע סעקונדע. דער נאמען ריין שטאמט פון מיטל הויך דייטש: רין.
דער ריין און דער דוניי זענען אמאל געווען כמעט דער גאנצער נארדערנער גרענעץ פון דער רוימישער אימפעריע, און זייט יענע טעג איז דער ריין געווען א נייטיגער שיפיגער וואסערוועג פאר טראגן סחורה אין לאנד אריין.
דער ריין פלוסט פון גריזאן אין די מזרחדיקע שווייצער אלפן ביזן צפון ים בארטן אין האלאנד. ער איז דער צוועלפטער לענגסטער טייך אין אייראפע, און איז לאנג 1233 ק"מ.
אינהאַלט
געאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
שווייץ[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער הויפט פארט איז באזעל.
דייטשלאנד און פראנקרייך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
האלאנד[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
מקווה
א מקווה איז א פֿארזאמלונג פֿון וואסער וואו מען קען זיך טובל'ן.
- בײַ אלע טובל'ט זיך א פרוי (היינט צו טאג, נאר נאך דער חתונה) מיט א ברכה און מיט דעם ווערט זי ריין נאך די טומאת נדה אדער ווען זי איז געווען א יולדת.
- אויך איינער וואס איז זיך מגייר דארף זיך טובל'ן אין א מקוה.
- כלים (געשיר, בעשטעק, טעפ) וואס א גוי האט געמאכט אדער וואס מען קויפט פון א גוי, טובל'ט מען מיט א ברכה פֿאר'ן נוצן מיט עסן.
- ביי ספרדים און חסידים גייען די מענער אויך אין א מקוה יעדן טאג, אדער מדין טבילת עזרא.
מען קען זיך טובל'ן סיי אין א מקוה, א זאמלונג פון רעגנוואסער (מי גשמים), סיי אין א מעין, א קוואל. פראקטיש רופט מען ביידע היינט א מקוה.
אין א מי גשמים מקוה טוישט זיך נישט דאס וואסער, דעריבער שאפט דאס א פראבלעם ווי אזוי צי האלטן די מקוה ריין. כדי צו לייזן דעם פראבלעם מיט צוויי אדער מער "בורות". דאס רעגנוואסער ווערט געזאמלט אין א גרויסער ציסטערנע געגראבן אין דער ערד; דאס איז דער ערשטער בור. אבער מען טובל'ט נישט אין דעם בור נאר אין א צווייטן בור, וואס איז געמאכט ווי א גרויסער באד אדער א קליינער שווימבאד. די צוויי בורות זענען באהאפטן דורך "השקה", דאס איז א גרויסער לאך וואס באהעפט די בורות. אנדערע מאכן נישט השקה נאר זריעה, לויטן חזון איש. דעם בור טבילה פילט מען אן מיט נארמאלן וואסער און מען קען אים הייצן צו א באקוועמען טעמפעראטור.
און ס'איז דא וואס מאכן דערנעבן א "בור אצל בור" און דאס אליינס צוטיילט מען אין צוויי, וואס ווערט גערופן "בור על גבי בור".
באזונדער איז דא א העכערער בור וואס ווערט גערופן "אוצר", וואו מ'האלט דאס רעגנוואסער. און דאס איז אין פאל פון נויט, אויב עס גייט נישט קיין רעגן א שטיק צייט.
מקוה איד[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מקווה איד איז דער טיטל פון איינעם וואס גיבט זיך אפ מיט די מקווה, נעמט די איינטריט געלט, רייניגט די מקוה, אויך איז איינגעפירט אז דער מקוה איד האט א שטיקל געוועלבל וואס פארקויפט תשמושי קדושה און וויין מיט בראנפן א.ד.ג.
אין א נשים מקווה הייסט די פרוי וואס גיט אכט אויף די טבילות א טיקערין.
מקוואות אין ישראל און חוץ לארץ[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין ישראל איז בויען מקוואות א רעליגיע דינסט וואס דאס לאנד דארף פארזארגן. די איינוואוינער פון א יישוב האבן א רעכט צו פאדערן מ'זאל בויען א מקווה, און היינט האט כמעט יעדער יידישער יישוב אין ישראל א מקווה. עטלעכע ארגאניזאציעס זענען טעטיק אין דעם געביט, די הויפט פון זיי איז דער "מרכז הארצי לטהרת המשפחה" (נאציאנאלער צענטער פאר טהרת המשפחה) וואס הרב אפרים זלמן היילפרין האט געגרינדעט.
אין חו"ל איינער פון די וויכטיקסטע אויפגאבעס פון יעדער יידישער קהילה איז בויען און אויסהאלטן מקוואות.


text:
קראנקייט
א קראַנקייט אדער חלאַת איז א מעדיצינישע צושטאנד פונעם קערפער אדער מוח פון א לעבעדיקן באשעפעניש וואס שאפט ווייטאג, אומבאקוועמקייט, צרות אדער טויט צום מענטש וואס ליידט פון דער קראנקייט. ווען די קערפּער פונקציאנירט שוין נישט מיטן פולן ברען, איז מען קראנק.
א קראנקייט קען קומען פון דרויסן, פון באקטעריע, ווירוסן אדער פאראזיטן, אדער פון דרינען, פון א גענעטישן פעלער אדער א כראנישער ענדערונג אינעם קערפער.
ווען א מענטש ליידט פון א קראנקייט איז א דאקטער מטפל מיט אים; ווען א בעל חי ליידט פון א קראנקייט ווערט דאס באהאנדלט דורך א וועטערינאר.
סיבות פון קראנקייטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
איינע פון די מערסטע פארשפרייטע סיבות פון קראנקייטן איז שוואכע היגיענע און א מאנגל פון ריין וואסער.
פארמיידן קראנקייטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן קראנקייטן וואס זענען זייער פארשפרייט אדער האבן שווערע רעזולטאטן, און מען טוט זיי קאנטראלירן אפילו ביי געזונטע מענטשן. אז מען טרעפט אזא קראנקייט גאנץ פרי קען מען זיי היילן איידער זיי שאפן פראבלעמען. למשל, פארשידענע ראקן קען מען היילן נאר ווען מען טרעפט זיי גאנץ אין אנהייב.
נאך א ביישפיל איז אימוניזירונג. דער פרינציפ דערפון איז צו גרייטן דעם קערפער צו דער קראנקייט. דער קערפער האט זיין אייגענע פארטיידיקונג קעגן קראנקייטן, וואס הייסט די אימיון סיסטעם. די אימיון סיסטעם געדענקט וועלכע קרענק דער מענטש האט שוין געליטן. ווען א מענטש היילט זיך פון א קראנקייט שאפט די אימיון סיסטעם אנטיקערפערס קעגן דער קראנקייט. למשל, מען גיט א קליין קינד וואס האט קיין מאל נישט געווען קראנק מיט מאזלען א צארטע פארעם פון דעם מאזלען-ווירוס. די אימיון סיסטעם פונעם קינד הייבט אן שאפן אנטיקערפערס קעגן דעם ווירוס. ווען שפעטער קומט דאס קינד אין קאנטאקט מיט דעם זעלבן ווירוס, געדענקט די אימיון סיסטעם און קען קעמפן קעגן דעם ווירוס.


