text:
יש ברירה האט געשריבן: פלטיאל! אוי איז דאס גוט
מי מנוחות - אייוועלט אויסגאבע #10 - שבת נחמו תשע"ו
- חושב מחשבות...
- שר האלפיים
- תגובות: 2168
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 16, 2016 9:25 pm
- לאקאציע: בין שמים לארץ
- פאטאקי08
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 11148
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 09, 2007 1:30 pm
- לאקאציע: בקרוב אין וואשינגטאן
פארוואס כאפסטו אים נישט אן ביי די פאות און שלעפסטו אים נישט ארייין דא????
אין אלגעמיין איז דאס א רייך הויך - פראפעסיאנאלע אויסגאבע, געוואלדיגע ארטיקלן, זייער געשמאק דעזיינט צום ליינען. הפלא ופלא.
(אויף איין לענגערע ארטיקל דארף געזאגט ווערן "אין אני מסכים בשום פנים ואופן לשום דברי ציונות וואס ווערט דא געזאגט פארקערט ווי ס'שטייט אין דעם סאטמאר רבינ'ס ספרים" קרעדיט נשמה).
- פאטאקי08
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 11148
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 09, 2007 1:30 pm
- לאקאציע: בקרוב אין וואשינגטאן
- מה פתאום???
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4403
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2015 5:16 pm
- לאקאציע: עיה"ק צפת
חביבי האט געשריבן:
בד"וו ווייסט איינער וויאזוי מען פרינט עס ארויס עס זאל ווערן אזויווי א קונטרס מיט די סטעיפל אינדערמיט וכו' ?
עפן עס אין אדאובי אבאראבעט, דרוק קאנטראל פי, עס זענען דא דארט פיר גרויס קעסטלעך דרוק אויף די קעטל "בוקליט", פארגעס נישט צו מאכן אז די ביינדונג זאל זיין אויף רעכטס, די אפתיע קומט ארויף נאכן דרוקן בוקליט.
דיין פרינטער דארף קענען פרינטן דאבל סיידעד אויב נישט איזעס יענע מעשה
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 351
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 23, 2013 2:01 pm
איך זיך א נדבן פאר מיין פרינטער, צו אויסצאלן די טינט און די פעיפער (אפשר גאר קאלער פרינט, ס'איז אסאך רייכער און שענער קאלערט')
עניוועי ייש"כ פאר יעדן, אויבן אויף האב איך געזעהן אז ס'איז א הפלא'דיגע ארבעט. וועלן מיר דאס שב"ק איבערקוקן.
געליינט דערווייל די נירן טרענספלענט ארטיקל פונעם נדבן, זייער רירענד, און הערליך באשריבן.
שכרך גדול מן השמים!
יוי האב איך געלאכט...
א דרייער קאר האט א סידי "וויאזוי צו מצליח זיין אין ביזנעס". אן איינזער קאר "די ריכטיגער וועג צו חינוך הבנים". א פירער קאר "נענועים פונעם סאטמארער רבי'ן" אדער "כ"א כסליו
בישיבה תשס"ו". א פינעווער קאר, "שיעור בחובת הלבבות מאת סטיטשינער רב" אדער "שיעור בהילוך החמה והלבנה" א זעקסער קאר "גענעראל פארזאמלונג אודות הטעכנאלאגיע" א זיבענער קאר אלע מיני סידיס וואלגערן זיך איבעראל, אן אכטער" דרשה אודות עזרת בחורים הצריכים חיזוק" א ניינער "רילעקס נומער פינף."
- א. טראכטער
- שר האלף
- תגובות: 1376
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 11, 2014 12:54 pm
- געשמאקער
- שר האלף
- תגובות: 1475
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 10, 2008 7:27 pm
- לאקאציע: נישט צום געפונען
כ'וויל מיך באדאנקען פאר אלע וואס האבן אנטייל גענומען דערין, און ספעציעל פאר חבירינו היקר הרב ענדע צדיק שליט"א וואס האט נישט געריעט פאר גאנצעטע וואכן.
די אויסגאבע איז באמת גאר רייך אהער געשטעלט סיי מיט די ארטיקלען און סיי מיט די גראפיק'ס,
דער אייבערשטער זאל העלפן די אלע וואס האבן א חלק דערין, מיט אלעם גיטן, און הצלחה בכ"ע
קויפט איר אויף איבעי? ביטע ניצט דעם לונק.
זה נהנה וזה לא חסר
- קברנה סובניון
- שר חמש מאות
- תגובות: 712
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 20, 2015 10:38 am
- לאקאציע: אין וויין גארטן
ארום די זייגער האט געשריבן:Wow! אפגעליינט יעצט הערליך'ס ארטיקל און איך האב מיך געפילט ווי איך בין אים....
מיין בליק אויף איי וועלט
- אידיש גערעדט
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 444
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 22, 2016 6:00 pm
פארבינדן האט געשריבן:נאכנישט געהאט קיין געלעגנהייט צו ליינען די ארטיקלען אבער די גאנצע אויסגאבע זעט אויס אויסנאם רייך, הן די גראפיקס געשמאק און קאלירפול און הן די תוכן זעט אויס געשמאק און אינפארמאטיוו.
גא''מ
סאיז מיר אינטערסאנט צו וויסן ווער עס מאכט די הערליכע גראפיק און אויסשטעל פאר דעם אויסגאבע, ווי איך פארשטיי איז ענדע צדיק נאר די קאנטראלער, לאמיר עס אזוי רופן, אבער ווער לייגט אריין די אנדערע ארבייט??
- מה פתאום???
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4403
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2015 5:16 pm
- לאקאציע: עיה"ק צפת
מיללער האט געשריבן:יישר כח פאר אלע מיטארבייטער, בראש פון אונזער ענדע צדיק שיחי'
געליינט דערווייל די נירן טרענספלענט ארטיקל פונעם נדבן, זייער רירענד, און הערליך באשריבן.
שכרך גדול מן השמים!
אינטעראסאנט איך האב אויך דעס די ערשטע געליינט, און טאקע נאר דעס ביזדערווייל, נאכאמאל ישר כח פאר אלע וואס האבן א חלק דעראון!
- מומחה יוחס
- שר האלפיים
- תגובות: 2088
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אפריל 11, 2010 1:22 pm
- לאקאציע: דא אינעווייניג
- חכם ממה נשתנה
- שר חמש מאות
- תגובות: 932
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 08, 2015 8:26 pm
- לאקאציע: א גאנצע צייט אינטער די השפעה פון די אפיקומן
Beautiful Graphics
Beautiful articles
beautiful MM Summer 2016.pdf
- וואוילע שעפעלע
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6175
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
ענדע, אזא ארבעט אראפצולייגן?! די גרעפיקס איז עפעס נישט פון דעם עולם
א ריזיגן שכח פאר אלע שרייבער און עקסטער פאר די וואס לאזן זיך אויך הערן דא אויפן וועלטל צווישן אלגעמיינעם עולם..
א עקסטערן יישר פאר "מילין", נישט געקענט אוועק גיין פארן אפליינען רוב ארטיקל!
צוריק צו “היימישע אויסגאבעס און נייעס קוועלער”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 6 געסט


c: text/html

text:
מיט אַ פאַרשיידנקייַט פון מענטשן. אָנליין בראָדקאַסץ זענען קאַנפיגיערד אין אַזאַ אַ וועג אַז צו טאָן עס פייַן און גרינג. פאַרבינדן און אַמאָל איר באַקומען צו די מקור. ווי צו טרעפן נייַ מענטשן, טאָן ניט ווי, שטופּן אַ קנעפּל און אין פראָנט פון איר איז אַ נייַ פּנים. פריילעך פּלאַפּלען, ניט-קאַמיטאַל פלירטינג, דיסקוסיעס פון נייַ פילמס און שניט טרענדס, און מאל לאַנג האַלבנאַכט שמועסן «פֿאַר לעבן». אין אַלגעמיין, קיין ענין וואָס שטימונג איר הייַנט איז ניט איר איך געכאפט מיין כוואַליע. יא, מיר טאָן אַז מאל.
פֿאַרשטיין קאָמוניקאַציע אין דער נעץ איז פיל מער ערלעך ווי אין פאַקטיש לעבן. דאָ איר קענען זיין זיך און קיין איינער אונטער טאָן ניט סטרויערן. אַזוי, צו זען נאָענט צו איר אויף רוח פון מענטשן גרינגער. איר קענען קאַסטאַמייז די זוכן דורך די קאָליר פון די האָר, ברוסט גרייס און פיייקייַט צו קאָכן זופּ.
נו, אָוקיי, אָוקיי
מיר דזשאָוקט) אבער די גערלז מיר האָבן זענען טאַקע קיל. יא, איר זיך קוקן, עס ס וידאו שמועסן. עס זענען פאַרשידענע. ברונעטטעס, בלאָנדעס, רעדהעאַדס. אַטליץ, מיוזישאַנז, סטייליסס. חכמים, פּראָוגראַמערז, מיליטעריש. ביזניסמען, מאַנאַדזשערז און טוערס. איך בין נעבעכדיק, פּרינץ אויף אַ ווייַס פערד עס. אבער מיר זענען קוקן פֿאַר אַזאַ שאַץ מאל. און איך שפּילן גיטאַרע, און זינגען לידער, דורכפירן. איר אויך טאָן ניט זיין שעמעוודיק. ווייַזן די וועלט דיין טאַלאַנט. ווער ווייסט, אפֿשר מיר ניטאָ די פּראָדוסערס פון קראַך) מיר האָבן דאָ און בערטדייז סעלאַברייטיד, און «טעמע פּאַרטיי» און צוזאַמען פריילעכקייַט פֿאַר דיין באַליבט פוטבאָל מאַנשאַפֿט. פאַרבינדן אונדז. נאָך אַלע, צו האָבן שפּאַס פיל מער שפּאַס אין אַ גרויס פון די פירמע. מיר דעם ווידעא אַזוי אַז מענטשן פון פאַרשידענע פּאַרץ פון די וועלט קען טרעפן און הנאה ספּענדינג צייַט מיט. אונדזער בילכערקייַט איז די קעגנצייַטיק רעספּעקט פון אַלע פּאַרטיסאַפּאַנץ אין די שמועסן. עס יקסקלודז אַזאַ זאכן ווי סווערינג, אַבסעניטיז, זילזולים, און זילזל פון מענטשלעך כשיוועס. אַלע דעם איז דערקלערט אין די ווערטער פון נוצן פון אונדזער מיטל. ביטע לייענען זיי קערפאַלי איידער איר אָנהייבן דיין ערשטער טייַך. א: זיין גראָב און צו דערקלערן די שייכות דאָ איז ניט אנגענומען.
דערצו, צו שווערן
קיין ברודיק שפּראַך איז פּראָוכיבאַטאַד. האָבן רעספּעקט פֿאַר זיך און אנדערע. א: מיר יבערגעבן מיט מענטשן פון פאַרשידענע נאַשאַנאַליטיז, ראַסעס און רעליגיעז דינאָמאַניישאַנז. און, אַדלי גענוג, געפינען אַ פּראָסט שפּראַך. אַזוי אויב איר האָבן עמעצער אַנויינג, נאָר באַשטימען צו אן אנדער באַגלייטער. א: איר קענען ניט שטעלן אויף ציבור אַרויסווייַזן קאַנפאַדענשאַל אינפֿאָרמאַציע פון דריט פּאַרטיעס. דעם ריסטריקשאַן איז אַוועקגענומען בלויז, אויב איר יידעס אַ פאַרברעכן. א: פאָרשלאָג דיין סכוירע און באַדינונגען אין ספּעשלי דיזיינד פֿאַר דעם מיטל. דורך די וועג, אנדערע וועבסיטעס גאַנצע איז אויך פּראָוכיבאַטאַד. אין אונדזער ווידעא שמועסן איר קענען שמועסן אָן אַ רעגיסטראַציע, אָבער דעם טוט נישט מיינען אַז מיר וועט נישט קענען צו שפּור קרימאַנאַלז און אַפענדערז. אויף דעם וועבזייַטל, מיר רעזערוו די רעכט צו אויטאָמאַטיש רעקאָרד אַלע בראָאַדקאַסט ניצערס, אַזוי, אויב נייטיק, צו געפינען און באַשטראָפן די אַפענדער איז ניט שווער.
נאָך האָבן שאלות
קיין פֿירלייגן פֿאַר ימפּרוווינג אונדזער ווידעא שמועסן. קאָנטאַקטן פֿאַר קאָנטאַקט זענען ווייטער

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
דערבארומדיג'ער האט געשריבן:@SPUSMAN
במחילת כבודך איר זענט בלינד צו סיי וואס טראמפ טוט, מיזט נישט מאכן די גאנצע וועלט פאר משוגעים בכדאי צו פארטיידיגן טראמפ, נעם אן די פאקט אז טראמפ רעדט אסאך שטותים/ איבערגעטריבענע סטעיטמענטס, און נעם אן די פאקט אז טראמפ פירט זיך אויף ווי א קליין קינד ווען איינער קריטיקירט אים.
זאלסט מיר זייער אנטשולדיגן, אבער דו און די אנדערע טראמפ האסער דאהי אטאקירן די טראמפ שטיצער נאנסטאפ, 24/7 ווי א צובראכענע סידי פלעיער, שרייענדיג "זיי מודה אז טראמפ טוט משוגע'נע זאכן, איז משוגע, איז א קינד, וכו וכו וכו'", בו בזמן וואס יעדער איינציגסטער טראמפ שטיצער דאהי (אקעי, אויסער ותיק און פאליק) האט שוין נישט נאר געשריבן טויזנטער מאל אז ער ווייסט דאס און ער לייקנט עס נישט נאר ער גלייכט וואס טראמפ טוט, און כמעט יעדער האט שוין געשריבן אז טראמפ טוט נישט ריכטיג ווען ער האט אזוי געהאלטן, בו בזמן וואס כמעט קיינער פון די אנדערע צד האט נאכנישט געשריבן אויף סיי וואס טראמפ האט געטון אז ער האט געטון ריכטיג (אויסער ביי רובאשקין - און אפי' דארט איז געווען ווער ס'האט אים אראפגעריסן דא אויף אייוועלט!).
אדרבה, זיי דו מודה אז טראץ וואס ער איז א משוגענער, אן עגאאיסט וואס ווערט שרעקליך באליידיגט ווען איינער טשעפעט אים, רעדט ער אסאך מאל צו די זאך, און אסאך מאל טרייבט די מידיע איבער זאכן וואס ער האט געזאגט, פארדרייען זיינע ווערטער, אדער רייסן אים אראפ פאר זאכן אויף וואס זיי האבן געלעקט זייער אפגאט אבאמא. שוין אפגערעדט פון די פאקט אז ער טוט און פירט דורך זאכן וואס ער האט צוגעזאגט אווי יעדער געלונגענער פרעזידענט אדער אפי' מער (אפגעזען צו דו האלטסט אז עס איז א גוטע זאך צו נישט! איך האלט אז אבאמאקעיר איז געווען די דורכפאל פון יארהונדערט).


