text:
שמואל קאמינעצקי
הרב שמואל קאַמינעצקי (געב' ה'תרפ"ה) איז ראש ישיבה פון דער פילאדעלפיער ישיבה, פון וואס ער איז איינער פון די גרינדער. ער איז איינער פון די מערסטע באוואוסטע ליטווישע גדולים אין חוץ לארץ, און איז א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אמעריקע. הרב שמואל איז א זון פון דעם אמעריקאנער גדול הרב יעקב קאמינעצקי (תרנ"א - תשמ"ו).
ביאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
הרב קאמינעצקי האט געלערנט אין דער נר ישראל ישיבה אין באלטימאר אונטער הרב יעקב יצחק רודערמאן, זיין פאטערס א קוזין. נאכהער איז ער געווארן א תלמיד מובהק פון רבי אהרן קאטלער אין לייקוואוד.


c: text/html

text:
האליפאקס באן סטאנציע
קאארדינאטן: 53°43′14.34″N 1°51′13.64″W / 53.72065, -1.8537889
האַליפֿאַקס באן סטאנציע איז א סטאנציע אויף דער קאלדעווייל ליניע 27 ק"מ מערב פון לידז, וואס דינט די שטאט האליפאקס אין מערב יארקשיר, ענגלאנד.
די סטאנציע אין האליפאקס האט איין אינזל פעראן וואס באזארגט צוויי פעראנען. פעראן 1 פארנעמט זיך קיין מערב צו הודערספילד און מאנטשעסטער וויקטאריע צו, און פעראן 2 פארנעמט זיך קיין מזרח צו בראדפארד.
אינהאַלט
באדינונגען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
קיין מזרח: מאנטיג צו שבת בייטאג א באן יעדע 15 מינוט קיין בראדפארד און לידז, צווי באנען א שעה זענען ממשיך פון לידז, איינע קיין יארק and סעלבי . אווענטצייט און זונטיג איז יעדע האלבע שעה קיין לידז און יעדע שעה קיין יארק.
קיין מזרח: מאנטיג צו שבת בייטאג א באן יעדע האלבע שעה קיין מאנטשעסטער וויקטאריע, איינע יעדע שעה קיין בלאקפול צפון און איינע יעדע שעה קיין ווייקפילד וועסטגייט. .
אווענטצייט און זונטיג איז דא א באדינונג יעדע שעה קיין מאנטשעסטער וויקטאריע און בלאקפול צפון, און איין באן יעדע צווייטע שעה קיין הודערספילד.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
טראל (אינטערנעט)
א טראל איז אן אינטערנעט טערמינאלאגיע, אזא נאמען אויף איינעם וואס גייט אריין אין אן עטאבילירטן וועב סייט מער אפט א פארום, שמועס גרופע, און ער הייבט אן קריכן אויף די נערוון, אויפצורעגן די באנוצער מיט טשעפערייען, און פאלטשע טריקס זיי ארויסנעמען פון די כלים, דורך פארדרייען די שמועס, אדער אנדערע שטערונגען צום סדר, ביז זיין כוונה אין זיך באטייליגן אין דעם סייט ווערט קלאר למפרע אז מען וויל דאס שטערן.
דאקטוירים דיאגניזרן די סארטן אלס א מענטש וואס פירט זיך ווי א טראל איז געוויינליך אויסגעשפילט פון געזעלשאפט, נישט צוליב זיין ווייניג שכל, נאר צוליב אנדערע זאכן, צו ווייל שלעכטע מידות, צו ווייל ער איז ל"ע א מיאוסער מענטש. און ער נעמט נקמה אונטער אנאנאמיטעט ווי מקען אים נישט געבן א פראסק ער זאל זיך אפטראגן. און אפילו מ'זעהט אז די טראלס זענען דאך געלונגענע קאמיוניקירער און זיי ווייסן וויאזוי צו געווינען די דעבאטע אונטער סאקפאפעטס און אנדערע טריקס פון פאלטשע אידענטעטיס און עקשנות, ווייזט דאס נעבעך ווי טיעף זיי זענען קראנק, און מיט אביסל צייט און געדולד וועט איר אייביג אויפדעקן זייער פאלטשקייט און לויז ווערן פון זיי, פארשטייט זיך אז זיי זענען לוזער'ס דעריבער האבן זיי אייביג מער צייט ווי דער נארמאלער אינטערנעט באנוצער.
זעהט: װיקיפּעדיע:טראל


text:
הילף:אינהאלט
וויקיפעדיע איז א פרייער פראיעקט אפן פאר אלעמען צו באארבעטן און אויסברייטערן. געפינט אויבן פון יעדן ארטיקל - אריינגערעכנט דעם נעמליכן וועלכן איר לייענט יעצט - דאס קנעפל "רעדאַקטירן". איר קענט אויף עס דריקן און באארבעטן דעם בלאט. אויב איר זעט אין איינעם פון די וויקיפעדיע בלעטער אז מען דארף עטוואס צולייגן אדער טוישן, בעסערט עס אויס.
טרעפן הילף
- אויב איר האט טעכנישע פראגעס ווי אזוי זיך נוצן מיטן וויקיפעדיע, קענט איר באזוכן דעם טעכנישע פֿראַגעס בלאַט אנצופרעגן און דורכצושמועסן מיט אנדערע באנוצערס, וואס וועלן נאטירליך גערן העלפן.
- אויב איר ווילט גלאט אזוי ארומרעדן וועגן דער וויקיפעדיע, ווי געבן עצות אדער סיי-וואס, גייט אריין אינעם קאווע שטיבל און פילט זיך פריי צו רעדן איבער וואס אייך שמעקט.
- רעדן בלעטער פון באנוצער און ארטיקלן, זענען א גוטע אדרעסע צו זיך אויסרעדן אייער פראבלעם. יעדער איינער וועט אייך העלפן, ווייל מיר זענען אלע דורך די זעלבע סטעיזש.
- מסתם איז אייער שאלה שוין געפרעגט געווארן, טשעקט דאס אויס אויב איר טרעפט דאס אין די געליבענע שאלות ותשובות בלאט.
אנהייבן נוצן וויקיפעדיע
אין דעם "זוכקעסטל" (אויבן לינקס) קלאפט אריין א טעמע איבער וועלכער עניין איר ווילט לייענען אדער שרייבן; דריקט "גיין" (נישט "זוכן"), וועט אייך באַלד ארויפקומען דער געוואונטשענער בלאַט.
אױב עס איז שױן דאָ אױף דער טעמע אן ארטיקל װעט איר קענען ליינען און פארענדערן דעם אַרטיקל, און אױב עס איז נאָך נישט דאָ, װעט איר זען א מעלדונג אנהייבן שרייבן א נייעם ארטיקל אדער וועט איר קענען בעטן פון אנדערע זאלן זיי שרייבן אויף דער טעמע.
אויב איר קענט נישט שרייבן גוט אידיש, אבער פארט ווילט איר שרייבן אן ארטיקל, ווערט איר געבעטן צייכענען ביים אנפאנג פונעם ארטיקל דעם מוסטער: "{{איבערשרייבן}}". (אויב איר ווילט העלפן איבערשרייבן ארטיקלען וואס זיינען נישט גוט געשריבן, גייט אריין דא).
אויב זענט איר זייער ווארים צו שרייבן און העלפן פאר די וויקיפעדיע און איר ווייסט נישט גענוי וואס צו שרייבן. גייט אריין אין דער לינק וויקיפעדיע:וויקיפעדיע דארף אייך און טרעפט ווי אזוי איר קענט העלפן צום וויקיפעדיעס אנטוויקלונג.
שרייבן וויקיפעדיע ארטיקלען
ענדערן און פאררעכטן
- ווי צו ענדערן בלעטער.
רעדן און שמועסן
יעדער ארטיקל האט א "שמועס בלאט", וואס דארט קענט איר שמועסן איבער דעם תוכן פונעם ארטיקל. אויך קענט איר שמועסן מיט אנדערע באנוצערס. פאר מער אינפארמאציע זעט: הילף רעדן.
וויקיפעדיע געצייג
- געשיכטע פון באארבעטונגען
וויקיפעדיע איז אפן און צוטריטליך פאר אלעמען צוגלייך. יעדער קען זען אלע ווערסיעס פון אלע ארטיקלען און בלעטער. קוועטשט אויפן "ווייזן היסטאריע" קנעפל גאנץ אויבן, וועלן זיך אייך באווייזן אלע ווערסיעס פון אן ארטיקל - וואס איז אלס געענדערט געווארן און דורך וועמען. פאר מער אינפארמאציע זעט: הילף געשיכטע.
- הויפט וויקיפעדיע 'פאליסי' נייטראל מ'מוז זיך האלטן נייטראל.
- באוועגן ארטיקלען: וויאזוי צו באוועגן ארטיקלן אונטער נייע נאמען.
- בילדער: וויאזוי לייגן בילדער.
- וויאזוי זיך אונטערשרייבן


text:
אברהם יצחק הכהן קוק
הרב אברהם יצחק הכהן קוק (ט"ז אלול ה'תרכ"ה - ג' אלול ה'תרצ"ה) איז געווען דער ערשטער הויפט רב (רב הראשי) פון די אשכנזים אין ירושלים אין דער תקופה פון דעם בריטישן מאנדאט אין ארץ ישראל.
ביאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
הרב קוק איז געבוירן אין לעטלאנד אין יאר תרכ"ה און איז געווען אן אפשטאמיגער פון שטאלצע חסידים און מתנגדים. ער האט געלערנט אין דער וואלאזשינער ישיבה און האט אנגעקניפט א שטארקע נאנטשאפט מיט דעם נצי"ב. אין יאר תרמ"ו האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון פאנאוויזשער רב רבי אליהו דוד ראבינאוויטש-תאומים דער בעל ה"אדרת". ער האט געדינט אלס רב אין עטליכע שטעט אין ליטא,
אלס בחור נאן אין ישיבה האט ער זיך אנגעלייענט מיט משכיל'שע ביכער, און נאך דער חתונה, רבינו חיים מבריסק האט דאן ארומגעשיקט צו אלע שטעט אז מען זאל אים נישט אויפנעמען אלס רב, דערזענדיג זיך אן קיין עתיד, איז ער געפארן קיין לאנדאן. וואו ער האט זיך באקענט מיט די ראשי הציונים, זיי האבן אין אים געטראפן א איש כלבבם, און אים געשיקט אויף יפו, מיט די אויגן אויף ירושלים ווען די צייט וועט רייף ווערן.
און אין תרס"ד איז ער ארויף קיין ארץ ישראל און געווארן רב פון יפו פאר צען יאר. אין די יארן פון דעם ערשטן וועלט קריג (תרע"ד-תרע"ז) איז ער געווען אין אייראפע. אין תרע"ט איז ער צוריק געקומען קיין ארץ ישראל און אנגענומען דעם פאסטן פון רב הראשי לעדת אשכנזים וואס רב קוק'ס געגנערס האבן גערופן רב מטעם. אין תרפ"ד האט ער געגרינדעט ישיבת מרכז הרב אין ירושלים.
הרב קוק איז לויט אלעמען געווען א גאון אין נגלה און נסתר. צוערשט איז ער געווען שטארק בידידות מיט די רבנים און גאונים פון ירושלים, ווי רבי יוסף חיים זאנענפעלד און רבי יצחק ירוחם דיסקין. שפעטער זענען א טייל פון זיי געווארן זיינע שארפע קעגנערס. הרב קוק האט אלע זיינע יארן אנגעהאלטן נאענטע ידידות'שאפט מיט פיל גדולי הרבנים און אדמורי"ם פון ארץ ישראל און אייראפע, ווי צום ביישפיל. דער אדמו"ר בעל אמרי אמת פון גער, דער אדמו"ר רבי מרדכי יוסף ליינער פון ראדזין, אדמו"ר רבי ישראל פרידמאן פון טשארטקאוו, בענדינער רב ר' חנוך צבי הכהן לעווין, און נאך. פיל האבן זיך אויסגעדריקט אויף אים מיט גאר ווארעמע ווערטער און געלויבט אויף זיין גאונות, חכמה, און צדקות.
הרב קוק האט פרובירט צו גרינדן אן ארגאניזאציע מיטן נאמען דגל ירושלים וואס וועט דינען אויף צוזאמצוברענגען גאנץ כלל ישראל אונטער דער השפעה און אויטאריטעט פון א וועלטס בית דין, א ישיבה, און אנדערע אינסטיטוציעס. דער פלאן איז געווען א גראנדיעזער, און צו דעם האט ער געלאזט דריקן די ערשטע פון זיינע ספרים אויף מחשבת ישראל מיטן נאמען "אורות". אין דעם קונטרס האט ער ארויסגעברענגט זיינע אידעען אויף דער געהויבנקייט פון דעם קאלעקטיווען זעל פון כלל ישראל און זייער תפקיד, ספעציעל אין דעם ענין פון ישוב ארץ ישראל.
רב קוק האט געזען אין דעם צוריקקער קיין ארץ ישראל א געשעעניש פון אויסערגעווענלעכער היסטארישער און טעאלאגישער מערקווירדיגקייט. ער האט פיל געארבעט מקרב צו זיין יידן צו תורה און שמירת המצוות. ער פלעגט זאגן אויפן מאמר חז"ל "שמאל דוחה וימין מקרבת", אז עס זענען שוין דא גענוג וואס זענען דוחה און זיין פליכט איז צו טון דאס התקרבות.
קאנטראווערסיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א טייל פון די רעיונות אין "אורות" האבן געברענגט די אויפמערקזאמקייט פון קנאים אין ירושלים, וואס האבן געהאלטן אז עס זענען געשריבן דארט זאכן וואס זענען נישט לויטן דרך התורה. די קנאים האבן ארויסגעגעבן א קונטרס מיטן נאמען קול שופר. דער גרעסטער טייל דערפון איז געווען גאר א שארפער בריוו און חרם אויף רב קוק'ס קונטרס "אורות" מיט דער חתימה פון רבי יוסף חיים זאנענפעלד און רבי יצחק ירוחם דיסקין.
אפילו פון די וואס זענען נישט ארויסגעגאנגען קעגן אים האבן געהאלטן אז ער שרייבט א סך רעיונות וואס איז נישט אויסגעהאלטן לויטן דרך התורה, און אז ער איז פארפארן דורך אפטייטשן ענינים אין קבלה נישט דעם ריכטיקן וועג. בפרט די ענינים אז אין יעדער זאך איז דא א ניצוץ אלקי, און אז מ'דארף דאס מעלה זיין.
א פייער פון מחלוקת האט אויסגעבראכן, אין וועלכן פיל יקירי ירושלים זענען געווארן אריינגעכאפט. אויך האבן א סך רבנים פון אונגארן, און א טייל רבנים פון ליטא געהאלטן מיט די קנאים פין ירושלים.
הרב קוקס ידיד נפש און תלמיד מובהק, רבי יעקב משה חרל"פ (וואס זיין פאטער האט געדינט אויפן בית דין פון הרב דיסקין, און ער אליין איז געווען שטארק צוהילף רב דיסקין צו ווערן אנעגענומען ביי אלע קרייזן אין ירושלים) האט געשריבן א קונטרס "טובים מאורות" וואו ער פרובירט צו דערקלערן און אויפווייזן די ריכטיקייט פון פילע פון די רעיונות וואס זענען געדרוקט אין "אורות". אנדערע חשובע נאכפאלגער פון הרב קוק זענען געווען דער ירושלימער דיין ר' צבי פסח פראנק, ר' יחיאל מיכל טוקאטשינסקי (אן אור-איידעם פון ירושלימער רב ר' שמואל סאלאנט), ר' צבי דוד הירשביין (פון די זקני חסידי גער אין ירושלים), ר' ישראל פורת, ר' מנחם מענדל פרוש, ר' אייזיק בן טובים, און נאך.
די מחלוקת איז געווארן אזוי איבערגעהיצט ביז דער אדמו"ר בעל אמרי אמת פון גער איז פארבעטן געווארן צו קומען קיין ארץ ישראל און פרובירן איינשטעלן שלום. דינסטיק, ד' ניסן תרפ"א, איז דער בעל אמרי אמת אנגעקומען קיין ירושלים. באלד א חודש צייט איז דער אמרי אמת פארבליבן אין ארץ ישראל, און פילע שעות איז ער געזעסן און אויסגעהערט די טענות פון ביידע צדדים. אויפן שיף פארנדיק צוריק אין דער אייראפע האט ער אפגעשריבן זיין מסקנא אויף דער נושא.
"רב קוק", האט דער גערער רבי געשריבן, "איז א מאן מיט פילפאכיקע טאלאנטן אין תורה און אין נאבעלע מדות, און איז א שונא בצע. זיין ליבשאפט צו ציון פליסט איבער די גרענעצן און דאס ברענגט אים צו 'מטהר זיין טמאים און ברענגען אויף דעם ראיות', וואס דערמאנט פון דעם תנא ר' מאיר וואס חז"ל האבן אויף אים געזאגט אז ער איז געווען א יחיד בדורו און דעריבער איז די הלכה נישט ווי אים."
דער אמרי אמת שרייבט ווייטער אז די כוונה פון רב קוק איז ערלעך און לשם שמים. אבער וויבאלד עס קומט ארויס פון געוויסע אויסצוגן א חילול שם שמים האט רב קוק אים געגעבן אן אונטערגעשריבענעם כתב אז ער איז מבטל די אלע זאכן וואס האבן דערצו גורם געווען. ער שרייבט ווייטער אז ער האט דערנאך גערעדט מיט הרב זאנענפעלד און הרב דיסקין, און זיי האבן מסכים געווען צו חתמען אז זיי זענען מבטל דעם "קול שופר" מיט די חרמים און די פילע באליידיגונגען. דערצו האבן די רבנים צוגעגעבן אז די בריוון און חרמים זענען געדרוקט געווארן דורך קנאים שלא בידיעתם, אבער זיי האבן אויף דעם נישט פראטעסטירט ווילאנג די אויסצוגן בלייבן אין דעם ספר.
די קנאים האבן שפעטער געטענהט אז דער כתב פון רב קוק איז נישט גענוג, און דער בריוו מצד די קנאים מבטל צו זיין דעם "קול שופר" איז קיינמאל נישט צושטאנד געקומען.
זיין פטירה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ספרים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אורות
- אורות הקודש
- אורות התורה
- אורות מאופל
- אורות התשובה
- אור של גאולה
- איגרות הראי"ה
- עין אי"ה
- מדבר שור
- שבת הארץ
- ראש מילין
- דעת כהן
- חבש פאר
- סידור עולת ראיה
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- מיט ר' יוסף חיים זאנענפעלד און ר' משה בלוי ארויסקומענדיג פון א וויזיט מיט בריטישע באאמטע אין 1918. (גוגל ווידיאו קליפ)
- הרב קוק'ס וויזיע שיטה און לעבן. ביאגראפעיע פון ווידעא קליפס פון זיינע תלמידים. ערוץ 7


text:
זכרון משה
זכרון משה איז א געגנט אין מיטן ירושלים צווישן די הנביאים גאס רצו כיכר השבת.
זכרון משה איז געגרינדעט אין יאהר 1905 דורך ציונים פון זיי ר' יחיאל מיכל פינעס, און דוד יעלין און נאך. איינער פון די פינף געגנטן וואס איז געבויט געווארן מיט ר' משה מאנטיפיארי'ס געלט מיט א תנאי אז ס'זאל הייסן נאך איהם, די געגנט איז געבויט געווארן מיט מאדערנער טעכנאלאגיע מיט די קאנצעפטן פון יענע יארן, ווי: די גאסן זאלן זיין שטאק אויסגעפלאסטערט ס'זאל אויסהאלטן די רעגן און ס'זאל נישט מאכן קיין בלאטעס, גראבן גרובער פאר ווי די וואסער זאל אפגיין, איינפלאנצן ביימער, און א פארבאט אויפצוהענגען קליידער צום אויסטריקענען אויף דער גאס.
אזוי אויך איז זכרון משה די ערשטע געגנט אינדרויסן פון די מויער וואס איז נישט געבויט געווארן איין הויז נעבען צווייטן, און יעדע הויז האט געהאט זיין הויף און גארטן, וואס דאס איז געווען די ערשטע ווי נאכדעהן קומט רחביה און אנדערע געגנטן, ס'איז געווען נאר איין שטאקיגע הייזער און ס'האט געהייסן דעמאלט'ס די טייערסטע געגנט.
אין 1934 איז אויף רחוב ישעיהו, געבויט געווארן א טעאטער עדיסון וואס האט יארן געדינט פאר דער שטאט'ס טעאטער ביזן אויפבוי פון טעאטער ירושלים אין 1971. אין יאר 2007 האט מען צעווארפן די געביידע.
מיט די יארן איז די געגנט געווארן נאכגעלאזט, אסאך הייזער האט מען אראפגעווארפן אדער צוגעבויט שטאקן, און צוליב זיין אין די טשאלנט פון ירושלים איז עס איבערגעטוישט געווארן צו א פרומער געגנט, און יעצט פלאנט סאטמאר (אהרונים) אויפצובויען זייער שטעטל דארט אויפן פלאץ פון די עדיסון טעאטער, דארט איז אויך דא די לעמעל שולע, און בית דוד ילין וואס דינט היינט אגודת ישראל.