text:
ארץ יהודה
ארץ יהודה, איז די לאנד פון שבט יהודה, וואס זיי האבן איינגענומען ביי די יידישע אפענסיווע, אינאיינעם מיט יהושע בן נון, און די טייל איז געגעבן געווארן צו די שבט.
אינהאַלט
גרענעצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די גרענעצן פון יהודה רעכענען אריין, די באדן פון שבט בנימין, וואס נאך שלמה המלך, האבן זיך די צוויי שבטים פאראייניקט, און זענען רעגירט געווארן דורך מלכי יהודה.
די אור אלטע גרענעצן זענען געווען, פון חברון געגנט אין דרום. בית חורון געגנט אין צפון. ירדן טייך צו מזרח. און צו מערב איז לאטראן, (אדער גערופן עמאוס), וואס געפונט זיך בערך צוואנציק קילאמעטער, פון ירושלים.
יוסיפון, דערמאנט די גרענעצן פון יהודה, אין א גרעסערע שטח. ער רעכנט אריין גרויסע געגנטער פון וואס איז היינט אין מערב ברעג פון צפון, און פון דרום רעכנט ער אריין באר שבע, פון מערב רעכנט ער די מיטלענדישער ים.
פריע היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
נאכדעם וואס שלמה המלך איז געשטארבן, האט זיך אנגעהויבן א קאנפליקט, צווישן די שבטים איבער ווער עס רעגירט איבערן לאנד. שבט יהודה, אריינרעכנדיק בנימין, האבן אויפגענומען רחבעם אלס זייער קעניג. און די אנדערע שבטים האבן אויפגענומען ירבעם בן נבט, אלס זייער קעניג, און מיטדעם געגרינדעט די מלכות ישראל. דערביי געבנדיק פאר ארץ יהודה א סטאטוס פון אן אייגן לאנד.
ווען מלכות ישראל איז געקומען צו אן ענדע, דורך די קעניגן פון אשור, האט די יהודה קעניגרייך געצאלט צינזן פאר אשור, און דערביי פארזיכערט זייער זעלבסטשטענדיקייט. שפעטער איז די אשור אימפעריע צעפאלן, און יהודה האט געמוזט אנגעהערן צו די קעניגן פון מצרים. און דערנאך צו בבל, וואס האט שפעטער פארניכטעט די יידישע קעניגרייך, און פארטריבן די יידן אין גלות.
פערסישע צייטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
כורש קעניג פון פרס און מדי, האט געגעבן ערלויבעניש פאר די יידן זיך אומצוקערן קיין ארץ ישראל, און אויפבויען די צווייטע בית המקדש, דאס אלעס איז געווען אן אטאנאמיע, אונטערן פערסישע אימפעריע, אויף אראמיש איז די שטאַט גערופן געווארן יהוד מדינתא, דאס לאנד יהודה.
דאס לאנד האט אנגעהאלטן, ביז ווען אלעקסאנדער דער גרויסער, האט באזיגט די פערסישע אימפעריע, און האט איינגענומען די לענדער, וואס האבן זיך געפונען אין ארץ ישראל. אונטער די פערסן האבן די יידן געהאט א פילע אטאנאמיע, ווי ארויסגעבן געלטער, און פרייהייט פון רעליגיע.
גריכישע צייטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אונטער די גריכן, האבן די יידן וואס האבן זיך געפונען אין ארץ יהודה, פון אנהייב געהאט ברייטע פרייהייט, ביז ווען די סירישע קייזער אנטיוכוס אפיפאנס, איז געקומען צו די מאכט, ער האט אונטערדריקט די יידישע זעלבסטהערשאפט, און אוועק גענומען זייער פרייהייט פון רעליגיע. דערמיט האט זיך אנגעפאנגען די אויפשטאנד פון די חשמונאים, וואס האבן זיגרייך ארויסגשטויסן די סירישע ארמייען, און געמאכט ארץ יהודה געצליך זעלבסטשטענדיק, און געגרינדעט די דינאסטיע פון די חשמונאים.
די חשמונאים האבן פון אנהייב פארזיכערט די גרענעצן פון יהודה, און דערנאך אנגעהויבן עס צו פארברייטערן, ווען יעדע קעניג פירט אן א סעריע פון מלחמות קעגן די שטעט, און אנעקסירט זיי, צו ארץ יהודה, דער הויכפונקט פון די קעניגרייך איז געווען, ווען אלכסנדר ינאי האט איינגענומען דאס רוב פון ארץ ישראל, אריינגערעכנט די בארטן פלאך, אנקומענדיק קיין דאר, א שטאט נעבן היינטיקן חיפה, און שטייענדיק איבער די בארטן שטאט עכו. פון צפון אשדוד, אשקלון, און עזה פון דרום. די גלעד געגנט, און אנדערע טעריטאריעס פון מזרח זייט ירדן טייך, און גרויסע שטרעקעס פון די אדומיים פון דרום.
רוימישע צייטן און חורבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
נאכדעם וואס ינאי איז געשטארבן, האט זיין ווייב שלומציון המלכה איבערגענומען, און האט געקעניגט פאר כמעט א צענדליק יאר, פון יאר 76 ביז יאר 67 פארן ציווילע ציילונג. ווען זי איז געשטארבן האט האט אויסגעבראכן א בירגער קריג, צווישן אירע צוויי זין, יוחנן הורקנוס דער צווייטער און יהודה אריסטובולוס דער צווייטער, און זיי האבן אריינגעשלעפט די רוימישע אימפעריע, אין זייער געשלעג איבער ווער עס זאל קעניגן איבער יהודה.
אנהייב איז יהודה געווען אונטערן פראטעקטאראט פון רוים, שפעטער מיט די צייט געווארן א פראווינץ. רוים האט איינגעטיילט ווער עס וועט הערשן, און צוביסלעך אוועקגענומען די יידישע זעלבסטשטענדיקייט. די פאמיליע פון הורדוס, האט געקעניגט איבער יהודה, מער דינענדיק די רוימישע אינטערעסן, וואס איז אלס געווארן שווערערע אין שווערער.
אין יאר 66, האט אויסגעבראכן די גרויסע יידישע אויפשטאנד, וואס האט זיך געענדיקט זיגרייך פאר די רוימישע ארמייען, וואס האבן איינגענומען ירושלים, וואס איז געווען הויפטשטאט, און איר פארניכטעט, צוזאמען מיט די בית המקדש.
בר כוכבאס רעוואלט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
נאכן חורבן זענען געווען מערערע שטעט וואס זענען געווען פיל מיט יידן, ירושלים איז טאקע געווען חרוב, אבער יידישע אנוועזנהייט איז נישט קלענער געווארן. אין יאר 132, האט אויסגעבראכן די יידישע רעוואלט אונטער בר כוכבא, קעגן רוים. די יידישע לאנד האט געהאט צייטווייליקע זעלבסטהערשאפט פון דריי יאר, און האט פאראורזאכט שווערע פארלוסטן פאר די רוימישע מיליטער. צום סוף אבער האבן די רוימער בייגעקומען די יידישע קעמפער, און אונטערגעברענגט די רעשטלעך יידן, וואס זענען פארבליבן אין ארץ ישראל. דערמיט האבן די יידן זיך גענומען פארלאזן די געגנט פון יהודה, און די אנדערע געגנטער. און געגאנגען צו אנדערע יידישע ערטער אין גלות.
אדאריאניס קייסער, וועלכע איז געווען קייסער ביים רעוואלט, און איר אונטערדריקט, האט ווידעראמאל אויפגעשטעלט ירושלים, אבער פארבאטן איינטריט צו יידן, און האט גערופן די שטאט איליא קאפיטאלינא. און האט געביטן די נאמען פון יהודה, צו פראווינקיא סיריע פאלעסטינע.