text:
דורך קאך_לעפל » דאנערשטאג יולי 25, 2019 1:09 pm
אינעם באדייט פון חילול השם און קידוש השם הערשט א גרויסער צומישעניש.
עטליכע יאר צוריק האב איך בייגעוואוינט אן אינטערסאנטער ספעקטאל. כ'בין געשטאנען ביי שריפות חמץ און פארברענט מיין ברויט-טארבע מיטן לולב, און ווי עס איז די שטייגער, זענען מאסן קינדער געשטאנען באוואפענט מיט לאנגע שטאגען און לאפאטעס, און העפטיג ארום געארבייט מיטן פייער. די לאקאלע מידיע איז ערשינען אויפן ארט - און ווי עס איז זייער שטייגער האבן זיי באריכטעט איבערן יערליכער שריפות-חמץ-מאניפסטאציע, וועלכע שטעלט די פייער לעשער אויף די פוס יעדע ערב פסח. שפאצירט אזוי דורך אזא אזוי-גערופענער עסקן לכל דבר שבקדושה, ועוד..., א מאן וואס מאכט ב''ה ברייט פרנסה דורכן אנפירן מיט אן אנגעבליכער וואוילטעטיגער ארגענעזאציע, און שרייט צו די קינדער: מאכט א קידוש השם! מאכט א קידוש השם! אזוי אז ער זאל אויסזען טעטיק...
ס'האט מירגאר שטארק פארדראסן... נעמליך, דו זוכסט פובליציטעט און מידיא-אויפמערזאמקייט צוליב דיין ברייטער טאש? בסדר! אבער לאז ארויס דעם באשעפער פון דיינע שגיונות, און פראקלאמיר נישט קידוש השם...
פארט א אידל מיט זיין האנדא אויפן שאָסיי, מיט איין האנד גרובלטער אין א שאכטעל ארבעס, און מיט די אנדערע האנד פיץ ער זיך די נאניע, ער פארט אזוי פון איין ליניע באלד אריין אין די צווייטע, און ס'פאלט אים גארנישט ביי צו קוקן אין שפיגל, און ווער רעדט נאך פון זיך צו באנוצן מיט די סיגנאלן. ער שנייד אריין אין קארס אויף רעכסט און אויף לינקס, עס הילכעט א פייפעריי און ס'הערשט א מיטל-פינגער אויפשטייג, אבער ער קימערט זיך נישט מיט די רשעים און אנטיסמיטן וואס קענען אים נישט פארגינען מיט זיינע פרישע געשמאקע ארבייס וואס ער הויפענט אריין אין גארגעל אן קיין רחמנות. פארט דורך א קאר מיט ניו זשערסי פלאטעס, א לעדי פון לייקוואד אנגעקליידעט אין איר שעיטל, און ארבייט פון אינדערפרי ביז אויף די נאכט, מיט ניין קינדער אין שטוב, אזוי אז דער מאן אירער זאל קענען דרייען מיטן פינגער אין בית מדרש גבוה... זי מאכט אויף די פענסטער און שרייט פאר אונזער אידל מיט די פיגער אין די נאז. יו מעקונג עי יואזש חילול השם...
ג-ט אין הימל וואס קומט דא אריין חילול השם? יעדע משוגענער קאפריז וואס א איד טיט איז א חילול השם?
דער הייליגער רמב''ם שרייבט אויף אן ארט, אז א חילול השם באדייט אויב גוים זאגן אז די אידן האלטן נישט די תורה, און א קידוש השם באדייט אויב גוים זאגן אז אידן האלטן די תורה און מצות. איר ווילט מאכן א קידוש השם? שטעלט אראפ אין צענטער טיים סקווער און ציעט ארויף טלית און תפילין! ווילט איר מאכן א חילול השם? דאן שפאצירט אריין אין א בית זונות. און מאכט זיכער אז קיין שום איד זעט אייך נישט חלילה. חילול השם איז בלויז אויב גוים זען...
מיט דעם אז פרוי נויבערגער איז געווארן די הויפט אויפזעערין איבער סייבער זיכערהייטס פאר די ען.עס.עי. ווערט נאך נישט דעם אייבישטענס נאמען געהייליקט...
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך קאך_לעפל
אום דאנערשטאג יולי 25, 2019 2:53 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.


text:
וסואַללי ברעמער טשיקאַנז זענען אויפשטיין אין אָף פאַרמס.
הייזער קריגן לאַקינג עגגס פֿאַר ברעילער ברידינג.
מאל די אָונערז קויפן די טשיקאַנז זיך, אָבער די ווייַטער טאָג זיי געפֿינען איין אָדער מער טויט.
וואָס איז די סיבה פֿאַר אַזאַ קאָנפליקט, מיר וועלן פּרובירן צו פֿאַרשטיין דעם אַרטיקל?
אַזוי פילע מענטשן פרעגן דעם קשיא. נאָך אַלע, די ברוילער האָדעווען פון פייגל איז געהאלטן זייער שטאַרק און געזונט.
זאל ס רעדן וועגן די סיבות פון טויט פון ברוילערז
די הויך מאָרטאַליטי פון ברעילער טשיקאַנז איז די הויפּט סיבה פֿאַר די אָפּזאָג פון פילע אָף פאַרמערס פון זייער ברידינג.
זייער פילע פון זיי זענען אַוטריידזשד אַז מיט די קויפן פון עטלעכע טוץ פון אַזאַ טשיקאַנז, די מערהייַט פּערישיז, און בלויז אַ ביסל ציילן בלייבן לעבעדיק.
אין פאַקט, זיי זענען זייער שטאַרק, נאָר זייער צופרידן זאָל זיין געזונט מאָניטאָרעד און צושטעלן זיי מיט די מערסט נייטיק. מיט אַלע די נייטיק כּללים פֿאַר זייער וווּקס און אַנטוויקלונג, טשיקאַנז וועט וואַקסן דורך ליפּס און גווול.
ווען בייינג ברעילער טשיקאַנז איר דאַרפֿן צו באַצאָלן ופמערקזאַמקייַט צו די פאלגענדע סיבות:
- דער אויסזען פון טשיקאַנז.
- עס איז ווערט פּייינג ופמערקזאַמקייַט צו די טעטיקייט און מאָביליטי פון טשיקאַנז.
- די אויגן פון די טשיקס זאָל זיין ברייט עפענען, זיי זאָל ניט זיין באמערקט ניט מידקייַט אָדער ווייטיק.
פּאַטיענץ מיט ברעילער טשיקאַנז נאָך געבורט קענען זיין געזען מיד. און סעלערז מיד באַזייַטיקן זיי פון די אַלגעמיינע כערד. אבער סייַ ווי סייַ, ווען בייינג טשיקאַנז איר דאַרפֿן צו קאָנטראָלירן זיי.
רשימה אַלע סיבות פֿאַר זייער טויט:
- מאל דער גרונט פון טויט פון ברעילער טשיקאַנז קענען זיין נידעריק טעמפּעראַטור פון די לופט אין די צימער, ווייַל פון דעם זיי קענען פרירן.
די בעסטער צייַט פֿאַר די קויפן פון ברעילער טשיקאַנז איז געהאלטן פרילינג, דער בעסטער חודש איז אפריל. אויב איר טאָן נישט פירן צו באַקוועם באדינגונגען פֿאַר בייינג טשיקאַנז, עס איז בעסטער נישט צו קויפן טשיקאַנז, ווייַל ביי שלעכט טנאָים די טשיקאַנז וועט נישט בלייַבנ לעבן.
די פארלאנגט לופט טעמפּעראַטור פֿאַר זייער צופרידן איז 29-30 דיגריז סעלסיוס. אָבער אין זייער וווּקס, די טעמפּעראַטור מוזן זיין רידוסט צו 24 דיגריז סעלסיוס.
- אויב איר קויפן טשיקאַנז אין די זומער צייַט, פֿאַר בייַשפּיל אין יולי, דעמאָלט די היץ קענען זיין פאַטאַל פֿאַר טשיקאַנז. דעריבער, ווען בעכעסקעם זיי אין די זומער צייַט, עס איז נייטיק צו לופט די צימער אין וואָס זיי זענען געהאלטן.
- אין פאַל פון אָרעם לייטינג, די טשיקס קען אויך לייַדן אָדער אַפֿילו ווערן אַ טויט פֿאַר זיי.דער ערשטער זיבן טעג אין די צימער פון די קאָאָפּ עס איז נייטיק צו לאָזן די לייץ פֿאַר די גאנצע טאָג, ווייַל די טשיקאַנז טרינקען וואַסער און עסן קערל אַלע די צייַט.
- עס מוזן זיין דערמאנט אַז די ערשטער טעג פון לעבן זענען זייער וויכטיק אין דער אַנטוויקלונג פון ברעילער טשיקאַנז. אין דעם צייַט, זיי מוזן זיין צוגעשטעלט מיט די נייטיק קאָמפּלעקס פון וויטאַמינס פֿאַר זייער אַנטוויקלונג. און אין עטלעכע פאַלן, זיי דאַרפֿן צו געבן אַנטיביאַטיקס.
- אן אנדער וויכטיק גרונט פון טויט פֿאַר ברעמער טשיקאַנז איז קאָקסידיאָסיס. באַקטיריאַ פון דעם קרענק קענען ווירקן כּמעט פון זייער געבורט, אָבער איר וועט נישט באַמערקן אַז מיד, די קרענק מאַנאַפעסט זיך בלויז נאָך אַ פּאָר פון חדשים.
ווי פּרעווענטיוו מיטלען פון דעם קרענק, איר דאַרפֿן צו לייגן אַ ביסל גראַמז פון פוראַזאָלידאָנע צו זייער דיעטע, די סומע פון די מעדיצין מוזן זיין קאַלקיאַלייטיד באזירט אויף די נומער פון טשיקאַנז. אבער מאל עס כאַפּאַנז אַז עס איז אוממעגלעך צו געפינען אַזאַ אַ מעדיצין און עס קענען זיין ריפּלייסט מיט אַזאַ דרוגס ווי נאָרסולפאַזאָלע, עטאַזאָלע אָדער סולפאַדימעזין.
צו פאַרמייַדן די אויסזען פון די באַקטיריאַ אין די מילך, זיי דאַרפֿן צו לייגן אַ שוואַך לייזונג פון פּאַטאַסיאַם פּערמאַנגאַנאַטע. אין סדר צו נישט אַנטוויקלען די באַקטיריאַ, איר דאַרפֿן צו קעסיידער טאָן די רייניקונג אין דעם צימער פון די הינדל קאָאָפּ, און אויך דאַרפֿן פון צייַט צו צייַט צו מייַכל די שטאָק און ווענט מיט לייַם.
- ברוילער פייגל זענען אונטער פילע סייאַנטיס, איינער פון זיי איז escherיטשיאָסיס. דעם קרענק איז איינער פון די מערסט וויכטיק סיבות פון טויט פון ברוילערז. טשיקאַנז מיט אַ זייער שוואַך ימיונאַטי זענען ספּעציעל אַפעקטאַד דורך דעם קרענק.
דעם קרענק איז איינער פון די הויפּט טרעץ צו דעם טויט פון פייגל אַלע איבער די וועלט, וואָס איז אַ ריזיק מאַטעריאַל אָנווער. די סיבות פֿאַר דעם קרענק זענען שוואַך היגיעניש טנאָים, שוואַכקייַט פון עלטערן, נישט ריין וואַסער און נעבעך קוואַליטעט עסנוואַרג, נעבעך ווענאַליישאַן פון די צימער און אנדערע סיבות.
דעם קרענק מאַנאַפעסט זיך אין דער ערשטער וואָך פון לעבן פון ברעילער טשיקאַנז. סימפּטאָמס פון די קרענק זענען: נעבעך דערנערונג, און דעריבער גיך וואָג אָנווער; chickens immobility; ווען ברידינג אין טשיקס, אַ וויזע איז געהערט. לויט צו אַלע דאַטן קאַלעקטערז פון סייאַנטיס, די מאָראַליטי פון ברעילער טשיקאַנז פון דעם קרענק אין עטלעכע אָף פאַרמס ריטשאַז אַרויף צו 31 פּראָצענט.
- אן אנדער סיבה פֿאַר די טויט פון ברעילער טשיקאַנז איז דעפעקטיווע טאָג-אַלט טשיקאַנז. אין דעם פאַל, די קולפּריט איז די אָף פאַרם אַז פארקויפט איר טשיקאַנז.
- נעבעך פידינג פון טשיקאַנז איז אויך אַ גרונט פון טויט.דעריבער, זיי מוזן זיין צוגעשטעלט מיט גוט קאַמפּאַונד פידז.
- פאַרשידן ינפעקטיאָוס חולאתן זענען די גרונט פון מאָרטאַליטי פון ברעילער טשיקאַנז.
- אן אנדער וויכטיק סיבה איז - פּעק. ראַדקלעוו איז אין דיין אייגן ווערטער, אַוויאַן קאַניבאַליזאַם. דער הויפּט סיבה פֿאַר דעם צושטאַנד איז אויך העל לייטינג אין די אָף הויז, ווי געזונט ווי די פעלן פון גראַוואַל אין די פיטער, אַ קליין פּראָטעין אין די פיטער, און אויך אויב די טשיקס זענען געהאלטן אין אַ אַנכיגיאַניק אָרט וואָס הומידיטי איז אויך הויך.
ווען אַזאַ אַ דערשיינונג אַקערז צווישן טשיקאַנז, זיי זאָל זיין געגעבן אַ טרינקען פון וואַסער, אין וואָס עס איז נייטיק צו לייגן סיטריק זויער.
- אין סדר צו פאַרלייגן די גרונט פון טויט פון ברעילער טשיקאַנז, איר דאַרפֿן צו באַצאָלן ופמערקזאַמקייַט צו די סימפּטאָמס.
- אן אנדער סיבה פֿאַר די טויט פון ברעילער טשיקאַנז און אפילו דערוואַקסן פייגל איז זייער פעלן פון שוץ. אַזוי אפילו דיין דינער קאַץ קענען פאַרגרעסערן זייער מאָרטאַליטי. דעריבער, צו לאָזן זיי אַנאַטענדיד איז ניט ווערט עס.
נייטיק פאַרהיטונג פון ברעמער קרענק
אַזוי, מיר רשימה אַלע הויפּט נואַנסיז פּרעווענטיוו מיטלען:
- ערשטער, עס איז נייטיק צו פירן דיסינפעקטאַנט מיטלען.איידער לאָנטשינג די ברוילערז אין די הויז, אַלץ מוזן קערפאַלי אראפגענומען, סאַניטייזד, ווייטוואַשעד, ווייטוואַשעד, די שטאָק מוזן זיין באהאנדלט.
- די רגע זאַך איר דאַרפֿן צו היטן אויס פֿאַר די טעמפּעראַטור פון די לופט אין די הינדל קאָאָפּ צימער. עס איז אויך נייטיק צו ענשור אַ אָפּטימאַל מיקראָקלימאַטע פֿאַר בעכעסקעם טשיקס אין די הון הויז.
פֿאַר קליין טשיקאַנז, די אָפּטימום לופט טעמפּעראַטור פֿאַר זייער וישאַלט וועט זיין אַרויף צו 29 דיגריז, אָבער ווי זיי דערוואַקסן, עס איז נייטיק צו ביסלעכווייַז און סלאָולי רעדוצירן צו 23 דיגריז. שוין פֿאַר מאַטיערד פייגל, עס איז נייטיק צו ווענטאַלייט די הויז פון צייַט צו צייַט, אָבער די הויפּט זאַך איז אַז עס זאָל זיין קיין ווינט אין די צימער.
- אין סדר צו צושטעלן מאַקסימום טרייסט פֿאַר טשיקאַנז צו ברוילערז אין די ערשטער טעג פון לעבן, זיי דאַרפֿן צו זיין צוגעשטעלט מיט די נייטיק וויטאַמין קאָמפּלעקס, און יעדער צוואַנציק טעג קענען זיין ריפּיטיד.
- זייער אָפט עס איז אַ פּראָבלעם אַז טשיקאַנז פאַלן צו זייער ניז. די הויפּט גרונט פון דעם צושטאַנד איז רייקאַץ. אין סדר צו ויסמייַדן אַזאַ אַ קרענק אין טשיקקס אין די דיעטע זיי דאַרפֿן צו לייגן פיש בוימל.
אפילו אַזוי אַז דאָס טוט נישט פאַלן, עס איז נייטיק צו מאָניטאָר די טשיקאַנז גיין, זיי זאָל נישט זיין פריי פֿאַר אַ לאַנג צייַט. פֿאַר קליין טשיקס קעסיידער דאַרפֿן צו היטן, אַזוי אַז גאָרנישט כאַפּאַנז צו זיי.
עס איז אויך אוממעגלעך צו ריין די צימער אין וואָס די טשיקאַנז זענען ליגן, ווייַל ברעאָלערס מאל נעמען די נוציק קאַמפּאָונאַנץ פון זייער אָנוואַרפן. אבער אויב עס אַזוי געטראפן אַז אַלע דעם טאָן ניט העלפן און די טשיקאַנז אנגעהויבן צו פאַלן אויף זייער ניז, זיי דאַרפֿן צו פאַלן מאַשקע אין זייער מויל ניצן אַ פּיפּעטטע.
- די דיעטע פון טשיקאַנז מוזן זיין קעסיידער געביטן, זיי דאַרפֿן אַ וועריד דיעטע. איר קענען נישט פיטער זיי מיט די זעלבע פיטער פֿאַר מער ווי צוויי וואָכן, אויב איר טאָן ניט אַדכיר צו דעם כּללים, דעמאָלט דער געזונט פון די טשיקאַנז קענען זיין זייער שלעכט.
- ווען פידינג טשיקאַנז, איינער קענען נישט גיין צו עקסטרעם, ווען פידינג זיי איינער קענען נישט לייגן בוילד פּאַטייטאָוז אויך אָפט צו עסנוואַרג, ווייַל עס קענען זייער באַדלי ווירקן זייער געזונט, און מאל עס קענען פירן צו די טויט פון טשיקאַנז.
- מאל די דערצו פון קערל צו עסנוואַרג קענען אויך גרונט די טויט פון ברעילער טשיקאַנז, עס איז בעסטער צו לייגן פאַרשידן פיטער צו די עסנוואַרג, אָבער נישט די ביליק, אָבער זייער הויך קוואַליטעט. אפשר דיין פינאַנציעל רעסורסן קענען נישט פאַרגינענ זיך צו קויפן אַזאַ עסנוואַרג, דעמאָלט איר קענען טאָן עס זיך.
- אין פאַל פון ניט גענוגיק ליכט, ברעילער טשיקאַנז זאל גיין ליסע.דעריבער, עס איז נייטיק צו מאָניטאָר די לייטינג.
- לאמפן אין די הויז זאָל זיין פּיינטיד אָדער רויט אָדער גרין, אָבער נישט בלוי.


