text:
דער באַשעפֿער האָט אָנגעזאָגט אָנצוצינדן די מנורה אינעם משכּן. אונדזער סדרה הייסט „בהעלותך‟: ווען דו הייבסט אויף די ליכט — הייסט דער אייבערשטער אַהרן-הכּהן דורך משה רבינו — זאָלסטו פֿאַרזיכערן אַז זיי ברענען ווײַטער פֿון זיך אַליין.
דאָס קלינגט ווי זייער אַ פּשוטע עצה. מיט צוויי וואָכן צוריק, ווען גלײַך נאָכן שבת זענען געקומען צוויי טעג יום-טובֿ, האָבן מיר געמוזט צוגרייטן אַ גרויסע ליכט צי אַ טעצל מיטן ברענענדיקן איילבערט-אייל, וואָס דאַרף ברענען ווי געהעריק ביז מוצאי-שבת. ווען דער יום-טובֿ הייבט זיך שוין אָן, איז די מעשׂה אַ ביסל גרינגער: פֿון איין ברענענדיקער ליכט קאָן מען אָנצינדן אַ גאַנצע ריי אַנדערע. פֿון דעסט וועגן, מוז מען פֿאַרזיכערן, אַז כאָטש איין ליכט האָט אַ סטאַבילן פֿלאַם און נייטיקן זיך נישט אין ווײַטערדיקער מענטשלעכער הילף.
וואָס טוט מען, אויב דער שבת גייט אַוועק, ס'קומט שוין דער יום-טובֿ, אָבער דאָס צוגעגרייטע פֿײַערל האָט זיך פֿאַרלאָשן? אויב מע וווינט אין אַ פֿרומער געגנט, קאָן מען בעטן אָנצוצינדן אַ ליכט פֿון אַ שכנס פֿײַער. אויב קיין פֿרומע שכנים זענען אַרום נישטאָ, קאָן מען דערקלערן די סיטואַציע אַ צופֿעליקן נישט-ייִד.
און אויב מע ווייסט נישט, בײַ וועמען צו פֿרעגן? למשל, מע פֿאַרברענגט דעם יום-טובֿ אין אַ זומערהויז אינמיטן אַ וואַלד. אין דרויסן איז פֿינצטער, קיין עלעקטריש לעמפּל טאָר מען נישט אָנצינדן און קיין פֿײַער אין שטוב איז דאָך נישט געבליבן.
על-פּי הלכה, איז עס אַ מחלוקת. דער חיד"אָ – רבי חיים-יוסף-דוד אַזולאַי, איינער פֿון די גרעסטע ספֿרדישע פּוסקים און מקובלים, אַ גרויסער געלערנטער אין הלכה-ספֿרים – ציטירט אַ דעה, לויט וועלכער, אויב מע איז געבליבן יום-טובֿ אָן קיין פֿײַער, מעג מען עס אַליין אָנצינדן פֿון ס'נײַ. דער ענין געהערט אָבער צום קאָמפּליצירטן סאָרט שאלות, וואָס נישט יעדער רבֿ קאָן זיי גרינג פֿאַרענטפֿערן. דעריבער, אינעם פּראַקטישן ייִדישן פֿרומען לעבן מוז מען צוגרייטן דאָס פֿײַער פֿון פֿריִער אויף אַזאַ אופֿן, ווי עס שטייט געשריבן אין אונדזער פּרשה, אַז עס וועט זיכער ברענען פֿון זיך אַליין. דער איילבערט-אייל, זײַענדיק אַ פֿליסיקער שטאָף, איז בדרך-כּלל אַ מער סטאַבילער פֿײַער-קוואַל, ווי אַ האַרטע ליכט.
אין אַ סך ייִדישע מתּנה-קראָמען פֿאַרקויפֿט מען הײַנט מנורות מיט זיבן צווײַגן. געוויינטלעך, איז עס אַ סימן פֿון מאָדערנקייט. די חז"ל דערקלערן, אַז מע טאָר נישט נאָכמאַכן די אָריגינעלע מנורה, אַזוי ווי אַנדערע כּלים פֿונעם בית-המיקדש. דערפֿאַר, האַלטן ס'רובֿ פּוסקים, אַז אַ קליינע פּשוטע מנורהלע, געמאַכט פֿון וועלכן-ניט-איז מעטאַל און האָט זיבן לעמפּלעך, איז גענוג ענלעך צום אָריגינאַל. אַ טייל רבנים זענען נאָך מער מחמיר און פּסקענען, אַז אַפֿילו צו האַלטן אַזאַ חפֿץ אין שטוב בכלל איז אָסור, אויב אַפֿילו ס'איז בלויז אַ סימבאָלישער אָביעקט און נישט קיין עכטער לאָמפּ, און אויב אַפֿילו ס'איז געשאַפֿן פֿון אַן אַנדער מאַטעריאַל, לאַוו-דווקא מעטאַל.
עס באַקומט זיך, אַז הגם די זיבן-לעמפּיקע מנורה איז הײַנט געוואָרן זייער אַ פּאָפּולערער סימבאָל פֿון ייִדן און ייִדישקייט, איז איר באַנוץ נישט אויסגעהאַלטן. אין דער זעלבער צײַט, איז די עצם-צורה פֿון דער מנורה געווען אַלעמאָל גאַנץ וויכטיק אין אונדזער טראַדיציע – למשל, ווי אַ טייל פֿון מעדיטאַטיווע צייכענונגען, וואָס מע הענגט אין אַ סך שילן איבערן עמוד, בפֿרט בײַ די חסידים און ספֿרדים. אָפֿטמאָל טרעפֿט זיך אַזאַ צייכן אויך אין די סידורים, בפֿירוש ווי אַ מעדיטאַציע-סימבאָל. ווען מע קוקט דערויף פֿאַרן דאַוונען, לייענענדיק דעם קאַפּיטל ס"ז (67) אין תּהילים, אַרײַנגעשריבן אויף אַ געוויסן אופֿן אין די מנורה-צווײַגן, העלפֿט עס זיך צו פֿאָקוסירן בעסער אויף דער עבֿודת-התּפֿילה.
הייסט עס, אַז אין דער עכטער ייִדישער טראַדיציע איז די מנורה מיט זיבן לעמפּלעך נישט אַ נאַציאָנאַלער, נאָר דווקא אַ הייליקער אָביעקט, וואָס מע מעג בלויז צייכענען ווי אַ מיסטישן סימבאָל. אַזעלכע סימבאָלן, אַרומגערינגט מיט מיסטישע געטלעכע נעמען, רופֿט מען אָן אַ „שוויתי‟; דאָס וואָרט שטאַמט פֿונעם תּהילים-פּסוק „שוויתי ה' לנגדי תּמיד‟ – איך שטעל דעם באַשעפֿער אַלעמאָל פֿאַר מײַנע אויגן.
אין דער פֿאָריקער פּרשה האָבן מיר געשמועסט וועגן דעם פּסיכאָלאָגיש-גײַסטיקן עפֿעקט פֿון איבערגעחזרטע ווערטער און מעשׂים. מע דערציילט, אַז הרבֿ נתן שטערנהאַרץ, דער עיקר-תּלמיד פֿון רבי נחמן בראַצלעווער, האָט פֿאַר זײַן פּטירה געהאַלטן אינעם איבערחזרן אָן אַ סוף די ווערטער פֿון שמונה-עשׂרה „חנון המרבה לסלוח‟ – גאָטעניו דערבאַרעמדיקער, דו האָסט גרויס רחמנות. זײַנע חסידים האָט ער געגעבן אַן עצה, אויב מע ווייסט נישט, ווי אַזוי זיך צו ווענדן צום רבונו-של-ׁעולם מיט אייגענע ווערטער, צו גיין שפּעט בײַנאַכט עלנטערהייט אין אַ וואַלד און דאָרטן פּשוט צו זאָגן ווידער און ווידער „רבונו-של-עולם” מיטן גאַנצן כּוח. דאָס העלפֿט אויך, האָט רבי נחמן דערקלערט, פּטור צו ווערן פֿון ייִאוש און עצבֿות.
געוויסע וויזועלע אָביעקטן שאַפֿן אויך אַ שטאַרקן פּסיכאָלאָגיש-גײַסטיקן עפֿעקט. אין אונדזער טראַדיציע איז דווקא די מנורה צום בעסטן באַקאַנט ווי אַזאַ מין „גראַפֿישע סגולה”. די מקובלים דערקלערן, אַז דער עפֿעקט איז פֿאַרבונדן מיט דעם, וואָס די מנורה דערמאָנט, אויף אַן אַבסטראַקטן אופֿן, דאָס מענטשלעכע פּנים. אַדרבה, דער מענטש אַליין איז די אמתע מנורה, און דער ברענענדיקער לאָמפּ איז אַ רעפּרעזענטאַציע פֿון דער מענטשלעכער נשמה. מע קאָן זאָגן, אַז דאָס איז איינע פֿון די סיבות, פֿאַרוואָס מע טאָר נישט נאָכמאַכן די הייליקע כּלי: צו פֿאַרוואַלדלען אַזאַ איידעלן מיסטישן סימבאָל אין אַ פּשוטן האַרטן שטיק מעטאַל איז אַ פּראָפֿאַנאַציע.
דאָס מענטשלעכע פּנים האָט זיבן חוש-אבֿרים: צוויי אויגן, צוויי אויערן, צוויי נאָזלעכער און דאָס מויל. די זיבן לעמפּ, וואָס ברענען אין איין גראָדער שורה, סימבאָליזירן דעם דערהויבענעם צושטאַנד, ווען אַלע חושים פֿונעם מענטשן זענען געווענדט צום הימל און „אָנגעצונדן‟. אַזאַ פֿײַערדיקער מענטש באַלויכט די וועלט; אויף זײַן פּנים שפּיגלט זיך אָפּ אַן עכט רוחניותדיקע שׂימחה און התלהבֿות. אַ סך קונסט-ווערק פֿון גרויסע מאָלער זענען וועלט-באַרימט געוואָרן, ווײַל זיי האָט זיך אײַנגעגעבן צו פֿאַראייביקן די פּנימער פֿון פֿאַרשיידענע מענטשן – רעאַלע צי אויסגעטראַכטע – אין אַזאַ מין התלהבֿותדיקן מאָמענט.
בײַ יעדן, וואָס טראַכט כאָטש אַ ביסל וועגן רוחניות און שטרעבט צו זײַן אַ בעסערער מענטש, טרעפֿן זיך מאָמענטן פֿון אינספּיראַציע-ברען. אינעם אַלעגאָרישן זין איז די עצה, וואָס דער אייבערשטער גיט אַהרן-הכּהן, איז ווײַט נישט אַזוי פּשוט. צום באַדויערן, קאָן אַ מענטש נאָך דער רגע פֿון התהלבֿות אַרײַנפֿאַלן, נעבעך, אין ייִאוש, מרה-שחורה, פֿינצטערניש. עס דאַכט זיך אים, אַז נאָכן יום-המנוחה קומט שוין די שׂיחמת-יום-טובֿ – און אָט, ווערן די נשמה-ליכטלעך פּלוצעם פֿאַרלאָשן. אויב מע קען זיך טרעפֿן אין אַזאַ סיטואַציע מיט אַ געטרײַען חבֿר, ער זאָל אָפּחיען די דערשלאָגענע נשמה מיט זײַן אייגן אינערלעך ליכט – איז עס אַוודאי גוט. כאָטש מיט עמעצן זיך אַראָפּצורעדן פֿון האַרצן! אויב מע איז עלנט און דערשלאָגן, ווי אַזוי קאָן מען אָנצינדן דאָס נשמה-ליכט פֿון ס'נײַ? און צי מע מעג עס אַפֿילו טאָן, ווען עס דאַכט זיך, אַז אַנשטאָט אַ יום-טובֿדיקער שׂימחה אין מען פּלוצעם אַרײַנגעפֿאַלן אין אַ טיפֿער, פֿינצטערער גראָב?
די תּורה הייסט אונדז אונטערצוהאַלטן כּסדר דאָס פֿײַער אין אונדזער נשמה, עס זאָל ברענען און זיך נישט פֿאַרלעשן. די הײַנטיקע דאָקטוירים האָבן צוגעטראַכט פֿאַרשיידענע מעדיקאַמענטן און טעראַפּיע-מעטאָדן פֿאַר די, וואָס לײַדן פֿון טיפֿער מרה-שחורה. אַזעלכע קינסטלעכע מיטלען קאָן מען אָבער פֿאַרגלײַכן בלויז מיט אַ לאַמטערנדל, וואָס דערמעגלעכט צו דערזען אַ פֿאַרלאָשענע מנורה פֿון דער ווײַטנס אינעם חושך. דער עיקר-קוואַל פֿונעם אינטערלעכן ליכט און חיות איז אונדזער אייגן שטרעבן נישט צו דערלאָזן דאָס נשמה-ליכט אויסצוגיין אַפֿילו אין די ערגסטע מאָמענטן פֿונעם לעבן. שטענדיק דאַרף מען שטרעבן אויפֿצוהייבן אַלע חושים וואָס העכער, וואָס ליכטיקער – דורך תּפֿילות, מיצוות, תּורה-לערנען און מעשׂים-טובֿים – צום הימל, צום רבונו-של-עולם, צו די פֿינקלעך פֿון ליכטיקייט אין דער וועלט אַרום און אין אונדז אַליין.
The Yiddish Daily Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. In the interest of maintaining a civil forum, The Yiddish Daily Forwardrequires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and The Yiddish Daily Forward reserves the right to remove comments for any reason.


