text:
אנקעטע: טראמפ'ס ערשטע יאר אלס פרעזידענט
- פאליק
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6498
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 31, 2015 5:47 pm
- לאקאציע: אין אוועל אפיס ביי די גאלדענע טעפיך
אנקעטע: טראמפ'ס ערשטע יאר אלס פרעזידענט
איך וויל נישט אריינגיין דא אין קיין וויכוחים, כ'האף אז איך וועל האבן צייט וועט מען צוריקומען אין די אנדערע אשכולות פרובירן משיב צו זיין איעדם איינעם וואס האט מיר געקוואט אבער דא וויל איך סתם וויסן וואס דער עולם האלט
וירא הקהל וישפטו
- פאליק
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6498
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 31, 2015 5:47 pm
- לאקאציע: אין אוועל אפיס ביי די גאלדענע טעפיך
- האסט נייעס
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 498
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 30, 2016 11:43 am
- לאקאציע: דא... אויב זעהסטו נישט, קוק גוט..
יאסעלע'ס פריוואטער אשכול
- פאליק
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6498
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 31, 2015 5:47 pm
- לאקאציע: אין אוועל אפיס ביי די גאלדענע טעפיך
מיין בליק אויף איי וועלט
שר שבעת אלפים
אפצייכענונג: 1 יאר טראמפ
אומגעליינטע תגובההיינט, 15:08
טראמפ'ס ערשטע יאר אין אפיס.
איז עס געווען א סוקסעס? א דורכפאל? א געמיש? לאמיר פרובירן דורכגיין.
פון איין זייט איז ער אריינגעקומען אין אמט מיט די מידיע'ס ארויס פון פראפארציע בלאזעריי אז ער איז א גייסטיש אומסטאבילע ברי' וואס וועט חרוב מאכן די וועלט מיט איין קליק אויפן באטן, צגרונד לייגן די מארקעטס, און ארעסטירן שונאים רעכטס און לינקס. דאס האט אים געגעבן א שטארק נידעריגע ערווארטונגס ראטע אז בעסיקלי סיי וואס געשעהט "נישט" איז שוין א געוואלדיגע דערגרייכונג..
וואס איז אבער וואר אז טראמפ איז טאקע א קינד אין די גוף פון א גרויסן מענטש, פארמאגט אן אומקאנטראלירטע איגאו סיסטעם, און א טוץ פון פארדארבענע און שלעכטע מידות. אבער, קיין גייסטיש קראנקער איז ער נישט, און איינמאל די זאץ פון די 2016 עלעקשאן זעצט זיך שיילט זיך צעביסלעך ארויס די בילד מיט וואס מ'האנדעלט.
פון די אנדערע זייט איז די מציאות אז ער איז אריינגעקומען אין אפיס מיט א ריזיגע מיאריטעט אין קאנגרעס גרינג צו שרייבן זיינע געשטרעבטע געזעצן, א מיאריטעט אין סענאט עס צו באשטעטיגן, און א מיאריטעט אין סופרים קאורט צו אפשלאגן די געזעצליכע טשאלענזשעס.
יעצט וואס האט ער "געטוהן" און וואס זענען די זאכן וואס דער בעל ה'ארט אוו די דיעל' האט מצליח געווען "אויפצוטוהן" מיט אזא גאר זעלטענע פאוער פון קאמפליעט קאנטראל ביי אלע ברענטשעס אוו גאווערמענט?
יעצט קודם צו וואס ער "געטוהן", די עצם אקטיוויטעטן זיינע זענען באשטאנען קודם א דריטל יאר אין גאלף קאורס (שפילענדיג אין 1 יאר ווי אבאמא'ס 8 יאר..) אדער ביי אנדערע טראמפ פראפערטיס, די פארבליבענע צוויי דריטל וואס ער איז יא געווען אין וואשינגטאן איז א האלבע טאג געווידמעט (לויטן נ.י. טיימס) צו וואטשן טעלעוויזיע, און טרינקען דייעט קאוק.. די אנדערע האלב איז צעטיילט צווישן ארבייטן און טוויטן/רי-טוויטן. שטעלט זיך די פראגע וואס קען מען אויפטוהן אין די צייט?
איז טאקע אויפן לעגעסלאטיווע פראנט האט ער נישט צו צייגן צופיל, זיינע אויפטוהן זענען דער טעקס ביל, סופרים קאורט ריכטער, און 11 פעדעראלע דזשאזשעס.
פון די אנדערע זייט האט ער אן אימפרעסיוו ליסטע פון "ריווערסלס" אויף וואס ער קען אנצייגן, וואס צו דעם ברויך מען ניטאמאל קיין ארבייט, חרוב לייגן -ווי באקאנט פאר די וואס קענען סייענס- איז א שפילעכל קעגן עקטשולי אויפבויען א זאך. ס'פעלט אפשר אפילו נישט אויס עס אליין טוהן, אבער פאר די בילדער איז דאך שענער אזוי.. איז נעמט מען דעם פעדער פון אוועל אפיס שיפלאד און מ'גיבט א קאטשקע: דאק"א, טשי"פ, אינשורענס סובסעדיעס, איראן סערטיפיקאציע, פאריז קלימאטן דיעל, טפ"פ, נעט נאטוראליטעט, רעגולאציעס וכו'. ניקס.
געוואלדיג! אבער דאס האסטו געטוהן א יאר? נעם די אלע פאפירן אין איין טאג און מאך איין גרויסע X..
יעצט צו די זאכן וואס ער האט נישט דעליווערט:
נישט קיין אבאמאקעיר ריפיעל, נישט קיין איראן דיעל ריפיעל, נישט קיין מעקסיקאו וואנט, נישט קיין אינפערסטרוקטור, נישט קיין ענטייטעלמענט רעפארם, נישט קיין נארט קאריע סעלושען, נישט קיין מיטל-מזרח שלום, נישט קיין דרעין דע סוואמפ, נישט קיין טשיינע קורענסי מאניפולאציע לעיבל, נישט קיין רינעגאשיעטעד טרעיד דיעלס, נישט קיין רעספעקט אין די וועלט, נישט קיין נידערונג אין טעראר אטאקעס, נישט קיין העכערונג אין די קויל אינדוסטריה, נישט קיין נידערונג אין די שיסערייען (וכלשונו די "אמעריקען קארנידזש"), און נישט קיין העכערונג אין זשאבס עפעס מיט וואס ער האטזעך א אהערגעשטעלט אלס דער טויגליכער ביזנעסקאפ וואס וועט דאס קענען באווייזן, אא"וו.
ווידער דורכפעלער האט ער געמענעדזשט אנצוזאמלען א שיין ביסל, לאמיר דורכגיין די ליסטע:
ער זיצט אויף די שוואכסטע אפראוול רעיטינג אין די היסטאריע פון אמעריקאנע פרעזידענטן, א דורכפאל.
פראדוצירט די שוואכסטע זשאב נומבערס אין 6 יאר, א דורכפאל.
ער סטראשעט אפצוהאקן געלטער פאר לענדער, אבער די וועלט פייפט אריין און שטימט איבערוויגענד ביים UN אים צו פארדאמען, א מאסיווע דורכפאל.
פארלוירן צוויי גאווערנער רעיסעס און 16 לעגיסלאטיווע זיצן אין איין נאכט, א דורכפאל.
פארלוירן 4 מאל מיטן ריפיעלן אבאמאקעיר, א הויפט קאמפיין פארשפרעך, די אלטימעט דורכפאל.
ער סטראשעט און ווארענט.. אבער נארט קאריע שיסט ICBM'ס, רייסט אויף נוקליארע היידריזשין באמבעס, אין שיסט די גרעסטע צאל מיסילס אין 2017 פייפנדיג א תקעיה גדולה ווי גרויס די יאר איז, א דורכפאל.
קאנגרעס באשטעטיגט מיט יונענימעס אפראוול רוסישע סאנקציעס על אפו ועל חמתו, א דורכפאל.
ער נעמט אן עפענטליך ווילאדימיר פוטין'ס "פארזיכערונג" אז ס'איז חלילה קיינע אריינמישונג נישט פארגעקומען.. אבער איז געצווינגען צו אימפלעמענטן די רוסישע סאנקציעס, א דורכפאל.
ער פאלט דורך ביי 3 בודזשעטס צו קריגן געלט פאר זיין לענדמארק קאמפיין פארשפרעך די "מעקסיקא וואנט", א דורכפאל.
נאכן מאכן לצנות פון מארקא רוביא פארן טרינקען אינמיטן א דרשה טוט ער דאס זעלביגע אינמיטן א נאציאנאלע אדרעס, ווערנדיג דערמיט די מידיע'ס שפאס ברעטל, א דורכפאל.
זיין אייגענער נאציאנאלע זיכערהייט ראטגעבער 'ה.ר. מעקמעסטער' רופט דעם פרעזידענט א "א קינדערגארטן קינד", א דורכפאל.
ברענגט אן א נאציאנאלע קאנטראווערסיע מיטן באשולדיגן זיין פארגייער אלס "קראנק" און "ניקסאניען" איבער ווייערטעפן, אבער זיין אייגענע זשאסטיס דעפארטמענט שאקעלט זיך אפ דערפון, בושות פון א דורכפאל.
ער דערקלערט מיט א שמחה אז די פארטא ריקאו האריקעין האט געקאסט בלויז 16 טויטע אבער דאן ווערט אויפגעדעקט דורכן טיימס אז די עכטע נומער שטייט ביי 499 צוליב די פארנאכלעסיגטע גאווערמענט רעספאנס, א דורכפאל.
ער קאמפיינט אריינצוברענגען די "גרעסטע טעקס שניט" אבער ארלעדיגט אייגענטליך איינס פון די קלענסטע שניטן אין 80 יאר, א דורכפאל.
ער העצט צוויי יאר קעגן א געוויסער אימיגראנט און פרובירט דורך פירן אן אימיגראציע געזעץ גערופן די 'קעיט אקט' נאך יענעם, אבער די ביל פאלט דורך, און דערנאך ווערט נאך דער פארשוין דערקלערט אומשולדיג, א דורכפאל.
זיין געלט אפהאלטונג פאר "סאנקציארע סיטיס" ווערט בטל געמאכט דורך די געריכטן איינמאל און נאכאמאל, א דורכפאל.
טשאק און נענסי קענסלען א מיטינג מיט אים אלס רעזולטאט פון א טוויט זיינער און ער בלייבט זיצן מיט ליידיגע בענקלעך, א ציפעדיגע דורכפאל.
די געריכט ווארפט אפ זיין מיליטער רעגעסטראציע עקזעקיוטיוו ארדער אלס אומקאנסטעטוציאנאל, און ער איז געצווינגען אנצונעמען יעדעם גלייכערהייט, א דורכפאל.
ער ציעט ארויס די וואפן פאר די אמעריקאנע געשטיצטע רעבעלן און פוטין נעמט דערנאך איבער טאטאל קאנטראל איבער סיריע, א דורכפאל.
ער לאזט וויסן יעדעם ווי שטארק ער גארט צו קריגן דעם טיימ'ס "פערזאן פון יאר" אבער וואס ער קריגט איז דער "פערזאן פון שמוץ" פארן ערוועקן דעם גלאבאלע מאוומענט קעגן אלע שמוציאנען, א דורכפאל.
די טראמפ האטעלן אין מאנהעטן, מיזורי, אילינאו און טאראנטא נעמען אראפ זיין נאמען צוליב זיין שרעקליכע אומפאפולאריטעט, א דורכפאל.
ער קאמפיינט העפטיג פארן אלאבאמע סענאט זיץ מיט טוויטס,ראבאו קאולס, און ריזיגע ראליס אבער דער דעמאקראט ציהט ארויס א שטוינענדע זיג אין דעם פעפער רויטן סטעיט, א שאקינג דורכפאל.
זיין אדמיניסטראציע האלט אפ טאפ לעוול געשפרעכן מיט נארט קאריע -וואס האלט אפ ווייטערדיגע מיסיל טעסטס פאר 2 חדשים- אבער דאן פלאטשקעט ער אריין מיט א טוויט און נארט קאריע האקט אפ די געשפרעכן, א דורכפאל.
די יו. עס. עי. טיעם ביים אינטערנאציאנאלע אלימפיקס מעלדט אז זיי רעפרעזענטירן אמעריקא אבער נישט דעם פרעזידענט, א דורכפאל.
ער ווארפט קאומי, אבער דער זעקלט אים איין מיט א ספעשל פראסעקיוטער וואס ריאונירט זיין פרעזידענסי, א דורכפאל.
זיין ביזנעס, אינפערסטרוקטור, און געזונטהייט קאנסול שפארן אפ, נאכפאלגענדיג זיין שארלעסטוויל קאנטראווערסיע, א דורכפאל.
ער ארביייט אווערטיים צו אראפברענגען די מידיע, אבער די רעיטינגס היט אלל טיים הויעכקייטן, א דורכפאל.
ער עפענט א קאמפ צו פרעזערווירן די קאנפעדערעט מאניומענטן וכלשונו "אונזער העריטעדזש", אבער די רעזולטאטן זענען אז סטאטועס פאלן רעכטס און לינקס, א דורכפאל.
ער מאכט א וואכן לאנגע העץ קאמפיין קעגן די פוט באל שפילערס פראטעסטן, אבער די חברה גייען אן ביתר שאת ובעוז, א דורכפאל.
ער שליסט א דיעל מיט די טשייניזער איבער נארט קאריע סאנקציעס און ער גיבט זיי אלעס נאך פון די סאוט טשיינע סיע, ביז טרעיד, ביז נישט לעיבלען אלס קורענסי מאניפעלעטאר, ביז נישט פראסיקיוטן אינטעלעקטשועל גניבה, און דערצו איז ער מחמיר מיט א פלייץ פון נאכאנאדע לויב ווערטער... אבער שטעלטזעך ארויס אז די טשייניזער פייפן א גרויסע תרועה און די אויל ליפערונגען גייען אן כאילו לא היה, איי איז דאס א דורכפאל.
ער מאכט א דערקלערונג איבער ירושלים'ס הויפטשטאט, פארזיכערנדיג אז דאס וועט גאר העלפן שלום, אבער די פאלעסטינער בעקן ארויס און די געשפרעכן פאלן צוזאם, א דורכפאל.
ער אינדארסירט "ביג לוטער" פאר די אלאבאמע סענאט נאמאנאציע אבער זיין "אייגענע פארטיי" שטימט פארן אנדערן קאנדידאט, א דורכפאל.
זיין קאמפיין מענעדזשער, עדווייזער, און נאציאנאלע זיכערהייט אדווייזער ווערן ארעסטירט צוליב ליגענט זאגן איבער רוסישע קעלוזשען, א דורכפאל.
זיינע אפאראציעס אין נייזשיר און אין תימן פאלן דורך מיט פילע טויטע, א דורכפאל.
ער פאמפעט מיט אן "AT&T" דעקלערונג איבער געבן באונעסעס, אבער א וואך דערויף מעלדן זיי דאס עלימינירונג פון 1000+ זשאבס, א דורכפאל.
מאכט א דיעל מיט "קעריער" מיט שטייערצאלער געלטער, אבער א יאר דערויף זענען רוב זשאבס אנטרינען, א דורכפאל.
מאכט א דיעל מיט "קאמקאן" צו אינוועסטירן 3 בליאן פאר 13,000 זשאבס אבער עטליכע חדשים דערויף שפרינגט די פרייז טעג צו 4 אהאלב ביליאן אבער די צאל ארבייטער שרינקט צו 10,000, א דורכפאל.
ער איז אין אמט שוין א יאר צייט אבער זיין פארגייער פרעזידענט אבאמא קריגט גאר דעם טיטל "מערסט געשעצטע מענטש אין די פאראייניגטע שטאטן", א דורכפאל.
ער שליסט א דיעל מיט דעמאקראטן איבער דאק"א אבער ער מוז ארויסבעקן נאך רעפובליקען בעקלעש, א דורכפאל.
ער שליסט די אבאמאקעיר אדווערטייזינג קאמפיין, שטעלט אפ באצאלוגען פאר די אינשורענס פירמעס, שניידט די איינשרייבונגס צייט אין האלב, אבער צו אלעמענס וואונדער שליסט זיך די איינשרייבונגס תקופה מיט די זעלבע צאל סיינאפס ווי פאריאר, א דורכפאל.
דאס זענען וואס ליגט מיר יעצט אויפן צינג..
--------
אצינד לאמיר איבערגיין זיינע גוטע און שלעכטע טעג פונעם יאר.
זיינע גוטע טעג:
- זיין סטעיט אוו די יוניען רעדע איז דורך די מידיע אויסגעלויבט געווארן אלס סוקסעס און געברענגט פיינע קאוורידזש.
- זיין סיריע אטאקע איז געווארן שטארק אויסגעלויבט דורך ביידע זייטן און אפילו סוקסעספול אוועקגעלייגט די נערעטיוו אז ער איז ביי פוטין אין טאש.
- זיין נאמינירן ניעל גארסיטש צום סופרים קאורט איז געווארן ארויסגעלייגט זייער קריעטיוו און איז געווען די גרעסטע סעלעבראציע פאר קאנסערוואטיוון אין לאנגע יארן.
- זיין אדמיניסטראציע פיינע רעאקציע צו די האריקעין'ס אין טעקסעס און פלארידע איז ברייט אויגעלויבט געווארן אלס א געלונגענע ארבייט.
- דאס דורכפירן די טעקס ביל איז געווען א שטארקע מאמענט אין זיין פרעזידענטשאפט ווען רעפובליקאנער האבן געראטעוועט זייער פנים און האבן אויף וואס צו לויפן אין ווייטערדיגע עלעקשאנס, אפגעזעהן וואס די דעמאקראטן קענען זיי אטאקירן דערמיט האבן זיי ווייטער זייער סטענדערט טאלקינג פוינט וואס האט זיי געווינען כץעחעקשאנס ביז היינט.
נאך די אויבענדערמאנטע גוטע צייטן האט ער געווענליך באקריגן א שיינע באמפ אין די אנקעטעס ארויפריקענדיג עטוואס זיין פאפולאריטעט, ספעציעל ביי רעפובליקאנער און געוויסע אינדעפענדענטס.