text:
ארור מכה רעהו בסתר
פון די צוויי תגובות פארשטיי איך שוין דעם ענטפער אז מען טאר נישט.
וואו ליגט מיין תגובה בנוגע די די קראך אויף די לבנה?
-
- שר מאה
- תגובות: 171
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 06, 2018 10:44 pm
דעריבער זייט געווארנט און דערמאנט נישט אייערע מיינונגען וואס איז האט דא געשריבן ביי קיין שום עפענטליכע פלאץ!
מחשב האט געשריבן:מיינט עס אבער נישט אז א מיינונג וואס דו ווילסט נישט זאגן ברבים, מוזטו ארויפקומען דא עס אויספראקן..
פ"וו דען נישט...? מעגליך וועלן געוויסע הנאה האבן...
...Click for contact info and Design Samples
- Goodmorning
- שר האלף
- תגובות: 1736
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 06, 2018 2:32 pm
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 579
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 23, 2018 4:30 am
זייער קלוג האט געשריבן:איסר האטלקי האט געשריבן:טעסטינג, לאמיך זען אויב מיין ניק ארבעט נאך...
די פרעזידענטליכע אלערט וואס איז אנגעקומען אפאר וואכן צוריק האט עפעס מיט די טעסט אויב דיין ניק ארבעט נאך?
שלום עליכם ר' איסר'ל, מיר האבן שטארק הנאה אז איר זעהט דא צוריק מיר אונז.
2019- נישט ממש א וואנט - נישט ממש איבעראל - נישט ממש מעקסיקא
- טשאדעלע באדעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5674
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 09, 2017 5:29 pm
- לאקאציע: לי עוועניו קארנער מאנסי בלוד.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 579
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 23, 2018 4:30 am
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 579
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 23, 2018 4:30 am
- זאל ער קומען
- שר האלף
- תגובות: 1948
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 04, 2011 12:25 am
- לאקאציע: בעיקבתא דמשיחא
כ'הער דער עולם קומט טשעקן אויב זייער ניק ארבעט.
איך האב גארנישט געוויסט אז ניק קען ארבעטן, ווי שאפט מען אזא ניק, איך האב געוויסט אז זיי שטופן צייט.
ארויס מיט'ן סוד, אויב איך האב א ניק וואס ארבעט פאר מיר, איך דארף פשוט אריין טשעקן איין מאל א שמיטה צו ער ארבעט נאך, וואלט איך אינוועסטעד דערין.
סי יו נעקסט טיים.
- טשאדעלע באדעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5674
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 09, 2017 5:29 pm
- לאקאציע: לי עוועניו קארנער מאנסי בלוד.
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 21 געסט


text:
'דער אוצר' - מאנאט'ליכע צייטשריפט
- שטייסטענישט
- שר האלפיים
- תגובות: 2354
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג נובעמבער 07, 2011 10:35 pm
- לאקאציע: וואו אימער כ'בין נישט וועלקאם
- לאז געמאכט
- שר האלפיים
- תגובות: 2453
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג דעצמבער 14, 2007 11:55 am
- שטייסטענישט
- שר האלפיים
- תגובות: 2354
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג נובעמבער 07, 2011 10:35 pm
- לאקאציע: וואו אימער כ'בין נישט וועלקאם
- שטייסטענישט
- שר האלפיים
- תגובות: 2354
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג נובעמבער 07, 2011 10:35 pm
- לאקאציע: וואו אימער כ'בין נישט וועלקאם
אוצר – אויסגאבע דורך חסידי סאטמאר
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 853
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 22, 2014 4:07 pm
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 284
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 30, 2011 1:50 pm
- לאקאציע: נעבען די כלי
- שמעלקא טויב
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5327
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מאי 04, 2010 2:41 pm
- לאקאציע: אויפ'ן באשעפער'ס וועלט'ל!
יצחק דע באנקיר האט געשריבן:פון ר' שלמה יעקב ע''ה איז דא א שיינע בריוו וועגן פארן אויף מירון עכט א טיפיקיקעל בריוו פון א סאטמארע איד
א בריוו פון ר' שלמה יעקב אז מ'זאל נישט פארן פארשטיי איך, אפשר ברענגט איר עס אהער?
נו"נ להחסיד המפורסם רבי שלום טויב ע"ה
shmelketaub@gmail.com
- צו געזונט
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3117
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש נובעמבער 21, 2009 6:24 pm
- לאקאציע: חשש גילוי
דאס איז א מאנאטליכע אויסגאבע וואס קומט ארויס ערגעץ וואו אונעם מאנאט וואס שטייט אויפן דעקל...
דעם מאנאט איז זעהר אינטערסאנט בעשריבן איבער שעראן ספרינגס, וויאזוי זיי האבען זיך פרובירט זיך אריינכאפען אויף איינעמס פריוואטען באדען צו זעהן דעם רבינס מקוה און דער גוי האט זיי פערטריבען און געסטראשעט מיט רופן די פאליציי אמט, און זיי באוויינען דאס... און זיי ברענגן נאכאמאל אראפ די מעשה פון די טרעפפיק און די ראנג וועי געפארעכץ. ( זיי ווייסען נישט אז אויף אייוועלט געדענקט מען זייער גוט ) זייער ממשנתו של רבינו איז אויך היבש אינטערסאנט פאר ווער עס קען זייער געדאנקען גאנג.
דאס זענען ארגינאלע אינטערוויאוס מיט עלטערע אידן וועלכע לעבן שוין לאנג נישט, דורך ר' שלמה יענקל געלבמאן ע"ה, איך ערווארט בקרוב צו זען פון מיין זיידע ע"ה, וואס כפי ידיעתי האט ער געהאט טעיפס פון אים.
ארגינאלע אינטערוויאוס איז היינט אויך גאר אינטערסאנט, כ"ש פון אידן וועלכע האבן נאך ריכטיג געדענקט.
ווארשיינליך וועל איך מוזן צו לייגן 6 טאלער צו מיין בודזשעט יעדן חודש, ווילאנג דער רובריק האלט אן.
- ענדע צדיק!
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5539
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 17, 2013 4:44 pm
- פארבינד זיך:
בלאג - מיינע ארכיוון
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2338
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2011 8:17 pm
דער אוצר - איבער רציחת הרב הנקין הי"ד והמסתעף
צווישען די שורות שרייבען זיי אז ער האט חוזק געמאכט במאמריו פון די רבנים המתנגדים להיתר מכירה, איז דאס אזוי? ווייל איך דענק נישט אזוי
אוהב ספרים האט געשריבן:דעם שבת געליינט דעם אוצר (הוצאת בני יואל) ווי זיי אטאקירען הרב הענקין
צווישען די שורות שרייבען זיי אז ער האט חוזק געמאכט במאמריו פון די רבנים המתנגדים להיתר מכירה, איז דאס אזוי? ווייל איך דענק נישט אזוי
אפשר קען איינער ארויפלייגן דעם מאמר?
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2338
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2011 8:17 pm
-
- שר האלף
- תגובות: 1462
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 18, 2012 11:50 pm
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2338
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2011 8:17 pm
צוריק צו “היימישע אויסגאבעס און נייעס קוועלער”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 8 געסט


text:
בעלגיע – פארשטייער פון די 27 אייראפעאישע יוניאן לענדער האבן שבת זיך צוזאמגעזעצט צו דיסקוסירן דעם ברעקזיט, און אלע האבן זיי אויסגעדריקט דעם זעלבן סענטימענט, מיט'ן ווארענען ענגלאנד נישט זיך צו ריכטן אויף א גרינגער "אפשיידונג" פונעם אייראפעאישן פאראיין.
זשורנאליסטן וועלכע האבן אנטיילגענומען ביי דער זיצונג זאגן אז ס'איז געווען א זעלטענע רואיגע און פריינטליכע אטמאספערע צווישן די אלע אייראפעאישע לענדער, וועלכע זענען אצינד פאראייניגט אין זייער אויפברויז און זארג איבער די קאנסעקווענצן וואס ענגלאנד'ס פארלאזן דעם יוניאן וועט האבן אויפ'ן גאנצן קאנטינענט.
אין רעאקציע צו די ווארענונגען פונעם אייראפעאישן יוניאן, האט בריטישע פרעמיער מיניסטארשע טעריסא מעי נעכטן געזאגט אז זי פארשטייט אז די ברעקזיט געשפרעכן וועלן נישט זיין גרינג, ווייל מ'וועט דארפן אויסארבעטן יעדן דעטאל, אנגעהויבן פון גרעניצן, אימפארט-עקספארט און געענדיגט ביי די מינדערוויכטיגסטע זאכן. מעי האט אבער געזאגט אז אויב וועט זי נישט באקומען קיין גוטן דיעל מיט'ן יוניאן, וועט זי אוועקשפאצירן פונעם טיש און אפשטופן דעם ברעקזיט ביז די יוניאן לענדער וועלן איר געבן א בעסערן דיעל.


text:
בערלינער אינטערנאציאנאלער פילם-פעסטיוואל
דער בערלינער אינטערנאַציאָנאַלער פֿילם-פֿעסטיוואַל (דייַטש: Internationale Filmfestspiele Berlin, אָדער קורץ Berlinale דער בערלינאַלע) ווערט גערעכענט אלץ די גרעסטע פילם-פעסטיוואלן אין דער וועלט, און ספעציעל אין אייראפע, און קומט פאָהר אין בערלין, דייטשלאנד, יעדעס יאָר אין פעברואר.
אט דער 10-טאָגיגע פילם פֿעסטיוואַל פארקויפט יערליך איבער 300,000 בילעטן, פאר די וואס קומען אנטיילנעמען אינעם פעסטיוואל, אין הויפט שטאט בערלין דייטשלאנד, אלעס צוזאמען ווערט געשאצט דאס צאל פון אומגעפער 500,000 צושויער, דערפון זענען אַרום 20,000 פראפעסיאנאלע פאכלייט, סעלעברעטיס, דערפון זענען פארהאנען 4,500 דזשארנאליסטן און מידיע לייט, פֿון איבער 130 לענדער איבערן וועלט, וואס באלאגערן דעם רויטן טעפיך אוואו עס ווערן אריבערגעפירט און פארגעשטעלט די פֿילם שטערנס און סאַלעבריטיז, וואס האבן ערצייגט די הויך-פּראָפיל פילמען און פּרעמיערעס.
דער אייראפעישע פֿילם מאַרקעט (EFM), פירט אן מיטן פילם האַנדל דורכאויס די פולע וואך פונעם בערלינאַלע, און איז דער הויפּט אינדאסטעריע באַגעגעניש פֿאַר די אינטערנאציאנאלע פילם פאמיליע, וואו פילם האנדלער, פּראָדוצירער, פינאַנצירער און קאָ-פּראָדוקציע אגענטן. אזוי אויך פילט איבער די בערלינאַלע טאַלאַנט קאַמפּאַס, אַ וואָך-לאַנג סעריע פון לעקציעס און וואַרשטאַטן, וואס איז נאטורליך א זאמל-ארט פאר יונגע פילמ'מאַכער פון אַרום דעם גלאָבוס, וואס פייערן אינאיינעם דעם ריזן פעסטיוואל.
דארט ווערט געגעבן אלץ געשאנק - פאר די אויסגעצייכענטע שפילער, דירעקטאר און שרייבער, דער גאלדענער בער, וואס איז אינ'איינוועגס דאס סימבאל פון בערלין. אויך ווערט געשאנקען דער זילבערנער בער פאר די בעסטע אקטיאר, אקטריסטע און מוזיק, און נאך געשאנקען.
דער ריזן פעסטיוואל ווערט אנגעפירט דורכן פעסטיוואל דירעקטאר דיטער קאָסליק, וואס באווייזט - מיט א שטאב פון פראפעסיאנאלע פילם עקספערטן - צו ארגאניזירן די טויזנטער פילמען אין זיבן אפטיילונגען, פאר פארשידנ-סארטיגע פילמען, אינעם גראנדיעזער בערלינאלע פראגראם, וואס א גרויס טייל דערפון, שפילט פאהר אינעם גרויסארטיגער בערלינער פאלאץ.
די 67 בערלין אינטערנאַציאָנאַלער פֿילם פֿעסטיוואַל איז געפלאנט פארצוקומען פון פעברואר 9 - פעברואר 19, 2017, אוואו דאס מאל - צווישן די טויזנטער פילמען און אפטיילונגען - איז אויך אויסגעוועלט געווארן צו אויפשפילן און פרעמירן, א יידישער פילם מיטן נאמען מנשה, אינעם 'פאָרום' אפטיילונג, וואס דערין זענען נאך 43 דרויסנדיגע פילמען, געקליבן פון איבער 30 נאציאנען איבערן וועלט.