text:
יגאָאָגלע ס פּטירע איז נאָר אַ חודש אַוועק און עס ס 'צייַט צו באַקומען גרייט צו רירן. אונדזער ענדאָרסמאַנט פֿאַר אַ יגאָאָגלע פאַרבייַט איז יגהאָמע!
מיר וויסן, עטלעכע פון איר קען זייַן אַסקינג, וואָס האט איר אַזוי לאַנג? יגהאָמע ס שוין אויס דאָרט פֿאַר אַ יאָר. מיר געקוקט בייַ און געצויגן צו שפּור אַלע פון די ווייַטערדיק אַלטערנאַטיוועס.
24אויגן | 43מאַרקס | אַבאָאָגי | כל מייַן פאַוועס | פּלאַץ | אַאָל | באַקסטיטש | בלינקדאַש | בלינקליסט | באָנזאָבאָקס | קליקקאָ | געשמאַק | די | דייגאָ | אָנצינדן | פאַנגקי האָמעפּאַגע | פעעדלי | געניעאָ | גוגל זייטלעך | Gritwire | יקליקק2וויעוו | יפראָגגלעס | יגהאָמע | יגאָאָגלע פּאָרטאַל | ילאָגגאָ | Inbox.com | ינטערעסטופף | אינטערנעט בוטטאָנס | דזשאָליקלאָוד | Kadaza | קייאָסק | קיטעדעסק | לסטאַקק | מידדלעספּאָט | מאָאָוולינק | מייַן מסן | מייַן ווייַ | מייַן יאַהאָאָ! | MyFav.es | מילינקקלאָוד | מיסטאַרציטע | נעווסבלור | נעטוויבעס | נעקסטאַריס | נאָללר | נאָווסי | אָנלי2קליקקס | אָפּעראַ נייַעס פּאָרטאַל | מזרח | פּינבאָאַרד | פּאָבב | פּאָרטאַלפין | פּאָרטאַלפּאַנעל | פּראָטאָפּאַגע | דויפעק | ראָקקז | סיטעהאָאָווער | פּלאַץ שופפלע | skim.me | ספּאַאַזע | start.io | סטאַרטיפיק | סטאַרטמע | סטאַרטפּיקס | פעסטשטעלן | סטומבלעופּאָן | סימבאַלאָאָ | SymbalooEDU | tabUp | טיזיט | טיזמאָס | Totally.Me | טראַנספערר | וסטאַרט | וועבליסט | וועבנאַוויגאָ | וועבוואַג | ווונדער Page | YourPort.com | זעאַדאָאָ | זענסטאַרט | זימביאָ
און, ווי אַזוי פילע, מיר געהאלטן יקספּעקטינג די ימערדזשאַנס פון אַ פּערזענלעך דאַשבאָאַרד אַז געמאכט יגאָאָגלע נעכטן ס נייַעס. יגהאָמע איז שטיל טאן אַז דורך סטעדאַלי בנין צופרידן, אַ שפּור רעקאָרד פון רילייאַבילאַטי, אַ גוט נאָמען און אַ געטרייַ ווייַטערדיק. לייענען אויף צו לערנען מער וועגן יגהאָמע, אַרייַנגערעכנט אונדזער פולשטענדיק סעטאַפּ פירן.
יגהאָמע אָפּעראַטיאָנס
איידער צו מאכן אונדזער ענדאָרסמאַנט, מיר קאָנטאַקטעד מייק סאַטאַן, יגהאָמע ס גרינדער און לאַנג-צייַט יגאָאָגלע האַמצאָע דעוועלאָפּער, צו לערנען אַ קליין ביסל מער וועגן יגהאָמע אַפּעריישאַנז. רובֿ וויכטיק, מיר געוואלט צו וויסן וועגן יגהאָמע אַפּערייטינג רילייאַבילאַטי, פינאַנציעל סוסטאַינאַביליטי און צוקונפֿט פּלאַנז.
יגהאָמע ס נעץ זאל נישט קוקן ווי אַ גוגל דאַטאַסענטער...נאָך. אָבער, עס ס שיין גוט, מיט "יבעריק סערווערס אין קייפל שטאַט פון די קונסט דאַטאַסענטערס, צוזאמען מיט אַנסייט און אָפפסיטע באַקאַפּס פון דאַטן." די מאַנשאַפֿט אין SaveiGoogle.org האט קעסיידער מאָניטאָרעד יגהאָמע ס פּראָגרעס זינט עס לאָנטשט לעצטע יאָר און האט קיינמאָל איבערגעלעבט אַ אַוטידזש אָדער דאַטן אָנווער.
מייק אויך דערציילט SaveiGoogle.org, "יגהאָמע אַפּערייץ ניצן אַן צו געשטיצט מאָדעל. עס איז איין ונאָבטרוסטיווע פאָן צו בייַ די דנאָ פון די דאַשבאָאַרד צוזאמען מיט אַדס אויף זוכן רעזולטאַטן בלעטער. די רעוועך דזשענערייטאַד מאכט יגהאָמע רעוועכדיק און סאַסטיינאַבאַל פֿאַר די פאָרסיאַבאַל צוקונפֿט." יגהאָמע אויך אַלאַוז האַמצאָע דעוועלאָפּערס צו לויפן אַדס ין זייער גאַדגעץ ווי לאַנג ווי זיי נאָכפאָלגן יגהאָמע פּאָליטיק.
וועגן צוקונפֿט פּלאַנז, מייק דערציילט אונדז "מיר ניטאָ פאָוקיסט אויף בנין די פּלאַץ ינפראַסטראַקטשער און ימפּרוווינג פאָרשטעלונג צו באַקומען גרייט פֿאַר יגאָאָגלע ס קלאָוזינג. אַמאָל מיר ניטאָ באַקוועם מיט די דינסט מדרגה, מיר וועלן פאָקוס אויף ימפּרווומאַנץ אַרייַנגערעכנט אַ נייַ וועטער האַמצאָע, פינאַנצן פּאָרטפעל האַמצאָע, און שפּראַך ספּעציפיש ווערסיעס פון יגהאָמע. ניצערס זענען קעסיידער ערלויבעניש פֿירלייגן און מיר מאַכן די מערסט פאָלקס געדאנקען אַ בילכערקייַט. דערצו, מיר זענען ארבעטן מיט אנדערע דעוועלאָפּערס צו מאַכן עס גרינגער צו שרייַבן און פאָרלייגן גאַדגעץ צו די יגהאָמע Directory. מיר גלויבן אַז קוואַליטעט, באַניצער-צוגעשטעלט גאַדגעץ און צופרידן זענען די שליסל צו ערלויבעניש אָנגאָינג, קעסיידערדיק פֿאַרבעסערונג פון דעם פּלאַץ."
יגהאָמע רילייאַבילאַטי, אַ סאַסטיינאַבאַל פינאַנציעל מאָדעל און וואָס סאָונדס ווי ריזאַנאַבלי פּייסט אַנטוויקלונג צוזאמען מיט באַניצער באַשטעלונג זענען פּרייאָראַטיז פֿאַר מייק און זייַן קאָלעקטיוו. וואָס זאָל האַלטן יגהאָמע ניצערס צופרידן אויך.
יגהאָמע סעטאַפּ גייד
סיגנופּ און אַקסעס
יגהאָמע אַפּערייץ געזונט פֿאַר דעסקטאַפּ, לאַפּטאַפּ און טאַבלעט דיווייסאַז און אַ מאָביל ווערסיע איז אין ביתא טעסטינג. יגהאָמע קענען זייַן געליינט ניצן די ווייַטערדיק לינקס:
- דעסקטאָפּ / לאַפּטאָפּ / טאַבלעט: הטטפּס://www.ighome.com. די לינק צוגעשטעלט איז אַ סיקיורד לינק. נאָך אַקסעסינג יגהאָמע, צו רעגיסטרירן אָדער לאָגין, גיט אויף די באַוווסט בלוי "צייכן אין צו פּערסאַנאַלייז" קנעפּל אין שפּיץ רעכט. א אויפֿשפּרינג דיאַלאָג קעסטל וועט דערשייַנען. גיי די ינסטראַקשאַנז צו רעגיסטרירן אָדער לאָגין. נאָך לאָגין, יגהאָמע וועט רידערעקט איר צו עס ס אַנסיקיורד ווערסיע. ווי יגאָאָגלע, פילע יגהאָמע גאַדגעץ זענען פאקטיש כאָוסטיד בייַ זייטלעך אנדערע ווי יגהאָמע און די נאַטור פון זייער צופרידן (ע.ג., RSS פידז און די פאַרנאַנט האַמסטער האַמצאָע) זאָל ניט דאַרפן עקספּרעס ניצן אַ סיקיורד לינק. נאָך לאָגין, איר קענען באַשטימען צו די סיקיורד לינק אויב איר בעסער. א גוט וועג צו טאָן וואָס איז צו לייגן די סיקיורד לינק צו יגהאָמע ס שוואַרץ באַר (מער אויף וואָס ווייַטער ונטער). אָבער, דערקענען איר זאל נישט קענען צו צוטריט פילע פון יגהאָמע ס גאַדגעץ אין סיקיורד מאָדע.
- רירעוודיק: http://www.ighome.com/mobile/. סיגנופּ ניצן די פול פּלאַץ איז פארלאנגט איידער די מאָביל ווערסיע פון יגהאָמע קענען זייַן געליינט. עס ס נאָך אין ביתא טעסטינג, אַזוי טאָן ניט זייַן סאַפּרייזד אויב עטלעכע צופרידן קענען ניט זייַן געליינט. פֿאַר איצט, מיר ניטאָ ריפערינג איר צו די אַנסיקיורד לינק. די סיקיורד לינק (https://www.ighome.com/mobile/) טוט פונקציאָנירן. אָבער, נאָך לאָגין איר זענט נישט געשיקט צו די אַנסיקיורד רירעוודיק ווערסיע און די סיקיורד ווערסיע איצט גיט מינימאַל פאַנגקשאַנאַליטי. אויב איר ווילן צו קוק די פול פּלאַץ אויף דיין רירעוודיק מיטל, איר קענען טאָן אַזוי דורך סאַלעקטינג די "קוק גאַנץ מאַפּע" לינק בייַ די דנאָ פון די דאַשבאָאַרד בלאַט.
סעטטינגס / קוסטאָמיזאַטיאָן
נאָך לאָגין, עס ס 'צייַט צו באַקומען פאַרנומען קאַסטאַמייזינג דיין יגהאָמע דאַשבאָאַרד. כּמעט יעדער קוסטאָמיזאַטיאָן אָפּציע קענען זייַן געליינט דורך סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד. ווייַטערדיק איז אַ באַשרייַבונג פון אַלע סעטטינגס צוטריטלעך דורך אַז בילדל, אַרייַנגערעכנט פּראָופייל, אַרטיקלען, באַהאַלטן זוכן, באַהאַלטן שער יקאָנס, לייג רסס פיטער, לייג גאַדגעץ און logout.
מייַן פּראָופייל - פּרעפֿערענצן
נאָך סאַלעקטינג פּראָפיל, איר וועט זייַן גענומען צו די פּרעפֿערענצן בלאַט האבן איר קענען אויסקלייַבן דיין פעליקייַט נומער פון שפאלטן פֿאַר אַ קוויטל (זייַט), און אויסקלייַבן עטלעכע פעליקייַט פּרעפֿערענצן פֿאַר רסס פידז. פעליקייַט פּרעפֿערענצן קענען זייַן מאַדאַפייד פֿאַר יעדער קוויטל און רסס קאָרמען (מער אויף וואָס ווייַטער ונטער).
מייַן פּראָופייל - קלייַבן טים
ווייַטערדיק פּרעפֿערענצן איז די אָפּציע צו קלייַבן אַ טעמע. יגהאָמע האט 40 געבויט-אין טעמעס און אויך אַלאַוז פֿאַר קוסטאָמיזאַטיאָן ניצן האַרט פארבן (י.ע., "קלייַבן אַ מנהג קאָליר") אָדער דיין אייגן בילד (י.ע., "מנהג בילד (URL)"). אַלעווייַ, מייק און זייַן קאָלעקטיוו וועלן קענען צו מאַכן צייַט צו לייגן אַ קאָליר פּיקקער אָדער קאָליר פּיקקער האַמצאָע. ביז דעמאָלט, מיר פֿאָרשלאָגן ניצן ColorPicker.com צו געפינען אַ האַרט קאָליר איר ווי. באַמערקונג אַז מנהג בילדער האָבן צו זייַן כאָוסטיד ערגעץ אויף די אינטערנעט. אויב איר טאָן ניט האָבן אַ וועבזייַטל, לייגן די בילד איר ווילן צו נוצן צו אַ וועבזייַטל וואו איר קראָם בילדער (ע.ג., ינסטאַגראַם, פליקקר, Google פאָר), מאַכן דעם בילד עפנטלעך צוטריטלעך און אַרייַן די בילד אַדרעס אין די קאַסטן דורך די "מנהג בילד (URL)".
איר קענען אויך גיין גלייַך צו די קלייַבן טים אָפּציע דורך סאַלעקטינג די "קלייַבן טים" לינק אויף די רעכט זייַט פון די קוויטל באַר לעבן די שפּיץ פון די דאַשבאָאַרד.
דערהייַנטיקן: As pictured to the right, a theme color picker has been added to igHome. Clicking on the checkerboard area on the right side of the "קלייַבן אַ מנהג קאָליר" input box (circled in red in the picture to the right) will display the color picker. Use the color wheel to select a color and the slider to the right of the color wheel to lighten or darken it. You may still want to use ColorPicker.com for color inspiration.
מייַן פּראָופייל - זוכן מאָטאָר
ווייַטערדיק קלייַבן טעמע איז די אָפּציע צו מאָדיפיצירן די זוכן מאָטאָר געניצט דורך יגהאָמע ס זוכן באַר לעבן דער שפּיץ לינקס פון די דאַשבאָאַרד. מיר בעסער צו לאָזן עס שטעלן צו די פעליקייַט (יגהאָמע רעזולטאַטן צוגעשטעלט דורך גוגל) אַזוי אַז יגהאָמע געץ אַ ביסל רעוועך פון גוגל ווען מיר גיט אויף אַן צו אַז אינטערעסן אונדז. אָבער, עס זענען אויך אָפּציעס פֿאַר גוגל, יאַהאָאָ, בינג, דוקקדוקקגאָ, סטאַרטפּאַגע, און לאַנד ספּעציפיש גוגל זוכן. זוכן רעזולטאַטן קענען אויך זייַן געוויזן "אין דער זעלביקער קוויטל", ריפּלייסינג די דאַשבאָאַרד, אָדער "אין אַ נייַ קוויטל".
מייַן פּראָופייל - שוואַרץ בר לינקס
ווייַטערדיק זוכן מאָטאָר איז די אָפּציע צו מאָדיפיצירן די שוואַרץ באַר לינקס. די שוואַרץ באַר איז ענלעך צו די גוגל שוואַרץ באַר און לויפט אַריבער די לענג פון די שפּיץ פון די דאַשבאָאַרד. עס איז פּריסעט מיט לינקס צו Gmail, גוגל קאַלענדאַר, פעעדלי, גוגל בוקמאַרקס, גוגל מאַפּס, גוגל בילדער, יאָוטובע, גוגל נייַעס און גוגל דרייוו. יעדער איינער פון די לינקס קענען זייַן מאַדאַפייד אָדער אראפגענומען און עס איז פּלאַץ פֿאַר דרייַ נאָך לינקס. דערצו, די לינקס קענען זייַן שטעלן צו עפענען "אין דער זעלביקער קוויטל" אָדער "אין אַ נייַ קוויטל".
מייַן פּראָופייל - טוישן בליצפּאָסט אַדרעס
ווייַטערדיק שוואַרץ באַר לינקס איז די אָפּציע צו טוישן דיין לאָגין Email אַדרעס. מיר אָננעמען קיין דערקלערונג איז נייטיק וועגן דער ציל פון וואָס באַשטעטיקן.
