text:
אריגינעל ערשינען אין נפשי #2 דורך בן מנחם.
'אמר אביי!' דער קול שניידט שטיקער, עס שפאלט הימלען. 'לויט דעם ערשטן תירוץ פון תוספות… מה שאין כן אויב גייט מען ווי דעם צווייטן וועג איז דאך א צווייטע מעשה אינגאנצן.'
עס איז אנהייב זמן, אין גם אחד, קיינער שמועסט נישט ארום. די קאווע צימער איז לער, קופקעס זענען א פארגאנגענהייט. נישטא דער בחור וואס בטל'ט היינט די צייט, און יעדער פארשטייט עס פשוט: עס איז דאך אנהייב זמן.
מאיר, קוים וואס ער פארשטייט א שורה גמרא, ער האט נעבעך קיינמאל נישט ריכטיג אויפגעכאפט קיין עברי, כהיום קען ער שוין עברי אבער פון דארט ביז פארשטיין וואס די גמרא וויל מיט די קשיא איז פאלג מיך א גאנג. היינט לערנט ער, עס איז דאך אנהייב זמן.
אנשיל, אדער ווי זיינע חברים רופן אים בלשון חיבה, אנשי, א נידריגער בחור'ל, נארוואס אריין אין ישיבה קטנה, זיינע שארפע אויגן דרייען זיך ארום די לעכער, ער האט קיינמאל נישט מצליח געווען אין חדר, אייביג געטראפן אנדערע מהלכים וויאזוי ארויסצונעמען זיינע מלמדים פון די כלים. אבער היינט לערנט ער, עס איז דאך אנהייב זמן.
ברוך, דער נרדף אין קלאס, נאר דער באשעפער ווייסט פארוואס מען האט זיך אין אים אנגעקלעבט, קיינמאל נישט באזונדער מצליח געווען מיט קיין חברים, אייביג געהאט מיספארשטענדענישן, פונקט ביי זיין פלאץ האט זיך די קאווע אייביג געדארפט איבערדרייען. זיין מצב האט אים נישט צופיל געהאלפן פארשטיין די גמרא. אבער ווי אינטערעסאנט, ער זיצט היינט ביי די גמרא ווי א תלמיד חכם פון פריערדיגן דור. און קיינער איז נישט אנטציקט, עס איז אנהייב זמן.
קיינער איז נישט אנטציקט? עס זיצן דא בחורים, צעשאסן פון דורכפעלער, צעבראכן ביז די טיפענישן פון זייער נשמה, יאוש געפילן זענען ביי זיי אפטע געסט. פארלאשענע אויגן זענען זייערע באגלייטער, אבער היינט שיינען זיי, היינט איז אנהייב זמן.
שאול יצחק, דער צעווילדעוועטער בחור. מיט אים, ווייסט יעדער, הייבט מען זיך נישט אן. וואו מען קען נאר אנזייען כאאס איז ער א בעלן, עס קוקט אויס ווי דער בחור איז א געבוירענע צרה-לייט, "פון אים וועט שוין גארנישט ווערן" הערט מען קאמענטארן פון זיינע באקאנטע. אבער היינט לערנט ער.
"והערב נא ה' אלוקינו את דברי תורתך בפינו" שרייט יענקי פון די טיפענישן פון זיין נשמה ביי ברכת התורה ר"ח צופרי בעפאר'ן גיין אין ישיבה אריין נאך א לאנגן בין הזמנים. פון אונטערן-באוואוסטזיין זאגט ער צום רבוש"ע, טאטי, איך ווייס איך האב קיין אידיש ספר נישט געעפנט אין לעצטן חודש. איך ווייס, מיין דאווענען דארף א גרויסן תיקון. אוי טאטי, איך דארף ווען אפטער טראכטן פון דיר. אבער טאטי, איך בעט דיר ברחמים, והערב נא, מאך ביטע זיס, את דברי תורתך, די ווערטער פון דיין תורה, בפינו, אין אונזער מויל.
ער האלט נישט ביי גארנישט?
"העלא, יא, איך וואלט געוואלט הערן אינפארמאציע אויף דעם בחור 'דער ווילדער שאול יצחק', איר קענט אים?"
"א פראגע צי איך קען אים? ווער קען אים נישט? בעסער אז מ'רעדט נישט…"
"איך וואלט יא געקענט באשטיין צו הערן מער, ער האט זיך איינגעשריבן ביי אונז אויף קומענדיגן זמן, איך ווייס אז ער איז נישט דער בעסטער בחור אין ישיבה, אבער געב מיר ביטע א בערכ'דיגן בילד פון זיין הלוך ילך."
"אויב איר ווילט דוקא הערן, אין איין ווארט, א ליידיגגייער, האלט נישט ביי גארנישט, שטופט דעם טאג מיט שטותים והבלים, ער האט נישט קיין שום עתיד."
"ער האלט נישט ביי גארנישט?! ווי קענט איר אזא זאך זאגן? ווען עס איז דער ערשטער טאג פון זמן, זיצט שאול יצחק ביי די גמרא ווי א זקן ורגיל און האקט אריין א תוספות נאך א תוספות! פארוואס? מה היום מיומיים?"
"נעעע… דארפסט פארשטיין, ווען עס איז דער ערשטער טאג פון זמן איז דער מצב נאך ווארעם… געב אים אפאר טעג און ער וועט זיין דער אלטער שאול יצחק, פון די ביכער. איך רעד פון עקספיריענס."
"ריכטיג, אבער פארוואס אין דער וועלט לערנט ער דעם ערשטן טאג? ער האלט דאך נישט ביי גארנישט? זאג, ער פלאנט צו אפרייזן קיין אנטארקטיקע?"
"וואס פאלט אייך ביי אזא זאך?"
"אקעי, אבער דעם ערשטן טאג פון זמן וועט ער פארן, יא?"
"וואס אין דער וועלט זוכט ער אין אנטארקטיקע?"
"דער בחור האלט לויט אייך נישט ביי גארנישט, שאול יצחק איז אינטערעסירט אין תורה פונקט ווי ער איז אינטערעסירט אין אנטארקטיקע. שטימט? אויב אזוי, פארוואס אין דער וועלט לערנט ער היינט? אויב אין דעם ערשטן טאג פון זמן טוט ער זאכן וואס ער וויל נישט עכט דאן פארוואס כאפט ער זיך נישט ארויס פאר א באזוך קיין אנטארקטיקע אין ערשטן טאג פון זמן?"
טאטי, איך וויל אזוי שטארק!
דער ערשטער טאג פון זמן איז אן ערשיינונג וואס פארלאנגט התבוננות. יעדער וואס האט נאר אמאל באזוכט אין א ישיבה פרעגט זיך די פראגע. וואס טראכטן זיי? געדענקט מען דען נישט אז בלויז א האלב יאר צוריק איז מען דורכגעגאנגען דעם זעלבן דורכגאנג? געדענקט מען דען נישט אז די התעוררות האלט געווענליך אן ווי פון תענית אסתר ביז פורים? וואס שטופט זיי?
דער ענטפער איז זייער פשוט. דער ערשטער טאג פון זמן קומט אראפלייגן א יסוד מוסד, א פאקט, א מציאות, עפעס וואס איז נישט אזוי נראה לעיניים, אבער אנהייב זמן שטארט עס ארויס, עס שרייט אזש מען קען עס נישט באהאלטן. א בלינדער קען שפירן דעם געדאנק אין די אנהייב-זמן לופט.
ווען דער בחור זעצט זיך איבער דער גמרא אנהייב זמן מיט א פרישקייט ווייזט ער פאר זיינע עלטערן און מחנכים אז ער וויל! דאס וואס ער לערנט נישט א גאנץ יאר ווי מען פארלאנגט פון אים, איז נישט ווייל ער וויל נישט! דער רצון איז דא. ער גארט, לעכצט, האפט און קוקט ארויס אויף הצלחה בין כותלי הישיבה, זיין רצון איז אזוי שטארק אז עס מאכט אים פארגעסן דעם דורכפאל פון פאריגן זמן, ער געדענקט נישט אז דער זמן אנטהאלט איז זיך א צווייטן טאג אויך. היינט לערנט ער!
דער בחור שרייט אין יענעם טאג: טאטי, מאמי, מנהל, מגיד שיעור, זייט אלע וויסן אז איך בין נישט שלעכט! איך בין אינטערעסירט! איך גיי אויס, מיין השתוקקות ברענט, איך וויל אזוי שטארק מצליח זיין. קוק אן, איך ווייס שוין אז דער ערשטער טאג פון זמן געדויערט 24 שטונדן, דאך שטופ איך אוועק די ידיעה מיט א האפענונג אז דאסמאל וועט די שאור שבעיסה מאכן אן אנדערער בחירה.
די בחורים זיצן ביי די הוויות דאביי ורבא, אבער זייער וועזנהייט ווארפט שארפע מעסעדזשעס, עס ווארנט, עס קלערט אויף, עס איז מחדש. די בחורים כאפן זיך ארויף אויף דעם אנהייב ווי דערטראנקענע אין שטרוי, דער ווילדער שאול יצחק האלט יא ביי עפעס, ער וויל יא! ער איז זיך היינט מתגבר, און ער ערווארט הילף אויף ווייטער.
ווען מחנכים כאפן אויף די נקודה, מען אנערקענט די רצון וואס ברענט, די נשמות וואס שיינען, דאס הארץ וואס לעכצט, דאן גייט מען צו צום בחור מיט א צווייטן בליק אינגאנצן. ער איז מער נישט דער שלעכטער בחור, ער איז מער נישט "שוואך", ער איז שטארק און גוט, וואויל און פלייסיג, נאר וואס דען, ער איז נישט מצליח! עס איז דא עפעס אין אים וואס שטערט אים פון מצליח זיין.
אמאל איז עס א יאוש געפיל וואס מאכט אים שפירן אז ער איז שוין סייווי דערנאך, נאך אזויפיל דורכפעלער, און דאס האלט אים אפ פון אנהאלטן די אנהייב-זמנ'דיגע לופט אויף ווייטער. אזא בחור איז א רחמנות, עולם חשך בעדו, ער גייט אדורך א משבר, א דעפרעסיע. ווען מען פארשטייט אים, מען אנערקענט אז זיין רצון איז נאך דא, גייט מען צו צו אים מיט אן אויסגעשטרעקטן האנט, מען שלאגט אים פאר הילף, מען מאכט אים שפירן גוט, און מען איז אים מחזק יא צו פרובירן נאכאמאל מיט קליינע טריט, וממדריגה למדריגה תעלינו.
אן אנדערער בחור האט א טבע וואס לאזט אים נישט זיצן אויף איין פלאץ צו לאנג, "הייפעראקטיוויטי". א דריטער קען זיך נישט קאנצענטרירן. ווידער איז דא איינער וואס האט שוועריגקייטן אין שטוב. אמאל האט א בחור א דורכגאנג, אמאל ליידט ער פון חברים. בחורים זענען צעבראכן פון זייער אי-הצלחה, זייער רצון ברענט אבער ווייטער. מען דארף דאס אנערקענען און ליבערשט צילן צו העלפן זייערע פראבלעמען ווי איידער נעמען שריט ווייל "ער האלט נישט ביי גארנישט".
ווען א מענטש צעברעכט זיך די פיס באנדאזשירט מען נישט די הענט, מען טרעפט דעם וואונד און דארט היילט מען. ווען א בחור לערנט נישט באנדאזשירט מען נישט זיין רצון, ווארום זיין רצון איז גאנץ, עס שיינט. מען באנדאזשירט די פראבלעם וואס האלט אים אפ פון טון ווי זיין רצון דיקטירט אים צו טון.
אנשטאט קאטעגאריזירן בחורים אין פארשידענע מדריגות לאמיר זיי אלע צוזאמנעמען אונטער איין קליינטשיגן בארג סיני. די תורה איז געגעבן געווארן אונטער איין חופה, פאר יעדן צוזאמען, און עס איז דא א שטריך וואס פארבינדט זיי. רצון! רצונינו לראות את מלכינו, רצונינו לעשות רצוניך. מיר ווילן לערנען, מיר ווילן שטייגן. טייל זענען מצליח, אנדערע ליידער נישט אזוי שטארק, אבער "יעדער" וויל, יעדער שטייט אונטער דעם רצון בארג.
ווען מען קוקט אן די נשמות מיט אזא בליק, מען ברעכט אראפ די הארטע שאלעכץ וואס מען זעט פונדרויסן, אנערקענט מען א הייפעלע, ליבליכע, צעבראכענע נשמה. זי איז אויסגעדינט, אויסגעלייטערט, פון אזויפיל פרובירן, פון אזויפיל דורכגעפאלענע האפענונגען.
און דאס לערנט אונז דער ערשטער טאג אין זמן. אנהייב זמן איז א צייט ווען מען טראכט זיך איבער, מען טוישט די אלטע מסקנות, מען איז מחדש דעם בליק, דער קוק-ווינקל בייט זיך. אנהייב זמן איז מחדש א נייע דערהער, א קאנצעפט וואס מיר פארגעסן אפט מקוצר רוח ועבודה קשה. דער ערשטער טאג אין זמן ווייזט אויף די טיפע באהאלטענע רצון וואס יעדער איינציגסטער בעל בחירה פארמאגט אין הארץ. און אז דאס ווערט אנערקענט טוישט זיך דער צוגאנג אויטאמאטיש.
ניין, ער איז נישט שלעכט. ניין, ער איז נישט פעלערהאפטיג. ער איז א געזונטער בעל בחירה וואס לעכצט בוחר צו זיין בטוב, אבער ווי יעדע גוטע זאך קומט עס אסאך מאל אן שווער. אנשטאט באטראכטן זיינע דורכפעלער ווי שלעכטיגקייט, טוישט מען דעם בליק. אנהייב זמן כאפט מען אז דאס נישט לערנען דורכאויסן זמן איז א דורכפאל פון א געזונטן מענטש, דער צוגאנג איז אים צו דערמינטערן פון די נפילה און מחזק זיין דעם רצון וואס טליעט ביי אים אין הארץ, ער זאל נאכאמאל פרובירן.
"גוטע" און "שוואכע" ביזנעסלייט?