פון די אנדערע זייט האט ער געהאט א פלייץ פון קאנטראווערסיעס וואס האט פארנימען רוב פונעם יאר, און אן קיין ספק רעזולטירט אין זיין היסטאריש נידעריגע אפראוול.
אט זענען זיינע הויפט סקאנדלן/קאנטראווערסיעס פונעם יאר:
- די הילעריעס ליגנערישן פרעסע קאנפערענץ ווי זיין פרעסע סעקרעטאר האט בשלחותו דערקלערט זיין איינשווערונגס צערעמאניע אלס "גרעסטע אין היסטאריע" איז געווען א מאסיווע קאנטראווערסיע וואס האט דאמינירט די נייעס פאר עטליכע טעג און געמאכט דאס חוזק פון דעם העכסטן אפיס.
- זיין קלעים איבער 5 מיליאן אומלעגאלע וואוטס און נאכפאלגענדיג מיטן "ספעציעלן קאמיסיע" (וואס זיכט נאך יעצט די פעלטשערייען...) האט דאמינירט די נייעס פאר עטליכע טעג אראפברענגענדיג דעם פרעזידענט פון אמעריקא אלס קאנספירעסי טעאריסט.
- זיין טרעוול בען אימפלעמענטירונג האט אנגעזייעט א כאאס איבערן לאנד, מיט הינדערטער געשטראנדעטע פאסאזשירן און טויזענטער פראטעסטירער, שאפענדיג א ריכטיגע נייטמעיר פארן אדמיניסטראציע.
- זיין פייערן עף בי איי דירעקטאר 'זשעימס קאומי' האט אויפגעפלאקערט א מעידזשאר סקאנדאל און געברענגט די נאמינירונג פונעם ספעציעלן פראסעקיוטער 'ראבערט מוללער' און זיכער געמאכט דאס האלטן די רוסלאנד סקאנדאל אין די נייעס פאר די נעקסטע צוויי יאר+ .
- זיין ליידיגע באשולדיגונג אז זיין פארגייער פרעזידענט אבאמא איז געווען א קראנקער מענטש און האט געטוהן וואטערגעיט פארברעך מיטן "ווייערטעפן" זיינע טעלעפאונען האט שאקירט די פאליטישע וועלט און געווען א סקאנדאל וואס האט אנגעהאלטן פאר וואכן און חדשים.
- זיין נישט וועלן פארדאמען ביים נאמען די ווייסע סופראמיסטן אטאקירער אין שארלעטסוויל, און דערנאך זיי אנרופן פיינע מענטשן, האט אנגעצינדן א מאסיווע היציגע סקאנדאל מיט דאמינא אפעקטן איבעראל, פון ראטעסטן און א הויכע ראסע אנגעצויגנקייט איבערן לאנד ביז א פלייץ פון רעזיגנאציעס אין די גאווערמענט.
- זיין מיטינג אין אוועל אפיס מיטן רוסישן אמבאסאדאר ופמליתו ווי ער האט זיי ארויסגעגעבן גאר סענסעטיווע אינטעלידזשענט אינפארמאציע פון א צווייטן לאנד און קאמפראמייזד די זיכערקייט פון זייערע שפיאנען האט געשאפן אן אינטערנאציאנאלען שטרעם און גורם געווען א תקופה ווי די איזראעלי מוסד האט זיך צוריקגעהאלטן פון ווייטער קאאפערירן מיט די אמעריקאנע שפיאנאזש.
- די באמבשעל סקאנדאל איבער זיינע פערזענליכע מיסברויכן וואס האט דאמינירט די נייעס פון בעפאר די עלעקשאן, אריין ביז טיף אין זיין פרעזידענטשאפט, ברענגענדיג שטארע בושות.
- די פארטא ריקאו האריקען פארנאכלעסונג ווי די אדמיניסטראציע איז הערשט אריינגעקומען געהעריג אין בילד באלד א וואך נאכן קאטאסטראפע און האט געקאסט דאס לעבן פון הינדערטער ארטיגע איינוואינער, א קאנטראווערסיע וואס האט געהאלטן געשפאנט און אנגעצויגן די נייעס פאר ארום צוויי פילע וואכן מיט נעגעטיווע קאוורידזש פארן טראמפ אדמיניסטראציע.
- די רוסלאנד סקאנדאל. דאס האט דאמינירט די נייעס דורכאויס די גאנצע פארלאפענע יאר מיט דריפ דריפ אינפארמאציע פון טראמפ קאמפיין קאנטאקטס מיט די רוסן. פון זשעף סעשאנס פארבינדינגען מיטן רוסידן אמבאבאדאר, ביזן נאציאנאלע זיכערהייט אדווייזער מייקל פלין'ס דירעקטע רןסישע קאנטאקטס און אונטערהאקן פון די סאנקציעס, ביז דאנעלד טראמפ זשוניער'ס מיטינג מיט רוסן איבער הילערי קלינטן "שמוץ", ביזן אויסערן פאליסי אדווייזער זשארדזש פאפעדאפעלעס רוסישע קאנטאקטס ווי ער קאלאבארירט איבער הילערי קלינטאן שמוץ.
די סקאנדאל האט געהאט ריפל אפעקטס איבערן גאנצן רעגירונג, פון זשעף סעשאנס רעקיוזעל, ביז טראמפ זשוניער און קושנער'ס טעסטיפייען, ביז קאומי'ס פייערונג, ביזן נייעם פראסעקיוטער, ביזן ארעסט פון פילע טראמפ אפישעלס און איז אויפן טרעק צו ווערן די לענגסט פארצויגענע סקאנדאל וואס אן אדמיניסטראציע האט אמאל מיטגעלעבט.
דאס איז אין א ניסלשאלאכץ די פארלויפענישן איבערן יאר.
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2089
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 03, 2011 4:35 pm
- לאקאציע: ביים סידור'ל פאר הבדלה
- פאראינטערסירט
- שר חמש מאות
- תגובות: 986
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 30, 2016 10:49 am
(כ'האב גאר ווייניג ערווארטעט פון איהם..)
גאפל האט געשריבן:איך וואלט געוואלט זען א אנטי טראמפער וואס זאגט אז ס'איז געווען א סוקסעס אדער א טראמפער וואס זאגט אז נישט, אויב נישט וואס איז די גאנצע אנקעטע קיינער שרייבט ממילא נישט אבזשעקטיוו.
די אנטי זענען אנטי ווייל לשיטתם איז ער א דורכפאל, די פרא זענען פרא ווייל לשוטתם איז ער א סוקסעס.
ועשה הרבה, און קוק מער וואס ער טוהט.
זאכליך האט געשריבן:גאפל האט געשריבן:איך וואלט געוואלט זען א אנטי טראמפער וואס זאגט אז ס'איז געווען א סוקסעס אדער א טראמפער וואס זאגט אז נישט, אויב נישט וואס איז די גאנצע אנקעטע קיינער שרייבט ממילא נישט אבזשעקטיוו.
די אנטי זענען אנטי ווייל לשיטתם איז ער א דורכפאל, די פרא זענען פרא ווייל לשוטתם איז ער א סוקסעס.
איך בין אנטי ווייל איך דארף נישט א מענטש מיט דעם פערסענאלעטי.
און איך האלט אפילו אז אין געוויסע זאכן איז ער א סוקסעס.
-
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4732
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 18, 2011 6:15 pm
- לאקאציע: אויבן אויפן בוידעם
- משהזוךמיר
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4319
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 14, 2016 3:24 pm
- לאקאציע: איך קען נישט אויסזאגן ווייל משה וועט מיך קענען טרעפן
(ווען די דורכפעלער וואלטן געווען טייל פון די פראסעס וואלט איך עס גערעיט אלס סוקסעס, אבער טייל דורכפעלער זענען זיין אייגן שולד.)
-
- שר האלף
- תגובות: 1074
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג פאברואר 19, 2017 4:35 pm
sharp האט געשריבן:Voted for failure because with the new tax reform he failed to deliver for the crushed middle class (which basically made him for president) the $500 they will save is a joke.
I expected something better from our great business man though I would still vote for him over Hillary.
ווענצעך וואס איר רופט מיטל קלאס, און וואס איר רופט סעיוון.
איינער וואס פארדינט 50-60 אלפים א יאר מיט א קינד-צוויי פארדינט מער ווי $500 טאלער.
- פריילעך אידל
- שר חמש מאות
- תגובות: 977
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 01, 2015 4:10 pm
געלויבט השם יתברך פאר די ניסים גילוים בזמן הזה. משיח קומט שוין!
-
- שר האלף
- תגובות: 1114
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג פאברואר 18, 2016 6:44 pm
עס האט נאר בעיקר מיט אבאמא סיי די עקאנאמיע טרעק, סיי די אייסיס סטרערעדזשי און זיכער העלטקעיר, סאו וועל איך אים באדאנקן אזוי ווי כמה וכמה אויף טוויטער ניצן דעם העשטעגל #טענקסאבאמא
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: ישראל_הלוי, לאנדאן שטופער, פארקלאצט און 20 געסט


c: text/html

text:
טראנספארטאציע מיניסטער ישראל כ"ץ האט פריער אין וואך באשטעטיגט דאס אויפבוי פון א נייער באן-סטאנציע ביים אריינגאנג צום כותל המערבי, און האט דערביי דערקלערט אז די באן וועט אנגערופן ווערן אויפ'ן נאמען פון טראמפ, אלס אויסדרוק פון דאנקבארקייט פאר זיין עפנטליך אנערקענען ירושלים אלס הויפטשטאט פון מדינת ישראל.
די באן סטאנציע וועט זיין א המשך צו דעם גרעסערן תל אביב-ירושלים שנעלצוג-פראיעקט, וואס וועט זיך ענדיגן אין צענטער פון ירושלים. יענער פראיעקט, וואס וועט אפקאסטן הונדערטער מיליאנען שקלים און איז געפלאנט פארענדיגט צו ווערן ביז עטליכע יאר.
גענומען מיט רשות פון פיינע נייעס

robotstxt: allowed

filter: keep


text: בעהיימע - זייער פּראָסט און קאָמפּליצירט אינטעלעקטואַל שפּיל וואָס איז איינער פון די ערשטער ארויס אויף די אינטערנעט ווי אָנליין שפּיל שפּיל לאָקש. דאס איז אַ באַליבט רעטעניש אין קינדער און אַדאַלץ - אַ גרויס אָפּצאָל פֿאַר די אַנטוויקלונג פון דעם מאַרך. די הויפּט אָביעקטיוו פון לאָקש שפּילן אָנליין איז צו פּראָדוצירן די ווערטער בריוו דורך בריוו, וואָס זענען אויף דער פּלייינג פעלד. בולדאָוזער קענען שפּילן אָנליין מיט איין אָדער מער קאָמפּעטיטאָרס. שפּיל ברעט שפּיל באַלדאַ באשטייט פון 25 סעלז אין די הויפט רודערן אויטאָמאַטיש שטעלן די ערשט וואָרט. בעת זייַן דרייַ אַ שפּילער סאַבסטאַטוץ אַ בעהיימע טין בריוו צו שכייניש סעלז צו קריגן אַ נייַ וואָרט. צו רעכט שפּילן באַלדעוו אָנליין פֿרייַ, איר דאַרפֿן צו פֿאַרשטיין די באדערפענישן פֿאַר קאַמפּליטינג ווערטער. עטלעכע פון זיי - וואָרט גאַמעס לאָקש זאָל זייַן נאַונז אין די נאָמינאַטיווע פאַל און די מעשונעדיק, די זעלבע וואָרט זאָל ניט זייַן ריפּיטיד אין דער שפּיל, און אנדערע. באפוילן פֿאַר יעדער בריוו איין פונט. די מער די וואָרט וועט קומען אַרויף מיט די שפּילער, די מער פונקטן אין אַן אָנליין שפּיל ער געץ צו שפּילן אַ בולדאָוזער. גאָאָסיי שפּילן אָנליין דאַרפֿן צו גאָר פּלאָמבירן די פעלד פון שפּילן. אויף אונדזער פּלאַץ איר קענען שפּילן באַלדעוו אָן רעגיסטראַציע, ווי געזונט ווי האָבן די פיייקייַט צו שפּילן אָנליין פֿאַר פֿרייַ באַלדע. פרייַנדלעך צובינד אַלאַוז שפּיל לאָקש צו קלייַבן אַ פּאַסיק קעגנער פון דער עמעס מענטשן און נישט שפּילן לאָקש אָנליין מיט אַ קאָמפּיוטער. צו פאַסילאַטייט שפּיל שפּיל אַלע די לעצט לאָקש טין דעוועלאָפּעד ניצן קלוז. נו, אויב איר ניטאָ אַ גאַמבלער, איר שפּילן אָנליין פֿאַר פֿרייַ באַלדע איז מעגלעך נישט בלויז פֿאַר שפּאַס, אָבער פֿאַר פאַקטיש, קאָפּ פון וואָלאַץ, אַזאַ ווי וועבמאָניי סיסטעם אָדער ענלעך. ווו איר קענען לייגן אָדער צוריקציען דיין געלט סרעלסטוואַ. צו אָנהייבן פּלייינג אָנליין לאָקש, איר טאָן ניט דאַרפֿן צו אָפּלאָדירן די סאָפטווער, איר קענען פשוט עפענען די שפּיל אין אייער בלעטערער. אויב איר זענט מיד פון טעמפּ אָנליין גאַמעס, און איר ווילן צו פּרובירן דיין וואָקאַבולאַרי, דעמאָלט אָנהייב פּלייינג באַלדעוו אָן רעגיסטראַציע רעכט איצט אויף אונדזער וועבזייַטל. איר וועט זייַן צופֿרידן מיט די צייַט, און איר וועט ניט באַדויערן אַז איר האָט אויסדערוויילט אונדזער פּלאַץ, ווייַל פּלייינג באַלדעוו אָן רעגיסטראַציע איז ניט בלויז קעסיידערדיק קאָמוניקאַציע מיט פריינט, און באַגעגעניש נייַ העכסט ינטעליגענט מענטשן. דאַסיידינג צו שפּילן אַ פּאָר פון מאל אַ מאַמזער, איר נאָר טאָן נישט באַמערקן ווי איר וואָלט פאַרהאַלטן דעם פּראָצעס, און איר וועט ווידער און ווידער דריקן דעם קנעפּל "גרייט צו שפּילן".


text:
ווען אַ דרײַ-יאָריק ייִנגל הייבט אָן לערנען די תּורה, לייענט מען מיט אים, לויטן באַקאַנטן מינהג, די ערשטע פּסוקים פֿון דער הײַנטיקע פּרשה, וווּ עס גייט אַ רייד וועגן די קרבנות. דער אומגעוויינטלעך קליינער אות „אַלף‟ אינעם וואָרט „ויקראָ‟ איז מרמז, אַז לגבי דער אין-סופֿיקער חכמה פֿונעם אייבערשטן זענען מיר אַלע אַזוי ווי קליינע קינדער.
אַ ריי קלאַסישע מפֿרשים דערקלערן דעם קליינעם „אַלף‟ אויף אַ פֿאַרקערטן אופֿן. דער אומגעוויינטלעכער אות ווײַזט, אַז משה רבינו האָט דערגרייכט גאָר אַ הויכע השׂגה פֿון רוחניות; זײַן נשמה איז צעשווענקט געוואָרן אינעם געטלעכן ליכט און פֿאַרלוירן זײַן אינדיווידועלן „איך‟. לכתּחילה האָט משה געוואָלט אָנשרײַבן „ויקר‟ אָן אַן אַלף, מיינענדיק, אַז דער באַשעפֿער האָט זיך אים אַנטפּלעקט בלויז על-פּיּ-צופֿאַל, בדרך-מקרה, און נישט צוליב זײַנע אייגענע מעלות. דער רבונו-של-עולם האָט אים אָבער געהייסן נישט פֿאַרקלענערן זײַן מענטשלעכע ראָלע אין דער נבֿואה און אַרײַנצושרײַבן דעם „אַלף‟.
אַזוי צי אַזוי, באַקומט זיך, אַז דער קליינער אות סימבאָליזירט צוויי פֿאַרקערטע ענינים: די פּלוצעמדיקע אַנטפּלעקונג פֿונעם געטלעכן ליכט, וואָס קאָן אויסזען אומגעריכט און צופֿעליק און דעם געטלעכן רוף, מיט וועלכן דער אייבערשטער ווענדט זיך פּערזענלעך צו יעדן מענטש. הגם אין אונדזער סדרה גייט אַ רייד וועגן משה רבינו, איז דער דאָזיקער ענין אַקטועל פֿאַר יעדן מענטש; דערפֿאַר הייבן די חדר-ייִנגלעך אָן לערנען די תּורה דווקא פֿון דער הײַנטיקער פּרשה. אַדרבה, ווי באַלד מיר זענען אַלע קליין און נישטיק לגבי דעם געטלעכן אין-סוף, קאָן די השׂגה פֿון אַ קליין קינד זײַן אַפֿילו העכער, ווי בײַ אַ דערוואַקסענעם תּלמיד-חכם. די חז"ל זאָגן, אַז ווען אַ קינד חזרט איבער אַ צופֿעליקן פּסוק, שטעקט דערין אַ נבֿיאישער כּוח. דווקא צוליב דעם, וואָס דער יונגער שׂכל איז נישט „אָנגעלאָדן‟ מיטן באַוווּסטזיניקן שׂכלדיקן „באַגאַזש‟, קאָן ער גובֿר זײַן די גרענעצן פֿונעם דערוואַקסענעם שׂכל און צוקומען אויף אַ דירעקטן אופֿן צום סאַמע תּוכן, צום קליינעם „אַלף‟ פֿון משה רבינו אַליין.
אינעם צווייטן פּסוק פֿון אונדזער סדרה, וואָס די קליינע קינדער לייענען, ווען זיי הייבן אָן לערנען די תּורה אין חדר, שטייט געשריבן: „אָדם כּי-יקריבֿ מכּם קרבן לה'‟ — ווען אַ מענטש פֿון אײַך וועט ברענגען אַ קרבן פֿאַרן אייבערשטן. על-פּי חסידות, מיינט דאָס וואָרט „מכּם‟ — „פֿון אײַך‟ — אַז דער מענטש אַליין דאַרף זיך מקריבֿ זײַן, כּדי זיך צו דערנענטערן צום רבונו-של-עולם. די פֿיזישע קרבנות, וואָס מע פֿלעגט ברענגען אינעם בית-המיקדש, זענען בלויז דער אויסערלעכער טייל פֿונעם אינערלעכן קרבן, פֿון דער פּערזענלעכע עבֿודה פֿונעם שטרעבן צוקומען במסירות-נפֿש צום באַשעפֿער.