מייַן פּראָופייל - טוישן שפּריכוואָרט
ווייַטערדיק טוישן בליצפּאָסט אַדרעס איז די אָפּציע צו טוישן דיין Password. ווידער, מיר אָננעמען קיין דערקלערונג איז נייטיק וועגן דער ציל פון וואָס באַשטעטיקן. מיר טאָן האָפֿן אַז מייק און זייַן קאָלעקטיוו וועלן קענען צו מאַכן צייַט צו לייגן עטלעכע עצות פֿאַר אַ שטאַרק Password און אַ Password שטאַרקייַט מעטער. ביז דעמאָלט, מיר פֿאָרשלאָגן איר נוצן פּקטאָאָלס זיכער שפּריכוואָרט גענעראַטאָר אויב איר דאַרפֿן העלפן שאפן אַ פּאַראָל.
מייַן פּראָופייל - אַרייַנפיר פון יגאָאָגלע
ווייַטערדיק טוישן Password איז די אָפּציע צו אַרייַנפיר דיין יגאָאָגלע סעטטינגס. ניט ענלעך פילע יגאָאָגלע אַלטערנאַטיוועס, קיין קאַנווערזשאַן טריט זענען דארף. גיי די ינסטראַקשאַנז אויף די "אַרייַנפיר פון יגאָאָגלע" Page בייַ יגהאָמע צו באַקומען אייער יגאָאָגלע סעטטינגס און אַרייַנפיר זיי גלייַך אין יגהאָמע. ווי דער ינסטראַקשאַנז שטאַט, איר זאלט נישט קענען צו אַרייַנפיר פילע יגאָאָגלע גאַדגעץ צו יגהאָמע, אָבער איר זאָל קענען צו אַרייַנפיר רובֿ פון דיין רסס פידז. אינפארמאציע אויף מאַדאַפייינג רסס פידז, גאַדגעץ און טאַבס איז ווייַטער ונטער.
מייַן פּראָופייל - אַרייַנפיר פון אָפּמל
ווייַטערדיק אַרייַנפיר פון יגאָאָגלע איז די אָפּציע צו אַרייַנפיר אַ אָפּמל טעקע. פילע נייַעס לייענער קענען דזשענערייט אַ אָפּמל טעקע צו לאָזן פֿאַר די אַרויספירן פון רסס פידז פון איין נייַעס לייענער צו אן אנדער. איר קענען לערנען מער וועגן אָפּמל טעקעס דאָ. צו אַרייַנפיר אַ אָפּמל טעקע, נאָכגיין די ינסטראַקשאַנז אויף די "אַרייַנפיר פון אָפּמל" Page בייַ יגהאָמע. אַלעווייַ, מייק און זייַן קאָלעקטיוו וועלן קענען צו מאַכן צייַט צו לייגן אַ אַרויספירן צו אָפּמל אָפּציע צו.
אַרטיקלען
אומגעקערט צו די דאַשבאָאַרד (אויסקלייַבן די יגהאָמע בילדל אין די שפּיץ לינקס ווינקל), דעמאָלט סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל, דער ווייַטער באַשטעטיקן אָפּציע נאָך פּראָופייל איז מעססאַגעס. אַרטיקלען איז דער עקוויוואַלענט פון יגהאָמע ס בלאָג. צי ניט דערוואַרטן צו זען אַ פּלאַץ דאָ אין די קורץ טערמין. מייק און זייַן קאָלעקטיוו האָבן שוין שיין פאַרנומען זינט לעצט אקטאבער 2012 בנין יגהאָמע.
באַהאַלטן זוכן
אומגעקערט צו די דאַשבאָאַרד (אויסקלייַבן די יגהאָמע בילדל אין די שפּיץ לינקס ווינקל), דעמאָלט סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל, דער ווייַטער באַשטעטיקן אָפּציע נאָך מעססאַגעס איז באַהאַלטן זוכן. וואָס טוט וואָס איר וואָלט דערוואַרטן. עס כיידז די זוכן באַר אין די שפּיץ פון די דאַשבאָאַרד, אַלאַוינג מער פון דיין דאַשבאָאַרד צו זייַן געזען אָן סקראָללינג. עס אויך כיידז דער לייג רסס פיטער און לייג גאַדגעץ קנעפּלעך, אָבער זען ווייַטער אונטן פֿאַר אן אנדער וועג צו לייגן זיי. איר קענען ונהידע די זוכן באַר דורך סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד, דעמאָלט סאַלעקטינג "ווייַזן זוכן".
באַהאַלטן שער יקאָנס
נאָך סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד, דער ווייַטער באַשטעטיקן אָפּציע נאָך באַהאַלטן זוכן איז באַהאַלטן שער יקאָנס. אַז אויך טוט וואָס איר וואָלט דערוואַרטן. עס כיידז די ייַנטיילונג נוליקע לעבן דער שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד. מיר טאָן ניט וויסן וואָס איר וואָלט ווילן צו טאָן אַז ווייַל מיר וויסן איר וועט וועלן צו טיילן יגהאָמע מיט אַלעמען. אבער אויב איר טאָן באַשליסן צו באַהאַלטן די ייַנטיילונג נוליקע, איר האָבן אַז אָפּציע. איר קענען ונהידע די ייַנטיילונג נוליקע דורך סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד, דעמאָלט סאַלעקטינג "ווייַזן שער יקאָנס".
אַדינג און מאָדיפיינג טאַבס
אַדינג אַ קוויטל (זייַט) איז געטאן אויף די דאַשבאָאַרד. אויסקלייַבן די "לייג טאַב ..." לינק אויף די קוויטל באַר לעבן די שפּיץ פון די דאַשבאָאַרד. א אויפֿשפּרינג דיאַלאָג קעסטל וועט דערשייַנען. אין וואָס קאַסטן אַרייַן די נאָמען פון די קוויטל און אויסקלייַבן די אויסלייג (נומער פון שפאלטן). א קוויטל 'ס נאָמען און אויסלייג קענען זייַן מאַדאַפייד בייַ קיין צייַט דורך סאַלעקטינג די "און" (ויסרעדאַגירן) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון אַ קוויטל ווען אַז קוויטל איז אַקטיוו.
אַדינג און מאָדיפיינג רסס פעעדס
נאָך סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד, דער ווייַטער באַשטעטיקן אָפּציע נאָך באַהאַלטן שער יקאָנס איז לייג רסס פיטער. סייַדן איר ווע פאַרבאָרגן דער זוכן באַר, אַז אָפּציע קענען אויך זייַן געליינט ניצן די באַוווסט "לייג רסס פיטער" קנעפּל לעבן דער שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד. איידער סאַלעקטינג אַז אָפּציע, גיין צו די דאַשבאָאַרד קוויטל ווו איר ווילן צו לייגן די קאָרמען. נאָך סאַלעקטינג "לייג רסס פיטער", אַ אויפֿשפּרינג דיאַלאָג קעסטל וועט דערשייַנען. איר קענען אַרייַנשרייַב אַ רסס אַדרעס (URL) אָדער אַ וועבזייַטל אַדרעס. אויב איר אַרייַנשרייַב אַ וועבזייַטל אַדרעס, יגהאָמע איז גוט וועגן יידענטאַפייינג די קאָרמען פֿאַר אַז וועבזייַטל ווי לאַנג ווי עס איז נאָר איינער. אויב עס זענען קייפל פידז פֿאַר אַ וועבזייַטל, עס ס 'בעסער צו ידענטיפיצירן און אַרייַנשרייַב די רסס אַדרעס אין דער דיאַלאָג קאַסטן. נאָך אַדינג אַ קאָרמען צו אַ דאַשבאָאַרד קוויטל, איר קענען קאַסטאַמייז עס אין די פאלגענדע וועגן:
- אויסקלייַבן דעם טיטל באַר פון אַ קאָרמען צו שלעפּן און פאַלן עס ווו איר ווילן עס ליגן אויף אַ קוויטל,
- אויסקלייַבן די דנאָ גרענעץ פון אַ קאָרמען און שלעפּן אים אַרויף צו רעדוצירן די הייך פון די קאָרמען אָדער שלעפּן אים אַראָפּ צו פאַרגרעסערן די הייך פון די קאָרמען, און
- אויסקלייַבן די "און" (ויסרעדאַגירן) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די קאָרמען צו טוישן זייַן טיטל, הייך, אַסיינד קוויטל, נומער פון מעשיות און עטלעכע אנדערע אָפּציעס.
יגהאָמע אויך האט אַ גרונט נייַעס לייענער אַז ס אַ פאַרבאָרגן שטריך. כל פידז צוגעגעבן צו דיין יגהאָמע דאַשבאָאַרד קענען זייַן לייענען אין http://www.ighome.com/reader/. אַז ס אַ לינק איר זאל וועלן צו באַטראַכטן אַדינג צו יגהאָמע ס שוואַרץ באַר.
פֿאַר יענע קוקן פֿאַר אַ מער שטאַרק נייַעס לייענער, מיר רעקאָמענדירן ניצן פעעדלי אין קאָמבינאַציע מיט יגהאָמע. דורכ פעליקייַט, יגהאָמע כולל אַ לינק צו פעעדלי אין די שוואַרץ באַר. יגהאָמע אויך האט אַ פול-פיטשערד פעעדלי האַמצאָע מיר רעקאָמענדירן אַדינג צו אַ איין-זייַל קוויטל.
אַדינג און מאָדיפיינג גאַדגעץ
נאָך סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד, דער ווייַטער באַשטעטיקן אָפּציע נאָך לייג רסס פיטער איז לייג גאַדגעץ. סייַדן איר ווע פאַרבאָרגן דער זוכן באַר, אַז אָפּציע קענען אויך זייַן געליינט ניצן די באַוווסט "לייג גאַדגעץ" קנעפּל לעבן דער שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד. איידער סאַלעקטינג אַז אָפּציע, גיין צו די דאַשבאָאַרד קוויטל ווו איר ווילן צו לייגן די האַמצאָע. נאָך סאַלעקטינג "לייג גאַדגעץ", איר וועט זייַן גענומען צו די האַמצאָע Directory ווו איר קענען זוכן פֿאַר גאַדגעץ אָדער בלעטער דורך Directory קאַטעגאָריעס. נאָך געפונען אַ האַמצאָע איר ווילן צו לייגן, אויסקלייַבן די "לייג עס איצט" קנעפּל און איר וועט זייַן גענומען צוריק צו די דאַשבאָאַרד קוויטל איר אויסגעקליבן און די האַמצאָע וועט זייַן צוגעגעבן צו אַז קוויטל. נאָך אַדינג אַ האַמצאָע צו אַ דאַשבאָאַרד קוויטל, איר קענען קאַסטאַמייז עס אין די פאלגענדע וועגן:
- אויסקלייַבן דעם טיטל באַר פון אַ האַמצאָע צו שלעפּן און פאַלן עס ווו איר ווילן עס ליגן אויף אַ קוויטל,
- אויסקלייַבן די דנאָ גרענעץ פון אַ האַמצאָע און שלעפּן אים אַרויף צו רעדוצירן די הייך פון די האַמצאָע אָדער שלעפּן אים אַראָפּ צו פאַרגרעסערן די הייך פון די האַמצאָע, און
- אויסקלייַבן די "און" (ויסרעדאַגירן) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די האַמצאָע צו טוישן זייַן טיטל, הייך, אַסיינד קוויטל, כעדער הינטערגרונט פֿאַרב און כעדער טיטל קאָליר.
יגהאָמע אויך האט די פיייקייַט פֿאַר איר צו שאַפֿן מנהג גאַדגעץ. אין די האַמצאָע Directory, קוקן פֿאַר די "שאַפֿן אייער אָון גאַדגעט" קאַטעגאָריע בייַ די דנאָ פון דער קאַטעגאָריע רשימה. דעמאָלט, קלייַבן "פון אַ URL" אָדער "פון HTML / דזשאַוואַסקריפּט / ווידגעט קאָד" ווי צונעמען. מנהג גאַדגעץ אויך האָבן אַ גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל. געבן אַ קליק אויף אַז בילדל אַלאַוז איר צו מאַכן מאַדאַפאַקיישאַנז צו די האַמצאָע און גיט איר ינסטראַקשאַנז אויף ווי צו פאָרלייגן אַז מנהג האַמצאָע צו די האַמצאָע Directory.
Logout
נאָך סאַלעקטינג דער גאַנג (סעטטינגס) בילדל אין די שפּיץ רעכט ווינקל פון די דאַשבאָאַרד, די לעצט באַשטעטיקן אָפּציע נאָך לייג גאַדגעץ איז logout. מיר אָננעמען קיין דערקלערונג איז נייטיק וועגן דער ציל פון וואָס אָפּציע.
אנדערע רעסורסן
אין יגהאָמע ס פוטער (י.ע., דנאָ פון יעדער דאַשבאָאַרד און סעטטינגס בלאַט), איר וועט געפינען לינקס צו אינפֿאָרמאַציע פֿאַר דעוועלאָפּערס, יגהאָמע ס פּריוואַטקייט פּאָליטיק, און באַמערקונגען און העלפן. נאָך סאַלעקטינג די באַמערקונגען און העלפן לינק, אַ אויפֿשפּרינג דיאַלאָג קעסטל וועט דערשייַנען מיט אָפּציעס צו בלעטער דעם וויסן באַזע, בלעטער באַניצער באַמערקונגען, פאָרלייגן אַ שטיצן בעטן און פאָרלייגן באַמערקונגען.
אזוי דאָרט איר האָט עס, די מערסט פולשטענדיק קאַווערידזש אויף יגהאָמע צו דאַטע. עס ס אַ קימאַט דיסטראַקשאַן פֿרייַ פּערזענלעך דאַשבאָאַרד אַז ס 'גרינג צו נוצן און לאָודיד מיט פֿעיִקייטן. מיר וועט זען איר דאָרט!
סאַוועיגאָאָגלע לייט פּאָסצקריפּץ
זינט טכילעס פּאָסטינג דעם געשיכטע, יגהאָמע האט איבערגעלעבט אַוטידזשיז רעכט צו באטייטיק געוואקסן טעטיקייט געפֿירט דורך יגאָאָגלע ס ימפּענדינג פּטירע. זיי פאָרזעצן צו פאַרגרעסערן רעסורסן צו פירן נייַ באַניצער פאַרקער און אַוטידזשיז האָבן בכלל געווען קורץ.
ביטע האַלטן באַמערקונגען "אויף טעמע" דיסקאַסינג יגהאָמע און אנדערע יגאָאָגלע אַלטערנאַטיוועס וואָס האָבן אַלע אָדער רובֿ פּערזענלעך דאַשבאָאַרד פֿעיִקייטן. באַמערקונגען וואָס זענען טינלי וויילד פּלאַץ פּערמאָושאַנז וועט זייַן אַוועקגענומען.