text:
תוכן השאלה
לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,
איך בין א פרוי וואס איז זיך מחזק מיט די שיעורים און חיזוקים, א גרויסן יישר כח.
שוין א לענגערע צייט וואס מיין מאן גייט נישט דאווענען מעריב, ער קומט צוריק נאכמיטאג פון די ארבעט, און ער בלייבט אינדערהיים ביז אינדערפרי, און דאס טוט מיר זייער וויי. אויך גייט ער שוין בכלל נישט אין מקוה אינדערפרי, און איך ווייס נישט וואס צו טון. דארף איך אים זאגן און מעורר זיין אויף דעם?
איך וויל אים נישט מצער זיין און צעברעכן, איך וויל אים נאר מחזק זיין, און איך בעט דעם אייבערשטן איך זאל וויסן וואס צו טון אויף א ריכטיגער וועג.
איך האף אז איר האט אן עצה פאר מיר, א גרויסן יישר כח.
תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת אחרי ב', כ"ג ניסן, שנת תשע"ט לפרט קטן
מרת ... תחי'.
איך האב ערהאלטן אייער בריוו.
בדרך כלל האט א מאן נישט ליב ווען מען הייסט אים וואס צו טון; א מאן האט נישט ליב ווען זיין ווייב ווערט אים ווי א משגיח און זיי הייבט אים אן זאגן: "גיי דאווענען", "גיי אין מקוה", "פארוואס לערנסטו נישט?" ער האט דאס שוין געהערט גענוג און נאך אין ישיבה.
דא דארף מען נוצן חכמה, אזוי ווי שלמה המלך זאגט (משלי יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים בָּנְתָה בֵיתָהּ, וְאִוֶּלֶת בְּיָדֶיהָ תֶהֶרְסֶנּוּ"; א פרוי וואס בויט אויף איר מאן, זי דערהייבט אים, זי שעצט אים - דאס הייסט א קלוגע פרוי, ווידעראום א פרוי וואס זוכט נאר ווי זי קען צעברעכן איר מאן, צעברעכן איר שטוב - דאס איז א נארישע פרוי; א קלוגע פרוי וואס וויל איר מאן זאל לערנען און דאווענען וועט זי אים געבן אסאך ווארימקייט און ליבשאפט ביז ער וועט זיך טוישן צום גוטן. ווייל מען קען אלעס פועל'ן מיט אביסל ליבשאפט און אביסל ווארימקייט.
די קלוגע וועג איז: "סבלנות"; די קלוגע וועג איז נישט זאגן וואס צו טון נאר ארויסברענגען די גוטע געפילן וואס מען באקומט ווען מען טוט דאס און דאס. אנשטאט זאגן: "גיי דאוון מעריב", "גיי אין מקוה", "גיי לערן", קען מען זאגן ווען מען זעט אים לערנען אדער דאווענען: "איך האב אזוי ליב ווען דו לערנסט", "איך פריי זיך אז דו גייסט דאווענען", "איך קוק ארויף אויף דעם וואס דו שטרענגסט זיך אן צו גיין דאווענען"; אויף דעם וועג מעג מען רעדן און אויף דעם וועג וועט איר פועל'ן.
אלעס וואס איר ווילט פועל'ן וועט איר נאר קענען פועל'ן כל זמן איר וועט אים ווייטער ליב האבן, עס טאר נישט ווערן אפגעקילט דאס ליבשאפט, ווייל אויב עס ווערט אפגעקילט דאס ליבשאפט דעמאלט קען מען שוין גארנישט פועל'ן.
בעט'ס דעם אייבערשטער עס זאל אריין גיין א הייליקייט אין אים; ווען איר צינדט אן די שבת ליכט שטייט'ס ביי די ליכט, לייגט'ס ארויף די הענט אויפ'ן פנים און בעט'ס און וויינט'ס צום אייבערשטן אויף אייער שלום בית, בעט'ס דעם אייבערשטן: "רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל קענען געבן ליבשאפט פאר מיין מאן און מיין מאן זאל מיר געבן ליבשאפט; העלף אונז מיר זאלן לעבן מיט אהבה ושלום. העלף מיין טייערע מאן ער זאל זיין א איד; ער זאל דאווענען שחרית, מנחה און מעריב, ער זאל לערנען יעדן טאג די הייליגע תורה אזוי וועלן מיר קענען צוזאמען אויפשטעלן א ערליכע שטוב; העלף אונז הייליגער באשעפער מיר זאלן זוכה זיין צו ערליכע קינדער"; און לייגטס צו אייערע אייגענע תפילות, ווייל יעדע תפילה וואס איר בעט פאר אייך, פאר אייער מאן און אייערע קינדער וכו' גייט ארויף צום אייבערשטן און מען זעט ישועות.
דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


text:
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת ויגש, ל' כסליו, א' דר"ח טבת, ו' דחנוכה, שנת תשע"ח לפרט קטן
לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר
האסט מיר פארציילט אז דו האסט באקומען בטעות א מעסידזש פון א פרוי וואס זי האט געמיינט צו שרייבן פאר איר מאן; זי שרייבט אים אז ער פירט זיך נישט אויף ווי א מענטש, נאר ווי א חי'. ער מאכט זיך פאר מענטשן כאילו ער האט שלום בית, אבער באמת ביסטו שלעכט צו מיר; דו פארציילסט מיר אז נאכדעם האט דער מאן דיר גערופן זאגן אז זיין ווייב איז פארשעמט געווארן אז עס איז אנגעקומען בטעות צו דיר וכו', דו ביסט ארום געגאנגען אזוי צעטומלט פון די מעשה וואס די פרוי מאכט מיט פון איר מאן.
עס איז גארנישט קיין טעות; די טעקסט מעסידזש איז אנגעקומען צו דיר אז דו זאלסט ארויסנעמען פון דעם א לימוד. דער רבי זאגט (ליקוטי מוהר"ן, חלק א', סימן א): א מענטש דארף זיך צוגעוואוינען ארויס צו נעמען פון יעדע זאך - וואס ער זעט, אדער ער הערט - אז מען וויל אים עפעס ווייזן מיט דעם, ער זאל ארויס נעמען שכל פון דעם.
היות דו ביסט א מלמד, האט דער אייבערשטער דיר געוואלט ווייזן וואס אידישע קינדער מאכן נעבעך מיט. קינדער ווען זיי קומען צו דיר אין חדר לערנען די הייליגע תורה, קומען אסאך מאל פון צעדרייטע שטובער; דארפסטו אויף זיי רחמנות האבן, רעדן צו זיי שיין, ווייל קינדער וואס זעען ווי די עלטערן קריגן זיך, ווערן זייער דערשראקן. זייער מח ווערט פארמאכט, און זיי קענען שוין נישט מיט האלטן גמרא רש"י תוספות. א קינד דארף סיי זיין טאטע און סיי זיין מאמע; ווען ער זעט ווי זיי קריגן זיך, ווערט ער זייער צעבראכן, זיין מח פרעגט אים 'ווער איז גערעכט?' זיין מח באזשעוועט: 'מיט וועם האלסטו?' ביז עס בארירט זיי אינגאנצן, השם ירחם.
פאריגע וואך דערציילט מיר א בחור אזא מעשה; ער איז אויפגעשטאנען צופרי צו קומען אין ישיבה, אבער ער האט געהערט פון קאך ווי זיין טאטע מאמע קריגן זיך ארום, מען טענה'ט זיך, עס האט אים אזוי וויי געטון אז ער האט זיך צוריק געלייגט שלאפן, און ער איז אזוי געשלאפן ביז נאכמיטאג. דאס איז נישט דאס ערשטע מאל וואס איך הער דאס פון בחורים, ווי זייער לעבן ווערט זיי זייער נמאס ווען זיי זעען ווי זייערע עלטערן קריגן זיך ארום.
יעצט אז דו ביסט אזוי צעטומלט אז עס איז אנגעקומען צו דיר בטעות טעקסט מעסידזש פון א פרוי ווי זי שרייבט צו איר מאן וכו'; דאס איז דיר געקומען צו ווייזן וואס אידישע קינדער גייען אריבער. חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (ברכות כח.): רבי יהושע האט געזאגט פאר רבן גמליאל - ווען ער האט אים געזאגט אז עס זעט אויס ווי ער איז א 'שמיד' - "אוֹי לוֹ לְדוֹר שֶׁאַתָּה פַּרְנָסוֹ, שֶׁאִי אַתָּה יוֹדֵעַ בְּצַעֲרָן שֶׁל תַּלְמִידֵי חֲכָמִים, בַּמֶּה הֵם מִתְפַּרְנְסִים וּבַמֶּה הֵם נִזּוֹנִים", וויי איז פאר דער דור וואס דו ביסט דער מנהיג, ווייל דו ווייסט נישט וואס עס גייט איבער אויף אידישע קינדער, דו ווייסט נישט זייער צער, ווי זיי מוטשען זיך וכו'; א מלמד איז א מנהיג ישראל, ער שטעלט אויף אידישע דורות, דארף ער וויסן וואס עס גייט אריבער אויף די קינדער פאר זיי קומען אין חדר.
זאלסט געבן גוטע ווערטער פאר אלע קינדער - נישט נאר פאר די מצוינים; אסאך מאל כאפט מען זיך נישט, און מען געבט גוטע ווערטער נאר פאר אפאר קינדער, מען דארף געבן פאר אלע קינדער גוטע ווערטער. ווען איך בין געווען א מלמד האב איך געהאט א בוך מיט די נעמען פון אלע קינדער, איך פלעג דארט פארצייכענען יעדעס מאל איך האב געגעבן א גוט ווארט פאר א קינד, סוף טאג האב איך געקוקט אינעם בוך צי ביי אלע קינדער איז דא א צייכן, אזוי האב איך זיכער געמאכט אז איך האב יעדן טאג געגעבן פאר אלע קינדער גוטע ווערטער. דו אליינס האסט געלערנט ביי מיר פאר פופצן יאר צוריק, געדענקסטו זיכער דעם בוך וואו איך פלעג פארצייכענען וכו'. די קינדער פלעגן מיר פרעגן וואס דער בוך איז, וואס צייכענט מען, א פינטל מיינט שלעכטס אדער גוט, זיי האבן נישט געקענט אויס טרעפען וואס דער בוך איז.
איך דאנק דיר אז דו נעמסט צוזאמען די קינדער ביי שלש סעודות און דו זינגסט מיט זיי. ווען איך דארף ווען נישט פארלערנען ביי שלש סעודות וואלט איך געזיצן צוזאמען מיט דיר ביי די קינדער טיש, ווייל דאס איז ביי מיר דער עיקר פון אלעמען - אויפצושטעלן א נייע דור קינדער יראים ושלמים וואס וועלן זיך פירן בתמימות ופשיטות. לייג אריין אין זיי נארמאלקייט, זיי זאלן וויסן זמן תורה לחוד וזמן תפילה לחוד - ווען מען זינגט זמירות דעמאלט זאגט מען נישט משניות, און ווען מען דאווענט דאווענט מען.
איך האב זייער הנאה אז אלע מלמדים קומען זיך צוזאמען יעדן דינסטאג און מען גייט איבער וואס מען קען בעסער מאכן, יעדער איינער פרעגט עצות פונעם צווייטן, מקבלין דין מן דין.
דו קענסט ווייזן דעם בריוו פאר אלע מלמדים; פארצייל זיי די מעשה וואס דו האסט געהאט מיט די מאמע וכו' (פארשטייט זיך אן א נאמען), זאלן זיי וויסן וואס גייט אריבער אויף אידישע קינדער, וועלן זיי זיין מער פארזיכטיג וכו'.
איך בין מתפלל פאר דיר און פאר דיין ווייב איר זאלט זוכה זיין צו בָּנֶיךָ כִּשְׁתִלֵי זֵיתִים סָבִיב לְשֻׁלְחָנֶךָ, בזכות וואס ביידע פון אייך העלפן מיר אזוי געטריי.


text:
דער באריכט צייגט אז טראץ וואס ער שטייט אויף פרי פארטאגס, הייבט ער אן זיין ארבעט ארום 11 אזייגער ווען ער באקומט דעם בריעפינג פון די שפיאנאזש הויפטן. דער דאקומענט צייגט אז זינט די פארלאפענע מיד-טוירם וואלן, האט טראמפ געהאט בלויז 77 שעה פון אפיציעלע באשעפטיגונגען, און ארום 300 שעה פון פארשידענע אנדערע אנלעגנהייטן.
דאס ווייסע הויז האט נישט אפגעלייקנט די אויטענטישקייט פונעם דאקומענט, אבער האט אונטערגעשטראכן אז די אנדערע צייטן נעמט אויך אריין טעלעפאון רופן און פארשידענע זאכן וואס ער טוט צו ערפולן זיינע אויפגאבעס אלס פרעזידענט. זיי האבן אויך שארף אראפגעריסן דעם אקט פון ארויסרינען אזא סענסיטיווע דאקומענט, זאגנדיג אז דאס איז א שארפע פארלעצונג פונעם פראטאקאל.
זעהט וויאזוי טראָמפּ’ס סקעדזשול פאַרגלייכט זיך צו פאַרגאַנגענע פּרעזידענטן


text:
געארג פרידריך הענדל
געארג פֿרידריך הענדל (ענגליש: George Frideric Handel, דייטשיש: Georg Friedrich Händel; 23סטן פעברואר 1685 – 14טן אפריל 1759) איז געווען א דייטשער-בריטישער קאמפאזיטאר, באוואוסט פאר זיינע אפערעס און ארגאן קאנשערטאס. הענדל האט געלערנט מוזיק אין האלע, האמבורג און איטאליע ביז אין 1712 האט ער זיך ענדלעך באזעצט אין לאנדאן, און ער איז געווארן א בריטישער סוביעקט אין 1727.
הענדל האט קאמפאזירט מער ווי 42 אפערעס.
יונגע יארןרעדאַקטירן
הענדל איז געבוירן געווארן אין האלע, הערצאגשאפט פון מאגדעבורג, צו זיין פאטער געארג הענדל און זיין מוטער דאראטעא טאוסט. ביי זיין געבורט איז זיין פאטער אלט געווען 63 יאר. ווען ער איז אלט געווען זיבן יאר האט ער באקומען א קלאוויקארד, וואס ער האט געשפילט אויף דעם בוידעם ביינאכט ווען אלע זענען געשלאפן.
אין 1710 איז ער געווארן דער הויף מוזיקער פון פרינץ געארג לודוויג פון האנאווער. נאך א שטיק צייט זענען זיי געווארן פאראיבלט, און הענדל האט געזוכט זיינע גליקן ערגנטסוואו אנדערש. אין 1712 האט ער זיך ענדלעך באזעצט אין ענגלאנד. דארט האט ער באקומען געהאלט פון 200 פונט שטערלינג פון דער קעניגין אן. צו זיין באדויער, איז אן געשטארבן אין 1714 אן א יורש, און די מלוכה איז אריבערגעגאנגען צו זיין פריערדיקן בעל-הבית, געארג, וועמען מ'האט באקרוינט געארג דער ערשטער, מלך פון בריטאניע.
מוזיקרעדאַקטירן
די שריפטן פון זיין מוזיק זענען היינט אין דעם בריטישן מוזיי.


text:
פארטוגעזיש
פּאָרטוגעזיש (língua portuguesa) איז אַ לאַטײַנישע שפּראַך װאָס מען רעדט אין פּאָרטוגאַל, בראַזיל, אַנגאָלאַ, מאָזאַמביק, קאַפּ װערד, סאַאָ טאמע און פּרינסיפּע, מזרח טימאָר און מאַקאַאָ. עס רעדן פּאָרטוגעזיש מער װי 200 מיליִאָנען מענטשטן.
אין דעם 16טן יארהונדערט, מיט די גרויסע ים-רייזעס און אויספארשונגען, האט פארטוגעזיש זיך פארשפרייט צו טיילן פון דרום אמעריקע, אפריקע און אזיע, און דעמאלסט האט זיך אנגעהויבן די ענדערונגען אין פארטוגעזיש. צווישן אייראפעישער פארטוגעזיש און בראזיליאנשער פארטוגעזיש זענען פארן געוויס דיפערענצן אין אויסרעד, וואקאבולאר און סינטאקס, צוליב דער געאגראפישער ווייט.
א מענטש (אדער א פאלק) וואס רעדט פארטוגעזיש ווערט אפטמאל גערופן א לוסאפאן. פארטוגעזישע איז אן אפיציעלע שפראך פון די אייראפעאישן פארבאנד און אפריקאנער פארבאנד, און איז די מערסט גערעדטע שפראך אין דעם דרום האלבקיילעך.


