text:
לאנדאן וואטערלו סטאנציע
וואטערלו באן סטאנציע איז א הויפט סטאנציע וואס געפינט זיך לעבן דער וואטערלו בריק אין לאנדאן. די סטאנציע איז געעפנט געווארן 11 יולי 1848. די סטאנציע האט אמאל געהאט 21 פעראנען, אבער מען האט צוגענומען צוויי פעראנען פאר דער אינטערנאציאנאלער סטאנציע (וואס מען האט פארמאכט אין דעצעמבער 2007).
די סטאנציע איז דער לאנדאן טערמינוס פון דער דרום-מערב הויפט באן ליניע. דערווייל ווערן די באנען אפערירט פון דער פירמע דרום-מערב באנען.
וואטערלו איז א חשובער טראנספארט צענטער; אחוץ דער הויפט סטאנציע איז פאראן אויך וואטערלו מזרח באן סטאנציע, אן אונטערגרונט סטאנציע און אן אויטאבוס סטאנציע.


c: text/html

text:
נאַואַדייז, Porec איז פאָלקס צווישן יונג מענטשן אויך. עס האט אַ גוט נייטלייף, מיט פאַרשידן דיסקאָטעקוועס, באַרס און טאַנצן קלאַבז, עטלעכע ליגן אויף טערראַסעס, עטלעכע ין געזונט לופט קאַנדישאַנד ינטיריערז.
Porec ס ניראַסט אַעראָפּאָרט איז Pula ערפּאָרט, כאָטש איינער קענען נוצן טריסט אַעראָפּאָרט צו ווי עס איז אַ גוט אַריבערפירן דינסט צווישן די צוויי ערטער. צו דערגרייכן Porec איינער קענען נוצן פאַרשידן ויטאָבוס סערוויסעס וואָס ראַנז צו Porec פון פאַרשידן ווייזט אין Istria ווי ווויל ווי פון זאַגרעב, קראָאַטיש הויפּטשטאָט. ין Porec שטאָט, עס איז אַ פייַן ביסל באַן דינסט אַז קאַנעקץ הויפּט ביטשיז און טוריסט ווייזט ין אַ שטאָט מיט טוריסט קאַמפּלעקסאַז פון פּלאַוואַ און גרין לאַגונאַ. Porec קענען אויך זיין ריטשט דורך פּראָם פון וועניס.
די מערסט וויכטיק קולטור דענקמאָל אין Porec איז עופראַסיאַן באַסיליקאַ, כולל קסנומקסטה יאָרהונדערט קאָמפּלעקס פון סאַקראַל בנינים ערעקטעד בעשאַס די צייַט פון בישאָפּ עופראַסיוס. עס איז ליגן אין די נאָרטהעאַסט טייל פון דער שטאָט.
די באַסיליקאַ, געבויט אויף די יסודות פון אַ פיל פריער קהילה, איז דאַמאַנייטאַד דורך אַ דרייַיק-שיף אַפּסע, אַ נאַרטהעקס, די אַטריום, אַ אַקטאַגאַנאַל באַפּטיסטערי, און די בישאָפּ ס פּאַלאַץ. די געבייַדע איז צוגעלייגט צו אין די קסנומקסטה און קסנומקסטה סענטשעריז, און אַ בעל-טורעם איז ערעקטעד אין די קסנומקסטה יאָרהונדערט.
די אַפּסע איז אָרנאַטעלי דעקערייטאַד מיט פיגוראַל מאָוזיייקס, וואָס, צוזאַמען מיט די מאָוזיייקס אין San Vitale אין ראַוועננאַ, קאַמפּרייז איינער פון די מערסט מערקווירדיק יגזאַמפּאַלז פון מאָסאַיק קונסט אין אייראָפּע. פון די שטאָק מאָוזיייקס און פֿון פּרעסערוועד ינסקריפּשאַנז מיר זענען ביכולת צו נאָכגיין אַלע די פאַסעס פון בנין, אַדאַפּטיישאַנז און רענאַוויישאַנז און אַלע דינאַמיק פון די לעבן פון דער קריסטלעך קהילה אין Porec. עופראַסיוס 'באַסיליקאַ פון מיטן קסנומקסטה יאָרהונדערט, קאַנסיסטינג פון דער קירך, אַטריום, באַפּטיסטערי און די ערשטע פּאַלאַץ פון די דייאַסיז. בעינג ריטשלי דעקערייטאַד און געזונט פּרעסערוועד, די גאנצע קאָמפּלעקס רעפּראַזענץ איינער פון די מערסט וויכטיק מאָנומענץ פון די ביזאַנטין קונסט. די בישאָפּ פון Porec, עופראַסיוס געבויט דעם דרייַ-שיף באַסיליקאַ געבויט אויף יסודות פון פרייַערדיק סאַקראַל דענקמאָל / קירך.
א פירעקיק Atrium מיט ביזאַנטין קאַפּיטאַלז פון די Columns שטייט אין פראָנט פון דער קירך אַרייַנגאַנג. די אַטריום איז רינגד דורך אַ באדעקט Portico אויף אַלע די פיר זייטן, וואָס הייזער אַ זאַמלונג פון שטיין מאַניומאַנץ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
נאסאד
קאארדינאטן: 47°17′N 24°24′E / 47.283, 24.4
נאַסאד (רומעניש: Năsăud; דייטשיש: Nassod, Nußdorf; אונגאריש: Naszód) (אדער ווי טייל רופן דאס "נאסויד") איז א שטעטל אין ביסטריץ-נאסאד דיסטריקט, זיבנבערגן, היינט רומעניע, 17 ק"מ צפון-מערב פון ביסטריץ.
אין 1877 האבן געוואוינט אין נאסאד 293 יידן.[1]
עס איז באקאנט צוליב דעם וואס עס איז געוועזן דארטן רב הרב אברהם יהושע פריינד זון פון רבי משה ארי' א זון פון ר' יהושע קראלער.
עס האבן געווואוינט דארטן א קנאפע צוואנציג אידישע משפחות בשעת דער נאצי שלאנג איז דארטן אריינגעקומען.


text:
פיקאדילי ליניע
די פיקאדילי ליניע איז א ליניע אין דעם לאנדאנער אונטערגרונט, און זיין קאליר אויף דער אונטערגרונט מאפע איז טונקל בלוי. די ליניע איז די פינפטע פארנומענע אין דער אונטערגרונט סיסטעם, מיט ארום 183,512,000 פארערס א-יאר. די ליניע גייט פון צפון לאנדאן צו מערב לאנדאן, און געפינט זיך אונטער דער ערד אויסער דעם מערבדיקן טייל. פון 53 סטאנציעס, זענען 25 אונטער דער ערד.
די ליניע איז די צווייטע לענגסטע אין דער אונטערגרונט סיסטעם, נאך דער צענטראלער ליניע.
קארטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ London Underground Key Facts. Transport for London. דערגרייכט דעם 2008-05-21.


text:
לעך וואלענסא
לעך וואַלענסאַ (פויליש: Lech Wałęsa; געבוירן דעם 29סטן סעפטעמבער, 1943) איז אַ פּוילישער פּאָליטיקער און אַ געוועזענער יוניאן הויפט און מענטשן רעכטן אַקטיוויסט. ער האט קאָ-געגרינדעט סאָלידאַרנאשטש, די סאָוועטישער ערשטער בלאַק פון א פרייער האַנדל פאַרבאַנד, ער האט געווינען דעם נאבעל פריז אין 1983, און געדינט אלס פרעזידענט פון פוילן אין די יארן 1990-1995.
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וואלענסא איז געבוירן אין פאפאוו, פוילן, דעם 29סטן סעפטעמבער 1943. אין 1966 האט ער אנגעהויבן ארבעטן אין דער לענין שיפבויעריי אין דאנציג אלס עלעקטריקער.


text:
מאיר יוסט
הרב מאיר יוסט (ה'תרס"ח - כ"ה ניסן, ה'תש"ע) איז געווען דער הויפט רב פון האלאנד פון תשכ"ה ביז זיין פטירה, א משך פון 45 יאר.[1]
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מאיר יוסט איז געבוירן אין תרס"ח צו זיין פאטער רבי ניסן יוסט, גבאי פון דעם אהבת ישראל, אין וויזשניץ, בוקאווינא (היינט אוקראינע). ביים ערשטן וועלט קריג האט די משפחה זיך געצויגן פון וויזשניץ, וואס איז געווארן א קריג זאנע, קיין גרויסווארדיין אין זיבנבערגן (דעמאלסט אונגארן).
ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער האט געלערנט אין ישיבה אין וויזשניץ, און דערנאך אין גרויסווארדיין ביי הרב פינחס הורוויץ, מחבר פון "פתחא זוטא. פון דארטן איז ער געגאנגען לערנען ביי רב דושינסקי אין חוסט; שפעטער האט ער געלערנט אין פראנקפורט. אין תרצ"ג האבן די נאציס איבערגענומען די הערשאפט אין דייטשלאנד, און מאיר איז צוריקגעפארן קיין גרויסווארדיין. דארטן איז ער געווארן דער פארזיצער פון צעירי אגודת ישראל. אום אלול תרצ"ג איז ער געווען א דעלעגאט צו דער כנסיה גדולה פון אגודת ישראל אין מארינבאד.[2]
צווייטער וועלט קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ביים צווייטן וועלט קריג האט ער מיט זיין ווייב זיך באהאלטן אין א וויינגארטן פון א גוי אין בודאפעשט.[2] ער האט איבערגעלעבט דעם חורבן אייראפע, און נאכן צווייטן וועלט קריג האט ער זיך באזעצט אין אנטווערפן, בעלגיע.[3] אין תשי"ד איז ער געווארן א מגיד שיעור אין דער ישיבה פון מאנטרע, שווייץ, אויף זיבן יאר. אין תרכ"ג האט מען אים גערופן צו ווערן ראש בית דין פון ק"ק אמסטערדאם, און אויך הויפט רב פון האלאנד;[3] ער האט אויפגענומען דעם אמט צוויי וואכן פאר פסח.[2]
פטירה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עש"ק כ"ה ניסן תש"ע איז ער נפטר געווארן אין אמסטערדאם, און זונטיג האט מען אים אריבערגעפירט אין ירושלים, וואו דער אב"ד הרב טוביה ווייס און רב שיינין, ראש ישיבה פון דער קאמעניצער ישיבה, האבן אים מספיד געווען. מען האט אים באערדיגט אין הר הזיתים.[3]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ "Dutch Chief Rabbi Meir Just dies aged 101", Radio Netherlands Worldwide (2010-04-09). דערגרייכט דעם 2010-04-17.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 טאג: רבי מאיר יוסט
- ↑ 3.0 3.1 3.2 שבת בשבתו (אנטווערפן) גליון תש"צ, ב' אייר תש"ע


text:
לוט
לוט (לויט די טראדיציאנעלע ציילונג: א'תתקנ"ז - ב'פ"ז) דער זון פון "הרן בן תרח", פלימעניק פון אברהם אבינו.
הפיכת סדום[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די תורה ווערט דערציילט אז פאר ווען גאט האט פארלענדעט סדום, האט ער געשיקט מלאכים צו ראטעווען און ארויסנעמען לוט מיט זיין משפחה פון סדום פון וועגן זיין קירבה צו אברהם אבינו, און די מלאכים האבן זיי געווארנט צו נישט זיך אויסדרייען און קוקן צוריק ווי אזוי סדום ווערט פארלענדן. אבער לוטס ווייב האט זיך יא אויסגעדרייט, און זי איז באלד געווארן א שטיק זאלץ.


text:
דורך קאמענטירער » דינסטאג סעפטעמבער 20, 2016 2:15 pm
@גאלד
סאיז נאר אינטערסאנט אויף וואס קוקן זיי צו זען אויב מען איז א ביזנעס, למשל ביי אונז ווייסט מען ווער סאיז א גביר, אזא איינער וועס געבט אריין א ספר תורה אין ביהמ''ד... אבער פון ווי זאל טים וויער געוואר ווערן אויב מען ניצט עס פאר א ביזנעס? (אויב מען האט אן סטעטיק איי. פי.? אויב יא איז עס אינטערסאנט)
מיר זענען א סטאדע סאסייעטי, מיר האבן א סטאדע מיינד סעט, א סטאדע גייט אין א שפאן, קיין איין לעמעלע גייט נישט ארויסגיין פין די ליניע, נישט ווייל קיינער לאזט אים נישט נאר ווייל א לעמעלע גייט נישט, פינטעל.
דברים כדברונות מפליקער


text:
פייסבוק
פֿײסבוק (ענגליש: Facebook) איז א סאציאלער נעצווערק וואס באניצער קומען זיך צונויף אויף דער אינטערנעץ דארטן אין איין נעצווערק צו שמועסן און זיך באפריינדען איינער מיטן אנדערן.
די דאזיגע באנוצער טרעפן זיך דורך אייגענארטיקן געצייג וואס מאכט גרינג צו זוכן נייע און אלטע חברים לויט דער געגנט, איגענט, ארבעטס פלאץ, שולע, אמונה א.א.וו. צו זיך פארבינדן מיט אנדערע מענטשן.
מ'שיקט א חבר א ביטע אדער מעלדונג און יענער קען דאס אפזאגן אדער אנעמען און מ'ווערט חברים, מ'האט א פראפיל און מ'קען זיך נאטירן פובליק אלע משוגעתן, האביס אדער סתם פארברענגען און רעדן פון זיך אזוי אז אנדערע וואס ווילן קענען דאס מיטהאלטן און ענטפערן אדער סתם דאס זען.
מען קען קאמוניקירן פובליק אדער פריוואט.
דער גרינדער איז א אינגער הארווערד אוניווערסיטעט סטודענט מארק זוקערבערג וואס צוזאמען מיט זיינע שלאף-צימער חברים האבן דאס געפענט און א געריכטליכע קלאגע פון זיינע געוועזענע חברים פרובירן צו ווערן אנערקענט אלס שותפים אינעם אייגנטום.
זיי האבן שוין היינט צוטאגס צוויי הונדערט מיליאנען באניצער.
דער נאמען פייסבוק האבן זיי געגעבן צוליב דעם וואס דער וועבזייטל איז לכתחילה געווען בלויז פאר אוניווערסיטעט סטודענטן און ווען א סטודענט קומט ס'ערשטער מאל אין קאלעדזש גיט מען אים אזא ביכל וואס הייסט אזוי צו זיך דערקענען מיט זיינע חברים און לערערס. דער נאמען איז שוין אזוי פארבליבן אפילו דאס ניצן היינט אלע סארטן מענטשן.
דער וועב סייט האט שוין דורכגעלעבט פארשידענע קאנטראווערסיעס פון פארשידענע סארטן מענטשן וואס זענען נישט איינשטימונג מיט איר צו פריינטליכער שטימונג ווי למשל דאס איז שוין געווען בלאקירט אין סיריע און אין איראן. אויך איז דאס לויט געוויסע קלוגע לייט צו שטארק א צייט פארברענגער דורך צופיל פריינשאפט מער ווי נארמאל לויט זיי. אויך זענען געוויסע לייט אנגעווייטאגט אז דאס איז צופיל מאל א שטער פאר פריוואטקייט.