צוליב וואָס הייבן די קינדער אָן לערנען די תּורה פֿון אונדזער פּרשה? לויטן פּשוטן אָפּטײַטש, בלײַבן די מיצוות פֿון קרבנות אַקטועל הײַנט צו טאָג, הגם מיר האָבן נישט קיין מעגלעכקייט זיי מקיים צו זײַן בגשמיות. ווען משיח וועט קומען, וועט פֿונעם הימל אַראָפּקומען דער נײַער בית-המיקדש, וווּ מע וועט פֿון ס'נײַ אויספֿירן אַלע מיצוות, וואָס שטייען געשריבן אין דער הײַנטיקער סדרה. פֿאַר אַ קינד איז באַזונדערס וויכטיק צו לערנען אַזעלכע „משיחישע‟ פּסוקים.
אין דער אמתן, האַלטן ווײַט נישט אַלע גרויסע רבנים און מקובלים, אַז די קרבנות וועלן באַנײַט ווערן אויף אַ בוכשטעבלעכן אופֿן אין משיחס צײַטן. הרב אַבֿרהם-יצחק קוק האָט בפֿירוש נישט געהאַלטן אַזוי, אָבער ער איז נישט געווען דער ערשטער. אין אַ באַקאַנטן מדרש שטייט געשריבן, אַז אין דער צוקונפֿט וועלן אַלע קרבנות בטל ווערן, אַחוץ דעם קרבן-תּודה, וואָס פֿאָדערט נישט קיין בהמות אָדער עופֿות. צווישן די ספֿרי-חסידות ווערט די דאָזיקע טעמע באַזונדערס פּרטימדיק באַשריבן אינעם ספֿר „אור יצחק‟ פֿון רבי יצחק ראַדווילער, דער זון פֿונעם באַרימטן זלאָטשעווער מגיד. לויט אַ באַקאַנטער דעה, וועט די פֿיזישע הלכה אין איר הײַנטיקער פֿאָרעם בטל ווערן אין משיחס צײַטן. אויב אַזוי, באַטאָנט דער חסידישער צדיק, וועט די פּרשת-הקרבנות גופֿא ווערן אַ קרבן און די נשמה פֿון יעדן מתפּלל וועט ווערן אַ פּערזענלעכער בית-המיקדש. פֿאַרן חטא פֿונעם גאָלדענעם קאַלב האָבן ייִדן זיך נישט גענייטיקט אינעם משכּן; אין דער משיחישער תּקופֿה וועט מען אויך לאַוו-דווקא מוזן אויפֿשטעלן אַ נײַעם גשמיותדיקן בית-המיקדש.
The Yiddish Daily Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. In the interest of maintaining a civil forum, The Yiddish Daily Forwardrequires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and The Yiddish Daily Forward reserves the right to remove comments for any reason.


text:
פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער
דער פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער (ASEAN פון ענגליש Association of Southeast Asian Nations) איז א פאליטישע און עקאנאמישע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע פון פעלקער אין דרום-מזרח אזיע. ער איז געגרינדעט געווארן דעם 8טן אויגוסט 1967 דורך אינדאנעזיע, טיילאנד, מאלייזיע, סינגאפור און די פיליפינען, וואס האבן געוואלט ווייזן סאלידארישקייט קעגן דעם איינפלוס פון קאמוניזם פון וויעטנאם אין זייערע לענדער. זייט 2001 האלט מען איין מאל א יאר א שפיץ קאנפערענץ פון די לענדער אינעם פארבאנד.
מיטגלידער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
זייט דער גרינדונג, זענען צוגעקומען אינעם פארבאנד ברוניי אין 1984, וויעטנאם אין 1995, בורמע און לאאס אין 1997 און קאמבאדיע אין 1999.


text:
משהזוךמיר האט געשריבן:פלאחותיך האט געשריבן:משהזוךמיר האט געשריבן:טראבל מעיקער האט געשריבן:יואל אשר לאבין שרייבט אויף טוויטטער
JakeTurx you were great, you did your best, zayde was tired and in a bad moods. Zayde's, you know...
אה, זייער גוט, יעצט האט יואל אשר גוט אריינגעפליקט דעם משוגע'נעם טראמפ און נאך אין פאבליק! יעצט ווער ער זיך נישט וואגן זיך אנצוהייבן מיט מיר וויל ער ווייסט שוין אז איך האב א בלוטעדיגע פאסיק!
רבוש''ע, דאס זענען אונזערע עסקנים?!?!? יונגעלייטלעך וואס שפילן מיט אידיש בלוט פאר זייערע פאליטישע מיינונגען (ניטאמאל אינטערעסן ווייל ער פערזענליך גייט גארנישט פארדינען פאליטיש דערפון.)?!?!? דו ווייסט וואספארא כח דער אמעריקאנער פרעזידענט האט?!? דו ווילסט אים צווינגען צו ווערן אן אנטיסעמיט?!?!?!?
זעהט אויס אז טראמף איז נישט פון יואל אשר'ס פאלאויערס אויף טוויטער, ווען יא וואלט ער מסתמא נישט געשריבן אזוי
אה האסט מיר בארואיגט. אמער, ווען טראמפ וועט וועלן זעהן וואס די רעאקציע אין די אידישע גאס איז, וואס איינס פון וועגן דאס מברר צו זיין - עכ''פ פאר טראמפ וואס איז זייער אקטיוו אויף טוויטער - איז צו זען וואס די גרויסע אידישע מוילמאכער (ד.ה. די מיט אסאך פאלאוערס) האבן צו זאגן, וועט ער נישט האבן קיין שום וועג צו וויסן וואס דער מטורף האט געשריבן ווייל ער איז נישט פון זיינע פאלאוערס...
עס איז שוין צייט יואל אשר און אנדערע 'עסקנים' (ווי י.כ.) זאלן אנערקענען עס איז א שפיל מיט פייער און אויפהערן שפילן פאליטיק אין די גוי'אישע גאס (אין די אידישע קענסטו זיך שטעלן אויפ'ן קאפ, עס גייט מיר - און טראמפ - גאנץ ווייניג אן וואס ער שרייבט אין דער שטערן. אבער זיי זאלן אויפהערן זיך צו רייצן מיט פאליטיקאנטן בפרהסיא.)
און די זעלבע מיט די וואס זענען פון די טראמפ לאגער זאלן אויפהערן רייצן מיט פאליטישע פירער ווי זייער אייגענע סענעטאר פון ניו יארק טשאק שומער צו זייער געוועזענער סענעטאר קלינטאן!
מיר זענען גלות יודן און אונז זעמער אונטערגעווארפן אונטער זיי און אונז זעמער מתפלל אז זאל זיין שלום מלכות און גוט פאר יודן
אז די האסט טענות אדער האלטסט אנדערשט קום א הער אויף איי-וועלט געב דיר אויס דא! אבער אין גאס פאק איין דאס איז נישט דיין פלאץ רעספעקטיר יעדן!
---
האקט


text:
לימודי חול בבתי חינוך
מען מיז זאגען אז די עקסטרעמיסטען זענען שוין איבער 50 יאר שולט נישט ווי אינזער @מחותן וויל נאר געבען 20 יאר
לאמיר האפען אז דער גואל צדק זאל אינז בקרוב אויסלייזען, ווייל טאמער נישט ווער ווייסט נאך וואס פארא גזירות די עקסטרעמיסטען וועלן נאך גוזר זיין אויף אינז
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 715
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אפריל 17, 2016 3:40 pm
פרידן האט געשריבן:אין הכי נמי אז מען זעט אז ער האט געהאלטן מען דארף לערנען ענגליש קוקט אבער נישט אויס אז אזוי שטרענג ווי עטץ לייגט עס אראפ די לשון איז מער משמע ווי ער האט עס געטון ווייל מען מוז דאסאיז נישט קיין מעשיות דאס איז וואס ער האט אליין געזאגט ביי א דינער אין בארא פארק
די ציטאט פון רבין, איז פארבינדן מיט די איש מהימן וכו' וואס האבן געוואלט דעמאלט צוריק כאפן די רעכטן וואס מ'גנבט פון אונז (ווי יאפעד רופט עס און אויך מחותן דא.)
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4179
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
וואוילע שעפעלע האט געשריבן:אזוי אויך מיט געאגרעפי און היסטאריע וואס איך זעה נאכנישט פונקטליך ווי דאס העלפט צו פרנסה.
ס'מער מסתבר אז ס'געקומען פאר די סיבה וואס די רבי דערמאנט ביי די דינער דרשה. (און דעמאלט האט מען געמיינט אז מ'מוז דאס אלעס לערנען, אזוי ווי אינדערהיים האט מען געמוזט)
ס'האט לכאורה נישט קיין סאך מיט פרנסה, נאר יעדער נארמאלער מענטש האט אמאל געקענט די מאפע דורך און אדורך, און געהאט אביסל כלליות'דיגע היסטארישע ידיעות.
ווייז היינט פאר א עוורידזש בחור'ל א גלאוב אדער פרעג עם אביסל וואו לענדער זענען און קום צוריק מיט די תשובות.
נא_שכל האט געשריבן:וואוילע שעפעלע האט געשריבן:אזוי אויך מיט געאגרעפי און היסטאריע וואס איך זעה נאכנישט פונקטליך ווי דאס העלפט צו פרנסה.
ס'מער מסתבר אז ס'געקומען פאר די סיבה וואס די רבי דערמאנט ביי די דינער דרשה. (און דעמאלט האט מען געמיינט אז מ'מוז דאס אלעס לערנען, אזוי ווי אינדערהיים האט מען געמוזט)
ס'האט לכאורה נישט קיין סאך מיט פרנסה, נאר יעדער נארמאלער מענטש האט אמאל געקענט די מאפע דורך און אדורך, און געהאט אביסל כלליות'דיגע היסטארישע ידיעות.
ווייז היינט פאר א עוורידזש בחור'ל א גלאוב אדער פרעג עם אביסל וואו לענדער זענען און קום צוריק מיט די תשובות.
אזוי? חורבן הדת דער עולם קען נישט דער גלאוב
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4179
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
ס'איז אבער א חסרון אין שלימות פון כלליות'דיגע וויסנשאפט וואס ס'פעלט זיך אויס פאר א מענטש.
דער רבי זי"ע און רוב אנדערע גדולים האבן געקענט די וועלט, און אזוי האבן זיי ריכטיג פארשטאנען די היסטארישע געשענישען אויף די וועלט.
- וואוילע שעפעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5066
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
אויף ווי ווייט איך ווייס, האב איך נאר געהערט און געזעהן פון צדיקים פונקט דאס פארקערטע.
און אפילו סתם צו לערנען די שפראך איז דא אסאך מעשיות ווי למשל די באקאנטע מעשה מיט ר' משה מאנטיפיורי וואס האט געטענה'ט מיט איינע פון די צדיקים (כ'געדענק נישט ווער) אז מ'דארף לערנען די שפראך אזוי ווי מרדכי הצדיק האט געקענט תרסיש און אזוי ארום געראטעוועט די יודן, און ער האט אים גענטפערט אז פאר דעם האמער שוין ר' משה וואס קען די שפראך..
אויך איז באקאנט אז דער הייליגער בעלזא'ער רב האט נישט געקענט אונטערשרייבן זיין נאמען, און ווען ער האט געמוזט מאכן א פאספארט האט איינער אים געוואלט אויסלערנען, אבער גלייך ווען יענער האט אראפ געשריבן די אות B (פאר בער) איז ער אויפגעשפרינגען און געשריגן 'דו זעהסט נישט די טומאה וואס ליגט אויף דעם?! ' און ער האט בשום אופן נישט געוואלט זיך אויסלערנען צו אונטער שרייבן דעם נאמען.
למעשה פעלט אויס צו קענען די שפראך און מאטעמאטיקס פאר פרנסה. אבער סתם לערנען פאר 'וויסענשאפטליכע ידיעות'?!
איך ווייס נישט אויב מ'קען טרעפן א היתר אויף ביטול תורה. (חוץ אויב מ'קען עס לערנען בזמן וואס איז לא יום ולא לילה ווי די גמרא זאגט)
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4179
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
למשל ביי די מלחמות אין א"י אנדערע האבן געזען ניסים, אבער דער רבי ז"ל האט געוויסט וואס טוט זיך אויף די וועלט און האט ארויסגעהאט די תכסיסי המדינות, און האט געזאגט זיין פראקטישע מיינונג.
דיינע ראיות פון שפראך, איז נישט קיין ראיה, ווייל אין דעם האבן זיי געזען א טומאה, אבער סתם וויסן אז כלליות'דיגע ידיעה פון די וועלט איז נישט דא די חששות. און אפילו לגבי שפראך, קיינער איז נישט היינט בעלזער רב זי"ע.
וואוילע שעפעלע האט געשריבן:איך ווייס נישט אויב מ'קען טרעפן א היתר אויף ביטול תורה. (חוץ אויב מ'קען עס לערנען בזמן וואס איז לא יום ולא לילה ווי די גמרא זאגט)
גראדע ווייס איך פון גאר א חשובע רבי, וואס האט געהאט אין בית הכבוד א גרויסן גלאוב און געלערנט דארט די זאכן. אבער די נקודה איז אז דו פארשטייסט אפילו נישט אז ס'וויכטיג צו וויסן די ענינים.
***
באמת האב איך בכלל נישט מסביר געווען פארוואס ס'וויכטיג צו האבן א כלליות'דיגע ידיעה פון די וועלט, איך ביך יעצט נישט דערביי. אפשר איז דא אנדערע וואס קענען עס בעסער מסביר זיין.
כ'קען כמעט נישט גלייבן אז ס'דא היינט אינגעלייט וואס פארשטייען נישט דעי בעסיק קאנצעפט, און דאס האט גארנישט מיט "וויסנשאפט" אדער מיט זיין אויפגעקלערט.
- וואוילע שעפעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5066
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
ווייטער דאס וואס דו ביזט פארנומען מיט די רבי זי"ע, איז במח"כ אביסל א נארישע ראיה. דו האלטסט טאקע אז דער רבי האט אלס יונגל געלערנט מיט די קדויו"ט די תכסיסי מלחמה?! דעמאלט איז ער געזיצן 24 שעה און געלערנט גמרא תוס', די רבי איז פשוט געווען א חכם מחוכם און האט דאס אליינס ארויס געהאט און די גרעסטע ראיה איז טאקע דאס אז אנדערע גדולים האבן עס נישט געקענט.
חוץ מזה, איז נישט יעדער א גדול בישראל וואס דארף קענען פירן די וועלט
- לחיים טובים ולשלום
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 352
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 28, 2015 3:20 pm
- לאקאציע: לית אתר פנוי מיניה.
פרידן האט געשריבן:נא_שכל האט געשריבן:וואוילע שעפעלע האט געשריבן:אזוי אויך מיט געאגרעפי און היסטאריע וואס איך זעה נאכנישט פונקטליך ווי דאס העלפט צו פרנסה.
ס'מער מסתבר אז ס'געקומען פאר די סיבה וואס די רבי דערמאנט ביי די דינער דרשה. (און דעמאלט האט מען געמיינט אז מ'מוז דאס אלעס לערנען, אזוי ווי אינדערהיים האט מען געמוזט)
ס'האט לכאורה נישט קיין סאך מיט פרנסה, נאר יעדער נארמאלער מענטש האט אמאל געקענט די מאפע דורך און אדורך, און געהאט אביסל כלליות'דיגע היסטארישע ידיעות.
ווייז היינט פאר א עוורידזש בחור'ל א גלאוב אדער פרעג עם אביסל וואו לענדער זענען און קום צוריק מיט די תשובות.
אזוי? חורבן הדת דער עולם קען נישט דער גלאוב
די חורבן איז אז די מח איז ליידיג, מען פלעגט עס אנפילן מיט ידיעות כללית, והאידנא לאזט מען עס ווערן ראסטיג
לחיים טובים ולשלום האט געשריבן:פרידן האט געשריבן:נא_שכל האט געשריבן:וואוילע שעפעלע האט געשריבן:אזוי אויך מיט געאגרעפי און היסטאריע וואס איך זעה נאכנישט פונקטליך ווי דאס העלפט צו פרנסה.
ס'מער מסתבר אז ס'געקומען פאר די סיבה וואס די רבי דערמאנט ביי די דינער דרשה. (און דעמאלט האט מען געמיינט אז מ'מוז דאס אלעס לערנען, אזוי ווי אינדערהיים האט מען געמוזט)
ס'האט לכאורה נישט קיין סאך מיט פרנסה, נאר יעדער נארמאלער מענטש האט אמאל געקענט די מאפע דורך און אדורך, און געהאט אביסל כלליות'דיגע היסטארישע ידיעות.
ווייז היינט פאר א עוורידזש בחור'ל א גלאוב אדער פרעג עם אביסל וואו לענדער זענען און קום צוריק מיט די תשובות.
אזוי? חורבן הדת דער עולם קען נישט דער גלאוב
די חורבן איז אז די מח איז ליידיג, מען פלעגט עס אנפילן מיט ידיעות כללית, והאידנא לאזט מען עס ווערן ראסטיג
איך קען נישט דעי פולע מוחות די געלערנטע פין 25 יאר צירוק אפשר האבן זיי אלעס פארגעסן
(נישט אז עס איז נישט דא אבער נישט מער פין היינט אפשר ווייניגער ווייל היינט קען מען אסאך וועלטליכע ידיעות קענען פינעם ר' גוגל)
- לחיים טובים ולשלום
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 352
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 28, 2015 3:20 pm
- לאקאציע: לית אתר פנוי מיניה.
להוי יודע אז די ארגומענט איז שקר, מיר זענענן ווייט פון מסודר צו וואס מער קענענן ווען צוקימען, נישט אומזינסט איז קר"י the poorest village in the usa מיט אלע תירוצים אינאיינעם צו עס איז יא אמת אדער נישט, איז עס א חרפה און א בושה ווי ווייניג אינגעלייט קענענן, קיין שום תירוץ שבעולם אז די בעסטע האפאנוג פון בערך פופציג פארצענט אינגעלייט פונעם עם חכם ונבון איז אז דער פעטער וועט זיי אויסהאלטען מיט אלעם.
אמת, מען קען מעגליך, אפשר - נישט זיכער - זיך אויסלערנען ספעלן ווען מען זיכט שוין ארבייט, אבער עס איז הונדערט פארצענט זיכער אז אויב קען מען שוין פון אלץ קינד קען מען אסאך גרינגער און שנעלער טרעפן א פרנסה קלה ונקיה, און עס איז א מצווה עס זיך עס צו לערנען, די חז"ל האבן נאך געהייסן זיך לערנען.. אבער אונזערע פרומאקעס פארשטייען בעסער.
א בושה אז אינגעלייט קענענן ניטאמאל סיינען די נאמען אויף ענגליש, יא עס זענענן דא בחורים אין ישיבה און אין כולל וואס קענן נישט חתמנ'ן זייער נאמען.
א עווריטש יונגערמאן וואס הייבט אן זוכן פרנסה טרעפט סיי א בעסערע דזשאב אין סיי בעסער באצאלט אין וויליאמסבורג ווי אין קרית יואל
עס איז דא מער הוצאות אבער אין א עווריטש מער הכנסות (טאקע נישט גענוג מער ווי די הוצאות)
אבער אלע אונזערע זיידעס זענן געגאנגען אין פובליק סקול, קיין שום אינגעל בעפאר די מלחמה האט נישט געלערענט קיין צוועלף שעה תורה.
דו מושג פון ארויסרייסען די אינגליך פון בעט זיבן דרייסיג, לענען ביז פיר אזוייגער, דערנאך צירוק לויפן פאר מתמידים לערנען נאך גמרא איז בסך הכל אלט דרייסיג יאר, און עס איז א דירעקטע שינו פון ווי אזוי מען האט געטיען אלע יארען, און אמאל וווען מען געלערענט ווייניגער איז טאקע די פירות געווען היבש בעסער.
ר' איד איינס היינט איז א אנדערע וועלט חוץ דעם אמאל איז נישט די מצב געווען אזוי גוט ווי די מאכסט עס, אין מען האט עס נישט אזוי געטון ווייל מען האט געוואלט נאר ווייל מען האט געמוזט
אין דעי סיסטעם פין היינט האבן נישט אפאר בעלי בתים געמאכט נאר גדולים וקדושים אין אז סגעפעלט דיך נישט קענסטי צירוק פארן קויפן א דירה אין די נייע דינובער שטעטל
hyper האט געשריבן:איך קען נישט קיין איין יונגערמאן וואס וואלט געקענט פארדינן מער ווען ער קען בעסער ענגליש
אבי גערעדט, איך ווייס כמה וכמה אינגעלייט וואס האבן זיך געוואלט זיך אריינלייגן אין אנליין ביזנעסער, און דאס נישט קענען ענגליש האט אסאך געשטערט, יא ס'איז דא קלעסעס, זיי האבן אבער נישט קיין צייט ווען מ'ארבעט א גאנצן טאג נאך צו גיין צו קלעסעס אויך
וויפיל געלעכטער רוף מיר אונז אויס ביי די אוה"ע ווען מ'קומט אריין אין סיי וועלכע אפיס און מ'פרובירט זיך צו פארקראצן די ציין ארויסצוזגן א ענגליש ווארט, יו קנאו...
אין פארוועם ענגליש איז א פראבלעם צוטון א אנליין ביזנעס (איך רעד נישט פין א אייגענע סייד) האט א אנדערע פראבלעם פארדעם ווייל מען דארף נישט צופיל קענען יעדע בהמה קען עס כאפן אין 2 טעג מען דארף פשוט אפי ווען מען קען ענגליש זעהן איינמאל צוויימאל ווי אזוי מען מאכט עס
רוב מאל איז די פראבלעם צייט ווי יענער האט געזאגט ער ארבייט סא ער האט נישט קיין צייט צו מאכן געלט, ער איז אין כולל סא ער האט נישט קיין צייט צו לערנען
- וואוילע שעפעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5066
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
מחותן האט געשריבן:רוב פון די דעבאטעס ענדיגט זיך געווענליך ווי איינער אדער עטליכע שרייבן אז: קוק מיר זענענן מסודר אן דעם, מיר האבן אייגענע עשירים טראץ אז בלא בלא בלא
להוי יודע אז די ארגומענט איז שקר, מיר זענענן ווייט פון מסודר צו וואס מער קענענן ווען צוקימען, נישט אומזינסט איז קר"י the poorest village in the usa מיט אלע תירוצים אינאיינעם צו עס איז יא אמת אדער נישט, איז עס א חרפה און א בושה ווי ווייניג אינגעלייט קענענן, קיין שום תירוץ שבעולם אז די בעסטע האפאנוג פון בערך פופציג פארצענט אינגעלייט פונעם עם חכם ונבון איז אז דער פעטער וועט זיי אויסהאלטען מיט אלעם.
אמת, מען קען מעגליך, אפשר - נישט זיכער - זיך אויסלערנען ספעלן ווען מען זיכט שוין ארבייט, אבער עס איז הונדערט פארצענט זיכער אז אויב קען מען שוין פון אלץ קינד קען מען אסאך גרינגער און שנעלער טרעפן א פרנסה קלה ונקיה, און עס איז א מצווה עס זיך עס צו לערנען, די חז"ל האבן נאך געהייסן זיך לערנען.. אבער אונזערע פרומאקעס פארשטייען בעסער.
א בושה אז אינגעלייט קענענן ניטאמאל סיינען די נאמען אויף ענגליש, יא עס זענענן דא בחורים אין ישיבה און אין כולל וואס קענן נישט חתמנ'ן זייער נאמען.
מ'האלט דא אינמיטן רעדן פון געאגרעפי און היסטערי ווי קומט אריין אז יונגעלייט קענען נישט אונטערשרייבן די נאמען? איה"נ מ'דארף לערנען ענגליש
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 18255
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
מחותן האט געשריבן:די מושג פון ארויסרייסען די אינגליך פון בעט זיבן דרייסיג, לענען ביז פיר אזוייגער, דערנאך צירוק לויפן פאר מתמידים לערנען נאך גמרא איז בסך הכל אלט דרייסיג יאר, און עס איז א דירעקטע שינו פון ווי אזוי מען האט געטיען אלע יארען, און אמאל וווען מען געלערענט ווייניגער איז טאקע די פירות געווען היבש בעסער.
מר. מחותן, [ווער? וועלכע ווינטעלע האט אים דא אריינגעבלאזן?] זייטזשע מוחל, קוקט איבער אייערע מקורות.
30 יאר צוריק? איר רעדט ערנסט? כ'מיין אז איך געדענק נאך דעם סדר היום אין חדר פון יענע יארן, ס'איז כלל נישט געוועזן לייכטער ווי היינט.
- מומחה עצום
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7777
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 08, 2011 2:26 pm
אמאל האט מען טאקע געקענט די מאפע, מעטעמאטיק און די שפראך. אבער דארט האט זיך עס אפגעשטעלט, כמעט קיינער איז נישט געגאנגען שטודירן אדער געווארן א פראפעסאר (צו ווייל מ'האט געוואוינט אין שטעטל און ס'נישט געווען אזעלכע השגות אדער ווייל ס'איז פשוט נישט געווען די מעגליכקייט).
היינט איז אבער אנדערש, איינמאל מ'קען די שפראך איז גאר לייכט צו גיין שטודירן אין קאלעדזש אדער אוניווערזיטעט וכו' און די תוצאות דערפון זענען נישט גוט.
ביי די ליטוואקעס און מאדערנע גרייט מען זיך צו פון יוגנט אן (זיי זענען מער אפן צו די וועלט און פילע נושאים וואס ביי חסידים דערמאנט מען נישט, ווערן ביי זיי געהעריג אויסגעשמועסט פון א דעת תורה פערספעקטיוו), און דורכדעם ווייסט מען ווי איין און ווי אויס, און עס איז זיי לייכטער זיך צו האלטן.
(נישט אז זיי גייען לכתחילה שטודירן, נאר עס איז זיי לייכטער ווייל זיי קענען זי שפראך, איז פראצענטואל מאכט זיך מער שטודירטע)
קומט אויס אז ס'איז נישט א מחלוקת צו מ'זאל לערנען אדער נישט. די גאנצע חינוך מוז זיך טוישן אויב לערנט מען געהעריג די לימודי חול, און אויף אזא טויש זענען רוב חסידישע מוסדות און הויפן נישט גרייט.
- מה פתאום???
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4403
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2015 5:16 pm
- לאקאציע: עיה"ק צפת
פרידן האט געשריבן:שטיט יא בעסער 100%
א עווריטש יונגערמאן וואס הייבט אן זוכן פרנסה טרעפט סיי א בעסערע דזשאב אין סיי בעסער באצאלט אין וויליאמסבורג ווי אין קרית יואל
עס איז דא מער הוצאות אבער אין א עווריטש מער הכנסות (טאקע נישט גענוג מער ווי די הוצאות)
איך האב אבאנטש וויליאמסבורגע חברים וואס קענען נישט קיין עי בי סי'ס. עס איז נישט צום גלויבן, ווער רעדט נאך פון חתם'נען די נאמען, און ווער רעדט פון פארשטיין א ענגלישע ווארט! איך האב געעפנט א באנק אקאונט אין שנה ראשונה און נישט געקענט סיינען מיין נאמען. און פון אלע מיינע חברים בין איך נאך געשטאנען די בעסטע...
דער אינגערמאן וויל אנהויבן אמעזאן, ער קען נישט ליינען די רעזאלטס פון זיין ערשטע גוגל סוירטש, זיי זיצן אין כולל און ווארטן אז גוגל טרענסעלעיט זאל זיך אויסלערנען אידיש...
איך געדענק עס נאך ווי היינט ווען מיין חבר א נארמאלער געשמאקער אינגערמאן האט חתונה געהאט האט באקומען טעקסט אויפן טעלעפאון, זיין ערשטע מעסעדש האט אויסגעקוקט בערך אזוי yvs tyt zuiesh, ווען איך האב צוריקגעשיקט א קוועסטשאן מארק האט ער מיר געקאלט פרעגן פארוואס איך ענטפער נישט ווי א נארמאלער מענטש. ער האט געמיינט צו שרייבן "וואס טוט זיך" נאר ער האט נישט געקענט די "סאונדס" וואס די עי בי סי'ס מאכן, עראטצעך פארמישט.... שפעטער האט ער אויפגעגיבן טעקסט מיט א תירוץ אז די רבנים האלטן נישט דערפון, דער עולם האט זיך געראולט פאר געלעכטער...
מ'קען רעדן און רעדן....
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: כאפצעם און 25 געסט


text:
צווייטע וועלט-מלחמה
די צווייטע וועלט-מלחמה איז געווען דער גרעסטער קריג אין דער מענטשליכער היסטאריע. ער איז אויך דער איינציגסטער קריג אין וועלכן די אטאם באמבע איז גענוצט געווארן. די מלחמה האט אריינגענומען די גארע וועלט.
אלץ האט זיך אנגעהויבן י"ז אלול ה'תרצ"ט - (1טן סעפטעמבער, 1939), ווען די דייטשע ארמיי האט פלוצלונג אינוואדירט פוילן. צוויי טעג שפעטער האבן ענגלאנד און פראנקרייך דעקלערט קריג קעגן דייטשלאנד, און מיט דעם האט זיך אנגעהויבן די צווייטע וועלט-מלחמה.
די צווייטע וועלט-מלחמה האט אנגעברענגט דעם גרעסטן חורבן אויף דער וועלט אין דער מענטשליכער היסטאריע. עס האט זיך געצויגן זעקס יאָר פון 1939 ביז 1945, און האט מיט דער צייט אריינגעשלעפט אלע וועלטמאכטן און רוב קלענערע לענדער פון דער וועלט.
די קאסטן פון דער קריג -- אין געשטארבענע, געליטענע, און אייגנטום פארניכטונג -- איז געווען אומגעהויער גרויס. די צאל געשטארבענע דורכאויס דער קריג איז געווען 62,000,000, אדער צוויי מיט א האלב פראצענט פון דער וועלטס באפעלקערונג. מיליאנען זענען פארבליבן היימלאז. פילע שטעט אין אייראפע און אזיע זענען טיילווייז אדער גענצליך חרוב געווארן דורך די לופט באמבאדירונגען, און ריזיגע שטרעקעס לאנד זענען פארוויסט געווארן.
אינהאַלט
- 1 איבערבליק
- 2 צווישן די צוויי מלחמות
- 2.1 דער שלום אפמאך נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה
- 2.2 דאס אויפשטיין פון די דיקטאטורן
- 2.3 אגרעסיווע שריטן און אפמאכן
- 3 קריג ברעכט אויס: 1939
- 4 דער קריג פארברייטערט זיך
- 4.1 ראממעל אין אפריקע
- 4.2 די דייטשן אינוואדירן רוסלאנד
- 4.3 דער קריג אויפן אטלאנטישער אקעאן
- 4.4 אמעריקע קומט אריין אין דער קריג
- 4.5 דער קריג אויפן פאציפישן אקעאן
- 4.6 אנטוויקלונגען אין צפון אפריקע און אייראפע
- 5 1943: דער קריג דרייט זיך
- 5.1 דייטשע און רוסישע פרילינג אפענסיעס
- 5.2 זומער דייטשע אפענסיעס
- 5.3 ענדגילטיגע זיג אין צפון אפריקע
- 5.4 די אינוואזיע פון סיציליע
- 5.5 מוסאליני פאלט
- 5.6 די אינוואזיע פון איטאליע
- 5.7 זיגן אויפן פאציפיק
- 5.8 אליאירטע קאנפערענצן
- 5.9 דער "אווערלארד" פלאן
- 5.10 דער רוסישער פראנט, 1944
- 6 די אינוואזיע אויף נארמאנדיע
- 7 דער קריג אין דער פאסיפיק גייט אן ווייטער
- 8 רעפערענצן
- 9 זעט אויך
- 10 וועב לינקען
איבערבליק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
צדדים אין דער מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אַקסיס מאכטן
אליאירטע מאכטן
- ענגלאנד,
- רוסלאנד,
- פראנקרייך, - זיי האבן זיך אונטערגעגעבן און מיטגעארבייט מיט דייטשלאנד אין 1940 און זי איז געווען אקופירט דורך דייטשלאנד ביז 1944. עס האט אבער אויך געהערשט א גלות רעגירונג אין ענגלאנד.
- אויסטראליע
- ניו זילאנד
- קאנאדע
- דרום אפריקע
- אמעריקע, - נאך דער אטאקע אויף פערל הארבער פון יאפאן.
- כינע
אלעס צוזאמען זענען במשך פון דער מלחמה געווען פארמישט פופציג לענדער. די שלאכט פעלדער האבן זיך געצויגן פון אייראפע ביז צפון אפריקע; פון די אינדזלען אין דעם פאציפישן אקעאן ביז מזרח און צפון-מזרח אזיע.
סיבות צו דער מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ווי די ווייטערדיגע קאפיטלען גיבן צו ערקלערן זענען די דירעקטע סיבות פון דעם קריג געווען דאס שטרעבונג פון דייטשלאנד, יאפאן, און איטאליע צו פארברייטערן זייערע שטחים און ספערע פון השפעה, געטריבן דורך נאציאנאליסטישע אידיאלאגיעס -- אין פארעם פון פאשיזם אין איטאליע און אין דייטשלאנד, און אימפעריאליזם אין יאפאן.
אויך זענען געווען איבערגעבליבן פראבלעמען פון אומגעשליכטעטע טעריטאריעס-רעכטן, און אלגעמיין פארביטערטקייט פון דעם דייטשן פאלק אויף די שרעקליכע אומשטענדן וואס זענען אויף זיי געווארן ארויפגעצוואונגען נאכ'ן אפמאך פון ווערסיי ביים ענדע פון דער ערשטער וועלט-מלחמה.
צווישן די צוויי מלחמות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ערשטע וועלט-מלחמה האט זיך געענדיגט אין 1918-תרע"ח מיט מיליאנען ציווילע און מיליטערישע געפאלענע. עס האט זיך געענדיגט א ביטערע פעריאדע פאר די אייראפעישע לענדער. די גאנצע וועלט האט איצט ארויסגעקוקט אויף די קאנפערענצן וואס זענען פארגעקומען צווישן די וועלטמאכטן אויף אריינצורישן א נייעם פעריאדע פון שלום אויף דער וועלט. דער אפטימיסטישקייט איז געגאנגען אזוי ווייט אז מען האט אנגעהויבן צו רופן דעם איצט-פארענדיגטן קריג אלץ דער קריג צו ענדיגן קריגעריי.
דער שלום אפמאך נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – פאריזער שלום קאנפערענץ
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – אפמאך פון ווערסיי
די פירער פון די זיגרייכע אליאירטע כוחות זענען זיך צוזאמגעקומען אין פאריז אין 1919-תרע"ט אויף צו באשליסן די טערמינען פון דעם שלום אפמאך. די פירער פון די גרויסמאכטן, פרעזידענט וואודרא ווילסאן פון אמעריקע, פרעמיער מיניסטער דעיוויד לויד דשארדזש פון ענגלאנד, און פרעמיער זשארדזעס קלעמענטשוי פון פראנקרייך האבן אנגעפירט מיט די דיסקוסיעס.
פרעזידענט ווילסאן איז געקומען צום קאנפערענץ טראץ די קעגנערשאפט פון זיינע יועצים מיט גאר אידיאליסטישע פלענער אויף איינצופירן א נייעם סדר פון שלום און קאאפעראציע צווישן לענדער און פעלקער. זיינע צילן זענען געווען אויסגעדרוקט אין זיינע פערצן פונקטן. דער הויפט פון די פערצן פונקטן איז געווען צו עטאביליזירן די פעלקער-ליגע, וואס וועט צוזאם ברענגען אלע לענדער אין א געמיינזאמע ארגאניזאציע.
די אנדערע פירער פון די אליאירטע כחות האבן געהאט אנדערע פלענער. פראנקרייך האט איבערהויפט געהאט שטארק געליטן דורכאויס דעם קריג, זייענדיג א בלוטיגע שלאכטפעלד במשך פון פיר יאר. קלעמענטשוי האט זיך דערפאר געשטעלט אויף שטרענגע באשטראפונגען אויף די בייגעקומענען פעלקער, ספעציעל אויף דייטשלאנד.
נאָך שטרייטונגען האבן זיך אנטוויקלט ווען איטאליע האט פערלאנגט געוויסע שטחים וועלכע די איליאירטע כחות, אן וועלכן אמת'ע רעכטן צו דעם, האבן זיי צוגעזאגט כדי זיי זאלן זיך אנשליסן מיט די אליאירטע כחות. ווילסאן האט זיך אויף דעם שטארק געבייזערט ווען ער איז דערפון געוואויר געווארן, און די איטאליענער האבן זיך אוועקגעטראגן פון דעם קאנפערענץ אלץ פראטעסט.
אין סוף איז ווילסאן איינגעגאנגען צו פילע פון די אייראפעישע פארלאנגען, מיט דער האפענונג אז דאס וועט צושטאנד ברענגען זיין פלאן אויף צו פארמירן די פעלקער-ליגע.
שטרענגע באשטראפונגען אויף די בייגעקומענע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער פאריזער קאנפערענץ האט זיך געצויגן אויף זעקס מאנאטן. די באזיגטע לענדער -- דייטשלאנד, עסטרייך, אונגערן, בולגאריע, און טערקיי -- האט מען נישט געלאזט אנטייל נעמען דורכאויס די געשפרעכן. צום ענדע זענען גערופן געווארן די דייטשע דעלעגאטן פון דעם וויימאר רעפאבליק אויף צו הערן די באשלוסן פון די זיגער, און אן קיין ברירה האבן זיי פראטעסטירנדיג געמוזט אננעמען דעם אפמאך פון ווערסיי.
לויט דעם אפמאך פון ווערסיי האט דייטשלאנד געמוזט אננעמען די פולע אחריות פאר דעם קריג. זיי האבן זיך געמוזט אנטזאגן פון אלע זייערע קאלאניעס, פארלוירן אן אכטל פון אירע שטחים אין אייראפע; די דייטשע רעגירונג האט געמוזט באצאלן אומגעהויערע סכומים אין געלט פארגיטונגען פאר לענדער וואס זענען געשעדיקט געווארן דורכ'ן קריג; און די דייטשע מיליטער האט מען פערבאטן פון האלטן ים אדער לופט כחות, ערלויבנדיג נאר אן ארמיי פון 100,000 אויף צו באשיצן דאס לאנד. די דייטשע עקאנאמיע, פריער געווען דאס מערסטע פראדוקטיוו אין אייראפע, איז דערביי פארקריפלט געווארן.
די שווערע שטראפן אויף די דייטשן האבן אנגעברענגט א טיפע פארביטערטקייט ביים דייטשן פאלק. זיי האבן אנגעהויבן צו באשולדיגן אלע פראבלעמען אין זייער לאנד אויף די ברוטאלישע אומשטענדן וואס זענען אויף זיי געווארן ארויפגעצווינגען. דאס האט שטארק צוגעגעבן צו דייטשלאנד'ס שפעטערדיגע מיליטאנטישע ריכטונג.
אויך די אנדערע בייגעקומענע לענדער זענען ענליך באהאנדלט געווארן. טערקיי האט פארלוירן דאס רוב פון אירע שטחים צו גריכנלאנד. ענגלאנד און פראנקרייך האבן איבערגענומען די טערקישע שטחים אין דעם מיטל מזרח -- אריינגערעכנט סיריע, פאלעסטינע (ארץ ישראל), מעסאפאטאמיע (איראק), און לבנון -- מיט א מאנדאט דאס צו האלטן ביז די ארטיגע איינוואוינער וועלן זיין גרייט אנצונעמען זעלבסטשטענדיגקייט.
די מאפע ווערט איבערגעשריבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אלס שטרעבונג צו ווילסאנ'ס אידעע פון זעלבסט-דעטערמינאציע פאר אלע לענדער האבן די שלום אפמאכער בפועל איבער געשריבן די מאפע פון אייראפע און דעם מיטל מזרח. פון דעם פריערדיגן עסטרייך-אונגארישער אימפעריע זענען פארמירט געווארן די זעלבסטשטענדיגע לענדער פון עסטרייך, אונגארן, יוגאסלאוויע, און טשעכיי. פינלאנד, עסטלאנד, לאטוויע, און ליטע האבן זיך דערקלערט זעלבסטשטענדיג פון רוסלאנד. פוילן איז צוזאמגעשטעלט געווארן פון שטחים וואס דייטשלאנד, רוסלאנד, און עסטרייך האבן געמוזט פארטיילן.
די מענטשן פון צענטראל און מזרח אייראפע זענען דערביי צוטיילט געווארן אין גרעניצן וואס האבן נישט אלץ גענומען אין באטראכט די טראדיציאנאלע ליניעס פון נאציאנאליטעט און שפראך. דאס האט געפירט דערביי אז פילע פון די ביז-איצטיגע פראבלעמען זענען בהכרח נאכאמאל ארויפגעשווימען, און ווי די היסטאריע האט געוויזן האט דאס שפעטער פיל צוגעגעבן צו די קריגס אנטוויקלונגען.
דאס אויפשטיין פון די דיקטאטורן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מוסאליני און פאשיזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 1919-תרע"ט האט בעניטא מוסאליני, א געוועזענער סאלדאט און פראפעסיאנעלע פאליטישע העצער, געגרינדעט דער פאשיסטישער פארטיי אין איטאליע. דער פארטיי איז געווען עקסטרעם נאציאנאליסטיש און אנטי-קאמוניסטיש. זיי האבן דורכגעפירט געוואלדטאטן אויף צו ערמעגליכן זייערע צילן, און אין 1922 דורכגעפירט דער מארטש אויף רוים, און דערביי איבערגענומען קאנטראל פון דער איטאליענער רעגירונג. באלד דערנאך איז מאסאליני'ס מאכט געווארן אבסאלוט.
היטלער און נאציזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די זעלבע צייט האט אדאלף היטלער, א געוועזענער עסטרייכישער סאלדאט וואס האט זיך אויסגעצייכנט אין דער ערשטער וועלט-מלחמה מיט זיין קוראזש און דרייסטקייט, געגרינדער דער נאציאנאליסטישע סאציאליסטישע דייטשע ארבייטער פארטיי אין דייטשלאנד, מער באקאנט אלץ דער נאצי פארטיי, מיט'ן ציל אויף צו איבערדרייען די א.ג. אומרעכטן וועלכע זענען אויף זיי ארויפגעטון געווארן.
אין די 20'ער יארן איז דער נאצי פארטיי אלץ געוואקסן אין מאכט, פארשטערקערט דורך די עקאנאמישע ייאוש און פארביטערטקייט אנטקעגן די זיגער פון דער ערשטער וועלט-מלחמה. אין 1923-תרע"ג האט היטלער געפרואווט איבערנעמען די מאכט אין דייטשלאנד דורך די א.ג. מינכען ביר זאל פוטש. דער פוטש איז אדורכגעפאלן, און היטלער איז פאראורטיילט געווארן אויף פינף יאר טורמע, פון וועלכע ער איז סך הכל געזעצן אכט מאנאטן. אין די מאנאטן האט ער אפגעשריבן דעם בוך "מיין קאמפף", אין וועלכע ער האט אויסגעלייגט זיין חזיון פאר'ן עתיד פונ'ם דייטשן פאלק און דער פלאן דאס אדורכצופירן. אין דעם בוך, אלץ טייל פון זיינע טעאריעס וועלכע זענען געווען אין גרונד פון זיין ראסיסטישע אידעאלאגיע, טייטלט ער אן אויף דאס אידישע פאלק אלץ דאס גרעסטע סכנה פאר'ן דייטשן פאלק און איר לעבנסגאנג און קולטור.
כאטש דער פוטש איז דורכגעפאלן, איז דאס געווען א פראפאגאנדישער זיג, דורך וועלכע פיל מער דייטשן זענען געקומען אין באקאנטשאפט מיט היטלער און זיינע שטרעבונגען, און דער נאצישער פארטיי איז דערפון נאר שטערקער געווארן.
היטלער נעמט איבער די מאכט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 1932-תרצ"ב איז דער דייטשער פרעזידענט, פאול וואָן הינדענבערג, איבערגערעדט געווארן צו באשטימען היטלער אלץ דייטשער קאנצלער (פרעמיער מיניסטער). נאך וואלן ווען דער נאצי פארטיי האט זייער שטארק אויסגענומען. ביז 1933 ווען הינדענבערג איז געשטארבן איז היטלער געווען געבינדן. אין 1933-תרצ"ג האט ער מבטל געווען דעם קאנסטיטוציע און דעקלערירט מיליטעריש געזעצליכקייט. ער האט דערביי געפירט דורך אייגענע באפעלן. מיט'ן טויט פון הינדענבורג האט היטלער פאראייניגט זיין מאכט אלץ דיקטאטור, און אגרעסיוו זיך ארויסגעלאזט איבערבויען די דייטשע ים און לופט מאכטן.
מיליטערישע מאכט אין יאפאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די זעלבע צייטן האט די יאפאנעזישער מיליטער פארברייטערט איר השפעה אויף אלע רעגירונגס אנגעלעגנהייטן, און ביז 1931-תרצ"א האבן די פאליטישע מיינונגען פון די מיליטערישע פירער איבערגענומען דאס מערהייט פון דער יאפאנעזישער פאלק.
אגרעסיווע שריטן און אפמאכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אנגעהויבן אין 1931-תרצ"א האט יאפאן, און דערנאך דייטשלאנד און איטאליע, אנגענומען א בולט'דיגער אגרעסיווע שטעלונג. זייערע שריטן זענען פארדאמט געווארן דורך דער פעלקער-ליגע, אבער עס איז גארנישט געטאן געווארן זיי אפצושטעלן. אין 1935-תרצ"ה האבן דייטשלאנד און יאפאן זיך ארויסגעצויגן פון דער פעלקער-ליגע און איטאליע האט זיי נאכגעטון צוויי יאר דערנאך. אין 1936-תרצ"ו האבן דייטשלאנד און איטאליע געשלאסן אן אליאנץ, וועלכע האט זיך גערופן דער רוים-בערלינער אַקס. אין 1940-ת"ש האט יאפאן זיך צו זיי צוגעשטעלט, און עס איז פארמירט געווארן דער רוים-בערלין-טאָקיאָער אַקס.
יאפאן אינוואדירט כינע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 1931 - תרצ"א האט יאפאן אינוואדירט און אקופירט דער כינעזישער פראווינץ מאנכוריע, וועלכע איז געווען רייך מיט עקאנאמישע מיטלען. דער יאפאנעזישער ארמיי האט צוביסלעך אוואנסירט טיפער און טיפער אריין אין כינע, און ביז 1938-תרצ"ח האבן זיי קאנטראלירט דאס רוב פון מזרח כינע. ווען דער פעלקער-ליגע האט נישט באוויזן אפצושטעלן דעם דרייסטן און גרונדלאזן אנגרייף האבן די דיקטאטורן אין אייראפע דאס אינאכט גענומען.
איטאליע אטאקירט עטיאפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איןאייראפע האט מוסאליני גענומען דעם ערשטן בולט'דיגן אגרעסיוון שריט. אין 1935 - ה'תרצ"ה האט ער געשיקט זיין מיליטער אויף איינצונעמען עטיאפיע אין מזרח אפריקע. דער פעלקער-ליגע האט באשטימט אז איטאליע איז דער אנגרייפער, און זיי האבן באשטימט ארויפצולייגן אויף איטאליע עקאנאמישע סאנקציעס. ענגלאנד און פראנקרייך זענען אבער נישט וויליג געווען זיך צו פארפרעמדן פון איטאליע, און נישט ערצווינגען די סאנקציעס.
דייטשלאנד פארגרעסערט איר הערשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די זעלבע צייט וואס מוסאליני האט אנגעגריפן עטיאפיע, האט היטלער געשיקט זיין ארמיי אריין אינ'ם רהיינלאנד, א שטח וואס האט געזאלט פארבלייבן דע-מיליטעריזירט לויט'ן ווערסיי אפמאך. ענגלאנד און פראנקרייך האבן געהאט די מעגליכקייט אפצושטעלן די שריטן. זיי האבן זיך אבער געפארכט אז מיט דעם וועלן זיי ריזיקירן א נייעם קריג, און זיך פון דעם צוריקגעהאלטן. זייער מיינונג איז געווען אז אויב מען וועט היטלער'ן נאכגעבן וועט ער זיין צופרידנגעשטעלט.
עסטרייך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ארטיגע נאכפאלגער פון די נאצי פארטיי אין דייטשלאנד האבן דערווייל אנגעהויבן צו העצן אויף אנשלאס, זיך צו פאראייניגן מיט דייטשלאנד.
ערמוטיגט פון זיין דערפאלג אינעם רהיינלאנד, האט היטלער אריינגעשיקט זיין ארמיי אין עסטרייך און איבערגענומען דעם רעגירונג.
טשעכיי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער נעקסטער ציל פון היטלער איז געווען דער סודעטענלאנד אין טשעכיי. דער סודעטן געביט איז געווען מערסטנס באוואוינט מיט דייטשע אפשטאמיגע. ענגלאנד און פראנקרייך האבן זיך געזען דערביי אין א פארלעגנהייט. לויט פריערדיגע אפמאכן זענען זיי געווען פארפליכטעט אויף צו באהיטן קעגן אנגרייפענישן אויף טשעכיי. אבער זיי האבן דאך געזוכט צו פארמיידן א קריג.
דער מינכן אפמאך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין סעפטעמבער 1938, האבן זיך געטראפן אין מינכען נעוויל טשעמבערליין, דער ענגלישער פרעמיער מיניסטער, און עדווארד דאלאדיער, דער פראנצויזישער פרעמיער אינאיינעם מיט היטלער און מוסאליני. שאמבערלעין און דאלאדיער האבן איינגעגעבן אז טשעכיי וועט זיך מוזן אנטזאגן פון דעם סודעטענלאנד כדי צופרידנצושטעלן היטלער. טשעכיי איז נישט ערלויבט געווארן זיך צו באטייליגן אין די געשפרעכן.
שאמבערלעין איז צוריק געפלויגן קיין ענגלאנד און מיט פרייד דעקלערירט אז דער מינכען אפמאך וועט פארזיכען "שלום פאר אונזער צייט". אין מערץ 1939-תרצ"ט האט אבער די דייטשע ארמיי אריינמארשירט אין פּראַג, דער הויפט שטאט פון טשעכאסלאוואקיי, און איבערגענומען דאס רעשט פון דעם לאנד. דריי וואכן דערנאך האט איטאליע אינוואדירט און איינגענומען דעם מזרח אייראפעאישן לאנד אלבאניע.
פארלאנגען אויף פוילן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין מערץ 1939-תרצ"ט האט היטלער געוואנדן זיינע בליקן צום מזרח זייט אויף פוילן, און פארלאנגט אז די שטאט דאנציג, וואס איז געווען באהערשט דורך דייטשלאנד, זאל האבן א קארידאר, אדער א שטריך פון שטח, דורך פוילן, אויף צו באהעפטן דייטשלאנד מיט דער דייטשע שטאַט מזרח פרוסיע, וועלכע איז געווען פון איר אפגעטיילט לויטן אפמאך פון ווערסיי. פוילן האט אים אפגעזאגט.
דער רוסיש-דייטש אפמאך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין סוף אויגוסט איז געקומען די איבעראשענדע נייעס אז דייטשלאנד און דער סאוועטן פארבאנד, מכלומר'שטע געשוואוירענע פיינט, האבן געשלאסן אן אפמאך נישט אנצוגרייפן איינע אויף דעם אנדערן, באוואוסט אלס דער ריבענטראפ מאלאטאוו אפמאך. דאס האט איבערגעלאזט פוילן אן קיין באשיצער. נאך איין וואך פון שלום איז פארבליבן, אין וועלכע היטלער מיט זיינע גענעראלן האבן געמאכט די לעצטע גרייטונגען אויף צו אינוואדירן פוילן.
קריג ברעכט אויס: 1939[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אינוואדירונג פון פוילן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סעפטעמבער 1: אין די פרימארגן שעה'ן האבן דייטשע לאנד און לופט כחות אנגעגריפן פוילן, אנגעגעבנדיג אן אויסרייד אז פוילן האט פריער באפאלן א דייטשע מיליטערישע פאזיציע אויף דער גרעניץ. די לופטוואפע האט בליץ שנעל פארניכטעט דעם קליינעם פוילישן לופט-קראפט, נאך איידער די עראפלאנען האבן זיך געקענט הייבן. דייטשע קריגס עראפלאנען האבן דערנאך באמבאדירט פוילישע שטעט, באן שינעס, בריקן, און קאמוניקאציע ליניעס. אין דער זעלבער צייט האבן די דייטשע ארמייען, אין שפיץ פון די פאנצער טאנקען אפטיילונג, אוואנסירט אריין אין פוילן.
אום 3טן סעפטעמבער האבן בריטאניע און פראנקרייך דערקלערט קריג קעגן דייטשלאנד. פראנקרייך האט דורכגעפירט א באגרעניצטע אפענסיווע, וואס איז גרינג איינגעשטילט געווארן דורך דייטשלאנד. ענגלאנד האט נישט געהאט גענוג צייט זיך צו מאביליזירן אויף דירעקט צו פארטיידיגן פוילן.
ביז 17 טעג האבן די דייטשן גרינג און שנעל געהאט דורכגעשניטן אלע פוילישע דעפענסיעס. אום 17טן סעפטעמבער האט רוסלאנד אינוואדירט פוילן פון דער מזרח זייט לויט'ן פריערדיגן אפמאך מיט די דייטשן, זייענדיג פארזיכערט קעגן יעדן ווידערשטאנד, אריינווארפענדיג די פוילישע כוחות אין נאך א גרעסרן כאאס צושטאנד דורך די עפענונג פון א צווייטן פראנט. דער איבערגענומענער פוילן איז דאן צוטיילט געווארן צווישן די צוויי אייננעמער. די רוסן האבן באלד דערנאך געצווינגען די באַלטישע לענדער -- לאטוויע, ליטע, און עסטאניע -- צו שליסן מיט זיי אפמאכן צו דערלויבן רוסישע מיליטער באַזעס אין זייערע לענדער.
א טאג שפעטער, דעם 18טן סעפטעמבער, זענען דער פוילישער פרעזידענט מיט זיין הויפט קאמאנדיר אנטלאפן קיין רומעניע.
ווארשע, די הויפט שטאט פון פוילן, האט נאך אפגעהאלטן די דייטשן ביזן 27סטן סעפטעמבער, ווען נאך דער חודש-לאנגער באלאגערונג, און שוידערליכע באמבארדירונגען, האבן די דייטשן אריינמארשירט אין שטאט.
דעם 6טן אקטאבער האבן זיך די לעצטע פוילישע קעמפער אונטער געגעבן פארן שונא.
טראץ די העלדישע ווידערשאטאנד וואס די פאלאקן האבן באוויזן, האבן זיי דאך נישט געהאט קיין שאנס מיט זייערע פערד און וואגן קעגן די סאפסטיקירסטע מאדערנסטע דייטשע ארמיי און לופט באמבארדירונגן. די פאלאקן זענען געפאלן ווי די פליגן פון די באמבעס וואס האט אראפגערעגנט אויף זיי.
פוילן האט זיך אפיציעל נישט אונטערגעגעבן. אסאך זעלנער זענען אנטלאפן און זיך באהאלטן נאכן סעפטעמבער קאמפיין, און זיך דערנאך אנגעשלאסן אין די פארטיזאנער אונטערוועלט קעמפער צו העלפן די אליאירטע כוחות. שפעטער האט זיך געגרינדעט א פוילישער ארמיי אונטער'ן קאמאנד פון דעם פוילישן פרעזידענט אין גלות. שפעט אריין אין קריג ווידער האט זיך געגרינדעט א קעגנזייטיגע פוילישע ארמיי אונטער די רוסן, וועלכע זענען געווען די וואס האבן געקעמפפט און שפעטער אריינמארשירט אין פוילן אונטער דער רוסישע קאמאנד.
דער קריג גייט אין מערב אייראפע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאכן פאלן פון פוילן, האט זיך די דייטשע ארמיי צוזאמגענומען די כוחות און זיך רעארגאניזירט דורכאויס דעם ווינטער-סעזאן פון 1939 - 1940 ביז אפריל. דערווייל האבן זיך די בריטישע און פראנצויזישע ארמייען געפינען אויף דער דעפענסיווע. דעם טערמין זיץ קריג האבן זשורנאליסטן געגעבן דעם-דאזיגן פעריאד ווייל ווייניג אקטיווע קאנפליקט איז דאן פארגעקומען.
אינוואדירונג פון נארוועגיע און דענמארק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די שטילקייט איז געבראכן געווארן אפריל 9 ווען די דייטשן האבן געלאנדעט אן איבעראשענדער קראפט אויף די הויפט פּאָרטן פון דענמארק און נארוועגיע. דענמארק, אן קיין ערנסטע דעפענסיע מיטלען, איז איינגענומען געווארן אין איין טאג. אין נארוועגיע האבן די דייטש איינגענומען דער הויפט שטאט אַסלאָו ביז צוויי טעג, ארויסגעהאלפן דורך נארוועגישע נאצי סימפאטיקער אין שפיץ פון ווידקון קוויסלינג, וועלכער האט שפעטער אנגעפירט דעם דייטש-קאנטראלירטער רעגירונג פון אקופירטער נארוועגיע.
די רעגירונג האט זיך אוועקגעצויגן אריין אין צענטראל נארוועגיע ווי די נארוועגישע מיליטער האט נאך אנגעהאלטן צו קעמפּפן. ענגלישע און פראנצויזישע כחות זענען געשיקט געווארן זיי ארויסצוהעלפן, אבער זיי האבן זיך שנעל געמוזט צוריקציען. אפריל 30 איז דער נארוועגישער קעניג האַאקאָן דער פינפטער אנטלאפן מיט זיינע מיניסטארן קיין לאנדאן און אוועקגעשטעלט די נארוועגישע רעגירונג אין גלות.
בעלגיע, האלאנד, און לוקסעמבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דעם 10טן מיי 1940 האט דייטשלאנד אינוואדירט בעלגיע, האלאנד און לוקסעמבורג, און גאנץ גיך איינגענומען די לענדער. אין דעם זעלבן טאג האבן זיי אויך אינוואדירט פראנקרייך.
די ציל פון די דייטשע טרופן איז געווען, אריינשיקן זעלנער דורך פאל שירעמעס, איינעמען די לופטפעלדער וואס געפונען זיך אין געגנט פון האג, און פארכאפן ווילהעלמינע קעניגן פון האלאנד, און די רעגירונגס מיניסטארן.
די האלאנדישע קרעפטן האבן געקעמפט גאר העלדיש קעגן די אינוואדירער, און האבן אין קאנטער אטאקעס, פארטריבן די דייטשע זעלנער פון דריי לופטפעלדער, וואס זיי האבן באוויזן צו איינעמען.
אויפן פראנט אין ראטערדאם, האבן די דייטשן באוויזן צו איינעמען בריקן דרום פון שטאט. געארג פאן קיכלער, דער דייטשער קאמאנדיר, האט געוואלט ברעכן די "האלאנדישע פעסטונג", וואס איז געווען שווער באשיצט, און אנצוקומען האט מען געמוזט דורך גיין עטליכע וואסער בלאקאדעס.
פראנצויזישע הילף וואס איז געקומען מיט גענעראל זשירא, האט פרובירט צוריק האלטן די דייטשן מיט זייער פארשריט אין האלאנד, אבער זיי זענען באזיגט געווארן, און האבן זיך צוריקגעצויגן קיין ברעדא. די דייטשע זעלנער האבן אריבערגעשפרייזט צוויי בריקן, און זענען אנגעקומען דעם 12טן מיי, ביז צו די ברעגעס פון נווועמאס טייך, נאנט צו ראטערדאם, אבער די דייטשע טאנקן זענען שטעקן געבליבן, און נישט געקענט אריבערפארן די בריקן.
פונקט ווי זייער אינוואזיע אין פוילן, האבן די נאציס דא אויך באנוצט מיט די לופטוואפע, וואס האט אין א בליץ קריג מיט א שטארקע קראפט, פארניכטעט די שטעט אין האלאנד, ראטערדאם איז געווארן א שטאט מיט חרוב געווארענע געביידעס, און אין 14טן מיי, האט די שטאט זיך אונטערגעגעבן.
די קעניגן און די מיניסטארן, זענען אנטלאפן קיין לאנדאן. די שעף פון גענעראל שטאב פון דער האלאנדישער ארמיי, גענעראל ווינקעלמאן, האט פארארדענט דאס אונטערגעבן פון האלאנד צו די דייטשע אינוואדירער.
אויפן זעלבן טאג האבן דייטשע זעלנער אטאקירט בעלגיע, אן קיין אולטימאטום אדער ווארענונג. די בעלגישע קרעפטן האבן העלדיש פארטיידיקט זייער לאנד, און מיט הילף פון פראנקרייך און גרויסבריטאניע, פרובירט אפצושטויסן די דייטש, אבער די דייטשן אין זייער קריג, האבן פאראורזאכט שווערע פארלוסטן, פאר די אליאירטע ארמייען. די דייטשן האבן אויפגעבויט אויף די בעלגישע קאנאלן און טייכן, בריקן פון גומי שיפן, און האבן באוויזן אריבערצופירן אין איין טאג, צוויי דיוויזיעס פון טאנקן אין די סעדאן געגנט. ווי אויך האבן די דייטשן פארכאפט מערערע בריקן, און אומגעברענגט די זעלנער וואס האבן געהיט אויף די דורכגענג.
די אכען אמאל פעסטונג, איז געווען א שווער פארפאנצערטע פעסטונג, וואס געפונט זיך אין א סטראטעגישע פונקט, ווי די מעז טייך, און די אלבערט קאנאל טרעפן זיך. די דייטשן האבן איינענומען די פעסטונג, אין אן אקציע, די דייטשע אויפטו איז געווען, דאס אויפבויען א פעסטונג, אין זעלבן מאדעל פון די אכען אמאל, און טרענירן ספעציעלע קרעפטן דאס איינצונעמען, וואס דערפאר ביים עס פאקטיש דורכפירן אין די ווירקליכקייט, האבן זיי גרינגערהייט איינגענומען די פעסטונג.
די דייטשן האבן שנעל פאראויס מארשירט קיין סעדאן, און גארנישט איז זיי געשטאנען אין וועג, נאכן ברעכן דאס ערשטע ליניע, האבן די בעלגישע און די אליאירטע, נישט געהאט קיין אונטערשטע ליניע, ווי זיך צו פארטיידיקן. אום 24סטן מיי, האבן די דייטשן איינגענומען צוויי פארט שטעט, באליא און קאַלע, און האבן זיך געפונען דרייסיק קילאמעטער פון דונקירק, די אליאירטע קרעפטן האבן זיך געפונען אין א פאסטקע, זייענדיק ארומגערינגלט פון אלע זייטן. די געפאנצערטע דיוויזיעס פון דייטשלאנד, האבן זיך געגרייט אנצוגרייפן די אליאירטע ארמייען, און זיי געבן א טויט קלאפ. עס איז אומפארשטענדליך פארוואס, די דייטשן האבן אפגעשטעלט זייער פארשריט.
אום 28סטן מיי, האט דער קעניג, לעאפאלד דער דריטער פון בעלגיע אונטערגעשריבן דאס אונטערגעבונגס דאקומענט פאר דייטשלאנד.
לוקסעמבערג, איז אטאקירט געווארן דעם זעלבן טאג, און כאפנדיק אלעמען אין א סורפריז, האבן זיי זיך אונטערגעגעבן אין זעלבן טאג, אן שטעלן א ווידערשטאנד.
די דענקירק ריקצוג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דינאמו אפערציע, דאס איז די נאמען אין ענגלאנד, געגעבן פארן גרעסטן ריקצוג אין די היסטאריע, ניין בריטישע דיוויזיעס, צען פראנצויזישע, און די איבערגעבליבענע בעלגישע זעלנער. ווינסטאן טשערטשיל, האט אנגאזשירט די בריטישע פאלק, און 900 שיפן האבן זיך געלאזט אין וועג אריין, אריבער דער ענגלישער קאנאל.
אום 27סטן מיי זענען אריבערגעפירט געווארן 7,000 זעלנער, אויפן 28סטן 17,800, אויפן 29סטן 47,300 סאלדאטן, און אויפן 30סטן מיי 54,000 סאלדאטן זענען אריבערגעפירט געווארן קיין ענגלאנד, אויף צו מארגנס זענען 68,000 זענלנער אריבער געפירט געווארן, פון 2טן ביז דעם 4טן יוני, האבן די בריטישע אריבערגעפירט נאך 88,000 סאלדאטן.
די גרעסטע ריקצוג פון דער היסטאריע האט געראטעוועט 338,226 לעבנס, אבער ס'מערהייט וואפן און מיליטערישע כלים, זענען פארבליבן אין דענקירק.
די אינוואזיע אין פראנקרייך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אום 14טן יוני 1940, האט דייטשלאנד אנגעהויבן זייער אטאקע קעגן פראנקרייך, מיט אן אויסגערעכנט אטאקע אויסמיידנדיק די מאזשינא ליניע, האבן די דייטשן אטאקירט פון די ארדענעס וואלד, א וואלד פארעכנט ביז דאן, אלס אומדורכבאר.
די סיטואציע פון די פראנצויזן איידערן קריג, איז שוין אזוי אויך געווען הילפסלאז, מיט אנטלאפענע פון בעלגיע. נאך איידער סיי וואס, האט בעניטא מוסאליני, רעגירער אין איטאליע, דערקלערט קריג קעגן פראנקרייך, אויפן 10טן יוני, עטליכע טעג דערויף, האבן די דייטשן אנגעהויבן זייער בליצקריג, קעגן די פראנקן. די קריג איז געווען א פארלוירענער פון דער ערשטער מינוט, און די שיקזאל פון פאריז, איז שוין געווען באוואוסט ווען די דייטשן האבן קוים אריבערגעשפרייזט די גרעניץ.
די הערשער אין פראנקרייך האבן אונטערגעגעבן פאריז אויף א גאלדענע טאץ, נישט ווילנדיק אז די חורבן פון ווארשע און ראטערדאם, זאל קאפירט ווערן אויף זייער הויפטשטאט. די רעגירונג איז אנטלאפן קיין בארדא, און טשערטשיל האט פארגעשלאגן א פלאן, אז פראנקרייך זאל פאראייניקט ווערן מיליטעריש מיט גרויסבריטאניע, פראנקרייך האט קאטעגאריש אפגעווארפן די פארשלאג.
רינו דער פראנצויזישער פרעמיער האט רעזיגנירט, אנרי פיליפ פעטען האט איבערגענומען. ער האט אריבערגעפירט די רעגירונג קיין ווישי, ער האט קאפיטולירט, און האט אנגעבאטן א פרידנס צושטאנד מיט די דייטשע אקופירער. די אפמאך איז פארגעקומען אין קאמפיאן וואלד, אין די זעלבע באן וואגאן, ווי דייטשלאנד האט געמוזט אונטערשרייבן זייער קאפיטולאציע, צו די פראנצויזן, ביים ענדע ערשטע וועלט מלחמה.
די וועלט איז געווען ערשטוינט, ווי פראנקרייך איז אזוי שנעל געפאלן, און זיך אונטערגעגעבן צום נאצישן טייוול. פעטען האט אויפגעשטעלט די ווישי רעגירונג, וואס איז מיט גארנישט געווען בעסער פון די נאציס, וואס האט זיך געפונען אינעם אינעווייניגסטן טייל פון פראנקרייך, די ברעגעס מיטן אטלאנטישן אקעאן, האט דייטשלאנד אנעקסירט. אויפן 27סטן אקטאבער, האט שארל דע גאל דערגרייכט ענגלאנד, און האט דארט געגרינדעט די רעגירונג פון די פרייע פראנקרייך אין גלות, און האט אנגעהויבן אויפשטעלן א פראנצויזישע מיליטער, מערסטנס געראטעוועטע זעלנער פון דענקירק.
דעם 24סטן יוני, האט פעטען אונטערגעשריבן, דעם אונטערגעבונגס אפמאך מיט איטאליע, אין רוים.
די שלאכטן אויף ענגלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אפעראציע ים לייב, איז געווען דער געהיימע נאמען פאר די שלאכטן קעגן ענגלאנד. הערמאן גערינג, דער גענעראל פון די לופטוואפע, איז געווען פארזיכערט אין דורכפירן מאסיווע אטאקעס פון די לופט, ער האט אבער פארזען די עקשנות, פון דאס ענגלישע פאלק.
גרויסבריטאניע, האט פלוצים זיך געזען איינזאם אויפן שלאכטפעלד, פראנקרייך איז געפאלן, שפאניע מיט פראנקא, וועלן גאנץ מעגליך זיך אנשליסן צו היטלער, די סאוועטן פארבאנד, איז געווען פארפליכטעט צו די ריבענטראפ מאלאטאוו אפמאך, די פאראייניקטע שטאטן איז נייטראל. די בריטישע ארמיי האט געליטן שווערע פארלוסטן אין אלע הינזיכטן, די קעניגליכע לופט קרעפטן זענען געווען צעשמעטערט, די ים פלאט שיפן זענען אדער דערטראנקען געווארן אדער פארקריפלט, און רוב מיליטערישע געצייג, זענען פארבליבן אין דענקירק.
אום 11טן אויגוסט 1940, האט די לופטוואפע צום ערשטן מאל באמבארדירט לאנדאן, אויף א שרעקליך מאסיווע פארנעם, טויזנטער בירגער האבן פארלוירן זייערע לעבנס, און טויזנטער אנדערע האבן זיך אריבערגעצויגן צו דער לאנדאנער אונטערגרונט, צום ווינדער פון די וועלט, די ענגלישע בירגער האבן נישט פארלוירן זייער געמיט. די קעניגליכע לופט קרעפטן, האבן זיך גענומע בויען קאמפס עראפלאנען מיט א שנעלן אימפעט, און האבן געהאט א סוקסעס ביים אונטערווארפן דייטשע פליגערס.
אלע גרויסע שטעט אין לאנד, האבן געהאט צו ליידן פון די אטאקעס, מאנטשעסטער, ליווערפול, און נאך. שפעטער זענען וואלונטירן פון די אנדערע לענדער אנגעקומען, און צוזאמען מיט זיי, האט די דייטשע לופטוואפע אנגעהויבן ליידן פארלוסטן, אין הינטגעפעכטן (פליגער קעגן פליגער קאמף אויסדרוק).
גערינג וועלכע האט ביז דאן געזען פאר צילן די ענגלישע מיליטער, האט באשלאסן צו אטאקירן בלויז ציווילע צילן, וואס האט געגעבן אן אפרוה פאר די לופט קרעפטן, זיך צו רעארגאניזירן. יעדע נאכט האבן 250 דייטשע עראפלאנען באמבארדירט לאנדאן, די מיליטער האט געשטעלט ראקעטן קעגן עראפלאנען, זייערע אויפטוען זענען געווען מינימאלע. דאס שטארקייט פון די ענגלישע פאלק, איז באווינדערט געווארן, איבער דער גארער וועלט.
דער קריג פארברייטערט זיך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מוסאליני רעגירער אין איטאליע, זעהנדיג אז היטלער איז פארנומען מיט בריטאנע, האט אין 15טן סעפטעמבער 1940, אטאקירט אין צפון אפריקע פון ליביע, קיין עגיפטן מיטן ציל צום סועץ קאנאל, צו עפענען א צווייטע פראנט קעגן גרויסבריטאניע, און צו פארכאפן איינע פון די וויכטיקסטע עקאנאמישע רוטעס פון זיי. זיי האבן אנגעהויבן זייער אטאקע פון טריפאלי, און אריינמארשירט קיין עגיפטן.
דער בריטישער קאנטער אטאקע האט זיך פארזוימט צו קומען, אבער אום 10טן דעצעמבער האט גענעראל ווייוול אנגעהויבן צוריקצושטויסן די איטאליענער, מיט ארטילעריע פון די ים, האבן זיי געהאמערט די איטאליענע פאזיציעס. נאך דער ערשטער טאג, זענען עטליכע טויזענט איטאליענע זעלנער געפאלן אין געפענגעניש, און אין 11טן דעצעמבער האבן זיי אנגעהויבן א ריקצוג, די איטאליענער זענען בארינגעלט געווארן, און גענומען אין געפענגעניש, ביז די 15טן דעצעמבער איז שוין נישט געווען קיין איין איטאליענער אויף עגיפטישע באדן.
די בארדיע פעסטונג, איז געווען אן איטאליענער שווער באוואפנט, און באשיצט קעגן טאנקן, אויפן 1טן יאנואר 1941, האבן זעלנער פון אן אויסטראלישע באטאליאן, אטאקירט און פארכאפט א טייל פון די פארפאנצעטע פעסטונג. א טאג דערויף האבן צוויי אויסטראלישע בריגאדעס, אטאקירט און איינגענומען די פעסטונג, און גענומען 5,000 איטאליענער אין געפענגעניש.
אויפן 6טן יאנואר, האבן שיפן פון די בריטישע ים פלאט באמבאדירט טוברוק, וואס האט פארגעזעצט ביז די 21סטן יאנואר, ווען בריטישע זעלנער האבן איינגענומען די געגנט, און גענומען נאך 3,000 איטאליענער אין געפענגעניש.
ראממעל אין אפריקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאכן איטאליענער מיאוסער דורכפאל אין צפון אפריקע, האט היטלער באשלאסן צו שיקן ענדע ווינטער 1941, דער גענעראל ערווין ראמעל, מיט א דייטשער ארמיי. גלייך מיט זיין אנקום, האט ער אנגעהויבן מיט זיין אפענסיווע קעגן גרויסבריטאניע, ער האט באלאגערט טוברוק, איינגענומען קירינייקע, און האט זיך דערנענטערט קיין בארדיע. היטלער האט מיט זיין בלינדע האס קעגן די קאמוניסטן, אפגעשטעלט די שלאכטן אין צפון אפריקע, מיטן פלאן צום נאנטן אינוואזיע קעגן רוסלאנד.
די דייטשן אינוואדירן רוסלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער קריג אויפן אטלאנטישער אקעאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אמעריקע קומט אריין אין דער קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער אנגרייף אויף פערל הארבאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער קריג אויפן פאציפישן אקעאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
יאפאנעזישע קראפטן האבן געזיגט אין ים-קריגן אין די דרום כינע ים, דזשאווא ים און אינדישן אקעאן, און האבן באמבארדירט די אליאירטע פלאט באזע אין דארווין, אויסטראליע.
אין מערץ 1942 האבן די יאפאנעזער איינגענומען די האלענדישע מזרח אינדיע אינזלען און טיילן פון ניי-גינע. אין מאי 1942 האבן זיי איינגענומען בורמע, און האבן דערפאר געסטראשעט אויף אינדיע (דעמאלסט א בריטישע קאלאניע) און אויף אויסטראליע.
די יאפאנעזער אינוואדירן די פיליפינען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאלאיא, האנג קאנג, און סינגאפור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דאס אייננעמונג פון בורמא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער רעדל הייבט זיך אן צו דרייען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אנטוויקלונגען אין צפון אפריקע און אייראפע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער שלאכט אין על אלאמעין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער רוסישער פראנט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער שלאכט אין סטאלינגראד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאוועמבער: נאך צוויי חדשים ביטערע שלאכטן אויף די גאסן אין סטאלינגראד נעמען די דייטשן איין 90% פון שטאט. די רוסן האבן אבער זיך צוגעגרייט מיט מאסיווע כוחות אין די זייטן פון סטאלינגראד. זיי האבן אנגעהויבן די אפעראציע אוראנוס אום נאוועבמער 19, און מיט צוויי פראנטן האבן זיי ארומגענומען די זעקסטע ארמיי אין א פּאַסטקע אין שטאט קאלאך אינגאנצן 4 טאג שפעטער.
יאנואר: די דייטשן האט זיך געבעטן ביי היטלער מיט מיואש'דיגע טעלעגראפעס ער זאל זיי לאזן אנטלויפן פון שלאכט, אבער היטלער האט בשום אופן נישט מסכים געווען, צוזאגענדיג, לופט שטיצע,
יאנואר 30 היטלער דערהייבט גענעראל וואן פאלאוס צום ראנג פון גענעראלפעלדמארשל, וואס דאס איז די העכסטע כבוד, כדי ער זאל זיך שלאגן ווייטער פארן רייך אין סטאלינגראד ביזן לעצטן מענטש.
די זעלבע צייט האבן די סאוויעטן אראפגעבינדן די דייטשן אינדערויסן פון מאסקווע, כדי ער זאל נישט קענען קומען צו הילף צו די זעקסטע ארמיי אין סטאלינגראד.
דעצעמבער: דייטשע הילף כוחות קומען אן אין 30 מייל נאנט צו די פארכאפטע זעקסטע ארמיי כוחות אין סטאנליגראד, בעפאר זיי ווערן צוריקגעוויזן פון די סאוויעטן. ביים ענדער פון יאר, זענען די זעקסטע ארמיי כוחו דערשטיקט און ערשעפט האבנדיג נאר באקומן א זעקסטל הילף סופלייען פון די צוגעזאגטע לופט כוחות.
2 פעברואר 1943: ענדליך די זעקסטער ארמיי איז גענצליך ארום גענומען פון די סאוויעטען, נייער געקרוינטער גענעראלפעלדמארשל' וואן פאלאוס געבט זיך אונטער צום רויטן ארמיי. נאר 91,000 ארעסטאנטן זענען גענומען געווארן אין געפעגעניש, אריינגערעכט 22 גענעראלן.
דאס האט געדארפט זיין די טייערסטע שלאכט אין מענטשליכע היסטאריע': איבער 2 מיליאן קרבנות זענען געפאלן פון ביידע צדדים, פון די דייטשן ווערט געשאצט בערך 850,000 טויטע.
די סטאלינגראד שלאכטן ווערן פארעכענט לויט די היסטאריקער אלס די דריי-פונקט וואס האט אנגעהויבן צו גיין מיטן פיטם אראפ פאר די דיישטן פון דארט און ווייטער.
1943: דער קריג דרייט זיך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דייטשע און רוסישע פרילינג אפענסיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאך די מפלה וואס די דייטשן האבן געכאפט אין סטאלינגראד, האבן די רוסן רייך פון מאראלישע טריאומפ זיג אנגעפירט 8 אפענסיוועס דורכאויס די ווינטער, רוב פון די זענען געווען קאנצענטרירט אין געגענטער נעבן סטאלינגראד, ביז די דייטשן האבן זיך יא געשטארקט און צוריק באקומען די כוחות.
זומער דייטשע אפענסיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ענדגילטיגע זיג אין צפון אפריקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אינוואזיע פון סיציליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מוסאליני פאלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אינוואזיע פון איטאליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
זיגן אויפן פאציפיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אליאירטע קאנפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קאסאבלאנקא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קוויבעק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאסקווע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
טעהראן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער "אווערלארד" פלאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער רוסישער פראנט, 1944[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אינוואזיע אויף נארמאנדיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אום 6טן יוני 1944 (באקאנט אלס די דעי) האבן די אליאירטע אויפגעעפנט א ברוטאלן און ווירקזאמען פראנט פון מערב זייט אריבערשווימענדיג פון ענגלאנד צו דעם פראנצויזישן פארט אין נארמאדיע האפן. ווי עס הייסט היינט זענען איבערגעבליבן פון דעם לאנדונג עטליכע הונדערט טויזנט טויטע, אבער דאס איז געווען דער פאטעלער טויט קלאפ פאר די נאציס מיט דעם גאנצן פאשיסטישן אקס, דאס איז געווען אויסגערעכנט ביזן קלענסטן דעטאל דורכך דעם גענעראל און שפעטערדיגער פרעזידענט דווייט דעיוויד אייזנהאוער און פון דארטן און ווייטער איז שוין אלץ געגאנגען ווי געשמירט און ביז עטלעכע עלף מאנאטן אום 8טן מיי 1945 האט שוין דייטשלאנד אונטערגעשריבן דעם וואפן שטילשטאנד אפמאך.
נארמאנדיע איינגענומען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אום 4טן יוני האבן די אמעריקאנער אנגעהויבן די גרעסטע לאנדונג אינוואזיע אין די וועלטליכע היסטאריע אויף די ברעגעס פין נארמאדי פראנקרייך די טאג איז אריין אין די לעקסיקאן אלס די דעי קרוב צו דריי מיליאן אמעריקאנער אין בריטישע טרופן האבן אינוואדירט פראנקרייך אין דאס האט געפירט צו א גרויס חלק פונעם אנטגולטיגן זיג.
אליאירטע פארשריטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער פארזוך אויף היטלער'ס לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר 1944 (דער 20סטן יולי רעבעלירן) האט פאלקאווניק שטאופענבערג פין דער דייטשער ארמיי פרובירט דורכצופירן אן אטענטאט אויף היטלער דורכן אונטערלייגן א באמבע אין היטלערס בונקער. די באמבע האט אויפגעריסן אבער היטלער האט איבערגעלעבט שטאופענבערג מיט זיינע קאנספיראטארן זענען שפעטער הינגעריכטעט געווארן.
אומערפאלג אין די נעדערלענדער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אטאקע אויף דייטשלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער שלאכט פון ארדענעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די רוסן אנטקעגן דייטשלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 1944 האבן די סאוועטן אנגעהויבן אוואנסירן אין אייראפע, און האבן אוועקגעשטופט די דייטשן און האבן באפרייט די לענדער פון מזרח אייראפע. אויגוסט 1944 האבן די סאוועטן איינגעקומען רומעניע און בולגאריע. אין סעפטעמבער 1944 האט פינלאנד קאפיטולירט, בולגאריע איז אריבער צו די אליאירטע קראפטן און די דייטשן זענען ארויס פון גריכנלאנד. אין אקטאבער 1944 האבן די סאוועטן איינגענומען יוגאסלאוויע. אין יאנואר 1945 האבן די סאוועטן איינגענומען פוילן און אונגארן און זענען אריינגעגאנגען אין טשעכאסלאוואקיי און דייטשלאנד אליין. עסטרייך האט מען איינגענומען אפריל 1945. אין אפריל 1945 האבן די סאוועטישע קראפטן געטראפן די אמעריקאנישע און בריטישע קראפטן אין דייטשלאנד אויפן ברעג פון דער עלבע, און אזוי האבן זיי צעשניטן דייטשלאנד אויף צוויי. אין מאי 1945 האבן די דייטשן קאפיטולירט.
דייטשלאנד איבערגעווארפן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער קריג אין דער פאסיפיק גייט אן ווייטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איווא דזימא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אקינאווא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די שלאכטן אין פאסיפיק ענדיגן זיך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די יאפאנעזער גיבן זיך נישט אונטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סטראטעגישע באמבאדירונג פון יאפאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער קריג איז געענדיגט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וועב לינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ביי ענציקלאפעדיע פון די ידיעות אחרונות http://www.ynet.co.il/yaan/0,7340,L-23955-PreYaan,00.html


text:
לכאורה האט געשריבן:א נחת צו מיטהאלטן ווי עס הייבט אן הערשן א שטיקל ארדענונג דא. יישר כח אנאנימע אחראים, מען דערקענט די פרישע כוחות.
נאטיצן פון אחראי טישל
אחראי: אחראי
- טשאלענט
- שר האלפיים
- תגובות: 2125
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 07, 2016 3:34 pm
- לאקאציע: אין טשאלענט טאפ
- קאמפיוטער עקספערט
- שר האלף
- תגובות: 1774
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג דעצמבער 18, 2016 8:42 am
- מה פתאום???
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4403
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2015 5:16 pm
- לאקאציע: עיה"ק צפת
נגיד האט געשריבן:קאמפיוטער עקספערט האט געשריבן:איך האלט אז מען דארף מאכען א עקסטערע חנופה אשכול אין פארברענגען
- שמעלקא זאפטיגער
- שר האלפיים
- תגובות: 2392
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 15, 2016 3:19 pm
- לאקאציע: איינגעטינקען
לכאורה האט געשריבן:דער עיקר איז אז עס איז שוין דא 2 טיעמס אויף דעם ענין פונקט ווי אויף יעדע זאך אין דער וועלט
- דע מה שתשיב
- שר חמש מאות
- תגובות: 707
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך ינואר 16, 2013 8:32 pm
- עין טובה
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3361
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 27, 2014 9:46 pm
- לאקאציע: 127.0.0.1
- פארבינד זיך:
געלעגער האט געשריבן:קאמפיוטער עקספערט האט געשריבן:איך האלט אז מען דארף מאכען א עקסטערע חנופה אשכול אין פארברענגען
ווי אויך קען מען ניצן א באזונדערע אשכול פאר צובראכענע סידיס וואס חזר'ן איבער די זעלבע זאך טאג-איין-טאג-אויס. און א פערטע אשכול זיך אויסצולערנען צו זאגן 'א דאנק'! שווערע פיר ווערטער
פאר דיר, אלעס!
- יאצמעך
- שר האלף
- תגובות: 1786
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אפריל 13, 2015 4:09 pm
- לאקאציע: ביים עם הארץ אין מויל
קאמפיוטער עקספערט האט געשריבן:איך האלט אז מען דארף מאכען א עקסטערע חנופה אשכול אין פארברענגען
שוין דא א לעקן אשכול viewtopic.php?p=1340619#p1340619
- מענטשעלע
- שר מאה
- תגובות: 159
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 26, 2015 2:37 pm
- לאקאציע: נישט דאס פלאץ...
- משה כספי
- שר האלף
- תגובות: 1703
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 19, 2016 12:44 pm
- לאקאציע: אינעם יודישען וועלטעל
- פארבינד זיך:
מענטשעלע האט געשריבן:איך ווייס נישט וואס די עולם האט טענות, מיר האט מען נאך קיין איין תגובה נישט פארכאפט...
אז מען מעקט האט עס געדארף ווערן געמעקט...
אוי מענטשלע מענטשעלע וויסן זאלסטו אז די ביסט נאר אין די וועלט א חלק וכו' (קרעדיט יונתן שווארץ)
- אויסגערעכנט
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6712
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 10, 2015 9:50 pm
אחראי האט געשריבן:מיר ווילן בעטן אז די וואס באנוצן זיך מיט "אונטערשריפטן", זאלן פרובירן צו האלטן די ווערטער נארמאל. סיי אז די מעסעדזש זאל נישט צילן צו שטעכן א געוויסע גרופע, און סיי אז די סייז פון די אותיות אדער די דיקקייט זאל נישט שטערן די אויג פונעם ליינער.
א דאנק
דאס איז באמת וויכטיג ווייל עס גייט אויף די נערווען
קרעדיט: כ'געדענק נישט.
- אויסגערעכנט
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6712
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 10, 2015 9:50 pm
ביטע האלט אייך נישט צוריק צו נוצן דעם קנעפל, אפילו א זאך וואס איר קלערט נאר ס'איז אפשר נישט פאסיג דא, ס'איז נארישקייטן, פערזענליכע פליקערייען, פילט נישט אז איר דארפט זיין דער פוסק מיטן דרוקן דעם דיווח קנעפל, און דערפאר זיך היבשט צוריקהאלטן פון עס נוצן.
די אחראים קענען נישט א גאנצן טאג אליין דורכפילטערן אלע אשכולות במשכ'ן גאנצן טאג, ס'איז נאר מעגליך מיטן הילף פון דיווחים.
יישר כח
מ'דארף נאך היבשט רייניגן אינעם נייעם אשכול אויכעט, בהעברה ביים איבערפירן האט זיך אנגעזעהן היבשט היציגע תגובות מיט נישט פאסיגע לאזונגען, אויב איר זעהט עפעס וואס איר טראכט אז ס'איז נישט פאסיג ביטע מדווח זיין.
אבער ביטע דירעקטירן די היץ צום נושא נישט צו דעם ניק צו וועם מ'רעאגירט, מ'פרובירט זייער נישט צו דארפן מעקן קיין תגובות, נאר ליבערשט פארריכטן לשונות, אבער ווען א גאנצע תגובה גייט אראפצורייסן וואס א ניק האט געזאגט און ס'גייט זייער פערזענליך, און דערנאך ציטירן עטליכע די זעלבע תגובה ווערט זייער שווער צו פארריכטן.
ביטע האבן פארשטענדעניש.
ומכאן הקריאה יוצאה, איידער איר זענט מגייר אן ארטיקל פון אלגעמיינע מקורות מאכט זיכער אז עס געהערט און פאסט צווישן אידישע אידן.
בתקוה אז איר וועט פארשטיין מכאן ולהבא.
בכבוד והוקרה:
לייבל דער גבאי.
צוריק צו “הילף - און וויכטיגע מודעות”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך איצט דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און איין גאסט


text:
בראש וראשון וויל איך זיך אויסדרוקן א הילכיגע CONGRATULATIONS פארן הויך געשעצטער פרעזידענט עלעקט מרת היל...... אופס אנטשילדיגט...
דאנאלד דשעי טראמפ ירום הודו
און אזויווי מיר ווייסן אז לב מלכים ושרים (און וועלכע קאטעגאריע פאלט ער אריין?) ביד ד', ממילא בעטן מיר א בקשה ביים בורא כל עולמים אז על מי מנוחות ינהלינו, דער פרעזידענט זאל פירן דאס לאנד מיט א שטארקע האנט און נאר טוהן גוטע זאכן, ובפרט פאר אידן זאל זיין נאר גוט, אלע שלעכטע גזירות זאלן בטל ווערן, וכל היועץ עלינו ועל עמך בית ישראל עצה שאינה טובה ומחשבה שאינה טובה תופר עצתו, און מיר זאלן שוין זוכה זיין צום ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו והיתה לד' המלוכה, והיה ד' למלך על כל הארץ, ביום ההוא יהיה [אויפן וואוטיג בעלאט וועט זיין] ד' אחד ושמו אחד [עס וועט נאר זיין איין קאנדידאט וואס און אים וועט יעדער (אפילו די גויים, די אידן וואוטן שוין יעצט און אין אלע צייטן) אויסוועלן....]
און יעצט וועל איך דא שרייבן מיינע 2 סענט אויפן אויסגאנג...
איז אזוי, במשך די גאנצע צייט וואס דער קאמפיין איז אנגעגאנגען איז פאר יעדעם געווען זייער אינטרעסאנט וויאזוי דאס קען זיין, א ביזנעס-מאן וואס האט נאך אין זיין לעבן נישט געטוהן אין פאליטיק זאל אפילו ווילן איבער נעמען דאס שטול, אבער מאת ד' היתה זאת אז למעשה אקעגן (כמעט) אלע פאראויס געזאגעכצער איז ער געווארן די פראנט ראנער ביי די רעפאבליקענס, דאס האט געמיינט אראפ צו ווארפן פון סטעידש די שטערקסטע קאנדידאטן א שטייגער ווי בוש, רוביא, קרוז א. א. וו.
ווען עס האט זיך אויסגעשטעלט די בילד פון קלינטאן אקעגן טראמפ איז עס געווען היבש אן אינטרעסאנטע זאך, א קאנדידאטקע וואס ווייקט זיך שוין אין די רעגירונג פאר יארן לאנג דארף זיך מוטשענען אים צו געוואונען, למעשה האבן ביידע באקומען שרעקליכע סקאנדאלן, די פרעסע האט מיט אן איבערמידליכקייט געארבעט אז זי זאל עס מאכן און אלע פאולס האבן שטענדיג געוויזן ווי גוט עס גייט איר...
במשך'ן נעכטיגן טאג ווען די שאצונגען האבן אנגעהויבן ארויסקומען האט עס אויסגעזעהן ווי רעבעצין קלינטאן וועט זיין די פרעזידענט נומער 45, אלע פאולס האבן אזוי געוויזן (אפילו פון אייוועלט), למעשה נעכטן שפעטער נאכמיטאג האט עס שוין אנגעהויבן ווערן היבש נאנט.
אני הקטן האט נעכטן געוועלט הילערי'ן, באמת במקורי בין איך א רפאבליקאנער, טא? וואו פאסט דאס אז א רעפאבליקאנער זאל וועלן א דעמאקראט? וועל איך אייך דאס מסביר זיין.
איך האב געזעהן פון די פאולס אז זי האלט ביים געווינען, און למעשה האט זיין מויל געמאכט אויף מיר היבש א שלעכטע רושם, איך בין געווען היבש בייז אויף אים פארן אראפטראסקענען דשעב בוש, און דערנאך זענען היבש אסאך רעפאבליקאנע פאליטישאנס ארויס געקומען פאר קלינטאנען, ממילא האב איך געוועלט פארן פארברעכערין די קרימינאלע לינקע ליגענערין, אבער וואס זאל איך אייך זאגן? די גאנצע צייט האט עפעס אין מיר געזשומעט אז ער וועט עס מאכן...
למעשה נאכן כאפן דאס שאק נעכטן נאכט האב איך זיך אביסל צוזאם גענומען מיינע געדאנקען, יעדער פרעגט וואס איז דא געשעהן???
קענסט אפשר ענטפערן אז די מידיע האט סתם געפאמפט ליגענט, און אז זיי האבן געמיינט אז אזוי וועט זי עס מאכן, אבער אזוי צו פארנער'ן דעם עולם? קיינער ניין קיינער אפילו יאסי וואס גייט קיינמאל (?) נישט נאך וואס די פרעסע זאגט, האט נאך נעכטן געמאלדן אויף קול מבשר אז עס איז זיכער ווי די נאכט אז זי מאכט עס......
אבער דער אמת איז אז...
די אמעריקאנע פאלק איז שוין זאט פון דעמאקראטן, זיי וועלן ענדערש אריין וועלן א רעפאבליקאנער אן עקספיריענס וואו א דעמאקראט מיט עקספיריענס...
די אמעריקאנע פאלק איז שוין זאט פון קאראפשן....
די אמעריקאנע פאלק איז שוין זאט פון די ווארט קלינטאן....
פאר די אמעריקאנע פאלק באאדערט מער (לויט וואו עס האט זיך ארויס געשטעלט, פארקערט ווי פאקס האט נעכטן געזאגט...) א סקאנדאל וואס האט צו טוהן מיט די גאוועמענט וואו א סקאנדאל וואס האט צוטוהן מיט א פריוואטע מענטש...
די אמעריקאנע פאלק וויל אז די עקאנעמיע זאל ארויף גיין בעסער און בעסער....
די אמעריקאנע פאלק דארף א שטארקע פרעזידענט וואס וועט מאכן אמעריקא גרעיט עגעין....
די אמעריקאנע פאלק דארף א שטארקע פרעזידענט וואס וועט צוריק שטעלן די פעסטידש פון די מעכטיגע אמעריקא אין די וועלטס' אויגן.....
די אמעריקאנע פאלק דארף א פרעזידענט פון וועלכע אלע און ממש אלע פרעזידענטן און די גאנצע וועלט זאלן זיך ווארפן פאר פחד צו דערמאנען זיין נאמען, אריין גערעכנט פוטין נתניהו און איראנע פרעזידענט......
ממילא האט דער אמעריקאנע פאלק געמאכט די בעסטע באשלוס אויסצוקלייבן פאר פרעזידענט דעם רעפאבליקאנער דאנאלד טראמפ ירום הודו, אז ער זאל פירן דאס לאנד.....
און טאמער טראכט מען גוט אריין אין זיינע ווערטער וואס דער עולם (און איך צווישן זיי) האט עס אנגעקוקט ערגער ווי משוגע, וועט מען זעהן אז ער האט טאקע א שארף צינגל און מאכט זיך אביסל פאני, אבער ער האט זייער שטארקע פאונטס...
און דער עיקר איז אז פאר אונז היימישע אידן זאל נאר ארויס קומען דערפון גוטס עדי נזכה לישועת ד' במהרה, ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים, און עס וועט מקוים ווערן דעם כי לד' המלוכה ומושל בגויים אמן!!!!!!
און צום סוף פיר איך אויס מיט האפענונג אז פרעזידענט עלעקטעט זאל איינהאלטן זיין צוזאג וואס ער האט די גאנצע צייט געלויטעט
און א עקסטערע יישר כח פאר אלע וואס האבן אונז געהאלטן אינפראמירט...
-טשאלענט-


text:
כאפעז על אסאד
כאַפֿעז אַל-אַסאַד ( 6טן אקטאבער 1930 - 10טן יוני 2000) איז געווען פרעזידענט אין סיריע, פון 1970, ביז ער איז געשטארבן.
אינהאַלט
זיין יונג לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אסאד איז געבוירן אין קארדאכא, ווי אן אלאווי, ער האט געלערנט אין שולע, אבער זיין פאמיליע האט נישט געקענט באצאלן פאר זיין לערנען, איז ער געגאנגען לערנען אין מיליטערישער שולע. ווען ער האט פארענדיקט לערנען, האט ער זיך אנגעשלאסן אינעם סירישן לופטפלאט, און ער איז געווארן א פילאט, אין 1955, איז ער שוין געווען אן אפיציר. ער האט געהייראט אין 1958, מיט זיין פרוי אניטע. שוין דעמאלט האט ער אנגעהערט די באאט פארטיי.
ווען די פאראייניגטע אראבישע רעפובליק, איז אויפגעשטעלט געווארן דורך גאמאל אבדול נאסער, הערשער פון עגיפטן. אין 1959 איז ער געווען אין רוסלאנד אויף מישטירונגען. און נאכדעם האט ער זיך געפונען אין קאירא, ביז די פאראייניגטע אראבישע רעפובליק, איז צעפאלן דורך סירישע אפיצירן. דעמאלט האט אסאד געשמאכטעט אין טורמע, פאר א חודש. ווען ער איז צוריק קיין דמשק, זענען פארגעקומען פוטשן איינער נאכן צווייטן, אסאד איז געצווינגען געווען צו אנטלויפן קיין לבנון, ווי ער איז געווארן ארעסטירט, און מען האט אים אויסגעליפערט קיין סיריע.
אום 8טן מערץ 1963, האט די באאט פארטיי פארכאפט די מאכט, אסאד איז געווען פאראנטווארטליך, צו איבערנעמען א מיליטעריש לופטפעלד, נישט ווייט פון דמשק. נאכן פוטש איז אסאד געווארן קאמאנדיר פון די לופטפלאט.
זיכערהייטס מיניסטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 1966, איז פארגעקומען נאך א פוטש, ווי אמין על חאפעז, א סוני. איז אראפגעווארפן געווארן פון מאכט, סאלאך זשאדיד, אויך אן אלאווי, איז געווארן פרעזידענט. אסאד איז געווארן זיכערהייטס מיניסטער, ביז די זעקסטאגיקע מלחמה, ווען ישראל האט איינגענומען די גולן, צעשמעטערט די סירישע לופטפלאט, און די ארמיי איזגעווען הילפסלאז. נאכן מלחמה, האבן אסאדאון זשאדיד אסאך זיך ארומגעשלאגן, יעדער מיט באשולדיקונגען קעגן צווייטן, אז וועגן אים האט סיריע געליטן אזא דורכפאל.
אין 1969, איז געווען דער שווארצער סעפטעמבער, ווי כוסיין קעניג פון יארדאניע, האט געגעבן א פארארדענונג, אומצוברענגן טויזענטער פאלעסטינער, וואס האבן אנגעהערט צו די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע. זשאדיד האט באפוילן די ארמיי צו אינוואדירן יארדאניע, מיטן ציל צו ארויסהעלפן די פאלעסטינער. אסאד האט זיך קעגן געשטעלט, און האט נישט צוגעשטעלט די לופטפלאט, צו באשיצן די פוסגייער זעלנער, די יארדאנישע ארמיי האט באזיגט די סירישע.
אין נאוועמבער יענע יאר, האט די סירישע נאציאנאלע קאנגרעס, געשטימט אנידערצוזעצן אסאד. אסאד האט גענומען די ארמיי וואס איז געווען לאיאל צו אים, און האט דורכגעפירט א פוטש, וואס איז נישט געווען קיין ווילדע, מיטן אויסרייד צו פארעכטן טעותים פון זיינע פארגייער.
אלס הערשער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דעם 13טן נאוועמבער 1970, האט ער זיך דערקלערט פרעזידענט פון סיריע. די פאלקסראט, וואס ער האט געשטעלט, האבן אלע געשטימט פאר אים, אין א רעפענדערום האט די פאלק געשטימט פאר זיין קאנסטיטוציע. (אינטערסאנט איז אין די קאנסטיטוציע, האט ער געשריבן אז דער פרעזידענט מוז זיין א מוסלמענער, ווען די אלאוויס זענען נישט אנערקענט דורך רוב אלס מוסלעמענער). רוב פון זיין רעגירונג זענען געווען אלאוויס, וואס מאכן אויס אין די באפעלקערונג ארום 12 פראצענט. ער האט געהערשט מיט אן אייזערנעם פויסט, אונטערברנגנדיק יעדע סארט ווידערשאנד קעגן אים.
ביי די יום כיפור מלחמה, האט ער אטאקירט ישראל, די ארמיי האט באוויזן איינצונעמען די חרמון, מיט א טייל פון די גולן, שפעטער ביי די קאנטעראטאקע, האט ישראל איינענומען געגנטער אין סיריע, כמעט אנקומענדיק קיין דמשק. נאכן מלחמה האט ישראל איינגעשטימט אפצוגעבן די געביטן, וואס זי האט פארנומען ביים קריג, צוזאמען מיט קוניטערא, און שלום טרופן פון די פאראייניגטע פעלקער, זיצן דארט ביז היינט, אפצוטיילן פון די צוויי קריגערישע זייטן.
דער לבנון ברודער קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 1976, האט אסאד געשיקט די מיליטער, טיילצונעמען אין דעם לבנון ברודער קריג, שלאגנדיק זיך צוזאמען מיט די קריסטן, קעגן די דרוזן, און פאלעסטינער. עס האט געברענגט צו דעם, אז עגיפטן האט איבערגעריסן די דיפלאמאטישע באציונגען, צווישן די צוויי לענדער. וואס האט זיך פארשטערקערט, נאכן שלום אפמאך צווישן ישראל עגיפטן. אנוואר סאדאט, האט אנגעטראגן אסאדן, מיטצופליען מיט אים קיין ירושלים, ווי זיי וועלן זיך באגעגענען מיט מנחם בעגין, און עס וועט זיין שלום, אסאד האט אפגעזאגט.
אין 1980, האבן מיטגלידער אין די סירישע מוסלעם ברידערשאפט, דורכגעפירט אן אטענטאט פרווו, ווי זיין לייבוועכטער, איז אומגעקומען, דערנאך איז פארגעקומען א בלוטבאד אין כאמאט, וואס לויט סיריע זענען 3,000 אומגעקומען, און לויט אפאזיציע פירער, 20,000. פון דעמאלט ביז ער איז געשטארבן איז גארנישט מער פארגעקומען קעגן אים.
ישראל אין לבנון[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין אפריל 1982, האבן ישראל עראפלאנען אראפגעשאסן צוויי סירישע העליקאפטערן, וואס האבן אטאקירט קריסטליכע צילן. א האר האט געפעלט, עס זאל אויסברעכן א קריג צווישן די צוויי לענדער, אויף לעבאנעזער באד. 14טן דעצעמבער 1981 האט ישראל אנאקסירט דעם גולן הויכן, ווי א טייל פון ישראל טעריטאריע.
דעם 5טן יוני 1982, האט אויסגעבראכן די ערשטע לבנון מלחמה, און ישראל קרעפטן האבן אטאקירט לבנון. אנהייב האט מנחם בעגין, פרעמיער מיניסטער פון ישראל געמאלדן, אז ישראל האט נישט קיין אינטערעס זיך צו שלאגן מיט סיריע. אבער ווי לענגער די קריג האט אנגעהאלטן האבן זיך די צוויי זייטן מער און מער ארומגעשלאגן, מיטן אויבערהאנט פון צה"ל. שפעטער איז געווארן א פייער אפשטעל, צווישן די צוויי לענדער, מיט אמעריקאנע אינטערווענץ.
אסאד האט געמוזט צו זען ווי די סירישע ארמיי ציט זיך ארויס פון ביירוט, און צה"ל נעמט זיי איבער. א נקמה האט ער געהאט, ווען באשיר זשומייעל איז אומגעקומען, און זיין ברודער אמין זשומייעל, וואס איז געווען ווייניגער פרא ישראל, האט גענויגט מער צו סיריעס זייט.
שלום פראצעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ביי דער מאדריד קאנפערענץ, איז גארנישט געווארן. סיריע האט אנגענומען א ראדיקאלע שטעלונג, און יצחק שמיר האט סתם נישט געהאט קיין אינטערעס, אין קיין שלום אפמאך, מיט סיי ועלכע אראבישע מדינה.
ווען יצחק רבין, איז געווארן פרעמיער, אין 1992. האבן זיך אנגעפאנגען א ריי געשפרעכן צווישן סיריע און ישראל. שפעטער האט רבין אפגעלאזט סיריע, און זיך גענומען איבער די פי על או, און יאסער אראפאט.
שפעטערדיקע פרעמיער מיניסטארן, האבן נישט געוואלט זיך אונטערנעמען, די זאכן וואס רבין האט מסכים געווען צו טון, ווי צוריקציען זיך פון גולן. הגם בנימין נתניהו, האט געהאט שטילע געשפרעכן מיט סיריע, איז אסאד שוין געווען שוואך און קראנק, ער איז געווען פארנומען איבערצוגעבן די הערשאפט פאר זיין צווייטע זון באשער על אסאד, נאכדעם וואס זיין ערשטע זון באסל, איז געשטארבן אין אן עקסידענט.
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אסאד האט געהאט פינעף קינדער, בושארא די עלסטע טאכטער. באסל וואס איז געווען דער צוקונפטיגער נאכפאלגער, אבער איז געשטארבן אין אן אויטא עקסידענט. באשר דער היינטיקער פרעזידענט. מאהער וועלכע איז אויך דערמאנט געווארן אלס נאכפאלגער, ווארשיינליך זייענדיג א היציגער מענטש, און א ווילדער, האבן געברענגט באשר צום מאכט. מאזשעד די יונגסטע זון.
אסאד האט באוויזן דאס אוממעגליכע, צו זיין פירער פון סיריע 30 יאר. אבער ער האט דאס דערגרייכט ווי א דיקטאטור. ווי א מענטש וואס האט אוועקגענומען דאס פרייהייט פון פאלק, און געפירט א קארופטירטע רעגירונג.
דעם 10טן יוני 2000, זייענדיג אויפן טעלעפאן, מיטן לעבאנעזער פרעמיער מיניסטער, איז ער געשטארבן.


text:
באַקומען אַ פּאָר פֿאַר די וועג!
א פּאָר פֿאַר די ראָוד איז אַ קולטור רייזע בלאָג סעלאַברייאַט אינטערנאַציאָנאַלע קונסט, געשיכטע, אַרקאַטעקטשער, מוזיק, שפּראַך און קולינאַריש טראדיציעס. מיר זענען דאָ צו ענלייטאַן, ינספּירירן, און דערציען די לייענער אויף קולטור אוצרות אַרום די וועלט!
אונדזער רייזע צוזאַמען אנגעהויבן אין יולי קסנומקס אין נאַשוויל, און זינט דעם צייַט מיר האָבן אריבערגעפארן און געגאנגען צו עטלעכע גלייבן ערטער, ווי געזונט ווי געזען און געטאן עטלעכע אַמייזינג זאכן אין מער ווי קסנומקס לאָוקיישאַנז אַרום די וועלט.
איבערזעצן דעם פּלאַץ!
שפּראַך לערנען גוידעס פֿאַר טראַוועלערס
פריש ארטיקלען
רובֿ פאָלקס אַרטיקלען
האָבן פֿראגן וועגן דיין ווייַטער יאַזדע?
זאל אונדז וויסן - מיר זענען צופרידן צו העלפן!