text:
דער מלוכישער קונסט-ראָט פֿאָרשט און אַנטװיקלט טרעפֿענישן צװישן הײַנטצײַטיקער קונסט און עפֿנטלעכע ערטער. דורך קונסט װאָס איז געשאַפֿן מיט אַ פֿאַרױסבאַשטימטן אָרט אין זינען, צײַטװײַליקע פּראָיעקטן, פּראָיעקטן פֿונעם פֿונאַנדערבױ פֿון דער שטאָט װי אױך דורך דיסקוסיעס און פּובליקאַציעס, אַרבעטן מיר מיטן צוטראָגן הן צו דער הײַנטצײַטיקער קונסט הן צו דער אַנטװיקלונג פֿון עפֿענטלעכע ערטער.
עפֿנטלעכע קונסט נעמט אַרײַן אַלע מינים הײַנטצײַטיקע קונסטװערק װאָס מע שטעלט אױס אין עפֿנטלעכע ערטער אָדער װאָס זײַנען שײך צו פֿראַגעס װעגן דער עפֿנטלעכקײט. הײַנטצײַטיקע קונסט זײַנען אי אָביעקטן אי איבערלעבונגען װי אױך אינטעראַקציע צװישן מענטשן און אַ קריטישער שאַפֿערישער צוגאַנג. אױף אַן ענלעכן אופֿן זײַנען עפֿנטלעכע ערטער גלײַך, ניט בלױז צו דער גאַס מיטן מאַרק, נאָר אױך צו גאָר צװישנמענטשלעכע ערטער, די װאָס קומען אױף װען מענטשן אינטעראַגירן און רעדן װעגן זײערע מײנונגען. דאָס דאָזיקע געװעב פֿון קאָמפּליצירטע און דינאַמישע סיטואַציעס איז דעם מלוכישן קונסט-ראָטס קלאָרע געביט.
דער קונסט-ראָט האָט אַ טראַדיציע פֿון נאָענטער מיטאַרבעט מיט קינסטלער כּדי צו פּראָדוצירן נײַע קונסטװערק. אין אונדזער טעטיקײט זײַנען קינסטלער און קוראַטאָרן פֿרײַ צו אױספֿאָרשן װי אַזױ קונסט און עפֿנטלעכקײט פֿאַרבינדן זיך אײנע מיט דער אַנדערער. די אַרבעט גיט אױס װיסן און מעטאָדן װאָס מע קען זײ צולײגן צו פֿאַרשײדנע געזעלשאַפֿטלעכע סיטואַציעס, למשל צום פֿונאַנדערבױ פֿון דער שטאָט װוּ דער קינסטלער, גיכער פֿון שאַפֿן אײגענע װערק, גיט צו אַ ספּעציעלער פֿעיִקײט װעגן צװישנמענטשלעכקײט און פֿאָרמירונג.
די אױפֿגאַבע פֿונעם קונסט-ראָט שטאַמט פֿון אַ דעמאָקראַטישער כּװנה, דעם גלױבן אַז קונסט איז אַ גאָר װיכטיקער טײל פֿונעם מלוכישן פֿונאַנדערבױ און אַז זי זאָל זײַן צוטריטלעך פֿאַר אַלעמען. צו אױסשטעלן הײַנטצײטיקע קונסט אין עפֿנטלעכע ערטער איז אַ פֿאַנטאַסטישע מעגלעכקײט און אױך אַ טשיקאַװע שװעריקײט – אַ באַלאַנס-אַקט צװישן װאָס איז נײַ און װאָס איז צוטריטלעך. דורך אונדזער אַרבעט מיט מלוכישע סעקטאָרן שטעלן מיר אױס קונסט אין אַזױ פֿאַרשײדנאַרטיקע אַרומען װי אין תּפֿיסות און יוגנט-אַנשטאַלטן, אין װעלכע עס טרעפֿט זיך אַז אָט די קונסט איז דאָס אײנציקע שטיקל קולטור װאָס איז צוטריטלעך, און אין אַ סך שװעדישע אוניװערסיטעטן און הױכשולן, אין װעלכע די פֿראַגעס װאָס די הײַנטצײטיקע קונסט שטעלט טרעפֿן זיך מיטן פֿאָרשער װאָס פֿאָרשט אונדזער װעלט.
דער מלוכישער קונסט-ראָט איז געגרינדעט געװאָרן 1937 און איז אַ מלוכישע אינסטאַנץ אונטער דעם קולטור-מיניסטעריום. די פּראָיעקטן, װאָס דער קונסט-ראָט האָט זײ פּראָדוצירט אין משך פֿון 80 יאָר, זײַנען װי װיכטיקע קינסטלערישע שפּורן אינעם פֿונאַנדערבױ פֿון דער שװעדישער געזעלשאַפֿט. דער קונסט-ראָט איז געגרינדעט געװאָרן אין אַ צײַט פֿון שטאַרקן איבערבײַט װען מע האָט אָנגעהױבן צו שאַפֿן די שװעדישע פֿאַרזאָרג-מלוכה. הײַנט איז אַן אַנדער צײַט פֿון אינטענסיװן איבערבײַט, נײטיקט מען זיך אין נײַע אופֿנים צו פֿאָרמולירן די עפֿנטלעכקײט.
כּדי צו זײַן אין טראָט מיט די געזעלשאַפֿטלעכע פֿאַרענדערונגען װי אױך מיט דער ריזיקער אַנטװיקלונג בײַ דער הײַנטצײַטיקער קונסט, דאַרף מען מיט דער צײַט אַװדאי בײַטן די אױפֿגאַבע. זינט 2012 אַרבעטן מיר אַלץ װײניקער מיט פּערמאַנענטע קונסטװערק און אױך װײניקער מיט דער גרױסער זאַמלונג װאָס איז אױסגעשטעלט אין מלוכישע ערטער, כּדי מער צו אַרבעטן מיט אַנטװיקלען פֿרײַע פֿאָרמאַטן ,דעם פֿונאַנדערבױ פֿון דער שטאָט און, ניט צום װײניקסטן, מיט פֿירן דיסקוסיעס און פֿונאַנדעראַרבעט כּדי צו געפֿינען נײַע פּראָצידורן פֿאַר דער עפֿענטלעכער קונסט.
פּערמאַנענטע קונסט
דער מלוכישער קונסט-ראָט אַרבעט אױס פּערמאַנענטע קונסטװערק פֿאַר נײַע בנינים און אַרומען פֿאַרן מלוכישן סעקטאָר. מיר פֿאַרנעמען זיך מיט אַלצדינג פֿון סקולפּטור און פֿילם ביז קלאַנג-קונסט און גאַנצע פֿאַסאַדן. דער קונסט-ראָט אַנגאַזשירט שױן עטאַבלירטע שװעדישע און אינטערנאַציאָנאַלע קינסטלער, אָבער אױך יונגע קינסטלער װעלכע האָבן פֿריִער ניט געאַרבעט מיט קונסט אין עפֿנטלעכע ערטער.
צײַטװײַליקע קונסט
זינט עטלעכע יאָרצענדלינגער האָבן זיך קינסטלער געצױגן אַרױס פֿון די אױסשטעלונג-ערטער כּדי צו רעאַליזירן קונסט-פּראָיעקטן. מער פֿון אַנדערע קונסט-פֿאָרמען האָט די הײַנצײַטיקע קונסט עקספּאַנדירט אַרײַנצונעמען נײַע שטחים, פֿון פֿילם און דעסן ביז פּאָליטיק און זשורנאַליסטיק, בלױז צו דערמאָנען אַ פּאָר. עס זײַנען הײַנט פֿאַראַן אַ סך קינסטלער װאָס זײערע טעטיקײט דערגרײכט פֿאַרשײדענע מינים עפֿנטלעכע ערטער און װאָס פֿאַרנעמען זיך מיט פֿראַגעס לגבי דער עפֿנטלעכקײט אױף אַ נאַטירלעכן אופֿן. אין די צײַטװײַליקע פּראָיעקטן קען דער קונסט-ראָט צוזאַמען מיט די קינסטלער פּראָבירן נײַע פּראָצעדורן.
פֿונאַנדערבױ פֿון דער שטאָט
צװישן 2010 און 2013 האָט דער מלוכישער קונסט-ראָט געאַרבעט צוזאַמען מיט דער מלוכישער קאָלעגיע פֿאַר עזבֿון, דער מלוכישער קאָלעגיע פֿאַר װױנונגען, בױונג און פּלאַנירונג און דער צענטער פֿאַר אַרכיטעקטור און דעסן מיט אַן אױפֿגאַבע פֿון דער רעגירונג: מיטאַרבעט מיט פֿאָרמירן עפֿנטלעכע ערטער. די אױפֿגאַבע האָט געהאַט צו טאָן מיט װי אַזױ די פֿאָרמירונג פֿון עפֿנטלעכע ערטער קען פֿאַרשטאַרקט װערן דורך מיטאַרבעט צװישן בעל-מלאָכות און בירגער אין דער פּלאַנירונג און בױ. די אױפֿגאַבע האָט אָנגעװיזן אַז פֿאַרשײדענע מינים קינסטלערישע פֿעיִקײטן קענען פֿירלײגן אײנציקע אין זײער אָרט צוגאַנגען און פֿאַרענטפֿערונגען אין די פּראָצעסן פֿון פֿונאַנדערבױען דער שטאָט. 2014 הײבן מיר אָן אַ נײַע פֿאַזע װוּ דער פֿונאַנדערבױ פֿון דער שטאָט װעט אינטעגרירט װערן אין אונדזער עיקרדיקער אַרבעט און מיר װעלן אַנטװיקלען אונדזערע קומענדיקע אַרבעט-מעטאָדן.
קונסט-קאָלעקציעס
דער מלוכישער קונסט-ראָט שטעלט צונױף קונסט-קאָלעקציעס פֿאַר מלוכישן סעקטאָר אין שװעדן און פֿאַר די מלוכישע אינסטאַנצן אין אױסלאַנד. זײ זײַנען קינסטלעריש זײער פֿיל-מיניק און אַנטהאַלטן אי הײַנצײַטיקע קונסט אי עלטערע עקספּאָנאַטן, דער עיקר פֿון שװעדישע קינסטלער. אױף ערטער אַזױ װי די נאַציאָנאַלע פֿאַרזיכערונג-קאַסעס, פּאָליצײ-סטאַנציעס, אַרבעט-אַגענטורן, די פֿאַראײניקטע פֿעלקערס הױפּטקװאַרטיר אין ניו-יאָרק און אױף די שװעדישע אַמבאַסאַדעס איבער דער גאָרער װעלט קענען אַ סך מענטשן טאָג-טעגלעך טרעפֿן זיך מיט װערק פֿון פֿאַרשײדענע קינסטלער און פֿאַרשײדענע קינסטלערישע אױסדרוקן.
אָפּהיטן קונסט
זינט 2004 איז דער מלוכישער קונסט-ראָט פֿאַראַנטװאָרטלעך פֿאַרן אינספּעקטירן װי אַזױ די מלוכישע אינסטאַנצן היטן אָפּ מלוכישער קונסט און װי אַזױ די בעל-הבתּים היטן אָפּ דער פּערמאַנענטער קונסט אין פֿאַרבינדונג מיט די בנינים.
די מלוכה פֿאַרמאָגט אַן ערך 100000 עפֿנטלעכע קונסטװערק אױסגעשטעלטע אױף איבער 200 מלוכישע אינסטאַנצן און אַרום 100 שװעדישע אינסטאַנצן אין אױסלאַנד – אַ זאַמלונג מיט הױכע קינסטלערישע, קולטורהיסטאָרישע און עקאָנאָמישע װערטן. דער קונסט-ראָט קאָנטראָלירט און העלפֿט די מלוכישע אינסטאַנצן אין זײער אַרבעט מיט שיצן און היטן זײער פֿאַרמאָגן פֿון מלוכישער קונסט אױף אַ פּראָפֿעסיאָנעלן און געדױערדיקן אופֿן. מיר געבן אױך אָנװײַזונגען און עצות אַרום 100 בעל-הבתּים װעגן אָפּהיטן און פֿאַרװאַלטונג פֿון דער בנין-פֿאַרבונדענער קונסט װאָס זײ האָבן באַשטעלט פֿונעם מלוכישן קונסט-ראָט.


text: פֿאַר פרויען ס קליידער איז מיסטאָמע דער הויפּט טייל פון די ינער עמאָציאָנעל מיטל. עס אַזוי געטראפן אַז די דרוק פון ציבור מיינונג, אַפֿילו ווייַבלעך פארשטייערס רילייטינג צו די לויפן פון פעמיניזאַם, באַצאָלן פיל ופמערקזאַמקייַט צו זייער אויסזען, אין באַזונדער ווייַט מער ווי זענען מאַלעס. דערצו, אַזאַ אַן אינטערעס איז פיואַלד איבער לעבן - פון פּאַרענטאַל השפּעה צו בילדונגקרייז אינסטיטוציעס און נאָרמז פון קליידער אין אָרגאַניזאַציעס און אָפאַסיז. עס וואָלט ניט האָבן באהאנדלט די פרויען זיך צו אַזאַ אַ וועג פון לעבן, אָבער פאַקט ריקווייערז אַז פרויען מיט זייער יונג עלטער צו אַלט עלטער, די פיייקייַט צו ריכטיק אויסקלייַבן די קלייד לויט צו דזשענדער סטאַנדאַרדס. אבער רובֿ פון די באַפעלקערונג זענען קיין ינייט נוסח און פּלאַן סקילז, אַזוי עס האט צו לערנען. אבער די וואַסט מערהייַט פון בירגערס, אַפֿילו די דעוועלאָפּעד לענדער טאָן ניט האָבן פאַנדינג פֿאַר די סטיליסט, אַזוי וויסן נעמט אָרט אין אַ פֿרייַ פאָרעם. טעקניקס זענען געווענדט צו ירושה און צונויפנעמען, וואָס אָפֿט פירט צו העפלעך קאַמבאַניישאַנז און פראַנגקלי מיעס קוק. וואָס, פון קורס, טאָן ניט זען די פרויען זיך.אין סדר צו בויען אַ נאָרמאַל פּאַסן, איר וויסן די כּללים פון די קאַמביינד און ינגקאָנגרואַס עלעמענטן. אין סדר צו באַקומען עטלעכע סקילז צו בויען די קאַמבאַניישאַנז, איר נאָר דאַרפֿן צו קוקן בייַ די כאַרמאָוניאַס קאָמבינאַציע פון אַוטפיץ און לערן דורך אָבסערוואַציע. אין אונדזער צייַט, עס איז אַ פּאַסיק וועג צו פיר דעם בקיעס איז קאָמפּיוטער שפּילערייַ פֿאַר גערלז רהיטהם.די גאַמעס ביסט אַ פּשוט פאָרעם פון אַ שפּיל לאָזן יינגער פרויען צו לערנען ווי צו פאַרבינדן די יסודות פון קליידן. די positive זייַט פון די גאַמעס ליגט דווקא אין דעם פאַקט אַז זיי טאָן ניט לאָזן איר צו שאַפֿן קאַמבאַניישאַנז פון אָנ אַ טאַם, אָדער אַנדערש דורך דעם אָפּרוף פון דעם העלד ענדערונגען קליידער מאַכן עס קלאָר וואָס קליידן איז נאָרמאַל און וואָס איז נישט. אזוי, שפּילערייַ פֿאַר גערלז אָנליין רהיטהם ווערן אַ פערלי פאַרלאָזלעך געצייַג פֿאַר פורעמונג טייסץ און חוש פון נוסח. בשעת אַ שפּיל פון דעם גרייס אָפֿט האָבן די שטריך וואָס זיי נוצן בילדער פון פאָלקס אותיות קינאָ, קאַרטאָאָנס אָדער שטערן. דאס נישט בלויז לערנט די גערלז, אָבער אויך ציט זיי, אַלאַוינג זיי צו פאַרברענגען צייַט מיט זייער באַליבט אותיות פון די טעלעוויזיע. מיר קענען זאָגן אַז רהיטהם שפּיל פֿאַר גערלז - אַ קאָמבינאַציע פון געשעפט מיט פאַרגעניגן. קוק אין ביישפילן פון די גאַמעס איר קענען אויף דעם בלאַט, טאָן ניט באַצאָלן זיי אַ איין מאַטבייע. קיין שפּיל עפענען אין צוויי קליקס און ריקווייערז קיין רעגיסטראַציע.