text:
בענזין אלטערנאטיוון
בענזין אלטערנאטיוון זענען עטליכע אלטערנאטיווע קוועלער פון ענערגיע וועלכע קען טרייבן אן אויטא אנשטאט בענזין וועלכע איז שמוציג און טייער.
הייבריד אויטאס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הויפט ארטיקל: הייבריד אויטא
די ערשטע און הויפט אלטערנאטיוו איז הייבריד אויטאס. ווען מען האט ערשט אנגעהויבן טראכטן פון אויפטוישן בענזין צו אן אנדערע ענעריגע איז א באטערי געווען די ערשטע זאך אויף יעדנ'ס געדאנק. אבער באטעריס קענען דערווייל נישט אויפטוישן בענזין ווייל עס איז נאך נישט פאראן די טעכנאלאגיע עס זאל זיין גענוג קראפטיג און עס האט דעם פראבלעם פון רעטשארדזשן. און ווער וויל רעטשארדזשן אן אויטא?
א הייבריד אויטא טיילט די ענערגיע צווישן באטערי און בענזין. דער אויטא פארמאגט צוויי באזונדערע מאטארן ווייל דאס איז צוויי אנדערע טעכנאלאגיעס וועלכע וואלטן נישט געקענט ארבעטן אינאיינעם. ווען מען צינדט אן דעם אויטא וועט דער בענזין מאטאר טאן די ארבעט און וועט דערווייל רעטשארדזשן די באטערי. איינמאל דער אויטא פארט שוין א שטיק צייט וועט די באטערי מאטאר איבערנעמען ווי ווייט מעגליך און וועט שפארן בענזין.
ווען די באטערי גייט אויס גייט עס צוריק צו בענזין און אזוי גייט עס אהין און צוריק צווישן צוויי גאר אנדערע ענערגיע טעכנאלאגיעס.
כדי צו פארשטיין וויאזוי א הייבריד אויטא קען באווייזן ארויסצוגעבן די זעלבע קראפט און דאך נאר נוצן האלב אזויפיל בענזין פעלט זיך אויס א קורצע הקדמה:
ווי מיר ווייסן ווערט די קראפט פון אן אויטא געמאסטן לויט וויפיל פערד-קראפט עס גיט ארויס. למעשה ווערט אבער די גרויסע מאס פערד קראפט קוים גענוצט ווייל ווען א דורכשניטליכער אויטא פארט אויפ'ן הייעוועי נוצט עס נישט מער פון 20 פערד-קראפט. די גרויסע מאס פערד קראפט ווערט נאר גענוצט ווען דער אויטא שטרענגט זיך איבער זייער שטארק ווי אנהייבן פארן צו א שנעלע ספיד אדער ארויפשלעפן א שיפע בארג. ווי מער פערד-קראפט אלס בעסער ציט עס ארויף.
קומט אויס אז דער גרויסער קראפטיגער מאטאר איז נישט וויכטיג 90 פראצענט פון דער צייט און נוצט איבעריגע ענערגיע צוליב איר גרויסקייט און שטארקייט ווייל אין פאקט וואלט דער אויטא געקענט נוצן א פיל קלענערע מאטאר רוב פון די צייט.
די הייבריד אויטאס לעזן דעם פראבלעם. עס פארמאגט נאר א קליינע מאטאר ווייל רוב צייט פעלט זיך נישט אויס מער פון דעם און ווען עס דארף האבן מער ענערגיע באקומט עס פרישע קראפט פון דעם עלעקטריק מאטאר.
אבער דער קליינער מאטאר איז נישט די איינציגסטע חכמה וועלכע מאכט דעם הייבריד שפארן בענזין. ווי מיר האבן פריער דערמאנט באקומט די באטערי צוריק ענערגיע פון דעם עלעקטריק מאטאר. דאס פאסירט ווען דער אויטא פאר שנעל און מיטאיינמאל ברעיקט דער דרייווער אראפ. דער מאטאר האט דעמאלט איז זיך אסאך ענערגיע און שיקט דאס צוריק צו די באטערי וואס מיינט אז די באטערי שפארט זיך ענערגיע יעדעס מאל דער אויטא ברעיקט.
ווען אן ארגינעלער אויטא שטייט ביי א רויטע ליכט פאר א מינוט נוצט עס נאך אלץ אסאך ענערגיע ווייל דער גרויסער קראפטיגער מאטאר ארבעט ווייטער צו זיין גרייט ווען עס וועט ווייטער דארפן פארן. דער הייבריד אויטא שפארט זיך אין אזא פאל זייער אסאך בענזין ווייל עס לעשט אויס אויטאמאטיש די בענזין מאטאר און נאר דער עלעקטריק מאטאר בלייבט ארבעטן, נישט נוצנדיג אפילו א ברעקל בענזין. ווען דער אויטא דארף אנהייבן פארן ווייטער האט עס גענוג ענערגיע פאר די ערשטע סעקונדן ביז ווילאנג דער בענזין מאטאר צינדט זיך צוריק אן.
רעדער פון א הייבריד שפארט אויך בענזין ווייל דער געשטעל פון א הייבריד אויטא לאזט נוצן אן אנדערע סארט רעדל וועלכע איז הארטער און מער אויפגעבלאזן וואס מאכט איר האבן א בעסערע כאפ אויפ'ן ראוד וואס מיינט ווייניגער קראפט פון די מאטארן.
הייבריד אויטאס זענען דערווייל טייערער ווי ארגינעלע אויטאס אבער מיט אזעלכע הויכע אויל פרייזן איז עס שוין ווערט און דערצו קומען צו די מעלות אז מען דארף זיך ווייניגער אפשטעלן צו נעמען בענזין און עס איז פריינטליכער צו די ענווייראמענט, וועלכע איז א וויכטיגע דעגרייכונג פאר די רעגירונג.
רוב גרויסע אויטא פירמעס פארמאגן שוין הייבריד מאדעלן און אלע אנדערע זענען שוין נאנט דערצו וואס מיינט אז ביז עטליכע יאר וועט יעדע פאפולערע מאדעל קומען אין א הייבריד ווערסיע און די פרייזן וועלן פאלן צוליב די קאנקורענט אין דער הייבריד וועט ווערן א גרעסערע מציאה.
עטאנאל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עטאנאל איז די צווייטע גרעסטע אלטערנאטיוו צו בענזין היינט צו טאג און מען ארבעט עס זאל ווערן מער פארשפרייט. אטאנאל איז געמאכט פון אלקהאל וועלכע ווערט ארויסגענומען פון אלע סארט קראכמל תבואה (סטארטש) ווי קארן, גערשטן, און ווייץ. עטאנאל קען אויך געמאכט ווערן פון גראז און פארשידענע געוואוקסן און מען זאגט אז עווענטועל וועט מען דאס קענען מאכן פון מיסט.
די איינציגסטע פלאץ אין די וועלט וואו מען באנוצט זיך מיט עטאנאל אין גרויסן איז אין בראזיל. דאס לאנד האט געמאנגעלט אין אויל און האט גרויסע אוצרות פון קארן פעלדער פון וועלכע מען האט אנגעהויבן פראדוצירן עטאנאל אויל. היינט צו טאג פארן 20 פראצענט אויטאס אין בראזיל מיט עטאנאל און צוויי דריטל אויטא מאדעלן וועלכע ווערן דארט פארוקויפט קענען ארייננעמען ביידע: עטאנאל און בענזין.
רוב אויטאס קענען באמת פארן אויף עטאנאל אבער עס קען מאכן פראבלעמען און דערפאר וועט מען דארפן ווארטן ווילאנג די אויטא פירמעס וועלן באשטעטיגן וועלכע מאדעלן זענען גרייט פאר עטאנאל. עס זענען פאראן אסאך מענטשן אין אמעריקע און איבער די וועלט וואס נוצן שוין היינט עטאנאל אבער זיי מישן דאס מיט בענזין עס זאל זיין מער עפעקטיוו. טייל פון זיי לייגן אינגאנצן 10 פראצענט עטאנאל און אנדערע מישן דאס האלב און האלב.
אין צפון אמעריקע ווערט עטאנאל געמישט מיט אלע ריטעיל בענזין און דעגרייכט ביז 10 פראצענט.
אין בראזיל איז דער פרייז פאר עטאנאל די האלב פון בענזין ווייל זיי האבן גרויסע אוצרות פון קארן פון וועלכע זיי מאכן דאס. אין אמעריקע איז עטאנאל נישט קיין סאך ביליגער פון בענזין אבער דער דיפערענץ ווערט מער און מער ווען בענזין גייט ארויף.
עטאנאל קען זיין גענוג קראפטיג פונקט ווי בענזין אבער עס האט דעם פראבלעם פון פרירן. אין בראזיל איז פאראן א ווארימע קלימאט און דאס איז נישט קיין פראבלעם אבער אין אמעריקע, קאנאדע, און אייראפע זענען פאראן קאלטע ראיאנען וואו מען קען נישט נוצן קיין עטאנאל דורכאויס דעם ווינטער.
עטאנאל איז ריינער פון בענזין וועלכע איז א שטארקע מעלה פאר די ענווייראמענט ווען מען קוקט אויף דעם צוקונפט. די פראדוקציע פון עטאנאל איז אבער נישט אזוי גרינג און עס נוצט אייניג אדער מער ענערגיע ווי די פראדוקציע פון בענזין. אבער נאך אלץ איז פאראן א גרויסע צוקונפט פאר עטאנאל זינט אסאך פירמעס האבן זיך גענומען דערצו און רוב אויטאמאביל פירמעס האבן געזאגט אז זיי וועלן צושטעלן זייערע אויטאס פאר עטאנאל.
נאך א הויפט מעלה פון עטאנאל איז אז די תבואה פון וועלכע די עטאנאל ווערט ארויסגעזויגן גייט נישט אינגאנצן לאיבוד נאר ווערט ווייטער פארקויפט פאר לייוו-סטאק (תבואה פאר בהמות צום עסן).
ביאדיזעל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין א מער פשוט'ע נאמען איז דאס גרינצייג אויל. אין רעאליטעט איז דאס א סארט דיזעל אויל וועלכע ווערט געמאכט פון גרינצייג ווי קאנאלע אדער סאויביען אדער פעטנס פון בהמות. דאס ווערט געמישט מיט אלקהאל געמאכט פון עטאנאל אדער מעטאנאל און קען גענוצט ווערן אין אלע סארט דיזעל אויטאס אדער טראקס.
אן אויטא זאל פארן אויף וועיטשטעיבל אויל קלינגט זייער מאדנע אבער אין פאקט איז עס שוין גארנישט אזוי מאדנע. שטודירער זאגן אז דער ערפינדער פון דעם דיזעל מאטאר, רודאלף דיזעל, האט גענוצט אויל פון ניסלעך צו טרייבן זיין דיזעל אויטא צוריק אין 890'. ער האט שפעטער געטוישט צו דיזעל אויל וויבאלד אין יענע צייטן איז עס געווען פיל ביליגער ווי ניס אויל.
רוב דיזעל אויטאס קנען שוין היינט אריינעמען ביז 20 פראצענט ביאדיזעל געמישט מיט 80 פראצענט רעגולערע דיזעל אויל. אויב וועט מען דאס וועלן פארמערן וועט מען דארפן מאדיפיצירן די מאטארן און דאס איז א שטארקע מעגליכקייט אויב עטאנאל וועט ווערן א פראדוקט ביי ארגינעלע אויטאס. ביאדיזעל איז ריינער ווי דיזעל אויל אבער מאכט אביסל מער רויך ווי דיזעל.
א שטארקע מעלה מיט ביאדיזעל וועט זיין אז מען וועט קענען נוצן גענוצטע אויל וועלכע רעסטוראנטן האבן גענוצט צו קאכן און דאס אריינלייגן אין אויטאס. די פרייזן זענען ביליגער פון בענזין און וועט זיין גאר ביליג אויב וועט מען קענען נוצן גענוצטע קאכן אויל. די פראגע איז נאר אויב מען וועט קענען נאכקומען דעם פארלאנג. עס זענען פאראן וואס שאצן אז עס וועט נעמען אלע תבואה פעלדער פון גאנץ אמעריקע צו טרייבן אלע דיזעל אויטאס פאר איין יאר. אבער אנדערש ווי בענזין קען תבואה צוריק וואקסן און די סופליי ענדיגט זיך נישט קיינמאל כאטש עס וועט זיין לימיטירט.
היידראדזשען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היידראדזשען איז דער חלום פון די אלטערנאטיוו ענערגיע וועלט. היידראדזשען איז א טעכנאלאגיע וואס איז שוין פאראן און ווערט גענוצט אין נאס"א'ס ספעיס פראגראם אבער וועט נעמען ווייניגסטענס 15 יאר ביז מען וועט דאס קענען פולקאם ברענגן צו אויטאמאבילן. היידראדזשען איז קראפטיגער ווי בענזין, עס איז זייער ריין, און האט אן ענדלאזע סופליי זינט עס איז געמאכט פון לופט אין די אטמאספערע אדער וואסער.
נאס"א מאכט איר היידראדזשען פון צוויי סארט גאזן וועלכע ווערן גענומען פון די אטמאספערע. דער אפפאל פון היידראדזשען איז וואסער און אזוי האבן די אסטראנאטן אין דעם ספעיס שאטעל וואסער זיך צו וואשן. אין אויטאס ווייסט מען נאך נישט גענוי וואספארא סארט היידראדזשען עס וועט גענוצט ווערן און אסאך פירמעס שטודירן דערין.
אויב היידראדזשען וועט ארויסקומען צופרידנשטעליג פאר אויטאס איז פאראן מעגליכקייטן אז די גאנצע עקאנאמיע וועט אריבערטוישן צו היידראדזשען וואס מיינט אז עלעקטריציטעט וועט אויך ווערן געמאכט פון היידראדזשין. אויב דאס וועט צושטאנד קומען וועט דאס זיין די וועלט'ס גרעסטע עקאנאמישע טויש אין איבער 200 יאר (זייט די אינדוסטריאלע רעוואלוציע) און אויל וועט מער ווייניגער ווערן היסטאריע.
אויב אויטאס וועלן אנהייבן ארבעטן מיט היידראדזשען וועט דאס קומען אין א פליסיקייט פראדוקט כדי מען זאל דאס קענען גרינג אריינלייגן אין אויטאס און באהאנדלן. דאס מיינט אז אויטאס וועלן ווייטער דארפן גיין אויפנעמען ענעריגע, נאר אנשטאט צו א בענזין סטאנציע וועט דאס זיין א היידראדזשען סטאנציע. עס איז נישט קלאר דערווייל וויפיל היידראדזשען וועט קאסטן. אויף דערווייל איז דאס זייער א טייערע טעכנאלאגיע וועלכע נאר נאס"א קען זיך ערלויבן אבער מיט דער צייט וועט עס ווערן ביליגער איינמאל עס וועט פארשפרייט ווערן. אנדערש ווי בענזין וועט היידראדזשען קיינמאל נישט טייערער ווערן ווייל עס האט נישט קיין פראבלעם פון סופליי און אויב עס וועט זיך פארלאנגן מער וועט אויפקומען נאך פירמעס און דאס וועט גאר ביליגער ווערן.
די איינציגסטע פלאץ אין אמעריקע וואו מען קען שוין קויפן היידראדזשען איז אין קאליפארניע. עס זענען דארט פאראן עטליכע היידראדזשען סערוויס סטאנציעס וועלכע סערווירן אויטאס מיט אייגענע געמאכט היידראדזשען טעכנאלאגיעס. רוב פון די אויטאס פארמאגן אויך א בענזין ענדזשין ווייל מען קען זיך דערווייל נישט פארלאזן אויף היידראדזשען זעלבסט.
די פירער אין די טעכנאלאגיע איז די אויטא פירמע בי.עם.דאבעליו. אבער האנדא וועט זיין די ערשטע צו ערשיינען מיט א היידראדזשען מאדעל ערווארטעט ערגעץ אין 2008.
באטערי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
באטערי איז אן אלטער טעכנאלאגיע וועלכע האט זיך נישט קיין סאך פארבעסערט די אלע יארן און ווייניג געבן האפענונג דערפאר אלס אן אלטערנאטיוו צו בענזין. עס זענען פאראן אסאך עלעקטריק אויטאס וועלכע ווערן געטריבן דורך באטעריס אבער קיין איינע פון זיי קענען נישט פארן צו שנעל און קענען נישט גיין ווייטע שטרעקעס ווייל די באטערי ברענט אויס און מען דארף עס רעטשארדזשן.
אויב מען וועט יא אמאל קענען מאכן א באטערי זייער קראפטיג וועט עס זיין די שכל'דיגסטע ענערגיע צו טרייבן אן אויטא ווייל א באטערי נעמט נישט אויף קיין פליסיקייט אדער לופט נאר פראדוצירט ענערגיע נאכאמאל און נאכאמאל. דער חסרון וועט אבער שטענדיג זיין דער פאקט אז מען וועט דאס דארפן רעטשארדזשן.
באטערי וועט אבער שפילן א גרויסע ראלע אין הייבריד אויטאס און אויב באטעריס וועלן בעסער ווערן מיינט דאס אז הייבריד אויטאס וועלן בעסער ווערן און דאס איז פון די נאנסטע אלטערנאטיוון פון וועלכע מען וועט קענען געניסן אין די קומענדיגע יארן.
עס זענען פאראן א רייע באטערי אויטאס און די פירמע דזשי.עם. פלאנט אויך עטליכע מאדעלן. אבער קיינע פון זיי פארן נישט גענוג שנעל און וועט זיך שווער פארקויפן אין א מארקעט מיט ביליגע גוטע אויטאס.


text:
שלום דובער שניאורסאהן
רבי שלום דובער שניאורסאהן (כ' חשוון ה'תרכ"א - ב' ניסן ה'תר"ף), רבי אין ליובאוויטש. באקאנט אלס דער רש"ב.
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי שלום דובער איז געבוירן אין ליובאוויטש כ' חשוון ה'תרכ"א, צו זיין פאטער הרב שמואל שניאורסאהן דער מהר"ש, א זון פון הרב מנחם מענדל שניאורסאהן, דער צמח צדק, א זון פון הרב שלום שכנא אלטשאלער, א זון פון ר' נח אלטשאלער, א חסיד פון רבי מענדל האראדאקער, און צו זיין מוטער מרת רבקה א טאכטער פון הרב אהרן אלעקסאנדראוו, פון שקלאוו, אן איידעם פון רבי דובער פון ליובאוויטש, דער מיטעלער רבי.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך זיין חתונה האט רבי שלום דובער זיך פארנומען מיט א שטארקער פלייסיגקייט און דעם לערנען אין דעם פארשטאנד פון חסידות, ער איז געווארן באקאנט מיט זיין חסידישקייט און אפגעהוטנקייט, מיט זיין באשעפטיגונג אין דאווענען, און איז געווארן באקאנט אלס "עובד"
אין יאר ה'תרמ"ג נאך די פטירה פון זיין פאטער, האבן די חסידים אויפגענומען רבי שלום דובער אלס ממלא מקום פון פאטער, רבי אין ליובאוויטש, כאטש ער איז געווען דער צוויטער זון. אויס רעספעקט פאר זיין עלטערן ברודער, האט רבי שלום דובער נישט געוואלט איבערנעמען די רביסטעווע, הערשט אין יאר ה'תרנ"ד ווען זיין ברודער האט זיך געצויגן קיין וויטעבסק האט ער זיך געזעצט אויף זיין פאטער'ס ארט.
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי שלום דובער איז נפטר געווארן ב' ניסן ה'תר"ף, מען האט אים געלייגט אין ראסטאוו, אין דעם אלטן בית החיים, שפעטער ווען די רעגירונג האט באשלאסן דארט צו בויען אן אויטאבאן האט מען אים אריבער געפירט אין דעם נייעם בית החיים.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר ה'תרל"ה האט רבי שלום דובער געהייראט מרת שטערנא שרה, א טאכטער פון זיין פעטער הרב יוסף יצחק שניאורסאהן פון אוורוטש, א זון פון דעם צמח צדק, און אן איידעם פון הרב יעקב ישראל טווערסקי פון טשערקאס. זייערע זון:
- הרב יוסף יצחק שניאורסאהן (י"ב תמוז ה'תר"ם - י' שבט ה'תש"י), רבי פון ליובאוויטש. דער ריי"ץ.
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ספר המאמרים - אומגעפער ניין און צוואנציג בענדער.
- אגרות קודש.
- תורת שלום.
- קונטרס ומעיין.
- קונטרס התפלה.
- קונטרס העבודה.
- קונטרס עץ החיים.
- קונטרס הכולל.
- קונטרס חנוך לנער.


text:
בעיסבאל
בעיסבאל אדער בײסבאָל איז אַ ספארט געשפילט, צווישן צוויי טיעם'ס פון געוויינליך 9 שפילער אין יעדע טיעם באזונדער.
עס קומט מיט א בעט און קליינע באל, וואס דער פיטשער ווארפט דעם קליינעם הארטן פויסט-סייזד, לעדערענע-באדעקט באל צום ריכטונג פונעם בעטער פון די אנדערע קעגנארטיקער טיעם.
דער בעטער דארף פרובירן צו ארויסשיסן פון פעלד ווי ווייטער, דעם פליענדן באל דורך דאס צוריק שמייסן מיטן שטעקן וואס הייסט א בעט, געמאכט פון האלץ, אדער אנדערע מאטיריאלן.
א גרופע ציעט אן א ראן (אז זיי קענען לויפן זייערעס א שפילער) נאר ווען זיי בעטן, דורך פאראויס רוקן זייערע שפילער-הויפטזעכליך דורך היטס וואס שמייסט ארויס די באל ווייטער ארויס פון א סעריע פון פיר סימנים וואס ווערן אנגערופן בעיסעס אראנזשירט ביי די ווינקלן פון א ניינציג-סקוועיר פוס אדער דיאמאנט.
יעדער בעטער איז אויך א לויפער, נאכדעם און אויב ער האט ארויסגעשאסן דעם באל. די פעלדער זענען פיר אין צאל, און מ'לויפט פארקערט ווי די זייגער אויסגעשטעלט.
בשעת איין טיעם פרובירט אנציציען לויפן טוט די אנדער טיעם פונעם פיטשער היטן אז די באל זאל נישט פליען צו ווייט כדי נישט צו געבן פאר די לויפער די מעגליכקייטן אנצוקומען ביז צו די פערטער בעיס דאס הייסט אהיים, נאר זיי פרובירן דאס כאפן און צוריקווארפן צו זייערס א מיטגליד וואס שטייט ביי די בעיס שנעל צו כאפן און אנטאפן דעם לויפער פאר ער גרייכט דעם בעיס אזוי ארום אים אוטמאכן.
טאמער די בעטער האט ארויסגעשאסן די באל פון די פעלד קען ער לויפן רואיגערהייט און קיינער קען אים נישט אפשטעלן אזוי ארום ציעט ער אן געווינסן פאר זיין טיעם.
אויב ער שיסט דאס נישט צוריק נאך פיר ווארפן פונעם פישטער וואס דאס הייסט א סטרייק איז ער אואט, אויב דער באל ווערט געשאסן נישט ארויס פון די פעלד הייסט דאס א פאול באל און דאס געבט צו צו די אוט'ס. אבער אויב דער פיטשער ווארפט נישט צו אים גוט דער באל דאס הייסט צו נידעריג אדער אוועקגערוקט איז דאס דער ריווח פונעם בעטער און ער קען שפאצירן צו א בעיס נאך פיר אזאלעכע שטיק.
דער מאטש ווערט געשפילט אן קיין צייט באגרענעצונג, און איז געסטרוקטורט ארום ניין חלקים וואס ווערט גערופען אינינגס. אין יעדע אינינג ווערט געגעבן די געלעגנהייט פאר ביידע טיעם'ס אנצוציען ראן'ס. א טיעם'ס האלבע אינינג ענדיגט זיך מיט דריי אואטס, אזוי ארום איז יעדע אינינג צעטיילט אויף צוויי, וואס איינס הייסט "דער הויך פון די אינינג" וואס געווענליך איז דער טיעם וואס איז דער גאסטגעבער האט די געלעגנהייט צו אנציען ראן'ס און די וויזטינג טיעם איז אויף דער דעפענסיע, און איינס "דער אונטערשטער פון אינינג" וואס דער וויזטינג טיעם ווערט געגעבן די געלעגנהייט אנציציען רא'ןס און די האוסטינג טיעם איז אויף די דעפענסיע.
עס איז זײער פּאָפּול ער אין אַמעריקע און יאַפּאַן. די העכסטע בײסבאָל ליגע איז די MLB ליגע, װעלכע געפֿינט זיך אין אַמעריקע און קאַנאַדע.