text:
פאסיל-ברענשטאף
פֿאסיל-ברענשטאף איז ברענשטאף געמאכט פון קוילן, נאפט אדער נאטירלעכן גאז. עס אנטהאלט א הויכן טייל פון קוילנשטאף.
כדי צו פאבריצירן דעם ברענשטאף דארף מען ארויסגראבן די רויע מאטעריע פון אונטער דער ערד און קאכן זי אונטער דרוק פאר א געוויסער צייט.
באניצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מען קען ניצן פאסיל-ברענשטאף צו שאפן עלעקטריע אין א מאכט-סטאנציע. מען ברענט דעם ברענשטאף צו הייצן וואסער, וואס ווערט פארע און טרייבט א טורבינע, וואס שאפט עלעקטריע. מען ניצט גאז צו קאכן און פון נאפט מאכט מען בענזין צו פירן אויטאמאבילן, שיפן, עראפלאנען און ראקעטן.
ווען מען ברענט פאסיל-ברענשטאף שאפט עס לופט פארפעסטיקונג. טייל וויסנשאפטלער טענה'ן אז דאס טוט פארשאפן גלאבאלע אנווארעמען.


text:
אלבערטא
אלבערטא איז איינס פון קאנאדע'ס מעריב פראנווינצן, עס איז געווארן א פראווינץ סעפטעמבער 1, 1905.
אלבערטא געפינט זיך אין מעריב קאנאדע, עס גרעניץ זיך מיט בריטיש קאלאמביע אויף מעריב, סאסקאטשעווען אויף מזרח, נארטוועסט טעריטאריעס אויף צפון, און ביי די אמעריקאנער שטאט מאנטענע אויף דרום, עס איז איינס פון צוויי פראווינצן וואס גרעניץ זיך נאר מיט איין אמעריקאנער שטאט (דער אנדערער איז ניו בראנזוויק), און אויכט איינס פון צוויי וואס זענען אינגאנצען ארום גענומען מיט לאנד (דער אנדערער איז סאסקאטשעווען).
דער הויפט שטאט פון אלבערטא איז עדמאנטאן.


text:
1822
1822 איז דאס 22סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1822 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 9טן פעברואר - האיטי אינוואדירט די דאמיניקאנישע רעפובליק.
- 7טן סעפטעמבער - בראזיל פראקלאמירט זיין זעלבשטענדיקייט פון פארטוגאל.
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 27סטן דעצעמבער - לואי פאסטער, פראנצויזישער מיקראביאלאג און כעמיקער (געש' 1895)
- 4טן אקטאבער - ראטערפארד בי הייז, דער 19טער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע (געש' 1893)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 8טן יולי - פערסי ביש שעלי, שרייבער און דיכטער (געב' 1792)
- 25סטן אויגוסט - וויליאם הערשל, בריטישער אסטראנאם וואס האט אנטפלעקט אוראנוס (געב' 1738)


text:
15טן מערץ
דעם 15טן מערץ איז דער 74סטער טאג פון יאר (75סטער טאג אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 291 טעג.
היסטארישע געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 44- - דער דיקטאטאר, יוליוס קייסער, דערמארדעט דורך א גרופע פון סענאטארן
- 1493 - קריסטאפרע קאלומבוס קומט צוריק פון זיין ערשטן ארויספאר קיין אמעריקע
- 1820 - דער שטאַט מעין שליסט זיך איין אין די פאראייניגטע שטאטן
- 1892 - געגרינדעט דער ענגלישער פוטבאל קלוב ליווערפול
- 1906 - געגרינדעט די ראלס-רויס פירמע
- 1939 - נאצי דייטשלאנד קאמפלעטירט אייננעמען טשעכאסלאוואקיי
- 1961 - דרום אפריקע פארלאזט דעם קאמאנוועלט
- 1990 - מיכאיל גארבאטשאוו דערוויילט פרעזידענט פונעם סאוועטן פארבאנד
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 1767 - ענדרו זשעקסאן, דער זיבעטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1845)
- 1779 - לארד מעלבארן, פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1848)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 44- - דער דיקטאטאר, יוליוס קייסער (געב' 102 לפנה"ס)
- 1897 - זשיימס זשאזעף סילוועסטער, בריטישער מאטעמאטיקער פון א יידישן אפשטאם (געב' 1814)
- 1998 - בענזשאמין ספאק, קינדער דאקטער (געב' 1903)


text:
אנאנימיטעט
אנאנים באדייט אומבאקאנט, אָן א נאמען. דאס ווארט "אַנאָנים" שטאמט פון גריכיש.
ווען מען וויל באצייכענען אז עמעצער וואס מען ווייסט נישט זיין אידענטיטעט האט עפעס געטוען זאגט מען אן אנאנימער פארשוין.
אידישקייט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ביי חרדישע אידן שרייבט מען זייער אסאך אנאנים סיי אין די צייטונגן וואס די שרייבער האבן אלע אנאנמיע פען נעמען און סיי ווען זיי שרייבן אויף אינטערנעט ווילען זייער שטארק פארבלייבן אנאנים, נישט וועלנדיג ליידען די קאנסעקווענצן פון זייערע ווערטער צוליב די נישט אפענע געזעלשאפט.


text:
קינגס קראס באן סטאנציע
קינגס קראס באן סטאנציע איז א הויפט באן טערמינוס, געעפֿנט אין 1852. זי געפינט זיך אין צענטראל לאנדאן, אויף דער יוסטאן גאס אין דער לאנדאנער בארא פון קאמדן. לעבן דער סטאנציע צו מערב איז סט פאנקראס באן סטאנציע, און די צוויי סטאנציעס טיילן זיך מיט דער קינגס קראס סט פאנקראס אונטערגרונט סטאנציע פון דער לאנדאנער אונטערגרונט.
די סטאנציע איז דער דרומדיגער טערמינוס (סוף-סטאנציע) פון דער מזרח ברעג הויפטליניע פון לאנדאן אין די שטעט לידז, הול, ניוקאסטל און סקאטלאנד; דער היינטיקער אפעראטאר פון די ליניעס איז נאציאנאל עקספרעס מזרח ברעג. די סטאנציע באדינט אויך די צופֿארער ליניעס קיין הארטפארדשיר, אפערירט דורך ערשטער קאפיטאל קאנעקט.


text:
אמנון יצחק
אמנון יצחק (געבוירן דעם 8טן נאוועמבער 1953) איז א תימנער אפשטאמיגער גרויסער מיט געשליפן צינג, וואס פארנוצט זיין שפראך צו מחזיר בתשובה אידן, און בפרט ספרדישע אידן. ער פירט די "שופר" ארגאניזאציע.
אנדערשט פון אלע אנדערע בעלי תשובה פרעדיגער איז ער א קאנפראטציע פיגור וואס שלאגט זיך ארום מיט די פרייע פרעסע און אויך מיט יעדן וואס שטייט אים אין וועג, זעהט די פרשה פון לאנדאוס עקספרעס.
לעצטנס איז זיין השפעה געווארן פיל גרעסער און ער האט זיך שוין צושלאגן מיט די פרייע אידן אין ארץ ישראל. מיט דעם וואס געוויסע קאמפיין'ס, קעגן פרייע איידיען, וואו שטראוס אייזקרים וואס האט געספאנסערט אומאיידעלע זאכן לויט אים און די עסקנים האבן אבער נישט מסכים געווען צו זיי באקעמפען ווייל נאך חשבונות פון שטיצן מוסדות התורה איז אויסגעשטאנען צו סכנה.