text:
פערדינאנד מאגעלאן
פֿערדינאַנד מאַגעלאַן (פארטוגעזיש: Fernão de Magalhães, [fɨɾˈnɐ̃w ðɨ mɐɣɐˈʎɐ̃jʃ]; שפאניש: Fernando de Magallanes, [ferˈnando ðe maɣaˈʎanes]; בערך 1480 – 27סטן אפריל 1521) איז געווען א פארטוגעזישער אויספארשער. ער איז געבוירן געווארן אין סאבראסא, אין צפון פארטוגאל, און האט געזוכט א מערבדיקע רוטע צו די "געווירץ אינזלען" (היינט די מאלוקו אינזלען אין אינדאנעזיע).
מאגעלאנס עקספעדיציע פון 1519–1522 איז געווען די ערשטע עקספעדיציע צו זעגלען פונעם אטלאנטישן אקעאן אריין אין פאציפישן אקעאן (זיי זענען אדורכגעפארן דעם מאגעלאן דורכגאס), און די ערשטע אריבערצופארן דעם פאציפיק.
יונגע יארן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מאגעלאן איז געבוירן אין (פרילינג) 1480 מיטן נאמען פֿערנאַא דע מאַגאַליַאֵש (פארטוגעזיש: Fernão de Magalhães), צו זיין פאטער ראדריגא דע מאגאליאש און זיין מוטער אלדא דע מעסקיטא, אין א קליין שטעטל אין צפון פארטוגאל וואו זיין פאטער איז געווען דער בירגערמייסטער. ווען ער איז געווען אלט 10 יאר זענען זיינע עלטערן געשטארבן, און צוויי יאר שפעטער איז ער געגאנגען דינען אין דעם מלוכישן הויף. דארט האט ער געענדיקט זיין בילדונג; ער האט זיך שטארק אינטרעסירט אין געאגראפיע און אסטראנאמיע, און ער האט באקומען טרענירונג ווי א קעמפער און א מאטראס.


text:
גלייכונג
גלייכונג (אדער עקוואציע) אין מאטעמאטיק, איז א וועג אנצוצייכענען צוויי עלעמענטן מיט דעם זעלבן ווערט, איינער אנטקעגן דעם אנדערן. דער סימבאל וואס מען שטעלט צווישן די עלעמענטן איז דאס: =. אויב זיינען די צוויי עלעמענטן ניט זעלבסט ווערט, שטעלט מען צווישן זיי דעם סימבאל ≠. (א מאטעמאטישע פראבלעם וואס ווייזט אז איין ווערט איז גרעסער אדער קלענער פון דעם אנדערן רופט מען א "אומגלייכונג").
ביישפילן:
א גלייכונג מיט וואריאבלען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין אלגעברע קען זיין וואריאבלען אין א גלייכונג, די ווערטן צייכנט מען אָן, אין אלגעמיין, מיט א .
- דער איז א 5 ווייל:
דער וועג אויסצוגעפינען אַ וואריאבל אין א גלייכונג איז ווי פאלגנדיק: מען טיילט אָפ די וואריאבלען אין איין זייט פון דער גלייכונג, און די נומערן שטעלט מען אוועק אין דער אנדערער זייט, און די נומערן אדער ווערטן וואס מע פירט אריבער דרייט מען איבער פון פלוס צו מינוס אדער פון טאפלט צו צעטיילן; אדער פארקערט: פון מינוס צו פלוס אדער פון צעטיילן צו טאפלט. דאס זעלבע איז ווען מיר האבן א קוואדראטצאל מיט א נומער פירט מען אריבער צום צווייטן זייט דעם קוואדראטצאל אונטער א קוואדראטישער ווארצל.
ביישפילן:
- פראבלעם:
- מע לייגט דעם אליין אין איין זייט, און דעם 5 פירט מען אריבער צו דער צווייטער זייט, אבער מען דרייט עס איבער פון 5+ צו 5-:
- מען רעכנט אויס:
- לייזונג:
פאלגנדיק איז א ביישפיל צו טרעפן א וואריאבל אין א ברוכצאל.
- פראבלעם:
- מען לאזט שטיין דעם (מיט זיין דענאמינאטאר 5) אין איין זייט, און דעם 10 פירט מען אריבער צו דער צווייטער זייט, נאר מען דרייט עס איבער פון פלוס 10 צו מינוס 10:
- מען רעכנט אויס:
- א צינד פירט מען אריבער דעם דענאמינאטאר 5 (וועלכער איז א צינד דער טיילער) צו דער צווייטער זייט אבער ווי א פאקטאר וואס טאפלט:
- לייזונג:
פאלגנדיק איז א ביישפיל פון טרעפן א וואריאבל וואס איז אין דער צווייטער מדריגה (א קוואדראט ווארצל):
- פראבלעם:
- מען איזאלירט דעם אין איין זייט, און אין דער צווייטער זייט נעמט ארויס דאס ווארצל פונעם נומער:
- אויסלייזונג: סיי 9 און סיי 9- וועלן זיין גלייך צו 81 ביי זיי טאפלען 2 מאל מיט זיך: .
קוואדראטישע גלייכונג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – קוואדראטישע גלייכונג
ביז יעצט האבן מיר דערמאנט א גלייכונג פון דער ערשטער מדריגה וואס הייסט א ליניארע גלייכונג, אבער אויב איז די גלייכונג פון דער צווייטער מדריגה רופט מען די גלייכונג א קוואדראטישע גלייכונג.
א קוואדראטישע גלייכונג זעט אויס אזוי: ווען זיינען פאראמעטערס, און איז דער וואריאבל.
אויך איז דא גלייכונגען פון דער דריטער און פערטער מדרגה.
סארטן גלייכונגען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
גלייכונגען קען מען קלאסיפיצירן לויט די אפעראציעס און קוואנטיטען אין זיי:
- אלגעברעאישע גלייכונג
- דיאפאנטישע גלייכונג
- פונקציע-גלייכונג
- דיפערענציאל-גלייכונג
- אינטעגראל-גלייכונג


text:
דניאל לאפין
הרב דניאל לאַפּין איז א רב וואס האט צוריק געברענגט א גאנצע קהילה פון אידן צו תורה ומצוות ער איז אויך א ביזנעס מאן וואס געט ארויס ביכער און ספרים איבער אידישקייט און ביזנעס.
ער איז געבוירן אין יאהאנעסבורג, דרום אפריקע. ער האט געלערנט אין גייטסהעד ישיבה. ער האט באקומען סמיכה פון הר"ר משה פיינשטיין ז"ל.
ער איז פלאצירט אין סיאטל, און די רעכטע אידישע קאנסערוועטיווע פאליטיקער קוקן אים אן אלס זייער רב. פון זיי רעכענט זיך דער ראדיא שמועס פראגראם גאסטגעבער, ר' מייקל מעדוועד, דער לאביאיסט אין טורמע ר' זשעק אבראמאף און נאך שרייבער פירער און שטארק אקטיווע סאציאלע אקטיוויסטן וואס האלטן אמעריקע לויט די מאראלן פון דער תורה.
ער האט אויך א ראדיא שמועס פראגראם אין מערסער אינזל,סיאטל, וואשינגטאן.


text:
קאנסענסוס באשלוסן-אפמאכן
קאנסענסוס באשלוסן-אפמאכן איז א באשלוס-אפמאכונג פראצעס וואס טוט נישט בלויז זוכן און שטרעבן צו די הסכמה פון דאס רוב באטייליגער, נאר אויכט צו העלפן צופרידענשטעלן איעדן און אויסגלעטן און פארגרינגערן די קעגנארטיקע ארגומענטן פון די מינאריטעט צו דערגרייכן דאס מערסטע הסכמהדיגע פאזיציע ערגעץ אין דערמיט.
קאנסענסוס טוט באצייכענען סיי די כלליתדיגער הסכמה און סיי די פראצעס וויאזוי צו דערגרייכן און אנצוקומען צו דעם ענגילטיגן הסכמה. דעריבער איז דער ארטיקל דא בעיקר באזירט אויף בלויז איין מייננוג פון קאנסענסוס ד.ה. דער פראצעדור, די טעכניקן און סטרוקטאר פון דעם פראצעס גופא.
גרופעס רעליגיעס און איבערהויפט ארגענעזאציעס באנוצען זיך פיל מיט אט דעם באשלוס אפמאך פראצעדור,
אינהאַלט
וואס איז קאנסענסוס באשלוס אפמאכען?[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די ווארט קאנסענסוס קומט פונעם לאטייניש ווארט קאם מיינענדיג מיט אדער צוזאמן מיט, און דאס אנדערע האלב ווארט איז פון די שורש סענטייער מיינענדיג צו טראכטן אדער שפירן. קומט אויס אז דער ווארט קאנסענסוס מיינט אין עטימאלאגיע] צו טראכטן און שפירן צוזאמן.
אלס א באשלוס-אפמאכן פראצעס, קאנסענסוס צילט צו זיין:
- אריינעמען: ווי מער נגיעות'יגע מיינונגן מעגליך זאלן ווערן אריינגעדרייט און זאלן מיטהאלטן די קאנסענסוס באשלוסן-אפמאך.
- אנטיילנעמען: די קאנסענסוס פראצעס זאל אקטיוו פארלאנגן די מיינונגן און ארויסשטעלענדע ראלע פון אלע באשלוסן אפמאכערס.
- צוזאמן-ארבייט: באטייליגער אין אן אפעקטיווער קאנסענסוס פראצעס זאלן שטרעבן צו דערגרייכן די בעסטער מעגליכער אפמאך פאר די גרופע און אלע אירע מיטגלידער, איידער ווי זיכן די גרינגע וועג פון גיין נאכן רוב מיינונג אנטקעגן די מינאריטעט, נאר מען זאל זיך דורכרעדן צו א מיטל פונקט וואס וועט קיינעם נישט מאכן אויפירן אין נצחון אבער וועט אויך נישט אזוי שטערן די מיעוט.
- אייניגקייט': אלע מיטגלידער פון די קאנסענסוס באשלוס-אפמאך קערפערשאפט זאלן ווערן געגעבן די געלעגנהייט, וויפל מעגליך, פאר אייניגע כוח און השפעה אויף דעם פראצעס. אלע מיטגלידער האבן צוטריט צום טיש, צו דאס בויגן וועטאען און אפילו בלאקירן די פראפאזעלס.
- אויסוועג-אריענטירט אן אפעקטיווער קאנסענסוס באשלוס-אפמאך קערפערשאפט שטרעבט צו טרעפן און שאפן טעכניקס פון פשרות און שלום צו אופבלאזן די זעלבע מיינונגן און פאזיציעס פון צווישן די חילוקי דעות און מען פרובירט דאס צו פארגרעסערן ווי מער איבער די פארשידעארטיגקייטן פון די גרופע.
קאנסעסוס אלס אן אלטערנעטיוו צו וואלן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
חסידים פון דעם דאזיגן וועג פון צוקומען צו באשלוסן אפמאכן באטראכטן דאס בעסער ווי סתם וואלן, וואלן מאכט פאליטיק פון פארטייען און נגיעות מיט סתם אויפגעבלאזענע קאנקורענץ, ענדערשטער ווי צוזאמן-ארבייט וואס מאכט שלום און האט מער א אויסזיכט פון פשרות אלס א פאטענציאלער הסכמה.
וואלן האט א חסרון אז עס איז די דיקטאטורשאפט פון די רוב אויף די מיעוט. און אזוי ארום טוט דאס פארביטערן און פארטרייבן דעם מיעוט צו נעמען אנטייל אין די גרופע. אויך איז וואלן מער אחריות און זארג אויף די פלייצע פון יעדן יחיד וואס זיין שטימע קען אויסמאכן דער חילוק, וואס ביי קאנסענסוס איז דאס נישט אזוי ווייט דער אחריות אויף די יחיד ווייל זיין איין שטימע גייט נישט דאס אויסמאכן אזא דיפערענץ נאר צוזאמן מיט יעדן'ס טוט דאס אויסמאכן.


text:
פרשת וירא
פרשת וירא איז דער פערטער פרשת השבוע אין ספר בראשית פון דער תורה.
שבת פרשת וירא קען נאר געפאלן אין די טעג ט"ו חשוון, י"ז חשוון, י"ח חשוון און כ' חשוון.
די פרשה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די פרשה הייבט זיך אן מיטן פסוק "וַיֵרָא אֵלָיו ה' בּאֵלוֹנֵי מַמְרֵא, וְהוּא יוֹשֵב פּתַח הָאוֹהֶל כּחֹם הַיוֹם", דער טייטש: "און גאט האט זיך באוויזן צו איהם אין אלוני ממרא, און ער איז געזעצין ביים טיר פונעם געצעלט ביים היץ פון טאג".
דער פסוק איז א מיסטיריעזע, צוליב וואס עס ווערט נישט דערמאנט צו וועם גאט האט זיך באוויזן, אויך עס ווערט נישט דערמאנט דער אוירזאך פון דעם באווייזונג, ווי דער פאלגענדער פסוק הייבט אן צו שילדערן די געשיכטע פון די דריי מענטשן.
חז"ל ערקלערן אז דאס איז געווען אברהם אבינו דער דריטער טאג זינט ער האט זיך גע'מל'עט, וואס דעמאלטס איז דער פיינפולסטער טאג פאר דעם גע'מל'עטן, און גאט איז געקומען בלויז צו מבקר חולה זיין.
אין פרשת וירא ווערט אויך געשילדערט די פאלגנדע געשיכטעס:
- די דריי באזוכער וואס האבן געגעסן ביי אברהם אבינו, אברהם אבינו מיט שרה האבן זיי סערווירט א יונגן רינד, מילך מיט פוטער.
- שרה לאכט, נישט גלויבענדיג איז זי קען שוואנגעדיג ווערן נאכן זיין און אן עלטער וואס מען האט נישט קיין וסת.
- דער וואונדערליכער געבורט פון יצחק.


text:
בירגערמייסטער פון לאנדאן
דער בירגערמייסטער פון לאנדאן איז א מענטש וואס איז געוויילט דורך אלע בירגער אין גרויסלאנדאן צו פירן די סטראטעגישע רעגירונג פון לאנדאן צוזאמען מיט דער לאנדאנער אסיפה.
די ראלע איז געשאפן געווארן אין 2000, און איז געווען דער ערשטער בירגעמייסטער אינעם פאראייניגטן קעניגרייך וואס מ'האט געוויילט אין אלגעמיינע וואלן. דער ערשטער בירגערמייסטער פון לאנדאן איז געווען קען ליווינגסטאן , פון 2000-2008. דער היינטיגער בירגערמייסטער, באריס זשאנסאן, איז געוויילט געווארן אין 2008.
שכירות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער שכירות וואס דער בירגערמייסטער באקומט א יאר איז £143,911, בערך אזוי ווי א קאבינעט מיניסטער.


text:
בייזשינג
בייזשינג אדער פעקין איז די הויפטשטאט פון כינע.
אין ביידזשין איז פֿאָרגעקומען די ביידזשין זומער אלימפיאדע 2008.
נעמען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די מינג דינאסטיע האבן איינגענומען ביידזשינג פון דער מאנגאלישער אימפעריע אין 1368. אין 1403 האט דזשוּ-די (朱棣), דער דריטער קייסער אין דער מינג דינאסטיע, אריבערגעפירט די הויפטשטאט פון דרום כינע צו ביידזשינג אין צפון. ער האט געגעבן די שטאט דעם נאמען, וואס איז טייטש "די צפונדיקע הויפטשטאט".
געאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
בעלגיע
בעלגיע אדער דאס קעניגרייך פון בעלגיע (אין פלעמיש: België; פראנצויזיש: Belgique; דייטש: Belgien) איז אַ לאַנד אין צפון-מערב אײראָפּע, דאס לאנד האט א פעדעראלע צאמ-שטעלונג פון דריי געגענטער: פלאנדערן, וואלאניע, בריסעל. דער לאנד הויפט איז דער קעניג אלבערט דער צווייטער. די אפיציעלע שפראכן זענען פלעמיש, פראנצויזיש און דייטש. דאס לאנד גרענעצט זיך מיט האלאנד פון צפון, דייטשלאנד און לוקסעמבורג ביי מזרח און פראנקרייך ביי דרום, און ליגט ביי דעם צפון ים אויף מערב. בעלגיע האט א שטח פון 30,528 קוואדראט ק"מ (11,787 קוואדראט מייל). די הױפּטשטאָט איז בריסעל.
בעלגיע האט א באפעלקערונג פון בערך 10.4 מיליאן (יולי 2010).
בעלגיע איז געווען א גרונטמיטגליד פונעם אייראפעישן פארבאנד און איז דער גאסטגעבער פון זיין הויפטקווארטיר.
אינהאַלט
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין די געגנט פון היינטיגער בעלגיע, האבן פאר צוויי טויזנט יאר צוריק געוואוינט שבטים וואו די קעלטן און די גאלן. און יאר 57 פאר דער ציילונג, האט יוליוס קייזער אויסגעברייטערט דאס איינ-נעמען פון די רוימישע אימפעריע, און האט גרעסער געמאכט דאס פלאץ ביז גאליא בעלגיקא, די געגנט וואס נעמט אריין די היינטיגע בעלגיע און האלאנד, אבער אין דעם 5טן יארהונדערט האט יוליאנוס איבער געגעבן גאליא בעלגיקא פאר די פראנקען. אין דעם 8טן יארהונדערט האבן זיי געטוישט די רעליגיע צו קריסטנטום. אין 843 האט דער אפמאך פון ווערדון צעטיילט די פראנקישע אימפעריע, און די נידערלאנדן זענען געווארן געטיילט צווישן מיטל און מערב פראנקיע.
במשך די מיטעלע יארן האט בעלגיע געוועלטיגט מיט נאך נידערלאנדער דורך נאנטע קעניגרייכן.
אין דעם 14טן יארהונדערט איז אנגעקומען צו פארשידענע געגענטער אין בעלגיע די גאלדענע עפאכע, אונטער דאס הערשאפט פונם פראנצויזישן בארגאניע פירשטן. אין די צייט איז געוואקסן די עקאנאמיע, אינדוסטריע און קונסט. די פלעמישע שטעט איפער, ברוגע און גענט זענען געוואקסען אויף טעקסטיל און קליידער פראדוקציע. און מיט די צייט איז אנטווערפן געווארן א וויכטיגע ים-פארט וואס האט ערמעגליכט אריבער צופירן ווארע צו אייראפעישע און בריטישע אונזלען און אויך צו זיי. אינמיטן דעם 16טן יארהונדערט האט אנגעהויבן גיין די בארג אראפ, די נידערלאַנדן זענען אריבער צו די הענט פון די שפאנישע האבסבורג, איינוואוינער האבן אנגעהויבן א לאנגע קאמפ אקעגען די הערשאפט פון די שפאנישע קאטאליקן. און יאר 1568 האט אויסגעבראכן דאס קריג פאר זעלבשטענדיגקייט פון די נידערלאַנדן, "די רעוואלוציע פון די נידערלאַנדן". דער קריג האט געדויערט אכציג יאר, צום סוף האט האלאנד מיט אירע פארבינדעטע פארטריבן שפאניע פון זייערע טעריטאריע, אבער בעלגיע און לוקסעמבורג זענען געבליבען אונטער די הערשאפט פון די שפאנישע קאטוילן און זענען געווען באקאנט אלס די דרום נידערלאַנדן אדער שפאנישע נידערלאַנדן. אונטער די קאנטראקט פון אוטרעכט (1713), וואס האט געענדיגט די ירושה'דיגע מלחמה, איז אריבער די שפאנישע נידערלאַנדן צו עסטרייך. נאך דער פראנצויזישער רעוואלוציע האבן די פראנצויזן אריינגעדרינגען אין דעם געגנט. די פראנצויזישע אינוואזיע האט צוגעאיילט דאס אויפשטעלן פון דער פלעמישער נאציאנאלער באוועגונג, וואס האט זיך קעגן געשטעלט צו א פראנצויזישער הערשאפט. דאס אמאליגע נידערלאַנדן איז געווארן א פאל-שטענדיג חלק פון פראנקרייך, וואס האט ווידער צוטיילט צו ניין שטיקלעך.
ביי דער קאנגרעס פון ווין, נאך דאס נידערלאגע פון נאפאלעאן אין יאר 1815, איז דער געגנט איבערגעגעבן געווארן צו דעם פאראייניגטע קעניגרייך פון די נידערלאַנדן. אבער נאך פופצן יאר, אין יאר 1830, האבן ווידערגעשפעניגט די קאטוילישע דרום פראווינצן פון די נידערלאַנדן אין די האלענדישע פראטעסטאנטישע הערשאפט. זיי האבן געוואונען זעלבסשטענדיגקייט, און זיי האבן אויפגעשטעלט צום ערשטן מאל אן אייגן קעניגרייך מיטן אדאפטירן דאס רוימישע נאמען פונעם געגנט בעלגיקא/בעלגיע. די בעלגישע האבען געשטרעבט אויף א זעלבסשטענדיגן קעניגרייך און האבן זיך געוואנדן צום פראנצויזישען קעניג צו אויפנעמען זיין זון אלס קעניג פון בעלגיע. ווען ער האט נישט געוואלט, האט מען אנגעבאטן דאס קעניגרייך פארן דייטשן פרינץ לעאפאלד וואס האט געהערט צו דער זאקסען-קאבורג-גוטהא משפחה (די מומע פון דער בריטישער קעניגין וויקטאריע). אום 21סטן יולי 1831, דאס בעלגישע זעלבסשטענדיגקייט טאג, איז געקרוינט געווארן פרינץ לעאפאלד אלס לעאפאלד דער ערשטער, דער קעניג פון בעלגיע, און אזוי האט זיך אנגעהויבן די דינאסטיע פונם בעלגישע קעניגרייך. פאר פינף און אכציג יאר האט בעלגיע געבליהט אלץ א קליינע אבער פעסטגעשטעלטע קעניגרייך. בעלגיע האט מורא געהאט איינגעשלינגן צו ווערן דורך איינע פון די שכנים צוזאמען מיט די גרויסע שלאכטן פאר מאכט ביי די גרעניצן - דייטשלאנד, פראנקרייך און האלאנד, וועגען דעם האט זי זיך געהאלטן צו א נייטראלע אויסערן פאליטיק. טראץ די נייטראלע פאליטיק, און דאס אנערקענונג פון די פרוזען, האבן די דייטשן אינוואדירט אום יאר 1914. דאס אינוואדירן באגלייט מיט קריגס-פארברעכן איז געווען דאס אורזאך פון די זאפארטע צושטעלונג פון ענגלאנד צו די מלחמה. אייניגע פון די שווערסטע בליטיגסטע שלאכטען בשעת די ערשטע וועלט מלחמה איז געווען אויפן בעלגישן גרונד, וועלכער ווערט אויסגעדריקט און דאס ליד אין די פעלדער פון פלאנדערן.
ביי די צווייטער וועלט קריג איז גאנץ בעלגיע איינגענומען געווארן אין דריי וואכן אום לויף פון א איבעראשונג אנגריף דורך דייטשע אין מיי 1940. בעלגיע האט נאכן צווייטער וועלט קריג גענאסן פון אן עקאנאמישן אויפשוואונג. בעלגיע איז אויסגערופן געווארן אלץ די הויפטקווארטירן פון די אייראפעישן פארבאנד און פון נאט"א (צפון אטלאנטישע פאקט ארגאניזאציע), און דאס האט געהעכערט די פארבינדונגן מיט אויסלענדישע ביזנעסער און האט פארבעסערט אירע עקאנאמיע. אויך געפינט זיך אין בעלגיע די אייראפעאישע קאמיסיע.
היינט איז בעלגיע צוטיילט אין צוויי עטנישע חלקים, די פלעמערס און די וואלאנישע, עס שיינט אז ווען נישט די הויפטשטאט בריסעל און די מאנארכיע, וואלט בעלגיע געווען צוטיילט און צוויי לענדער. דער יעצטיגער קעניג איז אלבערט דער צווייטער וואס האט איבערגענומען און יאר 1993 זיין ברידער באדעוויין וועלכער האט נישט געהאט קיין קינדער. דער יעצטיגער פרעמיער מיניסטער איז איוו לעטרעם וועלכער האט אויפגעטוישט הערמאן וואן ראמפוי נאכדעם וואס ער איז געווארן אויפגענומען פאר די ערשטע שטענדיגע פרעזידענט פון די אייראפעישער ראט.
פאליטיק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בעלגיע איז א געזעצליכע מאנארכיע מיט א פארלאמענטארע דעמאקראטיע. דורך די 19טער י"ה איז דאס בעלגישע קעניגרייך אדורך פארשידענע טוישונגען אין דאס בוי פון די הערשאפט און אין דאס בוי פון די יעצטיגע פעדעראציע, וואס מאכט ארדענונג און שטעלט פריש צוזאם וויאזוי די פעדעראלע פארלאמענט זאל ארבעטן, באשטעטיגט אין יאר 1993. די נייע אויסשטעל טוט רעגולירן די באטייליגונג פון פארטרעטערס פון דריי ניוואס אין די הערשאפט: די צענטראלע רעגירונג, די פראווינצן און די שפראכן געמיינדעס (צוזאמגעשטעלט דורך די געגענטער).
דער פארלאמענט באשטייט פון צוויי הייזער: דער סענאט און דאס פארלאמענט. דער סענאט באשטייט פון פארטרעטערס פון דריי ניוואס אין די הערשאפט, וואס ווערן געוועהלט דורך פארשידענע מעטאדעס, און טוט אויך איינשליסען סימבאלישע פארטרעטער, אן קיין שטומרעכט - די קינדער פונם קעניג. דער פארלאמענט איז צאמגעשטעלט פון פארטרעטער פון 11 פראווינצן, וואס פארטרעטען פארהאלטנמעסיג. די יעצטיגע שטראם אין בעלגיע איז דאס איבערפירן מאכט פון די צענטראלע רעגירונג צו די פראווינצן רעגירונג.
די דריי ניוואס אין די הערשאפט, וואס יעדער האט א אנדערע מאכט, זענען:
1. די צענטראלע רעגירונג - מעג באהאנדעלען געביטן וואס די בעלגישע גלייכפארמיגקייט איז וויכטיג צו האלטן א גלייכשטעלונג און א אחדות צב"ש דער בודזשעט, דאס דורכפירן געזעצן, יוסטיץ, זיכערהייט, וואלוטע פאליטיק, שטייער, קאנקארענץ און סאציאלע זיכערהייט.
2. דריי געגענטער (פעדעראלע איינהייטן):
- פלאנדערן, אין צפון בעלגיע, די וואס רעדן פלעמיש.
- וואלאניע, דרום בעלגיע, די וואס רעדן פראנצויזיש. די אלטע וואלאנישע שפראך, וואס איז ענליך צו פראנצויזיש, ווערט אויך גערעדט, אבער עס ווערט ווייניגער. אין וואלאניע איז אויך דא א קליינע מינדערהייט וואס רעדט דייטש.
- בריסעל וואס דארטן רעדן 80% פראנצויזיש, און 10% רעדן פלעמיש, און די רעשט רעדן אנדערע שפראכן. די דאטא איז נאר בערך, וויבאלד די בעלגישע פאליטיק איז צו פארמיידן רעפערענדן איבער שפראכן.
3. דריי שפראכן געמיינשאפן:
- די פלעמישע געמיינדע צאמגעשטעלט פון איינוואוינערס און פלאנדערן און אויך 10% פון די געגנט אין בריסעל וואו מען רעדט פלעמיש - צוזאמען מאכט אויס דאס פלעמישע געמיינדע 55% פון די בעלגישע איינוואוינערס.
- די פראנצויזישע געמיינדע צאמגעשטעלט פון איינוואוינערס און וואלאניע און אויך 80% פון די געגנט אין בריסעל וואו מען רעדט פראנצויזיש - צוזאמען מאכט אויס דאס פראנצויזישע געמיינדע 33% פון די בעלגישע איינוואוינערס.
- די דייטש געמיינדע איז רעלאטיוו קלענער (ווייניגער פון הונדערט טויזענט מענטשען אין מזרח וואלאניע, אבער האט גלייכע רעכטען וואו די אנדערע צוויי געמיינדעס, און האט זיינע אייגענע געזעצ-געבער קערפערשאפן, די געמיינדע זענען פאראנטווארטליך פאר קולטור און בילדונג, וואו אויך אין געביטען וואס האט צוטוהן מיט שפראך.
עקאנאמיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די בעלגישע עקאנאמיע איז זייער ענטוויקלט און איז באזירט אויף אינטערנאציאנאלן האנדל. מער פון 70% פון בעלגיע'ס ברוטא אינלענדישן פראדוקט קומט פון אימפארט און עקספארט. בעלגיע ברענגט אריין רוי-שטאף פאר פילע פראדוקטן און עקספארטירט זיי נאכן איבערארבעטן וואס הייבט דאס פראדוקט-ווערט. מער פון 50% פון פראדוקציע איז באשטימט פאר עקספארט, און אין געוויסע געביטן וואו צב"ש טעקסטיל און גלאז גייט עס ארויף ביז 80%. וויבאלד דאס פאזיציע פונם לאנד און די ענטוויקעלטע טראנספארטאציע פון אינפרא-סטראקטור דינט בעלגיע אלץ א צענטראלע קאמערצואלע אנשלוס-פונקט אין די אייראפעישער מארקט.
בעלגיע איז א צענטראלע געמיינשאף אין די אייראפעישע פאראיין, א געמיינשאף אין די יורא, און בריסעל דינט אלץ די הויפטשטאט פון די אייראפעישע פאראיין. דאס עקאנאמישען מארקעט אין בעלגיע איז זעהר ענטוויקלט, די ארבעטס-פראדוקטיוויטעט איז הויך און דער ברוטא אינלענדישער פראדוקט פער מענטש איז פון די העכסטע אין די אינדוסטריעלע לענדער. די דינסטן סעקטאר איז דאמינאנט און איז 75% פון דעם בעלגישן ברוטא אינלענדישן פראדוקט. די אינדוסטריע פאבריצירט א 24% פון דעם ברוטא אינלענדישן פראדוקט, און די אגריקולטור נאר א 1.3%. בעלגיע איז א קליינע אפענע מארק מיט אויסלענדישע האנדל באציאונגען צום ברוטא אינלענדישן פראדוקט פון א 84% פאר אימפארט און א 79% פאר עקספארט.
בעלגיע אימפארטירט בעיקר עסן, מאשינעריי איינריכטונגען, רויע דיאמאנטען, נאפט, שטאף און נאך. די הויפט אימפארט איז אויטאמאבילן, באארבעטע עסן, באארבעטע מעטאלן, באארבעטע דיאמאנטען.
בעלגיע ליידט פון אפאר עקאנאמישע פראבלעמען וואס באגלייט בעלגיע שוין פילע דורות, און איבערהויפט איז דאס טרעפען נייע ארבעטס-פלעצער. און געוויסע געגענטער איז דאס ארבעטסלאזיקײט הויך אין טוישט זיך שוין נישט פאר צענדליגע יארן. די שטייערן זענען הויך, און דאס שטייפע ארבעטס-מארקט ווערט קאנטראלירט דורך באוועגלאזע ארבעטס-געזעצן. דאס באצאלען ארבעטערס איז פון די העכסטע אין אייראפע.
בעלגיע האט א גרויסע רעגירונגס-חוב, און צוגאב צודעם שטייט זי פאר א פראבלעם פון א עלטערע באפעלקערונג וואס וועט גורם זיין צו א באדייטענעם העכערונג אין טראנספער לייסטונגען.
געאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בעלגיע ליגט אין צפון מערב אייראפע און גרעניצט זיך מיט האלאנד פון צפון, מיט פראנקרייך ביי דרום, מיט דייטשלאנד און לוקסעמבורג ביי מזרח, און ליגט ביי דעם צפון ים אויף מערב. בעלגיע האט א שטח פון 30,528 קוואדראט ק"מ (11,787 קוואדראט מייל). די געביטן זענען איינגעטיילט אין צוויי: פלאך גרונד אין צפון; די ארדענען אויף דרום. די גרעסטע טייך אין בעלגיע איז די סכעלדע.
דיסטריקטען, פראווינצען אין געמיינדעס[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בעלגיע איז צוטיילט אין דריי הויפט געמיינדעס: די פלעמישע געמיינדע, די וואלאנישע געמיינדע, און די געמיינדע וואס רעדן דייטשיש. אקעגען דעם איז בעלגיע צוטיילט אין דריי פעדעראלע געגענטער:
1. בריסעל די שטאט, 80% איינוואוינערס רעדן פראנצויזיש אין די באצירק איז אויך דא וואס רעדן פלעמיש. אפיציעל איז בריסעל א צוויי שפראכיג באצירק. באפעלקערונג: 980,000 איינוואוינערס.
2. פלאנדערן (הויפטשטאט: בריסעל), דאס מערסטע איינוואוינערס רעדן פלעמיש. באפעלקערונג: 6,000,000 איינוואוינערס. צאמגעשטעלט פון פינף פראווינצן:
- אנטווערפן, הויפטשטאט: אנטווערפן
- לימבארג, הויפטשטאט: האסעלט
- מזרח פלאנדערן, הויפטשטאט: גענט
- מערב פלאנדערן, הויפטשטאט: בריגע
- די פלעמיש בראבאנט, הויפטשטאט: לעווען
3. וואלאניע (הויפטשטאט: נאמור), דאס מערסטע איינוואוינערס רעדן פראנצויזיש אין א קליינע מינדערהייט וואס רעדן דייטשיש. באפעלקערונג: 3,360,000 איינוואוינערס. אויך צאמגעשטעלט פון פינף פראווינצן:
- די וואלאניש בראבאנט, הויפטשטאט: וואווער
- נאמור, הויפטשטאט: נאמור
- ליעזש, הויפטשטאט: ליעזש
- הענעגוי, הויפטשטאט: מאנס
- לוקסעמבורג, הויפטשטאט: ארלען
דעמאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בעלגיע האט א באפעלקערונג[1] פון 10,414,336 איינוואוינערס. רעליגיעס אין בעלגיע ווערט צוטיילט 75% קאטוילן, 4% מוסלמענער, 1% פראטעסטאנטן און ווייניגער פון 1% יידן. שפראכן [2]ווערט צוטיילט פלעמיש 60%, פראנצויזיש 40% און דייטש ווייניגער פון 1%.
יידן אין בעלגיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע יידן זענען אנגעקומען קיין בעלגיע אין די מיטלאלטער, אין די 13טער י"ה, אבער די קהילות זענען געווארן חרוב במשך יענע יארהונדערט און די 14טער י"ה דורך די שווארצע מגפה אין די רייאטן וואס איז געווארן מיטבאגלייט. אין דער 16טער י"ה זענען אנגעקומען אנוסים פון שפאניע און פארטוגאל, און אין דער 16טער י"ה זענען אנגעקומען יידן פון דייטשלאנד צו די געניצן פונם לאנד. ווען בעלגיע האט אויסגערופן זעלבסטשטענדיגקייט און יאר 1830 האבן געלעבט נאר א 1,000 יידן. די גרויסע איינוואנדערונג איז אנגעקומען אין ענדע 19טער י"ה מייסטענס פון מזרח אייראפע.
נאכדעם וואס בעלגיע איז איינגענומען געווארן דורך דאס נאצישן דייטשלאנד ביי די צווייטער וועלט קריג איז נישט שלעכט געווארן פאר די יידן אויף איינמאל נאר צוביסלעך, און א העלפט יידן זענען געשיקט געווארן צו ארבעטס-לאגערן און טויט-לאגערן בשעת די מלחמה. פון זיי זענען געהרגט געווארן א 28,900 מענטשען, וואס האבן אויסגעמאכט א 44% פון דער יידישער געמיינדע. אסאך בעלגישע האבן געראטעוועט יידן דורך זיי באהאלטן אדער דורך העלפן אנטלויפן פון לאנד.
נאך די מלחמה זענען אויפגעשטעלט געווארן פרישע אידישע קהילות אין בריסעל און אנטווערפן און היינט צוטאגס איז דא אין בעלגיע א 51,800 יידן.
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ געשאצט יולי 2010 - https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/be.html
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/be.html


text:
משה יצחק געווירצמאן
הרה"צ ר' משה יצחק געווירצמאן (י"ב טבת ה'תרמ"ב - י' תשרי ה'תשל"ז) (אדער ר' איציקל ווי ער איז גערופן געווארן בלשון חיבה) איז געווען דער ערשטער פשעווארסקער רבי אין אנטווערפן.
אינהאַלט
אפשטאם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ר' משה יצחק איז געבוירן י"ב טבת ה'תרמ"ב (דעם טאג פון דער יארצייט פון ר' משה פשעווארסקער) אין א דערפל לעבן גארליץ, גאליציע, צו ר' נפתלי אלימלך געווירצמאן, וואס איז געווען א זון פֿון ר' אברהם געווירצמאן פון גארליץ און מרת חנה בריינדל. ר' אברהם איז געווען דעם נועם אלימלך'ס אן אייניקל. ר' איציקל איז געווען צוויי מאל אן אייניקל פון רבי'ן ר' אלימלך פינף דורות. ר' נפתלי אלימלך געווירצמאן איז געווען א שוואגער פונעם שינאווער רב, רבי יחזקאל שרגא האלבערשטאם.
ביאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ווען ר' איציקל איז געווארן בר מצוה האט ער געזען וואו מען מאכט גרויסע צוגרייטונגען, האט ער געפרעגט וואס איז דאס? האט מען אים געזאגט אז ער גייט ווערן א חתן, און ער איז געווארן א חתן צו א טאכטער פון ר' ישכר דוב הכהן גלאנץ, א זון פון מרת צירל טילא ליפשיץ, א טאכטער פונעם אריה דבי עילאי, און אן אייניקל פון הרה"ק רבי לוי יצחק מבארדיטשוב זצ"ל. נאך דער חתונה האט זיך ר' משה יצחק באזעצט אין פשעווארסק, גאליציע, דעריבער הייסט ער פשעווארסקער רבי. ער איז געווען א תלמיד פון רבי שמחה ישכר בער האלבערשטאם פון ציעשאנאוו.
נאך דער מלחמה האט ער געוואוינט אין פאריז, פראנקרייך פון תש"ט. אין יאר תשט"ז האט ער זיך באזעצט אין אנטווערפן. ער איז געווען נשיא פונעם גאליציאנער כולל.
רבנות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
הסתלקות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ר' איציקל איז אוועק יום כיפור י' תשרי ה'תשל"ז, ער ליגט אין דעם בית החיים אין פיטע, האלאנד.
פאמיליע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ר' משה יצחק און זיין ווייב האבן געהאט פינף קינדער. זי מיט פיר קינדער זענען אומגעקומען ביי דער חורבן אייראפע.[1] איין קינד איז איבערגעבליבן.
- רבי יוסף חיים, איידעם ביי רבי חיים שטיינמעץ, אומגעקומען אין חורבן אייראפע[2]
- הרבנית אלטע בינא אשת הרה"צ ר' יעקב לייזער זצוק"ל
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ [1]
- ↑ יצחק אלפסי, החסידות מדור לדור, עמ' 147


text:
ניקאלא מאקיאוועלי
ניקאלא די בערנאַרדא דע מאַקיאַוועלי (3טן מיי 1469 - 21סטן יוני 1527) איז געווען אן איטאליענישער היסטאריקער, פילאסאף, הומאניסט, שרייבער און דראמאטורג אין פירענצע בשעת דעם רענעסאנס. ער איז באקאנט ווי דער פארפאסער פון דער פרינץ, וואס האט געהאט א שטארקע השפעה אויף פאליטיק.
ביאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ניקאלא מאקיאוועלי איז געבוירן דעם 3טן מיי 1469 אין פירענצע (היינט איטאליע) דער ערשטער זון (און דאס דריטע קינד) פון בערנארדא די ניקאלא מאקייאוועלי, אן אדוואקאט, און זיין ווייב בארטאלאמיע דע סטעפאנא נעלי. זיינע חברים אין פירענצע אין זיינע יונגע יארן זענען געווען מענשטן וואס האבן ליב געהאט שיינע קליידער און רעדן שיין.
אין 1494 האט פראנקרייך אינוואדירט איטאליע און פארטריבן פון פירענצע די מעדיטשי פאמיליע וואס האט געהערשט איבער דער שטאט. מ'האט אויפגעשטעלט אין פירענצע א רעפןבליק, וואס האט זיך געהאלטן ביז 1512. אין די יארן איז מאקיאוועלי געווען א דיפלאמאט פון דער רעפובליק אין פארשידענע לענדער.
פון 1521 ביז 1525 האבן די מעדיטשי געהערשט נאכאמאל אין פירענצע. ווען מ'האט זיי פארטריבן אין 1525, האט מאקיאוועלי זיך צוריקגעצויגן אין פירענצע, זוכנדיק זיין אלטן דיפלאמאטישן אמט. ער איז אבער קראנק געווארן, און אינעם 21סטן יוני 1527 איז ער געשטארבן ביי דער עלטער פון 58.


text:
קאסעטע
א קאסעטע איז א רעקטאנגל פלאסטיק האלטער וואס האלט א מאגנעטישע לענטע, און מ'קען הערן פון איר קלאנג ווי למשל מוזיק און רעדן דורך א קאסעטע שפילער.
היינט ניצט מען מאדערנע טעכנאלאגישע כלים, ווי אייפאד, MP3 און דאס גלייכן צו הערן לידער און דאס גלייכן.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע סארט אוידיא הערבארע פראדוקט איז געווען דער פאנאגראף. שפעטער איז געקומען די פלאטע מיטן רעקארד שפילער, דערויף איז אויפגעקומען די 'קאסעטע' וואס האט איבערגענומען דאס רעקארד ניץ ביים ציבור. לעצטענס ווערט דאס קאסעטע באניץ אויכעט צוביסעלך פארשווינדן און אויפן פלאץ קומט ארויף די סידיס און דיווידיס.
ווי אזוי דאס ארבעט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
א טאשמע איז צוזאמען געשטעלט פון א קאסעטע וואס האט איז זיך צוויי רעדער וואס אויף די רעדער איז ארויף געדרייעט טעיפ געמאכט פון מאגנאטישע מאטריאל, ווי לענגער די טעיפ איז אלס לענגער קען מען רעקאדירן דערויף. אין אלגעמיין קען מען באקומען טעיפס אין די לענג פון 45, 60, 90, און 120 מינוט לאנג.
די חכמה פון רעקארדירן מוזיק קומט פון דעם וואס מען קען איבערדרייען פון קול (sound) אדער באוועגן (motion) צו עלעקטריע, איינמאל מען דרייט דאס איבער צו עלעקטריק נוצט מען מאגנאטיקס צו רעקאדירן דאס עלעקטרישע שטרומען אויף די מאגנאטישע טעיפ וואס איז דא אין די קאסעט.
ניצנדיג עלעקטריע קען מען באשאפן מאגנעטישע שטראמען, אז מען לייגט דאס צו צי מאגנעטישע מאטריעאל וועט די מאגנעטשיע מאטריאל האלטן די מאגנעטישע שטרומען אויף זיך פאר א לאנגע צייט. נוצענדיג א געדרייעכטץ פון פעדעמער קען מען צוריק באשאפן עלעקטריק פון די מאגנעטישע שטראמען וואס זענען אין דער קאסעטע, און דורך דעם באקומט צוריק די ארגינאלע עלעקטרישע שטרומען וואס פירן די קול אדער באוועגעכץ וואס מען האט רעקעדירט אויף די טעיפ.
זעט אויך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
ציוויליזאציע
ציוויליזאציע (ענגליש: civilization) איז א ציווילער הייפעלע פון מענטשן אין איין לאנד מיט זייערע ווערטשאפט און חכמות. ציוויליזאציע ווערט באקאנט מיט מענטשן וואס געהערן צו א גרופע פעלקער אדער מדינות וואס טיילן זיך מיט די זעלבע פרינציפן, ווי קולטור, רעליגיע און ווערטן, און אפשר שטאמען פון איין עטנישע גרופע. אזוי קענען זיי האבן ענלעכע שרייבן סיסטעמען, געזעץ סיסטעמען און טראנספארט סיסטעמען.
די היינטיקע מערבדיקע ציוויליזאציע געפינט זיך אין מערב און צענטראלער אייראפע, צפון אמעריקע, אויסטראליע און ניי זילאנד.
עטימאלאגיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
קולטורעלע אידענטיטעט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
"ציוויליזאציע" קען באדייטן די קולטור פון א קאמפלעקסער געזעלשאפט, און נישט נאר די געזעלשאפט אליין. יעדע געזעלשאפט האט א געוויסע זאמלונג פון געדאנקען און פירונגען, און א געוויסע גרופע פאבריקאציעס און קונסטן מיט וואס מען דערקענט יענע געזעלשאפט. במשך דער צייט טוט א ציוויליזאציע זיך אנטוויקלען אין פארוויקלטע קולטורן, וואס שליסן איין ליטעראטור, קונסט, ארכיטעקטור, רעליגיע און פירונגען פון דעם עליט.
די פארוויקלטע קולטור פארבונדן מיט ציוויליזאציע האט א טענדענץ צו פארשפרייטן און באאיינפלוסן אנדערע קולטורן, ווי אמאל טוט זיין אינגאנצן אסימילירן. למשל די כינעזישע ציוויליזאציע האט אזוי באאיינפלוסט די שכנותדיקע ציוויליזאציעס פון קארעע, יאפאן און וויעטנאם.


text:
מענטש
א מענטש איז אַ זגאל פון די מאמאל פאמיליע.
לויט דער עוואלוציע טעאריע האט דער מענטש זיך אנטוויקלט פון א מאַלפּע פאַר אומגעפער 30 מיליאָן יאָר אדער מער. לויט דער רעליגיעזע גלויבונג איז דער ערשטער מענטש באַשאַפן געוואָרן אינעם 6טן טאג זינט די וועלט איז באַשאַפן אין יאר א.
א מענטש לעבט דורכשניטליך צווישן 80 ביז 120 יאר.
נעמען פון עלטערקײַטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- בובאַלע (אָדער בייבי) - א פיצל קינד אין די ערשטע מאָנאַטן.
- קינד - ביז 13 יאר (בר מצוה) אדער לגבי עלטערן.
- בחור - פון 13 יאָר ביז די חתונה.
- יונגערמאַן - פון דער חתונה ביז די עלטערע יאָרן (אומגעפער ביז 50 יאָר אַלט).
- עלטערער איד - פון אומגעפער 50 יאָר אַלט.
- זיידע - אזוי רופט אים דער אייניקל.
- אלטער איד - גאָר אין דער עלטער ווען מען איז שוין פאַרקוועטשט מיט אַ גאַנץ ווײַסע בארד.


text:
באנעם
באַנעם אדער קאגניציע איז א ברייטער טערמין וואס מיינט אין קורצן צו וויסן עס איז באנוצט אין גאר ראדיקאלע פארשידענארטיקע וועגן און אופנים דורך פארשידענע פרינציפן.
אין פסיכיאלאגיע, טוט דאס געוונעטלעך מיינען אנצורופן די אינפארמאציע פראצעסירונג קוק פון אן אינדיווידואל'ס פסיכאלאגישער פונקציאנירונג.
ברייטערע אפטייטשן פון דער מיינונג פון קאגניציע פארבינדט עס צו דער אנטוויקלונג פון באגריפן; אינדיווידואלע געדאנקען גאנגען, גרופעס, ארגאניזאציעס, און אפילו גרעסערע קאאליציעס פון זאכן קענען ווערן מאדעליזירט ווי געזעלשאפטן וואס נעמען זיך צונויף צו פארעמען קאנצעפטן. די עלעמענטן פון איטליכער 'געזעלשאפט' וועט האבן די ברירה און מעגליכקייט צו דעמאנסטרירן אנטוויקלענדע אויפירונגן בעת א קריזיס אדער מעגלעכקייט.
קאגניציע קען אויך ווערן אויסגעטייטשט אלס א "פארשטאנד דורך פרואוון פונאנדערקלייבן זיך אין דער וועלט"


text:
גלעטשער
א גלעטשער א גרויסער קריכעדיגער טייך פון אייז, פארמירט פון קאמפאקטע שיכטן פון שניי, וואס פליסט דורך שווערקראפט (גראוויטאציע). אייז אין די גלעטשערס שאפט די גרעסטע זאפאס פון פרישוואסער אויף דער ערד, און די צווייטער גרעסטער זאפאס פון וואסער נאך די אקעאנען. גלעטשערס באדעקן ריזיקע שטחים אין די פאלאר ראיאנען; אחוץ דעם געפינט זיך גלעטשערס אויף די גאר הויכע בערג.
מען געפינט אסאך גלעטשערס אין אנטארקטיקע, טשילע, קאנאדע, אלאסקע, גרינלאנד און איסלאנד. בערג גלעטשערס זענען גאנץ פארשפרייט, למשל אין די אנדן, הימאלייע, ראקי בערג, קאווקאז און די אלפן, אין דעם יאדערלאנד פון אויסטראליע זענען נישט פאראן קיין גלעטשערס.


text:
פינפטע עליה
די פינפטע אימיגראציע פון יידן קיין ארץ ישראל איז געווען פון אזיע, מזרח אייראפע און א טייל פון צענטראל אייראפע איבערהויפט פון דייטשלאנד. דאס איז פארגעקומען צווישן די יארן נאך פרעות תרפ"ט (1929) ביז ווען עס האט אויסגעפלאצט דער צווייטער וועלט קריג (ה'תרצ"ט ; 1939). אין די אימיגראציע זיינען געקומען קיין ישראל ארום 300 טויזנט יידן.
אין די אימיגראציע זיינען געקומען פארמעגלעכע און אויפגעקלערטע מענטשן אנדערש ווי די פריעריגע אימיגראציעס, און דאס האט זייער געהאלפן צום עקאנאמישן אנטוויקלונג אין לאנד.
די סיבות פון דער עמיגראציע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- נאך וואס די נאצים זיינען ארויף הערשן אויף דייטשלאנד אין יאר ה'תרצ"ג ; 1933 און האבן גערודפט די יידן, האבן פיל דייטשישע יידן אימיגירט קיין ארץ ישראל.
- אין פיל מדינות אין צענטראל אייראפע וואס האבן באלד באקומען זעלבסטשטענדיקייט (ווי ליטע, לעטוויע, אונגארן, ראמעניע און נאך...) האבן פארשוואכט אלע יידישע ביזנעס כדי צו פארשטארקן זייער נאציאנאלע זעלבסטשטענדיקייט און צו אויסטיילן די ביזנעס פאר זייערע נאציאנאלע בירגער. דערפאר האבן אזעלכע יידן אראפגענידערט קיין ארץ-ישאל.
- טראנספער אפמאך - אב ה'תרצ"ג האבן די דייטשן באשלאסן אן אפמאך מיט די יידן (פון דייטשלאנד) אז זיי מעגן אראפנידערן פון דייטשלאנד מיט זייער פארמעגן נאר אויב זיי פארקויפן זייער פארמעגן אין דייטשלאנד און קויפן מיט די געלט דייטשישע פראדוקטן צו אריבערפירן אין ארץ ישראל. אזעלכע אידן וואס האבן פארשטאנען אז ד דייטשן וועלן צום סוף רויבן אלע יידישע פארמעגן, האבן גראדע אימיגירט נאך ישראל (זעט מער טראנספער אפמאך).


text:
קייאמישע לייק
קאארדינאטן: 41°40′59″N 74°39′39″W / 41.68306, -74.66083
קייאמישע לייק איז א האמלעט אין דער שטאט טאמפסאן אין סאליווען קאנטי, ניו יארק, פאראייניגטע שטאטן. דער זיפ קאד פאר קייאמישע לייק איז 12751.
קייאמישע לייק געפינט זיך צווישן מאנטיסעלא און פאלסבורג.
אין קייאמישע לייק איז דא א וויזשניצער שטעטל וועלכע באשטייט פון ארום זיבעציג פאמיליעס. זיי פארמאכן א גרויס ביהמ"ד מיט א באקוועמע מקוה וועלכע ציהט באזוכער א גאנץ יאר.
אויך איז דארט קווארטירט די וויזניצע ישיבה גדולה.
אזוי אויך לויפט דארטן דורך די רוט 42 וואס אויף איר זענען קווארטירט א גאנצער הויפן מיט היימישע און בפרט חסידישע קעמפס, א שטייגער ווי: צעהלים, באבאוו, שאפראן, און ווען עס הייבט אן צו פארן פון מזרח אויף מערב איז דא הארט דערנעבן קרית ויואל משה (ארונים) באנגעלא קאלאני.
אויך אין קייאמישע לייק געפונט זיך דער מונקאטשער קעמפ וואס איז באקאנט מיט זיין צויבערנדע מקוה ווי עס קומען צו פארן אידן פון איבער דער גאנצער מאונטען'ס אהין.
ווי אויך איז דארטן הויפטקווארטירט די פירמע ליזשאור טיים קוואל וואסער.


text:
אברהם בלומענקראנץ
הרב אברהם בלומענקראנץ (ה'תש"ד - ה'תשס"ז) איז געווען א תלמיד פון ר' משה פיינשטיין און א מומחה אין כשרות, איבערהויפט אויף כשר לפסח פראדוקטען וואס זיין בוך ווערט פארשפרייט אין אלע אידישע שטובער ווי יעדע מעדעצין, אויספיצונג עסענווארג און באקוועמליכקייט פראדוקט און כעמיקאל ווערט אויסגעשמועסט וויאזוי און מיט וואס דאס איז צאמגעשטעלט. העכסט אינטערסאנט און באלערנד.
משפחה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אברהם בלומענקראנץ איז געבוירן אין ארץ ישראל אין יאר תש"ד.
ער האט געהאט זיין שול אין פאר ראקעוועי קווינס ווי ער איז געווען דארטן מרביץ תורה מיט פילע שיעורים אין די וואך וואס האט געצויגן פון אלע אידישע געגענטער צוהערער.
ער איז נפטר געווארן אדר תשס"ז. מ'האט אים געפירט אויף קבורה אין הר הזיתים.


text:
קריות
קריות איז די באצייכענונג אויף די שטעט אין געגנט פון חיפה מעטראפאלין, וואס זענען גאר נאנט צו דער שטאט, אלע אויפן צפון זייט פון דער שטאט. עס רעכנט אריין אין זיך פיר שטעט, קרית ים, קרית ביאליק, קרית מוצקין און קרית אתא, און נאך צוויי געגנטן, וואס געפונען זיך אונטער דער חיפהער שטאטראט אדמיניסטראציע, קרית חיים און קרית שמואל.
אין ישראל, ווערן מענטשן פון די אויבן דערמאנטע שטעט נישט גערופן אויפן נאמען פון זייער שטאט, נאר דער כלליתדיקער נאמען קריות.
עס זענען געווען מערערע פארשלאגן, צו פאראייניקן די שטעט. צום ביישפיל, קרית ביאליק און קרית מוצקין, ווי אויך מאכן פון זיי איין גרויסע שטאט, אבער קיינמאל נישט באשטעטיקט געווארן. אין 7טן יאנואר 2008, האט די רעגירונג געמאלדן, אז עטליכע שטעט וועלן זיך פאראייניקן מיט חיפה, וואס איז אויך קיינמאל נישט געשען.


text:
1930
1930 איז דאס 30סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1930 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 18טן פעברואר - אנטפלעקט דער קארליק פלאנעט פלוטאן.
- 20סטן אקטאבער- דאס פאראייניגטע קעניגרייך פארעפנטלעכט דאס צווייטע ווייסבוך.
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 2טן אפריל - היילע סילאסי אויסגערופן קייסער פון עטיאפיע
- 8טן יוני - ישראל אוימאן, ישראלדיקער מאטעמאטיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר עקאנאמיק
- 5טן אויגוסט - ניל ארמסטראנג, אמעריקאנער אסטראנויט, ערשטער מענטש צו גיין אויף דער לבנה (געש' 2012)
- 30סטן אויגוסט - ווארען באפעט, אמעריקאנער מיליאנער
- 7טן סעפטעמבער - באדעוויין דער ערשטער, מלך פון בעלגיע (געש' 1993)
- 13טן דעצעמבער - נתן זך, ישראלדיקער דיכטער
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 7טן יולי - ארטור קאנאן דויל, סקאטישער דאקטאר און שרייבער וואס האט געשאפן "שערלאק האלמס" (געב' 1859)


text:
אטען
אַטען איז די הױפּטשטאָט פֿון גריכנלאַנד. ער געפינט זיך אין דער פעריפֿעריע (ראיאן) פון אטיקע. די היסטאריע פון אטען גייט צוריק מער ווי דריי טויזנט יאר. די שטאט אטען האט א באפעלקערונג פון 655,780, און באדעקט א שטח פון 39 קוואדראט ק"מ.
אטען האט גאר א סך אוראלטע מאנומענטן. דער מערסט באוואוסטער פון זיי איז דער פארטענאן אויפן אקראפאליס.
אוראלטע צייטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין די אוראלטע צייטן האבן געוואוינט אין אטען די דראמאטורגן אייסקילאס, סאפאקלעס און אויריפידעס, די היסטאריקער העראדאטוס און טוסידידעס, דער דאקטאר היפאקראטעס, און דער פילאסאף סאקראטעס.


text:
ראיאטן
א ראיאט איז אן אויפגעברויזטע מאסן וועלכע ווערן צעווילדעוועט און טוען אומלעגאלע אקציעס אלס א רעאקציע צו זייער אויפברויז. ראיאטן באשטייען פון ציוויליזירטע און אומציוויליזירטע מענטשן וועלכע פארמירן אינאיינעם א מאב און טוען זאכן וואס קיינער פון זיי וואלט נישט געטאן אליינס נאר וויבאלד עס איז א מאב פון מענטשן אינאיינעם בלייבן זייערע אקציעס פארדעקט און זיי ערלויבן זיך אסאך.
ראיאטן האבן אין די פארגאנגנהייט פאסירט צוליב פארשידענע סארט אויפברויזן און פארכט. אבער אלס א כלל קען ראיאטן באצייכנט ווערן אלס א פייער וועלכע קען נאר אנגעצינדן ווערן אויב עס זענען פאראן די צוויי עלעמענטן: ברענשטאף און דער פונק.
די ברענשטאף פון א ראיאט בויט זיך נישט אויף פון איין מינוט אויפ'ן צווייטן. עס געדויערט יארן ווילאנג עס ווערט געשאפן א געוויסע אויפברויז וועלכע ווערט באצייכנט דורך א געוויסע מאסן אלס אומגערעכט און יעדעס מאל די שולד ווערט אויפגעוויזן פארמערט זיך די ברענשטאף. ספעציעל פארשפרייט זיך די רוגזה ווען די אנדערע צד קען נישט לעזן די סיטואציע, דעמאלט פעלט שוין נאר אויס א פונק און די עס פלאמט אויף. אין טייל פעלער איז דער פונק נאר געווען א קלאנג וועלכע האט זיך שפעטער ארויסגעשטעלט צו זיין פאלש אבער דאס האט נאך נישט צוריקגעהאלטן די אויפגעברויזטע מאסן פון זייערע אקציעס ווייל דער פייער האט שוין געברענט און דעמאלט איז שוין צו שפעט.
אויסער אויפברויז ראיאטן איז פאראן ראיאטן וועלכע פלאמן אויף פון איבערראשונג. אזא ביישפיל האט זיך אפגעשפילט אין באסטאן ווען די ארטיגע רעד סאקס האבן געווינען א בעיסבאל פארמעסט וועלכע זיי האבן נישט באוויזן צו געווינען צענדליגער יארן. די איבערראשונג און פרייד איז געווען אזוי גרויס אז די מאסן איז געווארן אנגעטרינקן און האבן טריאומפירט אין די גאסן פון וועלכע'ס לופט עטליכע יונגן זענען געווארן אנגעצינדן און האבן געמיינט אז מען קען יעצט טאן וואס די הארץ באגערט.


text:
לעבער
די לעבער איז איינע פון די גרעסטע אינערלעכע ארגאנען פונעם מענטשליכן גוף.
די לעבער פון א מענטש וועגט דריי פונט.
זייענדיג דער גרעסטער אבר פון גוף, איז דאָס אַ כעמישע פעקטאָרי וואָס דינט איבער פינעף הונדערט פארשידענע מינע פונקציעס.
1. כעמישע אויפרייסן פון ענזימען וואס אַקטיוויזירן פאַרשידענע כעמישע אַנטוויקולינגען.
2. צענטראַלער הייצונג סיסטעם, עס וואַרעמט אָן די בלוט דורך די פילע נאכאַנאַנדיגע עקספּלאָוזענס וואס גייט נאכדעם אַרום אין דאַס גאנצער באַדי צו וואַרעמען.
3. עס סאָטריט אויס די פּראָטינס און פארשידענע אַנדערע לעבן'ס וויכטיגע חומרים.
4. עס פּראָדוצירט די לעבן'ס וויכטיגע חומר וואס מאכט אז די בלוט זאָל זיך פארהארטעוען ווען עס קומט צו אפענע לופט ביי א וואונד.
5. עס דינט צו באשיצען און אויסרייניגען די גוף פון שעדליכע דראָגס פון פארשידענע מאכלים ווי קאפעין פון קאַווע.
6. עס פּראָדוצירט גאל וואָס מאכט מעגליך דעם פאַרדייאונג פּראָדעצור.
7. עס סטאָרעזשט צוקער.
8. עס נעמט געוויסע פראטינס און נישט גוטע אפפאל און שיקט דאס צו ארויסגיין.
און נאך פארשידענע שטאַרק קאָמפּליצירטע אַקציעס.


text:
מצה בריי
מַצה ברײַ איז א מאכל וואס אשכנזישע יידן עסן, איבערהויפט פסח. דער מאכל איז געמאכט פון שטיקלעך מצה געפרעגלט מיט אייער.
מען גרייט צו דעם מאכל מיט ווייקן די מצה א קורצע צייט אין וואסער אדער מילך. מען צעברעכט די מצה אויף שטיקלעך און מישט מיט אייער, דערנאך פרעגלט מען דאס אין א פֿאן מיט פוטער אדער בוימל. (אז מען ווייקט די מצה אין וואסער קען מען פרעגלן אין שמאלץ.)
די פארטיקע מצה בריי זעט אויס ווי א קוכן אדער א גרויסער אמעלעט.
טייל מענטשן עסן מצה בריי מיט צוקער און צימרינג; אנדערע שפריצן ארויף זאלץ און פעפער.
אין א סאך שטובן עס מען מצה-בריי פסח אויף פרישטיק.
די וואס זענען מקפיד נישט צו עסן געבראקטס פסח, מאכן נישט קיין מצה בריי מיט וואסער (אבער אפשר יא מיט מילך).


text:
זשאנער
זשאנער (שורש איז א פראנצויזיש ווארט אויף סארט אדער מין) איז א באצייכענונג אפצוצייכענען מיט א לויזע פאר פון קריטעריע צאמזאמעלן און מאכן א געוויסע קאטעגאריע פון ליטעראטורישע קאמפאזיציעס, מען שאצט דאס לויט א פנימיותדיגער טראדיציאנאלער אפטיילונג פון סיי וואסערע מין קונסט וואס ענדעלט עפעס גלייך, און מען מאכט דאס אויך אין גרופעס אין צו פארשידענע קלענערע אפטיילונגן און גרופעס.
אין אלע קונסט פארעמען זענען זשאנערס זייער שוואכע קאטעגאריעס מיט נישט קיין פעסטע גרענעצן. דאס איז צוליב דעם וואס די זשאנערס ווערן געוויינליך אויפגעשטעלט דורך פארן פון קאנוועשאןס, און אסאך ארבעטן זענען ענדליך און קענען אויסגעטייטשט ווערן אלס ביידע.
דער פארנעם פונעם ווארט זשאנער ווערט בלויז באנוצט ביי די פעלדער פון קולטור און קונסט, ספעציעל ליטעראטור.


text:
קאמפיוטער פראגראם
א קאָמפּיוטער פּראָגראַם איז א זאמלונג פון ארדענטליכע באפעלונגען וואס ווערט אויסגעפירט דורך דעם פראצעסאר לויט ווי דער פראגראמירער האט באשטימט. אין אלגעמיין, א קאמפיוטער פראגראם, איז א צווישן האנדלונג פון דער באניצער מיטן קאמפיוטער. די מערהייט פראגראמען זיינען געבויעט מיט אינפוט און אַאוּטפוט פונקציעס, ד"ה, דער באניצער לייגט אריין אינפארמאציע (למשל דורכן קלאוויאטור) און דאס פראגראם גיבט ארויס אינפארמאציע (למשל דורכן עקראן).
דער פראצעסאר קען אנאליזירן פראגראמען וואס זיינען געשריבן געווארן אויפן באשטימטן מאשינס שפראך. כדי צו פארגרינגערן די פראגראמיסטן, איז דא היינט פארשיידענע פראגראם שפראכן (ווי למשל C) וואס מען קען זיי שרייבן מיט א נאטירלעכע שפראך, און מען ניצט א קאמפיילער איבערצוזעצן דאס נאטירלעכע שפראך צום מאשינס שפראך. יעדע שפראך און יעדע מאשין האט א באזונדער קאמפיילער.
עס זיינען דא פארשיידענע קאמפיוטער פראגראמען צו פארשיידענע אפערירן-סיסטעמס, למשל, א קאמפיוטער פראגראם וואס איז געשריבן געווארן פאר מייקראסאפטס אפערירן-סיסטעם וועט נישט ארבעטן אין א יוניקס אפערירן סיסטעם אדג"ל, ווייל יעדע אפערירן-סיסטעם האט אנדערע פונקציעס מיט ווי זי באקומט דעם אריינווארג און ארויסווארג פונקציע.


text:
1804
1804 איז דאס פֿערטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1804 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 21סטן פעברואר - די ערשטע רייזע פון א לאקאמאטיוו
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 23סטן נאוועמבער - פרענקלין פירס, 14טער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע (געש' 1869)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 8טן פעברואר - זשאזעף פריסטלי, ענגלישער כעמיקער (געב' 1733)
- 12טן פעברואר - אימאנועל קאנט, דייטשער פילאסאף (געב' 1724)


text:
בור העמילטאן דועל
די בור העמילטאן דועל איז געווען א פארמאלע דועל צווישן די צוויי פאליטישאנס אין וועלכע וויצע פרעזידענט אראן בור האט אומגעברענגט דעם פאליטישאן אלעקסאנדער העמילטאן.
געשעענישן פירנדיג צו דעם דועל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין יענע יארן איז געווען א ביטערע קאנפליקט צווישן די דעמאקראטישע רעפובליקענס און די פעדאראליסטן נאכדעם וואס דער געניטער פאליטישאן אראן בור האט פארכאפט א סענאט זיץ פון פיליפ שולער, די שווער פון אלעקסאנדער העמילטאן. די צוויי זענען געווען פעדאראליסטן און זענען געווען באקאנט אין לאנד. העמילטאן איז געווען א שטאאטסמאן, אן אדוואקאט, א שרייבער, און א סאלדאט. ער איז געווען אקטיוו אין די אמעדמענמענדס פון די קאנסטיטוציע און אלס אדוואקאט האט ער זיך כסדר אפגעגעבן מיט'ן פארטיידיגן די מענטשהייט קעגן די קאנסיטוציע און דאס האט אים געמאכט זייער פאפולער און באליבט ביים פאלק. ער איז אפיציעל באצייכענט געווארן אלס איינע פון די מערסט פראמינענטע פאליטישאנס אין אמעריקאנער היסטאריע.
ווען העמילטאנ'ס שווער האט פארלוירן זיין סענאט זיץ צו אראן בור, א דעמאקראטישע רעפובליקאנער פאליטישאן פון ניו יארק, איז העמילטאן געווען סעקרעטאר אוו טרעזשורי. העמילטאן איז געווען אויפגעברויזט אויף בור וועלכער האט גענוצט א שמוציגן קאמפיין און האט אים גוט געארבעט צו געווינען דעם זיץ.
דער דעמאלטדיגער פרעזידענט איז געווען דזשאן אדאמס, א פעדאראליסט, וועלכער איז קריטיקירט געווארן פון אלע פארטייען און אויך זיין אייגענע פארטיי. דער פירער פון זיין אינערליכע קריטיק איז געווען אלעקסאנדער העמילטאן וועלכער האט גענוצט זיין עקזעקיוטיווע מאכט צו באוואשן דעם פרעזידענט און פאררופן דאס פאלק צו פרישע וואלן וועלכע איז באשטימט געווארן אין 800'.
אין יענע צייטן האט מען נישט געוויילט לויט'ן היינטיגן סיסטעם נאר יעדע סטעיט האט געוויילט א פרעזידענט קאנדידאט און דערנאך האבן די קאנדידאטן געוויילט צווישן זיך און ווער עס האט באקומען דאס מערסטע שטימען איז געווארן פרעזידענט און ווער עס האט באקומען די צווייטע מערסטע שטימען איז געווארן וויצע פרעזידענט. די רעזולטאטן פון די וואלן איז געווען א היסטארישע ווען די דעמאקראטישע רעפובליקאנער האבן אפגעווישט די פעדאראליסטן און דזשאן אדאמס האט שטארק פארלוירן. ווען די עלעקטארעל שטימען זענען געמאכט געווארן האבן טאמעס דזשעפרעסאן און אראן בור געווינען אייניג און בלית ברירה האט מען געמוזט אראפשיקן די וואלן צו קאנגרעס וועלכע איז נאך דאן געווען א פעדאראליסטישע קאנגרעס. אין די ענדע האט דזשעפרעסאן געווינען די פרעזידענטשאפט און בור איז געווארן וויצע פרעזידענט.
בור האט אלס וויצע פרעזידענט זיך פאראייניגט מיט העמילטאן (זיין פאליטישע קעגנער אבער פאראייניגטע קעגנערשאפט קעגן אדאמס) און געשריבן א בוך קעגן אדאמס פרעזידענטשאפט און זיינע פאליסיס. העמילטאן האט לכתחילה נאר געוואלט אז די בוך זאל ארומגיין צווישן פאליטישאנס און זאל בשום אויפ'ן נישט דעגרייכן די פובליק ווייל ער האט נישט געוואלט באשמיצן זיין אייגענע פארטיי. בור האט אים אבער נישט געפאלגט און האט דאס יא פובליצירט פאר יעדן און העמילטאן איז געווארן אויפגעברויזט.
בור איז געווען א קאנטראווערסיאלע מענטש און פרעזידענט דזשעפראסאן האט באשלאסן אים ארויסצולאזן פון די נעקסטע עלעקציע. דער רעזולטאט פון די 800' עלעקציע האט געברענגט א טויש אין די קאנסטיטוציע און מען האט דעמאלט איינגעפירט דעם סיסטעם וועלכע ווערט היינט גענוצט. בור האט באשלאסן צו לויפן פאר גאווערנער פון ניו יארק אלס אן אינדעפענדענט קאנדידאט. אבער ער האט זיך אנגעשטויסן אין א שטארקע ווידערשטאנד פון דעם רעפובליקאנער קאנדידאט וועלכער איז אינדארסירט געווארן דורך העמילטאן. די צוויי זענען געגאנגן ציין און נעגל און בור האט פארלוירן.
ערשט יעצט האט העמילטאן באשלאסן צו נעמען נקמה אין בור און האט געמאכט שפאט פון אים אין צייטונגן און ביי אנדערע געלעגנהייטן. נאך א געוויסן ארטיקל קעגן בור אין דעם אלבאני רעדזשיסטער וועלכע איז געווען זייער שארף האט בור זיך באליידיגט און האט גערופן העמילטאן זאל צוריקציען פון זיינע קאמענטארן אבער העמילטאן האט זיך אויסגעלאכט.
בור האט גערופן העמילטאן צו א דועל ווען ער איז נאך געווען וויצע פרעזידענט און העמילטאן האט געשפירט אז ער מוז דאס אננעמען וויבאלד ער האט אליינס געהאפט אויף א פאליטישע קאריערע אין זיין צוקונפט און מיט'ן באטייליגן זיך וואלט ער געוויזן יושר. העמילטאן'ס פריינט האבן אים געווארענט קעגן דעם ווייל ער האט געהאט א זון וועלכער איז קריטיש פארוואונדעט געווארן פון אזא שפיל. אבער העמילטאן האט דאס פארט אנגענומען.
דער דועל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער דועל איז באשטימט געווארן אריבער דעם האדסאן טייך צווישן ניו יארק און ניו דזשורסי אבער א דועל איז שוין דעמאלט געווען אומלעגאל אין ניו יארק און מען האט דערפאר אפגעמאכט אז די עדות צו ביידע וועלן אוועקוקן דורכאויס די גאנצע צייט אין פאל מען וועט זיי אנקלאגן דערפאר אלס א קרימינאלע אקט. העמילטאן האט געשאסן ערשט און האט פארפאסט און באלד דערנאך האט בור געשאסן און ווארשיינליך דווקא געוואלט פארוואונדן העמילטאן אין די פיס. למעשה האט דער קויל דעגרייכט אין זיין בויך און א טאג דערויף איז העמילטאן געשטארבן.
רעזולטאטן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בור איז אנגעקלאגט געווארן פאר מארד אין ניו יארק און שפעטער אויך אין ניו דזשורסי אבער ער איז קיינמאל נישט געברענגט געווארן צו גערעכטיקייט. באלד נאך דעם אינצידענט האט ער געמאכט פליטה קיין סאוט קאראליינע אבער נישט לאנג דערנאך איז ער צוריקגעקומען קיין וואשינגטאן צו ענדיגן זיין טערמין אלס וויצע פרעזידענט. מיט זיין קאריערע א פארגאנגנהייט האט בור זיך אריבערגעצויגן צו די מערב שטעט וואו ער האט געפלאנט צו בויען א נייע אימפעריע און באקומען נייע שטיצע. פרעזידענט דזשעפרעסאן האט זיך דערוואוסט דערפון און האט אים אפגעשטעלט. בור איז דאן אנטלאפן קיין אייראפע אבער האט זיך יארן שפעטער צוריק געקערט קיין ניו יארק צו שטודירן און ער איז ארעסטירט געווארן און געברענגט געווארן פאר א געריכט צוליב זיין ראלע אין דעם דועל. ער איז פריי געלאזט געווארן צוליב שוואכע עדות'שאפט און איז פארבליבן וואוינען אין ניו יארק ביז זיין טויט אין 836'. די צוויי ביקסן וועלכע זענען גענוצט געווארן אין דעם דועל ליגט היינט אין באזיץ פון דזשעי-פי מארגען טשעיס וועלכע האט דאס אפגעקויפט אין 930' פאר א גרויסע סומע געלט.


text:
מארסעל פרוסט
וואַלענטען-לואי-זשארזש-עזשען-מאַרסעל פרוסט (פראנצויזיש: Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust; 10טן יולי 1871 – 18טן נאוועמבער 1922) איז געווען א פראנצויזישער אינטעלעקטואל, שרייבער און קריטיקער פון א יידישן אפשטאם. ער איז מערסט באוואוסט פאר זיין בוך "זוכנדיק פארלוירענע צייט" (פראנצויזיש: À la recherche du temps perdu). פרוסט ווערט גערעכנט איינער פון די גרעסטע פראנצויזישע שרייבער אינעם 20סטן יארהונדערט.
ביאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פרוסט איז געבורין געווארן אין אטעי, א פארשטאט פון פאריז, אין 1871, צו זיין פאטער, אשיל אדריען פרוסט, א בארימטער פאטאלאג און עפידעמיאלאג, און זיין מוטער, אמו, זשאַן קלעמנס ווייל, די טאכטער פון א גבירישער יידישער משפחה פון עלזאס. זיין פאטער איז געווען א קאטויל און האט אים געהאדעוועט אין א קאטוילישער קולטור.
ביי די 9 יאר האט פרוסט געהאט זיין ערשטע אסטמא אטאקע, פון וואס ער איז כמעט געשטארבן. פון דעמאלסט אן איז זיין געזונט געווארן וואס שוואכערער.
אין 1906 איז זיין מוטער געשטארבן.


text:
שוואן
דער שוואַן (לאטייניש: Cygnini) איז א וואסער פויגל, פון דעם מין Cygnus אין דער פאמיליע Anatidae, וואס נעמט איין אויך גענז און קאטשקעס. זיי געהערן צו דער אונטערפאמיליע Anserinae.
די פעדערן פון א שוואן זענען גאנץ ווייך און מען ניצט זיי פאר קישענעס, דאכענעס און פערענעס.
דער שוואן לעבט אין די קילע לענדער, ווי למשל אייראפע, אויסטראליע און דרום אמעריקע, אבער נישט אין די טראפישע לענדער. די שוואנען אין דעם צפון האלבקיילעך זענען ווייס (ד"ה זיי האבן ווייסע פעדערן) אבער די פונעם דרום האלבקיילעך זענען שווארץ און ווייס.
שוואנען לעבן אויפן וואסער און עסן פלאנצן וואס וואקסן אין אזערעס און אקעאנען (בערך 4 ק"ג יעדן טאג), ווי אויך אינסעקטן.
אמאל פלעג מען עסן שוואנען פלייש.
אין יידישקייט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פרייטאג צונאכט אין די זמירות זינגט מען: "להתענג בתענוגים, ברבורים שלו ודגים" וואס איז טייטש "האבן א פארגענוגן פון שוואנען, וואכטל און פיש".


text:
פלאט
א פֿלאט אדער ים-פֿלאט איז די ים-קראפט אין דער מיליטער פון א לאנד. א זאמלונג פון מיליטערישע שיפן, סובמארינען און ים-עראפלאנען, אויך עראפלאנען-שיפן מיט לופטמאשינען. דער פלאט איז דער טייל פון א לאנדס מיליטערישע קראפטן וואס פירט א קריג אויף וואסער—ימען, אקעאנען טייכן און אזערעס. דער פארטיידיקונגס ציל פון א ים-פלאט איז פארמיידן אטאקעס אויף דעם לאנד'ס יבשה פון דעם ים.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין אוראלט גריכנלאנד און רוים האט מען געפירט די שיפן מיט וועסלעס.
אין דער מיטל אלטער האט מען דערפינדען די קאנאנען, וואס מען קען שיסן פון א שיף צו א ציל וואס איז גאנץ ווייט.


text:
ראצפערט
קאארדינאטן: 47°48′N 21°41′E / 47.8, 21.683
ראַצפֿערט איז א קליין שטעטל אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג מעדזיע אין מזרח אונגארן.
ראצפערט איז אמייסטנס באקאנט צווישן חסידישע אידן צוליב דעם וואס הרה"ק ר' שלום אליעזר האלבערשטאם, א זון פון דעם צאנזער רב, דער "דברי חיים", האט דארטן געוואוינט.
בשעת דער נאצי שלאנג איז דארטן אריינגעקומען האבן דארטן געוואוינט ארום 400 אידישע משפחות. עס איז נאר געוועזן דארטן איין קהילה דאס הייסט נאר אן ארטאדאקסישע, עס איז נישט געוועזן דארטן קיין רעפארם קהילה
די אידן האט מען פון דארטן געפירט קיין נירעדהאז אין געטא אריין, און פון דארטן געפירט קיין אוישוויץ, ווי דאס רוב איז אזוי ווי אין אנדערע אידישע שטעט ליידער אומגעקומען על קידוש השם.


text:
ווערסיע 0.9.5 – די לאָסט אַפּגרייד
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען אויף פעברואַר 11, 2014
ווערסיע 0.9.5 איז באפרייט ניט אויך לאַנג צוריק, און די פול ווערסיע 0.9.5.1 איז באפרייט ווי געזונט. איר קען פרעגן זיך, איך בין איר זוכט פֿאַר דערהייַנטיקונגען אין מיין וואָרדפּרעסס דאַשבאָרד און איך טאָן ניט זען עפּעס, ווי קומט?
דעם איז די פּינטלעך סיבה 0.9.5 געקומען צו לעבן, עס איז געווען אַ קריטיש זשוק שייַכות צו אַ ענדערונג געמאכט אין די אַפּגרייד אַפּי דורך וואָרדפּרעסס 3.8 וואָס געמאכט Transposh בלאָק אַלע דערהייַנטיקונגען (אַרייַנגערעכנט זייַן אייגן) פון די דאַשבאָרד.
אַזוי, וואָס צו טאָן?
אין סדר צו אַפּגרייד צו די לעצט פול ווערסיע, עס זענען אַ ביסל אָפּציעס:
- דיסייבאַל די קראַנט דורך Transposh פּלוגין, טשעק פֿאַר דערהייַנטיקונגען, דערהייַנטיקן צו ווערסיע 0.9.5 פון wordpress.org, אַקטאַווייט די פּלוגין, צייכן “לאָזן דערהייַנטיקן צו די פול ווערסיע” און דערהייַנטיקן ווידער
- אויסמעקן דיין קראַנט ווערסיע פון די פּלוגין און ינסטאַלירן די ווערסיע פון wordpress.org און נאָכגיין די דערהייַנטיקן פּראָצעדור
- מאַניואַלי אָפּלאָדירן די לעצט ווערסיע און פּונקט פאַרבייַטן די טעקעס אויף דיין סערווער.
מיר זענען באמת נעבעכדיק וועגן דעם ינקאַנוויניאַנס
וואָס אַנדערש איז נייַ?
מער שפּראַכן זענען צוגעגעבן צו די גוגל מאָטאָר, טשאַנגינג די גאַנץ נומער צו 82 געשטיצט שפּראַכן!
וואָס וועגן 0.9.4?
עס איז געווען אַ שיינע ווערסיע, פאַרפעסטיקט ישוז מיט די גוגל פּראַקסי שטיצן, מיר זאָל האָבן געשריבן אַ פול פּאָסטן וועגן עס אויך, אַזוי 0.9.4, ביטע אָננעמען אונדזער אַנטשולדיקונג
הנאה די נייַ ווערסיע, און טאָן ניט קווענקלען צו מיטטיילן אונדז וועגן קיין ישוז
ווערסיע 0.9.3 – ווו האט מיין פלאַגס גיין?
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען אויף מייַ 10, 2013
זיי האבן נישט גיין זייער ווייַט, ביטע היטן דעם ווידעא אָדער לייענען די ינסטראַקשאַנז ונטער.
וואָס זאָל איר טאָן צו באַקומען זיי צוריק?
נאָר אַפּגרייד צו די פול ווערסיע ניצן די ווייַטערדיק ינסטראַקשאַנז:
- אַפּגרייד צו די לעצט ווערסיע פון wordpress.org (וואָס וועט זייַן די לעצטע, דאָרט)
- טשעק “לאָזן אַפּגרייד צו פול ווערסיע” אין די סעטטינגס
- טשעק פֿאַר אַפּגריידז און דורכפירן די אַפּגרייד, אַז ס אַלע!
וואָס ס 'נייַ אין ווערסיע 0.9.3:
- דערהייַנטיקן וועט אַרבעט פון אונדזער פּלאַץ
- עטלעכע באַג פיקסיז
- פיייקייַט צו באַזייַטיקן די רעל = בייַטנ לויט דער ריי וואָס איז געווען ניט שטענדיק נוציק
- (0.9.3.1) מיר האָבן באפרייט אַ סאַב ווערסיע צו ינקאָרפּערייט די נייַ שפּראַכן געשטיצט דורך גוגל, מאכן אונדזער גאַנץ ציילן – 73! (אויב ווער עס יז דאָ רעדט המאָנג, ביטע קאָנטאַקט אונדז)
מיר האָפן איר וועט הנאה דעם ווערסיע.
זייַ געזונט wordpress.org
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען אויף מייַ 1, 2013
פיר יאר נאָך געגאנגען צו די וואָרדפּרעסס ריפּאַזאַטאָרי, און 189,795 דאַונלאָודז שפּעטער, Transposh וועט זייַן געלאזן די wordpress.org ריפּאַזאַטאָרי.
משמעות, אַלע דעם צייַט אונדזער ווידגעט האט אַ לינק צו אונדזער פּלאַץ, און כאָטש עס איז געווען מעגלעך צו באַזייַטיקן עס, דאָס איז געווען קעגן די wordpress.org גיידליינז.
דאס איז אַ גיידליין וואָס מיר קענען נישט אָננעמען, מיר גלויבן אַז מיר פאַרדינען קרעדיט פֿאַר אונדזער אַרבעט. נישט ווייניקער ווי טוויטטער, קרוקס, אָדער קיין אנדערע געזונט באקאנט פירמע ערלויבעניש דריט פּאַרטיי ווידגעץ אויס דאָרט.
מיר אויך קענען נישט אָננעמען די פאַקט אַז אונדזער פּלוגין וועט זייַן אראפגענומען אָן באַמערקן, און אָן קיין צייַט צו מאַכן ענדערונגען, רעכט אויס פון די בלוי.
מיר קענען נישט אָננעמען אַז אַרטיקלען וואָס מיר פּאָסטן אויף די פּלוגין פאָרום וועט זייַן אראפגענומען נאָר ווייַל די אחראים טאָן ניט ווי זיי, אָדער באַשליסן אַז זיי זענען קעגן כּללים וואָס זיי האָבן באשאפן זיך. כּללים זיי טאָן נישט וועלן צו יבערקלערן.
זיי זענען פֿרייַ צו מאַכן קיין באַשלוס זיי ווי, נאָך אַלע, זייַן זייער האָסטינג און זייער כּללים. קענען נישט איגנאָרירן וואָס, צומ גליק גענוג מיר טאָן ניט האָבן צו אָננעמען זיי.
אויב איר ווילן צו באַקלאָגנ זיך, טאָן ניט באַקלאָגנ זיך דאָ, פּרובירן און באַקלאָגנ זיך אויף די גרופּעס, אָבער מיין טרעפן איז, אז איר וועט זייַן מאַדערייטיד, wordpress.org איז נישט אַ דעמאָקראַסי, אדער איז עס אַ גפּל געהאָרכיק פּלאַץ, אַלץ דאָרט מוזן זייַן פֿרייַ, אין קאָסטן, און אין רייד, וואָס איז די סיבה איר גאַט טאָנס פון פארקריפלטער פּלוגינס אַז בלויז דינען ווי העכערונג צו אַ פּראָ ווערסיע. דאס איז אויך וואָס זיי סאַגדזשעסטיד אַז מיר טאָן מיט Transposh. און מיר טאָן ניט ווי עס, נישט איין ביסל.
אויב אַ ווייַטער ווערסיע וועט אלץ זייַן ופּלאָאַדעד צו אַז פּלאַץ, עס וועט זייַן אַ פארקריפלטער ווערסיע, (אָן קיין לינקס דאָ, פֿאַר זיכער) און ניט דעם רובֿ ניצלעך ווערסיע. די לעצט ווערסיע (ניט פארקריפלטער) וועט זייַן געדינט רעכט דאָ אויף די אראפקאפיע בלאַט. צו וועלכע מיר וועלן איצט האָבן צו לייגן אַ דערהייַנטיקן מעקאַניזאַם.
פילן פֿרייַ צו דיסקוטירן דעם אין די באַמערקונגען דאָ.
אזוי לאַנג wordpress.org, און דאַנק פֿאַר אַלע די פיש.
ווערסיע 0.9.2 – 4 יאָרן און מיר טאָן ניט ברעכן
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען, ריליס אַננאָונסעמענץ, ווייכווארג ופּדאַטעס אויף מאַרץ 11, 2013
יאָ, עס איז געווען איבער פיר יאר זינט דער ערשטער ווערסיע פון Transposh פֿאַר וואָרדפּרעסס איז באפרייט. און טאַקע, מיר האָבן קומען אַ זייער לאַנג וועג.
Transposh איז זייַענדיק געניצט דורך טויזנטער פון זייטלעך אַלע איבער די וועב, און מיר האָבן פילע צופרידן ניצערס (און אַ ביסל ווייניקער צופרידן אָנעס ).
דעם ווערסיע, 0.9.2, איז נישט טאַקע וואָס מיר געריכט צו האָבן דורך איצט, נאָך פיר יאר מיר וואָלט האָבן דערוואַרט אַז אַ ווערסיע איינער (אפֿשר אַפֿילו צוויי) וועט שוין האָבן שוין באפרייט. אבער משמעות, לעבן טוט ראַרעלי גיינ ווייַטער ווי איר פּלאַן עס צו.
דער טיטל פון דעם הודעות פאקטיש רעפערס צו אַ נייַ נאַטור פון אונדזער פּאַרסער, ווען מיר געוויינט צו טרעפן אַ &נבספּ; (וואָס זאָל זייַן אַ ניט-ברייקינג אָרט) מיר פאקטיש צעבראכן די פראַזע אין צוויי, וואָס איז גאַנץ די פּינטלעך פאַרקערט פון וואָס דאס זאָל האָבן געווען. אזוי אַלעווייַ דעם איז איצט פאַרפעסטיקט, און מיר וועט ניט מער ברעכן!
אנדערע ענדערונגען אַרייַננעמען:
- גרונט שטיצן פֿאַר וואָאָקאָממערסע ינטאַגריישאַן
- אָווועררייד דער פאַל ווען אנדערע פּלוגינס אָדער טעמעס גרונט די פּראָסעסס_פּאַגע צו זייַן גערופן פּרימאַטשורלי
- פאַרריכטן אַ פּאַסקודנע באַג ווען דער זעלביקער איבערזעצונג ארויס אין אַ פּאַראַגראַף מער ווי אַמאָל
- בינג האָבן צוגעגעבן צוויי שפּראַכן
- פאַרריכטן די באַג געמאלדן דורך דסערבער דיסאַלאַוינג שפּראַך סעלעקציע אויף פּאָסטן ווו טראַנסלאַטע_אָנ_פּובליש איז פאַרקריפּלט
- דערהייַנטיקן פֿאַר. פּאָ טעקעס, טערקיש איבערזעצונג דורך עומר פאַרוק כאַן
איר וועט הנאה דעם ווערסיע! דאס איז אַ סדר!
ווערסיע 0.9.1 – ימפּרוווינג קעסיידער
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען אויף יאַנואַר 23, 2013
זאָל האָבן אַרייַנגעשיקט פריער וועגן 0.9.1 וואָס איז אַ גאַנץ פייַן ווערסיע מיט עטלעכע פייַן ימפּרווומאַנץ. אבער מיר האָבן געווארט פֿאַר דעם גאָר פייַן אַנאַמיישאַן, געמאכט אויף פיווערר דורך אַ אַמייזינג אַנימאַטאָר, אַז כאַפּאַנז צו זייַן שייַכות דורך בלוט צו די מאַנשאַפֿט דאָ
מיר האָבן אויך באשאפן אַ פייַן ווידגעט גאַלערי זייַט, נאָר גיין און זען!
אנדערע ענדערונגען אַרייַננעמען:
- צוגעגעבן עטלעכע הילף ין דער אַדמין צובינד פֿאַר זייער פּראָסט שאלות (קיז – אויף, איר טאָן ניט דאַרפֿן קיז דורך פעליקייַט)
- לאָזן דזשקוועריוי ווערסיע צו זייַן אָוועררידען, ריזאַלווינג פילע קאנפליקטן (אַלט טעמעס, אַלע סאָרט פון קאַמפּאָונאַנץ מיט ונסאָרטעד ווערסיעס פון דזשקווערי און דזשקוועריוי)
- א פאַרריכטן ווען עטלעכע שלעכט פּלוגינס אַרייַנלייגן. קסס אין אַ ינאַפּראָופּרייט וועג (דעם פאַרקריפּלט די פיייקייַט צו זען וואָס שפּראַכן זענען סעלעקרעד)
- צוגעגעבן די טראַנספּאָש_עטשאָ פֿונקציע – זען אונדזער אַנטוויקלונג פּלאַץ פֿאַר דאַקיומענטיישאַן און באַניץ
- פיקסיז פֿאַר ווידגעץ, גרינגער ינקלוזשאַן מיט שאָרטקאָדעס, אַלט דראָפּבאָקס פיקסיז, ידס אַוועקגענומען
- אַדינג פאַרבינדן זעץ צו אַדמין, אַלאַוינג שפּראַך סעלעקציע אויף פאַרבינדן דעוויסעס
- פיקסיז פֿאַר מינערווערטיק ישוז דיסקאַווערד זינט 0.9.0
וואָס זענט איר ווארטן פֿאַר? אראפקאפיע די לעצט ווערסיע איצט!
ווערסיע 0.9.0 – גרייט, סעטטינגס, גיין!
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין ריליס אַננאָונסעמענץ, ווייכווארג ופּדאַטעס אויף דעצעמבער 12, 2012
אויף די 12/12/12 (וואָס אַ שיינע טאָג) בייַ 20:12 (אַ צונעמען צייַט). מיר האָבן באפרייט ווערסיע 0.9.0 פון אונדזער פּלוגין. דעם ווערסיע אַרייַנגערעכנט אַ הויפּט רירייט פון אונדזער סעטטינגס און אַדמיניסטראַציע בלאַט. מאָווינג פון די איין זייער לאַנג בלאַט מיט טאַקע אַזוי פילע אָפּציעס צו אַ גליטשיק טאַבבעד צובינד.
דעם ווערסיע איז ניט בלויז קאָסמעטיק אָבער עס אויך אַרייַנגערעכנט צוויי הויפּט פֿעיִקייטן ענייבאַלד דורך די סעטטינגס נייַ אַוואַנסירטע קוויטל:
1. ינקלוזשאַן פון דיבאַגינג שטיצן: איצט מיר וועלן זייַן ביכולת צו געבן איר בעסער שטיצן ניצן די פּלוגין פיייקייַט צו שאַפֿן לאָגס, און לאָזן ווייַט דיבאַגינג.
2. אַוואַנסירטע פּאַרסינג כּללים: דעם שטריך אַלאַוז איר צו טוישן די וועג טעקסטן זענען זייַענדיק צעבראכן פֿאַר איבערזעצונג אויף דיין פּלאַץ. עס אַלאַוז אַ פיל פיינער גראַניאַליישאַן און פּאַסן די מאָטאָר צו דיין ספּעציפיש נוצן פאַל.
אָבער – זייַן געווארנט, יענע פֿעיִקייטן, כאָטש געזונט טעסטעד זענען אנגעצייכנט אַוואַנסירטע און יקספּערמענאַל. נוצן זיי בלויז אויב איר פֿאַרשטיין וואָס איר זענט טאן.
עס זענען אַזוי פילע אנדערע פֿעיִקייטן און באַג פיקסיז אַרייַנגערעכנט, וואָס פילע פון זיי פאַרדינען זייער אייגן פּאָסטן, אָבער פֿאַר איצט, לעץ גיין איבער די טוישן קלאָץ:
* א נייַ שפּראַך סעלעקציע ווידגעט באזירט אויף סעלעקט2 (זייער פייַן אויסקלייַבן קעסטל מיט פלאַגס)
* צוגעגעבן קטרל קיז פֿאַר שנעל נאַוויגאַציע פון פֿריִערדיקע / ווייַטער בלאַקס (ימפּרוווז גיכקייַט פון ארבעטן מיט די צובינד)
* א נייַ אָפּציע אַז אַלאַוז צו באַשטעטיק די קאַנפיגיעריישאַן טעקע צו די רעקאָממאַנדעד דיפאָלץ
* קסס פיקסיז פֿאַר צוואַנציק צוועלף טעמע
* ויסמייַדן לאָודינג די סובווידגעץ אין דער אַדמין בלעטער
* אַוועקגענומען דיסטינגקשאַן צווישן עדיטאַבלע און וויעוואַבלע שפּראַכן, איצט אַ שפּראַך קענען נאָר זייַן אַקטיוו אָדער פאַרקריפּלט
* אַפּדייטינג דזשקוועריוי צו 1.9.2 (דזשקווערי זאָל איצט זייַן 1.6+)
* פיקסיז דער ז-אינדעקס פֿאַר די אַלט נוסח דראָפּדאָוון (לאַטע דורך טשעמאַז)
* פיקסיז דעם זשוק מיט די קאַפּלינג פון כינעזיש פּשוט און טראדיציאנעלן
* פאַרריכטן באַג פּרעווענטינג אַפּגרייד פון זייער אַלט ווערסיעס
* פאַרשטיקן נאטיצן ווען ווידגעץ זענען באשאפן גלייַך מיט אונדזער פֿונקציע
* ויסמייַדן רירייטינג URL ס אין די פעליקייַט שפּראַך, דער הויפּט יפעקטאַד קאַנאָניקאַלס
* אונדזער שריפט איז דארף ווען די ווידגעט אַלאַוז באַשטעטיקן פון פעליקייַט שפּראַך
* סוף סאַלווד די פּראָבלעם מיט מסן איבערזעצן און קר / לף
אין די טעג פאלגענדע די ערשט מעלדונג, דרייַ באַגז האָבן שוין אַנקאַווערד און פאַרפעסטיקט, אויב עפּעס פּשוט איז ניט ארבעטן, מאַכן זיכער צו דערפרישן דיין טעקעס.
הנאה דעם ווערסיע!
ווערסיע 0.8.5 – מיר שטיצן לאַו אויך
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען, ריליס אַננאָונסעמענץ אויף סעפּטעמבער 17, 2012
געזונט, גוגל נאָר מודיע אויף זייער איבערזעצן בלאָג אַז זיי וועט שטיצן לאַו, דער באַאַמטער שפּראַך פון לאַאָס, אַזוי מיר האָבן צוגעגעבן דעם קאָד פארלאנגט און האט אַ שנעל מעלדונג מיט שטיצן צו דעם שפּראַך, וואָס איז אויך געשטיצט דורך איין שעה איבערזעצונג.
די ווערסיע איז שוין אויס פֿאַר אַ ביסל טעג אָבער די פאַקטיש פּראָבלעם מיט געטינג דעם פּאָסטן לעבן איז געפונען אַ בילד. מיר זענען נישט גאַנץ זיכער עס איז די מערסט צונעמען בילד, אָבער בייַ מינדסטער עס ריימז.
הנאה דעם נייַ ווערסיע.
ווערסיע 0.8.4 – פאַכמאַן מענטש איבערזעצונג איז דאָ
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען אויף סעפּטעמבער 7, 2012
מיר זענען זייער שטאָלץ צו פאָרשטעלן דעם מעלדונג פון אונדזער פּלוגין.
דעם ווערסיע, אין דערצו צו נאָרמאַל ענכאַנסמאַנץ און באַג פיקסיז, לעסאָף ינטאַגרייץ פאַכמאַן מענטש איבערזעצונג מיט אַ גרונט ינאַגריישאַן מיט OneHourTranslation.com פאַכמאַן איבערזעצונג דינסט.
די וועג דאָס אַרבעט איז די פאלגענדע:
- גייט צו OneHourTranslaion.com און מאַכן אַ חשבון
- ניצן די חשבון פרטים דזשענערייטאַד און אַרייַנלייגן זיי צו Transposh ס סעטטינגס בלאַט
- ווען ניצן די איבערזעצונג צובינד, אַן אַדמין (און בלויז אַן אַדמין) וועט זען אַ “איין שעה איבערזעצונג ריי” קנעפּל
- דרינגלעך דעם קנעפּל וועט לייגן די פראַזע צו אַ ריי, אן אנדער גיט וועט דעקוועוע דעם נומער
- 10 מינוט נאָך די לעצטע פראַזע האט צוגעגעבן אַ איבערזעצונג פּרויעקט וועט זייַן דזשענערייטאַד אויף איין שעה איבערזעצונג
- געבן עס אַ שעה (אָדער ווייניקער פון אונדזער דערפאַרונג) און די איבערזעצונגען וועט דערשייַנען אויף דיין פּלאַץ
- יעדער יינער איז צופרידן און איר פאקטיש שטיצן די Transposh פּרויעקט (יייַ!)
דאס איז אלא נייַ, אַזוי אויב מערפי סטרייקס, נאָר קאָנטאַקט אונדז און מיר וועט טאָן וועלכער מיר קענען צו מאַכן זאכן אַרבעט.
איצט, פֿאַר די מנוחה פון דעם מעלדונג:
- פאַרפעסטיקט פאָן פון סוואַהילי צו טאַנזאַניאַ ווי אנגעוויזן דורך עד יארדאניע
- גורל פון פיקסיז צו באַקאַפּ דינסט
- פאַרריכטן פֿאַר אַ פּאַרסער באַג ווען בעת איבערזעצן אין ניט ויסצאָלן שפּראַך פאלגענדע אַ אויסקלייַבן עלעמענט
- פאַרפעסטיקט קססס געמאלדן דורך ינפערנ0_ (גרויס דאַנק!)
- פֿאַר פּראָוגראַמערז: צוגעגעבן אַ גלאבאלע פונקציאָנירן צו צוריקקומען די קראַנט שפּראַך “
transposh_get_current_language()“
- מיינט ווי ליביאַ האט אַ נייַ פאָן אויך
- פאַרפעסטיקט ווידגעט ידס מיט אַ באַקסלאַש אַזוי אַז מיר וועט פאָרן וו3ק וואַלאַדיישאַן
- דערהייַנטיקט דזשקוועריוי צו 1.8.23 צו ויסמייַדן געראַנגל מיט דזשקווערי 1.8 געניצט דורך עטלעכע טעמעס
- פּאָרטוגעזיש (Brazil) איבערזעצונג דורך אַמילטאָן יינגער
אונדזער אָפּערייטערז זענען ווארטן פֿאַר אייערע באַמערקונגען, אויב איר באַקומען אַ פאַרנומען סיגנאַל, פּרובירן קאַנטאַקטינג אונדז ווידער!
פּס. דאס איז די זייער ערשטער ווערסיע צו האָבן דורכגעגאנגען 1,000 טעגלעך דאַונלאָודז, מיר זענען דערנידעריקט.
ווערסיע 0.8.3 – די ווידזשיט ס שאָרטקאָדע
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין ריליס אַננאָונסעמענץ אויף מייַ 30, 2012
דעם ווערסיע פיקסיז עטלעכע באַגז און מוסיף שטיצן פֿאַר אַ פייַן שאָרטקאָדע אַז אַלאַוז איר צו שטעלן די ווידזשיט ין דער פּאָסטן
לעמאָשל, דעם:
[tp widget="flags/tpw_flags_css.php"]
וועט אַרויסווייַזן:
ווערסיע 0.8.2 – 3 יאָרן, 66 שפראכן, 1 וואָרדפּרעסס
אַרייַנגעשיקט דורך פאָרשלאָגן אין אַלגעמיינע אַרטיקלען, ריליס אַננאָונסעמענץ, ווייכווארג ופּדאַטעס אויף מאַרץ 6, 2012
עס האט שוין דרייַ יאר (און דרייַ טעג, און 33 שעה) זינט דער ערשטער ווערסיע פון טראַנספּאָש פּלוגין האט געווארן ערד אויף די wordpress.org פּלוגין ריפּאַזאַטאָרי.
צייט שורלי פליעס.
דעם איז דער ערשטער שפּרינגען יאָר (29טה פעברואר) און אַ עמעס שפּרינגען יאָר פֿאַר טראַנספּאָש. די פּלוגין האט געווארן דאַונלאָודיד פון די ריפּאַזאַטאָרי איבער 50,000 מאל דעם יאָר און האט געמאכט אַ פעסט וווּקס פון פֿעיִקייטן און גאַנץ נומער פון שפּראַכן געשטיצט. און הייַנט מיט די דערצו פון המאָנג דאָ מיר זענען דער ערשטער פּלוגין צו שטיצן אַ גאַנץ נומער פון 66 שפראכן.
דעם איז געווען אַ טאַקע טשיקאַווע (ווי אין, האָבן אַ טשיקאַווע לעבן) יאָר פֿאַר די אָטאַמאַטיק איבערזעצונג אינדוסטריע און פּלוגינס, ווו Google האט קימאַט דראַפּט זייער אַפּי שטיצן (בלויז צו באַשטימען צו אַ געהאַלט מאָדעל) בשעת בינג ימפּאָוזד נייַ לימיץ. טראַנספּאָש האט הצלחה אָוווערקיים יענע ענדערונגען, בשעת אנדערע פּלוגינס האט ניט בלייַבנ לעבן.
וואָס טוט דער צוקונפט האלט פֿאַר טראַנספּאָש? מיר זענען סלאָולי בוילינג עטלעכע נייע שטאָפּן, ארבעטן אויף אונדזער זעאונג צו פֿאַרבעסערן וועבזייַטל איבערזעצונג, ווען דאס וועט זיין גרייט – זיי וועט זיין אויס. דערווייַל, אייער פארבליבן שטיצן איז וויכטיק צו אונדז, מאל אַ פּשוט email מיט “אייער פּלוגין איז גרויס” דרייווז אונדז צו פאָרזעצן. אזוי אויב איר גלויבן מיר זענען טאן געזונט, קאַפּ אונדז אַ שורה, אויב איר טראַכטן מיר זאָל פֿאַרבעסערן דאס, קאַפּ אונדז אַ קוויטל, און אויב איר טראַכטן אַז מיר זויגן, מיר פאַרלאָזן צו פאַרשטיין וואָס איר האָבן לייענען דעם אָנזאָג אַרויף צו דעם פונט
געוואלט זיך אַ גרויס 4 יאָר, אפֿשר עס וועט סוף מיט אַ ביגער קוכן


text:
אלמן
אן אלמן איז א מאן וועמענס ווייב איז געשטארבן און ער לעבט נאך. אן אלמנה איז א פרוי וואס איר מאן איז געשטארבן און זי לעבט נאך. דער וואס פארלירט זיין לעבנס פאהר ווערט גערופן איינזאם.
אין א געזעלשאפט (אזוי ווי עס פלעג זיין דער שטייגער אין אסאך געמיינדעס) וואו דער מאן איז דער איינציגער וואס ברענגט אריין פרנסה אין דער שטוב, איז עס א ביטערע מצב ווען א פרוי ווערט אן אלמנה.
אין דער תורה שטייט זייער הארב, ווער עס טוהט וויי א אלמנה.
אין געווענליכע אומשטענדן, ווערט מען לויט דער יודישער הלכה, מותר חתונה צוהאבן מיט א אנדערן, וואס ווערט גערופן זיווג שני.
לויט קאטאליציזם איז נישט דא א וועג פאר א מאן צו גט'ן זיין ווייב. איז דער איינציגער וועג וואס א געהייראטעט פרוי מעג חתונה האבן א צווייט מאל איז ווען זי ווערט אן אלמנה.


text:
לינגוויסטיק
לינגוויסטיק איז די וויסנשאפטלעכע פארשונג איבער די נאטורלעכע מענטשלעכע שפראכן. ווצ"ב, ווי אזוי יעדע שפראך האט זיך אנטוויקלט און ווי אזוי איר באזעצן אין דער צוקונפט. לינגוויסטיק איז כולל די שטודיע פון גראמאטיק און פאנעטיק.
פארבינדענע אידיאם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פאַרבינדענע אידיאָם איז אן אידיאָם (אויסדרוק) וואס פארבינדט צוויי אדער מער ווערטער צוזאַם, און באקומט א געוויסע באטייט, וואס נישט אימער איז זי ריכטיג באַטייט.
וו.צ.ב. "דריי נישט דעם קאָפ", כאטש וואס דער ריכטיגער טייטש איז נישט צו דרייען פיזיש דעם קאפ, אבער מען קען איר אויך נוצן אלץ "אַ נאַחסישע שטערונג". און נאך וואס די ווערטער זיינען שוין פארבונדן, קען מען נישט זאגן "דריי נישט די שכל" א.ד.ג. ווייל עס איז שוין פארבונדן און באזעצט מיט אן אנדער אידיאָם.


text:
צבי פסח פראנק
הרב צבי פסח פֿראַנק (כ"א טבת ה'תרל"ג - כ"א כסלו ה'תשכ"א) איז געווען א דיין און א פוסק, און דער אשכנזישער הויפט רב פון ירושלים אין די יארן תרצ"ו-תשכ"א.
לעבנסגעשיכטע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
הערש פסח פראנק איז געבוירן געווארן אין קאוונע, ליטע, אין תרל"ג (1873) צו רב יהודה לייב פראנק, פון די הויפטן פון חובבי ציון אין קאוונע, און זיין ווייב מלכה. יונגערהייט איז ער געווען אין פארבינדונג מיט הרב יצחק אלחנן ספעקטאר, דער קאוונער רב. ער האט געלערנט אין די סלאבאדקער און טעלזער ישיבות. אין תרנ"ג (1893) איז ער ארויף אין ארץ ישראל, און א קורצע צייט שפעטער זענען געקומען זיינע עלטערן וואס זענען געווען פון די גרינדער פון חדרה, וואו זיין פאטער איז געווען דער ערשטער רב.
זיינע ספרים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- הר צבי
- מקראי קודש


text:
ראזא לוקסעמבורג
ראזא לוקסעמבורג (5טן מערץ, 1870 אדער 1871 - 15טן יאנואר, 1919) איז געווען א פויליש-געבוירענע דייטשע מארקסיסט. זי האט ארגאניזירט א סאציאלישטישע אויפשטאנד אין דייטשלאנד. זי איז געהרגעט געווארן דורך רעכטע עקסטרעמיסטן.
לעבנסגעשיכטע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ראזא לוקסעמבורג איז געבוירן געווארן ראזאליא, אין זאמאשטש, פוילן, צו אירע יידישע עלטערן, אליה'ש לוקסנבורג, א האלץ סוחר, און לינע לעוונשטיין. אין שטוב האט מען גערעדט דייטשיש און פויליש.
זי האט איינגעפירט אסאך נייע קאמוניסטישע געדאנקען וואס באאיינפלוסן קאמוניזם ביזן היינטיקן טאג. זי האט געשטיצט די רוסישע רעוואלוציע פון לענין און טראצקי, אבער זי האט געהאלטן אז זיי זענען געווען אומדעמאקרטיש אנשטאט צו ארגאניזירן א דעמאקראטיש פאלק. זי האט געשטיצט די פרייהייט פון פארזאמלונג, פרייהייט פון דער פרעסע, פרייהייט פון ווארט און די אפשאפונג פונעם טויטשטראף. אין 1913 האט זי פארעפנטליכט אן עסיי "די אנקלייבונג פון קאפיטאל" וואו זי האט געטענה'ט אז קאפיטאל אנקלייבונג שאפט אימפעריאליזם.
זי האט ארגאנציזירט א סאציאלטישע אויפשטאנד אין דייטשלאנד. די רעכטע גרופע "פרייקארפס" האט זי דערמארדעט.


text:
ביאלאגיע
ביאלאגיע איז א אפטייל פון נאטור וויסנשאפט קלאסיפיקאציע אין אקאדעמיע וואס שטודירט לעבן און לעבעדיקער.
- בעלי חיים
- גוף-אַנאָטאָמיע
- אָרגאַנען
- פיזיאלאגיע
- זאאלאגיע
- פלאנצן
- שוואמען
- מיקראארגאניזמען—באקטעריע און ארכעען
היינט טוט מען צעטיילן אלע לעבעדיקע ארגאניזמען אין דריי געביטן: אייקאריאטן, ארכעען און באקטעריע.
געביטן אין ביאלאגיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
גענעטיק פארשט די גענעס.
פיזיאלאגיע פארשט די מעכאנישע פראצעסן פון לעבעדיקע באשעפענישן.
די ביאלאגיע פון בעלי חיים ווערט גערופן זאאלאגיע, און די ביאלאגיע פון פלאנצן הייסט באטאניק.
עקאלאגיע פארשט די פארשפרייטונג פון באשעפענישן.
עטאלאגיע פארשט די פירעכץ פון בעלי חיים, ספעציעל די סאציאלע בעלי חיים ווי פרימאטן און הינט.
מאלעקולארע ביאלאגיע באשעפטיגט זיך מיט די מאלעקולן אין לעבנדיקע סיסטעמען. דאס שליסט איין די שטודיע פון קערנזויערן, פראטעינען, קארבאהידראטן און ליפידן.
צעלן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ביאלאגיע האט אנגהויבן צו וואקסן און ווערן אנטוויקלט ווען אנטאני וואן ליאוונהוק האט פארבעסערט דעם מיקראסקאפ. דעמאלסט האבן אויסגעפונען ספערמאטאזאא און באקטעריע.
אויך דורך ניצן דעם פארבעסערטן מיקראסקאפ אינעם אנהייב 19טן יארהונדערט ווען עטלעכע ביאלאגן האבן פארשטאנן דאס צענטראלע חשיבות פונעם צעל. אין 1838 און 1839 האבן שליידן און שוואן פארגעשטלעט די פרינציפן (1) די באזיס איינהייט פון אן ארגאניזם איז דער צעל און (2) אן איינציגער צעל האט אלע כאראקטעריסטיקן פון לעבן. דעם דריטן פרינציפ אז (3) אלע צעלן קומען פון דער צעשפאלטונג פון אנדערע צעלן האט פארגעשלאגן ראבערט רעמאק. אין די 1860ער יארן האבן כמעט אלע ביאלאגן מסכים געווען צו די דריי פרינציפן פון צעל טעאריע.
[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
אומזינסט
צו מיינט איר פרייהייט?
אומזינסט מיינט פריי אן אפצאל, אז מען קען הנאה האבן עפעס א גוטס פון אן אנדערן'ס ארבייט אן קיין שום קאסטן.
עס ווערט אסאך גענוצט אין די ענגלישע שפראך מיטן נאמען פריי ווייל א זאך וואס מ'דארף גארנישט צאלן איז דאך פריי פון א חוב אדער עול וואס דאס מיינט פרייהייט.
א ביזנעס קען אויך אמאל פארטיילן זאכן בחנם, כדי זיך צו רעקלאמירן. אזוי אויך נייע רעסטוראנטן גיבן צו עסן פאר פרי.
מען נוצט דאס אויך לרעה אז מען באקומט א שלעכטער זאך פון איינעם זאגט מען ער טשעפעט מיך בחינם.
רוב מאל ווען איינער גיבט עפעס אוועק פאר אומזיסט איז דאס נישט צופיהל ווערט.
א באקאנט יודיש ווערטל איז בחנם באקומט מען כינים, דאס באדייט אויב ס'קאסט גארנישט איז עס טאקע אזויפיהל ווערט.
לשם מצוה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אבער ביי פרומע יודן איז דא די באגריף פון לשם מצוה: אויב מ'האט עפעס א חפץ ווי צב"ש א פרידזשידער אדער וואש מאשין, און ער קויפט א נייע אבער די אלטע ארבעט נאך גאנץ פיין, אדער א רעקל וואס איז שוין נישט זיין מאָס, איז ווי איידער עס אוועקווארפן אין די מיסט אדער זיך מוטשען עס צו פארקויפן אין א צווייט האנטיגע געשעפט, רעקלאמירט ער אז ער גיבט עס אוועק לשם מצוה און ווער עס וויל זאל עס קומען אפנעמען.
דאס ווערט אפט באטיטלט מיטן לשון הקודש'דיגן אויסדרוק: זה נהנה וזה לא חסר. דער האט הנאה און פונעם ערשטן פעהלט לכבוד דעם גארנישט.
אין די חרדישע צייטונגען איז דא וועכנטליך קלאסיפיידס-אפטיילונגען פון זאכן אוועקצוגעבן לשם מצוה. ספעציעל פאר פסח ווען אסאך קויפן נייע זאכן.


text:
דזשארדזיע
דזשאָרדזשיע איז איינע פון די 50 שטאַטן אין דרום-מזרח פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע.
זי האט פלארידע צו דרום, אלאבאמא צו מערב, טענעסי און צפון קאראליינע צו צפון, און דרום קאראליינע צו מזרח. צו דרום-מזרח האט דזשארדזיע א בארטן אויפן אטלאנטישן אקעאן.
דעם נאמען "דזשארזשיע" האט מען גערופן נאך זשארזש דער צווייטער, קעניג פונעם פאראייניגטן קעניגרייך.
דזשארזשיע איז א פראמינענטער היסטארישער דרום שטאַט, וואו אהין מ'האט איידער דעם ברודער קריג געבראכט אהין מיט געוואלד טויזנטער שקלאפן פון מערב אפריקע צו באארבעטן די וואטע פעלדער. די ווייסע איינוואוינער זענען פון דעם רייך געווארן און געלעבט א גוטן טאג, בשעת די שווארצע זענען געווען פארקנעכטעט און אונטערדריקט.
אין דער קנעכטשאפט עפאכע (בערך אין די צייטן פון חתם סופר) איז פלארידע נאך נישט געווען א חלק פון אמעריקע, עס האט נאך באלאנגט פאר שפאניע, דעריבער איז דזשארדזיע געווען דער עקסטרעמער דרום עק פון אמעריקע, ווי עס האט געדינט פאר א שיץ (אפשייד) צווישן פלארידע און די קאראליינעס.
נאך דעם ברודער קריג ווען האלטן שקלאפן איז געווארן אומ-געזעצליך איז דזשארדזשיע געלעגן חרוב ונחרב, אלע שקלאפן זענען זיך צולאפן און די פעלדער זענען אינטערגעצינדען געווארן פון די שחורים. עס האט געדויערט לאנגע יארן ביז עס האט צוריק אויפגעלעבט.
די הויפט און די גרעסטע שטאט איז אטלאנטא. אנדערע גרויסע שטעט זענען אויגוסטע, סאוואנאה און קאלומבוס.
עס וואוינען דארט איבער 9 מיליאן בירגער.


text:
מייקל בלומבערג
מייקל בלומבערג (געבוירן 14טן פעברואר 1942) איז אן אמעריקאנער ביזנעסמאן, פלינטאראפ און דער ב"ב פון בלומבערג נייעס. ער איז געווען דער 108ער בירגערמייסטער פון ניו יארק סיטי, פון 2002 ביז 2013.
זיין לעבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בלומבערג האט גראדואירט אין 1964 אלס אן אינזשניר אין דזשאנס האפקינס. ער האט שפעטער באקומען א ביזנעס דיפלאם אין הארווארד. און נאכ'ן גראדואירן האט ער אנגענומען א דזשאב ביי סאלמאן בראדערס אלס א קלוירק, פאר $9000 א יאר, ער האט זיך ארויפגארבייט און געווארן א שותף אין די פירמע.
נאכ'ן באזייטיגט ווערן אין 1981 האט בלומבערג גענוצט זיין 10 מיליאן דאלאר פארגיטיגונג צו שאפן די בלומבערג פירמע, וואס האט זיך ציוואקסען אלעס א ריזיגער מידיא עמפייער.
בלומבערג איז פון די וועלט'סט רייכסטע מענטשן, ער איז דער 34סטער אין די פארבס מאגאזין 400 ליסטע פון רייכע אמעריקאנער, און 142טער פון די רייכסטע מענטשן אין דער וועלט.
זיין פאליטיק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ארגינאל איז בלומבערג געוואן א דעמאקראט, ווען ער האט איינגעזען אז אלס דעמאקראט וועט ער נישט קענען געווינען צו זיין בירגערמייסטער אין ניו יארק, האט ער איבערנאכט זיך געטוישט און געווארן א רעפובליקאנער, דער ארויסגייענדיגער דעמאלטדיגער מעיאר זשוליאני האט איהם געשטיצט, און ער איז ערוויילט געווארן אלס מאיער.
אין די ערשטע צייטן איז ער נישט געווען אזוי פאפולער, א לאנגע צייט זענען זיינע פאול נובמער געווען נידריג, אבער אלס א געניטער ביזנעסמאן האט ער ארויפגעארבעט די שטאט, היינט צו טאג שטייט די שטאט פינאציעל גוט, און דאס מאכט אים פאפולער איבעראל. כאטש זיינע קאמוניקאציע טאלאנטען זענען נישט זייער גוט.
ער האט אסאך מאל געהאט דורכפעלער, אסאך מאל האט ער געוואלט איינפירן זאכן אין דער שטאט, וואס האט זיך אים נישט איינגעגעבן, אבער מיט עקשנות גייט ער ווייטער אן.
איינע פון די זאכן וואס ער וועט געדענקט ווערן איז אז ער האט באוויזן צו מאכן די בילדונג דעפארטמענט זעלבשטענדיג נישט צו זיין אונטער געווארפן אונטער פארשידענע אינטרעסן גרופעס, אויך וויבאלד ער האט פינאצירט זיין קאמפיין צו ווערן בירגערמייסטער, דארף ער נישט אנקומען צו רעפובליקאנער אדער דעמאקראטישער פארטיי, דעריבער טוט ער זאכן ווי אזוי אים געפעלט.
עס דארף צוגעשריבן ווערן צו איהם דאס וואס ער האט פארשארפט דעם קאמפיין פון געבן טיקעט, זייט ער איז אריין אין אפיס טיילט די ניו יארקער פאליס פארקינג און וויעלעשאנס טיקעט אסאך מער ווי פאר דעם, דאס ברענגט אריין גאר אסאך געלד פאר די שטאט, אבער עס רעגט אויף אסאך איינוואנער און באזוכער פון די שטאט.
אין די לעצטע צייטן האט ער זיך צוריק ארויסגעצויגן פון די רעפבוליקאנער פארטיי און געווארן זעלבשטענדיגע אינדיפענדענט, מאנכע זאגט אז ער גייט זיך דערקלערן אלס פרעזידענט קאנדידאט.
גאָר אַ רייכער ביליאנער, וועלכער האט געשפענדעט א סך געלט פון זיין אייגן פארמעגן צו ווערן דערוויילט אלס מעיאר פון ניו יארק סיטי. סאיז אים געלונגען, פאר דעם פרייז פון עטליכע הונדערט דאלער א שטימע...
א פרייער איד וואס קען רעדן א ביסעלע אידיש.
ער איז רייך געווארן אויפשטעלנדיג א נייעס אגענטור וואס דינט פינאנציעלע נייעס, און איז מיט דער צייט פארוואנדלט געווארן אין א קוואלן פון ידיעות פאר רייכע לייט, זיי צוהעלפן מיט אפדעיטס פון די מארקעט. היינט איז דער דאזיגער אגענטור א מעכטיגע מעדיע אימפעריע.
ער איז גע'גט, און האט איין טאָכטער.


text:
אויב איר זענט איינער פון די שלימאַזלדיק אָנעס אַז איז געזאגט וואָס טוט Google האַלטן רידערעקטינג מיר און זענען וואַנדערינג וואָס די גענעם איז געגאנגען אויף דעמאָלט גיכער פאַר אַלץ איר האָבן שוין שלאָגן מיט וואָס איז קאַמאַנלי ראַפערד צו ווי דער בלעטערער רידערעקט ווירוס אָדער Google רידערעקט ווירוס. דער פּראָבלעם איר פּנים רעכט איצט איז אַז איר דאַרפֿן צו זיין אָפּגעהיט ווי איר נוצן אייערע מאַשין און די זייטלעך איר זענען זייַענדיק רידערעקטיד צו. די ביגאַסט געפאַר מיט די ווירוס איז אַז פאַקט אַז עס קענען שיקן איר צו וועבסיטעס אַז ביסט טשאַק פול פון ווירוס און טראָודזשאַן פערד. רעכט איצט איר זאָל פאַרשטיין די פּאָטענציעל געפערלעך פון בעת דער ווירוס שטעקן אַרום אויף דיין מאַשין. ווי טאָן איר גיין וועגן געטינג באַפרייַען פון די ווירוס און לעסאָף געטינג שטיק פון גייַסט ווידער?
די סיבה איר האָבן שוין ינפעקטיד מיט די ווירוס איז אַז רובֿ פּראָסט אַנטי ווירוס סוויץ טאָן ניט קלייַבן עס אַרויף און שטעלן דאָס פון גענומען איבער דיין מאַשין. דער ווירוס זיך איז טיפּיקלי איינער פון יענע וואָס איז יעדער אַ דזשאַנעריק ווירוס אָדער אַ טראָודזשאַן פערד, יעדער וועג עס איז עפּעס פּאַסקודנע אַז באדערפענישן צו ווערן אַוועקגענומען אַסאַפּ.
איר קענען מאַניואַלי פאַרריכטן דעם פּראָבלעם אָבער אַז קענען נעמען שעה און איר מוזן וויסן יעדער איין טעקע און באַשטעטיקן אַז באדערפענישן צו זיין ריפּערד. אויב איר זענען לייענען דעם דעמאָלט גיכער פאַר אַלץ איר ווילן אַ ניט פרילז, שנעל און גלייַך לייזונג אַזוי איר קענען נוצן די מאַשין רעכט ווידער?
טהאַנקפוללי עס זענען עטלעכע גרויס מכשירים פאַראַנען הייַנט און איינער פון די בעסטער אָנעס איז גערופן פיקס רעדירעקט ווירוס טאָאָל וואָס איז באשאפן געווארן דורך אַ פּיסי טעכניקער אַז האט געהאט זיין בלאָנד טיילן פון ומגליקלעך קלייאַנץ וואס האָבן שוין ינפעקטיד מיט די ווירוס. דער ווירוס איז איינער פון די מערסט ברייט צעשפּרייטן אָנעס גייען אַרום פֿאַר די פאַרגאַנגענהייַט ווייניק יאָרן און עס טוט ניט ויסקומען צו ווערן אַ פּאַמעלעך אַראָפּ אין די נומער פון מענטשן זייַענדיק ינפעקטיד.
די געצייַג איז גרויס ווייַל איר טאָן ניט האָבן צו ריזיקירן דאַמידזשינג אייער סיסטעם טעקעס אָדער סעטטינגס ווי דעם סאָפטווער באַשייד און שריט דורך טרעטן פירן וועט נעמען זאָרג פון עס געשווינד און לייכט. די גרויס זאַך וועגן די געצייַג איז אַז עס אָפפערס פאַרמערן לייזונג אָפּציעס אויב איינער טוט אַרבעט צו דעקן אַלע פארמען פון דער ווירוס גיי אַרום.
זיין אָפּגעהיט ווי איר נוצן אייערע מאַשין ווי אויב דיין פּיסי איז קאַמפּרייזד עס קענען געבן צוטריט צו כאַקערז צו אייער פּערזענלעך טעקעס און דאַטע! כאָטש דער ווירוס זיך איז ברודיק און פראַסטרייטינג עס איז די נאָך פּראָבלעמס אַזאַ ווי ניצן זיך ווי אַ גייטוויי צו מער געפערלעך וועבסיטעס צו אַנסאַספּעקטיד וועב ניצערס.
אויב איר ווילן צו באַקומען דיין הענט אויף דעם פאַרריכטן און לייענען מער וועגן אים דעמאָלט איר זאָל באַזוכן Google רידערעקט ווירוס באַזייַטיקונג צו באַקומען עטלעכע גרויס עצה און עצות צו ריין איר מאַשין פעסט. נעמען קאַמף הייַנט און טשעק אויס בלעטערער רעדירעקץ צו זען ווי איר קענען עלימינירן דעם ווירוס אין אונטער 1 שאָ.


text:
קאמפיילער
קאָמפּײַלער (אויך קאָמפּילאַטאָר) איז א קאמפיוטער פראגראם וואס זעצט איבער א געשריבענע פראגראם שפראך צו מאשינס שפראך. למשל א טעקע וואס איז געשריבן געווארן מיט דער שפראך C טוט דער קאמפיילער זי איבערזעצן אויף דער מאשינס שפראך און לינקט צוזאם אלע טעקעס מיט פארשיידענע פונקציעס צו א דורכפירדיקע טעקע (exe).
אין דער 'יוניקס' און 'לינוקס' אפערירן סיסטעם איז דער קאמפיילער שוין איינגעבויעט און מען ברויכט אים ניט אינסטאלירן.
דיבאגינג (אויסגעפינען באגן)[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אויב איז דא אין דער טעקע גרייזן, וועט דער קאמפיילער אויפמערקן גענוי ווו די גרייזן זיינען, אבער דאס אליין איז נישט גענוג, און פראגראמיסטן ניצן זיך מיט נאך פארשיידענע ווערקצייגן וואס מען רופט דיבאגינג אויסצוגעפינען פעלערס און באגן אינעם פראגראם.
קאמפיילער פירמעס[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
היינט צוטאגס פארקויפן די גרויסע פירמעס פארטיקע פאקעטן וואס אנטהאלטן אלע וועגן צו פראגראמירן (א שרייב פראגראם, קאמפיילער, לינקער, דיבאגער). ווי למשל מייקראסאפט מיט איר Visual Studio פאקעט, בארלאנד מיט איר Turbo C++ פאקעט און GNU מיט איר Emacs פאקעט פאר א יוניקס אפערירן סיסטעם.


text:
1869
1869 איז דאס 69סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1869 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן מערץ - דמיטרי מענדלעעוו ווייזט די פעריאדישע טאבעלע פארן רוסישן פארבאנד פאר כעמיע
- 17טן נאוועמבער - געעפנט דער סועץ קאנאל
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 18טן מערץ - נעוויל טשעמבערליין, פרעמיער מיניסטער דעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1940)
- 25סטן אפריל - א. ת. זונלייטנער, דייטשער שרייבער (געש' 1939)
- 2טן אקטאבער - מאהאטמא גאנדי, אינדישער פירער (געש' 1948)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 8טן מערץ - העקטאר בערליאז, פראנצויזישער קאמפאזיטאר (געב' 1803)
- 8טן אקטאבער - פרענקלין פירס, 14טער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1804)


text:
סלאוואקיי
סלאָװאַקײַ (סלאוואקיש: Slovensko), אפיציעל סלאוואקישע רעפובליק, איז אַ לאַנד אין צענטראַל אײראָפּע וואס איז לאנד איינגעשלאסן. איר הױפּטשטאָט איז בראַטיסלאַװאַ און איר באפעלקערונג איז העכער פון פינף מיליאן.
סלאוואקיי איז א מיטגליד אין דעם אייראפעישן פארבאנד, נאט"א און די פאראייניקטע פעלקער.
אינהאַלט
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
סלאוואקיי איז געווארן א טייל פונעם קעניגרייך פון אונגארן אין דעם 10טן יארהונדערט. יידן האבן אנגהויבן זיך באזעצן אין סלאוואקיי אין דעם 14טן יארהונדערט.
אין 1918 איז סלאוואקיי געווארן א טייל פונעם נייעם לאנד טשעכאסלאוואקיי.
געאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער צפון טייל פון לאנד איז באדעקט מיט די קארפאטישע בערג. די הויפט טייכן זענען די דוניי, דער וואג און דער גראן.
רעליגיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די קאנסטיטוציע גאראנטירט פרייהייט פון רעליגיע. 60.4% פון סלאוואקן האלטן זיך פאר קאטאליקן, 9.6% אומרעליגיעז אדער אטעאיסטיש, 6% פראטעסטאנטן און 5% פראוואסלאוונע.[2] פארן צווייטן וועלט קריג האבן געוואוינט אין סלאוואקיי אומגעפער 90,000 יידן (1.6% פון דער באפעלקערונג). נאך דער שחיטה וואס די נאציס האבן דורכגעפירט, בלייבן נאר 2,300 יידן (.04% פון דער באפעלקערונג).[3]
פאליטיק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער ראש מלוכה פון סלאוואקיי איז דער פרעזידענט (היינט איוואן גאשפאראוויטש), וואס מען וויילט אויף א קאדענץ פון פינף יאר.
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ CIA וועלט פאקטבוך
- ↑ Lahmeyer, Jan (2004). Slovakia Statistics. Populstat Website. דערגרייכט דעם Dec. 4, 2009.
- ↑ Vogelsang, Peter; Brian B. M. Larsen (2002). Deportations. The Danish Center for Holocaust and Genocide Studies. דערגרייכט דעם April 26, 2008.


text:
רשב"א
רבי שלמה בן אברהם אדרת (רשב"א) (ד'תתקצ"ה - ה'ע, 1235 - 1310) איז געבוירן אין דער שטאט בארצעלאנע אין שפאניע.
ער ווערט גערעכנט דער גרעסטער גדול אין תורה אין שפאניע אין דער תקופה פון די ראשונים. זיין השפעה איז געווען סיי אלס פוסק און סיי אלס מפרש פון דער גמרא. זיינע תשובות זענען געווען דער יסוד צום שולחן ערוך.
דער רשב"א געווען א תלמיד פונעם רמב"ן, וואס האט אים אויסגעלערנט די צוגאנג צו ש"ס און הלכה, און אויך קבלה. ער איז אויך געווען א תלמיד פון רבנו יונה גירונדי.
ער האט זיך שטארק אקעגנגעשטעלט קעגן לערנען פילאזאפיע. זיינע בריוו זענען צוזאמגעשטעלט אין דעם חיבור "מנחת קנאות" דורך רבי אבא מארי בן משה בן יוסף מלוניל (היינט: מרסיי אין פראנקרייך), וואס קריטיקירט דעם מורה נבוכים פונעם רמב"ם. צוזאמען מיט אנדערער רבנים פון זיין צייט האט ער געלייגט א חרם קעגן די וואס לערנען פילאזאפיע פאר דער עלטער פון 25.
פארבינדונגען מיט אנדערע גדולים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- דער רשב"א איז געווען בקשר מיט אסאך פון זיינע בני דור: רבנו אהרן הלוי פון בארצעלאנע, וואס האט מחבר געווען השגות צום רשב"א'ס הלכה ספרים; דער רא"ש (רבנו אשר) וואס האט איינגעוואנדערט פון דייטשלאנד קיין טאלעדא אין שפאניע; דער מאירי (רבנו מנחם בן שלמה), מיט וועמען ער האט געפירט א שארף מחלוקת וועגן לערנען פילאזאפיע.
- זיינע תלמידים מובהקים זענען געווען: רבי יום טוב בן אברהם אשבילי (ריטב"א), און רבנו נסים (הר"ן).
זיינע חיבורים[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער רשב"א האט מחבר געווען חידושים אויף א סאך מסכתות פון ש"ס. ער האט געשריבן טויזנטער תשובות (תשובות הרשב"א). ער האט אויך מחבר געווען די הלכה ספרים 'תורת הבית' אויף כשרות, עירובין און מקוואות. די ספרים זענען געשריבן אין צוויי אויסגאבעס: דער פולקומער „תורת הבית הארוך", און דער פארקירצטער „תורת הבית הקצר".