text:
וויכטיגע מעלדונג איבער די סייט
אחראי: אחראי
וויכטיגע מעלדונג איבער די סייט
דערווייל זענען מיר צוריק, מיר זענען אבער נאכנישט פארטיג, מיר וועלן לכאורה ארבעטן ווייטער שפעטער ביינאכט דאן וועט די סייט ווידעראמאל זיין פארשפארט פאר עטליכע שעה, מיר וועלן אי"ה מודיע זיין דערוועגן דעמאלט.
אויב איינער האט פראבלעמען זינט היינט, ביטע לאזט וויסן אין די אשכול.
א דאנק
---------
ב"ה די סייט איז געוואקסען און מיר מוזען מיטוואקסען, עס גייט זיין מעינטינענס אויף די סערווער, מיר וועלן מעלדען שפעטער ווען, דערווייל גייט מען נישט קענען אויפלאודען קיין אטעטשמענטס.
מיט דאנק,
ארענדער.
- געשמאקער
- שר האלף
- תגובות: 1475
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 10, 2008 7:27 pm
- לאקאציע: נישט צום געפונען
אסאך הצלחה מיט סייעתא דשמיא
קויפט איר אויף איבעי? ביטע ניצט דעם לונק.
זה נהנה וזה לא חסר
שכח פאר די שנעלע ארבעט!
- מה פתאום???
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4403
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2015 5:16 pm
- לאקאציע: עיה"ק צפת
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 469
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 23, 2015 1:07 pm
-
- שר האלף
- תגובות: 1669
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 18, 2010 10:53 am
מלה בסלע ודי לחכימא האט געשריבן:arender האט געשריבן:די סייט גייט ווערן פארשלאסען אין 5 מינוט, מיר וועלן זיין צוריק ביז בערך 2 שעה.
איך האב מיך גערישט אז עס גייט זיין א חסידישע 2 שעה, למעשה נאך קארגע 2 שעה האט עס שוין געארבעט א מחי'.
יישר כח!!
וואס חסידי'שע צוויי שעה, ניטאמאל אויף יעקישע צוויי שעה קענען זיי זיך האלטן צו, און אין די צייט האט עס אויך געארבעט עטליכע מאל אינמיטן....
יישר כח פאר אייער הארעוואניע וואס איר לייגט אריין דא לטובתינו ולטובת הכלל.
בשבילי נברא האט געשריבן:מלה בסלע ודי לחכימא האט געשריבן:arender האט געשריבן:די סייט גייט ווערן פארשלאסען אין 5 מינוט, מיר וועלן זיין צוריק ביז בערך 2 שעה.
איך האב מיך גערישט אז עס גייט זיין א חסידישע 2 שעה, למעשה נאך קארגע 2 שעה האט עס שוין געארבעט א מחי'.
יישר כח!!
וואס חסידי'שע צוויי שעה, ניטאמאל אויף יעקישע צוויי שעה קענען זיי זיך האלטן צו, און אין די צייט האט עס אויך געארבעט עטליכע מאל אינמיטן....
יישר כח פאר אייער הארעוואניע וואס איר לייגט אריין דא לטובתינו ולטובת הכלל.
גא"מ לכל הנ"ל.
- יוראפ
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 17275
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
- לאקאציע: על אדמת נכר
- fiena nieas
- שר האלפיים
- תגובות: 2086
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 23, 2011 8:56 am
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 3 געסט


text:
בליאַקירן ווס נאַרוטאָ שפּיל - דעם איז אַ ספּעציעל געפיל פון פּלייַערס וואס זענען פאַקטיש פאַנס קענען וואַרטן פֿאַר יאָרן. קיינער דאַרעס צו אַרייַנמישנ זיך אין זייער אָפּאָזיציע. בליאַקירן גאַמעס געבן איר אַ געלעגנהייט צו טשעק אויס וואָס האט די רעכט צו זיין געהאלטן די מערסט שטאַרק, צי די פּראָוטאַגאַנאַסט צו האַנדלען מיט האָרדעס פון געפערלעך פיינט און דערגרייכן די געבעטן זיג. בליאַקירן אין די וניווערסע איר וועט געפינען גאַנץ מאַנאַטאַנאַס אַרומיק וועלט. בליאַקירן קאַמף גאַמעס פאָרשלאָגן איר פּונקט דער זעלביקער קיינמאָל-סאָף שלאַכט. איינער מוזן שטענדיק זיין פלינק, ווייַל פיינט קענען דערשייַנען פון די מערסט אומגעריכט ערטער. אַמאָל איר געווינען גענוג מאַכט, נוצן עס פֿאַר עקסטרע באוועגט און אנפאלן. דורך ניצן אַזאַ טעקניקס אייער גיכער פון ווינינג פאַרגרעסערן באטייטיק.
מאַנגאַ בליטש
בליאַקירן איז אַ יאַפּאַניש מאַנגאַ מחבר קיובאָו טאַיטאָ, וואָס איז געשריבן אין די זשאַנראַ פון שōנען. זינט 2001, נאָך דער ערשטער אַרויסגעבן פון די מאַנגאַ איז באפרייט 62 וואַליומז. בליאַקירן איז אויף די רשימה פון קאַמיקס וואָס זענען בעסטער פארקויפט אין די יו. עס. און יאַפּאַן.
די הויפט כאַראַקטער פון די מאַנגאַ
קאַמף מאַנגאַ געשעעניש אין הייַנטצייַטיק דזשאַפּאַן.
בליאַקירן וניווערסע
צו דאַטע, די אַנימע סעריע, וואָס איז אַוועקגענומען אויף דער באזע פון די מאַנגאַ איז פאַרטיק. אין דערצו צו די סעריע איז פילמד באזירט אויף פיר אַנימאַטעד פילמס.


text:
פּאַרע וואַללעט פּינטלעך כאַק טול 2019
העלא גויס הייַנט מיר וועלן טיילן מערסט דימאַנדינג פּאַרע וואַללעט פּינטלעך כאַק טול 2019 פֿאַר אונדזער ניצערס. ווי איר וויסן פּאַרע בייַטל איז אַ בעסער פּלאַץ פֿאַר גיימערז, אַזוי מיר וועט דערקלערן עפּעס וועגן עס. This steam wallet hack 2019 is available without human verification or survey for Android, iOS and PC/Laptop as well.
וועגן פּאַרע וואַללעט:
פּאַרע בייַטל איז פּלאַץ וועגן פּרעמיע גאַמעס פּלאַטפאָרמע ווו איר קענען געפֿינען מערסט אַמייזינג גאַמעס מיט דיין פאַקטיש געלט. דו קענסט לייגן געלט דורך פּערטשאַסינג 5 פאַרשידענע סומע פון קאַרדס אין דיין חשבון אַזאַ ווי:
- 1>> לייג צו $5.00 אמעריקאנע דאלער 2>>לייג צו $10.00 אמעריקאנע דאלער
- 3>>לייג צו $25.00 אמעריקאנע דאלער 4>>לייג צו $50.00 אמעריקאנע דאלער
- 5>>לייג צו $100.00 אמעריקאנע דאלער
איר וועט האָבן פילע טשיקאַווע דערפאַרונג אויף פּאַרע ווי יעדער חשבון האָלדער קענען קויפן פול ווערסיע גאַמעס. יעדער שפּילער קענען באַהעפטן פּאַרע קהל און שמועסן מיט דיין Friends פּלייינג אָנליין גאַמעס. פּלאַץ באַזיצער האָבן צוגעגעבן עטלעכע Free Games ווי געזונט צו צוציען די מענטשן וואס קענען הנאה אָן ספּענדינג אַפֿילו סענט.
עס זענען טויזנטער אַנדערש טיפּ פון גאַמעס בנימצא אויף פּאַרע אַזאַ ווי קאַמף, פּאַסירונג, ראַסינג, ספּאָרט און פילע מער. אבער איר קענען נישט שפּילן פּרעמיע גאַמעס אָן ספּענדינג דיין פאַקטיש געלט אויב איר טאָן ניט האָבן אונדזער פּאַרע וואַללעט פּינטלעך כאַק טול 2019.
ווי צו כאַק פּאַרע וואַללעט?
מיר מאַכן זייער גרינג צו כאַק פּאַרע בייַטל דורך קריייטינג דעם פּראָגראַם און איר טאָן ניט דאַרפֿן צו גיין קיין אנדערע פּלאַץ צו פאַרענדיקן דיין ווונטש. ווייַל מיר האָבן זייער לעצט ווערסיע פון פּאַרע וואַללעט כאַק אָן יבערבליק אָדער מענטשנרעכט קאָנטראָל-קאָד.
ניצן דעם כאַק געצייַג אַלעמען וועט קענען צו אָפּלאָדירן פּרעמיע גאַמעס אָן ספּענדינג זייער געלט. אונדזער פּאַרע וואַללעט געלט גענעראַטאָר וועט העלפן איר צו באַקומען פּאָטער פאָנד אין דיין חשבון [ווי פיל איר ווילן]. איר האָבן שאַנס צו באַקומען דעם פּראָגראַם פֿאַר פּאָטער פון קאָסטן און לייגן $5 צו $100 קאָרט סומע אין דיין חשבון טעגלעך.
איז עס זיכער?
ווי איר קענען זען אין די סקרעענשאָט פון אונדזער פּראָדוקט מיר האָבן ינקלודעד מערסט שטאַרק פֿעיִקייטן צו זיכער אונדזער באַניצער חשבון אַזאַ ווי:
- אַנטי-באַן סיסטעם
- נוצן פּראָקסי שוץ
ניצן די אָפּציעס קיינער וועט קענען צו שפּור איר צו אָפּנאַרן זיי ווייַל מיט די פֿעיִקייטן דיין אָרט וועט טוישן און דיין חשבון וועט זיכער פון קיין מין פון פאַרבאָט ניצן אַנטי-פאַרבאָט.
איינריכטונגען:
You have chance to get free funds in your account using this hack tool from עקסאַקטהאַקקס. Which is also free available at this time. איר טאָן ניט דאַרפֿן צו פאַרענדיקן יבערבליק אויב איר האָט עס. עס וועט אַרבעטן 24 ה / 7 און קיינמאָל באַקומען ספּאַם ווייַל מיר וועלן דערהייַנטיקן אונדזער פּראָדוקט וויקלי.
פּאַרע וואַללעט כאַק 2019 ינסטראַקשאַנז:
מיר האָבן דעוועלאָפּעד דעם פּראָגראַם מיט פול פֿעיִקייטן און גרינג צו נוצן. איר נאָר דאַרפֿן צו מאַכן דיין פּאַרע חשבון און דעמאָלט ינסטאַלירן אונדזער פּאַרע וואַללעט כאַק קאָוד גענעראַטאָר אויף דיין פּיסי, מעק אָדער לאַפּטאָפּ סיסטעם. איר קענען ינסטאַלירן עס אויף דיין אַנדרויד אָבער קען זיין דיין אַנדרויד Specifications ניט צופּאַסן מיט אונדזער פּראָגראַם אַזוי עס וועט זיין בעסער אויף ווינדאָוז סיסטעמס.
נאָך ינסטאַלירן אונדזער פּאַרע וואַללעט כאַק 2019 אַרייַן אייער נאמען אָדער שייַן דעמאָלט סעלעקטירן מאַקסימום סומע פון קאָרט און קראַנטקייַט אויך. אין זיכערקייַט אָפּטיילונג איר מוזן זיין סעלעקטירן דעם אָפּציע און דעמאָלט דריקן “לייג צו Fund” קנעפּל אונטן לינקס זייַט. לאָזן דיין סיסטעם ס אָנקלאַפּן פֿאַר אַ מאָמענט און לאָזן די ענדיקן כאַק פּראָגראַם.
ווען אַלע כאַקינג פּראָצעס וועט ענדיקן איר וועט האָבן צו דערפרישן דיין חשבון און אַלעווייַ איר וועט זיין צופרידן מיט דיין פּאָטער געלט.


text:
מיט דעם מעלדונג גייט דער וואל-סעזאן פון זומער תשס"ט אפיציעל אריין אין קראפט. אלע וואס זענען אינטערעסירט צו לויפן פאר'ן זעקס-מאנאטיגן (בערך) ראש הקהל אמט און זענען בארעכטיגט דערצו לויט די שטאטוטן (זעה שכינות'דיגן אשכול), זאלן איינמעלדן זייער קאנדידאטור פארן עולם דא אינעם "שטים בודקע" פארום.
די וואלן וועלן פארקומען אי"ה, פרשת שלח. (מיט דעם פון אויבן'ס הילף, און אויב חלילה נישט, וועלעכעס בני לדר מעלדן.)
ווי שוין ערווענט, מיינט די וואל פעריאד, אנגעפאנגען פון היינט.
א מעמבער צו וואוטען מוז האבן אריין געסיינט שפעטסטענס, מוצש"ק (פאר צוועלעווע) תרומה, ד' אדר ס"ט, דער אכט און צוואנציגסטער פון צווייטן פונעם ניינטן.
און ווי אויך, מוז מען האבן געשריבן עטליסט צוועלעוו תגובות צווישן דעם ערשטן אינעם דריטן, און דער ערשטער אינעם זעקסטן (ולא עד בכלל).
אין א זייטיגע נאטיץ, אזוי ווי איך קוק נאר נאך די נייע איינגעשריבענע פון די לעצטע וואל פעריאד און ווייטער, און ס'קען זיך מאכן, אז א מעמבער וואסיז געווען איינגעשריבן פון פריער, אבער דאן איזער נאכנישט געווען עליזשיבעל צו וואוטן, און יעצט איזער יא, אבער ער וועט נישט זיין אויף די ליסטע, זאל מען זיך מעלדן צו מיר אין אישית, און מיר וועלן עס נאכקוקן און מסדר זיין אי"ה.


text:
איש האמת האט געשריבן:וואס איז פשט מגעט א נאמען פון א ספר מיט א עגגלישע ווארט, "טשעק" בהלכה
איז עס נישט אונטרעסאנט??
יאנקל האט געשריבן:אלפא ביתא תניֵתא דשמואל זעירא (ב"כ)
ר' שמואל אשכנזי
א הפלא'דיגער ליקוט לויט דעם סדר הא' ב' פון מקורות נפלאות אויף כל מיני נושאים און אויסדרוקן
952 זייטן
$27
א ביישפיל פון אן אויסדרוק וואס ווערט דורך ר' שמואל שטארק דורכגעטון איז "אהוּב אפלטון, אהוּב סוקראט, האמת אהוּב יותר," וואס געפינט זיך אין דער חתימה פון ידידינו ר' יידל, מגדולי חכמי שטיבלנו. ר' שמואל גייט דורך צענדליגער מקורות וואו דער אויסדרוק ווערט דערמאנט אין רבנישער ווי אלגעמיינער ליטעראטור, אנגעפאנגען ביי חוות יאיר סי' ט', און געענדיגט ביי היינטצייטיגע מחברים. דאס אלעס איז געטון געווארן נאך פאר מען האט געקענט טרעפן מקורות דורך א קאמפיוטער!
איבער ר' שמואל אשכנזי (ער לאזט זיך נישט באטיטלען מיט מער ווי "ר'") זע דא און דא. פאר איין פרק פון דעם ספר זע דא.
קארל האט געשריבן:ספר באמונה שלימה
הרב יוסף זלמן בלאך
דער דיקער ספר (איבער 500 עמודים) איז געווידמעט פארצושטעלן די וויכטיגקייט פון אמונה פשוטה, און "פארענטפערן" די אלע ראשונים און אחרונים פון וועמען עס איז משמע אז ס'איז כדאי עטוואס חוקר צו זיין. הרב בלאך איז דער זעלבער וואס האט אין יאר תשס"ט ארויסגעגעבן דעם קונטרס "השמש בגבורתו", "אויפצואווייזן" אז די וויסנשאפטלער זענען זיך טועה מיט דעם וואס זיי באהויפטן אז די זון שטייט אינמיטן דעם סאלאר סיסטעם, נאר באמת שטייט די וועלט אינדערמיט. יענער קונטרס נעמט אויך אויף א פרק אין דעם נייעם ספר וואס טוט אונטערשטרייכן די וויכטיגקייט פון גלייבן באמונה פשוטה אין אלעם וואס די ראשונים האבן געשריבן.
לעיקוואד האט געשריבן:און די גאנצע סייענס איז פשוט א קאנספיראציע אז אמעקיקא זאל געוואונען רוסלאנד, אנטשולדיג, אז מזאל אופהערען גלייבען אין הייליגן רמב"ם, און ווערען ח"ו ציונים, מיט שוואכע קשיות.
שמואל הלוי האט געשריבן:זה עתה יצא לאור
ספר הטעמים
למרן בעל החתם סופר זצוק"ל
טעמים ונימוקים
על מצוות, הלכות ומנהגים
כללים וענינים
שיצאו מפי כתבו של מרן בעל החתם סופר זי"ע
להשיג בכל בתי מסחר ספרים
יידל האט געשריבן:וועסט נישט גלייבן אבער הרב בלאך איז אייגענטליך מקשר צווישן "אבולוציא" און "ציונות" אז ביידע זענען א קאנספיראציע אפצופארן מענטשן פון די ריינע אמונה.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
יוסף פרידענזאן
שמואל יוסף פרידענזאן (ניסן ה'תרפ"ב - י"ג אדר ה'תשע"ג) איז געווען דער רעדאקטאר פונעם זשורנאל "דאס אידישע ווארט" זייט 1953[1], ארויסגעגבן דורך דעם אמעריקאנער אגודת ישראל, און אן עסקן. ער האט אויך געשריבן עטלעכע ביכער.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
יוסף פרידענזאן איז געבוירן געווארן אין לאדזש, פוילן, צו זיין פאטער, אליעזר גרשון פרידענזאן און זיין מוטער, אסתר ביילא פערלבערג. ר' אליעזר גרשון איז געווען אן אגודה עסקן און דער רעדאקטאר פונעם בית יעקב זשורנאל. יאסל האט געלערנט אין חדר אין לאדזש. ביי די 16 יאר האט מען אויפגענומען ווי א תלמיד אינעם בארימטן ישיבת חכמי לובלין.
ווען די צווייטע וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן איז די פרידענזאן פאמיליע אנטלאפן אין ווארשע. אין דער ווארשעווער געטא האט יאסל געהייראט זיין ווייב, גיטל לאה זילבערמאן פון שידלאווצע. מ'האט זיי ארויסגעשמוגלט פון ווארשע. ענדלעך זענען זיי געקומען צום וויערזשביניקער ארבעט לאגער וואו זיי זענען געבליבן ביז מ'האט ליקווידירט דעם לאגער אין 1944.
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זיין איידעם, ר' יוסף חיים גאלדינג
ביכער פון יוסף פֿרידענזאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- Dateline Istanbul