אהרן און שמעון זענען ביידע עוסק אין ביזנעס, אייגנטליך זיי פירן ביידע די זעלבע סארט ביזנעס. און נישט נאר דאס, זיי זענען גאר ארייינגעקומען אין דער אינדוסטריע אינעם זעלבן טאג, צוזאמען.
ווען אהרן האט אפגעמאכט אז ריעל עסטעיט איז דער פלאץ וואו ער וועט שיינען האט ער אנגעהויבן זיך נאכפרעגן אויף א גוטן דיעל. ער האט בס"ד געטראפן עפעס צו דער זאך, אפגעקויפט אן אלטן בנין, מיט'ן פלאן אראפצואווארפן די געביידע און ארויפציען אויף איר פלאץ א וואלקנקראצער. מיט שמעון, איז די מעשה נישט געווען צופיל אנדערש. ער האט אויך געטראפן גענוי דאס, א בנין וואס ער וועט אומווארפן און בויען במקומה א וואלקנקראצער. ביידע פלענער שטימען.
ביידע האבן גלייך אנגעהויבן טון צו דער זאך, זה סותר וזה סותר, זיי האבן שוין פלאך געמאכט די ערד אויף זייערע קרקעות, יעצט איז צייט אנצוהייבן גראבן און בויען. אבער דא האבן זיך זייערע וועגן צעטיילט.
אהרן האט אנגעהויבן בויען און א יאר דערויף האט ער פארקויפט די נייע דירות פאר טייער געלט עובר לסוחר. זיין נאמען אלס עושר האט געטראגן פליגלען, און פארשטייט זיך אז ער האט זיך נישט אפגעשטעלט דא. מיט די געלט וואס ער האט געמאכט אין דעם פראיעקט האט ער אפגעקויפט א פרישן בנין, און פון דארט ווייטער, זיין ביזנעס האט געבליעט.
פון דער אנדערער זייט שטייט נאך שמעון היינט מיט דעם ליידיגן פעלד. ער קען נישט בויען דארט נאך א רייע פראבלעמען וואס מען האט דארט געטראפן, די שטאט האט פארבאטן דאס בויען דארט. דער פלאץ אין וואס ער האט משקיע געווען זיין גאנצע האב און גוטס שטייט יעצט ליידיג, קיינער וויל עס נישט פון אים קויפן.
אהרן איז א "גוטער" ביזנעסמאן און שמעון איז א "שוואכער" ביזנעסמאן, ניין? ניין! ביידע זענען די זעלבע געריבענע ביזנעסלייט, נאר פאר אהרן האט דאס מזל געשפילט, ווידער שמעון האט זיך באגעגנט מיט'ן שלימזל פנים אל פנים אומצאליגע מאל.
אין ישיבה איז דא דער "אהרן בחור" און עס איז אויך דא דער "שמעון בחור". ביידע ווילן מצליח זיין, ביידע זענען משקיע זייערע כוחות אין לערנען און שטייגן. שמעון דער ביזנעסמאן וויל דען נישט מצליח זיין? ער פרובירט! זיין גאנצע געלט ליגט דאך דא. נאר וואס דען? עס גייט אים נישט. דאס זעלבע איז מיט דעם "שמעון בחור".
ווען דער שוואכער בחור האלט נישט ביים לערנען מיינט דאס נישט אז ער האט נישט קיין רצון צו לערנען, עס מיינט אז ער זעט נעבעך נישט קיין וועג וויאזוי צו מצליח זיין. שמעון דער ביזנעסמאן האט מער נישט קיין געלט צו אינוועסטירן ווייטער, זיינע ביזנעס שאיפות זענען באגראבן אינעם ליידיגן פעלד. דער בחור וואס פאלגט נישט און זיצט נישט איין זעט פשוט נישט קיין וועג וויאזוי מצליח צו זיין מיט פאלגן. ער זעט פאר זיך א ליידיג פעלד.
אנשטאט אוועקשטעלן שלעכטע בחורים און גוטע בחורים, שוואכע און שטארקע, דארף מען אריינקוקן אין די טיפענישן פון זייער הארץ, אויפשיילן די גרויסע שיכטן מיט נוס שאלעכץ וואס זענען דארט געוואקסן בהמשך הימים, מען דארף דארט טרעפן די טיפע אינערליכע רצון, די רצון וואס מאכט אים לערנען דעם ערשטן טאג אין זמן; דו וועסט געפינען דארט אן אוצר, א נשמה.
אפטמאל מאכט זיך בחורים וואס האבן ב"ה גוטע כשרונות, אבער עמאציאנעלע פראבלעמען פון זייער עבר אדער הוה שטערן זיי פון שטייגן, אנשטאט אפמאכן אז ער איז שלעכט אנערקען ליבערשט זיין טיפן רצון, דעק אויף זיינע אינערליכע מלחמות, און העלף אים אויף ווייטער.
אבער ער וויל דאך נישט…
ווי עלטער דער בחור ווערט אלץ אפטער טרעפט מען אמאל בחורים וואס זאגן עס מיט'ן גאנצן שטאלץ. "איך האלט נישט ביים לערנען", "לערנען איז נישט געמאכט פאר יעדן, איך קען באשטיין צו גיין ארבעטן". אמאל זאגט ער עס ארויס, אמאל זאגט עס זיין התנהגות, און אמאל שרייט דאס זיין פנים.
עס מאכט זיך אפילו אין עקסטרעמע פעלער וואס דער בחור הייבט בכלל נישט אן. דער ערשטער טאג פון זמן מיינט נישט אים. אזש אס קען זיך דאכטן אז ער וויל טאקע נישט. אבער איז דאס דען ריכטיג?
אין ישיבה קטנה איז ער געקומען זמן נאך זמן מיט א פעסטע החלטה אז דעם זמן גיי איך מיך נישט לאזן! למעשה גייט אדורך א טאג צוויי והכל על מקומו יבא בשלום, ער פאלט נאכאמאל צוריק מאיזה סיבה שיהי'. יעדעס מאל דער בחור האט געהאט אזא דורפאל איז ער געווארן ביי זיך מער איבערצייגט אז ער איז נישט גערעכט געווען, איך קען עכט נישט. און אויב קען איך נישט דעמאלט פארוואס פרובירן? איז דען א וואונדער פארוואס שפעטער מאכט ער זיך שוין ליידער באקוועם אין זיין מצב אזש עס קוקט אויס ווי דער רצון איז שוין אויך נישטא?!
דער טבע פון א מענטש איז אז ער פרובירט צו מינימיזירן זיין דורכפאל סטאטוס פאר יעדן פרייז. מען קען אפט הערן פון מענטשן וואס זענען דורכגעפאלן מיט א געוויסן האנדל אז "דאס איז א נארישע ביזנעס". איינער איז דורכגעפאלן מיט עמעזאן, פון היינט און ווייטער איז פארקויפן אנליין אן אילוזיע וואס ברענגט נישט קיין געלט, "איך קום שוין פון דארט" זאגט ער פאר זיינע באקאנטע וואס פרעגן אים יא אדער נישט וואס צו טון.
אנשטאט בלייבן דורכגעפאלן גייט דער מענטש ווייטער מיט דעם וועג וויאזוי ער האפט אז ער וועט נישט דורכפאלן, און ער לאזט דעם דורכגעפאלענעם מצב הינטער זיך מיט א כלומר'שטע שטאלץ, ער האט זיך אפגעזעגנט פון די דורכפעלער.
אין אונזער פאל, דער בחור וואס איז דורכגעפאלן אין ישיבה איינמאל און נאכאמאל באקומט הארטע הויט. ער באטראכט שוין היינט "ישיבה" און "לימוד התורה" ווי פלעצער וואס מען פאלט דארטן דורך. ער איז נעבעך געבליבן מיט א שלעכטן נאך-טעם.
רצון איז אייביג דא, די שאלה איז נאר וויפיל עס איז פארדעקט. נארמאל שפריצט עס נאך ארויס אנהייב זמן, אמאל ליידער נישט.
רצונינו לראות את מלכינו!
אין שולחן ערוך ווערט גע'פסק'נט אז אפילו די אידן וואס זענען זיך מקיל מיט עסן פת עכו"ם דורכאויס דעם יאר זאלן אין די טעג פון עשרת ימי תשובה יא נזהר זיין, א הלכה וואס קען אויבנאויף אויסקוקן אומפארשטענדליך. אבער עס איז זייער פארשטענדליך, ווי צדיקים האבן שוין מסביר געווען, אין עשרת ימי תשובה ווייזט מען פאר'ן טאטן אין הימל, רבונו של עולם, עכט וויל איך נזהר זיין! איך וויל זיין ערליך, איך וויל טון דאס בעסטע וואס איז שייך. ליידער וואוינען מיר צווישן גויים, עס איז שווער מחמיר צו זיין אויף פת ישראל, אבער דאס איז נאך ביי מיר נישט קיין לכתחילה. דאס איז נישט מיין אמת'ן רצון.
ווען דער בחור קומט אנהייב זמן מיט א פעסטקייט שרייט זיך ארויס צום רבוש"ע, קוק אהער ווי שטארק איך וויל מצליח זיין אין לערנען, קוק ווי איך שטרענג זיך אן אפילו נאך אזויפיל דורכפעלער. דער אנהייב זמן אוויר מאכט זיכער א רושם אין הימל, עס קלארט אויס דעם שטארקן רצון וואס הערשט ביי אונז אלע בפנימיות הלב. א גאנץ יאר קען עס זיין באהאלטן, אנהייב זמן שטארט עס ארויס, עס פינקלט, עס לייכט אויף הימלען.
טאטעניו, קוק און זע ווי דיינע קינדער בענקען, לעכצן, און וויינען אינערליך אויף זייער חורבן בית המקדש. זע ווי זיי פרובירן, איינמאל, נאכאמאל, מען דראפעט זיך, מען שטייגט, און מען פאלט, און מען צעקלאפט זיך, און מען פרובירט נאכאמאל.
שאור שבעיסה מעכב, אבער ער וויל, ער וויל אזוי שטארק. ער האלט דערביי, ער איז גרייט, ער ארבעט, אבער ער פאלט נעבעך דורך.
אבער טאטע, מיר ווייסן א כלל, "אין דבר העומד בפני הרצון", דער ערשטער טאג פון זמן איז דער גרעסטער באווייז אויף די טיפע, אריינגעבויטע, אינערליכע רצון, וואס טליעט אין יעדן אשר בשם ישראל יכונה. זיי ווילן זיך מקשר זיין צו דיר, זיי ווילן דיך דינען מיט א שלימות. בעטן מיר דיך, פארלאז זיי נישט, העלף זיי, זיי זאלן דיך קענען דינען.
אונזער ארבעט איז צו טוישן דעם בליק וואס מיר האבן אויף בחורים וואס זענען נישט מצליח. מיר דארפן פארשטיין זייער הארץ, געדענקען דעם רצון, און וויסן אז ער איז נישט שלעכט. מיט אזא געדאנקענגאנג וועלן זיי שפירן אז מען פארשטייט זיי און זיי וועלן נישט זיין אזוי צעקלאפט.
און אויף די עלטערן און מחנכים ליגט א פליכט אויפצודעקן זייער אינערליכן רצון, דערגיין וועלכע פראבלעם עס האלט זיי אפ פון אויספירן זייער טיפן אינערליכן ווילן, און ווי איידער באטראכטן די פראבלעמען אלס שלעכטיגקייט זיי אנקוקן מיט פאזיטיוו בליקן און אזוי זיי העלפן שטייגן. בע"ה וועלן זייערע נשמות אויפשיינען.
אלס רעדאקטאר פון "נפשי" האט שוין בן מנחם אינטערוויואירט צענליגער מענטל העלט פראפעסיאנאלן, דאקטוירים און טעראפיסטן, ער שרייבט חודש'ליכע עדיטאריעל ארטיקלען און מחשבות, צווישן אנדערע קורצע ווי לאנגע קאלומס און רובריקן


c: text/html

text:
בראש וראשון וויל איך זיך אויסדרוקן א הילכיגע CONGRATULATIONS פארן הויך געשעצטער פרעזידענט עלעקט מרת היל...... אופס אנטשילדיגט...
דאנאלד דשעי טראמפ ירום הודו
און אזויווי מיר ווייסן אז לב מלכים ושרים (און וועלכע קאטעגאריע פאלט ער אריין?) ביד ד', ממילא בעטן מיר א בקשה ביים בורא כל עולמים אז על מי מנוחות ינהלינו, דער פרעזידענט זאל פירן דאס לאנד מיט א שטארקע האנט און נאר טוהן גוטע זאכן, ובפרט פאר אידן זאל זיין נאר גוט, אלע שלעכטע גזירות זאלן בטל ווערן, וכל היועץ עלינו ועל עמך בית ישראל עצה שאינה טובה ומחשבה שאינה טובה תופר עצתו, און מיר זאלן שוין זוכה זיין צום ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו והיתה לד' המלוכה, והיה ד' למלך על כל הארץ, ביום ההוא יהיה [אויפן וואוטיג בעלאט וועט זיין] ד' אחד ושמו אחד [עס וועט נאר זיין איין קאנדידאט וואס און אים וועט יעדער (אפילו די גויים, די אידן וואוטן שוין יעצט און אין אלע צייטן) אויסוועלן....]
און יעצט וועל איך דא שרייבן מיינע 2 סענט אויפן אויסגאנג...
איז אזוי, במשך די גאנצע צייט וואס דער קאמפיין איז אנגעגאנגען איז פאר יעדעם געווען זייער אינטרעסאנט וויאזוי דאס קען זיין, א ביזנעס-מאן וואס האט נאך אין זיין לעבן נישט געטוהן אין פאליטיק זאל אפילו ווילן איבער נעמען דאס שטול, אבער מאת ד' היתה זאת אז למעשה אקעגן (כמעט) אלע פאראויס געזאגעכצער איז ער געווארן די פראנט ראנער ביי די רעפאבליקענס, דאס האט געמיינט אראפ צו ווארפן פון סטעידש די שטערקסטע קאנדידאטן א שטייגער ווי בוש, רוביא, קרוז א. א. וו.
ווען עס האט זיך אויסגעשטעלט די בילד פון קלינטאן אקעגן טראמפ איז עס געווען היבש אן אינטרעסאנטע זאך, א קאנדידאטקע וואס ווייקט זיך שוין אין די רעגירונג פאר יארן לאנג דארף זיך מוטשענען אים צו געוואונען, למעשה האבן ביידע באקומען שרעקליכע סקאנדאלן, די פרעסע האט מיט אן איבערמידליכקייט געארבעט אז זי זאל עס מאכן און אלע פאולס האבן שטענדיג געוויזן ווי גוט עס גייט איר...
במשך'ן נעכטיגן טאג ווען די שאצונגען האבן אנגעהויבן ארויסקומען האט עס אויסגעזעהן ווי רעבעצין קלינטאן וועט זיין די פרעזידענט נומער 45, אלע פאולס האבן אזוי געוויזן (אפילו פון אייוועלט), למעשה נעכטן שפעטער נאכמיטאג האט עס שוין אנגעהויבן ווערן היבש נאנט.
אני הקטן האט נעכטן געוועלט הילערי'ן, באמת במקורי בין איך א רפאבליקאנער, טא? וואו פאסט דאס אז א רעפאבליקאנער זאל וועלן א דעמאקראט? וועל איך אייך דאס מסביר זיין.
איך האב געזעהן פון די פאולס אז זי האלט ביים געווינען, און למעשה האט זיין מויל געמאכט אויף מיר היבש א שלעכטע רושם, איך בין געווען היבש בייז אויף אים פארן אראפטראסקענען דשעב בוש, און דערנאך זענען היבש אסאך רעפאבליקאנע פאליטישאנס ארויס געקומען פאר קלינטאנען, ממילא האב איך געוועלט פארן פארברעכערין די קרימינאלע לינקע ליגענערין, אבער וואס זאל איך אייך זאגן? די גאנצע צייט האט עפעס אין מיר געזשומעט אז ער וועט עס מאכן...
למעשה נאכן כאפן דאס שאק נעכטן נאכט האב איך זיך אביסל צוזאם גענומען מיינע געדאנקען, יעדער פרעגט וואס איז דא געשעהן???
קענסט אפשר ענטפערן אז די מידיע האט סתם געפאמפט ליגענט, און אז זיי האבן געמיינט אז אזוי וועט זי עס מאכן, אבער אזוי צו פארנער'ן דעם עולם? קיינער ניין קיינער אפילו יאסי וואס גייט קיינמאל (?) נישט נאך וואס די פרעסע זאגט, האט נאך נעכטן געמאלדן אויף קול מבשר אז עס איז זיכער ווי די נאכט אז זי מאכט עס......
אבער דער אמת איז אז...
די אמעריקאנע פאלק איז שוין זאט פון דעמאקראטן, זיי וועלן ענדערש אריין וועלן א רעפאבליקאנער אן עקספיריענס וואו א דעמאקראט מיט עקספיריענס...
די אמעריקאנע פאלק איז שוין זאט פון קאראפשן....
די אמעריקאנע פאלק איז שוין זאט פון די ווארט קלינטאן....
פאר די אמעריקאנע פאלק באאדערט מער (לויט וואו עס האט זיך ארויס געשטעלט, פארקערט ווי פאקס האט נעכטן געזאגט...) א סקאנדאל וואס האט צו טוהן מיט די גאוועמענט וואו א סקאנדאל וואס האט צוטוהן מיט א פריוואטע מענטש...
די אמעריקאנע פאלק וויל אז די עקאנעמיע זאל ארויף גיין בעסער און בעסער....
די אמעריקאנע פאלק דארף א שטארקע פרעזידענט וואס וועט מאכן אמעריקא גרעיט עגעין....
די אמעריקאנע פאלק דארף א שטארקע פרעזידענט וואס וועט צוריק שטעלן די פעסטידש פון די מעכטיגע אמעריקא אין די וועלטס' אויגן.....
די אמעריקאנע פאלק דארף א פרעזידענט פון וועלכע אלע און ממש אלע פרעזידענטן און די גאנצע וועלט זאלן זיך ווארפן פאר פחד צו דערמאנען זיין נאמען, אריין גערעכנט פוטין נתניהו און איראנע פרעזידענט......
ממילא האט דער אמעריקאנע פאלק געמאכט די בעסטע באשלוס אויסצוקלייבן פאר פרעזידענט דעם רעפאבליקאנער דאנאלד טראמפ ירום הודו, אז ער זאל פירן דאס לאנד.....
און טאמער טראכט מען גוט אריין אין זיינע ווערטער וואס דער עולם (און איך צווישן זיי) האט עס אנגעקוקט ערגער ווי משוגע, וועט מען זעהן אז ער האט טאקע א שארף צינגל און מאכט זיך אביסל פאני, אבער ער האט זייער שטארקע פאונטס...
און דער עיקר איז אז פאר אונז היימישע אידן זאל נאר ארויס קומען דערפון גוטס עדי נזכה לישועת ד' במהרה, ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים, און עס וועט מקוים ווערן דעם כי לד' המלוכה ומושל בגויים אמן!!!!!!
און צום סוף פיר איך אויס מיט האפענונג אז פרעזידענט עלעקטעט זאל איינהאלטן זיין צוזאג וואס ער האט די גאנצע צייט געלויטעט
און א עקסטערע יישר כח פאר אלע וואס האבן אונז געהאלטן אינפראמירט...
-טשאלענט-

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
טאם קעני
טאָמעס דזשיימס "טאָם" קעני (ענגליש: Thomas James "Tom" Kenny, געבוירן דעם 13טן יולי 1962) איז אן אמעריקאנער אקטיאר, שטימע אקטיאר, קאמיקער, זינגער, שרייבער און קלעזמער. ער איז בעסטנס באקאנט אלס די שטימע פון ספּאָנדזשבאָב סקווערפּענץ אין "ספּאָנדזשבאָב סקווערפּענץ". ער אויך האט געשפילט די שטימעס פון דער אייז קעניג אין "אוואנטורע צייט", דער בירגערמייסטער אין "די פאוערפאף מיידלעך", און ווילי אין די "טראַנספאָרמערס" פילמען.
קעני איז געבוירן געווארן דעם 13סטן יולי 1962 אין סיראקוז, ניו יארק. ער האט געלערנט ביי דער בישאפ גריימס מיטלשול. קעני האט געהייראט דזשיל טאלי אין 1993, און זיי האבן צוויי קינדער.
וועבלינקעןרעדאַקטירן
- טאָם קעני ביי דער אינטערנעץ פילם דאטעבאזע (אויף ענגליש)


text:
נאגער
נאָגערס זענען א טאלק פון וועגעטאריע זויגערס. זיי זענען די גרעסטע טאלק אין דער קלאס פון זויגערס, מיט 40 פאמיליעס, 350 מינים און מער ווי 2200 זגאלן.
נאגערס האבן באזונדערע ציינער. אינעם אויבערשטן קינבאק זענען צוויי לאנגע שניידציין. קעגנאיבער אינעם אונטרעשטן קינבאק וואקסן און אויפהער צוויי ציין. דער נאגער מוז כסדר בייסן און ניצן די ציין כדי זיי זאלן נישט וואקסן צו לאנג. מיט די אונטערשטע ציין קען דער נאגער אויך גראבן.
נאגערס האבן נישט קיין וואלפציין.
נאגערס געפינען זיך אין אלע קאנטינענטן אחוץ אנטארקטיקע.
ביישפילן פון נאגערס זענען מייז, שטשורעס, וועווערקעס, האמסטערס און ביבערס.
אומגעפער העלפט פון די זגאלן פון זויגערס זענען נאגערס.


text:
ספרדים
מיינט איר שפאניע?
ספרדים זענען די יידן וועלכע שטאמען פון די יידישע געמיינדעס וואס האבן געוואוינט אין שפאניע אין דער מיטל אלטער. יידן פון די עדות המזרח ווערן אויך אפט אנגערופען ספרדים, וייל זיי האבן אדאפטירט געוויסע קולטורליכע און בעיקר הלכה'ישע עלעמענטן פון די שפאנישע געמיינדעס, כאטש דאס איז נישט זייער ריכטיקער נאמען, ווייל זיי שטאמען נישט פון שפאניע נאר פון דער מיטל מזרח און צפון אפריקע.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דאס קאפיטל פון יידן אין ספרד איז שוין איבער טויזנט יאר אלט. עס איז איבעראל אנגענומען אז אנגעהויבן האט זיך עס מיט די פיר גדולים וועמען פיראטן האבן אוועקגערויבט פון דער שיף, און האבן זיי פארקויפט, און דורך זיי האט זיך אנגעהויבן דאס אידישע לעבן אין ספרד.
ספרדים איז א באצייכענונג אויף יידן וואס קומען פון שפאניע, וואס זייער טרעדיציאנאלע שפראך איז געווען לאדינא, און וואס האבן פון פון דארטן אימיגרירט נאכן גירוש שפאניע פון יאר 1492 איבער דער גאנצער וועלט, בעיקר צו לענדער ווי איטאליע, האלאנד גריכלאנד דרום פראנקרייך (דער געגנט וואס אין מיטל אלטער איז געווען אנגערופן פראווענס, און איז דעמאלט געווען א באזונדער לאנד פון פראנקרייך) די באלקאן לענדער אין אייראפע און אויך אין טערקיי. אוואו זיי זיינען געגאנגען האבן זיי אדאפטירט אסאך עלעמענטן פון די לאקאלע קולטורן.


text:
וואס איז דאס קענסער?
דער ציל פון די סעריע ארטיקלן איבער 'קענסער'.
היות ווי מיר אלע ווייסן ליידער שוין היינט, אז פאר די לעצטע צענדליגע יארן ווערן נעבעך מענער פרויען און קליינע קינדער דיאגנאזירט מיטן שרעקליכן ווארט - "קענסער", עס זענען דא פילע וואס האבן דאס נישט געשפירט אויף די אייגענע בארד, מיט די אייגענע אויערן, זיי האבן זיך נאך נישט געשאקלט פאר שרעק ווען עס איז ערוועקט געווארן א חשד אויף א נאנטער פון זייער פאמיליע, די פחד וואס מען גייט דורך, די ביטערע שרעק וואס מען שפירט, די געוואלדיגע פארלוירנקייט, די ייאוש געפיל וואס איז אוממעגליך אדורכצוטראגן, ווי ווייניג מענטשן זענען וויליג אדורכצושמועסן דעם ענין עפנטליך, אלעס איז סודות, מגלה טפח ומכסה טפחיים, ביטער איז דער וואס גייט דאס נעבעך אדורך, די סטעמפל, די נאסע שמאטע, די פאן וואס מען טראגט לאורך ימים ושנים עד מאה ועשרים, לאור זה וויל איך דא נעמען די מי זיך אריינצואווארפן אין די ענין פון קענסער, פרובירן ארויסלייגן א דבר השלם, מען זאל קענען האבן א שטיקל באגריף וואס דאס איז, און וויאזוי מען ספראוועט זיך דערמיט על כל צרה שלא תבוא.
קענסער, די שנעלסטע שטייגנדע קרענק מיום שנבראו שמים וארץ, עס איז צווייט צו הארץ דעזיז אין צאל וואס שטארבן יערליך דערפון, עס איז געשאצט אז ביזן יאר 2020 וועלן ל"ע זיין 25,000,000 קענסער ליינדנדע גלאבאל, 1.7 מיליאן קראנקע אין אמעריקע אליין פער יאר, און פון די וועלן לכאורה שטארבן אריבער זעקס הונדערט טויזנט פערזאנען פער יאר. דעס איז דאך א הימל שפאלטנדע ציפער, עפעס וואס די וועלט קען נישט שטיין גלייכגילטיג, זיך צוקוקן דערצו און צושטימען בלינדערהייט, ווי דער ביטערע מחלה רייסט שטיקער פון די מענטשהייט.
צו מאכן בקיצור דעם שרעקליכן ציפער: איינס פון צוויי מענער, איינס פון דריי פרויען, און איינס פון צען קינדער וועלן הערן דעם שרעקעדיגן ווארט פון א ווייס קיטל'דיגן דאקטאר: "איר האט קענסער", אין משך פון זייער לעבן. דעס איז דער שאצונג פון די 'אמעריקען קענסער סאסייעטי'. אלזא זענען דאך קלאר אז די שאנסן פון ווערן דיאגנאזירט מיט קענסער זענען שטוינענד הויך, נו, אויף וואס ווארטן מיר? עס קען דאך יעדן טאג פאסירן ח"ו.
דאס איז אמאל זיכער אז קענסער שרעקט זיך נישט פאר גארנישט, קענסער אטאקירט יונג ווי אלט, שטארק ווי שוואך, ארימעלייט אדער עשירים, נישט קיין חילוק צו איינער איז א סינגל אדער א טאטע פון צען, א בת יחידה א געצערטלט קינד צו איינס פון צען, קיינער איז נישט אמוניזירט קעגן קענסער, פארן קענסער זעלבסט גייט נישט גארנישט אן, נאר וויאזוי עס קען זיך ר"ל נאכמער פארשפרייטן.
ווען די וועלט פון וויסנשאפט האט זיך א לאז געגעבן אויף די ביטערע מחלה, האבן זיי זיך געפערליך געפלאגט צו פארשטיין וואס דא גייט פאר, צו איז קענסער א קללה פון ג-ט, צו איז עס א פשוט'ע מגיפה ווי די שווארצע מגיפה. קען מען עס ארויסשניידן? קען מען עס פארברענען? קען מען עס פאר'סמ'ן? איז עס א וויירוס? ווי אזוי האט זיך דאס אריין געכאפט אינעם קערפער, איז עס געקומען פון אינדערויסן, אדער קומט עס פון אינעווייניג, אדער גאר עפעס פון יענע חברה.
די פלאג וואס האט געפלאגט די וועלט, האט צוזאמען געזאמעלט געוואלדיגע כוחות אין די וועלט פון וויסנשאפט, מען האט זיך גענומען שלאגן די מחלה אויף אלע פראנטן. פון איין זייט האט די מחלה פארשפרייט טעראר, אבער פון די אנדערע זייט איז געווען עקשנות איבערצולעבן, מער אמונה, מער בטחון, מער תפילה, מער נאנטקייט צים באשעפער. עס האבן זיך פארמירט פארשידענע נעמען פאר קענסער, פון די קעניג פון טעראר, ביז דער באהאלטענער מערדער, דער צר פון פיין און פלאג, אלעס ארויסצוברענגען די פארלוירנקייט וואס די וועלט האט געהאט קעגן היילן דעם ביטערן מחלה.