text:
נתניה
נתניה איז א שטאט אין די צענטער דיסטריקט אין ישראל, די שטח איז גרויס 28,455 דונאם. געגרינדעט דורך די גרופע בני בנימין אין 1929, ס'האט באקומען די נאמען שטאט אין 1948, און געווען די ערשטע שטאט, אנערקענט צו ווערן דורך די נייע רעגירונג. לויט די צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק (הלשכה המרכזית לסטטיסטיקה) ריכטיק פאר סעפטעמבער 2009, איז דא אין נתניה 181,200 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 1.2 פראצענט. רוב זענען אידן.
ס'ווערט געריפען אויך די עיר היהלומים פאר דער אמאליגער וואקסנדער אינדוסטריע פון דיאמאנטן וואס גייט נאך היינט אן.
קריית צאנז געפינט זיך אין נתניה.
די בירגערמייסטערין (מעיארטע) איז מרים פייערבערג.
טראנספארטאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
כביש החוף, פארט אריבער נאנט צום שטאט, און האט עטליכע אפווענדונגען, וועלכע פירן אריין אין שטאט, אין לויפט פון צפון קיין דרום. לאקאלע שאסיי 57, לויפט מזרח מערב, און פארט פון צענטער שטאט, ביז קיין כביש שש, נאנט צו דער גרינער ליניע.
אגד אויטאבוסן געזעלשאפט, און נתיב געזעלשאפט, דינען די פובליק טראנספארט אין שטאט, און אינדרויסן פון שטאט. ישראל באנען האט א סטאנציע, אין שטאט. אויך אין דרום פון שטאט, געפונט זיך בית יהושע באן סטאנציע, וועלכע די איינוווינער פון דרום נתניה באניצן זיך בעיקר.


text:
מאראנצן זאפט
מאראנצן זאפט איז א פרוכט זאפט (דזשוס) וואס ווערט ערהאלטן דורך אויסקוועטשן, צודרוקן אדער דורך צומאלן די אינעווייניגסטע טייל פונעם מאראנץ. עס ווערט געטרונקען דורך מענטשן ארום דער וועלט אלס א געשמאקן געטראנק.
דער גרעסטער עקספארטירער פון די מאראנצן זאפט איז בראזיל נאכגעפאלגט דורך די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, (בעיקר דורך פלארידע וואו עס איז דער אפיציעלער שטאטישער געטראנק).
איין מאראנץ געבט געווענליך ארויס 90 גראם אויף זאפט. א חוץ וואסער און צוקער, איז עס אן אויסגעצייכנטער קוואל פאר וויטאמין C און פאטאסיום, אויך איז עס א גוטער נאטירליכער קוואל פון פאליק עסיד (וויטאמין 9B) וואס איז רעקאמענדירט פאר פרויען בשעת ווען זיי שוואנגערן אדער קענען שוואנגערן.


text:
עמערגענץ צימער
עמערגענץ צימער אָדער גװאַלד טיר (ענגליש: Emergency Room אדער ווי מען רופט דאס אױף ענגליש אין קורצן אי.אר.), איז א ספעציעלע אפטיילונג אין אלע שפיטעלער ווי דאקטוירים שטעלן צו באהאנדלונג פאר פאציענטן וואס דארפן באלדיגע הילף.
אינהאַלט
פאציענטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יעדע שפיטאל איז איינגעטיילט אין צענטערן וועלכע באהאנדלן יעדע איינע אנדערע פראבלעמען. יעדע דאקטאר איז ספעציאליזירט אין געוויסע פעלדער און קיינער קען נישט טאן אלעס. די דאקטוירים אין די עמערגענץ צימערן דארפן קענען באהאנדלן אלע סארט מעדיקל סיטואציעס אין איין טאג, א זאך וואס קיין איין אנדערע דאקטאר קען נישט באווייזן.
אין א געווענליכע טאג קומען אריין פאציענטן מיט די פאלגענדע פראבלעמען:
קאר עקסידענטן, שפילן וואונדן, צעבראכענע ביינער, אפענע שניטן, אפגעבריטע און פארברענטע, אומקאנטראלירטע בלוטונג, הארץ אטאקעס, ברוסט ווייטאג (טשעסט פעין), פראבלעמען מיט אטעמען, אסטמא אטאקעס, נעמאניע, סטראוקס, פאר'חלש'טע, פארלוירענע און צומישטע, מענטשן וואס ווילן זיך נעמען דאס לעבן, פאציענטן וועלכע האבן גענומען צופיל מעדיצין (אווערדאוז), עקסטרעמע בויך ווייטאג, אנגייענדיגע אויסברעכונג, פאר'סמ'טע, אלערדזשי רעאקציעס, א.א.וו.
דאס בילד פון די עמערגענץ צימער וואס יעדער געדענקט איז דער גערודער פון די אנקומענדיגע אמבולאנסן און וויאזוי עטליכע דאקטוירים און ניורסעס לויפן מיט מיט א בעט אין די שמאלע קאראדארן ווען עס איז אינגאנצן פארבליבן מינוטן צו ראטעווען יענעמ'ס לעבן. די דראמאטישע סצענעס איז טאקע נישט קיין זעלטנהייט, אבער די עמערגענץ צימערן זענען פיל מער פון דעם. די ווארטונג'ס צימערן זענען שטענדיג איבערגעפילט מיט מענטשן וועלכע ווארטן צו באקומען הילף פאר אלע סארט זאכן און אסאך ווארטן נאר צו הערן א פארזיכערונג פון א דאקטאר אז עס איז גארנישט און מען קען אהיימגיין.
דאקטוירים דארפן שטענדיג זיין אויף די זיכערע זייט און זיי מעגן נישט אוועקמאכן ווען א מענטש רעדט זיך אפ. זיי זענען געלערנט דערויף און אויב זיי מאכן דאס יא אוועק זענען זיי געווענליך גערעכט און דעמאלט קען מען ווארטן ביז אינדערפרי צו גיין באזוכן די רעגולערע דאקטאר.
טריאזש[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס איז די ערשטע ארט וואו אלע פאציענטן ווערן אונטערגעזוכט אין א רייע און דארט ווערן זיי איינגעטיילט אין 3 קאטעגאריעס:
1) באלדיגע לעבנ'ס וויכטיגע סכנה.
2) וויכטיג אבער נישט קיין באלדיגע לעבנ'ס וויכטיגע סכנה.
3) ווייניגער וויכטיג.
די טריאזש נוירסעס זענען געלערנט צו זיין געשיקט און קענען מאבן די ריכטיגע באשלוסן. זיי דארפן אונטערזוכן יעדן פאציענט מיט א רייע מעטאדן און דערנאך באשטעטיגן זיי וועלכע פאציענטן זענען מער וויכטיג און וועלכע קענען צוריקגיין צו די ווארט'ס פלעצער און אויסווארטן ווילאנג מען וועט זיי רופן. די וואס זענען לעבנ'ס וויכטיג ווערן באלד ווייטער געשיקט צו די באשטימטע דאקטוירים וואו זיי ווערן ווייטער בא'הנדל'ט.
יעדע פאציענט דארף זיך נאכדעם רעגיסטרירן וואס וועט העלפן די באאמטע נאכקוקן די היסטאריע פון דעם פאציענט וואס קען זיין בייהילפיג פאר די דאקטוירים. יעדע פאציענט אן אויסנאם מוז ווערן רעגיסטרירט און איינמאל דאס איז געענדיגט באקומט מען א שפיטאל קארטל וועלכע פארגרינגערט דאס רעגיסטרירן די קומענדיגע מאל.
די פאציענטן וועלכע ווערן זאפארט באהאנדלט פאר גאר גרויסע עמערגענץס ווערן רעגיסטרירט שפעטער און אמאל ביים פארלאזן די שפיטאל.
דיאגניזירונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איינמאל דער פאציענט איז רעגיסטרירט גייט ער אריין אין א ווארט ליסטע און ווען עס קומט זיין שאנס וועט מען אים אריינשיקן אין די "עקזעמינעישן צימערן" וואו א דאקטאר אדער גוט געלערנטע נוירס וועט בעסער באטראכטן די סיטואציע און אלע סימפטאמען און נעמען די ריכטיגע טעסטס וועלכע פעלן זיך אויס פאר די דיאגניזירונג.
א גרויסע טייל פאציענטן ווערן פון דארט געשיקט צו נעמען א בלוט טעסט וועלכע ווערט געטאן אין א באזונדערע אפטיילונג פון די שפיטאל. איינמאל די בלוט טעסטס זענען פארטיג וועט דער דיאגניזירונג דאקטאר דאס באטראכטן און באשליסן וואס ווייטער צו טאן.
די בלוט וואס ווערט אויסגעזויגן אין א בלוט טעסט ווערט אריינגעלייגט אין קליינע פלעשלעך וועלכע קומען אלע מיט קאלירטע דעקלעך. יעדע קאליר מיינט עפעס אנדערש און לויט דעם ווערט עס געשיקט פאר אונטערזיכונג. אין רוב פעלער וועט דאס בלוט אריינגעלייגט ווערן אין 3 פלעשלעך וועלכע האבן צודעקן פון רויטע, בלויע, און פוירפיל קאלירן. דאס בלוט וועלכע ליגט אין די פוירפיל פעלשל ווערט געטעסט פאר די סארטן צעלן אין די בלוט. דאס בלוט אין די רויטע פלעשל ווערט געטעסט פאר די נישט צעלן טייל פון די בלוט (די פליסנדיגע טייל), און די בלויע פלעשל טעסט די דיקיקייט פון די בלוט.
אויב דער דאקטאר איז צופרידן מיט די אינפארמאציע וועט ער באלד מאכן א דיאגניזירונג באשלוס און געבן אנווייזונגן וואס צו טאן ווייטער. אין זייער אסאך פעלער וועט אבער דער דאקטאר באשליסן אז ער האט נישט גענוג אינפארמאציע און וועט מאכן מערערע טעסטס און זיך גיין דורכרעדן מיט א גרעסערע דאקטאר אדער אפערירונג דאקטאר.
ווער איז וואס?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רוב פאציענטן ווערן צעמישט ווען זיי זעען אזויפיל דאקטוירים און אזויפיל פראצעדורן און מען פארשטייט נישט ווער איז וואס. עס איז ווי איינער זאל באטראכטן א שפיל וועלכע ער ווייסט נישט וויאזוי עס גייט און ער איז אינגאנצן צעמישט וואס עס גייט פאר. אין אלגעמיין זענען די עמערגענץ דאקטוירים און נוירסעס אייגעטיילט אין 6 סארטן:
עמערגענץ דאקטאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אן עמערגענץ דאקטאר איז טרענירט א מינימום פון 4 יאר צו זיין שטעלע און מוז דורכגיין שווערע טעסטן צו קענען באקומען אזא דזשאב. דער דאקטאר לערנט זיך צוויי יאר אין קאלעדדזש און דערנאך דארף ער מיטהאלטן לעבעדיג אלע סארט פעלער פאר נאך צוויי יאר ביז ער האט בייגעוואוינט אלע סארט מעדיקל פעלער. ווען ער איז פארטיג דארף ער נעמען א ספעציאליזירונג (ווי עמערגענץ מעדיצין, אינטערנויל מעדיצין, פאמילע, אפערירונג א.ד.ג.) ווייל יעדע דאקטאר דארף זיין ספעציאליזירט צו א געוויסע זאך אזויווי יעדע ארבייטער דארף טאן עפעס אנדערש. ווען דער דאקטאר הייבט אן זיין דזשאב איז ער דערווייל א רעזידענט דאקטאר (דאס איז ווי א צווייטער שטאפל דאקטאר) און נאך עטליכע יאר ערפארונג ווערט ער א געהעריגע דאקטאר.
יעדע דאקטאר אין אמעריקע דארף דורכגיין צוויי גרויסע טעטסן בעפאר ער ווערט באשטעטיגט דורך די אמעריקן באורד אוו עמערגענץ מעדיצין. די ערשטע טעסט ווערט געגעבן שריפטליך און געדויערט איין גאנצע טאג און די צווייטע טעסט ווערט געגעבן מיט די מויל און געדויערט אויך איין טאג.
עמערגענץ נוירס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן צוויי שטאפלן עמערגענץ נוירסעס די ערשטע ווערט גערופן אר-ען (רעגיסטרירטע נוירס) און די צווייטע ווערט גערופן סי-אי-ען (סערטיפייד עמערגענץ נוירס). עס זענען פאראן עטליכע ערליי וועגן וויאזוי זיי קענען ווערן רעגיסטרירטע נוירסעס. עס זענען פאראן קלאסן פון צוויי יאר ביז פיר יאר און יעדע פון זיי דארף באקומען א בעטשלאר אוו סייענס אין מעדיקעל דעגרי בעפאר זיי קענען באקומען א נוירס דזשאב.
דאקטאר געהילף[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זייער אסאך דאקטוירים האבן געהילפן וועלכע זענען אויך געלערנט א מינימום פון צוויי יאר און טיילמאל 4 יאר. די געהילפן קענען טאן די גרינגערע ארבעט פון א דאקטאר און וועלן איבעררעדן אלעס מיט'ן דאקטאר. א געהילף דאקטאר קען אויך פארשרייבן רעצעפטן און געבן ווייטערדיגע באשלוסן אן פרעגן דעם דאקטאר אויב עס האנדלט זיך פון קלענערע זאכן.
עמערגענץ דעפארטמענט טעכניקער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סארט ארבייטער זענען נישט פאראן אין אלע שפיטעלער ווייל עס איז געוואנדן לויט די געזעצן אין די שטעט. די עמערגענץ דעפארטמענט טעכניקער טוען אלע זייטיגע ארבעט ווי טראגן ברענגן, נעמען בלוט דרוק, געבן פעין קילערס, א.א.וו. די טעכניקער ווערן טרענירט דורך די שפיטאל באאמטע און געפינען זיך אויך אין אמבולאנסן.
יוניט סעקרעטאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די זענען ארבייטער וועלכע טוען די וויכטיגע ארבעט פון קאמיוניקאציע אינערהאלב די עמערגענץ צימערן און זענען נישט באקאנט פאר די פאציענטן. זיי וועלן מאכן אלע ערליי קאמיוניקאציעס ווי צווישן איין דאקטאר און די אנדערע, צו די פאמיליע פון דעם פאציענט, צו יענעמ'ס פאמיליע דאקטאר, און ענטפערן אלע טעלעפאן רופן פון פאציענטן וואס שפעקולירן אויב זיי זאלן אריינקומען אין שפיטאל פאר זייער פראבלעם.
די יוניט סעקטרעאטארן דארפן זיין גוט געלערנט צו זייער ארבעט און ספעציאליזירן זיך אין ענטפערן די ריכטיגע ענטפערס פאר פאציענטן וואס רופן אריין די עמערגענץ צימערן. זיי דארפן פארשטיין אויב דער מצב איז ערנסט אדער נישט און אויב זיי ווייסן דאס נישט וועלן זיי קאמיוניקירן א דאקטאר וועלכע וועט דאס באלד ענטפערן.
טרענירונג דאקטאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יעדע שפיטאל פארמאגט דאקטוירים וועלע טרענירן זיך און קוקן צו אלעס. כמעט יעדע גרויסע דאקטאר האט שטענדיג 3 אנדערע דאקטוירים ארום זיך וועלכע טרענירן זיך דורך באטראכטן זיין ארבעט. די דאקטוירים ווערן אנגערופן רעזידענט אדער אינטערן. טיילמאל וועלן זיי זיך נאר צוקוקן און טיילמאל וועלן זיי יא עפעס טאן אויב עס האנדלט זיך פון קלענערע פראבלעמען.
שפיטאל געצייג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יעדער עמערגענץ צימער איז עקוויפטעט מיט פילע עלעקטראנישע און נישט עלעקטראנישע כלים און מאשינען וועלכע ווערן גענוצט פאר די פאציענטן:
סטעטאסקאפ = דאס איז די מערסט באקאנטע דאקטאר געצייג וועלכע מען נוצט אויסצומאלן א דאקטאר פאר א קינד. א סטעטאסקאפ איז נישט קיין עלעקטראנישע דעווייס אבער איז פון די וויכטיגסטע געצייג פאר א דאקטאר צו דיאגניזירן זיין פאציענט. דער דאקטאר לייגט צו די סטעטאסקאפ צו די הארץ, בויך, און רוקן און קען קלאר הערן דאס הארץ קלאפענישן און אלע רירונגען אין דער אטעם-סיסטעם.
די זעלבע סטעטאסקאפ ווערט אויך גענוצט צו הערן די לונגען פון וועלכע דער דאקטאר קען באלד וויסן צי דער פאציענט ליידט פון אסטמא, נעמאניע, און ענליכע פראבלעמען. די סטעטאסקאפ ווערט אויך גענוצט צו מעסטן די בלוט דרוק ווען דער דאקטאר הערט אויס די בלוט דרוק מיט די סטעטאסקאפ ווען ער בלאזט אריין די לופט. כאטש מען קען מעסטן די בלוט דרוק נאר מיט'ן ווייזערל, וועט אבער א דאקטאר בעסער פארשטיין דורכ'ן אויסהערן מיט א סטעטאסקאפ בשעת ער לאזט ארויס די לופט צעביסלעך.
קארדיאק מאניטער = דאס איז א מאשין וועלכע צייגט די הארץ קלאפענישן. מען נוצט דאס בעיקר פאר פאציענטן וועלכע קומען אריין מיט הארץ פראבלעמען. די מאשין באטראכטן די הארץ קלאפענישן און וועט אלאמירן ווען עפעס טויג נישט. טייל פון די מאשינען וועלן אויך האלטן אן אויג אויף די בלוט דרוק און די שטאפל פון אקסיגן וועלכע געפינט זיך אין דעם בלוט.
סטיטשעס טעצל = אין יעדע צימער געפינט זיך א טעצל וועלכע אנטהאלט אלע געצייג וועלכע מען דארף האבן צו נייען סטיטשעס. די ארבעט פון נייען סטיטשעס דארף טיילמאל געטאן ווערן אין גרויס איילעניש ווען א פאציענט פארלירט אסאך בלוט. אויך ביי יעדע אפעראציע נוצט מען דאס באלד ווען עס איז פארטיג.
ארטאפעדיק עקוויפמענט = די סארט עקוויפמענט איז געמאכט צו באהאנדלן אלע סארט ביינער צוברעכונגן און שפאלטענעס. די עקוויפמענט סעט אנטהאלט אלע סארט אייזערנע און פלאסטישע דעווייסעס וועלכע ווערט גענוצט צוריקצורוקן א ביין און דאס ארומצונעמען אויף ווייטער. עס איז אויך פאראן דארט די געצייג אויפצושניידן א קעסט (גיפס) און אסאך אנדערע זאכן וועלכע זענען געמאכט פאר'ן פאציענט צו האלטן פאר א לענגערע צייט אינדרויסן פון שפיטאל.
קרעש שאפע = דאס איז א שאפע פון געצייג וועלכע ווערן גענוצט אין די גרעסטע עמערגענץס ווען א פאציענט פאלט באוואוסטלאז אדער זיין הארץ הערט אויף ארבעטן. איינע פון די הויפט זאכן איז דער דעפיברילעיטאר וועלכע טוט אויפציטערן די הארץ דורך א שאק. ווען א קארדיאק מאניטער אלאמירט וועלן די נוירסעס און דאקטוירים באלד קומען צו לויפן מיט א דעפיברילעיטאר און וועלן שאקן דעם פאציענט וואס וועט טיילמאל העלפן זיין הארץ צוריקגיין צו זין געהעריגע הארץ קלאפעניש.
אינעם קרעש שאפע זענען אויך פאראן אסאך שרעקעדיגע געצייג וועלכע ווערן גענוצט צו שניידן און טאן באלדיגע מעטאדן ווי אריינלייגן א טוב אדער אנדערע זאכן.
פון עמערגענץ ווייטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איינמאל דער פאציענט איז דיאגניזירט און זיין מצב איז סטאביל וועט מען אים ווייטער שיקן צו אנדערע אפטיילונגן אין דעם שפיטאל אדער צו אן אנדערע שפיטאל אויב עס פעלט זיך אויס. אויב דער פאציענט איז באשטעטיגט צו זיין אין א גוטן צושטאנד וועט מען אים פארשרייבן א רעצעפט, אויב עס פעלט זיך אויס, און אים אהיימשיקן.
יעדע פאציענט ווערט ווייטער געשיקט מיט געשריבענע אדער געדרוקטע באריכטן וועלכע לויט'ן זיין מצב. ווען ער וועט אנקומען צו די אנדערע אפטיילונגן אדער אין אן אנדערע שפיטאל וועלן די דארטיגע דאקטוירים באלד וויסן פון וואס עס האנדלט זיך און וועלן אים נישט דארפן נאכאמאל אונטערזוכן און דיאגניזירן.
ווען א פאציענט ווערט אהיימגעשיקט אינמיטן די נאכט און דער דאקטאר האט אים פארשריבן א רעצעפט וועלכע ער וועט באלד דארפן האבן וועט מען אים געבן אינפארמאציע וואו ער קען יעצט באקומען אזא מעדיצין. רוב גרויסע שטעט האבן א רייע פארמאסיס געשעפטן וועלכע זענען אפען 24 שטונדן אבער אין די קלענערע שטעט ווערט דאס איינגעטיילט צו נעכט און יעדע פארמאסי איז אפען אן אנדערע נאכט. דאס געזעץ פארלאנגט אז יעדע שטאט מוז האבן כאטש איין פארמאסי וואס זאל זיין אפען יעדע מינוט אין טאג. די שפיטעלער באקומען די ליסטעט און וועלן אהינשיקן זייערע פאציענטן.