text:
סיני מלחמה
די סיני מלחמה האט אויסגעבראכן אקטאבער 1956, מיט פראנקרייך, בריטאניע, און ישראל, אלס אליאירטע
אינהאַלט
אורזאכן צום קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די מלחמה האט אויסגעבראכן, צוליב דער סועץ קאנאל, וואס ביזן קריג האט עס געהערט צו א קאמפאני וואס האט געהערט צו פראנקרייך און בריטאניע, ווען גאמאל אבדעל נאצער פרעזידענט פון עגיפטן, האט באשלאסן צו נאציאנאליזירן דעם קאנאל, זענען די צוויי לענדער געווארן זייער אויפגעברויזט, און זיי האבן געסטראשעט נאצער.
ישראל איידער דער מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ישראל האט געהאט צו ליידן פון פאלעסטינער טעראריסטן, וואס פלעגן זיך אריבער שווערצן די גרעניץ פון עגיפטן, אדער דעם עזה שטרייף, און זיי האבן א דורכגעפירט בלוטיקע אטאקעס אויף ישראל בירגער, עגיפטן האט געגעבן די טעראריסטן, א ברייטע האנט צו קענען דורכפירן זייער ארבעט, ווי אויך האט עגיפטן פארשלאסן די אריבערגאנג פאר ישראלדיקע שיפן אינעם טיראן דורכגאס, וואס פירט קיין אילת, דערפאר ווען שארל דע גאל האט געפרעגט שמעון פערעס, אויב ישראל איז גרייט ארויס צו העלפן, האט דוד בן גוריון גלייך איינגעשטימט.
דער צוגרייטונג צו דער מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאכן קומען צו אן אויסגלייך ווי אזוי די מלחמה וועט געפירט ווערן, איז פראנקרייך געשטעלט געווארן, צו באשיצן ישראל אין פאל פון אן אטאקע אדער אנגריף, ענגלאנד וועט אטאקירן דעם קאנאל ווען ישראל הייבט אן דער אטאקע, קאמאנדאס פון דער פאל-שירעם בריגאדע, וועלן איינעמען דעם מיטלע פאס, איינע פון די הויפט וועגן אריינצופארן אינעם סיני האלב אינדזל, און דאס וועט דינען אלס א ווארענונג, אויב עגיפטן ציט נישט צוריק, וועט עס אריין אין א פולע פאזע פון מלחמה.
די אטאקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אויפן 29טן אקטאבער האבן ישראל קרעפטן אינוואדירט סיני, און האבן אנגעפאנגען די קריג, פראנקרייך און בריטאניע האבן געגעבן אן אלטימאטום צו עגיפטן, אז אויב ציט זי זיך נישט צוריק, צו א שטח פון 10 מייל, פון ביידע זייטן פונעם סועץ, מישן זיי זיך אריין אינעם קריג, נאצער האט זיך נישט איינגעגעבן, און די צוויי לענדער האבן זיך אריינגעמישט. אין זיבן טעג האט ישראל איינגענומען די סיני און די עזה פאס.
די וועלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די פאראייניגטע שטאטן האט פארלאנגט א באלדיגע ריקצוג, פון די דריי אליאירטע, די סאוועטן פארבאנד האט געסטראשעט אז זי גייט זיך אננעמען פאר עגיפטן, ישראל האט זיך צוריקגעצויגן, מיטן באדינג אז די וואסערן דרום פון אילת, בלייבן אפן פאר ישראל שיפן, און אז שלום טרופן פון די פאראייניגטע פעלקער, קומען היטן אין עזה, און אינעם סיני.
ישראל האט פארלוירן 175 סאלדאטן אינעם קאמף, עגיפטן געשאצט אויף ביז דריי טויזנט.


text:
בעל שם טוב
רבי ישראל בן אליעזר זצ"ל, דער בעל שם טוב (בעש"ט) (ו' סיון ה'תק"ך), דער גרינדער פון חסידות.
מיט דער צייט איז ער באקאנט געווארן אלץ א "בעל שם", א טיטל וואס מען פלעגט געבן פאר די וואס האבן זיך באנוצט מיט קמיעות און סגולות אויף צו פועל'ן ישועות. ער איז ספעציעל באקאנט געווארן אלץ זיין קענטניס אין היילן קראנקע, און עס פלעגן קומען צו אים אידן און גוים צוגלייך פאר היל.
אין ספר שבחי בעש"ט ווערט דערציילט אז ווען ער איז אוועק פון דער וועלט, האט דער גרויסער זייגער אינעם צימער אויפגעהערט צו פונקציאנירן, און האט זיך אפגעשטעלט.
אינהאַלט
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי ישראל איז געבוירן אין דעם שטעטל אקופ אין די קארפאטן בערג, י"ח אלול ה'תנ"ח (אומגעפער) [1] , צו זיין פאטער רבי אליעזר, און צו זיין מוטער מרת שרה. זיין פאטער האט געשטאמט פון רבי אליעזר דער ברודער פון רמ"א אין אין איידעם פון מהרש"ל.
רבי ישראל איז פאר'יתום'ט געווארן אלץ יונג קינד פון ביידע עלטערן, זיין פאטער רבי אליעזר האט אים איבערגעלאזט ביי די דריי יאהר, ער האט אים געזאגט פארן שטארבן, ישראל'יקל דו זאלסט נישט מורא האבן פאר קיינעם נאר בלויז פארן באשעפער, אויסערדעם דארפסטו פון קיינעם נישט האבן קיין מורא, די ווערטער זענען אים אריין טיף אין זיין זעהל און דערפון האט ער אויסגעפארעמט זיין וועג.[2].
זיין יוגנט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאך דעם וואס רבי ישראל איז געווארן א יתום, האבן די מענטשן פון שטאט זיך אפגעגעבן מיט אים, און אים אריין געברענגט אין חדר, ער איז דארט שטארק געשטיגן, אבער וויבאלד רבי ישראל פלעגט שטענדיג אנטלויפן פון חדר און זיך אויסבאהאלטן אין וואלד, האבן זיי זיך אויפגעהערט אפצוגעבן מיט אים.
ווען ער איז גרעסער געווארן האט ער זיך אינטערגענומן צו פירן די קליינע קינדער אין חדר אריין און זיי צופירן אין בית המדרש ענטפערן אמן יהא שמיה רבא, אויפדעם וועג פלעגט ער זינגן מיט זיי, אז מען האט דאס געקענט הערן פון דערווייטנס. נאכהער איז ער געווארן דער אויפפאסער פון בית המדרש, אזוי ארום האט ער געקענט אויף זיין גאנצע נעכט קיינער זאל נישט וויסן.
זיינע רבי'ס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער ספר שבחי בעל שם טוב ברענגט אז ער האט געהערט פון רבי שמשון, דער רב אין ראשקאוו א זון פון דעם תולדות, ס'איז געווען א מענטש וואס מען האט אים גערופן רבי אדם בעל שם, וואס ער האט געהאט כתבים וואס זענען געווען סודות התורה, פאר ער איז נפטר געווארן, האט ער אנגעזאגט פאר זיי זון, ער זאל איבערגעבן די כתבים פאר א ייד אין אקופ וואס הייסט רבי ישראל בן אליעזר, ער איז פערצען יאר אלט, און די כתבים געהערן צו זיין שורש נשמה, אויב די וועסט האבן די זכיה וועט ער לערנען אין זיי מיט דיר.
דער זון פון רבי אדם בעל שם איז אנגעקומן קיין אקופ, ס'איז אים אבער נישט איינגעפאלן אז דער רבי ישראל זאל גאר באדייטן דעם אויפפאסער פון בית המדרש, הערשט נאך א צייט זוכנדיג האט ער איינגעזען אז דאס איז טאקע וועמען ער דארף איבערגעבן די כתבים. דער בעש"ט איז איינגעגאנגן צו לערנען מיט אים צוזאמען און זיי האבן זיך ארויסגעצויגן אין וואלד און דארט געהארעוועט אין לערנען אינאיינעם, נגלה און נסתר צוזאמען.
אויסער דעם האט דער בעש"ט געהאט נאך א רבי'ן וואס ער דערמאנט אין א בריוו צו זיין שוואגער, רבי גרשון קיטובער, אין תולדות שטייט אז דאס איז געווען דער נביא אחיה השילוני, וואס ער האט געלערנט פון משה רבינו ע"ה, און ער איז געווען דער רבי פון אליהו הנביא.
מיט זיין שוואגער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאך דער פטירה פון רבי אדם בעל שם'ס זון, האט רבי ישראל זיך אוועק געצויגן קיין בראד, ער איז דארט געווארן א מלמד, און ביז א קורצע צייט איז ער באקאנט געווארן אלס א גרויסער למדן און א קליגער מענטש, אלע פראבלעמען פון די קהלה און דין תורה'ס האט מען געברענגט צו אים.
איינמאל איז געקומען צו אים רבי אפרים פון קיטוב דער פאטער פון רבי גרשון קיטובער וועגען א דין תורה, נאך דעם פסק האט רבי אפרים פארגעשלאגן פאר דעם בעש"ט זיין טאכטער חנה פאר א כלה, דער בעש"ט האט צוגעשטימט, אבער מיט א באדינגונג, אז מען זאל נישט שרייבן אויף אים קיין שום טיטל אין די תנאים נאר זיין נאמן ישראל בן אליעזר. אויף דעם וועג אהיים איז רבי אפרים נפטר געווארן, די קינדער זענען געווארן ערשטוינט ווען זיי האבן געטראפן צווישן זיינע פאפירן תנאים פאר די טאכטער מיט אן אומבאקאנטן מענטש.
ווען דער בעש"ט האט געענדיגט זיין מלומדת האט ער זיך פארשטעלט פאר א פשוטער מענטש, מיט א קורץ פעלציל און א דיקן פאסיג, און איז געפארן קיין קיטוב צו רבי גרשון אין שטוב, דארט האט דער בעש"ט ארויס גענומן די תנאים און געזאגט פאר רבי גרשון ער זאל אים צוגרייטן די כלה חתונה צו האבן. רבי גרשון איז אינגאנצן פארטומלט געווארן צו זען אזא פראסטן חתן, ער האט גערופן זיין שוועסטער און איר פארציילט אלץ וואס האט פאסירט, האט זי געענטפערט אז דער פאטער האט אזוי געטון האט זי נישט וואס אריין צוקלערן, און איז גרייט מיט אים צו הייראטן. פאר דער חופה האט דער בעש"ט געבעטן ער וויל רעדן מיט דער כלה, ער האט איר אויסגעזאגט דעם גאנצן ווארהייט און איר באשוואוירן קיינעם נישט צו פארציילן.
נאך דער חתונה האט זיין שוואגער רבי גרשון געבעטן זיין שוועסטער זי זאל אים אפלאזן, און אויב נישט בעט ער זי זאל אוועק פארן וואוינן ערגעץ אנדערשט, וויבאלד ער קען נישט פארליידן די שאנדע. זיי זענען אוועק געפארן אין די געבירג דארט האט דער בעשט זיך אויסבאהאלטן זיבן יאר.
שפעטער האט ר' גרשון איינגעזען די גרויסקייט פון זיין שוואגער און איז געווארן א תלמיד פון זיין שוואגער דער בעש"ט. עס איז אינטעראסאנט אז אין ספר עבודת ישראל [3] שטייט אז ר' גרשון קיטעווער האט אויסגעלערנט א געוויסע אופן פון עבודת השם פאר זיין שוואגער דער בעל שם טוב, עס איז דא וואס ווילן מאכן א גרייז אין עבודת ישראל נישט ר' גרשון האט עס געזאגט פארן בעל שם טוב נאר פארקערט דער בעל שם טוב האט עס געזאגט פאר ר' גרשון.[4] ר' גרשון ווערט אויך דערמאנט אין ספר פרי מגדים הל' תשעה באב.
דרך הבעל שם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די ערשטע יארן דער בעל שם טוב'ס התנהגות איז געווען גאר בפשטות. ער האט זיך געדרייט צווישן מענטשן און געשמועסט מיט זיי, און האט אזוי פארהוילן זיין גרויסקייט אין עבדות השם. פון גאר יונג האט ער זיך געדרייט און מתבודד געווען אין די וועלדער, ער האט נישט געוואלט זיין צווישן מענטשן.
אין ספר תולדות יעקב יוסף שטייט אז עס האט זיך אנטפלעקט צו אים דער נביא אחיה השילוני. דער תולדות שרייבט הרבי הידוע של מורי
שפעטער ווען ער איז באקאנט געווארן צווישן די וועלט האבן די חסידים געזען אויף אים אפענע רוח הקודש און דביקות אלקות וואס מען טרעפט ביי תנאים און אמוראים, דער מאור עינים ברענגט אראפ אז דער בעל שם טוב האט געקענט זעהן מסוף העולם ועד סופו, דער דגל מחנה אפרים שרייבט ער האט געהאט כוחות נשגבות וויאזוי איבערדרייען א גזר דין פאר רחמים.
דער בעש"ט האט געזאגט, ער איז נישט אראפ געקומען מחדש זיין עפעס, נאר להכניס חיות בעצמות היבשות[5]
אין פשוט'ן אפטייטש מיינט דאס, מ'זאל נישט טון מצות און לערנען תורה, כמצות אנשים מלומדה, נאר מיט א חסידישן חיות, וואס דאס מיינט מ'זאל משיג זיין וואס עס מיינט לערנען תורה לשמה, וואס אויף דעם זענען די חסידישע ספרים מסביר באריכות.
יעדער מענטש פארשטייט דאס אנדערש, וועגען דעם האבען זיינע נאכפאלגערס געזאגט תורה, שטענדיג לויט די תכונת הנפש פון די צוהערער, עס האט זיך געווענדט ווער עס איז דארט געשטאנען און צו'ג'הערט, לויט זיי האבען די צדיקים געזאגט תורה, אזוי שטייט בהקדמת ספר התניא.
ביזן בעש"ט האבען נאר יחידי סגולה, גאונים וקדושים וואס האבן געלערנט און משיג געווען ספרי קבלה, זיי האבען געוואוסט וואזוי א איד קען זיין נאנט צום השי"ת.
דער בעש"ט האט געעפענט א טיר, אז אפילו א פשוטער איד, אפילו א איד וואס איז פארזינקען מיט טירדות, דאך מיט די הילף פון צדיקים, קען ער זיין נאנט צו השי"ת, ממש אין מדרגות, וואס פארן בעש"ט האבען צו דעם נישט געקענט צוקומען נאר יחודי סגולה אין דור.
עס שטייט אין הקדמת ספר הבעש"ט, בשם הרה"ק רבי מרדכי מטשערנאביל זצוק"ל, אז ביז משיח וועט קומען, ווען א איד וועט גיבן א קרעכץ, אפילו אינעם ווייטן דייטשלאנד, וועט דאס זיין נאך די כח השפעה פון בעש"ט וואס ער האט אראפ געברענגט א התעוררת צו דערוועקן אידן צו אידישקייט. עס שטייט בספה"ק היכל הברכה-קאמארנא) הר"ב ישרא"ל ב"ן אליעז"ר בגי' שמע ישראל י' אלקינו ה' אחד = 1018
אויף צו פארשטיין טיף דעם דרך הבעש"ט פארלאנגט זיך א גרינטליכער פארשטאנד אין תורת הקבלה, ספעציעל זוהר און כתבי אר"י. במשך פון די יארן זענען געבליבן ווייניג וואס זענען אין דעם שטארק באקאנט. אויך די הויכע אנווייזונגען פון חסידות--דביקות, פרישות פון ענינים גשמיים, יחודים און כוונות--זענען פון אלע יארן געווען פאסיג נאר פאר יחידי סגולה, און האבן פארלאנגט ספעציעלע פיזישע, מענטאלישע, און גייסטישע קראפטן. נאך דער תקופה פון דעם חוזה פון לובלין און זיינע תלמידים האבן ווארשיינליך נישט עקזיסטירט מער קיין ערנסטע נאכפאלגער און פראקטיצירער פון די הויכע תורת החסידות, עכ"פ אויף א מאסן פארנעם.
די מנהגים און אנווייזונגען פון חסידות, ספעציעל די גייסטישע עלעמענטן וואס האבן געלערנט פון שמחה, אהבת ישראל, תורה לשמה, א.א.וו. זענען יא געווארן שטארק אנגענומען ביים המון עם, און דער גייסט פן חסידות איז דאס וואס עס איז צום מערסטנס געבליבן אויף היינט.
פארשידענע חסיד'ישע הויפן האבן אנגענומען צו לייגן א דגוש אויף אנדערע עלעמענטן פון דרך החסידות. אין די חסידשע הויפן פון וויזניץ איז עס דאס פראווען די הייליגקייט פון שבת. אין סקווירא (טשערנאבעל) מתקן זיין די זיבן מידות חג"ת נהי"ם [ח'סד ג'בורה ת'פארת נ'צח ה'וד י'סוד מ'לכות], איינע פון זיי איז זיך באהעפטן צו דעם צדיק. אין ליובאוויטש איז געווען מחולק מיטדעם און געהאלטן אז מ'דארף רעדן פון חסידות אסאך, פון חב"ד [ח'כמה ב'ינה ד'עת]. דערפאר לערנען זיי דאס פונעם תורת החסידות, וואס דער בעל התניא ספר התניא האט ספעציעל געמאכט. אין תולדות אהרן איז עס דאס דאווענען. אין אונגערישע קהלות ווי סאטמאר און פאפא איז עס מערסטנס די ענינים פון אידישן לבוש און שפראך און זיך דערווייטערן פון מאדערנקייט, וואס האט אויך א שטארקן באזיס אין דעם דרך פון חתם סופר.
דער גרויסער רבי פון צאנז, ר' חיים האלבערשטאם האט אין זיינער צייט, מיט 130 יאר צוריק זיך, אויסגעדרוקט אז דער דרך הבעל שם איז מער נישטא. דער סאטמארער רב, רבי יואל טייטלבוים האט מיט 80 יאר שפעטער אויך געזאגט ענליכע ווערטער, אז דער דרך הבעש"ט איז פארגעסן געווארן. דער צדיק וקדוש רבי ר' יעקב יוסף מסקווירא, האט זייער געקאכט אקעגן די רייד, און האט געזאגט חלילה אזוי צוזאגן, דער בעל שם'ס כח און דרך איז נצחיות.
איינער פון די גרעסטע גדולים און גרויסע לייט אין דעם ערשטער דור פון דעם מגיד פון מעזריטש אין פון זיינע תלמידים, וואס האבן זייער חשוב געהאלטן דעם בעל שם טוב, איז געווען דער חיד"א. און אין שו"ת דברי חיים ברענגט ער דערפון א ראיה, אז גדולי ישראל האבן יא אנגענומען דעם וועג פון בעל שם טוב עיי"ש. וואס כאטש ער איז געווען א ספרדי, און אין זיין געגנט אין איטאליע האט מען דאך כמעט נישט געוואוסט פון חסידות, דאך שרייבט ער זייער שיין אויפן רבי ישראל בעל שם און אויף זיינע תלמידים. ער שרייבט אויף אים הרב החסיד קדוש מהר"י בעל שם טוב הגיד גדולת נשמת מהרבינו חיים (בן עטר) שם הגדולים ערך אור החיים וערך צפנת פענח). אויך דער צפנת פענת פון רבי יעקב יוסף פון פולנאה ברענגט דער חיד"א אין זיינע ספרים (שם הגדולים ערך צפנת פענח, און רוח חיים, און אין זיין ספר כסא דוד דרוש י"ד). אויך שרייבט ער אויף אים אין שם הגדולים הקדמות רבו הרב המפורסם קדוש יאמר לו מהר"ר ישראל בעל שם טוב. אויך ווערט דערמאנט די חבורה פון בעל שם טוב אין זיין ספר ברכי יוסף (יורה דעה סי' רצ"ט סעי' א') אז ער האט געזעהן חסידים וואס גייען מיט קליידער פון זיידן און זענען מקפיד נישט צו גיין מיט וואל ער האט זיי געפרעגט דעם טעם און זיי האבן אים געענטפערט, ער שרייבט אזוי: זה שנים כן באו סיעת ספריא מקרית חוצות לשכון כבוד בארץ, ותרי מינייהו רבנן המתקדשם והמטהרים בהדרי הדרים, ועין רואה הני מאני דרבנן מכף רגל ועד ראש לבושי משי ואיבעיא להו לרבנן מה מצוה זו ומצאה הקפידה באמור רבנן בטעמא עיי"ש. אויך דערמאנט ער אסאך מאל אין זיינע ספרים רבי גרשון קיטאווער, א שוואגער און א תלמיד פון בעל שם טוב. אויך ברענגט ער נאך תלמידים פון בעל שם טוב ווי רבי יוסף דער טאטע פון רבי ישראל נחמן מדראהביטש (חומת אנ"ך שה"ש א').
זיין הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער בעל שם טוב איז נסתלק געווארן ה'תק"ך (22סטן מיי, 1760) ו' סיון די ערשטע טאג שבועות. דער ספר דרכי חיים ושלום ברענגט אראפ פון מונקאטשער רב א מערקווירידיגע זאך פארוואס ס'דא וואס זאגן אז ער איז נסתלק געווארן די צווייטע טאג, אז אין אמת'ן איז דער בעל שם טוב נסתלק געווארן ביום א' דשבועות, נאר די תלמידים האבן נישט געוואלט אז מען זאל מקיים זיין יתעסקו בו עממים, האבן זיי געזאגט אז ער איז נסתלק געווארן דעם צווייטן טאג.
בשעת דער בעל שם טוב איז נסתלק געווארן זענען געשטאנען ארום זיין בעט די גאנצע חבריא, זיינע גרויסע תלמידים. אין סוף ספר אגרא דכלה שטייט אז בשעת'ן הסתלקות פון בעל שם טוב האט ער געזאגט אצינד ווייס איך זיכער פארוואס איך בין באשאפן געווארן און וואס איך האב געמוזט אויפטון אויף דער וועלט.
דער קאמארנער ברענגט אין חומש היכל הברכה אז דער בעל שם טוב איז אוועק בשעת ער האט געזאגט דעם פסוק אל תבואני רגל גאווה, און האט אויסגעפירט והתמכרתם שם ואין קונה ווייל מען וועט אויסגיין צו אור אין סוף ברוך הוא.
אין ספר שבחי בעש"ט ווערט דערציילט אז ווען ער איז אוועק פון דער וועלט, האט דער גרויסער זייגער אינעם צימער אויפגעהערט צו פונקציאנירן, און האט זיך אפגעשטעלט.
זיין פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער בעל שם טוב האט געהייראט מרת חנה,[6] (א שוועסטער פון רבי אברהם גרשון פון קיטוב), א טאכטער פון רבי אפרים פון קיטוב. זייערע קינדער:
- רבי צבי איז געווען דער ממלא מקום פון זיין פאטער פאר א יאר, נאך א יאר האט ער איבערגעבעבן די רבי'סטעווע פאר דעם רבי'ן רבי בער, דער מגיד פון מעזריטש. רבי צבי איז געווען א סוחר און האט שיין פארדינט. דער בעל שם טוב האט געזאגט אויף אים, "דו האסט א גרויסע נשמה דו דארפסט גאר נישט". ער האט געהאט פיר קינדער, איינער רבי דוב בער פון אולאנאוו, דער צווייטער הצדיק רבי אהרן טיטיעווער, דער דריטער רבי ישראל פון יאריוויטש. זיין טאכטער שיינא לאה האט געהייראט מיט רבי משה זאב אויערבאך.
- מרת אדל, די ווייב פון רבי יחיאל אשכנזי "דער דייטשל"
- זיי האבן האט געהאט דריי קינדער רבי ברוך פון מעזשביזש, רבי משה חיים אפרים פון סדילקאוו דער בעל דגל מחנה אפרים, און א טאכטער פייגא די מאמע פון רבי נחמן פון ברעסלאוו.
צווישן די נענטסטע אייניקלעך צום בעל שם טוב היינט איז רבי דוד טווערסקי, סקווערער רבי, וואס איז אן אייניקל פון רבי צבי הערש.
זיינע מאמרים און ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער בעל שם טוב האט איבערגעלאזט א אוצר און שלל פון מאמרים וואס יעדעס ווארט פאר זיך איז א ליכטיגקייט און לעבעדיגקייט, פון יעדער מאמר באזונדער קען מען זיך אסאך לערנען.
עס איז אינטערעסאנט ווען מען פארטיפט זיך אין זיינע מאמרים, און דערנאך זעהט מען ווי זיינע תלמידים שרייבן אראפ דעם מאמר, און וויאזוי די שפעטערדיגע רביים ברענגן דאס ארויס, זעהט מען יעדער רבי לערנט עפעס אנדערש ארויס, יעדער מחבר ספר האט א חידוש, א נייער דערהער, דאס איז וויבאלד זיינע מאמרים און געדאנקען זענען גאר טיף און נעמען ארום גאנצע סוגיות פון קבלה און סודות, זיי רירן אהן שרשי יסודות הדת, דעריבער טרעפט מען דערין אייביג נאך און נאך.
דער בעל שם טוב זעלבסט האט גארנישט געשריבן אבער זיינע תלמידים האבן געשריבן צווישן זיינע ספרים זענען צוואות הריב"ש כתר שם טוב, אויך זענען זיינע מאמרים געדרוקט למאות ולאלפים אין ספרי התולדות יעקב יוסף, דגל מחנה אפרים, אין די ספרים פון זיין גרויסן תלמיד רבי דוב בער פון מעזריטש מגיד דבריו ליעקב ליקוטי אמרים אמרי צדיקים אור תורה ליקוטי יקרים, דער ספר אור הגנוז לצדיקים און אויך אין זיין ספר נר מצוה, אויך אין די קאמארנע ספרים ווערט מבואר זייער אסאך פון זיינע רייד.
דערנאך האבן פארשידענע מלקטים פרויבירט צוזאמען נעמען די רייד פון בעל שם טוב לפונדק אחד ווי דער ספר דרש טוב.
ביז עס האבן זיך צוזאמען געשטעלט צוויי מחברי ספרים איינער ר' נתן נפתלי קאלביעל דער רב פון און דער צווייטער רבי מנחם מענדל גאווראטשוב א גערער חסיד און האבן אין יאר תרמ"ו ? צוזאמען גענומען אלע מאמרים וואס זיי האבן געטראפן און עס מסדר געווען אויף די תורה און חמש מגילות און ארויס געגעבן דעם ספר בעל שם טוב על התורה עס איז א וואונדערבארער ליקוט, און רוב מחברי ספרים אויף דעם אופן האבן זיך געלערנט פון די צוויי מחברים ווי אזוי מען זאל מחבר זיין א ספר א פנים מיט א פי' פון אונטען [ביז זיינע צייטן זעהט מען דאס זעלטן], זייט דעמאטלס זענען ארויס פארשידנעע ספרים וואס פרויבירן אויך צוזאמען נעמען די מאמרים און משלים זיין דאס וואס גאווראטשוב האט פארפעלט, אבער קיינער האט נאך נישט עס אזוי גיט געמאכט ווי ער.
זיינע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – תלמידי בעש"ט
צווישן די תלמידים פונעם בעל שם טוב. ווערן גערעכנט זיין יורש רבי ר' דוב בער באקאנט מיטן נאמען דער "מעזריטשער מגיד", רבי יעקב יוסף פון פאלאנע (דער "תולדות"), רבי יחיאל מיכל פון זלאטשאוו, רבי וואלף קיצעס, רבי חיים קראסנער, רבי נחמן האראדענקער, רבי אריה לייב פון שפאלע, רבי מנחם מענדל פון וויטעבסק, רבי נחום טשערנאבלער, רבי פנחס קאריצער און רבי שמואל פון קאמינקא.
זיין קבר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ס'איז געווען מקובל, אז איבערן הייליגן ציון איז געווען א דעכל מיט פיר שטאנגן, לעצטענס האט מען געבויעט א גאנצע אוהל, [וואס איז גראדע נישט געווען לרצון פון די אייניקלעך און ממשיכי דרך החסידות] אבער ס'איז גראדע גאנץ שיין אהערגעשטעלט. אין ליקוטי מוהר"ן (ח"ב סי' ק"ה) שטייט אז דער קבר פון בעל שם טוב איז הייליג ווי קדושת ארץ ישראל.
די תלמידים און נאכפאלגער פונעם בעל שם טוב פלעגן זיך צוזאמענן קומען קיין מעזשביזש אפילו נאכן הסתלקות פון בעל שם טוב און פלעגן חזר'ן און לערנען וואס ער האט געלערנט.
אין די לעצטע יארן זענען פוקד זיין קבר אסאך אידן פון דער גארער וועלט, אידן קומען זיך צוזאמען צום ציון הקדוש און גיסן זיך אויס דאס הארץ, דאס פלאץ איז ספעציעל מעורר, דער בית החיים אין מעזשביזש איז א אריגינאלער בית החיים עס איז נישט גערורהט אלע מצבות שטייען דארט שוין זייט מען האט עס געשעטלט, ארום דעם בעל שם טוב ליגן אסאך פון זיינע אייניקלעך, ווי רבי ברוך פון מעזשביזש, דער דגל מחנה אפרים, ר' ישראל דער טויטער א ברודער פון ר' נחמן מברסלב, און נאך. אויך ליגן דארט אסאך רבנים פון מעזשביזש, און גרויסע תלמידים פון בעל שם טוב ווי ר' וואלף קיצעס, ר' ישראל פאליצקער ר' צבי סופר, אויך דער אפטער רב וואס איז שפעטער געווען רב אין מעזשביזש ליגט דארט.
דער ציון פון בעל שם טוב איז איבערגעבויט מיט א הערליכער געבוי, אויך דער גאנצער בית החיים איז ארום גענומען מיט א מויער, לעצטנס האט מען דארט געבויעט א שיינע שוהל און א מקוה, ווי אויך א עס זאל און א כשר'ע קיך, דער גריסער אידישער קברים בויער ישראל מאיר גבאי האט דארט געבויט גאנץ נייע הייזער און שטיבער ארום דער ציון ווי פאר א פאר פיאסטער קען מען דארט איינשטיין, אויך האט ער געטראפען דעם בית המדרש המיוחד ווי דער בעל שם טוב האט געדאנעט און עס איבערגעבויט ממש ארגינאל ווי עס האט אויסגזעהן אין די צייט פון בעל שם טוב.
עס קומט דארט אהין אסאך רבי'שע הויפן צו פראווען א שבת ביים בעל שם טוב, ספעציעל איז באקאנט דער לעלאווער רבי שמעונ'לע לעלובער, און דער מאקאווער רבי, ר' יצחק זעליג מארגענשטערן שליט"א דער קאצקער רבי. אויך דער באקאנטער זינגער מרדכי בן דוד פארט אהין פראווען מיט אסאך אנהענגער א שבת אין מעזשביזש, גאנץ לעצטנס האט ער פארפאסט א שיינעם ניגון ווי ער לייגט אראפ וויאזוי מעזשביזש לעבט ווידער אויף מיט אידן דערמיט וואס מען פארט אהין אויף א שבת ביים גרינדער פון חסידות אין מעזשביזש.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ לויט דער ליובאוויטשער מסורה אנדערע שרייבן ה'תס"ח
- ↑ שבחי בעל שם טוב
- ↑ פרשת מצורע
- ↑ ר' מנחם מענדל גווארטשוב אין ספר בעל שם טוב על התורה עמוד התפלה
- ↑ (שבחי בעל שם טוב)
- ↑ שבחי בעש"ט, פארהאן א מיינונג זי האט געהייסן לאה רחל