וואס א יאר מער עס איז דורך, ווי מער מען האט שטודירט וואס עס פאסירט, האט עס געברענגט עטוואס מער קלארקייט, וואס עס פאסירט מיטן קענסער צעל, און וויפיל מער שטודיעס עס זענען אדורכגעפירט געווארן, אלס מער האט די שאלה געפראסקעט אין פנים אריין: איז קענסער היילבאר, קען מען עס פארמיידן, קען מען צילן אויף קענסער אויף עפעס א וועג צו איזאלירן דעם קענסער צעל פון א געהעריגע צעל, בכדי עס צו קענען היילן אויף א וועג.
ביז די ערשטע יארן פון די מאדערנע וועלט נאך די צווייטע וועלטס קריג, האט מען נאכנישט געוואוסט וויאזוי מען כאפט די מחלה. דאן האבן פיל געליטענע זיך פשוט באהאלטן אין בוידעם, כדי קיינעם נישט איבערצוגעבן די מחלה. קינדער וואס זענען על פי רוב דיאגנאזירט געווארן מיט לוקימיע, זענען ליידער געשטארבן אין משך פון דריי חדשים נאכן ווערן דיאגנאזירט, איינזאם און אליין. קיינער האט זיך נישט געטרויט צו לאזן זייער קינד שפילן מיטן געליטענעם, פשוט פון פחד נישט אריבערצוכאפן די מחלה. עס איז געווען א געפערליכע בושה ווען איינער האט באקומען דעם 'טויט שטראף' דיאגנאז.
וואס איז די באדייט פון 'קענסער', און וואספארא קראנקהייט איז דאס?
דאס ווארט "קענסער" איז די גריכישע ווארט פון א "ספיידער". די מחלה האט באקומען דעם נאמען, ווייל ווען מען קוקט אויפן קענסער צעל אונטער א קוקער, זעט די צעל אויס אביסל ווי א ספיידער, אזעלכע פיס וואס ציען זיך ארויס פונעם צעל, און נישט מיט קיין געהעריגן פארעם.
די מחלה איז שוין רעקארדירט געווארן מיט פיר טויזנט יאר צוריק אויף מצרי'שע סקריפטור, וואס דארט ווערן רעקארדירט געוויסע מחלות מיט געוויסע רפואות פון יענע תקופה, און דארט צייכנט מען אן די מחלה ווי די בריסט ווערט גאר שטארק הארט, און ביי די רפואה שטייט: "עס איז נישטא".
וואס געשעט ווען מען האט קענסער? דאס ווענדט זיך אין וועלכע סארט קענסער מען האט. עס ווערט געווענטליך צוטיילט אין צוויי חלקים, "לאקאל" און "סיסטעמיק". דאס מיינט אז, למשל לוקימיע, איז א סיסטעמיק פארם פון קענסער, ווייל עס אטאקירט די בלוט, נעמליך אז די נארמאלע בלוט צעלן ווערן אויסגעטוישט און ווערן אינוואדירט דורך קענסער צעלן, און איז נישט לאקאל אויף איין פלאץ. ווידעראום די אנדערע סארט ווי בריסט קענסער אדער קאלאן, רעקטעל, ליווער, פענקריאטיק, ברעין, און סקין קענסער'ס, הייבן זיך געווענטליך אן מיט א טומער לאקאל ביי יענער אבר, און פון דארט גייט עס ווייטער.
וויאזוי כאפט מען געווענטליך אז מען האט ל"ע קענסער? רוב מאל כאפט מען עס נאר נאכדעם וואס מען וואנדערט ארום פון איין דאקטאר צום צווייטן, צוליב דעם וואס מען שפירט זיך נישט אין ארדענונג. עפעס א פלוצימיגע הינקע, אדער א נאכאנאנדיגע פיבער, אדער עפעס א מאדנע באמפ וואס שטארט ארויס, אדער א לאמפ אינעם בריסט, שטארקע קאפ וויי, שטארקע בויך וויי, אדער א בלוטינג ווען מען גייט ארויס, וכדומה, אזעלכע מאדנע מינדערוויכטיגע סימפטאמען.
ווען מען כאפט עס אויף, איז די מחלה שוין געווענטליך נישט קיין נייע גאסט, נאר שטארק איינגעגעסן און גוט צוגעגרייט צום מלחמה וואס עס גייט אדורכגיין. למשל, די טומער האט אויף א וועג איינגענארט די לאקאלע אדערן, אז זיי זאלן ארויסשלויכן קאנעקשאן'ס צום טומער, אז עס זאלן זעטיגן זייער אפעטיט פון זיך צושפרייטן ווי ווייט מעגליך, און געווענטליך שיקט עס דורך די אדערלעך קליינע איינצלנע צעלן, כדי זיך צו פארשפרייטן אויף ווייטערע פלעצער, און דארט וואו די צעל טרעפט א פארקינג ספאט, הייבט זיך עס אן פריש צו צוטיילן און פארמירן א פרישן טומער-סייט.
די פראצעס פון זיך פארשפרייטן צו אנדערע פלעצער הייסט "מאטעסטעסי", אז די טומער האט מעטעסטעסייזד צו ווייטערע ערטער פונעם ערשטן טומער-סייט, ווי מיר וועלן שפעטער מסביר זיין. בקיצור, עס איז שוין גוט גרייט פאר מלחמה.
וואס פאר א טעסטן מאכט מען? אנגעהויבן מיט אלע ערליי בלוט טעסטן, וואס די רעזולטאטן געבן ארויס געוויסע סימנים אז עפעס איז נישט אין ארדענונג, ווי למשל אן אומגעהויערן וואוקס אין די ווייסע בלוט צעלן, אדער א פרישע "אנימיע" - דאס איז די פארלענדונג פון די רויטע בלוט צעלן. אויך איז פארהאן נאך "טומער מארקער'ס" אין די בלוט טעסטן, וואס צייגן אז עס איז פארהאן הויכע ריזיקעס פון פארמאגן טומער סייט'ס.
ווייטער מאכט מען בילדער פונעם קערפער, דאס איז דורך "עקס-רעי", "קעט סקען", און "פעט סקען".
דאס אלעס איז נאר א הקדמה, מען זאל דערגיין וואו עס איז פארהאן די טומער-מעס. איינמאל מען זעט ערגעץ א מעס, ברויך מען אריינגיין דארטן און אראפציפן א שטיקל, דאס ווערט אנגערופן א 'בייאפסי'.
דאן גייט דאס אדורך א פראצעדור, ווי מען צושניידט דעם שטיקל און מען קאלירט עס מיט ספעציעלע כעמיקאלן, דאס הייסט 'סטעינינג', און מען לייגט דאס אריין צווישן צוויי שטיקלעך גלאז, וואס דאן הייסט דאס א 'סלייד'.
דאן קומט א פאטאלאדזשיסט, און קוקט אויפן סלייד אונטער א מיקראסקאפ, וואס דאס איז א גאר שטארקע קוקער, און טוט דיאגנאזירן די צעלן אינעם סלייד: וואספארא סארט צעל איז געפונען געווארן אינעם בייאפסי, איז דאס "בעניין" אדער "מאליגמענט", דאס הייסט, צו די צעל איז א קענסער צעל אדער נישט, און אויב יא וואספארא סארט קענסער צעל דאס איז.
קענסער איז די שם הכולל פון פילע מחלות. עס איז נישט איין מחלה, עס איז פיל מחלות, אבער די צד השוה שבהם איז, אז אלע ערליי קענסער'ס הייבן זיך אן די זעלבע וועג, נעמליך אן איינצלנער צעל האט פאר א סיבה מחליט געווען אז עס גייט זיך צוטיילן אויף צוויי באזונדערע צעלן, און אזוי פלוצלינג אן קיין פארוואס טרעפט מען אזא איינזאמע צעל, וואס איז א נישט קיין געהעריגע צעל נאר א קענסער צעל, ווייל עס איז אזא סארט צעל וואס צוטיילט זיך אויף צוויי אזעלכע צעלן, און די קענסער צעלן נעמען איבער די פלאץ פונעם נארמאלן צעל און שטויסן איר אוועק, ביז דער אבר וואו דער טומער געפונט זיך ווערט אפגעשוואכט, און דער טומער צושפרייט זיך אינעם גאנצן קערפער.
דאס איז וואס פארגלייכט אלע קענסער'ס. אבער יעדע סארט קענסער האט אן אנדערע כאראקטער, מיט אנדערע נאטורן, און דעריבער אנדערע מעטאדן זיי צו היילן.
מיר וועלן פרובירן אריינצוגיין עטוואס טיפער, כדי צו פארשטיין וואס גענוי עס פאסירט. מען קען נישט פרובירן צו היילן די מחלה, איידער מען ווייסט וואס עס איז די מחלה, ווי שטארק די מחלה איז פארשפרייט, ווי מער פארגעשריטן מען איז געווארן, און וואס אלס האט זיך געטוישט אין די מהלך צו זוכן די פאסיגע רפואה צום גרויסן מחלה.
די צעלן אין א מענטשליכן קערפער
וואס איז דאס א צעל? מיר הערן כסדר דאס ווארט "צעל", אלזא לאמיר קודם אביסל פארשטיין געבן עפעס פון די פונדעמענטאלן, וויאזוי מען קוקט מיט די דאקטוירישע פאר אויגן אויף א מענטש.
דער קערפער פון א מענטש איז געגליכן צו א קאר. עס איז א קאמפליצירטע מאשין, וואס איז צוזאמגעשטעלט פון פיל באזונדערע חלקים, וואס ווען אלע חלקים זענען צוזאמען ארבעט די קאר מייסטערהאפטיג. אזוי אויך דער מענטש, איז א מייסטערהאפטיגע מאשין וואס אלע אברים ארבעטן מיט א הארמאניע צו מאכן זיכער אז אלע קערפערליכע פונקציעס ווערן אויסגעפירט. יעדער אבר שטעלט צו צום מאשין זיין חלק וואס דער אבר ברויך צוצושטעלן, ווי למשל דער לונג מאכט זיכער אז די לופט זאל אריינקומען און ארויסגיין, אריין צו פיטערן זויערשטאף (דאס איז אקסיגען) צו די הונדערט טריליאן צעלן פונעם קערפער, און צוריק ארויסצושפייען די אויסגענוצטע לופט.
יעדער אבר, נישט קיין חיליק אויב עס איז די לונג, ניר, קישקע, צו האר, אלעס איז צוזאמגעשטעלט פון צעלן. אלע צעלן האבן בערך די זעלבע באשטאנדטיילן, נאר זיי האבן אנדערע תפקידים. אבער דער יסוד איז אלעמאל די זעלבע, למשל אן איינצעלנער לונג צעל ארבעט מיט הארמאניע מיט א גאנצער ארמיי פון לונג צעלן, צו פארמירן אן אבר וואס טוט די פונקציעס פון א לונג. דאס זעלבע איז מיט די לעבער, א.א.וו. עס איז דא א מייסטערהאפטע קאמוניקאציע סיסטעם ווי אלעס קאמוניקירט דורך כעמיקאלע זענדונגען מיט די גוטהייסונג פונעם מח. דאס איז זייער קאמפליצירט מסביר צו זיין, אבער אפשר וועט זיין א געלעגענהייט עס צו פארשטיין שפעטער אינעם ארטיקל.
לאמיר אנהייבן פארקערט. דאס לעבן פון א מענטש הייבט זיך אן פון איין איינציגע גאנצע צעל. דאס איינע צעל קומט פון די צוזאמקום פון צוויי האלבע צעלן וואס זענען זיך משדך, איין האלבע צעל וואס פארמאגט א האלבן סעט פון קאודס קומט פון די מאמע, און די אנדערע האלבע צעל קומט פון דער טאטע, ווען די צוויי האלבע צעלן באגעגענען זיך ווערט נתחדש איין גאנצע צעל, און א נייע לעבן האט זיך אנגעהויבן.
דער צעל פארמאגט אין זיך א בוך וואס אנטהאלט אין זיך די מענועל וואס עס ברויך צו טון, אינסטרוקציעס מיט א מייסטערהאפטע פונקטליכקייט, וואס דאס ווערט אנגערופן "די גענעטישע קאוד". די קאוד זאגט, אז עס ברויך זיין א הארץ, מח, און אלע אנדערע אברים ופדרים. אזוי אויך פארמאגט די איין צעל א פראדוקציע פעקטארי, וויאזוי די איין צעל זאל פארוואנדלט ווערן אין א מענטש.
ווען עס הייבט אן די ארבעט, גייט די צעל און צוטיילט זיך אויף צוויי. דאס אליינס איז גאר א קאמפליצירטער עסק, ווייל עס ברויך קודם וואקסן אין סייז, מאכן א קאפיע פון אלע חלקים פון די צעל, ביז עס גיבט זיך א צוטייל אין צוויי גענויע קאפיעס. ווען עס זענען שוין דא צוויי צעלן, האבן זיי נאך אלס א מהלך וויאזוי זיי קאמוניקירן איינע מיטן צווייטן, אויסצופירן די גענעטישע אינסטרוקציעס וואס זייער ציל איז. די פראצעדור פון א צעל זיך צו צוטיילן אויף צוויי גענויע קאפיעס, ווערט אנגערופן "מייטאוסעס" [Mitosis]. פון צוויי ווערט פיר, פון פיר ווערט אכט, וכן הלאה.
ווען עס איז שוין דא א געהענגעל מיט עטליכע מיליאנען צעלן, הייבן זיך אן צו פארעמען באפעלן. די גענעטישע קאוד לויטעט, אז א חלק פון די צעלן זאלן דינען דעם מענטשליכן ארמיי דורכן זיין אן "אויג", און טון אלע חלקים פונעם מענועל אלס אויג. דאן גייען געוויסע צעלן און מישן אויף אינעם קאוד בוך, און ליינען גוט איבער די אינסטרוקציעס וואס איז וויכטיג צו וויסן ווען מען איז אן אויג, און זיי פירן אויס דעם חלק בשלימות, און דאס אויג פארמירט זיך.
אבער יעדער אויג צעל פארמאגט נאך אלס אלע אינסטרוקציעס וואס עס דארף האבן, כדי צו קענען זיין א הארץ צעל, נאר עס קוקט נישט דארט, ווייל עס איז באשטימט צו זיין אין די "דעפארטמענט אוו אויגן", און די אויג צעל איז א חלק פון די גאנצע מענטש דורך די קאמוניקאציע סיסטעם וואס עס פארמאגט, אז עס קען שיקן א מעסעדזש פארן "האנט דעפארטמענט" אז די אויג קראצט, און דערפאר זאל די האנט קומען צוהילף און באשטייערן א קראץ אויפן אויג.
די "מייטאוסעס" פראצעדור פון יעדע צעל, מוז - און קען נאר - געטון ווערן מיט גאר א שטארקע פונקטליכקייט. עס טוט אקטיוויזירט ווערן בלויז ווען עס באקומט א מעסעדזש פון אן אויבער-קאנטראלער, ווען עס מעג אדער זאל זיך צוטיילן, און ווען עס טאר זיך מער נישט צוטיילן. געוויסע צעלן גיבן אינגאנצן אויף זייערע רעכטן פון זיך טיילן, און דאן שפארן זיי אפ די חלקים פונעם צעל וואס גיבט די כח זיך צו טיילן. אבער רוב צעלן האבן די מעגליכקייט, נאר היות זייער קאוד זאגט זיי זיך נישט צו צוטיילן, טיילן זיי זיך נישט. אזויווי א קאר, ווען מען האלט די פיס אויפן ברעיק פארט עס נישט, און אפילו די קאר האט די כוחות צו פארן, דאך וועט עס נישט פארן ווען די פיס איז אויפן ברעיק. אזוי אויך דא. און מצד שני ווען עס דארף זיך יא צוטיילן, לייגט דער צעל די פיס אויפן געז-ברעיק ויסעו, זיי פארן אפילו עס קען ווען סטאפן ווי נאר עס לייגט די פיס אויפן סטאפ-ברעיק.
דער חלק פונעם גענע וואס גיבט זיך אפ מיט אלע אינפארמאציע וואס איז נוגע ווען א צעל ברויך זיך טיילן, הייסט "אַנקָא גענע". דער חלק פונעם גענע טוט פראצעסירן און אנאליזירן דעם זענדונג וואס דער צעל ברענגט אריין, אז דער צעל ברויך אדורכגיין א טיילונג. די חלק איז דומה צום געז-פעדעל פונעם קאר. די סטאפ-ברעיק חלק פונעם גענע ווערט אנגערופן "טומער סאפרעסער דזשין", כשמו כן הוא, די חלק לאזט נישט א צעל זיך טיילן, גענוי ווי א סטאפ-ברעיק לאזט נישט א קאר פארן.
וויאזוי הייבט זיך אן די ביטערע מחלה 'קענסער'?
קענסער הייבט זיך אן, ווען איין צעל ווערט פאר עפעס א סיבה צובראכן אדער צומישט אינעם גענעטישן קאוד, א צומישעניש אינעם גענעטישן קאוד ווערט אנגערופן "מיוטעישן". דאן, ווען א צעל טוט מיוטעיטן, פאסירן עטליכע שלעכטע זאכן: איינס - אז עפעס פאסירט וואס איז גורם אז די "אנקא גענע" זאל נישט מאכן קיין חשבונות, און די "טומער סאפרעסער דזשין" זאל ווערן גענצליך אומווירקבאר. וואס דאס מיינט, אז די פיס גייט אראפ פונעם סטאפ-ברעיק, און ארויף אויפן געז-ברעיק, און די צעל נעמט זיך רייסן אן קיין וועג פארן צעל עס אפצושטעלן.
געווענטליך האט א צעל א וועג צו פאררעכטן א פראבלעם אינעם גענעטישן קאוד סטרוקטור, אבער דא איז עס פארמישט אויף אן אומפאררעכטבארן וועג, עס פאררעכט זיך נישט. איין דעה האלט גאר, אז די "אנקא דזשין" מיט די "טומער סאפרעסער דזשין" טוישן פשוט פלאץ, און ארבעטן פארקערט.
געווענטליך האט א צעל אינעם קאוד א מהלך, אז אויב קען זיך עס נישט פאררעכטן מאיזה סיבה, ברויך זיך די צעל אויסלעשן עס ברויך גיין אויף א סעלולארע זעלבסטמארד. די פראצעדור פון א "דזשין ערראר" צו פראבירן צו פאררעכטן אדער גיין אויף א זעלבסטמארד מיסיע, איז באוואוסט אלס "אפאפטאסיס".
אבער דאס פאסירט נישט ביים צעל ווען עס ווערט פאר'קענסער'ט, און די צעל גייט נישט דורך דעם פראצעדור, און דער פראבלעם ווערט שטערקער, אז פון די קאפיע וואס עס מאכט ווערן געבוירן צוויי קראנקע צעלן וואס פארמאגן דעם זעלבן פראבלעם ווי די עלטערן צעלן. די גענעטישע קאוד פונעם נייעם צעל האט אויך דעם זעלביגן פראבלעם, און וויל זיך ווייטער צוטיילן על לא דבר.
אויב איז דאס נישט גענוג, איז דא נאך א פראבלעם. ווי מיר האבן שוין געשריבן איז דא א מייסטערהאפטיגע קאמוניקאציע צווישן אלע צעלן, אלע צעלן קאמוניקירן פון די פלאץ וואו זיי זענען, און זיי נעמען רשות וואו זיי ברויכן גיין. אבער נישט א קענסער צעל. עס מאכט שבת פאר זיך, עס טוט נישט קאמוניקירן קיין קאמוניקאציעס נאר ווען עס איז וויכטיג פאר זייער אייגענעם וואוקס, און ווען עס איז נוגע פאר די ווייטערדיגע צוטיילונג פונעם קענסער צעל.
פון די צוויי ווערט פיר, פון פיר אכט, וכן הלאה, און אן קיין שום ארדענונג. צוביסלעך מאכט זיך שוין א קליין געהענגעלע פון קענסער צעלן, וואס דאס ווערט שוין אנגערופן א "טומער". עס וואקסט און שטופט אוועק די גוטע צעלן, וואקסט ווייטער און שטופט אוועק מער, אבער טוט גארנישט אויף פארן אבר אין וואס עס וואקסט, חוץ פון מאכן צרות.
ווי למשל, אויב איז עס אין די לונג, דאן ווערט א לאמפ אינעם לונג, און עס וועט נישט נעמען לאנג ביז דער מאן אדער פרוי וועט אנהויבן שפירן אז עפעס אטעמט זיך נישט געהעריג. דאן וועט מען אנהויבן גיין צום דאקטאר, וועט ער זאגן אז דו האסט אסטמא אדער בראנקייטעס אדער אלע ערליי אנדערע חולאים, און אזוי ארום פארפאטשקענען טייערע צייט, ביז ער וועט אויף א וועג אנקומען צום אמת, אז דער דאקטאר וועט זאגן דעם שרעקליכן פאראגראף.
דאס זעלבע שפילט זיך אפ ביי קאלאן קענסער, בריסט קענסער, לוקימיע, און ווי שוין מסביר געוועין פעלט נישט מער אויס מער מאריך זיין דערינען.
ווי שוין אויבן געשמועסט אז די טומער ארבעט נאר פאר זיך אליינס, און קאמוניקירט נאר פאר זיך אליינס, ווערט נולד נאך א געוואלדיגע פראבלעם וואס מאכט קענסער שעדליך, אז עס שרייט פארן קערפער: 'פיטער מיך פיטער מיך, מיר ברויכן אקסיגען, מיר גייען דא אויס, מיר ווילן פון גארנישט וויסן, מיר ברויכן א שלויך וואס זאל אהער שיקן פרישע בלוט דורך אן אדער', און די גוף פאלט פאר די נאכנאנדיגע רוף און שיקט אן אדער, און די פראצעדור הייסט "ענדזשיא דזשעניסיס".
דאס ברענגט דעם נעקסטן שטאפל אינעם פראבלעם פון קענסער. ווייל ווי שוין אויבן געזאגט, היות די קענסער צעלן זענען נישט פאראייניגט, זענען זיי נישט סטאביל, ממילא שיידן זיך איינצעלנע צעלן פונעם טומער, און כאפן זיך אריין אינעם בלוט פלוס דורך די פרישע אדערלעך וואס האבן זיך דערבארעמט און געקומען צוהילף. דורך די אדערן, פליסן אוועק קענסער צעלן צו פלעצער וואס זענען ווייט פונעם טומער, און ווען זיי שפירן ערגעץ א מקום וואו זיי קענען זיך אפשטעלן, גייען זיי ארויס פונעם בלוט פלוס, פארקירן זיך און מאכן זיך באקוועם, און הייבן אן א נייע מעשה: זיי הייבן ווייטער זיך אן צו צוטיילן און פארמירן א נייע טומער-סייט, און אזוי ווייטער.
דאס איז אין קורצן די מהלך וויאזוי 'קענסער' פארמירט זיך, און וואס די גרויסע חורבן דערפון איז.
אין קומענדיגן קאפיטלעך, וועלן מיר אי"ה שילדערן די היסטאריע פון קענסער, די טעאריעס אין רפואה, ביז אונזער תקופה.


text:
גבאי
א גבאי אדער משמש בקודש ווערט אנגערופן איינער וואס באדינט א צדיק, א רב אדער אן אדמו"ר פון א חסידי'שן הויף.
זיין תפקידרעדאַקטירן
דער תפקיד פונעם גבאי'ן ווענדט זיך לויט יעדן מקום באזונדער.
ביי א רב וועט זיך געווענדליך געפונען נאר איין גבאי וועלכע איז אליין געשטעלט אויף אלע באדערפענישן פונעם רב, ווי אויך פירט ער דעם רב און ארדנט אים איין ווען און וואו צו גיין.
אנדערש איז אבער אין חסידי'שע הויפן ווי דארט איז געווענדליך פארהאן מערערע גבאים ווי יעדער איינער איז געשטעלט אויף איינס אדער עטליכע תפקידים.
געווענליכע תפקידים:
- שרייבן קוויטלעך
- העלפן טיילן שיריים
- משמש זיין דעם אדמו"ר
- זיין ממונה אויפן אדמו"ר'ס הויז


text:
אלעזר ראזענפעלד
רבי אלעזר הלוי ראזענפעלד זצ"ל (י' ניסן ה'תרכ"ב - ז' מנחם אב ה'תש"ג) רבי אלעזר'ל אשפעצינער.
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי אלעזר'ל איז געבוירן געווארן י' ניסן ה'תרכ"ב אין קאמינקא, צו זיין פאטער הרב יהושע ראזענפעלד, רב אין קאמינקא, א זון פון הרב שלום ראזענפעלד, רב אין קאמינקא. און צו זיין מוטער מרת שיינדל א טאכטער פון הרב שמואל צבי הירש, פון דרישקאפאלי, א זון פון הרב אלעזר רוקח פון די חכמי בראד (דער פאטער פון דער שר שלום פון בעלזא).
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאך זיין חתונה האט רבי אלעזר'ל געגעסען קעסט איין יאר ביי זיין שוואגער הרב יצחק טוביה רובין אין צאנז.
אין יאר ה'תרמ"ה איז רבי אלעזר'ל געווארן רב אין באכניא, אין יאר ה'תרנ"ז רב אין קאמינקא, און אין יאר ה'תרס"ז האט ער זיך באזעצט אין אשפעצין (פון דארט נעמט זיך דער נאמען רבי אלעזר'ל אשפעצינער). ט"ו מנחם אב ה'תרצ"ו איז רבי אלעזר'ל ארויף געפארן קיין צפת, און ווינטער ה'תרצ"ז האט רבי אלעזר'ל זיך באזעצט אין ירושלים און געגרינדערט א בית המדרש אין מאה שערים, זומער ה'תרצ"ט איז רבי אלעזר'ל צוריק געקומען קיין אשפעצין.
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי אלעזר'ל איז נפטר געווארן ז' מנחם אב ה'תש"ג.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר ה'תרכ"ח (אומגעפער) - ביי די זעקס יאר - איז רבי אלעזר'ל פארלויבט געווארן מיט מרת פראדיל א טאכטער פון הרב חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב. און געהייראט מיט איר אין יאר ה'תרל"ח (שוין נאך די פטירה פון צאנזער רב). דער שינאווער רב א ברודער פון די כלה איז געווען דער אונטער-פירער. זייערע קינדער:
- הרב חיים אלכסנדר ראזענפעלד הי"ד (ה'תרמ"ב - ה'תש"ג (אומגעפער) ), רב אין זאסאלע, ער האט געהייראט מרת חיה א טאכטער פון זיין פעטער (זיין מוטער'ס שוואגער) הרב יצחק טוביה רובין.
- מרת שיינדיל, די ווייב פון הרב אריה לייביש ראזענפעלד פון מאשציסק.
- הרב שלום ראובן ראזענפעלד (ה'תרמ"ה - י"ט תשרי ה'תרע"ח), פון אשפצין, ער האט געהייראט מרת חנה גאלדא א טאכטער פון זיין פעטער (זיין פאטערקס ברודער) הרב שלום ראזענפעלד (דער צווייטער) רב אין קאמינקא.
- מרת חנה גאלדא די ווייב פון הרב אשר ישעיה הורוויץ, א זון פון הרב מרדכי דוד הורוויץ, רב אין אלפין און אולינוב
- מרת מרים רעכיל די ווייב פון הרב יונה באראן, פון יאסלא, א זון פון הרב מנחם מענדל באראן, פון יאסלא, א זון פון הרב אליעזר ירוחם באראן, פון קראקא.
- הרב נפתלי שמואל צבי ראזענפעלד הי"ד, רב אין אשפעצין, ער האט געהייראט מרת יוכבד רייצא א טאכטער פון הרב שמואל שמעלקא עזריאל תאומים-פרענקל רב אין קלאסנא-וויעליטשקא. זיי זענען אומגעקומען אויף קידוש השם צוזאמען מיט ניין קינדער, געבליבן לעבען א טאכטער:
- מרת פראדיל, די ווייב פון הרב נפתלי וויעטשנער פון ניו יארק.
- מרת חיה שרה די ווייב פון הרב יעקב צבי האלבערשטאם הי"ד, (ה'תרנ"ו (אומגעפער) – ה'תש"ג), רב אין סוכא.
- מרת שרה מלכה דבורה[1] די ווייב פון הרב דוד האלבערשטאם הי"ד, פון יאשליסק, א זון פון הרב מנחם מענדל האלבערשטאם, רב אין פריסטיק.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אוהב שלום - צוזאמען גענומען דורך הרב נחום מאיר גערמאן ה'תשמ"ג
- י"ג אורות - סיפורים דערציילט דורך רבי יענקלי לייזער דער פשעווארסקער רבי - ארויס געגעבן דורך זיין אייניקל הרב יוסף נפתלי וואגשאהל, ה'תשנ"ד
- אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר
- ↑ י"ג אורות - מלכה, א.ל.ג. - שרה מלכה דבורה, אוהב שלום - מלכה דבורה


text:
הודעה דורך ליפא » דינסטאג מאי 22, 2018 10:00 pm
מ'דארף נאר וואטשן נישט צו שטארבן על קידוש השם ווי דער איד פון ק.ה. וואס האט באגריסט א שווארצן און שיעור געענדיגט זיין לעבן
אבער די זעלבע איז דאך געזאגט געווארן פאר די שווארצע און ספאנישע אז זיי זאלן זיך אכטונג געבן נישט אריינצופאלן אין די הענט פון די "אידישע פאליציי". ווי עס באוויסט פלעגן די אידן (ווי אויך גוים-די ווייסע פאליציאנטן) האקן שטיקער פון די ארימע גוים פאר יעדע קלייניקייט. און גאר אסאך מאל האבן זיי בכלל נישט געהאט די ריכטיגע פארברעכער, נאר זיך אנגעטעשפט אין אומשולדיגע שחורים און זיי צו'מזיקט די ביינער על לא דבר. ווי עס איז ברייט באריכטעט געווארן אין די מידעא.
לעצטענס האב איך געהאט א שמועס מיט א חסידישע אינגערמאן. און ווען מהאט גערעדט פון פארברעכער (מינדערוויכטיגע קריים) האט ער זיי גערופן "די שווארצע" האב איך אים געפרעגט הלמאי רופסטו אן פארברעכער "שווארצע" סאיז דאך דא אסאך שווארצע וואס זענען איינשטענדיגע מענטשען און ווידער איז דאך דא פול מיט ווייסע וואס זענען קרימינאלן??? זאגט ער מיר, פשוט, גלייבסטוך אין סייענס און אין נומבערס, פאקטן, דאטא, איז רוב קרימינאלן זענען פאקטיש שווארצע (כ'ווייס נישט פון ווי ער נעמט די סטאטיסטיקס אבער לאמיר אפילו איינזעצן אז יא) זאג איך אים הער אויס רוב "גאסן קרימינאלן" זענען לכאורה טאקע די מינארטיס- נעמליך "די ארימע" פשוט ווייל זיי זענען ארים און זיי קענען זיך נישט קיין עצה געבן פארדעם איז דא אזויפיל גניבות. די פאקטן ווייזן טאקע אז אין יעדער לאנד איז די "קרימינאלע ראטע" אסאך אסאך העכער ביי די "ארימע" ווי ביי די "רייכע" אפגעזעהן וועלכע מין קאליר הויט. די רייכע שווארצע דא אין אמעריקע זענען קיין קרימינאלן געווענטליך. און די זעלבע איז מיט די ארימע ווייסע, זיי זענען פונקט אזעלעכע גנבים ווי די שווארצע. יעצט, אויב איינער ליינט די היסטאריע פון אמעריקע וועט ער גלייך פארשטיין אז דאס אז די שווארצע זענען ארים און אזוי צוריקגעשטאנען אין די היינטיגע סאסייעטי איז פשוט ווייל די ווייסע האבן זיי אראפגענידעדט פאר די לעצטע פאר הונדערט יאר און ביז נישט לאנג צוריק האט מען זיי נישט אריינגעלאזט אין סאסייעטי, און נישט אריינגעקומען אין קיין קאלעדזש'ס. זיי האבן כמעט נישט געקענט באקומען א נארמאלע דזשאב. מהאט זיי געהאלטן און זיך אויפגעפירט צוזיי ממש ווי "חיות" ביז נישט לאנג צוריק, און עס וועט מסתמא נעמען נאך א שיינע פאר דורות ביז די שווארצע וועלן ווערן גלייך מיט די ווייסע. איז לויט דעם קומט אויס אז אונז ווייסע זענען שולדיג פארן אראפדרוקן די שווארצע איז וואס רופסטו זיי קרימינאלן? זאג "די ארימע" ווייל דאס איז די פאקט די ארימע זענען געווענטליך די קרימינאלן און פאר זייער א פארשטענדליכע סיבה.
נאך מעהר זאג איך פאר יענעם יונגערמאן. סאיז באוויסט אז "רוב גנבי ישראל נינהו" יעדער איינער אין די וועלט ווייסט אז די "נידריגע גאסן קריים" געשעהט געוונטליך דורך "די ארימע" ווידער די ריכטיגע שווינדעלריי און גניבות פון " גרויסע געלטער" זענען ליידער געשעהן דורך אחבנ"י. וויפל די שווארצע גנבנן שוין, א דאללער דא און א סענדוויטש דארט האט מסתמא איין איד בערני מעידאף הנודע לשמצה געגענבט מעהר ווי אלע שווארצע צוזאמען פון גאנץ ברוקלין פון די לעצטע פופציג יאהר... די אידן זענען די גרעסטע שווינדלער און אין כמעט אין יעדע גרויסע מעיזעשאר שווינדלעריי אין די לעצטע פאר הונדערט יאהר זענען אונז אידן געשטאנען בראש.
פרעג איך דעם אינגערמאן, וויאזוי וואלט דיר געפאלן ווען די זיצט צווישן שווארצע און ווען זיי רעדן פון שווינדלער וואלטן זיי געזאגט "די נידריגע אידן", ס'וואלט דיר געשמעקט? דאס איז דאך אויך אמת לויט נומבערס? רוב אמתע גנבים זענען דאך אידן.
צום שלוס דארף מען דא דערמאנען א אמת ווארט פון די באוויסטע קאמידיען דזשאורזש קארלין ז"ל
"די ריפובליקאנער זענען דא אוועקצולייגן די "גאסן קרימינאלן" און אנשטאט דעם מאכן פלאץ פאר די "ביזנעס קרימינאלן" (יא יא די חברה מיט די סוט און טיי) זיי ווילן אויסראטן "סטריט קריים" ווילאנג די סטריט איז נישט "וואל-סטריט"....


text:
יאהאנעס קעפלער
יאהאַנעס קעפלער (דײַטש: Johannes Kepler; 27סטן דעצעמבער, 1571 – 15טן נאוועמבער, 1630) איז געווען א דייטשער מאטעמאטיקער, אסטראנאם און אסטראלאג. ער איז געווען טעטיק אין דער וויסנשאפטלעכער רעוואלוציע פון דעם 17טן יארהונדערט, און ער איז שטארק באקאנט פאר די געזעצן פון פלאנעטארישער באוועגונג, אויף זיין נאמען. קעפלערס פארשונגען זענען געווען א פונדאציע פון אייזיק ניוטאנס טעאריע פון אוניווערסאלער גראוויטאציע.
קעפלער האט אנגעהויבן זיין קאריערע א לערער פון מאטעמאטיק אין א שולע אין גראץ, עסטרייך. שפעטער איז ער געווארן א העלפער צום אסטראנאם טיכא בראהע, און ענדלעך איז ער געווארן דער אימפערישער מאטעמאטיקער צו די קיסרים רודאלף דער צווייטער, מאטיאס, קייסער פון דער הייליקער רוימישער אימפעריע און פערדינאנד דער צווייטער.
ער האט אויך געארבעט אין דעם פעלד פון אפטיק.


text:
פעיסבוק האט היינט געזאגט אז זי האט אנדעקט א סאפיסטאקירטע קאארדינירטע אפעראציע צו פארדרייען מיט פארפירערישע אינפארמאציע אויף איר פלאטפארמע, וואס נעמט אריין 32 פאלשע בלעטער און פּראָפילן אנגאזשירט צו אנמאכען קריגעריי און צוטיילונג, אין פארברייטונג פון די 2018 מידטורם וואלן.
די סאשעל מידיא קאמפאני זאגט אז זי קען נישט צובינדן די אקטיוויטעטן מיט רוסלאנד, וואס האט גענוצט די פלאטפארמע אין די 2016 וואלן זיך אריינצומישן מיט פארפירערישע אינפארמאציע. אבער פעיסבוק זאגט אז די די פּראָפילן נוצן ענליכע אויפפירונגען ווי די וואס איז גענוצט געווארן דורך די רוסן אין 2016, וואס איז אנגעפירט געווארן דורך די גרופע "אינטערנעט ריסורטש אגענטור" וואס איז נאנט פארבינדן מיט די קרעמלין.
די סאשעל מידיא קאמפאני זאגט אז זי קען נישט צובינדן די אקטיוויטעטן מיט רוסלאנד, וואס האט גענוצט די פלאטפארמע אין די 2016 וואלן זיך אריינצומישן מיט פארפירערישע אינפארמאציע. אבער פעיסבוק זאגט אז די די פּראָפילן נוצן ענליכע אויפפירונגען ווי די וואס איז גענוצט געווארן דורך די רוסן אין 2016, וואס איז אנגעפירט געווארן דורך די גרופע "אינטערנעט ריסורטש אגענטור" וואס איז נאנט פארבינדן מיט די קרעמלין.
פעיסבואק האט פאריגע וואך געהאט געזאגט פאר קאנגרעס געהילפן, אז זיי ווייסן נישט פון קיין שום באווייז אז קאנדידאטן ווערן געציהלט מיט פארפירערישע אינפארמאציע קאַמפּיין. טראמפ האט אויך געהאט געזאגט פאר רעפארטערס, אז ער ווייסט אז רוסלאנד וועט זיך מער נישט אריינמישן אין אמעריקאנער וואלן, אבער זיין אדמיניסטראציע האט שפעטער געלייקענט וואס ער האט געמיינט דערמיט.
אויסשליסליכע באריכט פון שמחה דאסקאל צו אידישע נייעס (וועב | טעלעגראם | טוויטער | אינסטעגראם | וואטסעפפ)


text:
לייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 13040
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
ווידער אויב איז עס א רעזולטאט פון זיין לענגערע טאון האלל צייט דאן צייגט דאס אז די ביידען קאמפיין האט געמאכט א כיטערע מאוו, פיין איבערקלוגענדיג טראמפ, דער ביז יעצטיגער רעטינגס זשיניעס.
דו ווילסט נישט זיין אין איין צימער מיט אים יעצט, ווען ער באקומט די רעיטינגס.. טראסט מי!
-
- שר מאה
- תגובות: 171
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 02, 2020 2:25 pm
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
כאפצעם האט געשריבן:ממה נפשך, האבן בעצם מער מענטשן אריינגעטונט צו ביידען ווייזט עס אויף א מעכטיגע מאמענטום, ספעציעל קעגן טראמפ וואס פלעגט אלס זיין דער רעטינגס ציער.
ווידער אויב איז עס א רעזולטאט פון זיין לענגערע טאון האלל צייט דאן צייגט דאס אז די ביידען קאמפיין האט געמאכט א כיטערע מאוו, פיין איבערקלוגענדיג טראמפ, דער ביז יעצטיגער רעטינגס זשיניעס.
דו ווילסט נישט זיין אין איין צימער מיט אים יעצט, ווען ער באקומט די רעיטינגס.. טראסט מי!
דיין חשבון שטימט נישט.
ביידן'ס האט מתחילה געהייסן איינס אהאלב שעה, און טראמפ האט נאכדעם באשלאסן א שעה.
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 13040
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
יצחק אייזיק האט געשריבן:כאפצעם האט געשריבן:ממה נפשך, האבן בעצם מער מענטשן אריינגעטונט צו ביידען ווייזט עס אויף א מעכטיגע מאמענטום, ספעציעל קעגן טראמפ וואס פלעגט אלס זיין דער רעטינגס ציער.
ווידער אויב איז עס א רעזולטאט פון זיין לענגערע טאון האלל צייט דאן צייגט דאס אז די ביידען קאמפיין האט געמאכט א כיטערע מאוו, פיין איבערקלוגענדיג טראמפ, דער ביז יעצטיגער רעטינגס זשיניעס.
דו ווילסט נישט זיין אין איין צימער מיט אים יעצט, ווען ער באקומט די רעיטינגס.. טראסט מי!
דיין חשבון שטימט נישט.
ביידן'ס האט מתחילה געהייסן איינס אהאלב שעה, און טראמפ האט נאכדעם באשלאסן א שעה.
מקור?
-
- שר מאה
- תגובות: 171
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 02, 2020 2:25 pm
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
https://abcnews.go.com/Politics/watch-a ... d=73594963
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 13040
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
יצחק אייזיק האט געשריבן:מקור אויף וואס? אז ס'האט ארגינעל הייסן 90 מינוט? קאם אן מען.
https://abcnews.go.com/Politics/watch-a ... d=73594963
דארט זעט מען גארנישט. דא האסטע די פרעסס רעליס פון עי בי סי דאטירט אקטאבער 12, אז ס'איז א צוויי שעה'איגע זאך.
פרעזידענט טראמפ'ס טאון האלל האט מען געמאלדן צום ערשט הערשט אקטאבער 14
[10/12/20 - 11:15 AM]
ABC
ABC News will host a town hall with Democratic presidential nominee and former Vice President Joe Biden on Thursday, Oct. 15. The live primetime event will be moderated by ABC News chief anchor George Stephanopoulos. Less than a month from Election Day, this town hall will allow voters the opportunity to ask the former vice president the questions most important to them.
The town hall will take place at the National Constitution Center in Philadelphia, Pennsylvania, and will be held in accordance with state and local government health and safety regulations, as well as guidelines set forward by health officials.
The live special edition of "20/20" airs Thursday, Oct. 15, from 8:00-10:00 p.m. EDT| 7:00-9:00 p.m. CDT|5:00-7:00 p.m. PDT, on ABC. The 90-minute town hall will be followed by a 30-minute post-show featuring the ABC News powerhouse political team for more context and analysis.
-
- שר מאה
- תגובות: 171
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 02, 2020 2:25 pm
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
כאפצעם האט געשריבן:דאס איז א סקעדזשועל פון גלייך בעפארן דעבאטע. פון ווי ווייסטו אז דאס איז שוין געווען די פלאן בעפאר טראמפס 1 שעה פלאן?
דו ביסט אדער דו מאכסט זיך? ס'האט אלץ געהייסן א 90 מינוט טאון האלל.
האסטו נאך א מקור פון מאנטאג.
https://www.wtvq.com/2020/10/12/abcs-20 ... joe-biden/
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 13040
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
יצחק אייזיק האט געשריבן:כאפצעם האט געשריבן:דאס איז א סקעדזשועל פון גלייך בעפארן דעבאטע. פון ווי ווייסטו אז דאס איז שוין געווען די פלאן בעפאר טראמפס 1 שעה פלאן?
דו ביסט אדער דו מאכסט זיך? ס'האט אלץ געהייסן א 90 מינוט טאון האלל.
האסטו נאך א מקור פון מאנטאג.
https://www.wtvq.com/2020/10/12/abcs-20 ... joe-biden/
דאס הייסט אז מאנטאג איז שוין ביידענס 2 שעה סקעדזשועל געווען אין פלאץ. כ'ווייס נישט פונקטליך ווען נבס האט אנאנסירט זייער סקעדזשועל פון די טראמפ 1 שעה, אבער לאמיר אננעמען אז סאיז געווען דערנאך, דאן קומט אויס אז ס'איז טאקע נישט אזוי ווייט די ביידען קאמפיין'ס זשיניעס ווי טראמפ'ס טיפשות.
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
בלינצע האט געשריבן:אין די בענגיניגינגניג האט ער זיך געמאכט, כהיום איז ער.
כ'האב אנגעהויבן באקומען היץ אז מ'מעקט צופיל תגובות פון טראמפ שרייבער, גיי איך איבערלאזן אפאר פאר א סעמפל
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 13040
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
לכאורה האט געשריבן:בלינצע האט געשריבן:אין די בענגיניגינגניג האט ער זיך געמאכט, כהיום איז ער.
כ'האב אנגעהויבן באקומען היץ אז מ'מעקט צופיל תגובות פון טראמפ שרייבער, גיי איך איבערלאזן אפאר פאר א סעמפל
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
לכאורה האט געשריבן:בלינצע האט געשריבן:אין די בענגיניגינגניג האט ער זיך געמאכט, כהיום איז ער.
כ'האב אנגעהויבן באקומען היץ אז מ'מעקט צופיל תגובות פון טראמפ שרייבער, גיי איך איבערלאזן אפאר פאר א סעמפל
דאס איז איינע פון די הויפט חורבנות, נארמאלע תגובות מעקט מען, און א שטעכעדיגע וויץ לאזט מען פאר א סעמפל.
עניוועי.
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
שלמה הילדעסהיימער האט געשריבן:שוין, א מאראלישע געווינס, אבער באמת איז א שאד אז אזוי ווייניג האבן מיטגעהאלטן טראמפ'ס טאון האל...
אין דעם איז אויך שולדיג די חוצפה פון ען בי סי צו סקעדזשולען א טראמפ טאונהאל די זעלבע צייט וואס עס איז שוין געווען געסקודזשעלט פאר ביידן....
קלאר צו מאכן א פאר ענינים, די ביידן טאונהאל האט געזאלט זיין 90 מינוט, מיט א האלב שעה עפטער איווענט, פאר וואס דאס האט געדארפט מיינען.
רעטינגס מיינט מען עוורידזש רעטינגס דורכאויס די צייט, א לענגערע איווענט איז וועגן דעם עלול צו האבן קלענערע רעטינגס, אבער נישט קיין שטארקע עפעקט.
אלעס אינאיינעם האט ביידן געהאט 13.9 מיליאן, און טראמפ האט געהאט אויף ען בי סי מיט זייער גאנצע משפחה 13.0 מיליאן.
עניוועי, דאס איז נישט געווען קיינעמס עקספעקטעישנס אז ביידן וועט פשוט האבן העכערע רעיטינגס.
Goodmorning האט געשריבן:ער ווייסט נישט וואס עס באדייט א העכערע ציל ווי איך. מיך. זיך. מיין געפיל. מיין כבוד. און מיין וואולזיין.
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
שלמה הילדעסהיימער האט געשריבן:שוין, א מאראלישע געווינס, אבער באמת איז א שאד אז אזוי ווייניג האבן מיטגעהאלטן טראמפ'ס טאון האל...
אזוי ווייניג?
- שלמה הילדעסהיימער
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8567
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג דעצמבער 14, 2014 8:38 pm
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
בלינצע האט געשריבן:שלמה הילדעסהיימער האט געשריבן:שוין, א מאראלישע געווינס, אבער באמת איז א שאד אז אזוי ווייניג האבן מיטגעהאלטן טראמפ'ס טאון האל...
אזוי ווייניג?
איבער 70 מיליאן אמעריקאנער האבן מיטגעהאלטן די ערשטע, און דערווייל איינציגסטע, דעבאטע.
עס איז אסאך בעסער פאר דעמאקראטן אז צוואנציג, דרייסיג צי פופציג מיליאן מענטשן זעען טראמפ'ס נעכטיגע דעבאטע, ווייל ער פארטרייבט מענטשן אין די מאסן מיט זיין דעבאטע אויפפירונג.
~ Elizabeth Ann Warren
Latest Polls @RCP ~ Democratic Primaries Wikipedia ~ Latest Polls @538
Predictit.com ~ ElectionBettingOdds.com
Re: ליייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
בלינצע האט געשריבן:לכאורה האט געשריבן:בלינצע האט געשריבן:אין די בענגיניגינגניג האט ער זיך געמאכט, כהיום איז ער.
כ'האב אנגעהויבן באקומען היץ אז מ'מעקט צופיל תגובות פון טראמפ שרייבער, גיי איך איבערלאזן אפאר פאר א סעמפל
דאס איז איינע פון די הויפט חורבנות, נארמאלע תגובות מעקט מען, און א שטעכעדיגע וויץ לאזט מען פאר א סעמפל.
עניוועי.
דאס אז נארמאלע תגובות מעקט מען, קענסטו נישט יעצט אויפווייזן ווייל יענע תגובות עקזיסטירן דאך נישט יעצט, אבער לאמיר קודם פארשטיין מצדך:
כ'קען פארשטיין ווי אזא שטעכיגע וויץ האט בכלל פלאץ אויף אייוועלט?
Re: לייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
מיר וואלט עס נישט געשטערט ווען עס קומט פון מיין חבר.
Re: לייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
Biden on ABC (8-10 pm): 14.14M
Trump on NBC/MSNBC/CNBC (8-9 pm): 13.46M
Re: לייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
בלינצע האט געשריבן:מיין שיטה איז אז א וויץ באופן וויץ, נאכדערצו אין ריכטונג פון א ידיד מיט וועמען איך רעד יעדן טאג, איז נישט געפערליך. אבער איך פארשטיי אז די הנהלה זאל האלטן אנדערש.
מיר וואלט עס נישט געשטערט ווען עס קומט פון מיין חבר.
נישט יעדער אויפ'ן סייט ווייסט אז אין ריעל-לייף זענט איר שכנים/חברים, און עס קוקט אויס ווי אן ערנסטע פגיעה בכבוד החברים דאהי
(אגב, דיין פריערדיגע ניק איז בלויז נחסם געווארן אויף 24 שעה, אויב ס'דיר פראקטישער קענסטו שוין לאנג צוריקגיין צו יענע... אויך נאר א טשעפע פון א חבר)
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 13040
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
Re: לייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
- Goodmorning
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3584
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 06, 2018 2:32 pm
Re: לייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
איך מיין די קריגערייען זאל מען אפהאלטן אין קאווע שטיבל, און דא האלטן די טענער נידריגער...
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6131
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 18, 2011 6:15 pm
- לאקאציע: אויבן אויפן בוידעם
Re: לייוו טאון-האללס טראמפ - ביידן
כאפצעם האט געשריבן:ס'טע געהערט אזאנס, א נייע תירוץ, "ידיד"... א פרי פעסס צו שטעכן און טראללן.
ווילסט עכט רעדן פון טראללן?
איי דאונט טינג סאו.
- קהלס נאר
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 407
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 08, 2012 12:16 pm
- לאקאציע: אין קהל'ס אפיס
די אמת איבער די רעטינגס ביי די טאונהאללס
אוקעי... .סא יעדער רעדט פון די "רעיטינגס" פון די קאמפיטינג טאון-האולס.
איך האב געהאלטן אז טראמפ גייט האבן ווייניגער. כ'מיין כ'האב עס געשריבן דא אויך.
פארוואס? זייער פשוט. פון טראמפ הערט מען שוין פיר יאר טאג און נאכט. יעצט ביי די קאמפיין מאכט ער ראליס יעדע 15 מינוט, און ביידן זיצט אין קעלער.
סא, יעדער טראמפ שטיצער איז זאט פון הערן טראמפ.
און אפילו נישט, יעדער האט געוואוסט פון פאראויס אז די מאדערעיטאר גייט זיך נישט פירן מענטשליך צו טראמפ. און דאס איז סיי ווייל די מידיא מוז דאך זיין קעגן טראמפ, און ספעציעל יעצט ווייל ען-בי-סי האט געכאפט מכות פארן האבן די "חוצפה" פון לאזן טראמפ האבן א פלאטפארמע.
סא, ווער זאל קוקן? די טראמפ שטיצער? פארוואס? צו זעהן ווי טראמפ ווערט געפייניגט?
נאך א פוינט. ען-בי-סי איז געווארן ווי דערמאנט שרעקליך אראפגעריסן פארן האבן די חוצפה פון לאזן טראמפ רעדן. און גרויסע שישקעס זענען ארויסגעקומען אראפרייסן די טשענל. טא מען קען רואיג טראכטן אז אסאך האבן באיקאטירט די טאן האול. איך האב אויף דעם נישט קיין פרוף, אבער אזוי וואלט די פארשטאנד מיטגעגעבן.
נאך א זאך וואס איינער האט מיר אנגעוויזן. ביי די טראמפ שטיצער איז די פארלאפענע טעג געווען די גרעסטע נייעס איבער די נייע אויפדעקונגען איבער ביידן און זיין זון מיט די אימעילס. אפגעזען צו איינער האלט עס איז עכט אדער פאלש, איז עס געווען די הויפט נייעס כאטש ביי די רעפובליקאנער, די וואס וואלטן געדארפט קוקן די טראמפ טאון האלל.
שטעלט זיך ארויס, אז דער פאפולערסטער טעלעוויזיע פערזענליכקייט אויף די רעכטע זייט – טאקער קארלסאן – האט אין די זעלבע צייט ווי די טראמפ טאון האלל געהאט א סענזאציאנאלע שאו איבער די סקאנדאל. דאס האט אן א פראגע אוועקגעשלעפט אסאך צוקוקער.
עכ"פ, איך האב געהאלטן אז טראמפ גייט האבן ווייניגער צוקוקער. (און איך בין אויף רעקארד אז כ'האב אזוי געהאלטן ווי געזאגט. נישט אז יעצט זאג איז אזוי.)
און דאן איז ארויסגעקומען די נומערן זענען ארויסגעקומען, האבן די ביידן שטיצער געפייערט זיג. ערשט איז געווען די "פריע נומערן" און ביידן איז געווען פאראויס, דאן די פיינעל נומערן און ביידן איז ווייטער געווען פאראויס.
אבער פאר מיר איז עס ווי געזאגט נישט געווען קיין חידוש.
דאן האט איינער ארויסגעברענגט א אינטערעסאנטע פוינט.
ביידן האט גערעדט מיט א האלבע שעה מער. טא, אפילו טראמפ שטיצער האבן נאך געקענט אריבערגיין הערן אביסל פון ביידן נאכדעם וואס טראמפ האט געענדיגט.
אוקעי.... גאנץ א גוטע ספין.... אבער למעשה.. ביידן איז פאראויס.
און אלע מידיא קעפלעך האבן געזאגט "ביידן האט דעפיטעט טראמפ מיט א מיליאן צוקוקער"!
אנדערע זענען געווען אביסל מער ריכטיג... און געשריבן "מיט ארום א מיליאן צוקוקער".
אוקעי...
למעשה בינעך היינט געהאט א מינוט, און אביסל אריינגעקוקט אין די באריכטן און די נומערן.
איז ערשט, ביידן האט געהאט 14.1 מיליאן צוקוקער, און טראמפ האט געהאט 13.5 מיליאן צוקוקער. דאס איז וואס אלע באריכטן.
אוקעי... איז די ערשטע זאך, מען רעדט פון 600,000 מער נישט א מיליאן.... אהא!! וויאזוי 600,000 ווערט אין א העדליין "א מיליאן" איז אביסל אומפארשטענדליך.
א שטיקל מהלך האב איך יא. ווייל אין די ערשטע באריכטן אויף די רעיטינגס – איידער אלע נומערן זענען אריינגעקומען – איז די פארמעסט געשטאנען 13.9 מיליאן פאר ביידן און 13 מיליאן פאר טראמפ. דאס הייסט לויט די ערשטע נומערן איז די אונטערשיד געווען 900,000. אויך נישט קיין מיליאן, אבער כאטש אויף דעם איז דא א שטיקל תירוץ פארוואס די מידיא האט עס "געראונד" צו א מיליאן און געפייערט זיג.
שפעטער אז עס האט זיך אויסגעשטעלט אז מען רעדט נאר פון 600,000..... יעצט גיי זיי מודה אז פריער איז די פרייד געווען איבערגעטריבן... נעעע... לאז עס ביי א מיליאן און פארטיג.
(אגב, איינע פון די זאכן וואס די מידיא איז געווען ביזי, איז אז ביידן איז געווען נאר אויף עי-בי-סי, און טראמפ איז געווען אויף ען-בי-סי וואס האט נאך צוויי טשענעלס, עם-עס-ען-בי-סי און סי-ען-בי-סי. איך פארשטיי נישט פארוואס דאס איז א טענה. אז מענטשן האבן געזוכט צו קוקן אויף די טאון האול, זענען זיי געגאנגען צו איינע פון די טשענעלס.
אגב דאגב, איך ווייס נישט פארוואס מען רעדט נישט פון די טעלעמאנדא נומערן. דארט איז עס אויך געווען געוויזן – עס איז אויך איינע פון די ען-בי-סי טשענעלס -. אבער עפעס רעדט מען נישט פון די נומערן פון די טשענל. ווייסעך נישט צו ווייל דאס איז אריינגערעכנט אין די 13.5 מיליאן, אדער מען איגנארירט עס סתם אזוי).
צוריק צום נושא. אויף טעלעוויזיע האט ביידן געהאט מיט 600,000 צוקוקער מער. נישט געפערליך – איבערהויפט אז מען רעכנט אריין די פריערדערמאנטע פונקטן - אבער דאך מער.
אבער יעדער ווייסטעך אז היינט קוקן זייער אסאך אנליין סטרימינג. יעדער רעדט דערפון, און אלע זאגן עס איז זייער שווער צו וויסן אויף דעם וויאזוי עס איז געווען.
למעשה דאס מאל איז אביסל גרינגער געווען.
די אלע טשענעלס וואס האבן געטראגן די צוויי טאון האלס, האבן אפיציעלע יו-טוב טשענעלס. און כאטש וואס עס זענען זיכער געווען נאך ערטער וואו מען האט געקענט מיטהאלטן סטרימינג, אבער יענע ערטער איז טאקע שווער נאכצוקוקן. אבער אין די אפיציעלע טשענעלס קען מען דאך יא קוקן, און כאטש האבן א שטיקל בילד.
איז לאמיר זעהן די נומערן דארטן. (אגב, די נומערן האלטן זיך אין איין טוישן מיט קליינע חילוקים ווייל עס קומט מען צו נאך צוקוקער די גאנצע צייט. אבער עס טוישט זיך נישט צופיל, און ביידע גייען ארויף. סא די נומערן וואס איך ברענג איז פון ווען איך האב נאכגעקוקט – זונטאג נח נאכמיטאג -.)
דארטן אויף די עי-בי-סי אפיציעלע טשענל, האט ביידן געהאט 5,494,945 מיליאן צוקוקער.
אויף ען-בי-סי האט טראמפ געהאט 3,063,674. אויף סי-ען-בי-סי האט טראמפ געהאט אויף איין טשענל 3,452,579 מיליאן, און אויף די אנדערע – סי-ען-בי-סי טי-ווי - נאך 1,426,383. אויסער דעם איז עס אויך געווען אויף "טעלעמאנדא" – א ספאנישע טשענל פון ען-בי-סי ווי פריער דערמאנט – און דארטן האט טראמפ געהאט 412,831.
סא אלעס אינאיינעם האט טראמפ געהאט אויף יו-טוב - כאטש אויף די אפיציעלע טשענעלס - 8,355,467 צוקוקער! קעגן ביידנ'ס 5,494,945.
דאס איז 2,860,522 מער צוקוקער!
יעצט.... נעמט אראפ די 600,000 וואס ביידן האט געהאט מער אויף טי-ווי און טראמפ בלייבט מיט 2,260,522 מער צוקוקער.
אצינד... קוקט אריין אין די אלע נייעס באריכטן איבער די טאונהאלס.
אסאך פון זיי ברענגען די טרוקענע נייעס אז ביידן האט געהאט מער, און נעמען ניטאמאל די מי צו פארציילן אז "עס איז אויך געווען אויף יו-טוב"....
אנדערע ברענגען עס יא ארויס... שרייבן אז עס איז געווען אויף "סטרימינג" אבער האבן קוקט אויס נישט געהאט די צייט און געלט אריינצוקוקן אין די נומערן אזוי ווי איך האב געטאן.... אנדערע שרייבן יא "עס איז שווער צו וויסן".... פארוואס? וואס איז אזוי שווער?
די עיקר איז.... ביידן האט געהאט מער. ענד דעט מיי פרענדס... איז וואס די גאנצע מידיא איז
- סטיטשינער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 11253
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג ינואר 05, 2017 3:49 pm
- לאקאציע: 50°18′N 21°4′E
אנליין סטרימינג זאגט דיך נאר די טאוטעל אמאונט פון וויוס, און דעריבער איז זייער נישט אקוארט.
מלכות הרשעה במהרה תעקר,אבער נצח ישראל לא ישקר!
-
- שר האלף
- תגובות: 1089
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 16, 2017 8:53 pm
Re: די אמת איבער די רעטינגס ביי די טאונהאללס
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: glow, Kosher Travel, והיתם נקיים, יישר כח, ליבי ובשרי, משגיח, נאכטלאמפ, נייעס שרייבער, פלעסטיק, שכל טוב און 72 געסט


text:
מארנינגטאן קרעסנט אונטערגרונט סטאנציע
מארנינגטאן קרעסנט (ענגליש: Mornington Crescent) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צפון-מערב לאנדאן,אויף קאמדן היי סטריט, נישט ווייט פון מארנינגטאן קרעסנט.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די סטאנציע האט געעפנט אום 22סטן יוני 1907 אויף דער טשארינג קראס, יוסטן און האמפסטעד באן (היינט א טייל פון דער נארדערנער ליניע).
פון 1992 ביז 1998 איז די סטאנציע געווען פארמאכט, ווען מען האט באנייט די ליפטן.
גאלעריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]


text:
יצחק יעקב ווייס
הרב יצחק יעקב ווייס (ה'תרס"א - י"א סיון ה'תשמ"ט) איז געווען רב פון דער עדה החרדית אין ירושלים, און א וועלטס בארימטער פוסק. זיינע תשובות זענען געדרוקט אונטערן נאמען "מנחת יצחק".
ער איז געווען ראב"ד אין גרויסווארדיין פאר דער צווייטער וועלט מלחמה.
נאך דער מלחמה איז ער געווען ראב"ד אין מאנטשעסטער. ער האט אויפגעשטעלט דעם מאנטשעסטער כולל.
שפעטער איז ער געווארן אויפגענומען אלס ראב"ד עדה החרדית אונטער דעם דעמאלטסדיגן גאב"ד דער סאטמארער רבי זי"ע, און נאך דער פטירה פונעם סאטמארער רבי'ן ז"ל איז ער געווארן ירושלימער רב.
יונגע יארןרעדאַקטירן
הרב ווייס איז געבוירן געווארן אין דאלינע, מזרח גאליציע, צו זיין פאטער רב יוסף יהודה ווייס, און צו זיין מוטער מרת יוכבד באבטשי. ביי דער ערשטער וועלט מלחמה האט זיך די משפחה געצויגן קיין מונקאטש.
ער האט געהייראט אלטע רבקה לאה, די טאכטער פון הרב פינחס צימעטבוים, רב פון גרויסווארדיין, וואו מ'האט אים אויפגענומען ווי א דיין אין זיין שווער'ס בית דין. ער איז געווארן א חסיד פונעם אהבת ישראל פון וויזשניץ, וואס האט דעמאלסט געוואוינט אין גרויסווארדיין. ער פלעג לערנען בחברותא צוזאמען מיט רבי יודל דזשיקאווער זעקס שעה יעדן טאג.
אין תש"ד איז זיין ווייב געווארן קראנק און איז נפטר געווארן. בזיווג שני האט ער געהייראט מרת מרים, די טאכטער פונעם וויזשניצער רבי'ן, רבי חיים מאיר האגער (די גרושה פון רבי יודל דזשיקאווער).
רבנותרעדאַקטירן
נאך דער מלחמה האט ער איבערגענומען זיין שווער'ס רבנות אין גרויסווארדיין. (זיין שווער איז אומגעקומען אין אוישוויץ.) ווען די קאמוניסטן האבן גענומען די הערשאפט אין רומעניע, האט ער געזען אז ער וועט נישט קענען פועל'ן אלס רב, און האט אימיגרירט אין ענגלאנד, וואו מ'האט אים באשטימט ראב"ד אין מאנטשעסטער
ער איז ארויפגעגאנגען קיין ירושלים י"ט סיון ה'תש"ל (דעם 23סטן יוני 1970) צו ווערן סגן ראש בית דין פון דער עדה החרדית אונטער הרב דוד יונגרייז. ווען הרב יונגרייז איז נפטר געווארן אין תשל"ב, איז הרב ווייס געווארן זיין ממלא מקום. אין תשל"ט, ביי דער פטירה פונעם סאטמארער רבי'ן רבי יואל טייטלבוים, וואס איז געווען גאב"ד פון דער עדה, האט מען אויפגענומען הרב ווייס צו ווערן דער נעקסטער גאב"ד.
ער איז נפטר געוואןר י"א סיון ה'תשמ"ט (1989), און מען האט אים באגראבן אינעם הר הזיתים בית עולם אין ירושלים. דעם זעלבן טאג איז אויך נפטר געווארן רבי יודל דזשיקאווער, זיין ווייב'ס ערשטער מאן.
שאלות ותשובותרעדאַקטירן
ער האט מחבר געווען שו"ת מנחת יצחק צען חלקים, און ווערט פאררעכנט אלס פוסק הדור. די סיבה פארוואס ער האט געהאט הצלחה מען זאל אים פארעכענען אלס פוסק הדור, איז צוליב עטליכע.
1] ער איז געווען א ריזן גאון און געווען באקאנט מיט אלע דעטאלן פון אלע חלקי התורה. זיין סדר פון מברר זיין תשובות איז ווי די אמאליגע גאונים און גדולי אחרונים. ער הייבט אהן פון סוגיות הש"ס, און פרעגט קשיות און תירוצים ער איז מסדר די שיטות פון ראשונים און אחרונים ביז ער פסק'נט. ער האט מיט זיין גרויסן כח אין הוראה מברר געווען די נייע סארט שאלות וואס איז אונטערגעקומען אין די היינטיגע וועלט. אויך גלייך נאכן קריג ווען עס זענען געווען זייער פארווירקליכטע שאלות אין די הלכות פון עגונות, איז ער געווען א מייסטער אין די סארט שאלות, די דעמלאטסדיגע גאונים האבן באוואונדערט זיין כח אין הוראה כאטש ער איז נאך געווען פארהאלטענמעסיג יונג (רוב פון זיינע בירורים אין עגונות איז דערנאך געדרוקט געווארן אין זיינע בענדער תשובות).
אין די שפעטערדיגע יאָרן ווען ער איז געווען ברייט באקאנט מיט זיין כח הוראה, האט מען יעדער שאלה ממש זיך קודם דורך גערעדט מיט אים, עס איז געווען אנגענומען ביי די תורה'דיגע וועלט א זאך וואס ער פאס'קנט אזוי איז ריכטיג, אין זיינע לעצטע יאָרן פלעגט אים אנקומען אזוי פיל שאלות אז ער האט שוין נישט אליין צוריקגעענטפערט נאר געגעבן פאר אנדערע מורה הוראות זאלן שרייבן וואס ער האלט, מען האט געהאלטן פאר א זכיה און א חשובע זאך אויב ער ענטפערט אליין צוריק.
2] ער איז געווען אן איידעם פארן וועלט קריג ביי דער ראב"ד פון גרויסווארדיין, און אזוי ווי גרויסווארדיין איז געווען פון די גרויסע שטעט און אונגארין, האט ער זיך אסאך געלערנט וויאזוי מען פסק'נט שאלות.
3] ער געווען זייער צוגעלאזן, א גרויסער בעל מדות, ער האט נישט וויי געטון קיין פליג אויפן וואנט, אין זיינע תשובות וועט ער קיינמאל נישט אטאקירן אפילו די וואס אטאקירן אים, און אפילו דו וואס זענען געווען שוואכער און ווייניגער פון אים. ער ברענגט אלע גאונים אפילו די וואס זענען נישט איינשטימונג מיט אים אין אמונות ודעות ווי הרב עובדיה יוסף, אזוי אויך ער פערזענדליך איז גיט געווען מיט יעדען רב און בן תורה פון גאנץ ארץ ישראל און גאנץ ירושלים. אזוי ווייט אפילו די נטורי קרתא און גאר פרומע וואס זענען נישט געווען צופרידן פון אים פון אונפאג, אבער איינזענדיגע זיין כח התורה און זיינע גאלדענע מדות האבן זיי זיך געמוזט בייגן פאר אים, און מקבל מרות געווען.
זיינע ספריםרעדאַקטירן
- מנחת יצחק חלקים א'-ב', אויף HebrewBooks
- מנחת יצחק חלקים ג'-ד', אויף HebrewBooks
- מנחת יצחק חלקים ה'-ו', אויף HebrewBooks
- מנחת יצחק חלקים ז'-ח', אויף HebrewBooks
זיין משפחהרעדאַקטירן
- זיין איינציקער זון, בעריש, איז דער ראש הקהל פון דער סאטמארער קהלה אין מאנטשעסטער. ער איז א איידעם פון הרב מרדכי יעקב ברייש, דער "חלקת יעקב".
- טאכטער, מרת טויבא רבקה לאה, די ווייב פון רבי עקיבא מנחם סופר, דער ערלויער רב פון בני ברק.
- זון, רבי יוסף יהודה (לייבל), איידעם פון הרב עליש ענגלאנדער פון לאנדאן. פלעגט דינען אלס רב פון בעלזא מאכניווקא בית מדרש אין לאנדאן און שפעטער נתמנה געווארן אלס א מיטגליד פון כשרות סיסטעמע פון עדה החרדית.
דרויסנדיגע לינקעןרעדאַקטירן
- ד"ר יעקב געלער, אוד מוצל מאש – הרב יצחק יעקב ווייס