text:
ערווין ראמעל
ערווין יאהאן אויגען ראמעל (דעם 15טן נאוועמבער 1891 - דעם 14טן אקטאבער 1944) איז געווען באוואוסט אלס דער „מדבר פוקס".
ער איז געבוירן אין היידלהיים, דייטשלאנד. ער האט געלערנט אין א מיליטערישער קאדעטן שולע. זיין טרוים איז געווען, צו ווערן אן אינזשעניר, אבער ער איז געבליבן אין מיליטערישער שולע, און גראדואירט אלס לייטענאנט.
אינהאַלט
ערשטע וועלט מלחמה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין דער ערשטער וועלט מלחמה איז ער געווען אן אפיציר אויפן פראנצויזישן פראנט, אין איטאליע, און אויך אין רומעניע, און ער האט באקומען דריי מעדאלן אלס אויסצייכענונג. ער איז געווארן באוואוסט אלס איינער וואס נעמט שנעלע שריט, און נאכדעם וואס דער פיינט איז געווארן צומישט, האט ער עס אויסגענוצט צו פארטומלען די פיינט, און אייננעמען א ניצחון.
צווישן די וועלט מלחמות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
נאך דער מלחמה איז ער געווארן א לערער אין דרעזדן, אין דער מיליטערישער שולע, וואו ער האט געלערנט טאקטיק פון מלחמה. ווען היטלער איז געקומען צו דער מאכט, איז ער גערופן געווארן, און געווארן א גענעראל אין דער ווערמאכט. ער איז געווען גענעראל פון דער זיבעטער געפאנצערטער דיוויזיע, און אויך דער אפיציר פון דער לייב גווארדיע פון היטלער. ביי די צוגרייטינגען צו דער פוילישער אינוואזיע האט ער נישט א טייל גענומען.
צווייטע וועלט מלחמה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
זייענדיק דער גענעראל פון דער זיבעטער געפאנצערטער דיוויזיע, האט ער אטאקירט פראנקרייך, און די דייטשן זענען געווען זיגרייך אין דעם קריג, און אלס אויסצייכענונג איז ער געווארן קאמאנדיר פון עטליכע דיוויזיעס. ווען איטאליע איז דורכגעפאלן מיט איר קאמף אין ליביע, איז ער אריבערגעשיקט געווארן מיט זיין ארמיי, קיין אפריקע. זיין ארמיי האט מען גערופן דעם אפריקע-קארפוס, און האט דארט געווינען גלענצנדע ניצחונות, און ער האט דערפאר באקומען זיין צונאמען, "מדבר פוקס".
ווען די אמעריקאנער און בריטישע ארמייען האבן זיגרייך ארויסגעשטויסן די דייטשן פון צפון אפריקע, איז ער געווארן גענעראל פון ארמיי B וואס איז געווען אין איטאליע, און דערנאך אין נארמאנדי, וואו ער האט אויפגעשטעלט באפעסטיגטע פאזיציעס, אין פאל די אליאירטע גייען אטאקירן.
די דורכגעפאלענע אטענטאט אויף היטלער[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אויבן אויף האט ער גארנישט געהאט מיט דעם, אבער נישט זייענדיג א מיטגליד אינעם נאצי פארטיי, האט מען אים אריינגערעכנט אין די ליסטע, פון מעגליכע קעגנער פון היטלער, ווען דער אטענטאט איז דורכגעפאלן, איז ראמעלס נאמען געווען פארשריבן אין עטליכע ליסטעס, די געשטאפא איז געקומען צו אים, און זיי האבן אים געזאגט, אדער נעמט ער זיך דאס לעבן, אדער ברענגט מען אים פאר א געריכט, ער האט גענומען ציאניד, און באגאנגען זעלבסטמארד.
ער איז דער איינציגסטער פון דייטשלאנד, וואס איז געווען ביי דער צווייטער וועלט מלחמה, וואס מען האט אויפגעשטעלט א מוזיי, אויף זיין נאמען, וויבאלד ער האט זיך קיינמאל נישט אנגעשלאסן צום נאצי פארטיי.


text:
פליסיקייט
פֿליסיקייט איז א צושטאנד פון מאטעריע וואס האט א געוויסן פארנעם אבער נישט קיין באשטימטע פארעם. א פליסיקייט איז צוזאמענגעשטעלט פון קליינע טיילכלעך פון מאטעריע, ווי מאלעקולן און אטאמען, צוזאמען געהאלטן דורך קראפטן וואס מ'רופט כעמישע בונדן. פליסיקייט איז איינער פון די דריי קלאסישע צושטאנדן פון מאטעריע (די אנדער צוויי זענען גאז און סאליד). די מערסטע געוויינלעכסטע פליסיקייט אויף דער ערד איז וואסער.
די געדיכטקייט פון א פליסיקייט איז נאנט צו א סאליד, און אסאך העכער ווי די געדיכטקייט פון א גאז; ביידע רופט מען קאנדעסירטע מאטעריע. פון דער צווייטער זייט, אזוי ווי סיי פליסיקייטן און סיי גאזן קענען פליסן, הייסן זיי ביידע פלואידן.
ביי נארמאלע טעמפעראטור און דרוק זענען נאר צוויי עלעמענט פליסיק: קוועקזילבער און בראם.


text:
סיאטל
סיאַטל (ענגליש: Seattle) איז די גרעסטע שטאָט אין צפון-מערב פון די פאראייניגטע שטאטן, און געפינט זיך אינעם וואַשינגטאָן שטאַט, אומגעפער 155 ק"מ דרום פונעם קאנאדע-פאראייניגטע שטאטן גרענעץ.
יודן אין סיאטל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס הערשט שוין דארטן א אידישע פרומע ארטאדאקסישע געמיינדע צום פריהסטן נאך פון בעפאר דער צווייטער וועלט קריג.
עס געפינט זיך דארט א ספרדישע געמיינדע, וואס באשטייט פון עטליכע הונדערט פאמיליעס, וועלכע קומען ארגינעל פון סאליניקי און האבן פון דארט זייער מסורה.
היינט צו טאג איז שוין כמעט נישט פארהאן קיין יידיש רעדנדע אין סיאטל. ס'איז אבער פארהאן א קליינע גרופע יודן וואס טרעפן זיך איינמאל א מאנאט אינעם לאקאלן מושב זקנים צו שמועסן און רעדן וועגן יידיש - און צומאל אויף יידיש.


text:
יוליאנישער קאלענדאר
דער יוליאנישער קאַלענדאַר איז א קאלענדאר וואס יוליוס קייסער, דער פֿירער פון דער רוימישער אימפעריע, האט איינגעפירט אום 46 פאר דער ציווילער רעכענונג, אנשטאט דעם פֿריערדיקן רוימישן קאלענדאר, וואס האט גערעכנט די מאנאטן לויט דער לבנה.
אין דעם יוליאנישן קאלענדאר רעכנט מען א זון יאר פון 365 טעג צעטיילט אויף 12 מאנאטן, און מען לייגט צו אן עיבור טאג יעדע פֿערטע יאר, קומט אויס אז דאס דורכשניטלעכע יוליאנישע יאר האט 365.25 טעג. טייל לענדער האבן נאך געניצט דעם קאלענדאר אריין אינעם 20סטן יארהונדערט, און אסאך פון די ארטאדאקסישע קירכעס ניצן דעם קאלענדאר.
ס'בלייבט א פראבלעם מיטן קאלענדאר וואס דאס יאר אין אמת'ן איז קערצער פון 365.25 טעג, קומט אויס אז במשך 128 יאר פארדינט מען א טאג. צוליב דעם האט מען איינגעפירט דעם גרעגאריאנישן קאלענדאר וואס האט נאר 97 עיבור יארן במשך 400 יאר, אנשטאט 100 עיבור יארן אינעם יוליאנישן קאלענדאר.
דער יוליאנישער רעפֿארעם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דאס אלטע רוימישע יאר האט געהאט 355 טעג; דער רעפֿארעם האט צוגעלייגט 10 טעג צו א יאר, בכדי דאס יאר זאל זיין לאנג 3656 טעג. מען האט צוגעגעבן צוויי טעג צו יאנואריוס, סעקסטיליס און דעצעמבער, און איין טאג צו אפריליס, יוניוס, סעפטעמבער און נאוועמבער. יוליוס האט געענדערט דעם נאמען פון קווינטיליס (דער פינפטער מאנאט, ווייל אריגינעל האט דאס יאר אנגעהויבן אין מערץ) אויף זיין נאמען "יוליוס".


text:
מוסטאפא קעמאל אטאטורק
מוסטאַפֿאַ קעמאַל אַטאַטורק (טערקיש: Mustafa Kemal Atatürk; 1881 – 10טן נאוועמבער 1938) איז געווען, דער גרינדער פון דער נייער טערקישער רעפובליק, נאך דער ערשטער וועלט מלחמה, און איר ערשטער פרעזידענט.
ער האט אויפגעשטעלט דאס לאנד צו א סעקולארע, פארבאטנדיק פרויען צו גיין פארשלייערט, געטוישט טערקיש אויף לאטיינישע בוכשטאבן, אפגעטיילט רעליגיע פונעם לאנד, און דער הויפט פראיעקט, א נייע קאנסטיטוציע.
די טערקישע רעפובליק איז געגרינדעט געווארן דעם 29סטן אקטאבער 1923, און מוסטאפא קעמאל איז דערוויילט געווארן איר ערשטער פרעזידענט.


text:
אנאטאמיע
אנאטאמיע (שטאמט פון א גריכיש ווארט וואס מיינט אויפגעשניטן) איז אן אפטייל פון ביאלאגיע וואס פארנעמט זיך צו שטודירן וויאזוי די קערפער און ארגאניזאציע פון א לעבעדיגן ארגאניזם טוט פונקציאנירן. עס קען ווערן אפגעטיילט אין קלענערע שטודיעס ווי אנאטאמיע פון בעלי חיים (זאָאטאמיע), אדער געוויקסן איז פלאנצן אנאטאמיע. די וואס שטודירן אנאטאמיע זענען אינטערעסירט וואו יעדע ביין און מוסקל געהערט.
די היסטאריע פון אנאטאמיע גייט צוריק צו 1600 פאר דער ציווילער ציילונג ווען די עגיפטן האבן אנגעהויבן שטודירן מענטשלעכע אנאטאמיע. זיי זענען דערגאנגען וויאזוי פארשידענע ארגאנען פונקציאנירן ווי למשל דער לעבער, דער מילץ, די נירן און דאס הארץ. זיי האבן אויך אנטפלעקט די סטרוקטור און פונקציאנען פון דער לימפֿאטישער סיסטעם.
אנאטאמיסטן ארבעטן אין אוניווערסיטעטן, מעדיצינישע שולעס און לערנען שפיטעלער. זיי לערנען אויס אנאטאמיע און פארשן די סיסטעמען אין דעם מענטשלכן קערפער.


text:
לייזער זאמענהאף
לײזער (אליעזר לוי) זאַמענהאָף (15טן דעצעמבער, 1859 - 14טן אפריל, 1917) א פוילישער ייד געבוירן אין ביאליסטאק. ער איז געווען אן אויגן דאקטער אין ווארשע, אבער ער איז באקאנט אלס דער גרינדער פון דער עספעראנטא שפראך וואס ער האט פֿארעפֿנטליכט אום 26 יולי 1887. זיין מאמע לשון איז געווען רוסיש און יידיש. ער איז געווען פון די ערשטע יידישע גראמאטישע פארשונגען אין דער געשיכטע. ער האט למשל פארגעלייגט צו שרייבן אויף יידיש מיט לאטיינישע אותיות, אבער פון דער צווייטער זייט האט ער געשריבן, אז יידיש איז "א צייטווייליקער און אָרטיקער דיאלעקט, וואס האט נישט קיין שייכות צום יידישן פאלק".
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
בליענדיקע פלאנצן
די בליענדיקע פֿלאַנצן (וויסנשאפטלעכער נאמען: Magnoliophyta) זענען די גרעסטע סעריע און פון די חשובסטע פון די זוימענפלאנצן. די בליענדיקע פלאנצן האבן בלומען אין וואס דער זוימען איז איינגעהילט (דערפאר ווערן זיי אויך גערופן "איינגעהילטע זוימען" (Angiospermae).
לאנדווירטשאפט איז שטארק אפהענגיק אויף בליענדיקע פלאנצן, וואס פארזארגן כמעט אלע עסן פון פלאנצן, ווי אויך א הובשן טייל פון פיטער פאר פיך. פון אלע פאמיליעס פון פלאנצן, זענען די וויכטיקסטע די גראז פאמיליע (Poaceae, אדער תבואה), וואס פארזארגט דעם רוב פון אלע געפיטער (רייז, טערקישע ווייץ — קוקורוזע, ווייץ, גערשטן, קארן, האבער, הירזש, צוקער ראר, סארגע).