text:
שו בינג
שו בינג (ענגליש: Xu Bing; כינעזיש: 徐冰) איז א כינעזישער קינסטלער ווער וווינט יעצט אין בייזשינג, אוואו ער איז דער וויצעפרעזידענט פון דער צענטראל-אקאדעמיע פון שיינע קונסטן. ער איז מערסטער געוויסט פאר זיין כשרונות אין דרוקמאכן און זיין אינסטאלאציע שטיקער, און אויכעט זיין באניץ פון שפראך, ווערטער און טעקסט און ווי זיי האבן אנגערירט אונזער פארשטענדערניש פון דער וועלט.
געבוירן אין טשאנג טשינג, איז שו אויפגעוואקסן אין בייזשינג. אין 1975, ביים סוף פון דער קולטורעלער רעוואלוציע, האט די כינעזישע ממשלה אים געשיקט, ווי טויזנטער אנדערע צענערלינגען, צום קאָנטרי פאר צוויי יאר. ווען ער איז צוריקגעקומען קיין בייזשינג אין 1977, האט ער זיך אריינגעטרעטן אינעם דרוקמאכן דעפארטעמענט, און איז מקבל געווען זיין מאגיסטערס אין שיינע קונסטן אין 1987. נאך די טיען-אן-מין סקווער פראטעסטן אין 1989, זיין קונסט איז געזען געווארען ווי א קריטיק אויף דעם כינעזישן רעגירונג, אז פאר זיין זיכערקייט איז ער זיך איבערגעציט צו אמעריקע אין 1990. ער האט דארט געוווינט ביז 2008, ווען ער איז געווארען וויצעפרעזידענט פון דער בייזשינג אקאדאמיע.
אין 1990 האט שו געהאט זיין ערשטע אויסשטעלונג ביים קאזען מוזיי פון קונסט, און בתוך זיין אויסשטעלונג זענען געווען די צוויי אינסטעלאציעס "בוך פון הימל" און "גייסטער האמערן דעם וואנט". אין בוך פון הימל דער קינסטלער האט געמאכט, דורך א זמן פון דריי יאר, 4,000 פאלשע כינעזישע קאראקטירן און האט זיי גשניצט ביי האנט אין האלץ-קוואדראטן, און האט זיי גענוצט ווי באוועגלעכער שריפט צו דרוקן כרכים און מגילות, וואס זענען אראפגעלעגט אויף דער ערד און געהאנגען פון דער סופיט. דער גרויסער סכום טעקסט טויסט צו האלטן אן אלטע חכמה, אבער איז להפך אוממעגליך צו פארשטיין.


text:
מייק הוקאבי
מייקל דעל "מייק" הוקאבי (געבוירן 24סטן אויגוסט, 1955) איז דער געוועזענער (54סטער) גאווערנאר פון ארקענסא, ער האט געדינט פון 1996 ביז 2007. ער איז א קאנדידאט פאר די אמעריקאנער פרעזידענט וואלן 2008. ער איז דער דריטער רעפובליקאנער גאווערנאר אין ארקענסא זייט דער רעקאנסטרוקציע.
הוקאבי האט געשריבן עטליכע ביכער, ער איז א געוועזנער גלח, רעדנער, און מוזיקאנט. ער איז באקאנט פארן פארלירן א געוויכט פו 110 פונט אין א קליינע צייט, ווען ער איז דיאנגאזנירט מיט דיאבעט טיפ 2. ער מיט זיין ווייב זשענעט האבן דריי אויפגעצויגענע קינדער.


text:
טאנג דינאסטיע
די טאַנג דינאַסטיע (כינעזיש: 唐朝; [tʰɑ̌ŋ tʂʰɑ̌ʊ]) (18טן יוני, 618 – 1טן יוני, 907) איז געווען אן אימפערישע דינאסטיע פון כינע, נאך דער סואי דינאסטיע און פאר דעם פינף דינאסטיעס פעריאד. די טאנג דינאסטיע איז געגרינדער געווארן דורך דער לי (李) משפחה, וואס האבן געכאפט די שליטה ביים אונטערגיין פון דער סואי אימפעריע. במשך פופצן יאר איז די דינאסטיע געווארן אפגעהאקט דורך דער צווייטער זשו דינאסטיע (8טן אקטאבער, 690 – 3טן מערץ, 705) ווען די קייסערינע וואו זעטיאן האט געכאפט די טראן; זי איז געווען די ערשטע און איינציגע קייסערינע וואס האט געהערשט אין כינע.
די הויפטשטאט פון דער טאנג דינאסטיע איז געווען טשאנגאן (היינט קסיאן), דעמאלסט די מערסטע באפעלקערטע שטאט אין דער וועלט.
ביי דער טאנג דינאסטיע איז בודהיזם געווארן א הויפט איינפלוס אויף כינעזישער קולטור.
צוויי פון כינעס מערסטע בארימטע דיכטער האבן געלעבט אין דעם פעריאד, לי ביי און דו פו.


text:
ען קאלטער
ען קאלטאר (געבוירן דעסעמבער 8 1961) איז אן אמעריקאנער קאנסערוועטיווער קאלומניסט און פאליטישער קאמענטאטור, און בעסטע סעלינג אויטאר. זי טרעט אפט אויף אויף טעלעוויזיע, ראידאו און ביי פאבליק פריוואטע אדער פארטייאישע אוועטען צו ארומרעדן איבער די אקטעועלע געשענישן.
זי איז באוויסט פאר איר גאר שטארקע דעמעגאגישע און קאנפראנטאנציעלע סטייל, זי איז געווארן באטיטול'ט דורך די אבזערווער אלס "דער רעפאבליקאנער מייקל מאור" און די "ראש לימבאו אין א מיני סקוירט". זי האט זיך אויסגעמאלט ווי א "פאלעמיקער" וואס גלייכט "אויפצוהייטערן די טאפ" ד.ה. אויפצודרייען א קאשע און זי זאגט נישט קיינמאל אז זי איז א באלאנצירטער אדער אומ-פארטייאישער קאמענטורער.
זי האט שוין ארויסגעגעבן פינעף ביכער און אלע אן קיין אויסנאם זענען געווען חדשים לאנג אויפן ניו יארק טיימס בעסט סעלער ליסטע.


text:
מנחם מענדל שניאורסאהן
רבי מנחם מענדל שניאורסאהן (י"א ניסן ה'תרס"ב - ג' תמוז ה'תשנ"ד) איז געווען דער לעצטער ליובאוויטשער רבי.
רבי מנחם מענדל איז באוואוסט אלס א גאון עולם, א בקי נפלא אין אלע טיילן פון תורה, ווי אויך אן אויסערגעוויינלעכער מלומד אין וועלטלעכע וויסנשאפטן. ער האט רעוואלוציאנירט אידישקייט, שיקנדיק טויזנטער שלוחים איבער דער גאנצער וועלט צו פארשפרייטן תורה און אידישקייט.
אינהאַלט
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי מנחם מענדל שניאורסאהן איז געבוירן פרייטיק י"א ניסן ה'תרס"ב (1902) אין דער רוסישער שטאט ניקאלאיעװ (היינט אוקראינע) צו זיין פאטער, רבי לוי יצחק שניאורסאן, וואסאיז געווען דער שטאטס רב פון יעקאטרינעסלאוו צווישן די יארן 1907 - 1939, און זיין מוטער חנה, א טאכטער צום רב פון ניקאלאיעוו, הרב מאיר שלמה יאנאווסקי. זיין פאטער איז געווען זיין הויפט רבי. ער האט געלערנט ש"ס און פוסקים, און אויך קבלה פון א חסידישן שטאנדפונקט. צו זעכצן יאר האט ער אנגעהויבן לערנען מאטעמאטיק.
י"ד כסלו תרפ"ט 1928 האט ער חתונה געהאט מיט חיה מושקא שניאורסאן, די מיטלסטע טאכטער פון דעם זעקסטן לובאוויטשער רבי'ן ריי"ץ. די חתונה איז פארגעקומען אין ווארשע, פוילן; כמעט אלע פוילישע רבי'ס זענען געווען אויף דער חתונה. נאך דער חתונה האט דאס יונגע פאר פאלק געצויגן קיין בערלין. דארטן האט ער שטודירט א שטיק צייט מאטעמאטיק און פילאסאפיע אין אן אוניווערסיטעט[פֿעלט אַ מקור].
אין 1933 האט הרב שניאורסאן געצויגן קיין פאריז, דארטן האט ער שטודירט עלעקטרישע אינזשעניריע.[1] אין 1941 איז ער אנטלאפן פון פראנקרייך און אום כ"ח סיון ה'תש"א איז צוגעקומען צו זיין שווער, הרב יוסף יצחק שניאורסאן, אין דעם קרוין הייטס געגנט פון ברוקלין. אין יענער צייט האט ער געארבעט אלס אינזשעניר אין דער אמעריקאנער פלאט[פֿעלט אַ מקור].
אין אַמעריקע האט ער געארבעט פֿאַר זיין שווער, אין די ליובאוויטשער אָרגאַניזאַציעס קה"ת, מחנה ישראל און מרכז לענייני חינוך.
נאך דער פטירה פון זיין שווער רבי ריי"ץ ביום י' שבט ה'תש"י, האט ער נאָך נישט געוואלט צו אָננעמען אויף זיך די פירערשאַפט פון ליובאוויטשער חסידות. נאר נאך א יאר שפעטער, אויף י"א שבט ה'תשי"א, ביי'ם פארברענגען לכבוד דער ערשטע יארצייט פונעם פריערדיקן רבי'ן, האט דער רבי מקבל געווען די נשיאות, מיט זאגן די מאמר חסידות "באתי לגני".
זיין השפעה אין די אידישע וועלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רבי האט אנגעפאנגט מאכן "מבצעים",אויף צושפרייטן תורה ומצוות, אידישקייט און תורת החסידות מיטן קלינגווארט "ופרצת", גענומען פון פסוק "ופרצת ימה וקדמה וצפונה ונגבה"[2].
ער האָט גערופֿן אויף זיינע חסידים צו השפּעה האבן וואו נאָר מעגלעך, אַפֿילו די וועלטלעכע אידן, צו אָבסערווירן די מצוות און תורה לערנען, צווישן אנדערע זאכן, דורך גענומען ציבור ערטער און עפנטלעך קרעדיט די מצוות. עס אויך גערופֿן פינאַנציעל העלפן פֿאַר יענע וואס טאָן ניט האָבן די פינאַנציעל פיייקייַט צו קויפן די תשמישי מצוות.
שייכות מיט אנדערע אדמורי"ם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סקווערע אדמורי"ם האבן זיך עטליכע מאל געאמפערט מיט אים וועגן דעם בעל שם טוב'ס סידור, וואס זיי טענה'ען אז עס באלאנגט פאר סקווירא.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ווידעא פון די רבי (העברעיש)
- א וועב זייטל וועגן דעם רבינ'ס לעבן, מיט ווידעאס, בילדער, מעשיות און א ביאגראפיע


text:
1909
1909 איז דאס נײַנטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1909 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- געגגרינדעט תל אביב
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 2טן יאנואר - בערי גאלדוואטער
- 19טן מיי - ניקאלאס ווינטאן, בריטישער וואס האט געראטעוועט הונדערטער יידישע קינדער פון די נאציס (געש' 2015)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 11טן יוני - יעקב גארדין, ײדישער-אמעריקאנער דראמאטורג (געב' 1853)


text:
1893
1893 איז דאס 93סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1893 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1טן יאנואר - יאפאן הייבט אן ניצן דעם גרעגאריאנישן קאלענדאר
- 23סטן פעברואר - רודאלף דיזל באקומט א פאטענט פאר'ן דיזל מאטאר
- 4טן מערץ - סטיווען גראווער קליוולאנד ווערט 27סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
- 10טן מערץ - דער העלפאנדביין בארטן ווערט א פראנצויזישע זידלונג
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 30סטן יאנואר - יצחק מאיר לעווין, פארזיצער פון אגודת ישראל און דער ערשטער שטיץ מיניסטער פון ישראל (נפטר 1971)
- 22סטן אפריל - מאקס וויינרייך, יידיש-שפראך לינגוויסט
- 30סטן אפריל - יאאכים פאן ריבענטראפ, אויסערן מיניסטער פון נאצי דייטשלאנד (געהרגעט 1946)
- דניאל אסטער, דער ערשטער יידישער בירגערמייסטער פון ירושלים, און דער ערשטער בירגערמייסטער פון מערב ירושלים
- דין אטשעסאן, שטאטס סעקרעטאר פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע אונטער פרעזידענט הארי טרומאן
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 10טן אויגוסט - נפתלי צבי יהודה ברלין, ראש ישיבה פון דער וואלאזשינער ישיבה (געב' 1817)
- 6טן נאוועמבער- פעטער איליטש טשייקאווסקי, רוסישער קאמפאזיטאר (געב' 1840)


text:
23סטן סעפטעמבער
23 אין סעפטעמבער איז דער 266סטער טאג פון יאר (267סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 99 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1846 - דער פלאנעט נעפטון אנטדעקט
- 1943 - די ווילנער געטא ווערט ליקווידירט ווען די יידן ווערן געשיקט צו זייער טויט אין פאנאר און פארניכטונגס לאגערן אין אייראפע.
- 1973 - ביי די וואלן פאר פרעזידענט אין ארגענטינע ווערט חואן דאמינגא פעראן געוויילט צוריק
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1215 - קובליי כאן, הערשער פון דער מאנגאלישער אימפעריע (געש' 1294)
- 1916 - אלדא מארא, פרעמיער מיניסטער פון איטאליע (דערמארדעט 1978)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1929 - רישארד אדאלף זשיגמאנדי, עסטרייך-דייטשער כעמיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר כעמיע (געב' 1865)
- 1939 - זיגמונד פרויד, גרינדער פון פסיכאאנאליז (געב' 1856)
- 1988 - טיבאר סעקעלי, אויספארשער און עספעראנטיסט (געב' 1912)
געשעענישן פונעם טאג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- הארבסט גלייכנאכט


text:
קבלה
מיינט איר מסורה?
קבלה איז א חכמה וואס ערקלערט באהאלטענע מיינונגען אין די תורה. די ערשטע ספרי קבלה זענען ספר יצירה, רזיאל המלאך, ספר הבהיר, און ספר הזוהר.
נאכן ספר הזוהר איז די חכמה הקבלה אריבער דורך די מויל צו אסאך גדולי הדור און גאונים, אבער אלעס איז געווען פארשטעלט און באהאלטן, פון די וואס זענען באוואסט צו אונז איז דער רב האי גאון וואס האט געמאכט א ספר אויף קבלה כללים מרבי האי גאון, אויך איז אין די לעצטע הונדערט יאהר געדרוקט קבלה ענינים פון אנדער גאונים ווי רב רחומאי גאון און רב חפני גאון.
פון די ערשטע גרויסע מקובלים איז ר' אליעזר מגרמייזא דער רוקח, פון איהם האט מקבל געווען רבי משה בן נחמן דער רמב"ן, זיינע ספרים אויף די תורה איז פויל מיט ענינים פון קבלה, אויך איז אין יענע צייט געווען דער ראב"ד א גרויסער בעל מקובל, דערנאך איז געווען דער רקנטי.
שפעטערדיגע ספרים זענען פרדס רמונים פון ר' משה קורדובירו, ביז עס איז אויגעשטאנען ר' אר"י. און האט אנטפלעגט גאר גרויסע טיעפע און ברייטע סודות התורה אין צענדליגער ספרים פון קבלה.
שפעטער האט זיך צוטיילט קבלה אין דריי שרשים. 1) די חסדישע רביים, וואס זענען מבאר אין זייערע אלע ספרים די טיעפע נושאים פון קבלה. 2) די תלמידי הגר"א וואס זענען עס מבאר די פשטות לויט זייער השגה. 3) די חכמים און מקובלים פון די ספררדים וואס זענען עס מבאר מיט טיעפע דורשים וואו דער רש"ש, דער בן איש חי און נאך.
טראדיציאנאל איז קבלה געלערנט געווארן נאר דורך אזעלכע וואס האבן שוין פיל געלערנט פון ספרי נגלה (ש"ס ופוסקים), און זענען שוין אלט פערציג יאר אדער מער, און זענען פארהייראט.
אויף צו לערנען קבלה פארלאנגט זיך צו לערנען מיט א געלערנטער מורה, און עס פארלאנגט זיך קענטניס אין אלע געביטן פון תנ"ך, ש"ס, מדרשים, און פסקי הלכה.
א מקובל איז איינער וואס שטודיעט חכמת הקבלה. עס איז היינט דא קאבאליסטען וואס זענען נישט דווקא פרומע עהרליכע אידן, עס זענען דא אפילו פרייע און אפילו גוים און קריסטן וואס שטודירן די שטריכן פון קבלה און זוהר.
די חכמה פון קבלה איז א טיעפע און א גרויסע, עס איז פונקט אזוי די חכמה פון נגלה, עס אנטהאלט אין זיך גאר אסאך, און מיט גרויסע טיעפקייט, אבער די פשטות דערפון קען מען לערנען אזוי ווי מען קען לערענן נגלה, מען דארף זיך אויסלערנען די כללים, און דערנאך קען יעדער אליין זיך אפלערנען ענינינם אין קבלה.
אבער דאס איז די פשטות, קבלה האט אויך אין זיך א חלק פון סוד, וואס דאס צו דערגיין קומט נאך גרויס פלאגעניש און זוכן, אזוי יעדער חכמה קען מען דאס נישט קונה זיין נאר מיט מסירות נפש והגוף ממש.
קבלת האר"י[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי דערמאנט פריער איז דאס פארשידענע שטרעמונגען און וועגן פון קבלה. א גרויסער חלק און דער טיעפסטער דערפון איז די קבלה וואס דער האר"י הק' האט געלערנט מיט זיין תלמיד רבי חיים וויטאל. עס זענען געווען אסאך מקובלים וואס האבן געהאלטן אז דער עיקר אמת'ער קבלה איז דער קבלת האר"י און אנדערע מקובלים וואס גייען נישט אין קבלת האר"י זענען נישט ריכטיג.
אין דעם הינזיכט איז אויך דא צוויי מיינונגען, עס איז דא וואס זאגן אז אלע ספרים וואס רעדן פון קבלת האר"י איז אמת ווי דער ספר עמק המלך, שפע טל, שערי גן עדן הרמ"ז, און עס זענען דא וואס האלטן אז נאר די ספרים וואס רבי חיים וויטאל האט געשריבן דאס איז ריכטיג אנדערע זענען נישט ריכטיג און מען זאל דערין נישט לערנען.
דער חיד"א האט געהאלטן אזוי אז בלויז די קבלת האר"י ז"ל און בלויז די ספרים פון רבי חיים וויטאל זאל מען לערנען צו קענען חכמת הקבלה נישט אדדערע ווי ער שרייבט אין שם הגדולים ערך קצור תקפו כהן, וערך רבי חיים וויאטל, אין לומדים בעיה"ק בדברי קבלה כי אם הח' שערים שהועתקו מכתבי מהרח"ו עצמו ובנו, ודרך עץ החיים ותו לא, כי אפילו בכתבי האר"י ז"ל חושבבים לספרים וסדרים אחרים.
אין שו"ת חיים שאל ח"ב סי' י' שרייבט ער אזוי: ואני בעוניי איני חש לסודות שלא גילה רבינו האר"י ז"ל עצמו, וגם כי הרמ"ז ז"ל גדול כבודו עטרה בראש כל אדם, מכל מקום אני בער ולא אדע כי מה שלא גילה האר"י רבינו הגדול ז"ל אשר למד עם אליהו זכור לטוב, באלו אמרו שלא לסמוך ושב ואל תעשה עדיף.
הירא לנפשו לא יאמר שום תפלה ולא יכוין שום כוונה עד כי בעיניו יראה בכתבי הקדוש האמיתיים שהוא שער הכוונת שסידר מהר"ש וויטאל מחזיק ברכה סי' תפ"ט)
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- סדרת "סודות הקבלה" בערוץ התוכן היהודי "אורות".


text:
שמעקעדיג האט געשריבן:לעצטנס לויפט אן אנדער עד (נישט קלאסיפיידס, אבער דאך) פון GB
איך כאפ נישט וואס זיי שרייבן דארט און וואו זיי צילן,
אפשר קען איינער מסביר'ן?
.
שמעקעדיג האט געשריבן:עקספיריענס אין וועלכע פעלד.....???
.
שמעקעדיג האט געשריבן:עקספיריענס אין וועלכע פעלד.....???
.
שמעקעדיג האט געשריבן:;)
.
berlbalaguleh האט געשריבן:שמעקעדיג: נאך א מזל חיים שאולזאן איז שוין ארויס פון ביזנעס. (די שומרים האבן איהם געלייגט שלאפן. ס'איז אן אינטרעסאנטע מעשה. ואכמ"ל.)
ער וואלט שוין געמאכט מטעמים פון דעם עד...!
אוקעי. כ'האב פארגעסן. ס'שטייט אין פסוק וזרח השמש ובא השמש. דער אייבישטער פארלאזט נישט. ער שיקט די רפואה פאר די מכה. נאך פאר שאולזאן האטציך אפגעפעקלט איז נחום/נחש הידוע אנגעקומען...!
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
אריה לייב הכהן העלער
רבי אריה לייב הכהן העלער (ה'תק"ה (1745), קאלוש - י"ט טבת ה'תקע"ג (1812), סטרי) איז געווען אב"ד פון סטרי און האט מחבר געווען דעם "קצות החושן".
ר' אריה לייב איז געבוירן אין ה'תק"ה אין קאלוש, אסט-גאליציע (היינט אוקראינע).
זיין ברודער: ר' יהודה כהנא (בעל קונטרס הספקות ותרומת הכרי). פון זיינע תלמידים: ר' אריה ליבוש ליפשיץ (בעל שו"ת אריה) ור' אשר ענזיל צוזמיר (בעל שו"ת מהריא"ז).
זיין זיידע איז געווען אן אייניקל פון בעל תוספות יום טוב האט זיך געצויגן פון רוסלאנד קיין קאלוש אין געגענט פון סטאניסלאוו אין גאליציע. דארטן האט משדך געווען זיין זון – ר' יוסף, מיט א ארימער טאכטער, אין מיט דער עצה פון ר' חיים צאנזער, האבן מאן און ווייב געבליבן וואוינען אין דעם הויז פון זייערע באזונדערע עלעטרן. אין יאר ה'תק"ה איז געבוירן ר' אריה וואס איז געגאנגען וואוינען אין הויז פון זיין טאטן אבער זיין ברודער – ר' יהודה, איז געבליבן וואוינען מיט דער מאמע.
אין זיין יוגנט האט ער געדינט אלס רב אין שטאט ראזינטאב. ער האט געלעבט מיט מורה'דיגער ארימקייט און דחקות . און ווינטער איז ער געזיצן א גאנצן טאג אין בעט צוגעדעקט פון די שרעקליכע פראסט, און געשריבן זיין ספר "קצות החושן". נאך דעם וואס ער האט גענדיגט שרייבן דעם ספר איז ער אנגעקומען צו ר' צבי הירש צו נעמען זיין הסכמה. ר' צבי האט געקווענקלט אים צו געבן די הסכמה, און אים פארבעטן ער זאל צוריקקומען אויף מארגענס. ר' אריה איז דאן געווען רב פון סטרי. צומארגענס הערט ער ווי דער גבאי פון בית המדרש ליידנט איין דעם ציבור צו אן הכנסת ספר תורה וואס וועט ארויסגיין פון הויז פון ר' צבי. אזוי ווי ר' אריה האט זיך דערנענטערט צו ר' צבי כדי אים צו קושן דעם העמד, האט ר' צבי אויפגעהויבן די עק פון זיין העמד און צו אלעמענס וואונדער איז דאס געווען דער כתב היד פון ר' אריה – "קצות החושן".
פאר זיין הסתלקות אין יאר ה'תקע"ג האט ער געדינט אלס רב אין סטרי, דארטן האט ער אויך געפירט א ישיבה.
פון זיינע ספרים: • אבני מילואים: אויף שולחן ערוך אבן העזר. • משובב נתיבות. • קצות החושן. • שב שמעתתא.


text:
issue 8.indd 1
2011 Issue 8 | December 14
מיטוואך וישב תשע"ב
בס"ד
CHOOSE YOUR FAVORITE STORE ENTER FREE IT'S EASY
YOU COULD WIN! $500 WEEKLY
IT'S FREE 12/13/11 7:42 AM
issue 8.indd 2
THE CHOOSE AND WIN PROGRAM It's easy as 1- 2- 3 1) Choose
a store number of the many store choices in the Weekly500
2) Submit
one store number where you would like to win $500, or 2 different stores to win $250 at each store
3) Win
$500 at your chosen store
There will be a winner of $500 weekly. 10 Lucky Kids
1) Choose
one of the ten prizes
2) Submit
the prize number
3) Win
מיטוואך
the prize you chose
אי"ה
There are ten lucky winners, Weekly.
To submit call 24 hr.
רן ביז
718-374-5144 $500.00 געווינט
ז אויף
3 2 1 עס איז אזוי גרינג ווי
קלויבט
500 א געשעפט פון די גרויסע אויסוואל פון געשעפטן אין די וויקלי
Pu
שיקט אריין
$250.00 אדער צוויי געשעפטן,$500.00 די נומער פון די געשעפט צו געווינען
$500.00 געווינט
200
גליגלעכע קינדער פראגראם10 די
P
ביי דיין אויסגעוועלטן געשעפט
קלויבט גליקליכע געווינערס יעדע10 עס וועט זיין.געווינט די אויסגעוועלטע פרייז -אריין די פרייז נאמבער
שיקט
- פרייזעס10 איינע פון די
וואך
Enter every week for the $500.00 prize. One entry per family. Kids enter every week, one entry per child.
2
12/13/11 7:42 AM
AM
issue 8.indd 3
contents
categories 5
Mens - kids Clothing - Womens Wear and Accessories - Dry Good - Shoes - Wigs
8 Weigh to Go 10 באווייז א קונץ
12 Weekly Feed 25
4 פארזעצונג-
דער פאלשער שלייער
31 Weekly Specials 33
יונה פשעירהאלדער-
34 Winners
Clothing
9
Electronics Electronics - Photo Computer - Vacuuam
טיפס
35 Spot 10 Differences - Baby Shoppe 36 10 Lucky Kids
די אויסגאבע ווערט פארשפרייט אומזינסט יעדע מיטוואך
די קומענדיגע אויסגאבע וועט ערשיינען אי"ה
מיטוואך פ' מקץ December 21th
אדווערטייזמענטס וועלן אנגענומען ווערן ביז
מאנטאג מקץ
December 19th 4:00 פאר סיי וועלכע קאמענטארן קאנטאקט אונז אויף Info@weekly500.com (347) 699-3355
Published every Wednesday by:
11 Food - Health Supermarkets Groceries - Fish Meat - Health food - Pharmacy
17 Home Linen - HardwareAppliances Furniture - Home Decoration - Toys
23 Jewelry - Silver Jewelry - Silver
26 Judaica Judaica - Taleisim Books - Tefillin
27 Service 200 N 14th Street, PMB 272 Brooklyn, NY 11249
Electrician - Cleaners - Auto - Graphics - Printing - Styling Whitening
Phone: 866-943-5554 Fax: 718-799-1450 Email: ads@weekly500.com Web: www.weekly500.com
© Copyright 2011 All rights reserved to Weekly 500 inc.
3
12/13/11 7:42 AM
issue 8.indd 4
Enter free, it's easy! By Phone
When you call we automaticlaly have your phone number in our voicemail system, just enter the store number (or 2 store numbers to win $250 in 2 stores). For the 10 Lucky Kids, enter the prize number you want to win.
By Text
Text the store or stores you would like to win, for example, text: $500 @ 032, or $250 @ 019 and 034. For kids text the prize number, for example Prize 5.
By Fax
Cut and fill out below with your information and choose the store or stores of your choice (Ex. for store #96 write 0 9 6 ) and fax it.
By Email
E-mail a Phone number where we can contact you, plus 1 store or 2 store numbers.
By Mail
Fill the form below, mail it with your information and the store or stores of your choice (Ex. for store #96 write 0 9 6 ), Send it to weekly500.
718-374-5144 201-687-9335 718-799-1450
Win@Weekly500.com
to: Weekly 500
200 N 14th Street PMB 272 Brooklyn NY 11249
500 Flu T/F
718
Good luck!
Name:��������������������������������� Address:������������������������������� Phone:�������������������������������� Win $500
Win 2x $250
LUCKY KIDS I want to be one of the 10 lucky kids
(See Back Page)
Name:��������������������������������� Age:����������������������������������� School:��������������������������������
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 און וועלן,Dec 19 - 9:00 די גורלות וועלן פארקומען אי"ה מאנטאג מקץ .געמאלדן ווערן אין די קומענדיגע אויסגאבע
4
12/13/11 7:42 AM
Clothing
issue 8.indd 5
1. 2.
3. MENS D E PA R T M E N T
4.
500 Flushing Ave. 167 Rodney St. T/F
718-797-2625
T/F
718.388.2494
718.260.8903 5. 6.
167 Lee Ave. 718.388.5831
847 Bedford Ave. 718.640.1867
41 Lee Ave. 718.384.4816
Quality Shoes For The Entire Family Send us your order in any way.....
Call
ext
Fax
il Ema
T
7. 8.
...And we will deliver it FREE the same day!!!
Baby sho
Tights CL Socks Shirts
Sheets Nowali mocs
khgn Bibs Night Boys Shabbos
Robes
Pajamas Polos
lSr Design 347.731.2431
iye ,hky lgkpte
Belts.
P Premium Dry Goods 180 Ross Street (Cor. Lee Ave.) Call 718.963.1721 Fax 718.963.1894 Text 718.496.7519 Email 7184967519@vtext.com
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
5
12/13/11 7:42 AM
Clothing issue 8.indd 6
9. 10.
11. 12.
13. 14.
15. 16.
Exclusive Elegant Evening Cell Phone & Camra Bags
Mrs. Z. Solomon
718-384-7817 6
Fax 718-799-1450 Email Win@Weekly500.com
12/13/11 7:42 AM
Kids Clothing
issue 8.indd 7
17. 18.
Experience the Dazzling Beauty of Affordable Jewelry
19. 20.
Great
Chanuka Gifts
20% OFF All Rings Expires זאת חנוכה
21. 22.
81 Harrison Avenue 718.388.0666
23. 24.
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
7
12/13/11 7:42 AM
issue 8.indd 8
Join FootP
Becoming is free!
Licensed Nutritionist
Fat free foods. It's not fat per se that is always the problem. It's the kind of fats we eat and the other kinds of foods we fill up on when we cut back on appetite-satisfying fat that is the root to our "fat" problem. For while heart disease has declined because we shun artery clogging saturated fats and cholesterol, waistlines have expanded significantly since we started limiting all fat from our diets. Some people think that the only way to lose weight is to strip your diet of all fat. That seems to have backfired. Food companies responded to the fat phobia with an abundant supply of fat-free foods, low-fat and reduced fat foods, especially snacks! The result was an overdose of carbohydrates, ranging from fat-free pretzels to crackers,cookies and muffins. Even dinner plates are piled high with fat-free pastas. People mistakenly assume that if the label on the package reads fatfree, you can eat as much of it as their heart desired. Reducing fat alone is no guarantee to having a weight loss. Extra starches, even fat-free ones, will expand your waistline. Studies have shown that if you include healthy fats in your daily menus you will feel more satisfied. For example, eating fat-free cottage cheeses is okay, but eating cottage cheese with 2% fat might make you feel fuller longer. Omega 3 fats are a healthy way to boost your memory and your "feel good" chemical. Just be sure to use portion control by every meal.
8
12/13/11 7:42 AM
Kids Clothing
25.
Join the FootPrince club...
26.
Becoming a member is free!
Electronics
FREE!
Buy 10 pairs, get the 11th of equal or lesser value
! Current Winter merchandise rfield Rd 700 Bedford 718.935.0207 - 7 Ga
New!
Babysitting Service In Front Of Our Store! Babysitting Hours: Sun - Wed 12:30 - 3:30
27. 28.
CHILDREN DEPARTMENT
218 Wallabout St. 718.858.5898
845.783.0800
167 Rodney St. 718.599.2850
T/F
197 LEE AVE. 718-384-5359
29. 30.
0207 - 7 Garfield Rd 845.783.0800
issue 8.indd 9
Greatest selection of Hats and Accessories
210 Wallabout St. (718)852-6411 31. 32.
• Computer Repair • Virus Cleaning • Windows 7 Upgrades
We carry a full line of
Computer Accessories, Printers, Inks & Toners
FREE
ESTIM
ATES
269 Lee Ave, Brooklyn NY 11206
718•486•TECH 8
3
2
4
HOURS:
Monday to Thursday 9:00am to 7:00pm
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
9
12/13/11 7:42 AM
א דיים אין א גלעזל רעזולטאטן :דאס איז פון די גרינגסטע טריקס פון וואס די צוקוקער וועלן שטוינען ,ווי די דרוקסט אריין א דיים אין די זייט פון א דורכזיכטיגע גלעזל מיט וואסער, ( )1און עס רינט נישט ארויס קיין טראפל וואסער.
מאטריאלן: 2דיימס א דורכזיכטיג גלעזעל
1
צוגרייטונגען: פול אן א האלבן גלעזל מיט וואסער ,ווארף אריין איין דיים אין די גלעזל ,מאך זיכער אז עס בלייבט שטייענדיג אנגעלאנט אויף די וואנט פון די גלעזעל)1( . דריי ארום די גלעזל אויף א זייטיגע פרעספעקטיוו ,ביז דו באמערקסט ווי די דיים ווערט פארשווינדן פון דיינע אויגן)2( .
2
באווייז די קונץ: ווייז די גלעזל פאר די צוקוקער אויף די זעלבע פרעספעקטיוו ווי מען באמערקט נישט די דיים ,די צוקוקער וועלן גארנישט זען אין די גלעזל חוץ אז ס'איז האלב אנגעפילט מיט וואסער)2( . ווייז די צווייטע דיים פאר די צוקוקער ,נעם עס און דרוק עס צו צים גלעזל פון דרויסן באדעקענדיג די גלעזל )3( ,און בשעת די דרוקסט עס צום גלעזל מאך אביסל שיעף דעם גלעזל אז דער דיים פון אינעווייניג זאל זיך ארומדרייען און אראפגליטשען צו די פאדערשטע זייט פון די גלעזל.
3
4
נעם אוועק דיין האנט און באהאלטענערהייט נעם מיט דעם צווייטן דיים וואס דו האסט צוגעדרוקט צום גלעזל )4(.בשעת די צוקוקער שטוינען נאך וויאזוי די דיים האט זיך אריינגעזען אינעם גלעזל ,גליטש אריין דעם צווייטן דיים אין טאש ווען קיינער באמערקט נישט)5(.
5 Fax 718-799-1450 Email Win@Weekly500.com
12/13/11 7:43 AM
10
issue 8.indd 10
34.
Williamsburg Vacuum
& Sewing Machine 344 Robling St.
Electronics
718-384-0851
www.mhvacuum.com
35. ads.indd 34
Grocery
issue 8.indd 11
33.
10/5/11 1:24 PM
36.
פאר אלע אייערע ! געדענקט,עלעקטראניקס
עלעקטראניקס קויפט מען ביי קויפמאן’ס 52 Lee Ave. | 718.388.1915
37.
FOREVER
38.
185 Lee Avenue
www.digiprin
39. 40.
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
11
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 12
Weekly Feed נייעס
Weekly 500 news and updates
Comments and suggestions You Ask, We Answer: We have asked our readers to comment and suggest ideas for the Weekly 500 and we have received a tremendous amount of feedback and support. Some of you have brought to our attention that the Weekly 500 is sometimes difficult to find in some stores, since it goes really fast. As a solution to that, we will be printing a few thousand additional copies every week. We thank our valued readers for the great observation.
Phone System: We are happy to announce the following: The week of Chanukah we will be unveiling a state of the art Phone System which will make it a lot easier for you to submit your entries. You will no longer have to leave a message and the details of your entry; it will all be handled by our new phone system which will ask you for the information. You will press the proper keys and be automatically entered into the drawings.
RCCS Auction 2011 שטייענדיג וויינער ווי א וואך אפגערוקט פון די גראנדיעזע רופא חולים טשייניז $10 האט איר נאך אלס די געלעגענהייט צו באקומען א אומזינסטע,אוקשען -טיקעט ביים קויפן אייערע פרייזעס אין שטיצע פון די הייליגע און לעבנס .וויכטיגע מוסד דאס מאל אין פארם פון א 'סקרעמבעל געים' ווי מען דארף האלטן חשבון אויף די צענדליגע גאר .ווערטפולע פרייזעס און זייערע נומערן לויטן סדר די 'לייוו אוקשען' וועט אפגעהאלטן ווערן אי"ה קומענדיגע מאנטאג מקץ כ"ג כסלו .December 19
Most popular stores: Our state of the art computer software that chooses the winners every week, was also able to determine the most popular stores of the week, last weeks most picked stores were: Meoros Judaica, and Eastern Silver of Williamsburg.
Call
414 Flu
12
Fax 718-799-1450 Email Win@Weekly500.com
12/13/11 7:43 AM
ed
41. 42.
updates
Grocery
issue 8.indd 13
43. 44.
745 BEDFO
FAX: 718. PHONE: 71
an exceptional shopping experience!
FoodPyramid
700 Myrtle Aveue telephone: 718-388-1200 fax: 718-388-1201
45. 46.
650 Bedford Ave
50 - 54 Division Ave. 718.387.5411
TEL. 718-858-5421 FAX. 718-596-5150
47. 48.
Phone Orders
Call: 718-522-5154 • Fax: 718-522-2574 Email: order.hatzlacha@gmail.com
414 Flushing Avenue • 718-522-5154
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
13
12/13/11 7:43 AM
Fish & Meat Market
50.
Weingartens Fish 179 Ross St. (718) 387-6044
פארזוכט אונזערע היימישע געפילטע פיש
Fresh Fish Daily
We Deliver All Over Williamsburg
אויך האבן מיר א פול ליין פון אלע פליישן פון מתתי' קאהן'ס פלייש געשעפט
55-A Division Ave. | 718-963-2902 51. 52.
53. 54.
יש פא פלי געש ע בהשגחת קהל פאפא פ קהלת יעקב
פא
ט
Fish & Meat issue 8.indd 14
49.
Cohn
55. 56.
Best היימישע Cold Cuts in town!
118 Division Ave. | 718-782-6445
14
Fax 718-799-1450 Email Win@Weekly500.com
12/13/11 7:43 AM
58.
Food
issue 8.indd 15
57.
59.
Fresh Daily
60.
Service is our Priority
free
ery
deliv
208 Division Ave
718-963-0823
Free
Delivery
61. 62.
63. 64.
718-855-0214
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
15
12/13/11 7:43 AM
YOU CHOOSE Which prizes should be on the 10 Lucky kids Page
AND WIN
!Your purchase back
LUCKY KIDS
Dec 15 - Dec 30
בעפאר דו גייסט איינקויפן לכבוד חנוכה מאך זיכער צו באזוכן די בארימטע 'לי עוועניו פאטא' געשעפט ,וואס חוץ די שפאט ביליגע פרייזן ווי קיינמאל בעפאר קען מען צוריק פארדינען די פילע סכום וויפיל מען האט איינגעקויפט! ביים איינקויפן אין די געשעפט בעט ביים רעדזשיסטער א 'חנוכה קארטל' אויסצופולן די מתנות וואס דו וואלסט געוואלט מען זאל קענען געווינען ביי די '10 גליקליכע קינדער פראגראם' אויף די לעצטע זייט פון אונזער ביכעל. דו קענסט אויסוועלן סיי וועלכע אייטעם פון געשעפט ביז $100ווערד .די מערסטענס געוועלטע אייטעמס וועט מען בעז"ה קענען געווינען אין די וואך נאך חנוכה. נאכן אויספולן דעם קארטל ווארפט עס אריין אין די וויקלי 500קעסטל עס וועט זיין א גורל פון אלע קארטלעך ווי דער געווינער וועט צוריק פארדינען די פילע סכום וואס מען האט איינגעקויפט אין געשעפט!
16
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 16
SE
s Page
WIN
e back!
66.
Shop. Learn. Live.
10% OFF
264 Lee Ave. 718.640.1650
Food
UCKY KIDS
65.
www.supremehealth.com
67. 68.
Furniture
149a Division Avenue Brooklyn, NY 11211 718.218.7151 Hours: Sunday: 11-7; Mon-Thurs: 10-7; Friday: 10-2 Free Delivery | Phone orders
69. 70.
בעפאר ד
עוועניו פ מען צורי ביים אי אויסצופו גליקליכע דו קענס מערסטע .חנוכה נאכן אויס א גורל פ וואס מע
issue 8.indd 17
204 Broadway • 718-799-5912
71. 72.
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
17
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 18
special priz
UNSCRAMBLE THES ENTER A
just
1
2
3
4
9
10
11
12
17
18
19
20
25
26
27
28
33
34
35
36
$10
a prize
Drawing Date: .en ’p dtybtn ogs c’’ga, ukxf d’’f December 19, 2011
877-332-2808 18
www.rccsauction.org
Put th RCCS the w
■ 9■ 17 ■ 25 ■ 33 ■ 1
12/13/11 7:43 AM
ial prize drawing*
BLE THESE PRIZES &
*WITH YOUR ORDER: Promo Code 500
4
5
6
7
8
12
13
14
15
16
20
21
22
23
24
28
29
30
31
32
36
37
38
39
40
ate:
ogs f d’’f 2011
08
n.org
issue 8.indd 19
Put the prize numbers in the correct order - displayed in the RCCS Auction Book - by writing the numbers found above in the white boxes below. HINT: check out the ORDER FORM!
■ 2■ 3■ 4■ 5■ 6■ 7■ 8■ 9 ■ 10 ■ 11 ■ 12 ■ 13 ■ 14 ■ 15 ■ 16 ■ 17 ■ 18 ■ 19 ■ 20 ■ 21 ■ 22 ■ 23 ■ 24 ■ 25 ■ 26 ■ 27 ■ 28 ■ 29 ■ 30 ■ 31 ■ 32 ■ 33 ■ 34 ■ 35 ■ 36 ■ 37 ■ 38 ■ 39 ■ 40 ■ 19 1
12/13/11 7:43 AM
73.
Exquisite • Exvlusive • Inexpensive
74.
75.
Home
76.
פארזעצונג פון זייט 22
147 Division Ave. | 718.599.2858
אויך די באוואוסטע "איצקאוויטש" שטיבלעך האט יענעם צופרי זוכה געווען צו אינטענסיווע אקטיוויטעטן פון שלעפערס .די צענדליגער מנינים וועלכע קומען דא פאר פונעם נץ החמה ביז כמעט דעם אנדערן צופרי ,האבן באגעגנט צוויי יונגע שלעפערס מיטן אויסזען פון ישיבה בחורים ,וועלכע האבן מקפיד געווען צו גיין אנגעטוען מיט קליינע טליתים קטנים (קינדער סייזעס) אויף זייערע ווייסע אויסגעביגלטע העמדער ,און אויף דעם זענען זיי געגאנגען אנגעטוען מיט נייע רעקלעך און הויכע ביבער הוטן... די צוויי האבן מקפיד געווען נישט צו פארפאסן קיין איין מנין פון די פארשידענע מנינים ,און האבן זיך ארומגעדרייעט אהער און אהין צווישן די צימערן און אלע טישן. ווען עמיצער האט אריינגעריקט אין די הענט פון איינעם פון זיי א מטבע ,האט זיך זאפארט דער אנדערער צוגערוקט צו אים און פארלאנגט זיין חלק... צו די פיש געשעפט נעבן די שוהל איז אריינגעקומען א הויכער בחור ,אן אויסגעקראכענעם קאפ ,מיט א שלאנקן האלז און א געקעסטלטע פארקערטע יענקי היטל .ער האט זיך פארגעשטעלט אלס א געוועזענער פיש כאפער ,און זיך פארגעשלאגן צו ארבעטן .אלס א טיפ האט ער פארגעשלאגן פיש וואס ער קען באקומען פאר ביליג "גלייך פון די נעצן פון די פיש כאפער"... אויפן באנק ביים אריינגאנג צו די שוהל האט זיך אויסגעשטרעקט א יוגענטליכער ברייטער דיקער פארשוין .ווי עס זעט אויס האט ער מקפיד געווען צו ווערן ברוין פון די ווינטערדיגע זון און האט על פי רוב געדרימלט מיט האלב אפענע אויגן. פארענט פון די פעדלער און מעקלער וועלכע האבן זיך באזיצט נעבן די גרויסע שוהל ,און ביי איינע פון די מארקן אויף רחוב חזון איש ,האבן זיך צוגעשטעלט נייע "פעדלער און מעקלער" ,ממש אינעם זעלבן צופרי. פארזעצונג קומט אי"ה
12/13/11 7:43 AM
20
issue 8.indd 20
77. 78. NOW ON
SALE
ONLY $369
236 Broadway
718-387-4479 79. 80.
Home
22 פארזעצונג פון זייט issue 8.indd 21
Changing The Shopping Concept... One Home at At a Time.
81. 82.
83. 84.
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
21
12/13/11 7:43 AM
פארזעצונג פון זייט 24
פונעם שי"ן בי"ת הויפט. פלד האט זיך געאיילט ארויפצוגיסן א טעפל קאלטע וואסער :מען דארף פארזיכטיג זיין פון ווערן צו באגייסטערט .ווילדע שריט זענען אומשטאנד אנצוצינדן א געזעלשאפטליכער אויפרייס אין די לאנד .מיר דארפן גיין אויף א דינעם שטריק .מען דארף געדענקען אז די פרומע פון היינט זענען נישט וואס זיי זענען געווען אמאל .זיי זענען אומשטאנד זיך ארויסצולאזן אין א שלאכט ,און זייער מאטיוויציע איז העכער ווי אונזערע... קישאן האט געגעבן א שיפן בליק צו פלד און מיט א שטימע וואס באהאלט נישט א צארן אויסברוך פון אן אקס וואס ווערט פארשטעלט דאס מויל אינמיטן דרעשן ,האט ער געזאגט :איך פארשטיי אז מיר געפונען זיך ביי א סעמינאר איבער די געזעלשאפטליכע אנגעצויגנקייטן אין מדינת ישראל... שמייכלען זענען ארויפגעקומען אויף די ליפן פון די אנוועזנדע .די ווערטער אויסטוישן צווישן דעם שי"ן בי"ת הויפט ,וועלכער האט נישט באהאלטן זיינע פאליטישע אנשויאונגען ,און דעם פאליציי הויפט זענען געווען די אונטערהאלטונג טייל פון דעם קאנפרענץ טיש ,וואס נישט איינמאל איז געזעצן דארט דער פרעמיער מיניסטאר זעלבסט. אויך דער פלאן וואס איז ארויסגעקומען פון דעם זיצונג ,וואס האט באקומען דעם קאוד "שווארץ אין די אויגן" ,האט באקומען א באשטעטיגונג מיטן אונטערשריפט פונעם פרעמיער מיניסטאר ,זינט די 'באס נומער '300סקאנדאל זענען די הויפטן פון די געהיים דינסטן אין די מדינה מקפיד צו באקומען א באשטעטיגונג אויפן פאפיר פון די הויעכע פאליטישע ראנגען. ** פילע סעליולער טעלעפאנען איבער די לענג און ברייט פון מדינת ישראל האבן געפיפן אין די זעלבע צייט ,און ארויסגעשפיגן דעם קאוד .ביז עטליכע שטונדן זענען שוין הונדטערטער געהיים אגענטן פון די שי"ן בי"ת און די געהיים פאליציי געווען אויפן וועג צו די פרומע צענטערן .אויספאלגנדיג די פראטאקאלן וועלכע זענען שוין אויסגעארבעט געווארן מערערע מאל ביי פריערדיגע געלעגנהייטן. די פאליציי האט באקומען די פאראנטווארטליכקייט פאר די אקציע אין ירושלים ,און די שי"ן בי"ת האט געשיקט זיינע איינהייטן קיין בני ברק. אין די 'בית הילל' שוהל אין שיכון וויזשניץ ,בני ברק ,איז אנגעקומען א נייער שלעפער מיט רומענישע געזיכט שטריכן .ער האט זיך אוועקגעזעצט ביים לעצטן באנק פון שוהל ,און זיך נישט אוועקגערירט פון דארט פונעם ערשטן מנין ביז צום לעצטן מנין שחרית האלב נאך צוועלף מיטאג. נעבן אים איז געווען א גרויסע פושקע ,וואס האט אמאל אנטהאלטן זויערע אוגערקעס ,און מיט א מאנאנטישן טאקט האט ער יעדע פינף זעקס מינוט זיך אנגערופן מיט א נעבעכדיגע שטימע" :אידן ,האט רחמנות". אינגעלייט ,בעלי חסד ,וועלכע האבן געוואלט רעדן א ווארט מיט דעם נייעם שנארער ,האבן נישט באוויזן ארויסצושלעפן פון זיין מויל א ווארט ,אויסער א שלעכטן ריח וואס האט ארויסגעגעבן א גערוך פון ספיניטש... ווען מען האט געברענגט צום טיש "לעקעך און ברוינפן" לעילוי נשמת ,האט זיך דער נייער שלעפער ארויפגעווארפן אויף די "לעקעך" באגלייט מיט די הויכע געלעכטער פון די פילע מתפללים ,פון די ברוינפן אבער איז ער געשטאנען זייער ווייט... "דער שנארער איז אינטערעסאנט" ,האט אים באצייכענט ר' דוד בערקאוויטש, וועלכער איז פאררעכנט געווען אלס איינער מיט א ספעציעלן חוש פאר די "אורחים". ווען ס'איז צוגעגאנגען צו אים א אינגערמאן און פארגעשלאגן צו סערווירן א מיטאג ביי זיך אין שטוב ,האט ער זיך קאטאגעריש אנטזאגט.
Importer
אויפצומארגנס אינדערפרי ווען די ערשטע מתפללים זענען אנגעקומען ,איז דער נייער שלעפער שוין דארט געווען ,אויף זיין פאזיציע. פארזעצונג אויף זייט 20
12/13/11 7:43 AM
22
issue 8.indd 22
24 פארזעצונג פון זייט
85.
87. 88.
Kohn's
The Diamond & Jewelry Center
Home
Exclclusive 14 kt. Jewelry for the entire family
171 Rodney St. | 718.384.0920
Imperial Design Jewelery
89.
THE PERFECT CHANUKAH GIFT
Jewelry - Silver
issue 8.indd 23
86.
90.
The Mark of Excellence
182 Ross Street 718-782-7314 91. 92.
67 Lee Avenue 718.387.0445 Fax: 718.302.3330 Tel:
Importers of Fine Sterling Silver Giftwear
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
23
12/13/11 7:43 AM
דער העליקאפטער איז ארויסגעשיקט געווארן אין די לופטן ביז 5-4מינוט, דאס איז די צייט וואס דער 'סאב' דארף האבן ארויסצופארן פון תל אביב. אונזערע מענטשן האבן דורכגענישטערט יעדן קאמפלעקס אין תל אביב, אריינגערעכנט די הויפט באס סטאנציעס .איך קען זאגן מיט א זיכערקייט: ס'איז נישטא קיין בלויע 'סאב'... די איינציגסטע מעגליכקייט :די 'סאב' האט זיך ארויסגעשלייכט קיין בני ברק, די נאענטסטע פרומע שטאט .אבער ווי געזאגט ,זענען מיינע מענטשן גרייט אונטערצושרייבן דערויף ,אז די 'סאב' איז נישט דורכגעפארן דעם 'איילון' שאסיי ...א דריטע מעגליכקייט ,אן אנטלויף אויף עפעס א וועג אין ריכטונג פון ירושלים ,אדער איינע פון די קלענערע פרומע געגענטער. דער פאליציי הויפט אויפזעער האט געגעבן זיין שאצונג ,אז ירושלים איז די מערסטע אפציע וואס לייגט זיך אויפן שכל .דעיוו פלד האט אויך געהאט א פראקטישן פארשלאג .ראן בענדאר האט באוויזן באהאלטענערהייט צו פאטאגראפירן די צוויי שמוגלער און דעם שאפער פונעם 'סאב' מיט א געהיימע פאטאגראף מאשינדל בשעת ער איז ארויפגעקומען נאך זיי אויף די יבשה .הונדערטער געהיים אגענטן פונעם 'מוסד' און די 'שי"ן בי"ת' זאלן זיך ארויסלאזן צו די צענטראלע פרומע צענטערן און פראבירן אויפזוכן כאטש איינעם פון די דריי מענטשן .אויב וועלן מיר לייגן א האנט אויף איינעם פון די פארשוינען ,האבן מיר געבראכן די רינג פון די באנדע. גדעון קאדמאן ,דער הויפט פון די אגענטור וועלכע ארבעט אונטער די אויסערן מיניסטעריום ,גיבט אצינד איבער א באריכט איבער א סעריע פון אינצידענטן וואס זיינע אגענטן האבן געהאט מיט עפעס א געהיימע גרופע פון פרומע אידן וועלכע זענען אקטיוו אין די געגענט פון מזרח אייראפע .ס'איז דערווייל אונז נישט געלונגען צו מברר זיין זייערע ציהלן און מאטיוון. שמעון שענהוב ,דער הויפט פון די "מוסד" ,הא�� געמאכט דעם ענדגילטיגן באשלוס :אונזערע אגענטן וועלן פרובירן נאכצוגיין די שפורן פון די מיסטעריעזע קאנטעינארס .די שי"ן בי"ת אגענטן און די פאליציי וועלן ביז געציילטע שטונדן זיך ארויסלאזן אויפזוכן די דריי פארשוינען אין בני ברק און אין ירושלים. דוד קישאן ,דער הויפט פון די שי"ן בי"ת וועלעכער איז אויך געווען דער הויפט פון די "אידישע אפטיילונג" אינערהאלב די אגענטור .דער פרעמיער מיניסטאר האט געלייגט א גרויסן געוויכט אויף די אקטיוויטעטן פון די שי"ן בי"ת צווישן די פרומע אידישע באפעלקערונג ,און האט אראפגעלאזט דעם פראפיל פון די אראבישע אפטיילונג .די זאך איז געקומען צום אויסדרוק סיי אין די בודזשעטן, און סיי צו שטעלן דעם הויפט פון די אידישע אפטיילונג וועלכער האט געזען דעם עיקר קאמף פון די מדינה קעגן די פרומע אידישע גרופעס ,פאר'ן פאסטן פון הויפט פון די שי"ן בי"ת אגענטור. אין אפיס פון קישאן ,וואס האט זיך געפינען אין די געביידע נומער פיר פון די זיכערהייט קאמפלעקס איז געהאנגען א ריזיגע מאפע פון ארץ ישראל ,און אויף איר זענען באצייכענט מיט רויטע רינגען די שטעט ווי בני ברק ,געוויסע געגענטער אין ירושלים ,גאולה און מאה שערים ,קרית ארבע און אזוי אויך די עקסטרעמע מתנחל'ישע שטעטלעך אין מערב ברעג .און אין קאנטראסט צו דעם איז נישט געווען א באזונדערע געוויכט אויף די אראבישע קווארטלען אין מזרח ירושלים. די מעגליכקייט אז עס וועט ארויפגעלייגט ווערן אויף אים די אויפגאבע אראפצולאזן זיינע שי"ן בי"ת אגענטן אין א מעכטיגע אקציע אין די פרומע געגענטער ,האט ער אויפגענומען ווי א הענטשוך וואס ווערט קאסטום ארויפגענייעט אויף א האנט. דוד פלד ,דער הויפט פאליציי אויפזעער וועלכער איז געווען אן ערפארענער אין זיין פאך ,האט ביי זיך פארצייכענט אויף א צעטל ,אז קישאן'ס נאז לעכער האבן געציטערט ,און א מיסטעריעזער פייערל האט זיך אנגעצינדן אין זיינע אויגן .ס'איז קענטליך געווען אז די מעגליכקייט פון מאכן אן אבלאווע אין די פרומע געגענטער, איז זייער אנגענעם געווען פאר די באהאלטענע גלוסטונגען פארזעצונג אויף זייט 22
12/13/11 7:43 AM
24
issue 8.indd 24
דוד געלדער
פארזעצונג פון פריער:
דזעף בעלמאנט און ראובן נאכטקוקער שמאגלען אריין א קאנטעינער אויף א בלויע סאב, מיט א געלונגענער שפיצל געלונגט פארן דרייווער נתי זיך ארויס צודרייען פון א נעץ וואס די תל אביב פאליציי האבן אויסגעשפרייט ביי אלע ארויסגענג פון שטאט זיי צו כאפן אינאיינעם מיט די קאנטעינער ,זיי פירן דעם געשמאגעלטן קאנטעינער אויפן וועג צו ירושלים.
פארשידענע שמועות דרייען זיך ארום אין מאה שערים ארום די געשטאלט פון איינע פון די בעטלער וועלכע מען האט גערופן 'משה קארטאפלער' ,קיינער האט נישט געוויסט זיין עכטע נאמען און זיינע אקטיוויטעטן איז געווען א מיסטעריע .נאכן זיין פארשווינדן פאר צוויי חדשים איז ער אין פארכמורעטן ווינטערדיגע טאג צוריק ערשינען אין די שמאלע געסלעך פון מאה שערים.
קאפיטל 4
אין די בלויע געביידע אין צענטער פון תל אביב ,די הויפטקווארטיר פון דעם "מוסד" ,מדינת ישראל שפיאנאזש אגענטור ,איז פארגעקומען א גאר דרינגענדע זיצונג צווישן די העכסטע קעפ ,וועלכע האלטן זיך פאר די קלוגסטע פערזאנען אין לאנד ,און פארמאגן לויט זיי די העכסטע מאס "איי-קיו"... דער הויפט פונעם מוסד האט גלייך אנגעשלאגן דעם טאן פון די אויסערארדענטליכע זיצונג :דאס ארויסשלייכונג פון די 'סאב' לאסט אויטא פון אונטער אונזערע הענט איז א שרעקליכער דורכפאל .לויט אלע סימנים האנדלט זיך עס פון א טיף פארצווייגטע אקציע ,און די פעדימער פירן באשיינפערליך ערגעץ דארט קיין מזרח אייראפע. מיר ווייסן דערווייל לכל הפחות פון 7-6קאנטעינארס וועלכע זענען געברענגט געווארן אויפן זעלבן וועג .זיי זענען אראפגעלאזט געווארן פונעם שיף אינמיטן וואסער ,אין די געגענט פון ציפערן ,און איז פון דארט געפירט געווארן מיט א יאכטא אדער מיט א שנעלע פיש כאפער שיפל ,צו די ברעגעס פון תל אביב. אונזערע מענטשן וועלכע האבן אויסגעפארשט דעם ראן בענדאר זענען איבערצייגט ,אז עס האנדלט זיך פון אן ערפארענע ארגאניזירטע גרופע וואס באשטייט בלויז פון פרומע. שטיצע צו דעם זענען געטראפן געווארן ביי די אויספארשונג פון דעם קאפיטאן פון די פוילישע 'גאדאניא' פראכט שיף ,אדאם קאפטשיק .אויך פון זיינע שילדערונגען קומט ארויס דער בילד אז עס האנדלט זיך פון פרומע אידן. ער ווייסט צו דערציילן איבער א גרופע פון פיר פרומע אידן און איין פרייער וועלכע האבן ארויפגלייגט דעם קאנטעינאר מיט א היי-לאו אויפן דעק פון די 'גאדאניא' אינעם האפן פון קאנסטענצא ,אין רומעניע. מיר האבן דעם איינדרוק ,האט דער מוסד הויפט געמאכט דעם סך הכל ,אז מיר האלטן אין האנט א שפיץ פאדעם וואס פירט צו א פארפלאנטערטע אפערע ,מיר דארפן פאר יעדן פרייז אויפבינדן דעם קנויל. דער הויפט פונעם "שי"ן בי"ת ".אגענטור האט גערעדט תכלית :אונזערע אגענטן זענען געווען אויסגעשטעלט ביי אלע וועגן ארויס פון תל אביב .אבער מיר האבן נישט באוויזן צו לייגן א האנט אויף די 'סאב' .די חברה האבן זיך אויף א וועג ארויסגעשלייכט פון אונזערע הענט. דער אנאליז אויף די דורכגעפאלענע אקציע לאזט איבער 4-3אפציעס .איינס, אז די באנדע איז נאך אין תל אביב .אן אפציע וואס לייגט זיך נישט אויפן שכל.
25
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 25
חתן כלה בר מצוה אפשערן ספרים תשמישי קדושה
Tapes/CD's Games Books Gifts Etc.
93. 94.
191 Lee Ave. | 718.218.7100 95. 96. גרויסע אויסוואל פון
טליתים און עטרות בעסטע פרייזן -העפליכע סערוויס מיר ארבעטן איבער
אלטע טליתים ווי ניי Williamsburg
Boro Park
3902 14th Ave. 500 Flushing Ave. 718.854.7700 718.243.9001
ווייס מאכן • נייע ליינינגס פאלישן עטרות ווי ניי פארעכטן עטרות • ארויפנייען עטרות
162 Lee Ave. • 718-522-6124
Fax 718-799-1450 Email Win@Weekly500.com
12/13/11 7:43 AM
Judaica
Spot 10 Differences of Photo Station
Hours: 1 - 6 • Fri: 11-1
26
issue 8.indd 26
97. 98.
אפשע תשמי
New professional and experienced designer tailor on premises for all your alterations
68 Lee Avenue
718.388.1936
8.7100
'ישראל ארי גרינוואלד
99. 100.
burg
ng Ave. .9001
102.
Judaica Services
issue 8.indd 27
101.
ELECTRICIAN AF&H Services
commercial Residential & Industrial
347-394-7898
103. 104.
Heimishe Electrician For all your electical needs in williamsburg area
917-417-8544
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
27
12/13/11 7:43 AM
105. 106.
107. 108. Art, Baking/Food Decorating, Crafts, Slide Presentation, & Moonwalk …more
געיאוועט ַ האט זיך גאנץ לעצטנס ָ ַ ַא געוויסער דעליווערי בוי פון נעבן פארום וויליאמסבורג צו עפענען ַא ָ ַ פארזעצונג פון 30וואו ַאלע אומצופרידענע ַארבעטער וואס לייגן ַארויף רעסיטס פון די ָ זאל די וועלט שוואכע טיּפס ,און מ’איז מקיים והוקע אותםָ . ַ האבן זיי געגעבן ָ ּפראצענט ָ האט בלויז געטיּפט צען פאר ַא קארגער יענער איז ַאז ער ָ וואס ַ זען ָ וואס איז מער זאך ָ געווארן ַא ַ ָ פון וויפיל די ָארדער איז ווערט געווען .עס איז נאמען ּפראצענט (די ָ ָ נאר ַא פליכט .ווער ס’גיט זיי אונטער 15 ּפציאנעלָ , ָ נישט ָא דאס איז די מינימום טיּפ), האלטן ַאז ָ וואס זיי ַ ּפראצענטָ , ָ פארום איז 15 פון ָ זאל ער זיך רמאציע לפני כל עם ועדהָ . אינפא ַ ָ פארשּפרייטן די באזידלען זיי און ַ ַ שעמען! טאן ,איך מוז מיטשּפילן לויט די היינטיגע כללים און לויט וואס קען איך ָ נוָ , האט נישט לעקטאר ָ ָ קא גארבעדזש ָ פארשריפטן ,און ַאז דער ַ מיינע אידענע’ס ָ געטראפן ַאז איך ָ נאך דערצו געווען געוואלט נעמען דעם פינעפער ,און ער איז ָ ָ צוואנציגער ,און ער ָ נאך ַא האב איך געמוזט ַארויסנעמען ָ געב אים ‘קליין געלט’ָ , גאר ַא טובה ַאז ער נעמט עס. האט מיר ָאנגעשטעלט ַא פנים ווי ער טוט מיר ָ ָ לעקטארָ ,אבער ַא טיּפ ָ קא גארבעדזש ָ טאקע נישט דער בעסטער ַ ער איז ַ מאל ַא גוטער. לעקטאר איז ער שוין איין ָ ָ קא ָ ּפאסט טרעגערס זענען נישט לעקטארס און די ָ ָ קא גארבעדזש ָ שאד ַאז די ַ ַא ָ וואלט זיי מיר שולדיג געווען האב איך צו מיר געקלערט .ווען ָיאָ , קיין משלנו’סָ , זאל זיי ַאלעס שולדיג זיין. נשטאט איך ָ ָ די וועלטַ ,א
28
12/13/11 7:43 AM
Services
אומפארשעמטערהייט און זיי זענען ַ תובע בפה ַא גענויע סומע ,און אויב נאר דער חיה... איך געב נישט בין איך ָ
issue 8.indd 28
a l l
k i n d s
110.
o f
GRAPHIC DESIGN ■
Ads
■
Logos
■
Business Cards
■
Posters
■
Invitations
■
Banners/Signs
p
SHLOME SPIELMAN it
|
own
i
v
a
t
e
GRAPHIC COURSES ■
Photoshop
■
InDesign
■
Illustrator
SHLOME SPIELMAN
347.585.7325
347.585.7325 order
r
art.psd@gmail.com
it
learn
|
it
own
it
111. 112.
113.
New York State
Moving
Violations
114. The home of the free road test.
סעלפאון ספידינג סיעט בעלטס קאר סיעט טרעפיק לייט סוספענדעד לייסענס קרימינאל טיקעט
718-237-1512 DRIVERS WANTED!
| | | |
Cellphone Speeding Seat belts Car seats TrafficLights Suspended license Criminal Ticket
866.70.OIROO
Special!
call today:
(no classroom to you). or e-mail it
124 Division Ave. 718.534.2070 f 718.504.7884
|
All moving violations All over New York State
training is CDL permit e for $150 it, now availabl , we will text
t
|
Fighting and Dissmising
without a drivers license. we will train.
a
|
Services
issue 8.indd 29
109.
917.727.0153 or 917.202.1120
115. 116.
Sales | Leasing | Financing Extended warranty | Damage Waiver | Lease Return
Phone 718-374-5144 Text 201-687-9335
29
12/13/11 7:43 AM
קיינמאל נישט קיין ָ דו גיסט אים טיּפ .דער שיך געשעפט וועט דיר פארקויפן שיך אפילו אויב דו ווייטער ַ מוטשעסט אים צופיל און דו נעמסט ּפאר ,צו טרעפן די ַאהיים עטליכע ָ ריכטיג ,און דו ברענגסט עס ערשט וואך שּפעטער. צוריק ַא ָ פארזעצונג פון 32
דאך פון זינען דארף ָ ָאבער מען ַ רומצואווארפן מיט די ַ זיין זיך ַא ּפערזאנען ביי אונז אין שטעטל ָ רייניגערינס ,וועלכע זענען די מערסטע געזוכטע געווארן ּפונקט ָ קראנק ַ רא ָיאר ווען זי איז פא ַ – ַאזוי טענה’ט זי .געדענקסט נישט ַ טאג געמוזט שטיין צווישן די לייברערי און גרין’ס האסט יעדן ָ ערב פסח ,און דו ָ דאס איז צופיל איינצושטעלן .מען מוז זען צו איינער איך זי מרחם אויף מירָ . דאך שמירן די רעדער. ָ סאּפערסָ ,אבער אין אויסגעגארגעלט דורכאויס עטליכע ַ ָ האב מיר זיך גוט ַאזוי ָ האט זי אויסגעפירט“ .נו ,שוין ,גיי קריג דיך מיט די וועלט און זיי ווייטער די ענדע ָ ַאן אויבער חכם ”,איז זי געבליבן ביי איר ,והיא באחד ומי ישובנה? שלאסן ַאז דער בא ָ האב איך ַ פאלגןָ , דאך במילי דעלמא ,מוז מען ָ נו ,עס איז ָ טאקע פטור לעקטארַ . ָ קא גארבעדזש ָ ערשטער וועל איך ָאּפ’פטר’ען דעם ַ שלאסן ,וועט אים גענוג זיין בא ָ האב איך ַ היי-יארָ , ָ בלא כלום אי אפשרָ ,אבער ַא פינעפער. האט ער מיך וואך פריער ָ פארדינט ער דען עּפעס מער? ּפונקט ַא ָ רוואס ַ פא ָ ַ גארבעדזש בעג איז האט זיך אים געדוכט ַאז מיין ַ מיאוס מסדר געווען .עס ָ קלאר ַאז ער רעכנט ָ קארב – און עס איז צוועלף אינטשעס ָאּפגערוקט פון די ָ וואס איך רעכן ביים תשעה אב בענקל ,מיט’ן דאס ָ נישט ַאזעלכע דריי טפחים ווי ָ דאס מערסטע אויסגעצויגן .ער קורטשעט איין די הענט ,און ַאזוי גראבן פינגער ָ ָ דארט ביז צופרי ,ווען דער געלאזט ליגן ָ ָ האט ער מיר עס מעסט ער עס – ממילא ָ איבערגעלאזט ַא פעטן טיקעט. ָ האט מיר ניטעישאן ָאפיציר ָ ָ סא ַ דאך ַאלץ פאר אונז .מען מוז ָ בכלל שטרענגן זיי זיך נישט צופיל איבער ַ סיידוואלק ,און זיי גייען נישט קיין איבריגן ָ גארבעדזש ביז’ן עק ַארויספירן די ַ נאכנישט רוואס זענען מיר זיי שולדיג? און איך קען ָ פא ָ טא ַ פאר אונזָ , טריט ַ נאך’ן ּפגעטאןָ , ָ רא ָיאר ָא פא ַ האבן ַ ניטעישאן חברה ָ ָ סא וואס די ַ דאס ָ פארגעסן ָ ַ מאכן קיין חילול בליזארד .נו ,נניח מ’מוז געבן ַא טיּפ כדי נישט צו ַ ַ האלידעי ָ האט ַארגומענטירטָ ,אבער ַא פינעפער וועט אים השם ,ווי די בעל הבית’טע ָ באפרידיגן. מוזן ַ געזאגט איך ָ באנוס – בעסער האט שוין ָיארן נישט געגעבן די ָ מיין בעל הבית ָ נאך געווען באקומען .אין ’99בין איך ָ קיינמאל נישט זוכה געווען צו ַ ָ נאך האב עס ָ ָ ּפראבע ,און ַא ָיאר דערויף ָ נאך געווען ווי אויף דארט ,און איך בין ָ די ערשטע ָיאר ָ נאמישע צייטן ,צוליב די ’00 עקא ָ ָ האט ער שוין געהערט ַאז עס קומט שווערע ָ דארף מען ענדיגן האט ער אונז ערקלערט ַאז דערווייל ַ קראךָ , ַ מארקעט סטאק ַ ַ האט ער זיך נאך דאן ָ באנוסעס ווייל מען ווייסט נישט מה יבא יום ,און זינט ַ די ָ זארגן. נישט אויפגעהערט צו ָ כאטש לאמיך ָ דארף טיילן מעשה נגיד! ָ נאר ַ איך קען ָאבער נישט קרעכצןָ , נאר מעגליך. ראּפציּפן וויפיל ָ ַא ָ לעקטאר, ָ קא גארבעדזש ָ ּפגעווארט מיין ַ ַ וואךָ ,א פאריגע ָ געשטאנען ָ ַ בין איך ַאזוי פלאך ,און עס ַ האנט האב ּפרובירט איינצואוויקלען די פינעפער אינעם ַ איך ָ באקומען ַא שטיקל גערוך ,עס זאל די הענט ַ געבן ַא שמיר ַאריין אין אים .נוָ , דאס וואס ָ זאל זען ָ דאך נישט ער ָ טאקע ַאן איבלָ ,אבער איך וויל ָ ראורזאכט ַ ַ פא ַ איז. געהאלפן אויף כפרותָ .אן קיין בושה הייבט ער ָ האט מיר וואס מיינט עטץ ,עס ָ ָ זאגט מיר “יו קען נקנאט ,קוקט גוט אונטער די העדלייטס ,און ָ ָ בא אויף דעם ַ באליידיגטערהייט. קיעּפ איט” ַ געראכטן .ווען וועלט איז געווען ָ האב איך מיך נישט זא משוגע’נע וועלט ָ צו ַא ַ מ’האט זיך ָ וואס מ’גיט אין די הענט ַאריין, געּפאסט צו קוקן ָ ַ האט נישט וועלטָ , פארשטעקט .היינט איז נישט גענוג מ’גיט זיי ,קוקן זיי דערויף דאנקט און עס ַ בא ַ ַ
30
T
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 30
issue 8.indd 31
Week of Dec. 14 - Dec. 20
Win Additional $150.00
40 Store #40 will add additional $150 if winning the weekly
500 drewing
11
24
Wigs by Chany • 718-387-2340
20% OFF - First Lady Wig
Girandola • 718-488-0008
25% OFF - Entire Store
Simi's of London • 718-935-0207
26
40% OFF - Current Winter Merchandise
37
Win your purchase back -
42
45
39
77
66
74
76
78
71
19
Lee Ave. Photo • 718-782-1212
see ad on page 16
Lee Gardens • 529 Flushing Ave.
Free Coffee - Min Purchase $25
Every מוצ"ש
Landau's Supermarket • 650 Bedford Ave.
10% REBATE - Min Purchase $50
Fleishman's Mini Market • 126 Division Ave.
WIN $100 - Min Purchase $50
Hatzloche Baby • 718-387-4479
Sale - Twin Stroller ONLY $369 See ad Perfect Health • 347-585-6973
10% OFF - All Shaklee Products Tablecloths for Less •
Will be on Lee Ave. - Loads of Specials Homemaker's Haven • 641 Bedford Ave.
20% OFF - For All Kallahs
S&W Appliances • 162 Wallabout Ave.
$5 OFF - Min Purchase $50
The Childrens Room • 347-915-6001
10-25% OFF - Entire Store
Exp. 12/25
Stop Ahead • 718-387-6563
20% OFF - All Rings
Exp. 12/28
To Place Your Special Please Call Weekly500
31
12/13/11 7:43 AM
רמאסיָ ,אבער נישט ברענגן צו פא ַ רויסצוטראגן דעם ּפעקל פון די ַ ָ נאר ַא דאך ָ איז ָ אייך ַאהיים... צוגאב צו די פופצן הונדערט ָ האב איך אין האב לעצטנס געמופטָ , און ווען איך ָ לאר דא ַ נאך עטליכע הונדערט ָ צוצאלן ָ ָ געדארפט ַ לאר מופינג סערוויס ,אויך דא ַ ָ פאר טיּפס. בלויז ַ און געדענקסט ווען מיר זענען צוריקגעקומען מיט ַא גרויס-מויליגן טעקסי דרייווער ּפאק מיט מעשיות גאנצן ַ געהאט ַא ַ ַ האט מאנהעטן? פרעג איך די אידענע .ער ָ פון ַ איבערגעלאזט די רעשטָ ,אבער ָ האבן אים בלויז קארגע טיּפערס וועלכע ָ פון ַ גארנישט צוגעגעבן דערצו .ווען איך בין ָאנגעקומען אינדערהיים און אים געבעטן ָ באליידיגט .ער אינגאנצן ַ ַ געווארן ָ לאר ,איז ער דא ַ לאר ‘טשעינדזש’ פון דרייסיג ָ דא ַ ָ $5 דערשראקן ַאז ָאט ָ האב מיר זיך קבאר’ַ ,אז אונז ָ ללא ַא ַ האט זיך גענומען שרייען ַ‘א ַ ָ האט וואס עס איז אים געבליבןָ , לאר טיּפ ָ דא ַ טראץ די כמעט דריי ָ ָ אויפּפלאצן... ַ גייט באמיעט צו קוקן ווען איך ענדיג ַארויסנעמען די קערידזש פון מאל ַ ער זיך נישט ַא ָ טראנק. ָ האט זיך גענומען ַאוועקצופליען מיט ַאן ָאפענע נאר ָ טראנקָ , ָ
ָאלעקט יא! יּפס ָ
ב שוין וועמען יסל צו טיט זיין וואס - ַ ין שום
פאר ס ַ באס םָ , טויזנט מיט די ַארבעט געזאגט ָ מך איז כע מען
ּפאסט ָ דארף א ַ כטאנצן ַ חוייב צו
ָאט זיך ן ַאלס אט מען
ליך ווען עס איז רעשט. רענעם דלען ַאז
גן דעם ר דיינע דאס ער ָ
סאך דורכשניטליכע פארדינען שענער פון ַא ַ דארף’ן זיי ַ קאלקוליר גוטַ , איי אויב איך ַ ערווארטן ַא גרייצער? ַ אויפגאבע ָאן ַ וואס טוען זייער ַארבעטער ָ טראכסטו צופיל און ביזט ַאן אויבער-חכם .דו זעסט ,דו מיינסט ַ “נו ,שוין ווייטער שּפארן געלט ,נישט ווייל עס איז נישט גערעכט .מיש דיך נישט ָ נאר ווייל דו ווילסט ָ האט מיין אידענע גע’טענה’ט. צאל ווי יעדער איינערָ ”, אין יענעם’ס געשעפטן ,און ָ ראלע ,ווען וואס שּפילט עס דען ַא ָ דארטָ , לאר ָ דא ַ דא ,צוויי ָ לאר ָ דא ַ ממילא ַא ָ לאר רענט חודש’ליך? נישט דא ַ צוזאמענצוקלויבן עטליכע טויזנט ָ ַ מ’מוטשעט זיך לאך. דארט איז דער ָ ָ מ’דארף טיילן די ַ וואס האלידעיס ,און עס איז די צייט ָ ָאבער איצט ,ווען עס קומט די ָ מאכט אויך אויס. ראלעָ .יא ,די געלט ַ באנוסעס ,שּפילט עס שוין ָיא ַא ָ איין יעריגע ָ מאכן שטארק ַאז אפשר קען מען שוין ַ ַ האלטן האב איך מיך ּפרובירט צו ַ מאל ָ דאס ָ ָ ַאן עק דערצו. גאנץ וואס ַא ַ ּפאסט טרעגערָ , רוואס דער ָ פא ָ און אפשר קענסטו מיר מסביר זיין ַ “סארי ,איי מיוניקאציע זענען די ַ ַ קא באגעגענען מיר זיך נישט -אונזער איינציגע ָ ָיאר ַ ּפווארטן און זען צו טרעפן אים צו געבן ַא טיּפ .ווער מיסד יו צעטעלעך” – מוז איך ָא ַ טאשן געלט געהאלט קומט זיך אים אויך ַ ַ שלאסן ַאז אויסער זיין פעטע בא ָ האט ַ ָ גאסן? פאר די שווערע ַארבעט פון קלעטערן אין די ַ ַ באווייזט ראּפ ַא שווערע ַארבעט און ַ ‘ּפארסעל’ לייגט ער ַא ָ באקומען ַא ַ ָיא ,ווען איך ַ זאל ַארויסקומען ּפאסט קעסטל ַאז עס ָ עס מיר ַאריינצושטוּפן אין מיין קליינע ָ דארף אים אויך רהאנקערן .און איך ַ פא ַ זאל זיך מיר ַ שלאס ָ ָ האלב צוריסן און דער ַ בלאקס ,צו ּפאסט עטליכע ָ טראגט ָאפט ָאּפ מיין ָ ָ וואס ער פאר דעם ָ געבן קרעדיט ַ פארדינען ַא נאמען ווי מירָ ...אבער זיי ַאלע ַ האט דעם זעלבן לעצטן ָ וואס ָ איינעם ָ ווארט זיי ַא נישט-קשה’דיגע ּפענסיע ,אויף’ן חשבון געהאלט און עס ַ ַ יוניאן ָ הערליכן צאלן.)... וואס ָ ּפראצענט ָ ָ (יא ,איך בין פון די 99 צאלער ָ פון מיך ,דעם גרויסן שטייער ָ האב אים נישט היי-יאר וועל איך אים נישט טרעפן ,און ער וועט נישט וויסן ַאז איך ָ ָ פאר מיין בעל הבית’טע ַא לעזונג. זאג איך ַ געגעבןָ , מ’דארף זיין ַ האלט זיכער חשבון. זאגט זי“ .ער ַ “פארשטייסט ָאבער נישטָ ”, ַ מאכן קיין חילול השם”. מענטשליך און ַארויסווייזן הכרת הטוב .מ’קען נישט ַ ���גראסערי קענסטו גיין מיט דיינע טענות .ווען די ָארדער קומט ָאן מיט עטליכע אין ָ רוואס די פא ָ טעלעפאן און שרייען ַ ָ טאקע אויפהייבן דעם מינוט שּפעטער קענסטו ַ טאקע האלט ַ פאדערן יושר .ער ַ לאנג .דו קענסט ָ אומזיסטע שיּפינג געדויערט ַאזוי ַ רלאנגן קיין קרעדיט פא ַ באנק און גיט מיר אינטרעסט-פרייע קרעדיט ָאן ַ ַא שטיקל ַ רמאל ביי אונזערע נא ַ דאך ָ דאס איז ָ סאשעל סעקיוריטיָ ,אבער ָ טשעק ָאדער מיין ָ גארבעדזש דארפסטו נישט געבן קיין טיּפָ .אבער ביים ַ פאר דעם ַ געשעפטן ,און ַ ּפאסט טרעגער ,מוזטו דיך אומגיין זייער העפליך ,געבן טיּפס ,וויל לעקטאר און ָ ָ קא ָ ַאז נישט איז ַא חילול השם... צוגאסט ַ פארן וואס איז סּפעציעל געקומען צו ָ נאך פון די ערל’טע ָ און ווער רעדט ָ דאך דאס ביסל מענטשליכקייט ,וועט זיך ָ פון ּפוילןַ .אז איך וועלן נישט ַארויסווייזן ָ מאן און דער אידישער גראסערי ַ פארלענגערונג סטרייק .דער ָ גיין אויף ַאן ַארבעט ַ מאל ָאנשרייען און באדינען אפילו אויב דו וועסט אים ַא ָ קלינער וועט דיך ווייטער ַ
פארזעצונג אויף 30
32
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 32
יונה פשעירהאלדער
דא איז ָ אייך ַאה
און ווע לאר דא ַ ָ בלויז פ
און געד מא פון ַ קא פון ַ גארניש ָ דאל ָ $5 האט זי ָ גייט או ער זיך טראנק ָ
קאלעקט גארבעדזש ָ קיין ַ יא! ער נישטָ ,אבער טיּפס ָ האב שוין האלידעיס ,און איך ָ האט זיך שוין ווייטער אונטערגערוקט די ָ עס ָ נאך ּפערשוינען וועמען ָאנגעהויבן מיט טיילן די טיּפס .יעדעס ָיאר קומען צו ָ היי-יאר עס ּפרובירט ַאביסל צו ָ האב איך דאך עּפעס געבן ”,ממילא ָ “מ’מוז ָ נאך דער ַאּפעטיט זיין געהאפט ַאז פריער וועט ָ ָ האב אויך צושּפרייטן ,און איך ָ בערוואס - ַ קלענער און איך וועלן ָאּפקומען מיט קלענערע סומעסָ .אבער ַא באקומען קיין שום האב נישט ַ נאך טענקסגיווינגָ ,אבער איך ָ ָאנגעהויבן תיכף ָ ‘אוירלי בירד סּפעשל’. פאר האב איך ָאנהייב ּפרובירט צו ענדיגן מיט די משוגעת פון געבן טיּפס ַ היי-יאר ָ ָ באס פאר די מלמדיםָ , וואס איך שיק ַ יעדן ‘מיסטער“ ’.ממילא די חנוכה געלט ָ טאקע טויזנט פארדינען עס ַ באס רבי’ס ,געב איך זייער גערן .זיי ַ דרייווערס און ָ ּפראצענט ,און מיר זענען זיי שולדיג פיל מער פון דעם .זיי געבן זיך ָאּפ מיט די ָ רמאגן ,מיט געפיל און געדולד ,און טוען זייער ַארבעט פא ָ וואס מיר ַ טייערסטע ָ געזאגט ָ האב איך באמונה ,נישט ַאבי יוצא צו זיין .הלואי ווען איך קען זיי געבן מערָ ”, פאר מחוטב עציך עד שואב מימך איז דאס געבן טיּפס ַ מיין בעל הבית’טעָ .אבער ָ נישט קיין געזעץ ,און גייט נישט ַאריין אין כלל פון מנהג המדינה פון וועלכע מען האב איך מיך געאייסערט. טאר נישט ַאוועקטרעטן ָ - ָ ּפאסט דארף ַאריינרוקן דעם ָ שלאסן ַאז מען ַ בא ָ האט ַ ווייל מיין שכן’ס אידענע ָ דארף ּפאסט ממילא ַ זאכן אויף ָ פארקויפט ַ טרעגער ַאן אפותיקי – מסתמא ווייל זי ַ כטאנצן נא ַ געדארפט ָ ַ האבן בלאק ָ נאך צוויי אויף’ן ָ זי צוקומען צו מער סערוויס -און ָ נאכנישט מחוייב צו און צייגן ַאז זיי זענען אויך 'מענטשן' און בעל בתי’ש ,בין איך ָ שּפאן. ַ גיין אין האב איך גע’טענה’ט. באצייטנסָ , מ’מוז ָאּפשטעלן די משוגעת ַ האט זיך האלידעיס ָ - באגריף פון טיּפס – אינמיטן ָיאר און אין די ָ גאנצער ַ דער ַ האט זיך ָאנגעהויבן ַאלס וואס עס ָ גענצליך געטוישט אין די לעצטע ָיארןָ . האט מען צאלט עס נישט ָ מ’בא ָ ַ וואס אויב געווארן ווי ַא חוב ָ ָ זאך ,איז פרייוויליגע ַ בא’גנב’ט. גאר ַ בא’עולה’ט ָאדער ָ איינעם ַ גראסערי שיק אינגל איז געווען איבערגליקליך ווען ס’איז געווען ַא צייט ווען ַא ָ נאך ווען עס איז איבערגעלאזט ַא קלינגעדיגע מטבע ,און ווער רעדט ָ ָ מ’האט אים ָ איבערראשט ַאז מ’בעט נישט קיין רעשט. ַ קוואדער איז ער געווען ָ גאנצער געווען ַא ַ ּפאּפירענעם פאר ַא ַ סיאס” ַ “גרא ַ ַ זאגן פאלט אים אפילו נישט ביי צו ָ היינט-צו-טאגס ַ ָ גראסערי וועט איר הערן ווי די חברה זידלען ַאז נאר אמאל אין ַא ָ נקנאט .שטייט ָ ָ בא ַ קוואדער... ָ דער-און-דער גיט זיי בלויז ַא ּפטראגן דעם ָ פאר’ן ָא באקשיש ַ ערווארטעט ַא ַ ַ רמאסי דעליווערי-בוי פא ַ אפילו דער ַ עמאקסילין פלעשל .כ’מיין ,זיי זענען אפשר דיינע ַ טאגיגע לאסט פון ַא צען ָ שווערן ַ דאס געהאלטָ ,אבער ָ ַ באקומען ַא פאר אומזיסט? איי זיי ַ שיק אינגלעך? זיי ַארבעטן ַ
33
12/13/11 7:43 AM
איי אויב ַארבעט
“נו ,שוי נאר וויי ָ אין יענ
ממילא מ’מוטש דארט א ָ
ָאבער א איין יער דאס מ ָ ַאן עק
און אפ בא ָיאר ַ מיסד יו האט ב ָ פאר די ַ
ָיא ,ווען עס מיר האלב צ ַ געבן ק איינעם הערליכ פון מיך היי-יאר ָ געגעבן
“פארש ַ מענטש
אין גרא מינוט ש אומזיס ַא שטיק טשעק געשעפ קאלעק ָ ַאז ניש
און ווער פון ּפויל גיין אוי קלינער
issue 8.indd 33
Spot
Winners Weekly500
ר' שמעון הירש $500
$250
$250 Exquisite • Exvlusive • Inexpensive
LUCKY KIDS אהרן ברוך ווייס Prize 1
-סאטמאר
Prize 6
שיפי גאלדרינגער
-בנות חיל
Prize 2
B
© YF Weekly 500
שרי אינזליכט מרים רייזמאן
-סאטמאר
Prize 7
אסתי שווארטץ
-סאטמאר
אברמי ברילל
מירי פארטיגאל
-סקווירא
פעסי לעווי
Prize 3
Prize 8
Prize 4
יושע וויינבערגער Prize 5
-סאטמאר
-פאפא
-פלעי גרופ
Prize 9
-סאטמאר
אליעזר לאנדא Prize 10
-סאטמאר
די פרייזעס קען מען אפנעמען ביי 'אוצר דזשודעיקא' 191 Lee Ave. ביטע קומען מיט איינע פון די עלטערן
34
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 34
Spot 10 Differences and receive 10% off Valid thru Tuesday Dec 20
A
B
Š YF Weekly 500
issue 8.indd 35
35
12/13/11 7:43 AM
LUCKY KIDS וועל זיך אויס איינס פון די 10פרייזעס צו געווינען ,און שיק אריין צו וויקלי 500
12/13/11 7:43 AM
issue 8.indd 36


text:
24סטן מערץ
דעם 24סטן מערץ איז דער 83סטער טאג פון יאר (84סטער טאג אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 282 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1603 - זשיימס דער זעקסטער מלך פון סקאטלאנד ווערט זשיימס דער ערשטער מלך פון ענגלאנד.
- 1883 - געווידמעט די ערשטע טעלעפאן ליניע צווישן ניו יארק און שיקאגא.
- 1941 - די 34,149 יידן וואס וואוינען אין לובלין געפירט אין געטא וואס איז אויפגעשטעלט געווארן דארטן.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1693 - דזשאן האריסאן, ענגלישער זייגערמאכער און דערפינדער פונעם ים כראנאמעטער (געש' 1776)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1575 - יוסף קארו, פון די גרעסטע פוסקים, מחבר פון שולחן ערוך (געב' 1488)
- 1603 - עליזאבעט די ערשטע, מלכה פון ענגלאנד (געב' 1533)
- 1944 - ארד ווינגייט, בריטישער זעלנער (געב' 1903)
- 1976 - פעלדמארשאל בערנארד מאנטגאמערי, קאמאנדיר פון די אליאירטע קראפטן אין צפון אפריקע ביי דער צווייטער וועלט מלחמה (געב' 1887)


text:
מאראנץ
א מאראנץ אדער אראנדזש איז א מין ציטרוס בוים און זיין פרוכט וואס איז זיס און ביטער און קומט אין א שאלעכץ וואס האט דער אראנזשער קאליר. ער שטאמט פון דרום-מזרח אזיע.
עס וואקסט אויף א קליין בלומען ביימעלע, בערך א 10 מעטער הויך.
טייל מענטשן עסן אויך די שאלעכץ, עס איז דא צוויי חלקים די אויסעווייניגסטער וואס איז טונקל אראנזש אין אנגעפילט מיט גלענדס וואס מאכן איר שיין שיינענדיג און אויליג. און די אינעווייניגסטער דיקער מער ווייסערער שאלעכץ.
ווען מען שיילט אפ די שאלעכץ קומט דאס געווענליך געפאקט אין 11 פענעצער שיין באהאפטן איינער צום אנדערן אבער צוטיילבאר אן קיין שום שוועריגקייט.
אין יעדן פענעץ ליגן הונדערטער קליינע זעקלעך פון זאפט. דער פרוכט אינעווייניג איז בדרך כלל אראנזשע פארב אבער עס איז פאראן אויך מאראנצן מיט רויטע אדער געמישט רוט-אראנזשע פרוכט. אזעלכע רופט מען "בלוט מאראנצן".
מאראנצן ברויכן ווערן איינגעשפייכלערט אין די ווארימסטע טיילן פונעם פרידזשידער עס האלט זיך געוויינליך פריש ביז צוויי וואכן.
מען עסט דאס פאר זיך אבער מען מאכט דערפון אויך מאראנצן זאפט צו טרינקען אדער סתם פאר אינגרידיענטס פון קוכן צו מאכן א גוטן טעם.
בדיקת תולעים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דעם מאראנץ איז געווענליך נישט פארהאן קיין אינסעקטן (שרצים) אדער ווערים, דערפאר לױט דער הלכה דארף מען זיי נישט קאנטראלירן. אבער אויף דעם שאלעכץ טרעפט זיך עפטערס אינסעקטן, דערפאר דארף מען אויף פאסן ס'זאל נישט איבערגיין צום פרוכט.
מצוות התלויות בארץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער מאראנץ איז פון די פרוכט וואס וואקסן אין א ברייטן פארנעם אין ארץ ישראל, און מען דארף מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ): תרומות, מעשרות, שמיטה.
שמיטה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער דאטום וואס פאלט אויף דעם מאראנץ די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש תשרי פון דעם אכטן יאר ביז צום ענדע פון דעם אכטן יאר. דער ראסע אנא געפינט זיך שוין אויף דעם מארק פון אייר, דער ראסע יונאטאן, גרענד און דעלישעס קומען אויף דעם מארק אין חודש תמוז, און דער ראסע גאלדען דעלישעס אין חודש אב
ערלה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער מאראנץ פון די ראסע טולינגאלד געפינט זיך שוין אויף דעם מארק נאך אין זיינע ערשטע דריי יאר, דערפאר דארף מען קאנטראלירן און אויף פאסן פאר מען באנוצט זיך מיט זיי וועגן דעם פראבלעם פון ערלה.