c: text/html

text:
מיט ארום 90% פון די שטימען אפגעציילט, קומט דער פרעמיער מיניסטער אריין אויפ'ן דריטן פלאץ, און אויפ'ן ערשטן פלאץ שטייט די שיאטישע נאציאנאליסטישע גרופע פון אל-סאדאר, וועלכע האט געפארמט א קאאליציע מיט סעקולארע גרופעס, און אויפ'ן צווייטן פלאץ שטייט א פרא-איראנער קאאליציע פון שיאטישע מוסולמענער.
דאס איז די ערשטע וואלן זינט איראק האט דערקלערט זיג איבער אייסיס, און עס איז געווען ערווארטעט אז דער אמטירנדער פרעמיער מיניסטער, כיידאר אל-אבאדי וועט בענעפיטירן פון דעם טריאומפ איבער אייסיס וואס איז פארגעקומען אונטער זיין זייגער, אבער ווי עס שטעלט זיך ארויס וועט ער ווארשיינליך מער נישט דינען אלס איראקער פרעמיער מיניסטער.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
אין קיין גענוג סטאַביל סיסטעם, וואָס יז אַ פּלאַץ פון צייַט, עס זענען יינציק סאַבסיסטאַמז וואָס זענען פּונקט אונטער אים שאַרפּאַנד. א קלאַסיש בייַשפּיל איז פאַרשידענע מינים פון יינציק אָרגאַניזאַמז וואָס זענען געבויט אין די לויף פון עוואָלוציע אין גאָר ענג עקאַלאַדזשיקאַל נישע און קענען עקסיסטירן בלויז ווי לאַנג ווי די נישעס עקסיסטירן. עוואָלוציע איז ניט מער פֿאַר זיי - די שוועל וואָס דיסיידז די פאַקטיש וועלט און די פּלאַץ אין וואָס זיי זענען אויך גרויס.
ווי אַ בייַשפּיל, מיר קענען זאָגן עטלעכע מייקראָואָרגאַניזאַמז לעבעדיק אין קראַנט אַקטיוו וואַלקיינאָוז, הייס סטרימז. יאָ, זיי האָבן קיין קאָנקורענץ, ווייַל קיין איינער קען לעבן אין דעם טעמפּעראַטור, אָבער אויב די ווולקאַן פּלוצלינג גייט אויס, עס איז קיין געלעגנהייַט צו בלייַבנ לעבן. זינט די עוואָלוטיאָנאַרי דרך צו אַ יבערגאַנג צו נאָרמאַל ענערגיע צושטעלן דאַרף אַ זייער לאַנג צייַט - און די טעמפּעראַטור פון דעם טייַך וועט פאַלן כּמעט טייקעף. אין דעם וועג, דורך די וועג, דיינאַסאָרז געשטארבן אויס: זיי זענען אויך אָפענגיק אויף אַ וואַרעם קלימאַט. אבער מאַמאַלז, פֿאַר וואָס די קלימאַט איז נישט אַזוי וויכטיק, גאַנץ יוואַלווד.
אין דער עקאנאמיע, די סיטואַציע איז ענלעך אין אַלגעמיין. אויב די עקאנאמיע פון אַ לאַנד דיווערסיפיעד גענוג, פון קורס, דער נאָרמאַל פון לעבעדיק עס זאל זיין ניט ווי הויך ווי אין עטלעכע אנדערע לענדער (כולל די פאַקט אַז שטיצן דיווערסיפיקאַטיאָן יוזשאַוואַלי ריקווייערז נאָך רעסורסן), אָבער אויב עפּעס עפּעס כאַפּאַנז (מאָנומענטאַל אין פאַרנעם), לענדער מיט עקאָנאָמיעס אין ייַנבראָך אויך ספּעשאַלייזד (און מער שטאַרק ווי די קאַטאַקליסאַם, די מער לענדער וועט פאַרלאָזן), אָבער די בייַזייַן פון דיווערסיפיקאַטיאָן גיט אַ מיטל דורך וואָס עס איז מעגלעך ניט נאָר צו ריבילד אונטער די נייע באדינגונגען, N
א טיפּיש בייַשפּיל פון ספּעשאַלייזד לענדער איז די באַלטיק לענדער און, say, בולגאַריאַ, וואָס זענען גאָר אָריענטאַד צו מאָנען פון די וססר. און, אַקאָרדינגלי, ווי באַלד ווי דעם מקור פאַרשווונדן, זיי קאַלאַפּסט, און צו די שטאַט פון גאַנץ עקאָנאָמיש קאַטאַסטראָפע. ווער געדענקט הייַנט אַז אין די 70-יעס די אינדוסטריע פון בולגאַריאַ איז מער ווי גריכנלאנד און טערקיי קאַמביינד? ווער געדענקט די אינדוסטריעלע שטאָט פון ריגאַ? און וואָס זאָל די לענדער טאָן אין די קראַנט סיטואַציע - עס איז גאָר ומקלאָר צי זיי קענען זיין געהאָלפֿן אָן אַלע פֿאַרזאַמלונג אַ ספּעציעל מיטל פֿאַר דעם.
אבער עס זענען אויך גרעסערע לענדער אַז האָבן ווערן כאַסטאַדזשאַז צו די יגזיסטינג ברעטטאָן וואָאָדס סיסטעם געבויט אויף דער דאָלאַר. און צווישן זיי עס זענען גאַנץ גרויס, פֿאַר בייַשפּיל, עס איז אַ ערנסט קשיא פון ווי טשיינאַ וועט פילן ווי די וועלט פאָדערונג פאלן. און די יו. עס. צו פיל געזעסן אויף די מעדיצין נאָדל פון דער דאָלאַר אַרויסגעבן. אָבער, הייַנט איז נישט וועגן זיי. הייַנט וועגן טערקיי.
טערקיי איז זייער קוואַלאַטייטיוולי אַרייַנגערעכנט אין די "מערב" סיסטעם פון דיוויזשאַן פון אַרבעט (וואָס נאָך די יאָר קסנומקס איז די וועלט), בעת ער האט אלא גרויס פונדרויסנדיק מארקפלעצער, בפֿרט אין די אייראפעישע יוניאַן. פונדרויסנדיק - עס איז וויכטיק, צו טייַנען אַ הויך נאָרמאַל פון לעבעדיק פון דער באַפעלקערונג און אַ דעוועלאָפּעד עקאנאמיע אויף די יקער פון דינער מארקפלעצער, טערקיי קענען נישט, די באַפעלקערונג איז נישט גענוג. אבער טערקיי וועט נישט קענען צו האַלטן פרעמד מארקפלעצער אין דער געשעעניש פון עקאָנאָמיש קאַטאַקליסמס און דאָס איז געווארן קלאָר נאָך עס איז געווען פראַנגקלי "ארלנגעווארפן" מיט די צושטייער צו די אי.יו.. דאָ זענען די לענדער פון מזרח אייראָפּע - יאָ, זייער אייגן אין די ברעט. און טערקיי - ניט קיין!
און עס קען אַפֿילו ניט דערגרייכן די ייַנבראָך פון די אי.יו. (כאָטש עס איז שוין געקומען צו פאָרן), ווי פשוט טייטנינג די כּללים פֿאַר די אַרויספירן פון טערקיש פּראָדוקטן שטעלט די לאַנד 'ס עקאנאמיע אין פראָנט פון זייער ערנסט פּראָבלעמס. עס קאַטעסטיקלי דאַרף פרעמד מארקפלעצער. און, זינט עס זענען ערנסט נאציאנאלע יליץ אין טערקיי, לאָזן זיי קעמפן צווישן זיך און האַרט גענוג, זיי שטעלן דעם קשיא גאַנץ עמעס.
עס זענען פילע געדאנקען: פון די רעסטאָראַטיאָן פון די אַטאַמאַן אימפעריע צו די גילגול פון די "טורקיק וועלט", אָדער, אויב איר ווי, די טורקיק קאַגאַנאַטע. און דאָ עס פארקערט אויס אַ פּלאַץ פון נייַע און טשיקאַווע. די כאַנאַטע פון די פּראָבלעמס סטאַרטעד מיד: פאַרשידן טורקיק לענדער און טעראַטאָריז אריין אין זייַן עקאָנאָמיש סטרוקטור און געשווינד עס איז געווארן קלאָר אַז צו געבן אַרויף די Benefits פֿאַר די היגע "טערקיש פרייַנדשאַפט" דאַרפֿן מיד, אָבער די Benefits וועט זיין "סאַמדיי." אַזאַ אַ מאָמענט היגע עליטעס קען נישט בלייַבנ לעבן (ווי אונדזער באַקטיריאַ אויף דעם ווולקאַן), און דעריבער זיי האבן נישט שטיצן דעם געדאַנק.
קעגן די אָטטאָמאַן אימפעריע זענען מיד צוויי פאָרסעס. דער ערשטער איינער איז פּאָליטיש איסלאם, וואָס דערמאנט זיין סטאַטוס אין די אָטטאָמאַן אימפעריע (די מיניסטעריום איז דער מיניסטעריום). אבער די רגע ... אין די צייַט ווען טערקי אנגעהויבן צו וועקן אַרויף דעם פּרויעקט, עס איז נישט זייער קלאָר, אָבער עס איז געווען קלאָר נאָך די ברעקסיטע. בריטאַן דאַרף אַ קראַנטקייַט זאָנע און עס איז גאַנץ אַימעד בייַ די אַראַבער וועלט (איך געשריבן וועגן דעם נישט אַזוי לאַנג צוריק). און אויב מיר רעדן וועגן די געמיינזאַם מיטל, דעמאָלט אין בריטאַן, נאָך אַלע, עס וועט נאָך זיין העכער ווי אַז פון טערקיי. אין אַלגעמיין, עס האט נישט וואַקסן צוזאַמען.
אַז איז, עס טורנס אויס אַז עס איז ניט מעגלעך צו מאַכן מארקפלעצער אויף זייַן אייגן יקער, די אַלט (אי.יו.) איז בערסטינג בייַ אַלע די סימז, וואָס בלייבט? און די עוראַסיאַן יוניאַן בלייבט. אבער גיין אין עס אַמאָל - עס מיטל קריייטינג אַ סיטואַציע ענלעך צו אַז וואָס איז געווען אין די טורקיק לענדער אין די פאַרהעלטעניש פון "טורקיק וועלט": די אָנווער פון די אָנווער פון מאַרקעץ אין די אי.יו. אין אַמאָל, און דער פּאָטענציעל גיינז פון ערגעץ ווייַט אַוועק. אָבער אויך פאַרטראָגן מער אוממעגלעך: אַז איז, איך וואָלט זאָגן, אין העלסינקי, די כּללים אויף אַן אנדער ברירה סיסטעם פון דעם מערב, וואָס האט קלאר געגרינדעט, האָבן ווי עס יז, אין דער זייער קלענסטער, געשריבן, דערצו, לויט צו אַ באַגעגעניש "אויף דער עלבע" דער פּראָצעס איז אַפֿילו, אין אַלגעמיין, אנערקענט, עס איז דרינגלעך צו זיין געבויט אין עס צו זיין צווישן די גרינדערס. וואָס באַקומען עטלעכע נאָך באָנוסעס פשוט אויף די פאַקט פון די עקזיסטענץ.
און טערקיי, וואָס איז כאַראַקטעריסטיש, געקומען אַרויף מיט אַ מאַך! עס איז גאַנץ נאָרמאַל און גלייַך: צו פאַרבינדן די בריקס! יא, דאָס איז נישט דער עוראַסיאַן יוניאַן, אָבער נישט נאַטאָ. מוסערן איר פֿאַר עס קענען ניט זיין (טשיינאַ, ינדיאַ, Brazil - לייַטיש זעלביקער לאַנד, אַפֿילו מיט די יו פונט פון מיינונג), אַ דעמאָנסטראַטיווע שריט איז געטאן, איר קענען פּרובירן צו האַנדלען מיט פּאָטענציעל באָנוסעס. געזונט, די ווייַטער שריט, ווי איר וויסן, אַרייַנגאַנג אין די עוראַסיאַן יוניאַן, אָבער מיט עטלעכע נאָך באָנוסעס (און ווי דער גרעסטער, נאָך רוסלאַנד, די עקאנאמיע, און ווי דער ערשטער לאַנד וואס איז געווען ניט טייל פון די וססר). דאָ, אָבער, עס זענען עטלעכע קאָמפּעטיטאָרס (וואס האט יאַפּאַן?), אבער זיי זענען נאָך לאַגינג הינטער ...
אַלע פון די אויבן, פון קורס, נאָר סיבה. אָבער, לויט אַז זייער באַזע טייל איך דיסקרייבד נאָך קסנומקס יאר צוריק, איינער קענען כאָשעד אַז עס איז עטלעכע מין פון ראַיאָנאַל געדאַנק אין זיי. דערצו, בייַ אַז מאָל ניט געווען BRICS nor BRIC, אָבער בלויז לאָגיק. וואָס פארבליבן.


text:
אוקראינע אינטערנאַציאָנאַל זשורנאליזם טשעכיי סיריע פון דער יוד רוסלאנד אנטי-קרעמלין זשורנאליסט עלימינירט
אוקריינע – ארקאדי באבטשענקא (Arkady Babchenko), א רוסישער זשורנאליסט וועלכער איז באקאנט אלס שטארקער קריטיקירער קעגן דעם קרעמלין און די רוסישע רעגירונג, איז נעכטן געפונען געווארן טויט, ווערנדיג געשאסן אין זיין אפארטמענט אינעם אוקראַינישן הויפטשטאט קיעוו. באבטשענקא האט לאנגע יארן געוואוינט אין רוסלאנד, און האט זיך געצויגן קיין טשעכיי מיט א יאר צוריק, צוליב א געפאר אויף זיין לעבן וויבאלד ער האט געשריבן באריכטן קעגן די רוסישע רעגירונג'ס שריט אין אוקראַינע און אין סיריע. דערנאך איז באבטשענקא געגאנגען וואוינען קיין אוקראַינע, וואו ער איז נעכטן געשאסן געווארן, און ווי אוקראַינישע פאליציי זאגן, האט דער מארד אלע צייכנס פון א רוסיש-באשטעלטע אטענטאט.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Kyiv, Ukraine, 02000 אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
ווי עס אָדער נישט, און ווידעא שפּיל קאַנסאָולז האָבן ווערן אַ באַטייַטיק געשעעניש אין דער לעבן פון אַ דור. נישט פֿאַר גאָרנישט פּלאַטפאָרמערס גאַמעס, טראָץ דעם פאַקט, ווי ווייַט האט זינט סטעפּט שפּיל אינדוסטריע, פאָרזעצן צו זייַן פאָלקס, ווי געזונט ווי זייַענדיק לעדזשאַנדערי און יקאָניק. אפילו מער ווי אַז - נישט איינער פון די מאָדערן גאַמעס וועט נישט קענען צו ברעכן אין די האַרץ פון די סטאָנטשאַסט פאַנס פון די פּלאַמער מאַריאָ אָדער סאָניק העדגעהאָג. זיי נאָך גלויבן אַז די אַרקייד און פּאַסירונג פּלאַטפאָרמערניע די העלדן - דער בעסטער פון אַלע צייַט. און וואָס, למשל, די סאָניק גאַמעס מיט זייַן אָנטייל האט אַזוי פאַסאַנייטינג אַז זיי זענען נישט ביכולת צו סערפּאַס אַפֿילו די מערסט פאַנטאַזיע ממאָרפּג, און די רובֿ יקסייטינג און רעאַליסטיש סימיאַליישאַן.
עס זענען עטלעכע סיבות. ערשטער, די וואס בעסער אַן הינטער - מאָדערן קאָמפּיוטער אַפֿילו שפּילן גאַמעס סאָניק 2, און דעריבער 10 מאל אין אַ רודערן, זייער פאַרבענקט וועגן מיין קינדשאַפט. און דעמאָלט דעם שפּיל איז פֿאַר קינדער, די גרעסטע טעכניש דערגרייה פֿאַר וואָס עס איז געווען אַ סאָוויעט עלעקטראָניק גוט וואַרטן אַ מינוט, שאפן אַ באמת מעמעראַבאַל דערפאַרונג. פילע קען נישט גלויבן אַז דאָס איז מעגלעך. לייג צו דעם די פאַקט אַז דער קאַמף ווי אַ גיימינג זשאַנראַ באמת נעווויאַדאַעמי, און נייַ ווערסיעס זענען פאָלקס הייַנט. און אין דעם וועג מיר צונויפרעכענען די רגע אָנווייַז פון די פּאָפּולאַריטעט פון דער אַלט גאַמעס.
דערצו, די צייַט ווידער געשפילט אַ ראָלע. דאס איז איצט די סאָניק גאַמעס אָנליין פֿאַר פֿרייַ איז גרינג צו געפינען אויף די אינטערנעט. און וועגן 20 יאר צוריק ווי אַ טאַלאַנט אין אַנטיסאַפּיישאַן פון געבעטן פּאַטראָן מיט די שפּיל געמאכט עס אַפֿילו מער שפּאַס. די קינדער האבן קיין זאַטקייַט שפּיל אַ פאַקט. דעריבער, צו שפּילן סאָניק קען ינדעפאַנאַטלי.
און, פון קורס, איז נישט די לעצטע ראָלע און כאַראַקטער אין די שפּיל זיך. נאָך אַלע, עס איז זייער פאָלקס אין זייַן היים לאַנד - אין יאַפּאַן. און אין דער פראַזע « סאָניק שפּיל יאַפּאַניש זען די פעלנדיק איינער מער וואָרט - קאַרטאָאָנס. עס ס אַ בלוי העדגעהאָג איז ניט בלויז דער העלד פון דעם שפּיל, אָבער אַ ביסל אַנימע כאַראַקטער. עס איז געווען דאָרט אַז דערציילט אין דעטאַל פון זייַן לעבן און אַדווענטורעס. וואָס, פֿאַר קלאָר ווי דער טאָג סיבות, עס איז געווען אוממעגלעך צו טאָן אין דער שפּיל. דעריבער, פֿאַר די אייראפעער און אמעריקאנער סאָניק פּריאָרי איז ווייניקער באַלקי און מער איינער - סיידאַד כאַראַקטער. וואָס פון קורס טוט נישט האַלטן זיי פון לאַווינג דינאַמיש שפּיל ינוואַלווינג סופּערעזשיקאַ.
אָנליין גאַמעס פֿאַר פֿרייַ סאָניק אָפפערס איר צו אונדזער וועבזייַטל. עס זענען גענוג פון זיי צו לאָזן זיך צו גיין צוריק געדאנקען און געפילן אין אַ ווייַט קינדשאַפט. דעריבער, פון קורס, אָנליין גאַמעס סאָניק טוט נישט עקסיסטירן. אבער דער פּרעפיקס ערלויבט צו זייַן אין אַ ומגעוויינטלעך און פאַרשטייַפן דער וועלט פון ווירטואַל פּאַסירונג. אַזאַ דערפאַרונג וואָלט זייַן דיזייראַבאַל צו איבערחזרן.


text:
הערמאן וואק
הערמאן וואָק (געבוירן 27 מיי 1915, י"ד סיון ה'תרע"ה), איז א וועלט בארימטער אמעריקאנער שרייבער, און היסטאריקער, וואס האט געוואונען א פוליצער פריז. ער האט געדינט אלס סאלדאט אין דער צווייטער וועלט מלחמה, און איז דערנאך געווארן א בעל תשובה. [פֿעלט אַ מקור]
ער איז געבורין אין ניו יארק אין א יידישער משפחה וואס האט עמיגרירט פון רוסלאנד.
אין 1945 האט ער חתונה געהאט מיט בעטי שרה ברוין.
זיינע ווערק זענען דערנאך געווארן האליוואד פילם'ס ווי "ווארלד ענד רעמעמברענס" (וועלט אין זכרון) "ווינדס וואר". (ווינטן פו מלחמה) אלע דעטאלן איבער די 2'טע וועלט מלחמה, געזאמלט דורך א שטאב פון שרייבער אונטער זיין אנפירערשאפט, וואס איז היינט צוטאגס די בעסטע אויפגעכאפסטע נאראטיוו וואס כאראניקלירט יענע שטורמישע תקופה מיט א שטארקע פונקטליכקייט און אינטערסאנטע מעשה וואס ציעט די ליינער.
אויך צוויי אנדערע נאוועלעס געווארן וועלט בארימטע בראדוועי שוי'ס וואס שפילט נאך היינט 60 יאר שפעטער פון ווען עס איז דער ערשטער מאל ערשינען.
ער האט געשריבן צוויי ביכער איבער אידישקייט: 1. This is My G-d (דאס איז מיין גאט) און נאך איינס The Will to Live On ' ווי ער שרייבט אראפ זייער שיין זיינע געפילן אויף א הארציגען טאלאנטפולען אופן אריינצילייגן ליבע און געפיל אין יעדער מצווה און ימים טובים. די בוך האט שוין געמאכט גאר אסאך בעלי תשובות און אפילו גרים וואס זענען געווארן פארליבט אין דעם אידישן גאט און זיינע מצוות.
אין די צוויי ביכער מאלט ער אראפ זיין זיידן וואס איז געווען א רב אין רוסלאנד, און האט עמיגרירט קיין אמעריקע און טאג און נאכט געלערנט תורה, און נישט געקענט קיין טראפ ענגליש, און האט אים געלערנט תורה אלס קינד, וואס ער איז שפעטער אויסגעוואקסן אלס אמעריקעס בעסט סעלער שרייבער, וואס דאס האט אים שפעטער אויפגעוועקט צו אידישקייט.
ער לעבט נאך און שרייבט נאך היינט צוטאגס פון זיין היים אין פאלם ספרינגס, קאליפארניע. ביז די הונדערט און צוואנציג. דריי קינדער, איינער "אברהם אייזיק ע"ה" איז געשטארבן אין א טראגישע עקסידענט און ווארלד אפ רעמעמברענס איז געשריבן לעילוי נשמתו.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אלע פילמען פון זיינע ביכער. איי.עם.די.בי.
- אלע ביכער. אמאזאן


text:
ר' שלמה (שלמה'קה) גאלדמאן מזוועהיל זצ"ל - כ"ו אייר
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
- מומחה יוחס
- שר האלף
- תגובות: 1813
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אפריל 11, 2010 1:22 pm
- לאקאציע: ווי יא
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2250
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
שמעתי פעם מהה"צ רא"א בידרמן שליט"א ששאלו את הרה"ק למה אצל רבינו הכל מוזנח ואין שום סדר וכל האורחי פורכי מסתובבים כאן, משא"כ אצל הרה"ק מבעלזא יש הויף ומלכות גבאים ומשמשים. ענה הרה"ק בעל ההילולא שאני "צדיק יסוד העולם" והרה"ק מבעלזא הוא "צדיק הדור". הדור הוא מלשון הדר לפיכך צריך להיות שיין = הדר, משא"כ די יסוד ליגט אין די ערד....
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2250
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
דרךהמלך האט געשריבן:ווער קען מיר העלפן און מעתיק זיין א זוויהלע מעשה
בנוגע מאשין מצות, אז אין הימעל רעדט מען נישט פון מאשין מצות, נאר פון מצער זיין א איד, און שמירת עינים
איך דארף וויכטיג די מעשה פונקטליך מיטן לשון
שמעתי הסיפור מהרה"צ רא"א בידרמן שליט"א [חתן הרה"צ מזוטשקא שליט"א חתן הרה"ק רבי מרדכי מזוועהיל זיע"א בהרה"ק רג"מ מזוועהיל בהרה"ק ציס"ע ר"ר שלמה'קע זיע"א] ששמע הסיפור מדודו הרה"צ רבי אברהם מזוועהיל זצ"ל שבדידיה הוא עובדא בהיותו ילד מיסב על שולחן הסדר אצל זקינו הק' והיו שם כל הנעבעכדיגע אידן מירושלים כידוע ואחד מהם הביא אתו מאשין מצות מביתו ואכלו צופלויגענערהייט והיו ניצוצות ניתזין לכל עבר גם סמוך להצלחת של הרה"ק, וניסו הנכדים להפסיקו כדאי שלא יהא מכשול של געבראקס ומאשין מצות אבל הרה"ק מנע אותם מלצער האורח, לאחמ"כ לחש הרה"ק לאוזני נינו הנ"ל אז אין הימל וועט מען דיר נישט פרעגן צו די האסט געגעסן מאשין מצות אדער געבראקסט נאר צו די האסט נישט געטשעפעט קיין איד אין געהיטן די אויגן.
כתבתיו בע"פ בהפסק כמה שנים מאז ששמעתיו אבל אני חושב שדייקתי כפי מה ששמעתי [לכאורה כבר נדפס בהגדש"פ באר החיים]
נחום וואהלינער האט געשריבן:הלילה חל הילולת ציס"ע זיע"א
שמעתי פעם מהה"צ רא"א בידרמן שליט"א ששאלו את הרה"ק למה אצל רבינו הכל מוזנח ואין שום סדר וכל האורחי פורכי מסתובבים כאן, משא"כ אצל הרה"ק מבעלזא יש הויף ומלכות גבאים ומשמשים. ענה הרה"ק בעל ההילולא שאני "צדיק יסוד העולם" והרה"ק מבעלזא הוא "צדיק הדור". הדור הוא מלשון הדר לפיכך צריך להיות שיין = הדר, משא"כ די יסוד ליגט אין די ערד....
בחייו של הה"ק מזוויהל היה לו להה"ק מבעלזא בארץ ישראל 'הויף מלכות וגבאים ומשמשים'?????
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2250
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
נחום וואהלינער האט געשריבן:עכ"פ אויף א שטערקערע פארנעם ווי אין זוועהיל.
בעלזא רב איז ארויף מער ווי א יאר פארן פטירה
ר' שלמה'קע האט געהאט א מנין קעצלעך ....
און בעלזער רב האט דעמאלט דאס ערשטע יאר אין אר"י, געהאט אפשר געציילטע מענטשן, אבער נישט מער ווי איין גבאי, און מאקסימום אפשר נאך א שטוב מענטש.....
בקיצור אין כאן לא מלכות ולא הדור...., אולי איז דער אויסדרוק געווען אויף א צווייטן, אדער אויף בעלזער רב נאך בעפארן קריג ....
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2250
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
זבחי צדק האט געשריבן:נחום וואהלינער האט געשריבן:עכ"פ אויף א שטערקערע פארנעם ווי אין זוועהיל.
בעלזא רב איז ארויף מער ווי א יאר פארן פטירה
ר' שלמה'קע האט געהאט א מנין קעצלעך ....
און בעלזער רב האט דעמאלט דאס ערשטע יאר אין אר"י, געהאט אפשר געציילטע מענטשן, אבער נישט מער ווי איין גבאי, און מאקסימום אפשר נאך א שטוב מענטש.....
בקיצור אין כאן לא מלכות ולא הדור...., אולי איז דער אויסדרוק געווען אויף א צווייטן, אדער אויף בעלזער רב נאך בעפארן קריג ....
זעה איך עדווערטייזט, הבטחה, אז רבי שלמה'קע האט צוגעזאגט ווער ס'וועט שטיצן זיינע מוסדות וכו' בלא. בלא. בלא.
וויל איך וויסן, צו רבי שלמ'קה זיע"א האט געמיינט זיינע קעץ, וואס כידוע איז דא אסאך פלאות'דיגע מעשיות וועגן די קעץ, אבער קיין מוסדות האט ער נישט געהאט און נישט גע'חלומ'ט, אפי' זיין זון הרה"ק רבי גדליה משה זיע"א האט נאך פון קיין מוסדות נישט געחלומט, הערשט נכדו רבי מרדכי זצ"ל האט געעפנט מוסדות, איז ווי קומט רבי שלמ'קעס הבטחה
בפרט אז ער האט געזאגט ביים ים אויפן שיף פאר זיין אייניקל רבי מרדכי, איך ווארף אריין די רבי'סטעווע אין וואסער, און מער וויל ער נישט וויסן פון דעם, אזוי אז די גאנצע הבטחה, איז מצוץ מן האצבע אדער ווייניגער פון דעם.
שמו האט געשריבן:זבחי צדק האט געשריבן:נחום וואהלינער האט געשריבן:עכ"פ אויף א שטערקערע פארנעם ווי אין זוועהיל.
בעלזא רב איז ארויף מער ווי א יאר פארן פטירה
ר' שלמה'קע האט געהאט א מנין קעצלעך ....
און בעלזער רב האט דעמאלט דאס ערשטע יאר אין אר"י, געהאט אפשר געציילטע מענטשן, אבער נישט מער ווי איין גבאי, און מאקסימום אפשר נאך א שטוב מענטש.....
בקיצור אין כאן לא מלכות ולא הדור...., אולי איז דער אויסדרוק געווען אויף א צווייטן, אדער אויף בעלזער רב נאך בעפארן קריג ....
זעה איך עדווערטייזט, הבטחה, אז רבי שלמה'קע האט צוגעזאגט ווער ס'וועט שטיצן זיינע מוסדות וכו' בלא. בלא. בלא.
וויל איך וויסן, צו רבי שלמ'קה זיע"א האט געמיינט זיינע קעץ, וואס כידוע איז דא אסאך פלאות'דיגע מעשיות וועגן די קעץ, אבער קיין מוסדות האט ער נישט געהאט און נישט גע'חלומ'ט, אפי' זיין זון הרה"ק רבי גדליה משה זיע"א האט נאך פון קיין מוסדות נישט געחלומט, הערשט נכדו רבי מרדכי זצ"ל האט געעפנט מוסדות, איז ווי קומט רבי שלמ'קעס הבטחה
בפרט אז ער האט געזאגט ביים ים אויפן שיף פאר זיין אייניקל רבי מרדכי, איך ווארף אריין די רבי'סטעווע אין וואסער, און מער וויל ער נישט וויסן פון דעם, אזוי אז די גאנצע הבטחה, איז מצוץ מן האצבע אדער ווייניגער פון דעם.
נא, איז דאס אייער ערשטע נישט אמת איר באגעגענט צווישן די היינטיגע מופתים פי אר? איך זוך שוין יארן איין אמת.
בכלל איז הרה"ק רעב שלמה'קעס סטאקס געפאלן לעצטענס. א צייט צוריק איז ער געווען א הויפט טארגעט ביי די מופתים אינדוסטרי. לאאקס לייק ריבניץ האט איבערגענומען...
נאר וואס, די מארקעטינג קאמפעני דאס איז עפעס נישט געלונגען, נאר געווארן איבערגענומען דורך די אנדערע, ועל זה נאמר דור הולך ודור בא.
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2250
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
שמו האט געשריבן:זבחי צדק האט געשריבן:נחום וואהלינער האט געשריבן:עכ"פ אויף א שטערקערע פארנעם ווי אין זוועהיל.
בעלזא רב איז ארויף מער ווי א יאר פארן פטירה
ר' שלמה'קע האט געהאט א מנין קעצלעך ....
און בעלזער רב האט דעמאלט דאס ערשטע יאר אין אר"י, געהאט אפשר געציילטע מענטשן, אבער נישט מער ווי איין גבאי, און מאקסימום אפשר נאך א שטוב מענטש.....
בקיצור אין כאן לא מלכות ולא הדור...., אולי איז דער אויסדרוק געווען אויף א צווייטן, אדער אויף בעלזער רב נאך בעפארן קריג ....
זעה איך עדווערטייזט, הבטחה, אז רבי שלמה'קע האט צוגעזאגט ווער ס'וועט שטיצן זיינע מוסדות וכו' בלא. בלא. בלא.
וויל איך וויסן, צו רבי שלמ'קה זיע"א האט געמיינט זיינע קעץ, וואס כידוע איז דא אסאך פלאות'דיגע מעשיות וועגן די קעץ, אבער קיין מוסדות האט ער נישט געהאט און נישט גע'חלומ'ט, אפי' זיין זון הרה"ק רבי גדליה משה זיע"א האט נאך פון קיין מוסדות נישט געחלומט, הערשט נכדו רבי מרדכי זצ"ל האט געעפנט מוסדות, איז ווי קומט רבי שלמ'קעס הבטחה
בפרט אז ער האט געזאגט ביים ים אויפן שיף פאר זיין אייניקל רבי מרדכי, איך ווארף אריין די רבי'סטעווע אין וואסער, און מער וויל ער נישט וויסן פון דעם, אזוי אז די גאנצע הבטחה, איז מצוץ מן האצבע אדער ווייניגער פון דעם.
געהאט גאר אסאך מוסדות.... וואס ער האט שטילערהייט געשטיצט אדער אפילו אויסגעהאלטען אויף פלאים'דיגע אופנים אבער שטייצעך אייגינע טאקע גארנישט אפילו קיין אייגינע ביהמ"ד האט ער אין ירושלים נישט געלאזט מאכן, ממש ממש צום סוף האט ער בלית ברירה מחמת חולשתו מסכים גיווען צו מאכן א מנין ביי זיך.
פארגעסט נישט אז מ'רעדט פון איינער וואס פארן ארויף קומען קיין ארץ ישראל איז ער גיווען גאר א גרויסע רבי אויף א שטארקע פארנעם אין יענע געגנט.
-
- שר העשר
- תגובות: 22
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג פאברואר 02, 2017 12:53 pm
לויט ווי זיס שרייבט האט ר' שלומה'קה יא געהאט א ישיבהזיס האט געשריבן:לכבוד די יומא דהילולא פון הרה"ק רבי שלמ'קע זוועהילער זי"ע, וועל איך ברענגען עטליכע ליקוטים וואס איך האב מלקט געווען איבער דער צדיק.
רבי אלס יונגל
שוין פון קינדווייז אן, זייענדיג א קינד פון זיין גרויסן פאטער הרה"ק רבי מרדכי'לע מזוועהיל זי"ע, האט מען שוין געזען אויף אים גדולות ונצורות, זאכן וואס מען זעט נישט ביי געווענליכע קינדער.
אויף זיינע קינדערישע יארן לאזט זיך זאגן דאס וואס זיין זוהן, הרה"ק ר' גדליה משה מזוועהיל זיע"א האט מעיד געווען אויף אים: "זינט איך קען דעם טאטע'ן האט ער זיך נישט געטוישט; איך בין געבוירן געווארן וועט דער טאטע איז געווען זעכצן יאר, ביי די דריי יאר האב איך שוין פארשטאנען אן ענין און זינט דאן איז ער די זעלבע, ער האט זיך גארנישט געטוישט."
חסידים דערציילן אז פון אלס קינד האט ער זיך שוין אויפגעפירט ווי א רבי, געטאן פאר אידישקייט, געפראוועט מופתים, ממש ווי א געהעריגע רבי.
אויב איז א חסיד אמאל אריינגעקומען צו זיין פאטער אין שטוב מיט א צרה, און דער רבי האט זיך דאן נישט געפינען אינדערהיים, האט דער קליינער שלמ'קע געענטפערט אנשטאט דעם פאטער, געגעבן עצות און רפואה, חינוך וכדומה, און די מופתים האבן גע'ארבעט ווי ביי די גרויסע רבי'ס.
אויך אין חדר איז ער געווען א רבי. זיין ווארט איז געווען שטארק ביי אלע קינדער און ער האט אנגעפירט די אקטיוויטעטן צווישן די קינדער; אז שלמ'קע האט געזען אין חדר א יונגל פירט זיך נישט ווי עס דארף צו זיין, האט ער באפוילן אז קיינער זאל מיט אים נישט רעדן, כדאי אז יענער זאל זיך מאכן א חשבון-הנפש און אנהויבן ווערן וואויל. אז די עצה האט געהאלפן און יענער איז בעסער געווארן, איז שלמ'קע געווען דער ערשטער ווער עס האט אים מקרב געווען און געזען דערצו אז אלע קינדער זאלן זיך מיט אים חבר'ן.
דאס הייסט א געבוירענע רבי.
שטערקסטע אין אלעס
אז מען רעדט פון ר' שלמ'קע, איז זייער שווער ארויסצוברענגען: וואו הויבט מען אן? – זאלן מיר שרייבן איבער זיין געוואלדיגע קדושה, וואס ער אליין האט אויף זיך מעיד געווען אז ער איז בבחינת יוסף הצדיק; אדער זאלן מיר רעדן איבער זיינע אויסטערלישע מופתים, בעל-שמ'סקע זאכן וואס מען האט נישט געזען אין זיין דור אויף אזא אופן; זאלן מיר אפשר ארויסברענגען זיין געוואלדיגע דביקות, וואו ר' שלמ'קע האט געקענט שטיין לאנגע שעות אויף איין ארט, פארטראכט בדביקות אין העכערע מושגים; אדער גאר פון זיין הכנסת אורחים, סבלנות, די געוואלדיגע אהבת ישראל צו יעדן איד באשר הוא שם; אפשר זאלן מיר ארומרעדן איבער די ענוה און פשטות, וואס איז געווען אין קאנטראסט מיט די גאנצע רביס'טעווע; און אפשר וואלט מען געדארפט ארויפברענגען די אייגנארטיגקייט פון דאס אינטערעסאנטע לעבן פון ר' שלמ'קע און די ווירטשאפט ביי אים אין שטוב.
אין א געווענליכע פאל וואלטן מיר זיך אנגעכאפט אינעם ענין וואס איז געווען די שטערקסטע ביי דער צדיק. אין דעם פאל לאזט זיך זאגן אז יעדע זאך איז געווען די שטערקסטע; יעדע מידה וואס ר' שלמ'קע האט עוסק געווען דערין האט ביי אים פארנומען די חשוב'סטע פלאץ, א בחינה פון "אבא במה הוה זהיר טפי". עס איז דערפאר נישט שייך צו זאגן אזא זאך.
עס איז דערפאר א פשטות אז אונזער ארטיקל איז נישט מער ווי נסיון כושל און א טיפה מן הים, ארויסצוברענגען גדולות וקדושת ר' שלמ'קע זוועהילער זיע"א.
יכול כמוני
עס כאפט א ציטער צו הערן די ווערטער פון דעם מירער ראש-ישיבה, הגאון רבי חיים שמואלעוויטש זיע"א, ביים חנוכת-הבית פאר די זוועהילער ישיבה:
"דער מדרש זאגט: "קדושים תהיו" – "יכול כמוני" – פון די פסוק קדושים תהיו איז משמע אז מען דארף זיך הייליגן ממש ווי דער באשעפער אליין, "תלמוד לומר כי כי קדוש אני – קדושתי למעלה מקדשתכם" – זאגט דער פסוק "כי קדוש אני", אז דער באשעפער'ס קדושה איז העכער פון א מענטש'נס קדושה."
האט זיך רבי חיים געוואונדערט הויך אויפן קול:
"קומט אויס פונעם מדרש אז אויב עס וואלט נישט געשטאנען אין פסוק "כי קדוש אני" וואלט מען זיך טאקע געדארפט הייליגן אזוי ווי דער באשעפער אליין?! - וואס איז די הוא-אמינא פונעם מדרש? - ווי איז דאס מעגליך אז א בשר ודם זאל זיך אזוי הייליגן און צוקומען צו דער מדריגה פון כביכול אליין?
רבי חיים האט אבער גלייך געענטפערט:
"אבער דער וואס האט געקענט רבי שלמה'קע פארשטייט שוין וויאזוי דאס איז מעגליך."
פחד'דיגע ווערטער
אוהבן של ישראל
ביי הרה"ק רבי שלמ'קע זוועהילער זיע"א, האט מען געזען צוויי זאכן וואס פאר א דרויסנדיגער קוקן זיי אויס עטוואס ווי א סתירה אבער באמת קומט דאס געקנופט און געבינדן איינע אין די אנדערע.
די פשטות און ענוה וואס רבי שלמ'קע האט זיך דערמיט אויפגעפירט, איז געגאנגען בד בבד צוזאמען מיט די אויסטערלישע מופתים וואס האבן זיך דארט געוואלגערט אונטערן טיש, אויף א מבהיל'דיגע אופן וואס מען קען זיך נישט פארשטעלן.
דער אמת איז אבער אז ביידע זאכן זענען געקנופט אין געבינדן. דער יסוד דערפון איז "אהבת ישראל". די אויסטערלישע אהבת-ישראל וואס ר' שלמ'קע האט פארמאגט צו יעדן איד, ווי אזוי ער איז אויסגעגאנגען פאר א אידיש נפש, ווי אזוי ער האט סובל געווען אלע צובראכענע און פארווייטאגטע אידן.
דאס איז דער סוד ווי אזוי ער האט געפראוועט אויסטערלישע מופתים, און געברענגט פאר אידישע קינדער רפואות און ישועות אויף אן אופן וואס איז למעלה מדרך הטבע און העכער השגות האנושי.
עס איז באקאנט אז אויפן זעלבן ארט פון קדושה איז שורה אלע השפעות טובות. די אפענע מופתים וואס ער האט באוויזן זענען געווען א שם דבר, און דורך זיינע ברכות און תפילות האט ער געברענגט אויף כלל ישראל
ישועות, רפואות, און אלע הצטרכות.
במקום גדולתו, שם אתה מוצא ענוותונתו.
אפענע מופתים
טראצדעם וואס ר' שלמ'קע זי"ע האט זיך קיינמאל נישט ארויסגעשטעלט אין די עפנטליכקייט און זיין גאנצן לעבן האט געוויזן פשטות און ענוה, פארט איז ער געווען דער מנהיג אויף וועמען ערליכע אידן אין ירושלים האבן ארויפגעקוקט, ווען איינער האט געהאט א פראבלעם איז די אדרעס געווען ביי ר' שלמ'קע; ווען א איד האט געדארפט א ישועה, איז ער נאטורליך געקומען צו ר' שלמ'קע און זיך פאר אים מזכיר געווען.
ירושלימ'ער אידן ווייסן צו דערציילן אז עס איז כמעט נישט פארהאן קיין שטוב וועלכע איז נישט געהאלפן געווארן דורך א מופת פון רבי שלמה'קע. זיין איבערוועלטיגנדער רחמנות אויף יעדן נפש האט אים נישט געלאזט צוקוקן ווי א איד איז בצער, און ער האט באלד אויסגע'פועל'ט פאר אים א ישועה פון הימל. אז א איד האט זוכה געווען צו א ברכה פונ'ם זוועהיל'ער רבי'ן, איז ער געווען פארזיכערט מיט א ישועה.
אויב האט א סוחר אין תל-אביב באשטעלט סחורה פון ענגלאנד, און געזען אז די סחורה וואס ער האט באשטעלט איז צופיל און עס וועט נישט אויסגיין, איז ער גראד געקומען צום צדיק זיך דורכרעדן. דער צדיק האט אבער געזען מיט זיינע ווייטע אויגן אז דער איד האט גאר צו ווייניג און אים געהייסן באשטעלן נאך, בשעת ווען דער איד באוואונדערט דער מאדנע שריט וואס האט זיך שפעטער ארויסגעשטעלט אלס קריטיש וויכטיג.
אויב איז געקומען אמאל א בחור זיך דורכרעדן איבער א שידוך וואס מען טראגט אים אן, האט דער צדיק מיט זיינע ווייטע אויגן אים תיכף געענטפערט "דיין זיווג איז נישט דא, זי איז דא געווען נעכטן ביינאכט און זי ווארט אויף דיר..." דער שידוך איז טאקע געווארן און זיי האבן אויפגעשטעלט א ערליכע אידישע שטוב לה' ולתורתו.
אזוי האט דער רבי פארמאגט ווייטע אויגן און געזאגט פאר יעדן וואס ער האט צוטון באקספליריה המאירה.
הוא אמר ויהי
אין שטעטל זוועהיל איז געווען א פרוי וועמען מען האט אנגערופן "יענטע די שניידערן". ליידער האט זי נישט זוכה געווען צו האלטן אן אייגענע קינד אין אירע הענט, און זי האט זיך שטארק מצער געווען דערויף. איז זי געקומען צו ר' שלמ'קע זיך אויסוויינען אויף איר צרה, נאכן איר אויסהערן האט ר' שלמ'קע איר צוגעזאגט געהאלפן צו ווערן מיט זרע של קיימא.
די ברכה פון צדיק איז טאקע מקוים געווארן און צום יאר האט זי געהאט א יונגל.
עטליכע חדשים נאכן געבורט, איז די פרוי געקומען מיט א בהלה צום רבי'ן אז דאס קינד נעמט נישט אריין אין מויל גארנישט און עס איז פאראן א גרויסע סכנה פארן עקזיסטענץ פונעם קינד.
דער רבי האט דאן ארויסגענומען א ספר משנה-תורה, און געהייסן אז מען זאל געבן פארן קינד א רויע איי. די פרוי האט זיך אבער אפגערעדט אז דאס קינד קען נישט ארייננעמען אין מויל גארנישט, און ווי אזוי קען מען איר געבן א רויע איי.
הערנדיג דאס האט דער רבי באפוילן אז מען זאל ברענגען דאס קינד צו אים. ער האט דאן גענומען פיטערן דעם קינד א טראפ נאך א טראפ, ביז דער קינד האט אויפגעגעסן א גאנצע איי.
איבריג צו זאגן אז דער קינד האט געהאט א גאנצע ישועה און געזונט געווארן כאחד האדם.
אין מלחמה קעגן די דייטשן
א באזונדערע פרק דארף באטאנט ווערן איבער דער צווייטער וועלט מלחמה.
וואס דארט האט זיך אפגעטאן איז א סוגיא שלימה וואס מען ווייסט מער נישט ווי יא. אבער די וואס האבן זיך געקלאמערט ארום דער צדיק האט געוויסט אז ידיו רב לו אין ראטעווען ארץ-ישראל פון די נאצישע נעגל.
אין יענע צייט האבן די מקורבים באמערקט ווי אזוי דער רבי פאסט תעניתים און סיגופים, גאנצע נעכט איז ער אויף געווען פראווענדיג תיקון-חצות. שעות לאנג פלעגט ער דעמאלס שטיין בדביקות עצומה, נישט רירנדיג קיין אבר. מען האט באמערקט אז עפעס ערנסט טוט זיך אפ ביים רבי'ן.
"ארץ ישראל תהיה לפליטה" האט דער רבי געהאלטן אין איין זאגן, "די נאצישע נעגל וועלן נישט אנרירן ארץ-ישראל!" פאר אנדערע אידן האט דער רבי געזאגט ווען עס האט זיך אנגעהויבן זען די שווערע לאגע אין די וועלט: "אפילו אויב עס וועט אויסברעכן א מלחמה, וועט אין ארץ-ישראל גארנישט פאסירן, אין ירושלים זיכער נישט".
אזוי ווייט איז רבי שלמ'קע געווען זיכער מיט זיין מיינונג, אז אפילו ווען מען איז אמאל געקומען מיט א בהלה איז די דייטשן האבן באמבאדירט תל-אביב, האט זיך דער רבי אנגערופן "שקר, מען האט נישט באמבאדירט, נישט אמת."
שפעטער האט זיך טאקע ארויסגעשטעלט אז עס איז געווען פאלשע שמועות וואס האבן זיך ארומגעדרייט אן קיין שום גרינט.
עס איז וויכטיג ארויסצוברענגען אז מען האט דעמאלס געהאלטן אין די צייטן וואס די דייטשן האבן זיך אלס פאראויס גערוקט מיט א שנעלקייט אויף זייער וועג קיין ארץ-ישראל און עס האט אויסגעקוקט אז פריער אדער שפעטער וועלן זיי אריינקומען קיין ארץ-ישראל. עס האט נישט אויסגעקוקט אז עפעס קען זיי צוריקהאלטן דערפון.
אט איז וואס איינע פון די משמשים האבן דערציילט פארן ירושלימ'ער רב, הרב דושינסקי זצ"ל:
"עס איז געווען אין יאר תש"ג, יענע טעג ווען אידן אין ארץ-ישראל זענען געווען אונטער די אנגעצויגנקייט אז אט אט קומט דער דייטש אריין אין הייליגן לאנד. עס האט געהערשט א שרעקליכע סכנה פאר אלע אידן.
"רבי שלמ'קע זוועהילער פלעגט גאנצע נעכט שטיין בדביקות אויף איין ארט, עס איז געווען מבהיל'דיג דאס צוצוקוקן.
"איין נאכט איז דאס געווען, א שרעקליכע אנגעצויגנקייט האט געהערשט אין אלע גאסן, שמועות זענען ארומגעגאנגען אז די נאציס נעמען איין לאנד נאך לאנד און זיי רוקן זיך מיט א דראסטישע שנעלקייט קיין ארץ-ישראל.
"איך האב מורא געהאט אויפצווועקן דעם רבי'ן פון זיין דביקות און אים מיטטיילן וואס עס קומט פאר, אבער איך האב פארט געשפירט פאר וויכטיג אז דער רבי זאל וויסן פון דער מצב און סכנה וואס הערשט אויף יושבי ארץ-ישראל. וואס האב איך געטאן? – איך האב גענומען א האמער און אנגעהויבן האקן, כדאי דער רבי זאל זיך אויפוועקן פון זיין דביקות.
"אינמיטן נאכט, ווען דער רבי איז שוין געשלאפן נאך א שווערע נאכט פון הייליגע עבודות, פלוצלינג הער איך דער רבי מירמלען אין שלאף "דער אויבערשטער איז מקדים רפואה למכה, נאך אביסל וועלן די אמעריקאנער אריינקומען קיין בערלין, פון די אנדערע זייט וועלן קומען צו גיין די רוסן, און עס וועט זיין א ישועת השם."
"אזוי האט טאקע פאסירט, ווען ביז א קורצע צייט האט זיך געענדיגט די מלחמה, גענוי אויף דער וועג ווי אזוי דער רבי האט פאראויס געזאגט פון שלאף."
אינטערעסאנט צו באמערקן אז אינעם זעלבן טאג וואס די וועלט האט געפייערט די נצחונות קעגן די נאצישע רעזשים, איז דער צדיק רבי שלמ'קע נסתלק געווארן. כ"ו אייר איז דעמאלס אויסגעפאלן אין די פינפטע אין מאי, דעמאלס וואס דער דריטער רייך איז געפאלן.
דער צדיק האט אויסגעקליבן צו זיין א כפרה פאר כלל ישראל בדורו.
אשככבתיה דרבי
די פטירה פון הרה"ק רבי שלמ'קע זוועהילער זי"ע איז צוגעגאנגען אויף א הפלא'דיגע אופן.
ביי זיין פטירה האט מען געזען דאס וואס עס שטייט אין ספרים, אז א צדיק איידער ער ווערט נסתלק מאכט ער א סך-הכל אויף זיין גאנצן לעבן. ביי רבי שלמ'קע האט מען דאס געזען ממש מיט אן אפנקייט, ווי אזוי ער האט אינזינען געהאט אז דער וועלט זאל ווייטער געניסן פון זיין צדקות און מופתים, אפילו ער וועט זיך נישט געפינען בעלמא הדין.
עס לאזט זיך זאגן אז פון די גאנצע גדלות פון רבי שלמ'קע, איז דער נקודה דער מערסעטע ווינדערליך ווי אזוי ער האט דאס געטאן בחיים חיותו און זיכער געמאכט שלא ייבוש המעיין ולא יפסק האילן.
כל ימיו האט דער צדיק זיך אויפגעפירט בקדושה ובצניעות, נישט ארויסווייזנדיג קיין שום מאס פון שררה און הנהגה. דאס איז בכלל נישט געווען זיין מהות און רצון, פארקערט: ער האט מואס געווען דערין בכל התכלית המיאוס און אנטלאפן דערפון כמחתוי קשת.
די לעצטע יאר פון זיין לעבן עלי אדמות, האט ר' שלמ'קע אנגעהויבן טון און בויען א ישיבה, א זאך וואס איז לגמרי נישט געווען זיין מהות. קיינער האט נישט פארשטאנען פונקטליך וואס עס ברענט דעם רבי'ן א ישיבה און דער ציל פארוואס ער וויל אויפשטעלן מוסדות.
פאר עטליכע מקרבים האט זיך ר' שלמ'קע דאן אויסגעדרוקט: "מיין ברען, מיין רצון, מיין הארץ איז א ישיבה".
עס זענען פאראן פיל צדיקים וואס טוען אויף פאר אידישקייט און בויען אהלה של תורה, ישיבות און מוסדות פאר אידישע קינדער. אבער ווער עס האט געקענט ר' שלמ'קע האט פארשטאנען אז דאס איז נישט זיין מהות. זיינע ארומיגע האבן פארשטאנען אז די גאנצע ישיבה אין וואס ער האט זיך אריינגעלייגט איז העכערע זאכן אין וואס מיר קענען נישט פארשטיין.
בכלל איז דאס געווען דעמאלס פון די ערשטע ישיבות אין ירושלים, עס איז נאכנישט געווען א דעהערבארע זאך וואס מענטשן זאלן פארשטיין און דערהערן די וויכטיגקייט דערפון.
קיינער האט עס נישט פארשטאנען וואס איז דער ציל פון רבי שלמ'קע.
עס איז נישט דורך קיין לאנגע צייט און רבי שלמ'קע איז קראנק געווארן, בשעת אידן האבן אנגעהויבן איינצורייסן רחמי שמים לרפואתו. דער מצב האט זיך שטארק פארערגערט און וואס א טאג שפעטער איז עס געווארן קריטישער און קריטישער.
הארט איידער רבי שלמ'קע איז נסתלק געווארן מעלמא הדין, האט ער אפגעשריבן א בריוו, וואס האט געזאלט דינען אלס צוואה פאר כלל-ישראל.
אין דער בריוו האט רבי שלמ'קע געשריבן אזוי:
"אהיה להם למליץ טוב, לכל מי שיסייע למוסדותי, בעולם הזה ובעולם הבא."
דער ווייטער בליק
נאך זיין פטירה האבן אידן אין ארץ-ישראל בכלל און די אנהענגער פון רבי שלמ'קע בפרט, פארשטאנען די כוונה פון רבי שלמ'קע מיטן אויפשטעלן מוסדות, א זאך וואס האט לגמרי נישט געשטימט מיט זיין איידעלע התנהגות און צוגאנג.
ירושלמ'ער אידן האבן זיך געפילט פאר'יתומ'ט נאך וואס דער גרויסער צדיק איז נסתלק געווארן לבית עולמו, מענטשן וואס האבן געוואלט זיך דורכרעדן געוויסע ענינים, עצות און ברכות, האבן זיך געפינען אין א פארלעגנהייט, וויבאלד זייער רבי און מנהיג איז שוין נישטא געווען.
אבער מיט די צוואה פון רבי שלמ'קע האבן אידן געשפירט א טרייסט. אידן האבן אנגעהויבן זען אפענע ישועות דורכ'ן שטיצן די מוסדות פון רבי שלמ'קע, די ישיבה און די כולל. אין ירושלים איז שטארק אנגענומען די סגולה פון געבן געלט פאר רבי שלמ'קעס מוסדות און דורך דעם זען ישועות למעלה מדרך הטבע.
ויהי בעלותו השמימה
אינעם טאג פון כ"ו אייר שנת תש"ה לפ"ק איז נסתלק געווארן דער צדיק וקדוש, רבי שלמ'קע מזוועהיל זי"ע.
בשעת די הסתלקות זענען געווען דארט פארזאמלט רבנים און פון די חשוב'סטע אידן אין ירושלים. צווישן זיי איז אויך געווען הגה"ק בעל שומרי אמונים זי"ע. אינמיטן האט ער הויך אויסגעשריגן צו אלע פארזאמלטע:
"אלע אנוועזנדע זאלן שנעל מהרהר זיין בתשובה שלימה, ווייל דער זלאטשובער מגיד מיט די גאנצע פמליא געפינען זיך יעצט דא..."
הארט איידער יציאת נשמה, האט רבי שלמ'קע זיך גראד געמאכט די פיאות און די בארד, כאילו ער גרייט זיך אויף עפעס. דאן האט ער צוריקגעגעבן זיין נשמה ליוצרו.
בשעת די טהרה האט זיך געפינען אויפן ארט הרה"ק רבי משה מרדכי מלעלוב זי"ע, און האט געפרעגט די אנוועזנדע צי זיי שפירן א רח פון בשמים. יעדער איינער וואס האט זיך דארט געפינען האט דאן געשמעקט א רח פון בשמים.
רבי שלמ'קעס דירה
עס איז אינטערעסאנט אנצומערקן אז די שטוב פון רבי שלמ'קע זוועהילער זי"ע, דארט וואו ער האט געוואוינט און געפירט זיין ווירטשאפט, איז געווארן אן ארט וואו אידן זעען כסדר ישועות און רפואות.
וואס איז אזוי אויסטערליש אין רבי שלמ'קעס דירה? – אט הערט.
די דאזיגע דירה האט רבי שלמ'קע אליין געבויט. דאס איז געווען אין די ערשטע יארן ווען ער האט זיך געפינען אין ארץ-ישראל, דעמאלס ווען ווייניג מענטשן האבן געוויסט צו זאגן איבער די גרויסקייט פון רבי שלמ'קען.
רבי שלמ'קע האט דעמאלס געגאסן די יסודות אויף דעם ארט – די נידעריגסטע ארט אין ירושלים, אליין זיך גענומען די מיה צו בויען דעם נידעריגן דירה וועלכער שטייט נאך עד היום הזה.
מענטשן זענען דאן געשטאנען און זיך געוואונדערט אויב דער בנין וועט נאך אמאל ארויסקומען א זאך. דען ווי אזוי איז מעגליך פאר א פשוט'ער מענטש צו בויען אליין א בנין, אן קיין הילף פון ספעציאליסטן אין דעם?
אבער רבי שלמה האט געבויט טאג נאך טאג, ביז עס איז געשטאנען דער בנין על מכונו.
אפילו שפעטער, ווען רבי שלמ'קע איז שוין געווען ברייט באקאנט אין ירושלים, און זיינע מקורבים האבן אים געוואלט צושטעלן א באקוועמערע פלאץ אין ירושלים, פון וואו ער זאל פירן זיין הויף, האט ער בשום-אופן נישט געוואלט. ער האט געוואלט בלייבן אויף דעם ארט וואס ער האט אליין געבויט.
אין ירושלים איז איינגעפירט, ווען א איד ברויך אנצוקומען צו א ישועה אדער רפואה, דאן מאכט מען א מנין תהילים אין דירה פון רבי שלמ'קע (היינט איז דאס א חלק פון די מוסדות וואס רבי שלמ'קע האט אויפגעשטעלט). מען זעט דארט פארשידענע ענינים און מופתים.
נאך די פטירה פון רבי שלמ'קע, האט איבערגענומען זיין זוהן – הרה"ק רבי גדליה משה מזוועהיל זי"ע, וועלכער איז געווען רבי בלויז עטליכע יאר. נאך אים האט ממשיך געווען בנו רבי מרדכי מזוועהיל זיע"א, און דערנאך זיין זוהן רבי אברהם זיע"א, וואס אין זיין צייט איז מוסדות זוועהיל געשטיגן און זיך פיל פארגרעסערט.
פארגאנגענעם יאר האט זוועהיל פארלוירן איר באליבטע רבי און מנהיג – רבי אברהם זי"ע, און זיין זוהן האט איבערגענומען דעם בענקל און ממשיך געווען חסידות זוועהיל. כ"ק האדמו"ר רבי שלמה שליט"א האט איבערגענומען די ישיבה און די מוסדות, מיסודו של הרה"ק רבי שלמ'קע מזוועהיל זי"ע. און מיט אויסערגעווענליכע סוקסעס באוויזן מדריך צו זיין די חסידים וועלכע שפירן א שטארקע צוגעבינדנקייט צו זייער רבי און מנהיג.
זיין גרויסן זכות זאל מגין זיין פאר אלע וואס וועלן ארויפגיין אויפן פעלד און בכלל פאר די וואס גייען אין זיינע דרכים און שטיצן זיינע מוסדות און פאר גאנץ כלל ישראל.
-
- שר מאה
- תגובות: 128
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 30, 2016 7:33 am
זבחי צדק האט געשריבן:נו, אויף ר' מיילאך'ס מייסעלעך, זאג איך געווענליך דעם כלל אזוי:
'ס'יז אזוי גוטע מייסע אז עס מוז אפילו ניש זיין אמת.....'
איך ווייס נישט פון ווי די נעמסט דיינע כללים
אבער איך האב פונקט די וואך גהערט פון א איד, וואס האט דערציילט א מעשה פלא פאר ר' אלימלך
און ר' אלימלך האט נישט געוואלט דערציילן די מעשה, ביז ער איז נאכגעגאנגען אלע פרטי פרטים ביזן סוף
און ביטע פאר די רעדסט ברבים אויף אזא איד טראכט איבער 2 מאהל
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2250
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2015 4:49 pm
-
- שר העשר
- תגובות: 22
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג פאברואר 02, 2017 12:53 pm
זבחי צדק האט געשריבן:ישלהוסיף האט געשריבן:יעדעס יאר מיט א פרישע אייפער חזר'ט מען ווידער איבער דעם זעלבן פאנטאזיע איבער זיין צוריק האלטן די נאציס פון אריין מאשירען קיין ארץ ישראל...
האסט עפעס א פירכא אויף די מעשה?
די מעשה איז באקאנט אז דער רבי שלמק'ע זוויעלער איז ארויף צוזאמען מיט דעם הייליגן הוסיאטענער צום ציון פון הרה"ק האור החיים זיע"א און דארט אפגעשטעלט די נאציס
א חסיד האט געשריבן:דער הייליגע הוסיאטינער איז געווען דער וואס האט געזאגט אז דיא נאצים וועלען נישט אריין קומען אין ארץ ישראל רבי שלומקה זווילעהר איז אויך געווען ביי יענער יום תפילה אבער סיז געווען דער הוסיאטינער וואס האט עס געזאגט
ווער ס'האט געזאגט ווייס איך נישט, אבער ס'איז געווען א ביינזאמע פעולה פון די צוויי גרויסע צדיקים
שמו האט געשריבן:רבי שלמ'קעס סטאקס איז גארנישט געטראסקעט אין הימל האט ער גאר א גרויסע שער, און מ'פויעלט נאך יעצט דארט ישועות נפלאות למעלה מדרך הטבע (די צדיקים ווערן גארנישט ווייניגער צוליב דער היינטיגער דור)
נאר וואס, די מארקעטינג קאמפעני דאס איז עפעס נישט געלונגען, נאר געווארן איבערגענומען דורך די אנדערע, ועל זה נאמר דור הולך ודור בא.
נו ודאי האמיר נישט געמיינט אין הימל ווי די זאכן ווערן נישט געמאסטן לויט וויפיל קוגל מ'עסט לכבודו, מ'האמיר דאך גערעדט פון די מופתים אינדוסטרי. ער האט זעכער א עקסטרע זכות אז די חברה זענען כאטש האלב אראפגעקראכן פון אים...
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3944
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 13, 2008 7:11 pm
- לאקאציע: צווישן סקרענטאן און סיראקיוז
נחמן נתן האט געשריבן:אינטערעסאנט!
איינלאדענונג-בריוו פון רבי שלמה'קע זצ"ל צום חתונה פון אור-אייניקל מיט האדמו"ר משומרי אמונים זצ"ל, און טוט ביילייגן דאס בילד פון זיך.
(פילייכט קען דאס אריינגיין אין אשכול פון 'יא' ערלויבטע בילדער-כאפן דורך גדולי ישראל..)
טאקע אינטערסאנט צו לייגן א בילד אויף א חתונה אינוויטעישאן
[אבער לעצם העוולה פון א בילד, כידוע איז אין ירושלים, אפילו ביי גדולי ישראל, דער נושא פון בילדער געווען א לכתחילה שבלכתחילה, ניטאמאל א בדיעבד, אין אלע אלטע ירושלימ'ער סוכות האט מען געהאנגען בילדער, פון זיידעס אדער סתם בילדער פון גדולי ישראל, פאר נוי סוכה]
צוריק צו “על הצדיקים ועל החסידים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: AZRIELGO און 7 געסט


text:
חופה און קידושין
חופה און קידושין איז די צערעמאניע אין יידישקייט מיט וואס א מאנצביל און א פרוי ווערן מאן און ווייב, ד"ה געהייראט.
די צערעמאניע האט צוויי פאזעס. די ערשטע איז "קידושין" (אדער אין לשון פון חז"ל "אירוסין") ווען דער מאן גיט די פרוי א ווערטפולן אביעקט (היינטיקע טעג א פינגערל); מיט דעם ווערן זיי טעכניש מאן און פרוי, און זי ווערט אסור צו אלע מענער. די צווייטע פאזע, די חופה, שאפט פון דעם פארפאלק א הויזגעזינד, און פאן דעמאלסט מעגן זיי וואוינען צוזאמען מאן און ווייב.
די פרוי טאר נישט חתונה האבן מיט א צווייטן מאן נאר ווען איר ערשטער מאן אדער איז געשטארבן (דאן הייסט זי אן אלמנה) אדער ווען ער גיט איר א גט (דעמאלסט הייסט זי א "גרושה").
איידער מען האט חתונה איז דער שטייגער אז מען מאכט א "שידוך" צווישן דעם מאן און דער פרוי. מען מאכט א קנין, אדער מיט א "ווארט" אדער מיט "תנאים", וואו די צוויי זייטן זענען זיך מתחייב צוצושטעלן וואס מען דארף אויף דער חתונה.
שידוכים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ביי א שידוך טוט מען מאכן א קנין וואס איז מחייב די ביידע צדדים. דער שטייגער איז אז די עלטערן פון דעם בחור און דאס מיידל רעדן אדורך דעם שידוך איידער די קינדער טרעפן זיך צוזאמען.
ביי דער צערעמאניע פונעם שידוך איז דער מנהג אז די צויי מאמעס (פונעם חתן און דער כלה) צעברעכן אן ערדענעם טעלער.
ס'איז דא א מנהג צו מאכן א סעודה לכבוד דעם שידוך. אנדערע געבן משקה און מזונות


text:
אלעס ארום די 2018 גאווערמענט שאטדאון
- כאפצעם
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8499
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
-
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5202
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 18, 2011 6:15 pm
- לאקאציע: אויבן אויפן בוידעם
-
- שר מאה
- תגובות: 131
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 24, 2017 9:11 am
מצב כללי האט געשריבן:בוידעם האט געשריבן:ס'האט גענומען פונקט א יאר, אבער ער האט עס באוויזן. טראמפ האט פארשפארט די רעגירונג.
למעשה זענען די דעמאקראטן גרייט צו האלטן האסטעדזש גאנץ אמעריקא וועגן 800,000 אומלעגאלע אימעגראנטן?
גאנץ אמעריקע? נישט ממש, פאר מיר איז עס געווען א שיינע שבת פונקט ווי יעדע וואך, ניטאמאל האב איך געוויסט אז ס'איז פארשפארט.
ווער יא? די וועטעראנען אין די פעדעראלע סעקיוריטי פערסאנאל ליידן דערפון, ווייל זיי באקומען נישט זייער געלט.
סאו די דעמאקראטן האלטן האסטעדזש די וועטעראנען זיך אנצונעמען פאר די איליגעלס.
לאן היגענו?
ועשה הרבה, און קוק מער וואס ער טוהט.
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2799
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
- לאקאציע: וויליאמסבורג בריק
זאכליך האט געשריבן:צל עובר האט געשריבן:דו פארשטייסט טאקע נישט פארוואס די דעמאקרעטס קענען בשום אופן נישט מסכים זיין צו בויען א וואנט?
אויב עס וועט זיין א וואנט איז טראמפ די ווינער, און זיי לוזערס.
זאגסט דאך פונקט ווי מיר.
די שאטדאון איז נישט וועגן דאקא, נאר די וואנט.[/quote
גראדע טענהט שומער אז ער איז גרייט געווען צו געבן אפילו די וואנט פאר דאקא, אבער טראמפ האט נישט מסכים געווען, אבער איך ווייס נישט פון וויפיל געלט און וואסערע וואנט שומער רעדט.
זאכליך האט געשריבן:ס'איז נישטא קיין איין דעמאקראט וואס זאגט א געהעריגע סברה פארוואס זיי זענען אקעגן די וואנט, ווייל די עכטע סיבה איז ווייל זיי ווילן די פלייץ פון איליגעלס זאלן אנהאלטן.
איך האלט אז די סיבה איז פשוט, ווייל אויב טראמפ באווייזט איז ער א יודזש ווינער.
- shimon7323
- שר חמש מאות
- תגובות: 641
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג פאברואר 14, 2012 9:21 pm
- לאקאציע: שיך
- טשאדעלע באדעלע
- שר האלפיים
- תגובות: 2605
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 09, 2017 5:29 pm
- לאקאציע: לי עוועניו קארנער מאנסי בולוד
- וואס עפעס?
- שר חמש מאות
- תגובות: 617
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 05, 2014 11:31 pm
- שמואל אלצווייסער
- שר חמש מאות
- תגובות: 600
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 01, 2018 4:19 pm
- לאקאציע: ביים נייעס טישל
צל עובר האט געשריבן:אזוי קוקט אויס דער אלטימעט דיעל מעיקער.
זעהט אויס ער האט נאך קיינמאל נישט געדיעלט פארדעם מיט אזעלכע משוגעים ווי די דעמאקראטן.
איך שטיי און שטוין ווי היימישע אידן האבן נאך א פאזעטיווע בליק אויף ליבעראלן.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 509
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 03, 2016 2:57 pm
פון די אנדערע זייט זענען געווען פינף רעפאבליקאנער וואס האבן געוואוט פארן שאטדאון, וואס רעכנט אריין סענעטאר לינדזי גרעהעם פון סאוט קאראליינע, זשעפ פלעיק פון אריזאונא, מייק לי פון יוטא, ראנד פאול פון קענטאקי און צום לעצט די מעדזשאריטי ליעדער מיטש מעקקאנעל פון קענטאקי.
וואס איז פשט אז די העכסטע רעפובליקאנער אין סענאט האט געוואוט דערפאר?
-
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5202
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 18, 2011 6:15 pm
- לאקאציע: אויבן אויפן בוידעם
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 273
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 29, 2017 11:00 am
- כאפצעם
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8499
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: abeg, shalsheles, אהבת השם, אזוי וויל איך, בעריש'ל, ברוינע באנאנע, גיוס, וויכטיג מאכער, זזה, טשאדעלע באדעלע, יאנקעל פעדראטשיק, ראגעלעך און 36 געסט


text:
עקסעס הילף
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
- רשי הקטן
- שר מאה
- תגובות: 155
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג דעצמבער 06, 2013 9:58 am
- לאקאציע: אין קערידש
עקסעס הילף
אויף די דייעלאג פארעם קומט ארויף ביי דיפאלט אז מען זאל קענען אריינלייגן קאמפעיני נעים וכו', איך דארף דאס נישט, וויאזוי נעם איך דאס אראפ?
צוגעלייגט אן עטטעטשמענט וואס איך מיין
- גערעכטער
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4253
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 29, 2014 6:14 pm
- לאקאציע: דא!
- קנאפער ידען
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8999
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 06, 2013 10:06 pm
- לאקאציע: אין דער וואקאציע הויז
- פארבינד זיך:
זאכליך האט געשריבן:קענסט עס נישט לאזן ליידיג?
ביי design view מאך עס אינויזבל.
פארוואס נאר אינוויזעבעל? ער קען דאך עס דארט פשוט פארמעקן.
@רשי, ווייסט וויאזוי מען קומט אן צו דעזיין מאוד פון דעם דייאלאג? (מען קען עס שטייצעך אויכעט טון אין לעיאוט וויאו).
-----------
זה נהנה וזה לא חסר, קויפט איר אמאל אויף עמעזאן גייט צו עמעזאן דורך דעם לינק: www.amazon.com
הילף אין עקסעס פראגרעם
- נערישער אינגרמאן
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 318
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 20, 2016 11:11 am
- עין טובה
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3663
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 27, 2014 9:46 pm
- לאקאציע: 127.0.0.1
- פארבינד זיך:
צוריק צו “מייקראסאפט עקסעל / עקסעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך איצט דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און איין גאסט


text:
1519
1519 איז דאס 19טע יאר אינעם 16טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר.
אלע דאטעס דא זענען לויטן יוליאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 10טן אויגוסט - פינף שפאנישע שיפן אונטער דער פירערשאפט פון פערדינאנד מאגעלאן גייען ארויס ארומשיפן דעם ערד-פלאנעט צום ערשטן מאל.
- 15טן אויגוסט - געגרינדעט פאנאמא סיטי אין פאנאמא
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 13טן אפריל - קאטערין דע מעדיטשי, מלכה פון פראנקרייך (געש' 1589)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 2טן מיי - לעאנארדא דא ווינטשי, איטאליענישער אינזשעניר, ארכיטעקט און ערפינדער (געב' 1452)


text:
קאָרופּציע איז נישט אַדמישאַבאַל. קאָרופּציע איז געמאלדן ... אַנדערש טאָן ניט באַקלאָגנ זיך.
קאָרופּציע עס איז פֿאַרשטאַנען אין די פאָלקס געגנט פון פּאָליטיש און עקאָנאָמיש שאָדן איז בליימד ווי אַ הערשן, גרויס גרייַז, ווי געזונט אנדערע טייפּס קאָראַספּאַנדינג צו ינפרינגע וויללפול שעדיקן און ווייאַלייטינג די כשיוועס פון אַ מענטש, אַלע אָדער טייל פון די קהל זיי פאַרגעסן, אָדער גלאבאלע אָדער סעגמעניד.
עס זענען אנדערע קאָרופּציע אויף אַ ומנאָראַל וואָג ווי פּאָליטיק עס איז אויך, סטיקינג עס צו די קאָרופּציע פון מיינערז, די טראַפיקינג און זידלען פון קינדער, פּעדאַפיליאַ ווי אַן אַפֿילו ווירטואַל פיר, גוואַלד, שענדונג און געשלעכט פּראָסטיטוטיאָן.
אויב די פּענאַלטיז פֿאַר קאָרופּציע זענען עקסטענדעד, זאָל נעמען אין חשבון די אַמענדמענט פון די פּינאַל קאָוד, ווי קאָרופּציע זיך איז צו יבערבייַטן אָדער פאַרשעדיקן די לעבן פון אנדערע, אויך וואָלט צולייגן צו ליגנעריש צוועקן אַז קענען זיין באַללאַסטעד צו צעשטערן אַ יחיד אָדער משפּחה, מיסאַפּפּליעד אומרעכט אייגן אָן געראַנטיז, זידלען פון קיין צייכן, סטילינג, פּלאַגיאַט, דזשענדער גוואַלד, מינדלעך זידלען, מאַניפּיאַליישאַן פון מענטשן צו יבערבייַטן סכוירע און זאכן. אין קורץ, אַלץ אַז סערוועס צו זיין פּינאַלייזד אין אַ ענלעך טערמין קאָרופּציע, וואָס רובֿ אָפֿט איז אָוווערלוקט פֿאַר רעפערראַל צו פּלאַץ ז לעסער גראַד קאָנטעקסט.
אַטטעפּטינג קעגן די כשיוועס פון מענטשן קענען נישט אַרויספירן אַ פאַרשטייער.
קאָרופּציע איז מאַטעריאַל אָרגאַניק דיקאַמפּאָוזישאַן, אָבער אויך ינטעללעקטואַללי אָדער איינער אַז איז משפּיע פּראָווען, שנעל אָדער פּאַמעלעך אַ גרופּע פון מענטשן אָדער אינטערעסן. עס איז אַן אַקט פון פאַרפוילן, דערנידעריקונג און דידזשענעריישאַן פון די מסכים אקטן וואס זענען נישט באגעגנט אַזאַ האָבן שוין געגרינדעט. קאָרופּציע איז קאָרופּציע פון ציבור און פּריוואַט אינטערעסן פון מענטשן אין סדר צו דערגרייכן מאַקסימום עקספּלויטיישאַן, וואָס פּערווערזשאַן, ימעראַליטי, וויצע און ניעף צי קלאָר אָדער סימיאַלייטיד, מיט אַ צוגעלייגט אָפּצאָל וואָלט זיין מוסיף ווען עס איז געוויזן אַז עס האט געדינט צו יבערבייַטן די קוואַליטעט, געזונט-ווייל און בטחון פון די מענטשן.
Corruption degrades אויב די געפיל פון יושר און בטחון זאָל זיין דער זעלביקער, ווען אַניקוויוואַקאַל וואונדער פון ווייל אָנהענגער געזען דעמאַנסטרייטיד, וואָס וואָלט מאַכן אונדז סקאַפּעגאָאַץ פֿאַר ינעקסקוסאַבלע רעזולטאטן פון פּרעוואַריקאַטיאָן, ברייבערי אָדער ברייבערי, אָדער נאָר צולייגן אַ פּראַקסיס נישט קאָנסיסטענט מיט די געזעץ.
קאָרופּציע פון די עטישע פונט פון מיינונג עס איז צו ויסמייַדן און וויליפי די צוטרוי געשטעלט מענטשן, פּלאַננעד עמבעזאַלמאַנט, דעמאַנסטרייטינג אַז האָבן שוין כאַרוואַסטיד אַרויס, עקספּראָופּרייישאַן און לוטינג פון דעם ציבור שאַצקאַמער, אינטערעסן און סאציאלע דאַמאַדזשאַז און פּיונאַטיוו העכער דיסקרייבד אויבן.
קאָרופּציע איז ענסלאַווינג, באַצאָלן ומיוישערדיק לוין, ויסמייַדן געזעלשאַפטלעך זיכערהייַט, דעפראַוד אין די אַקאַונטינג צייַט טאַקסיז, דאס הייסט סויסער זייַן די פּראַוויזשאַנז פון יידל געזעץ אין קיין פונט אין זייער קאַנטעקסץ.
קאָרופּציע האט עקסיסטירט זינט די רעפּטיליאַן קאַנווינסט יוו צו שטרויכלען אד"ם צו געבן אַ 'ביס' די עפּל פון די פאַרבאָטן בוים.
ווי צו שטעלן פאַרהיטונג אָדער טאָרמאָז אויף קאָרופּציע? שווער צו ענטפֿערן, אָבער קלעקן צו באַשטיין אַז די וואָרט קאָרופּציע קען זיין בילדונג, ווי אַ ונטערטעניק צו ווערט יעדער טאָג, וואָס וואָלט מיינען אַז קולטור וואָפן האט גענוג שיסוואַרג און געדולד צו ציל געזונט נישט צו סקוואַנדער ינטערפּאָסינג יקערדיק מיטלען פֿאַר גאַנץ און קאָמפּלעקס שכל, צו פאָרשן, אַנטדעקן, פאַרשילטן און רעפּודיאַטע אַלע אַז ינטיילז שאָדן אַז מיר קענען נישט ינאָקולאַטע די ייבערפלאַך, אַפֿילו אויב מיר זענען זיכער און מיר מאַנגל זאָגן ..
קאָרופּציע איז געקעמפט מיט אַ חוש פון סאָלידאַרישקייַט צו מאַכנ זיך קיין ויסברוך פון נסיון, אַוווידינג חילוק, Conflicts און פּראָבלעמס צווישן די בעסטער באקאנט, אָדער ארויסגעוויזן קע קענען טאָן אַ פּלאַץ פֿאַר די קהל, וואָס טוט ניט פאַרמייַדן אָדער וואַללאַדאַר צו קאָנטראָלירן מעקאַניזאַמז זענען שטעלן פליסנדיק פון די אַוצעט, צי אין ציבור אָדער פּריוואַט אינסטיטוציעס.
די פאלגן פון קאָרופּציע שטרענג, אויף די נאציאנאלע סצענע דורך די מאַסקינג פון אָרדערס, ריסיץ און מאַכן-אַרויף פּיימאַנץ אַז בער נאָך משאות אַז ימפּראַפּערלי צוגעגעבן צו די דינסט און אַרבעט, וואָס וועט רעזולטאַט אין עלעוואַטיאָנס באַדזשיץ אַז מערסטנס שאַטן געזונט באַדינונגען, בילדונג און העכערונג עיקר. און דעם זינען מיר קענען עקסטראַפּאָלאַטע צו די רוטין געשעפט פון קיין פּראָדוקציע פירמע און / אָדער באַדינונגען, וואָס קען יבערבייַטן די קוואַליטעט פון די פּראָדוקט צו אַ געזעלשאַפט וואָס קענען דעלודע דורך גאַנצע.
פילע מאָל מיר פאַרגעסן אַז עס זענען אָרגאַניזאַמז וואָס קענען דערקלערן די אָפּפאַל שטאַט פון אַנטי-קאָרופּציע רעכט, אַזאַ ווי די ינטערווענטיאָן פון טי אינטערנאַציאָנאַלער טראַנספּאַרענסי, אַ ינסטיטושאַן גאָר ידענטיפיעד דורך יידל-פּריוואַט שוטפעס, ווי געזונט ווי די באַוווסטזיניק גאַווערמאַנץ, די מער איר מאַכן ינסיסטיענסיאַ אין פּראַמאָוטינג די נויט פֿאַר מיטגלידערשאַפט ווען עס קומט צו אַ ימפּלאַמענטיישאַן אַפּפּענדס צו דעמאָקראַסי וואָס דאַרף קאָנטראָל און פאָלגעוודיקייַט, ווי אויסגעדריקט אין די אַפּוינטמאַנט:
אינטערנאַציאָנאַלער דורכזעיקייַט (עס) עס איז די בלויז נישט-רעגירונגס אָרגאַניזאַציע אויף אַ וניווערסאַל וואָג דעדאַקייטאַד לעגאַמרע צו קאַמבאַטינג קאָרופּציע.
ילימאַנייטינג קאָרופּציע איז קיין אַרבעט ניט זייַן אַן גרינג אַרבעט, אָבער עס איז די פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט פון אַלע די שרים פון די מידיאַ, אינסטיטוציעס, שולן און ספּעציעל עלטערן ווייַל זיי זענען די ערשטיק עדזשיוקייטערז, וועמענס ב 'ערט לעבן מוזן ווייַזן די וועג דיין קינדער וועט פירן זיי צו זיין מענטשן פון אָרנטלעכקייַט, וואס נוצן זייער וואַלועס צו דיגניפי די פאַקט פון די פּרינציפּן וואָס זאָל רעגירן געזעלשאַפט אָן אַ פּלאָג אַז האַרמס קיין שיעור אָדער מעסטן די וויקאַסט.


text:
"פערזענליכע מחאות" - במשנת רביה"ק מסאקמאר זי"ע
נקודה למחשבה בדרך אפשר
ווען מ'רעדט פון רבי'ן איז וויכטיג צו באמערקן אז דער רבי איז געוועזן א טוהר המידות יחיד במינו וואס פון דעם קען מען ברענגען טויזנטער מעשיות די גאנצע חידוש פון די אלע מעשיות איז אפילו דער רבי איז געווען אזוי שארף בעניני ציונות מיט דעם אלעם איז דער רבי געוועזן אזוי נזהר
אבער מענטשן וואס בין אדם לחבירו איז ער א גרויסער קנאי צו ווען ער האט צו טוהן מיט א שכן צו סיי וואס ס'זאל נארניש'ט זיין דעמאלטס ווייסט ער גאנץ גוט וואס מדארף טוהן און וויאזוי מדארף זיך פירן אבער פלוצלינג ווען ס'קומט ביי כבוד שמים הייבט ער אן צו זוכן אפאר געציילטע מעשיות פון רבי'ן במילא ווערט עס שוין א ספק און אין קיין ספיקות וויל ער נישט אריינגיין בפרט אז מ'קען נאך זאגן שב ואל תעשה עדיף וכו'
און יעדער איינער זאל זיך אליין בודק זיין וואס באדערט אים באמת
-
- שר האלף
- תגובות: 1450
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 18, 2010 10:53 am
אז ער האט געהאט א קינד מיט וועם ער האט געדארפט קומען קיין אמעריקע פאר א אפעראציע אדער ענליכס, און שוין זייענדיג אין אמעריקע איז ער געווען זייער פארלוירן סיי ער האט נישט געהאט דאס געלט וואס ער האט געברויכט, און סיי די מעדיצינישע הילף איז נישט געגאנגען ווי ס'ברויך צו זיין, האט אים איינער גע'עצה'ט ער זאל גיין צו סאטמארער רב זצ"ל בעטן הילף, ער האט נאך קיינמאל פארדעם נישט געזעהן דעם סאטמארער רבי'ן האט ער אין אנהייב שטארק נישט געוואלט מורא האבנדיג אז ער וועט זיך אפשר אפילו נוקם זיין אין אים אלץ מזרחי'סט, אבער דער חבר האט אים דאך געשלעפט אהין.
למעשה האט אים דער רבי נישט נאר געהאלפן מיט אסאך געלט נאר האט זיך פערזענליך פיל אפגעגעבן מיט זיינע צרכים, און ער האט געהייסן די רעביצען זיך אומקוקן אז ער זאל אלעס האבן אויפן בעסטן אופן, און די פאר חדשים ווילאנג ער איז געווען דא איז ער געווען ממש א יוצא ונכנס ביים רבי'ן, און דער רבי האט קיינמאל אים נישט דערמאנט א ווארט וועגן זיינע שיטות וכדו'.
איך געדענק נישט פונקטליך דעם סוף, אבער עפעס אזוי האט ער דערציילט אז ווען ער האט שוין געהאלטן ביים צוריק אהיימפארן האט אים דער רבי עפעס נישט געוואלט געהעריג אויפנעמען, און ער האט זיך געוואונדערט אז דא בין איך דאך געווען אזוי נאנט פארבינדן מיטן רבי'ן און פלוצלינג וויל ער מיך אפילו נישט קענען, האט אים דער רבי געזאגט אז ווילאנג דו האסט דיך גענויטיגט אין הילף, נא איז דאך א מצוה צו העלפן א איד! בין איך ארויס פון מיין וועג דיך צו העלפן, אבער יעצט איינמאל דו ביסט שוין מסודר, טאר איך שוין נישט האבן מיט דיר.
די מעשה איז נישט געווען מיט איינעם פון די מזרחי, נאר מיט איינעם פון די אגודה, כ'ווייס ווער סי'ז געווען, [די מעשה גייט אז ווען יענער איז שוין געווען פערטיג מיט זיין פראבלעם, און ער איז זיך געקומען געזעגענען פארן אהיים פארן, האט עם דער רבי אריינגעזאגט דעם פסק וואס ער איז 'עם שולדיג' געווען.....]
כ'וועל נאר צילייגן אז יענעם'ס זון איז געווארן א סאטמארער, און נישט נאר דאס, נאר ער דרוקט אויך א סעריע ספרים פונם סאטמארן רבי'ן....
-
- שר האלף
- תגובות: 1515
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג פאברואר 18, 2016 6:44 pm
זבחי צדק האט געשריבן:הרב בשבילי
די מעשה איז נישט געווען מיט איינעם פון די מזרחי, נאר מיט איינעם פון די אגודה, כ'ווייס ווער סי'ז געווען, [די מעשה גייט אז ווען יענער איז שוין געווען פערטיג מיט זיין פראבלעם, און ער איז זיך געקומען געזעגענען פארן אהיים פארן, האט עם דער רבי אריינגעזאגט דעם פסק וואס ער איז 'עם שולדיג' געווען.....]
כ'וועל נאר צילייגן אז יענעם'ס זון איז געווארן א סאטמארער, און נישט נאר דאס, נאר ער דרוקט אויך א סעריע ספרים פונם סאטמארן רבי'ן....
אינטערעסאנט, דער קנייטש האב איך נאכנישט געהערט, ווער איז דאס געווען?
-
- שר העשר
- תגובות: 39
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2016 7:23 pm
דאס איז אלעס ווען ס'איז געקומען צו פריוואטע הילף, אבער ווען מ'האט גערעדט פון יענעם אנשייגעצן פאר זיינע שקצ'עריי איז זיכער אז ס'איז געווען מיטן גאנצן שארפקייט, נאר ברבים האט ער קיינמאל נישט גערעדט קעגן יחידים, ס'איז שווער צו גלייבן אז ס'האט דעם רבי'ן אזוי געבאדערט ווען מ'האט גערעדט אויף איטשע מאיר פריוואט צווישן זיך, נאר אויב ס'איז אזוי ווי הר"ר א. ש. ש. שו"ב זאגט אז דאס איז געווען ווען דער טשעבינער רב ז"ל איז נפטר געווארן איז אן אנדערע מעשה כמובן.
אויך דארף מען ארויס ברענגען אז דער רבי האט טאקע זייער אכטונג געגעבן לגבי רעדן ברבים קעגן א יחיד, אבער "אלע" צדיקים פארן קריג האבן יא זייער שארף גערעדט קעגן יחידים ביחיד וברבים, א שטייגער ווי דער הייליגער בעלזא'ער רב, נאסוד'ער רב, ר' חנה קאלאשיצער, ר' אלעזר'ל אושפיצינער, מונקאטשער רב, ציעשנוב'ער רב, סטראפקוב'ער רב, ועוד רבות וואס ליגט מיר נישט יעצט אויפן זכרון זענען אלע געווען ברייט באקאנט מיט זייער שארפע אויסגעשפראכנקייט קעגן ציונות מזרחי אגודה, און זיך נישט אפגעהאלטן צו רעדן ווען ס'האט זיך אויסגעפעלט קעגן יחידים, אפילו רביה"ק איז געווען ביי איהם א חילוק ממש הימל און ערד פון פארן קריג ביז נאכן קריג לגבי זיין שארפקייט, ס'האט פארשידענע הסברים אין וואס כ'וויל נישט דא אריינגיין, רבינו הגה"ק בעל ברך משה האט כמה פעמים ארויס געטרעטן קעגן יחידים.
וואס איך מיין צו זאגן איז אז היינט אויב איינער רעדט קעגן א יחיד ברבים איז ער אינגאנצן אפגעפרעגט הלמאי ער האט משנה געווען די מסורה פון נישט רעדן קעגן יחידים, וויל איך ארויס ברענגען אז אפילו אויב ס'איז געווען דעם רבי'נס דרך בסוף ימיו מיינט נאכנישט אז איינער וואס טוט נישט אזוי ברעכט מסורה, סך הכל טוט ער אזוי ווי דעם רבי'ן און אלע אנדערע צדיקים פון פארן קריג, אויב ס'זאל נאר אזוי שטארק ברענען פאר די אלע אידן וואס זענען תמיד פארנומען צו שרייען אז מ'טאר נישט רעדן קעגן יחידים די עוולות וואס ווערן געטוהן דורך די יחידים קעגן וועם מ'איז מוחה וואלט גוט געווען.
-
- שר העשר
- תגובות: 39
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2016 7:23 pm
זבחי צדק האט געשריבן:הר"ר שלמה קלאגסבאלד ז"ל פון אנטווערפן
הר"ר שלמה קלאגסבאלד האט קיינמאל נישט געהאט קיין קראנק קינד און די מעשה איז זיכער נישט געווען ביי איהם, ס'איז זיכער געווען מיט איינעם פון ארץ ישראל, גראדע ווען רבינו הקדוש איז געווען אין אנטווערפן האט ער געזאגט תחת אחד השיחים אויף הר"ר שלמה ז"ל "מיט דעם אגודה'איסט וועל איך מיר דורכקומען, נישט איהם האב איך געמיינט".
עצל פוילשטריק האט געשריבן:זבחי צדק האט געשריבן:הר"ר שלמה קלאגסבאלד ז"ל פון אנטווערפן
הר"ר שלמה קלאגסבאלד האט קיינמאל נישט געהאט קיין קראנק קינד און די מעשה איז זיכער נישט געווען ביי איהם, ס'איז זיכער געווען מיט איינעם פון ארץ ישראל, גראדע ווען רבינו הקדוש איז געווען אין אנטווערפן האט ער געזאגט תחת אחד השיחים אויף הר"ר שלמה ז"ל "מיט דעם אגודה'איסט וועל איך מיר דורכקומען, נישט איהם האב איך געמיינט".
סי'ז נישט געווען ביי זיין קינד, עס איז דאכציך געווען ביי זיין ווייב
די מעשה דערציילן זיינע קינדער (שמעתי הסיפור מן תלמידו של בנו הג"ר מיכאל שליט"א בעמח"ס מימיני מיכאל)
-
- שר האלף
- תגובות: 1450
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 18, 2010 10:53 am
ס'איז זייער מעגליך אז עס זענען במשך השנים פארגעקומען עטליכע אזעלכע מעשיות, לפי וואס מיר ווייסן דרכו בקודש פון הרה"ק מ'סאטמאר זצ"ל.
- פריילעך אידל
- שר האלף
- תגובות: 1313
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 01, 2015 4:10 pm
נקודה למחשבה
עס איז באמת א הייקעלע נושא, באמת שווער צו וויסן וואס דער רבי זי"ע וואלט געטוען אין יעדע באזונדערע פאל, כידוע איז ביים רבי'ן יעדע זאך געווען דורכגעטראכט דורך און אדורך.
אבער איין נקודה למחשבה, ווען מ'וויל מדמה זיין אמאל מיט היינט, אמאל האט זיך עס געהאנדלט מיט אן אגודה וואס ברענגט אידן צו "דעות כוזבות", מאיז מקרב די דעות פון אידן שומרי תורה צו ציונות, ווערן א חלק אין זייער ממשלה וכו' וכו'
[אגב איך האב אמאל געהערט א מעשה (מפי ר' ששט), געווען א איד וואס האט זיך אויסגעדריקט גאר מיעוס אויף הגאון ר' אהרן קאטלער זצ"ל ווייל ער הייסט גיין צו בחירות (כופר בעי.. מיין איך), און עס האט מורא'דיג פארדראסן זיין שווער, האט עס געזאגט אז דער רבי האלט אויך אזוי, זענען זיי אריין צום רבי'ן, דער רבי האט זיך צושמייכלט און געזאגט, ח"ו צו זאגן אזוי, נאר איך האלט אז ער העלפט שטיפן דעם וואגן פון כפירה ומינות...]
אבער ווען עס קומט צו רעדן פון דעם מצב היינט, האלט מען גאר אנדערש, די מצב איז פיל פיל ערגער, די חרדישע נציגים און מנהיגים האבן געגעבן זייער פולע צישטימונג צו א חוק וואס שמד'ט אויס אידן, מהאלט ביי א מצב ווי נישט נאר זיי "שטיפן דעם וואגן", אדער זענען נישט מוחה, נאר זיי זענען די גוזרי הגזירה זעלבסט, מ'איז גאר משתיק די וואס זענען מוחה אויפן חורבן!!!
וואס וואלט די רבי זי"ע געטוען אין אזא פאל? איך האב נישט קיין אהנונג!...
-
- שר העשר
- תגובות: 39
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2016 7:23 pm
זבחי צדק האט געשריבן:עצל פוילשטריק האט געשריבן:זבחי צדק האט געשריבן:הר"ר שלמה קלאגסבאלד ז"ל פון אנטווערפן
הר"ר שלמה קלאגסבאלד האט קיינמאל נישט געהאט קיין קראנק קינד און די מעשה איז זיכער נישט געווען ביי איהם, ס'איז זיכער געווען מיט איינעם פון ארץ ישראל, גראדע ווען רבינו הקדוש איז געווען אין אנטווערפן האט ער געזאגט תחת אחד השיחים אויף הר"ר שלמה ז"ל "מיט דעם אגודה'איסט וועל איך מיר דורכקומען, נישט איהם האב איך געמיינט".
סי'ז נישט געווען ביי זיין קינד, עס איז דאכציך געווען ביי זיין ווייב
די מעשה דערציילן זיינע קינדער (שמעתי הסיפור מן תלמידו של בנו הג"ר מיכאל שליט"א בעמח"ס מימיני מיכאל)
באשטעטיגט ביי זיינע קינדער אז ס'איז שקר, ער איז קיינמאל נישט געגאנגען נאך געלט אדער בכלל נהנה געווען פון מענטשן, אפילו אין אנטווערפן האט ער קיינמאל נישט נהנה געווען פון אנדערע, כ"ש אז ער איז נישט ארויס געפארן.
שוין אויבן געשריבן אז דער רבי האט איהם אנגעכאפט ביי די האנט און געזאגט פאר די ארומיגע "זעהט איר, מיט דעם אגודה'איסט וועל איך מיר שוין דורכקומען".
ס'איז קלאר געשטאנען אינעם גליון זקינך בשם הגאון הגדול ר' מ"ד קאהן זצ"ל אז ס'איז געווען מיט איינעם פון א"י.
- סאכדעס
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 20408
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
- לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
- פארבינד זיך:
עצל פוילשטריק האט געשריבן:אפאר נקודות, קודם אויף די לעצטע מעשה, דאס איז געווען געדריקט אינעם גליון "זקינך ויאמרו לך" בשם הגאון הגדול ר' מרדכי דוד קאהן זצ"ל, עיי"ש כל הפרטים.
דאס איז אלעס ווען ס'איז געקומען צו פריוואטע הילף, אבער ווען מ'האט גערעדט פון יענעם אנשייגעצן פאר זיינע שקצ'עריי איז זיכער אז ס'איז געווען מיטן גאנצן שארפקייט, נאר ברבים האט ער קיינמאל נישט גערעדט קעגן יחידים, ס'איז שווער צו גלייבן אז ס'האט דעם רבי'ן אזוי געבאדערט ווען מ'האט גערעדט אויף איטשע מאיר פריוואט צווישן זיך, נאר אויב ס'איז אזוי ווי הר"ר א. ש. ש. שו"ב זאגט אז דאס איז געווען ווען דער טשעבינער רב ז"ל איז נפטר געווארן איז אן אנדערע מעשה כמובן.
אויך דארף מען ארויס ברענגען אז דער רבי האט טאקע זייער אכטונג געגעבן לגבי רעדן ברבים קעגן א יחיד, אבער "אלע" צדיקים פארן קריג האבן יא זייער שארף גערעדט קעגן יחידים ביחיד וברבים, א שטייגער ווי דער הייליגער בעלזא'ער רב, נאסוד'ער רב, ר' חנה קאלאשיצער, ר' אלעזר'ל אושפיצינער, מונקאטשער רב, ציעשנוב'ער רב, סטראפקוב'ער רב, ועוד רבות וואס ליגט מיר נישט יעצט אויפן זכרון זענען אלע געווען ברייט באקאנט מיט זייער שארפע אויסגעשפראכנקייט קעגן ציונות מזרחי אגודה, און זיך נישט אפגעהאלטן צו רעדן ווען ס'האט זיך אויסגעפעלט קעגן יחידים, אפילו רביה"ק איז געווען ביי איהם א חילוק ממש הימל און ערד פון פארן קריג ביז נאכן קריג לגבי זיין שארפקייט, ס'האט פארשידענע הסברים אין וואס כ'וויל נישט דא אריינגיין, רבינו הגה"ק בעל ברך משה האט כמה פעמים ארויס געטרעטן קעגן יחידים.
וואס איך מיין צו זאגן איז אז היינט אויב איינער רעדט קעגן א יחיד ברבים איז ער אינגאנצן אפגעפרעגט הלמאי ער האט משנה געווען די מסורה פון נישט רעדן קעגן יחידים, וויל איך ארויס ברענגען אז אפילו אויב ס'איז געווען דעם רבי'נס דרך בסוף ימיו מיינט נאכנישט אז איינער וואס טוט נישט אזוי ברעכט מסורה, סך הכל טוט ער אזוי ווי דעם רבי'ן און אלע אנדערע צדיקים פון פארן קריג, אויב ס'זאל נאר אזוי שטארק ברענען פאר די אלע אידן וואס זענען תמיד פארנומען צו שרייען אז מ'טאר נישט רעדן קעגן יחידים די עוולות וואס ווערן געטוהן דורך די יחידים קעגן וועם מ'איז מוחה וואלט גוט געווען.
צי אין אנדערע פלעצער האט מען יא גרעדט -ברבים- אויף יחידים, ניתן להיאמר, אבער צו זאגן אז דעם רבי'נס שארפע מהלך איז געווען הימל און ערד פון פאר די מלחמה ביז נאך, איז אבסורד. אדרבה, ברענג מיר איינס אדער צוויי מאל פון פאר די מלחמה, וואס דער רבי איז ארויס -ברבים- פערזענליך קעגן יחידים. (פארצייל מיר אבער נישט קיין מעשה פון קיין מחלל שבת אין זיין שטאט.)
לפי ידיעתי איז דאס קיינמאל נישט געווען, אולי אני טועה.
כ'עט ענדערש געזאגט אז דיינע רייד זענען מיט אן אגענדע צו כשר'ן אנדערע זאכן, אלזא ביז ווילאנג דו ברענגסט נישט קיין ראי' לדבריך, זענען דיינע ווערטער נישט מוסכם.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 514
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 02, 2016 11:11 pm
די שאלה איז פארוואס ביזטו מוחה? מענטשן האבן אין זיך נטיות און מדות מגונות און מושחתות, וואלט ער געווען אן אראבער וואלט ער זיך אויפגעריסן, וואלט ער געווען א קריסט וואלט ער געשטאכן אידן, ועכשיו שנברא צו אידישע עלטערן, גיט ער זיך אויס דורך שטעכן אנדערע באדרת שער למען כחש
באקאנט דאס ווארט פון בריסקער רב אנטקעגן פאלשע קנאות, צוויי לויפן נאך די מייז, די באלעבאסטע און די קאץ, די חילוק איז די באלעבאסטע וויל דאס נישט האבן, און די קאץ זוכט דאס יא צו האבן.
קנאות איז גוט און וויכטיג, פנחס בן אלעזר האט דער רבש"ע געדאנק בקנאו את קנאתי בתוכם, אבער גלייכצייטיג האט ער באקומען דער "שלום מעדאל" בריתי שלום
דער רבי איז געווען די עצמיות פון טוב, זיין קנאות האט געשטאמט פון א אינערליכע קאך צום רבש"ע אן קיין פערזענליכע נגיעות, און די זעלבע אלע אנדערע קדושי עליון, זיי האבן די רעכט פון יא אדער נישט מבזה זיין פערזענליכע מענטשן, משא"כ אנו וואס מיר האבן נטיות און מדות רעות, דער קאך קומט נישט ביי אונז פון א קאך צו די תורה, והראי' אז דו קענסט פארנומען ביי דיר דא דארט א קליינע עבירה'לע, אדער אפילו ביי יענעם, דאן מיינט דאס אז דיין קאך איז פשוטע מדות רעות, איבריגע עמאושנס וואס האט מיט די תורה קיין שייכות, און ריעקטן צו דעם איז בלויזע מדות רעות
ודי בזה למביני מדע
עצל פוילשטריק האט געשריבן:זבחי צדק האט געשריבן:עצל פוילשטריק האט געשריבן:זבחי צדק האט געשריבן:הר"ר שלמה קלאגסבאלד ז"ל פון אנטווערפן
הר"ר שלמה קלאגסבאלד האט קיינמאל נישט געהאט קיין קראנק קינד און די מעשה איז זיכער נישט געווען ביי איהם, ס'איז זיכער געווען מיט איינעם פון ארץ ישראל, גראדע ווען רבינו הקדוש איז געווען אין אנטווערפן האט ער געזאגט תחת אחד השיחים אויף הר"ר שלמה ז"ל "מיט דעם אגודה'איסט וועל איך מיר דורכקומען, נישט איהם האב איך געמיינט".
סי'ז נישט געווען ביי זיין קינד, עס איז דאכציך געווען ביי זיין ווייב
די מעשה דערציילן זיינע קינדער (שמעתי הסיפור מן תלמידו של בנו הג"ר מיכאל שליט"א בעמח"ס מימיני מיכאל)
באשטעטיגט ביי זיינע קינדער אז ס'איז שקר, ער איז קיינמאל נישט געגאנגען נאך געלט אדער בכלל נהנה געווען פון מענטשן, אפילו אין אנטווערפן האט ער קיינמאל נישט נהנה געווען פון אנדערע, כ"ש אז ער איז נישט ארויס געפארן.
שוין אויבן געשריבן אז דער רבי האט איהם אנגעכאפט ביי די האנט און געזאגט פאר די ארומיגע "זעהט איר, מיט דעם אגודה'איסט וועל איך מיר שוין דורכקומען".
ס'איז קלאר געשטאנען אינעם גליון זקינך בשם הגאון הגדול ר' מ"ד קאהן זצ"ל אז ס'איז געווען מיט איינעם פון א"י.
אויב אזוי איז 'חוזרני בי', און כ'וועל מוזן נאכאמאל מברר זיין ביי מיינע מקורות, און אויב דער אשכול וועט נאך עקזיסטירן אולי וועלן מיר עס באריכטן
קאזאבלאנקא האט געשריבן:בעצם איז אי רעלעווענט וואס דער רבי האט געטון אדער געהאלטן אין די נושא
די שאלה איז פארוואס ביזטו מוחה? מענטשן האבן אין זיך נטיות און מדות מגונות און מושחתות, וואלט ער געווען אן אראבער וואלט ער זיך אויפגעריסן, וואלט ער געווען א קריסט וואלט ער געשטאכן אידן, ועכשיו שנברא צו אידישע עלטערן, גיט ער זיך אויס דורך שטעכן אנדערע באדרת שער למען כחש
באקאנט דאס ווארט פון בריסקער רב אנטקעגן פאלשע קנאות, צוויי לויפן נאך די מייז, די באלעבאסטע און די קאץ, די חילוק איז די באלעבאסטע וויל דאס נישט האבן, און די קאץ זוכט דאס יא צו האבן.
קנאות איז גוט און וויכטיג, פנחס בן אלעזר האט דער רבש"ע געדאנק בקנאו את קנאתי בתוכם, אבער גלייכצייטיג האט ער באקומען דער "שלום מעדאל" בריתי שלום
דער רבי איז געווען די עצמיות פון טוב, זיין קנאות האט געשטאמט פון א אינערליכע קאך צום רבש"ע אן קיין פערזענליכע נגיעות, און די זעלבע אלע אנדערע קדושי עליון, זיי האבן די רעכט פון יא אדער נישט מבזה זיין פערזענליכע מענטשן, משא"כ אנו וואס מיר האבן נטיות און מדות רעות, דער קאך קומט נישט ביי אונז פון א קאך צו די תורה, והראי' אז דו קענסט פארנומען ביי דיר דא דארט א קליינע עבירה'לע, אדער אפילו ביי יענעם, דאן מיינט דאס אז דיין קאך איז פשוטע מדות רעות, איבריגע עמאושנס וואס האט מיט די תורה קיין שייכות, און ריעקטן צו דעם איז בלויזע מדות רעות
ודי בזה למביני מדע
עיין בספר חיים ושלום מהר"ק ממונקאנטש פרשת פנחס
אז פאקערט א מנהיג מוז זיין בטבע א אש קנאות וז"ל
דהא מנהיג הדור
צריך להיות כלול מבחינת חסד וגבורה, ומי
שיש בו אש קנאי לה' כמו פנחם, שפיר יכיל
וצריך להיות מנהיג הדור, ואם יצטרך להתנהג
לפעמים בנחת ועל מי מנוחות ינהלם, הלא
יוכל לצמצם בטבעו את מדת אש גבורתו. מה
שאין כן אם ימנו מי שאין לו בטבעו אש קנאות
ללחום מלחמות ה' ותורתו, (גם אם הוא גדו ל
וצדיק) אם יצטרך ללחום מלחמות ה' ויעשה
לו אז אש ללחום בעד זה, הלא יוכל להיות
אש זרה, (מחמת שאינו מםוגל לזה בטבעו
ובעצמותו), על כן צריך להיות איש קנאי
בטבעו, ויוכל להטות ולצמצם את עצמו בעת
הצורך כנזכר, רק בכונת היוצר בראשית יתברך
שמו ויודע תעלומות מי יוכל לחקור ולידע
א שטיקעלע כתב סופר בפרשתן
- צוגעלייגטע
-
- כתב סופר.jpg (203.15 KiB) געזעהן 3132 מאל
- משהזוךמיר
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4989
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 14, 2016 3:24 pm
- לאקאציע: איך קען נישט אויסזאגן ווייל משה וועט מיך קענען טרעפן
זבחי צדק האט געשריבן:הרב בשבילי
די מעשה איז נישט געווען מיט איינעם פון די מזרחי, נאר מיט איינעם פון די אגודה, כ'ווייס ווער סי'ז געווען, [די מעשה גייט אז ווען יענער איז שוין געווען פערטיג מיט זיין פראבלעם, און ער איז זיך געקומען געזעגענען פארן אהיים פארן, האט עם דער רבי אריינגעזאגט דעם פסק וואס ער איז 'עם שולדיג' געווען.....]
כ'וועל נאר צילייגן אז יענעם'ס זון איז געווארן א סאטמארער, און נישט נאר דאס, נאר ער דרוקט אויך א סעריע ספרים פונם סאטמארן רבי'ן....
ס'איז גראדע געווען אן ענליכע מעשה מיט איינער פון די גרויסע שרייבער און מוילמאכער פון די מזרחי וואס פלעגט צו יעדע געלעגנהייט גיסן פעך און שוועבל אויפ'ן רבי'ן, וואס מ'האט ארעסטירט זיין ווייב ביים אריינקומען קיין אמעריקע, און דער רבי האט איבערגעדרייט וועלטן איר צו באפרייען, זאגנדיג אז זי איז אן אשת כהן און מ'טאר איר נישט לאזן אין תפיסה. ער האט געסטראשעט יאסל אז ער גייט נישט דאווענען מנחה ביז מ'באפרייט איר....
די מעשה האט אויפגערייסלט יענעם, און כאטש וואס נישט ער און נישט זיינע קינדער זענען געווארן סאטמארע, האט ער אבער אנגעהויבן שרייבן אויפ'ן רבי'ן מיט רעספעקט.
די מעשה איז באקאנט, דער מאן אליין האט עס כמ"פ דערציילט. (איך דערמאן זיך נישט דעם נאמען אויף די מינוט)
- פריילעך אידל
- שר האלף
- תגובות: 1313
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 01, 2015 4:10 pm
משהזוךמיר האט געשריבן:זבחי צדק האט געשריבן:הרב בשבילי
די מעשה איז נישט געווען מיט איינעם פון די מזרחי, נאר מיט איינעם פון די אגודה, כ'ווייס ווער סי'ז געווען, [די מעשה גייט אז ווען יענער איז שוין געווען פערטיג מיט זיין פראבלעם, און ער איז זיך געקומען געזעגענען פארן אהיים פארן, האט עם דער רבי אריינגעזאגט דעם פסק וואס ער איז 'עם שולדיג' געווען.....]
כ'וועל נאר צילייגן אז יענעם'ס זון איז געווארן א סאטמארער, און נישט נאר דאס, נאר ער דרוקט אויך א סעריע ספרים פונם סאטמארן רבי'ן....
ס'איז גראדע געווען אן ענליכע מעשה מיט איינער פון די גרויסע שרייבער און מוילמאכער פון די מזרחי וואס פלעגט צו יעדע געלעגנהייט גיסן פעך און שוועבל אויפ'ן רבי'ן, וואס מ'האט ארעסטירט זיין ווייב ביים אריינקומען קיין אמעריקע, און דער רבי האט איבערגעדרייט וועלטן איר צו באפרייען, זאגנדיג אז זי איז אן אשת כהן און מ'טאר איר נישט לאזן אין תפיסה. ער האט געסטראשעט יאסל אז ער גייט נישט דאווענען מנחה ביז מ'באפרייט איר....
די מעשה האט אויפגערייסלט יענעם, און כאטש וואס נישט ער און נישט זיינע קינדער זענען געווארן סאטמארע, האט ער אבער אנגעהויבן שרייבן אויפ'ן רבי'ן מיט רעספעקט.
די מעשה איז באקאנט, דער מאן אליין האט עס כמ"פ דערציילט. (איך דערמאן זיך נישט דעם נאמען אויף די מינוט)
איך קען מיך אויך נישט דערמאנען דעם נאמען, ער האט זיך געהאט געטוישט פון א אידישע נאמען צו א עיברית'ישע (למשל פון בעקער צו אופה)
דער רבי האט געקענט יענעמס טאטע פון סאטמאר. (נישט אז ווען ער קען אים ווען נישט וואלט ער אים נישט ארויסגענומען, נאר מעשה שהיה כך היה)
אבער קודם כל דאס וואס איינער האט געברענגט אויבן אז מונקאטשער רב, קאלאשיצער רב וכו' פלעגן רעדן ברבים קעגן יחידים, פרעג יעדע מונקאטשע חסיד וועט דיר דאס אפלייקענען, ונקוט האי כללא בידך אז נישט אלע מעשיות וואס די האסט געהערט פון גאס איז אמת, פאר מיר האט אויך אמאל א בעלזא חסיד (האלט זיך גאר פאר א ידען) געוויסט צו זאגן קליפ און קלאר אז סאטמאר רב פלעגט רעדן ברבים קעגן יחידים, ווען איך האב אים דאס אפגעלייקנט (כידוע לכל) האט ער מיך געהאלטן פאר איינער וואס ווייסט נישט וואס ער רעדט... אמער, ער האט אלעמאל געוויסט פארקערט....
יעצט, איך ווייס נישט צו עס ווערט דערמאנט די ענין בפירוש בספרי דב"י רב, אדער נישט, אבער אפילו אויב נישט, מעשה רב יוכיח, אז במשך אלע יארן וואס רבינו הקדוש מסאטמאר איז געשטאנען בראש צבאות ה' ללחום מלחמת קודש האט ער נישט דערמאנט קיין נעמען.
ביי זיינע הונדערטער שלש סעודות תורות, דרשות, וכו' האט ער געזיכט איין זאך, דאס איז ארויסצוהאקן פון אונזערע מוחות יעדע סארט געפיל און שייכות און קירבה צו די קליפה פון ציונות וואס האט דאן געבוזשעוועט אין די גאס.
די סיבה פארוואס ער האט טאקע נישט דערמאנט קיין נעמען, איז פשוט, וויבאלד איינמאל די שלעפסט אראפ די מלחמה קעגן א פריוואטע מענטש, ווערט דאס ווי א פערזענליכע מלחמה, וואס דאס איז בכלל נישט וואס מען וויל. מען וויל נעמען דעים אמת מיט א שטארקייט און לוחם זיין קעגן דעים שקר בכל התוקף, דהיינו "מען איז נישט לוחם קעגן דעים מענטש בכלל" מען איז לוחם "קעגן די שיטות פון דעים מענטש" שיטות וואס מען האלט אז דאס איז א חורבן פון כלל ישראל. (דאס איז בדרך כלל כמו שיתבאר בסמוך שיש יוצא מן הכלל)
דאס איז די זעלבע סיבה פארוואס הרה"ק מסאטמאר פלעגט פריוואט קענען ארויסהעלפון מיט געלט און עסקנות און דאקטוירישע הילף אפילו אזעלכע מענטשן וואס זייערע שיטות זענען געווען אזעלכע וואס ער האט קעגן דעים לוחם געווען כל ימיו, דאס איז וויבאלד "איך האב נישט א מערכה מיט דעים מענטש" איך האב א מערכה מיט די "שיטות וואס דרייען זיך אין די גאס" וואס קומען פון די מענטש צו פון יענע, נישט קיין נפקא מינה.
עס איז געווען א יוצא מן הכלל ביי די בריוו וואס דער רבי האט געשריבן קעגן קוק, ווי אויך ווי ער שרייבט אין ויואל משה קעגן די ראש הכופרים, דארט האט מען יא געצילט א מלחמה קעגן א מענטש.
די סיבה איז פשוט און די חילוק איז פשוט, ווען מען רעדט פון א מענטש, וואס איז א איד א שומר תורה ומצוות, נאר האט פארדארבענע השקפות וואס איז א חורבן פאר כלל ישראל, דאן איז מיין מלחמה בכלל נישט געצילט צו אים, (לדוגמא א רבי וואס מען האט נישט געהאלטן פון זיינע השקפות, לאמיר זאגן אז מען האט געהאלטן אז ביי די רבי גייט אן זיין חסידות מער ווי אידישקייט, דאס מיינט אבער נישט אז דער מענטש האט א ציל אויסצורייסן אידישקייט, בכלל נישט, דער מענטש האט א ציל צו בויען זיין פארטיי - לאמיר זאגן - און שטעלט אידישקייט נומבער 2, טאמער וועט דער מענטש זעהן אז אידישקייט שטערט נישט זיין פארטיי, דעמאלס וועט ער נישט האבן קיין פראבלעים מיט אידישקייט, אין אנדערע ווערטער "דער מענטש האט נישט דא א ציל אויסצורייסן אידישקייט" ער האט דא סך הכל א ציל צו בויען זיין רבי'סטעווע און ראטעווען די כבוד פון זיינע פארגייער'ס וכו' וכו', וואס וועגן דעים מיינט ער אז ער דארף פירן א מלחמה מיט די צד שכנגד וכו' ואכמ"ל)
ביי רוב רובם פון מענטשן וואס סאטמאר רב האט לוחם געווען קעגן זיי, איז זיין מלחמה נישט געווען קעגן זיי בכלל, נאר קעגן די שיטות פון די מענטשן, ממילא האט מען דוקא נישט געוואלט דערמאנען זייערע נעמען, ווייל עס וואלט "געטוישט" די גאנצע עיקר פון די מלחמה וואס איך בין לוחם קעגן זיי.
מה שאין כן ביי אזעלכע וואס זייער פערזענליך האט פארטרעטן א פאבריק פון אויסרייסן אידישקייט, א שטייגער ווי דער ראש הכופרים, אדער קוק וואס איז געווען פון די מייסדים פון די מדינה, פון די רבני'שע זייט, קעגן אזעלכע האט סאטמאר רב יא געשריבן דירעקט קעגן זיי, וויבאלד, ווען איך רעד קעגן זיי "אטאטמאטיש רעד איך קעגן די מדינה וואס זיי פארטרעטן" א שטייגער ווי ווען איך רעד קעגן די ראש הכופרים, רעד איך נישט קעגן אים, איך רעד קעגן די מדינה וואס ער פארטרעט כמובן.
אינטערשטע שורה, רבינו הקדוש מסאטמאר האט קלאר נישט געפירט קיין מלחמה קעגן יחידים, איך האב געהערט פון הרה"ג ר' אלעזר הורוויץ שליט"א בענין זה, אז אויף יעדע זאך האבן מיר א מסורה וויאזוי מען האט זיך געפירט ביי כלל ישראל, און אין די ענין פון נישט צו יא רעדן קעגן יחידים האבן מיר אויך א מסורה פון רבינו הקדוש וויאזוי זיך צו פירן.
(אויב איז געווען אמאל קו"ק קעגן יחידים וכו' ווער עס ווייסט האבן אסאך קנאי'שע רבנים נישט געהאלטן דערפון, ואי אפשר להאריך בזה במקום רבים, אבל כך הי' דרכו של רבינו מסאטמאר זי"ע שהמלחמה צריך להתנהג באופן שהאמת לוחם כנגד השקר, ולא שאיש זה לוחם כנגד איש זה)
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט


text:
וועלכע אפערעיטינג סיסטעם איז די בעסטע פאר דעוועלאפמענט?
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
וועלכע אפערעיטינג סיסטעם איז די בעסטע פאר דעוועלאפמענט?
מיין ערשטע קאמפיוטער איז געלאפן ווינדאוס 95 (אוי, די אלטע גוטע צייטן...) פארוואס? ווייל כ'האב נישט געוואוסט פון עפעס אנדערש/בעסערס.
ווען כ'האב זיך געלערנט פראגראמינג (גראדע אין דזשאווא) האב איך זיך דאס געלערנט אויף ווינדאוס. ווען כ'בין אריבער צו PHP זעמער געבליבן אין ווינדאוס. ביז כ'האב פאר א צייט געדארפט זיין א סיסעדמין און כ'האב זיך געלערנט לינוקס (בעש). נו, אז כ'בין געקומען צום טעם, בין איך שוין געבליבן מיט לינוקס. פאר פריוואטע באנוץ, נוץ איך נאך אלץ ##########, אבער פאר מיינע דעוועלאפמענט נוץ איך אויסשליסליך לינוקס אחוץ ווען מ'דארף עפעס טון אין דאט נעט.
מיין פראגע צו אייך איז: וועלכע אפערעיטניג סיסטעם נוצט איר איז דאס בעסטע פאר דעוועלאפן? און פארוואס?
-
- אנשי שלומינו
- תגובות: 2
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אפריל 04, 2016 12:43 am
צו פרעגן וועלעכע איז גוט איז זייער א ברייטע שאלה, ווייל אין מייקראסאפט אליין איז דא אסאך פלעטפרמ'ס, אריינגערעכט ASP פאר Web וואס אין דעם אליין איז דא די נייע asp.net core אין די אלטע classic asp.net mvc-forms-pages אין אוים אלע desktop פלאטפארמעס, וואס וועגן דעם איז מק"ס א גיטע אפציע, אין בפרט וואס לעצטענס ווערן זיי מער אין מער open source אין עס ארבעט אויף mac and linux.
זיי האבן אוים זייער גוטע Documentation אין א גוטע IDE Visual-Studio וואס געט אוים זייער אסאך צו, אין אויך פרייע טרעינינג.
צוריק צו “דעוועלאופערס ווינקל”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך איצט דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און איין גאסט


text:
בעסטער יגזעקיאַטיוו לוקסוס פּריוואַט דזשעט טשאַרטער Flight פֿון אָדער צו זאלץ לייק סיטי, Provo, מערב יארדאניע, אָרעם, זאַמדיק, יוטאָ AIRCRAFT פּליין פּראָקאַט פֿירמע דינסט 855-981-9400 פֿאַר עראָוספּייס דעאַדהעאַד פּילאָט ליידיק לעגס דילז געגנט פֿאַר ביזנעס, נויטפאַל, פּערזענלעך פאַרגעניגן מיט פּעץ פרייַנדלעך פלאַך? זאל דער בעסטער AIRCRAFT פירמע העלפן איר באַקומען צו דיין ווייַטער דעסטיניישאַן געשווינד און לייכט!
פֿאַר ביזנעס Flights, די טשאַרטער דינסט גיט אַ פּריוואַט באַשטעטיקן ווו אַסאָושיאַץ קענען אָנפירן געשעפט מיטינגז אָן יבעררייַס צו מאַכן די רובֿ פון זייער אַרומפאָרן צייַט. דיין פלי קענען אָפֿט קלייַבן איר אַרויף בייַ אַ אַעראָפּאָרט נעענטער צו דיין היים און נעמען איר צו איינער נירער דיין דעסטיניישאַן, רידוסינג די צייַט דיין יאַזדע ריקווייערז פֿאַר ערד אַרומפאָרן.
רשימה פֿון דער דינסט מיר צושטעלן
עקסעקוטיווע פּריוואַט דזשעט טשאַרטער
מיד גרייס פּריוואַט דזשעט טשאַרטער
שווער פּריוואַט דזשעט טשאַרטער Flight
טורבאָפּראָפּ פּריוואַט דזשעט טשאַרטער
עמפּטי פוס פּריוואַט דזשעט טשאַרטער
פּריוואַט דזשעט טשאַרטער קאָסט
פּריוואַט דזשעט טשאַרטער Flight ווס. ערשטער קלאַס קאַמערשאַל ערליין
געדענקען אַז צייַט, טרייסט, און אַקסעסאַביליטי זענען ווערטער עטלעכע מענטשן זאל טראַכטן פון ווען זיי טראַכטן פון ליסינג פּריוואַט שפּריץ
וואַרטן צייַט קענען זיין אַ זאַך פון די פאַרגאַנגענהייַט אויב איר זענט רענטינג אַ פּריוואַט שפּריץ טשאַרטער פלי דינסט אין יוטאָ. די דורכשניטלעך וואַרטן צייַט איז בעערעך 4 צו 6 מינוט. איר נעמען דיין פלי בשעת אַוווידינג די לאַנג שורות אין דער באַגאַזש טשעק, טיקאַטינג, זיכערהייַט און באָרדינג דיין פלאַך.
איר קענען ספּעציפיצירן דער טיפּ פון עסנוואַרג איר דערוואַרטן, דער בראַנדז פון מאַשקע איר ווילן און די נומער פון באדינער אָדער Friends איר ווילן צו נעמען צוזאמען. עס קענען אַלע זיין קאַסטאַמייזד לויט צו דיין ריקוויירמאַנץ.
איר זאל געפֿינען עמפּטי פוס האַנדלען פון אָדער צו יוטא געגנט 'איז אַ טערמין געניצט אין די ערליין אינדוסטריע פֿאַר די ליידיק צוריקקומען פלי פון אַ פּריוואַט שפּריץ בוקט בלויז איין וועג.
טשעק אויס דיין ניראַסט שטאָט אונטן פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע אויף פּערזענלעך אַעראָפּלאַן טשאַרטערינג אַעראָפּאָרט אין יוטאָ.
Private Jet Charter Flight Service Near Me Utah
בעסטער זאַך צו טאָן אין סאַלט לייק סיטי, Provo, מערב יארדאניע, אָרעם, זאַמדיק, יוטאָ שפּיץ Nightlife, רעסטאַוראַנץ און האָטעלס תגובה אַרום מיין געגנט
טשאַרטער פלאַך קאלאראדא | פֿירמע שפּריץ טשאַרטער סאַלט לייק סיטי


text:
תגובהדורך צל עובר » מיטוואך ינואר 10, 2018 2:54 pm
לויט די היינטיגע פאול וואס ברירה ברענגט אראפ, אז מארטע מקסעלי וואס איז מעקאנעלס קאנדידאט האט 31% דזשאוי ארפייא 29% און קעלי ווארד 25% , קומט אויס אז ארפייא העלפט די רעפאבליקענס געווינען, ווייל ער צוטיילט די עקסטרעמע וואויט צווישן זיך און ווארד, און טראמפ וועט לכאורה אינדארסן מקסעלי וואס איז ווערט עטליעסט 10% , און זי געווינט, משא"כ ווען עס וואלט געווען וואן טו וואן מקסעלי קעגן ווארד וואלטן מעקאנעל און טראמפ אסאאך געדארפט שוויצן אז מקסעלי זאל געווינען, קען זיין אז פארדעם זאגט ארפייא אז ער לויפט נאר צו העלפן טראמפ טו מעיק אמעריקע גרעיט אגען, און סתם אזוי ארויסהעלפן אמעריקע.
טענק יו ארפייא פאר ראנינג יו אר העלפינג טו מעיק אמעריקע גרעיט אגען.
פארוואס זאג איך דאס אייך? ווייל איך וויל איר זאלט דאס וויסן!


text:
שואלכענין האט געשריבן:איינער האט פריער געשריבן איבער איבערדרוקן דעם ספר פון הגה"ק רבי הילל מקאלאמייע זצ"ל על התורה.
איך ווארט שטארק אויף דעם, אבער נישט נאר אויף דעם, נאר א גוטער מלקט בטוב טעם ודעת זאל צאמנעמען אלע ספרים פון רבי הילל, ווי עת לעשות, שו"ת בית הילל, מקרי דרדקי, א.א.וו. און אלעס מסדר זיין על הפרשיות והמועדים, ככתבו וכלשונו (די אידיש אויסגעבעסערט), און אויסגעשניטן פראפעסיאנאל וואס עס באלאנגט וואו.
איך האלט אז אזא ספר וואלט געווען ממש א כליל תפארת, וואס אומצאליגע אידן (בפרט וועלכע ווילן אנהאלטן די אלטע מסורה) וואלטן זיך ממש דערקוויקט דערמיט.
מי יתן והיה, איך בין אפילו גרייט צוצוהעלפן דערצו בל"נ.
דארף מען רעדן צום קאלאמייער רב, וועלכער זאל גיבן די פאר טאלער......


text:
בריוועלע האט געשריבן:לכבוד מיין הונדרעטסטע תגובה האב איך געוואלט פרעגן:
וואס איז די כלל ביי אידישע ווערטער וואס ענדיגן זיך מיט א ענדע נון, ווען לייגט מען יא א עי''ן פאר די ענדע נון און ווען נישט?
און וואס איז פשט אין די כלל?
אויב דער אות פאר דעם "ן" איז איינס פון די פאלגענדע אותיות, לייכט מען צו די נאכזילבע -ען
מ (צב"ש: צוזאמען, קומען, נעמען)
נ (צב"ש: וואוינען, שפאנען, רינען)
נג (צב"ש: אנפאנגען, ברענגען, זינגען)
נק (צב"ש: שענקען, דענקען, בענקען)
---
ווען דער אות פאר דעם ן איז א ל, איז דער כלל געוואנדן לויט דעם אות וואס קומט פאר דעם ל.
אויב איז דער אות ל א וואקאל, לייגט מען נישט צו קיין ע (צב"ש: מאלן, שפילן, קוועלן, קוילן)
אויב אבער דער אות פאר'ן ל איז א קאנסטאנאנט, לייגט מען צו אן ע (צב"ש: מאנדלען, ביגלען, ווערטלען)


text:
אינטערנאַציאָנאַל אמעריקע דזשאן באלטאן נוקלעארע וואפן פון דער יוד צפון קארעא געמישטע באריכטן איבער צפון קארעא
פיאנגיענג – פרעזידענט טראמפ'ס נאציאנאלער זיכערהייט ראטגעבער, דזשאן באלטאן, האט נעכטן געזאגט אז דאס ווייסע הויז האט א פונקטליכן פלאן וויאזוי צפון קארעא'ס נוקלעארער וואפנס פראגראם קען זיין גענצליך אפגעשאפן אין ווייניגער ווי א יאר ארום. באלטאן זאגט אז דער פלאן וועט קענען אויסגעפירט ווערן אזוי שנעל, אויב די אמעריקאנער רעגירונג וועט האבן די פולע קאאפעראציע פון צפון קארעא – אבער אין דער זעלבער צייט פון באלטאן'ס אפטימיסטישע קאמענטארן, הערט מען פון סי-איי-עי קוועלער אז צפון קארעא האט א לאנג-טערמיניגן פלאן אויסצושפילן אמעריקע און אנהאלטן אין געהיים זייער נוקלעארער וואפנס אנטוויקלונג.
ווי איז דאס געשעהן? זעה North Korea אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)