text:
יחזקאל שרגא האלבערשטאם
רבי יחזקאל שרגא האלבערשטאם זצ"ל (כ' שבט ה'תקע"ו – ו' טבת ה'תרנ"ט) שינאווער רב, באקאנט אלס דער דברי יחזקאל. ער איז געווען דער עלצטער זון פון דעם דברי חיים.
אפשטאם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רבי יחזקאל שרגא איז געבוירן אין טארניגראד כ' שבט ה'תקע"ו,[1] צו זיין פאטער הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים, און צו זיין מוטער מרת רחל פייגא א טאכטער פון הרב ברוך תאומים-פרענקל, דער ברוך טעם. ער האט געהייסן יחזקאל נאך זיין עלטער-זיידן רבי יחזקאל יהושע פייביל תאומים-פרענקל, דער פאטער[2] פון ברוך טעם.
ווען די מוטער פון רבי יחזקאל שרגא האט אים געטראגן, איז זי געווען ביים חוזה פון לובלין, האט דער חוזה זיך אונטערגעהויבן פאר איר, ערקלערנדיג אז דאס קינד וואס זי טראגט וועט נאך באלייכטן די וועלט. רבי יחזקאל שרגא האט זיך בארימט אז ער האט נאך זוכה געווען דערמאנט צו ווערן אין א קוויטל ביים חוזה פון לובלין.
רבי יחזקאל שרגא פלעג פארן צו די צדיקים רבי צבי הירש פון רימאנאוו, רבי שר שלום פון בעלזא, רבי נפתלי ראפשיצער, רבי ישכר בער פון ראדאשיץ און רבי מאירל פון פרעמישלאן.
רבנות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רבי יחזקאל שרגא איז געווען א קורצע צייט רב אין רודניק. נאך דער פטירה אין תר"ח פון זיין דריטן שווער, הרב יהודה צבי הירש אייכנשטיין אב"ד ראזלא, איז רבי יחזקאל שרגא אויפגענומען געווארן רב אין ראזלא אויף זיין שווער'ס ארט.
אין יאר ה'תרט"ז איז רבי יחזקאל שרגא געווארן אויפגענומען אלס רב אין שינאווא, און אין יאר ה'תרכ"ח איז ער געווארן רב אין סטראפקאוו.
אין יאר תרכ"ט האט ער באזוכט ארץ ישראל, און ער האט פארזוימט אין צפת און ירושלים. אין צפת האט ער געגרינדעט א שול און א מקוה וואס זענען נאך דא היינט. די שול הייסט היינט די צאנזער קלויז, און די קאלטע מקוה דארט איז דעם שינאווער רב'ס מקוה. אין תרל"א איז ער צוריקגעפארן אין דער גאליציע.
נאך זיין פאטער'ס פטירה אין תרל"ו איז רבי יחזקאל שרגא פארבליבן אין צאנז מיט א פאדערונג אויף דעם רבנות אלס עלצטער זון. נאך א צייט ווען איינער האט געשריבען א שענדלכן ארטיקל אין א צייטונג קעגן רבי יחזקאל שרגא, האט ער געזאגט אז מען לייגט שוין אין די צייטונגען וועל איך גיין, און ער איז צוריק געפארן קיין סטראפקאוו. אין יאר ה'תרמ"א (אומגעפער) האט רבי יחזקאל שרגא אנגענומען דעם פארלאנג פון דער שינאווער געמיינדע און ער איז ווידער געווארן רב אין שינאווא.
הסתלקות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א קורצע צייט פאר זיין פטירה איז רבי יחזקאל שרגא געלעמט געווארן, און איז נפטר געווארן ו' טבת ה'תרנ"ט. (זיין ברודער דער גארליצער רב האט געזאגט ביי זיין הספד, "די וועלט זאגט אז מיין ברודער איז געווארן געלעמט, און איך זאג, די וועלט איז געווארן געלעמט"). ער ליגט אין שינאווא.
פאמיליע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רבי יחזקאל שרגא האט געהייראט בזיווג ראשון אין יאר ה'תק"ץ (אומגעפער) אין אוהעל, מרת טאבע ( - ה'תקצ"ט), א טאכטער פון הרב אריה לייביש ליפשיץ, דער אריה דבי עילאי, רב אין ווישניצא, אן איידעם פון הרב משה טייטלבוים, דער ישמח משה. זייערע קינדער:
- מרת דרעזיל, די ווייב פון הרב פנחס תאומים-פרענקל (ה'ת"ר (אומגעפער) - ה'תרל"ט), רב אין בוקאווסק און ציעשינאוו.
- הרב נפתלי האלבערשטאם (י"ד חשוון ה'תקצ"ח - כ"א כסליו ה'תרכ"ד).
נאך דער פטירה פון זיין ערשטן זיווג איז רבי יחזקאל שרגא געפארן צו זיין רבין דער שר שלום פון בעלזא, מיט דעם פלאן צו בלייבן דארט א "יושב" זיצן און לערנען און דינען דעם אייבערשטן, נאך עטליכע מאנאטן האט אים דער שר שלום געזאגט ס'שטייט אין פסוק לא טוב היות אדם לבדו, איז רבי יחזקאל שרגא אהיים געפארן און נאכאמאל געהייראט.
ט"ו שבט ה'ת"ר האט רבי יחזקאל שרגא געהייראט בזיווג שני מרת דבורה (ה'תקפ"ד (אומגעפער) - ה'תר"ד (אומגעפער) ) א טאכטער פון זיין שוואגער הרב מרדכי זילברשטיין, רב פון האלאשיץ, אן איידעם פון זיין ערשטען שווער דער אריה דבי עילאי.
צו דער חתונה האט מען פארשפראכן פאר רבי יחזקאל שרגא קעסט אויף דריי יאר און א שטיצע פון אכט גילדן א וואך, פון איר עלטער-זיידן דער ישמח משה. נאך דער פטירה פון דעם ישמח משה כ"ח תמוז ה'תר"א האט רבי יחזקאל שרגא געפאדערט פון רבי אלעזר ניסן טייטלבוים דער זון פון ישמח משה ער זאל אנהאלטן דעם פאטער'ס פליכטן צו אים, רבי אלעזר ניסן האט געהאלטן אז דער פאטער אליין האט אויך נישט געהאט קיין פליכט, און ער זיכער נישט, זיי האבן באשלאסן צו פאלגן דעם צאנזער רב, וועלכער האט געשריבן א לענגערע תשובה [3] איבער דעם, און פירט אויס אז מען מוז ווייטער באצאלן פאר רבי יחזקאל שרגא זיין קעסט ביז דער ענדע פון די דריי יאר.
זייערע קינדער:
- מרת חיה שרה, די ווייב פון הרב אלעזר בינדיגער (ה'ת"ר (אומגעפער) - ה'תר"ם (אומגעפער) ) פון שינאווא.
- הרב משה האלבערשטאם (ט' מנחם אב ה'תר"ב – י"ב חשוון ה'תרע"ט), רב אין שינאווא און צאנז
ראש חודש כסליו ה'תר"ו אדער ה'תר"ז האט רבי יחזקאל שרגא געהייראט בזיווג שלישי מרת בריינדיל א טאכטער פון הרב יהודה צבי הירש אייכנשטיין רב אין ראזלא, א זון פון הרב משה אייכנשטיין רב אין סאמבור, אין אן איידעם פון זיין פעטער (זיין פאטער'ס ברודער) הרב צבי הירש אייכנשטיין רב פון זידיטשוב דער עטרת צבי, פון זיי איז נישט געווען קיין קינדער.
נאך איר פטירה האט רבי יחזקאל שרגא געהייראט בזיווג רביעי מרת חנה רחל א טאכטער פון הרב צבי הירש רומערז רב אין לעשנוב, א ברודער פון מרת מלכה, די ווייב פון דעם שר שלום פון בעלזא. (זי איז געווען די אלמנה פון הרב סענדער רוקח, א זון פון הרב אלעזר רוקח א זון פון שר שלום). זייערע קינדער:
- מרת מרים מלכה [4] ( - הושענא רבה ה'תר"ס), די ווייב פון הרב נפתלי רובין (ה'תרכ"א - י"ג ניסן ה'תרח"ץ), רב אין ווישניצא.
- מרת פייגא ביילא, די ווייב פון הרב מנחם מענדל האלבערשטאם (ה'תרכ"ד - כ"א אדר ה'תרפ"ו), רב אין פריסטיק און דוקלא
- הרב אברהם שלום האלבערשטאם, (ה'תרט"ז (אומגעפער) - ו' סיון ה'ת"ש), רב אין סטראפקאוו.
- הרב אריה לייביש האלבערשטאם (ה'תר"ך (אומגעפער) - ג' תמוז ה'תר"ץ), פון טארנא
- הרב שמחה ישכר בער האלבערשטאם (ה'תר"ל - כ' טבת ה'תרע"ד), רב אין ציעשינאוו.
בזיווג חמישי האט רבי יחזקאל שרגא געהייראט אין יאר ה'תרמ"ב (אומגעפער) מרת שיינדיל א טאכטער פון הרב אברהם געווירצמאן פון גארליץ, אן אייניקל פון נועם אלימלך און דער זיידע פון רבי איציקל פשעווארסקער.
דערציילונגען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
הרב יוסף צבי דושינסקי איז אמאל געווען ביים שינאווער רב, און ביים געזעגענען האט דער רב אים אנגעוואונטשן "זאל דער אייבערשטער העלפן: למען ירבו ימיכם וימי בניכם על האדמה אשר נשבע ד' ". דער נוסח פון דער ברכה האט אויסגעקוקט אינטרעסאנט, ערשטנס ווייל הרב דושינסקי האט דעמאלסט נישט געהאט קיין קינדער, און צוויטנס ווייל ער האט געוואוינט נישט אין ארץ ישראל נאר אין אונגארן. יארן שפעטער איז די ברכה מקויים געווארן ווען מ'האט אויפגענומען הרב דושינסקי אלס אב"ד פון ירושלים און דארט איז געבוירן צו אים זיין זון הרב ישראל משה דושינסקי, און ער האט טאקע זוכה געווען צו אריכות ימים.[5]
אין בארניוו האט געוואוינט א ראזוואדאווער חסיד, ר' יחיאל מאיר, א מקורב פון רבי משה ראזוואדאווער, וואס איז אמאל אויסגעקומען צו האבן א משפט דעם צווייטן טאג שבועות. זיינע קינדער האבן אים מזכיר געווען ביים שינאווער רב. האט דער שינאווער רב געהייסן אז ר' יחיאל מאיר זאל קומען אויף שבועות קיין שינאווא. ר' יחיאל מאיר האט געפרעגט זיין רבי, און דער ראזוואדאווער רב האט מסכים געווען.
געפינענדיק זיך אין דער פרעמד אויף יום טוב האט ר' יחיאל מאיר געהאט גרויס חלישות הדעת. ערשט דעם צווייטן טאג שבועות ביים טיש האט דער שינאווער רב גערופן ר' יחיאל מאיר און האט אים געגעבן שיריים א קאפ פון פיש, זאגנדיק "נעם א קאפ ווייל דו דארפסט דאך האבן א קאפ".[6] דער ראזוואדאווער חסיד האט בכלל נישט פארשטאנען די רייד.
אסרו חג קומען אן זיינע קינדער קיין שינאווא און דערציילן אז נעכטן האט געדארפט פארקומען דער משפט אין געריכט. דער פראקוראר האט געריטן א פערד און דאס פערד איז פלוצלונג געווארן ווילד און האט אנגעהויבן קאפען און שטויסן און געלאזט דעם פראקוראר אויף טויט. ערשט יעצט האט ר' יחיאל מאיר פארשטאנען וואס דער שינאווער רב האט געמיינט ווען ער האט אים געגעבן שיריים.[5]
זיינע ספרים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- דברי יחזקאל
זעט אויך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- י"ג אורות - סיפורים דערציילט דורך רבי יענקלי לייזער דער פשעווארסקער רבי - ארויס געגעבן דורך זיין אייניקל הרב יוסף נפתלי וואגשאהל, ה'תשנ"ד
- אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר


text:
קוגל
קוגל (ענגליש: pudding) אן עסנווארג, די אלגעמיינע קוגל איז דער "קארטאפל קוגל" און דער "לאָקשן קוגל".
מענטשן מיינען אז דאס ווארט "קוגל" שטאמט פון לשון קודש ווארט "כעיגול", וואס מיינט "אזוי ווי א רינג", וויבאלד די ארגינעלע קיגלעך זענען געפורעמט קיילעכדיג. אבער אין אמת'ן דאס איז אן אריגינאל יידיש ווארט וואס באדייט א זאך מיט דער צורה פון א באל, גלייך ווי דייטשיש: Kugel.
פאראן צענדליקער אויב נישט הונדערטער סארטן קוגלען. קוגלען קענען זיין זיס, זאלציק, פארברענט, נאס, טרוקן, הויך, פלאטשיג, אדער סיי וועלעכע אנדערע פארעם. קוגלעך ווערן געמאכט פון פארשיידענע סארטן עסנווארג.
קוגלעך קענען צוטיילט ווערן אין עטליכע משפחות.
אינהאַלט
טייג קוגל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מעהל קוגל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
לאקשן קוגל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
לאקשן קוגל איז געמאכט פון געקאכטע לאקשן מיט פארברענטע צוקער. די פוילישע מאכן דאס זיס און די ירושאלמער מאכן דאס שארף.
קארטאפל קוגל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אווערנייט קוגעל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין די לעצטע צען יאר איז אין חרדישע ערטער צושפרייט געווארן דער געדאנק פון אווערנייט קוגל, וואס מיינט אז מען לאזט דעם קוגעל זיך באקן פאר סאך א לענגערע צייט ווי עס נעמט דאס עצם קאכן, צומאל פיר און צוואנציג שעה אבער אויף אן אופן אז עס זאל זיך נישט ממש פארברענען, דער רעזולטאט איז א קוגל וואס איז שטארק דורכגעבאקן מיט א מער טונקעלן קאליר.
דער טעכניק ווערט בעיקר גענוצט אויף קארטאפל קוגל, באריכטן פון ניצן דעם טעכניק אויף אנדערע קוגלען צייגן אז עס איז נישט גאר ווירקזאם.
פרוכט קוגלען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עפל קוגל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ציבעלע קוגל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ציבעלע קוגל איז א מאכל וואס מען עסט אין סקווערער חסידות.
ווען עסט מען קוגל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אסאך האלטן אז עסן קוגל איז א מצוה בפרט אויף שבת קודש. ס'איז באוואוסט דער גודל החשיבות וואס נשיאי עולם וגדוליהם האבן מייחס געווען צום עסן פון קוגל. בשעת מ'עסט אויך א געשמאקע קוגל, איז מען מקיים אויך מצות עונג שבת.
- קוגל, Cooks.


text:
ראדני קינג
ראדני קינג (2טן אפריל 1965 - 17טן יוני 2012) איז א שווארצער מאן פון לאס אנזשעלעס, קאליפארניע, וואס איז אין יאר 1992 מיס צעשלאגן און צימזיק'ט געווארן דורך א גרופע כעס'יגע פאליציאנטן, נאך א הויכער גיך אויטא געיעג וואס האט געגרייכט צו 115 מפ"ש,
די פאליציאנטן וואס האבן אנגעגריפן קינג'ן זענען אלע געשטעלט געווארן פאר א געריכטליכער פראצעס,
אלע פאליציאנטן זענען גענצליך פרייגעשפראכן געווארן דורך א לאס אנזשעלעס זשורי,
די באפרייאונג האט ארויפגעברענגט דאס בייזבלוט פון די שווארצער המון, און עס האט אויסגעבראכן די טרויעריגע בארימטע לאס אנזשעלעס ראיאטן ווען א צעיושעטער המון שחורים האבן זיך ארויסגעלאזט אויף די גאסן פלינדעווען און ראבעווען פאר פיר טעג אין א צי.
בעת די ראיאטן איז ראדני געווען חרוב ונחרב, ער האט לעולם נישט געזוכט זאל ארויסקומען געוואלדאטן, און ער האט זיך אויס געדריקט די היסטארישע באקאנטע פראזע:
פארוואס זאלן מיר זיך נישט קענען אויסקומען?


text:
ברעכונג
ברעכונג אדער שטראלן-ברעכונג איז ווען א כוואליע ווערט געבויגן בשעת ווען זי גייט פון איין מיטל צו א צווייטן. מערסטנס באנוצט צו באטיטלן די צעברעכונג פון ליכט שטראלן. דאס ווערט געטאן דורך א טויש אין דירעקציע פון דער כוואליע דורך טוישן איר גיך. דאס ווערט דאס מערסטע געזען ווען א כוואליע טוישט זיך פון איין מיטל צו אן אנדערן. ברעכונג פון ליכט איז דאס מערסטע זעבארע ביישפיל. אבער יעדע סארט כוואליע ווערט געבויגן ווען זי קומט אין בארירונג מיט א מיטל, צום ביישפיל א קול טוישט זיך אויך ווען עס גייט דורך א מיטל.


text:
קעשענעוו פאגראם
קעשענעווער פאגראם איז געוועזן אן אויסטערלישע פאגראם אנטקעגן די אידן אין רוסלאנד אין דעם יאר ה'תרס"ג ; 1903.
דאס פאגראם האט זיך אנטוויקלט אין קעשענעוו אונטער די שטיצע פון דער רוסישער רעגירונג און בראשם דער רוסישער אינערן מיניסטער נאך וואס עס איז פארשפרייט געווארן א בלוט בילבול קעגן די אידן אז זיי האבן געהרגעט קריסטלעכע קינדער כדי צו מאכן מיט זייערע בלוט, מצות אויף פסח.
אין פארלויף פון 3 טעג האבן די צעשויבערטע געמארדעט, פארווונדעט און בארויבט פיל אידן. זיי האבן אראפגעווארפן קינדער פון הויכע שטעק און האבן אויסגעהאקט אויגן. די רוסישע פאליציי האט זיך נישט אריינגעמישט צו פארמיידן דאס פאגראם. אין דעם פאגראם זיינען געשטארבן 49 אידן, און ארום 500 הונדערט פארווונדעט געווארן, אויך הונדערטער הייזער און געשעפטן זיינען בארויבט און פארברענט געווארן.
דאס פאגראם האט צושוידערט די וועלט, איבערהויבט די אידן צוליב די הארבע אנטיסעמיטישקייט. אויף דעם האט חיים נחמן ביאליק געשריבן זיין באוווסטע דיכטונג "על השחיטה". אויך האט די פאגראם צוגעשטופט פיל אידן צו עמיגרירן פון רוסלאנד צו די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע און א קליין טייל צו ארץ ישראל (ביי די צווייטע עליה). בנימין זאב הרצל האט צוליב דעם געטוישט זיין געדאנק, און האט באלאסן אז מען דארף אויפשטעלן א אידישע מדינה אין ארץ ישראל און נישט ערגעץ אנדערש ווי ער האט פריער געהאלטן.


text:
אלבערט דער צווייטער פון בעלגיע
אלבערט דער צווייטער דער קעניג פון בעלגיע (זיין פולער נאמען: אלבערט פעליקס הומבערט טעאדער קריסטיאן עגענע מארי; פלעמיש: Albert Félix Humbert Théodore Christian Eugène Marie) געבוירן דעם 6טן יוני 1934, אינעם סטעיווענבערג פאלאץ, איז געווען דער 6סטער בעלגישער קעניג. באשוואוירן און געקרוינט אום 9טן אויגוסט 1993 נאכן טויט פון זיין ברידער באדעוויין. אלבערט איז דער צווייטער זון פון לעאפאלד דער דריטער און די קעניגין אַסטריד. ער איז גערופן געווארן ביים געבורט אלס דער פרינץ פון ליעזש. ער האט אבדיקירט אין יולי 2013. זיין זון פיליפ איז געווארן זיין ממלא מקום.


text:
יעקב אבינו
יעקב אבינו איז איינע פון די דריי עלטערן פון יודישן פאלק: (אברהם, יצחק און יעקב). ער איז געווען א זון פון יצחק מיט רבקה, און א צווילינג פון עשו.
לויטן מסורת איז יעקב געבוירן ערב סוכות ב'ק"ח, און ער איז נפטר געווארן ערב סוכות ב'רנ"ה ביי דער עלטער פון 147. יעקב איז געווען אן אור אייניקל פון תרח (דורך אברהם און יצחק) און אן אור-אור אייניקל פון תרח (דורך הרן, שרה און יצחק).
פון אים איז ארויסגעקומען גאנץ כלל ישראל דורך זיינע קינדער די הייליגע צוועלף שבטים. ער האט געהאט פיר ווייבער: לאה, רחל, בלהה און זלפה.
פון לאה האט ער געהאט די קינדער:
פון רחל האט ער געהאט:
פון בלהה האט ער געהאט:
פון זלפה האט ער געהאט: