text:
געוועזענער גריכיש פּריים מיניסטער דזשאָרדזש פּאַפּאַנדרעאָו קסנומקס יאנואר געבראכט איידער די קאָורט פון ערשטער ינסטאַנסע פון אַטהענס - עס וועט זיין געמשפּט פֿאַר פאַלש סטייטמאַנץ אויף די ערעוו פון די וואַלן אויף די עקאנאמישע לאגע אין דער מדינה און קליימז אַז צו מקיים קאַמפּיין הבטחות אין די בודזשעט, "די געלט איז עס," האט געזאגט דער ויסגאַבע פּלאַץ "נאַפטעמפּאָריקי" .
פּאַפּאַנדרעאָו איז געווען הויפּט מיניסטער אין קסנומקס-קסנומקס יאָרן. פּאַפּאַנדרעאָו געהערט צו די מערסט באַרימט פּאָליטיש דינאַסטיעס אין גריכנלאנד. זיידע און טאַטע פון דזשארזש פּאַפּאַנדרעאָו האט ריפּיטידלי שוין דער הויפּט מיניסטער זינט די צווייטע וועלט מלחמה. אין די פאַל פון פּאַפּאַנדרעאָו קסנומקס יאָרן ווי קאָפּ פון דעם צענטער-לינקס פּאַסאָק פּאַרטיי וואַן אַ טריומפאַנט וואַלן, און כּמעט תיכף מודיע אַז זייַן פּרעדאַסעסערז אין מאַכט באַהאַלטן דעם אמת גרייס פון די בודזשעט דעפיציט. ווען עס איז קסנומקס גריכנלאנד אין די פרילינג פון דעם יאָר עס איז געווארן דער ערשטער לאַנד אין די ייראָ זאָנע, וואָס איז גערעדט צו די אי.יו. און די ימף פֿאַר פינאַנציעל שטיצן און געחתמעט אַ מעמאראנדום אונטער וואָס געצווונגען צו קאָואָרדאַנאַט אַלע אַקטיוויטעטן אין וועקסל פֿאַר לאָונז.
אַ פּראָצעס Filed אַ קאַפּיטאַן פון די דריט ריי אין ריטייערמאַנט פּאַנאַגיאָטיס סטאַמאַטיס, וואָס ריקווייערז די ערשטע טשערמאַן פון פּאַסאָק באַצאָלן קסנומקס טויזנט עוראָס פּלוס אינטערעס ווי פאַרגיטיקונג פֿאַר מאָראַליש שעדיקן געפֿירט דורך פּאַפּאַנדרעאָו, און "ונלאַוופול ינפרינגעמענט פון הזכויות אין קשר מיט די קאַמפּיין הבטחות אַז זענען נישט מקיים ".
סטאַמאַטיס און Filed אַ פּראָצעס קעגן ערשטע פּריים מיניסטער פון טריזאַן, אָפּנאַר פון וואָטערס און ספּרעאַדינג פאַלש אינפֿאָרמאַציע, טשאַרדזשיז אַז זענען באַשטראָפלעך דורך טפיסע פֿאַר אַ טערמין פון דרייַ חדשים צו לעבן טפיסע.
געוועזענער טשערמאַן פון פּאַסאָק אין די פּאַרלאַמענערי ילעקשאַנז אין קסנומקס יאָר, האט געזאגט אַז "די קשיא איז ניט ווו צו געפינען די געלט און ווו די געלט וועט זיין אויסגעגעבן, ווייַל די געלט איז עס, מיר קסנומקס ביליאָן ייראָ ונקאָללעקטעד טאַקסיז." די פֿראַזע "די געלט איז עס" האט ווערן אַ הויזגעזינד נאָמען אין גריכנלאנד.
פּאַפּאַנדרעאָו וועט זיין געמשפּט אָן איינגעבן אַ פריערדיק בעטן צו פּאַרליאַמענט צו הייבן די ימיונאַטי, ווי בעשאַס די PRE-וואַלן הבטחות, ער איז געווען ניט אַ דעפּוטאַט.


c: text/html

text:
טיבאר סעקעלי
טיבאר סעקעלי (אונגאריש: Székely Tibor) (14טן פעברואר 1912 – 20סטן סעפטעמבער 1988) איז געווען אן אויספארשער, עספעראנטיסט, שרייבער און אדוואקאט פון א יידישן אפשטאַם.
סעקעלי איז געבוירן אין ספיסקא סאבאטא, פאפראַד, אין היינטיקן סלאוואקיי. זיין פאטער איז געווען א וועטערינאַר. אין 1922 הא די פאמיליע געצויגן קיין קיקינדע (אין וואויוואדינע). דארטן האט ער געקאנטשעט פאלקשולע. דערנאך האבן זיי געצויגן קיין ניסקיטש (מאנטענעגרא) וואו ער האט געלערנט אין גימנאזיע. שפעטער האט ער שטודירט אין זאגרעב וואו ער האט באקומען אן אוניווערסיטעט דיפלאם אין געזעץ.
ער האט געארבעט אלס זשורנאליסט אין זאגרעב. אין 1939 איז ער געפארן קיין ארגענטינע אפגעבן א באריכט וועגן יוגאסלאווישע עמיגראנטן, אבער ער איז געבליבן דארט 15 יאר ארומפארענדיק און פארשנדיק. ער איז צוריקגעקומען קיין יוגאסלאוויע אין 1954 און ער האט געוואוינט אין בעלגראד, אבער ער האט נאכאלץ ארומגעפארן אסאך. פון 1972 האט ער געוואוינט אין סובאטיקא (וואויוואדינע) אין היינטיגער סערביע, וואו ער איז געווען א דירעקטאר פון א מוזיי ביז סוף ימיו. ער איז געשטארבן אין סובאטיקא, און ער ליגט דארטן.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
אויב איר לעבן אין פּרימיטיוו אינסטינקט ערנער, איר וועט געשמאַק די אָנליין שפּיל גייעג אין וואָס מיר פאָרשלאָגן צו שפּילן פֿאַר פּאָטער. איצט עס ס נאָר שפּאַס, און אַפֿילו ספּאָרט, אָבער אַמאָל אויף די פיייקייַט פון אַ מענטש צו גיינ אַף דעפּענדעד אויף זיין לעבן און סטאַטוס אין דער שבט. איר קענען נוצן קיין טיפּ פון וואָפן: אַ ביקס, קראָסבאָו באָווס. עס זענען אויך גייעג מיט אַפּאַראַט ביקס, און ווען אַנימאַלס זענען זיכער, גליקלעך און פאָטאָגראַף, ווייל ווי ג מערקווירדיק Footage. אין די גאַמעס איר וועט ווערן אַ פאַקטיש וועלדערער און לערנען צו דערקענען די וואונדער פון חיות צו גיינ אַף זיי אַראָפּ אין אַ אַמבוש.
גאַמעס גייעג דורך קאַטעגאָריע:
דער מענטש האט נישט נאָך ויסגעמאַטערט זייַן לייַדנשאַפט צו גיינ אַף, כאָטש דעם איז ניט מער נויטיק אין דער מאָדערן, סיוואַלייזד וועלט. גייעג האט שטענדיק געווען אַ מיטל פון ניצל. עס צוגעשטעלט עסנוואַרג, קליידער און הויזגעזינד זאכן. די סקינס סעוון צוזאַמען, געמאכט אַ מאַנטל, און זיי זענען די בעט און פֿאַרמאַכט די אַרייַנגאַנג פון די הייל פון די וועטער. נו, געגאנגען צו עסן פלייש, די רובֿ טידביץ באַטערד כאַנטערז, טשיעפס, שיימאַנז, און שוואַנגער ווייבער.
איצט די גייעג ופהיטן די פּריסטינע ווערט נאָר אין די ווילד שבטים אַז נאָך לעבן אין די דזשאַנגגאַל אָדער די אפריקאנער פּרעריע. פֿאַר אונדז עס האט ווערן אַ ספּאָרט, אַ צינדז צו פאַרגאַנגענהייַט טראדיציעס און יקסייטמאַנט, וואָס קאָווערס בעשאַס דער פּראָצעס. יעדער טיפּ פון כייַע האט זיכער פּיריאַדז ווען איר קענען גיין אויס מיט אַ ביקס, אָבער פילע בלייַבן באַנד ווי אַ טרעטאַנד מינים. אַלטערנאַטיוועלי, עס איז אַ פאַקטיש גייעג ציל שיסערייַ און גייעג גאַמעס.
די ווירטואַל וועלט אָן לימאַץ פּערמיץ צו אַנגאַזשירן אין שיסערייַ אין קיין צייַט, און אויך Offers אנדערע אָפּציעס פֿאַר גייעג
אין דערצו צו די בליץ אידיש דעוועלאָפּערס האָבן Created גאַמעס פֿאַר פּאָטער גייעג מיט אַפּערטונאַטיז וואָס זענען נאָענט צו פאַקט. דורך טשוזינג וועפּאַנז און ויסריכט, באַשליסן וואָס טייל פון די וועלט וועט גיין נאָך רויב. דעם קען זיין אַ Safari, אַ אָזערע מיט דאַקס און וואַלד טיקאַץ פון ווילד באָאַרס, מוס, וועלף, הירש, פֿיקס. איר האָבן צו גיינ אַף אַראָפּ די חיה, זיצן מאָושאַנלאַס אין אַמבוש, אַז ער האט נישט הערן די ראַסאַל און דיין שמעקן, און ווען די צייַט קומט, דרייען אין ציל, גענומען אין גאַנפּוינט. פֿאַר יעדער טראָפי באַלוינט ווייזט, און בלויז זיי קענען זיין עקסטשאַנגעד פֿאַר אַ סאָרט נייַ ביקס, אַ אַרייַננאַרן, אָדער אנדערע נוציק זאַך. לערן פאַרשידענע וועגן פון מאָדערן גייעג. פֿאַר די שיסערייַ פון דאַקס אויך דאַרפֿן שנעל לעפל צו באַוועגן אַרום זאַטאָקאַ. איר קענען ברענגען צוזאמען אַ באַגלייטער & נדאַש; אַ הונט וואָס וועט כאַפּן רויב פון די וואַסער. די ספּעאַרפישינג נואַנסיז, און איר דאַרפֿן אַ ספּעציעל ביקס & נדאַש; כאַרפּון שיסערייַ עראָוז, און אַפֿילו סקובאַ צופּאַסן צו אָטעמען.
אַנטדעקן די ראָמאַנס פון מידייוואַל גייעג ווען צו וויסן די חיה טשייסט אויף האָרסעבאַקק. Pre-ביטערז דירעקטעד איר צו אַ זיכער פּלאַץ, דעמאָלט דער הונט זענען אַראָפּ און רייטער גאַלאַפּינג שפּור. אבער עס זענען יענע העלדיש נשמות וואס זענען געקומען אויס קעגן די בערז מיט אַ איין דאַגער אַז אין אַ שיין קאַמף צו פּריווייל.
ווי מיר געבן זיך צו דעם אַרבעט אין די ווירטואַל וועלט, אָנליין גייעג גאַמעס זענען פול פון אַ פאַרשיידנקייַט פון סאַבדזשעקץ. נעמען עס אין די הענט פון וידאו אָדער אַפּאַראַט און עפענען די גיינ אַף פֿאַר סאַלעבריטיז, קאַטשינג זיי אין די אַפּאַראַט, און דעמאָלט סעלינג זשורנאַל בילדער. מאל דער שאָס אַריבער אומגעריכט סאַבדזשעקץ. זיי זאָגן אַז אין דער שטאָט עס איז געווען ספּידערמאַן, און פאָטאָגראַפערס חלום צו כאַפּן עס אויף פילם.
צו זיין אויף די גיינ אַף זאַמביז קאָסמיטאָוו און אַדערווערלדלי כוחות. אויב איר איגנאָרירן זיי, זיי האָבן געטאן אַ פּלאַץ פון קאָנפליקט, אַזוי כאַפּן אַ וואָפן מער פאַרלאָזלעך, און אָנהייבן צו גיינ אַף זיי אַראָפּ. היט די שטאָט פון די ינוואַזיע פון די טויט, ריין די וואַלד פון אַ ראַקעט כייַע, דרייען פליענדיק הונגעריק טשיקאַנז. נאַלעפּאַ אָדער מער סנאָובאָלז, טראָוינג זיי Bigfoot.
אין עטלעכע מלכות אָפט אַטאַקס באַפליגלט ליזאַרדס, און בלויז אַ העלדיש ריטער וועט ונטערנעמענ זיך צו געפֿינען און צעשטערן זייער נעסט צו צוריקקומען שלום צו בירגערס. ווען די האַנדלען מיט זיי, גיין פֿאַר אַ אוצר גיינ אַף. דערוועקן אַ פּיראַט וואס האט לאַנג געחלומט פון דערגייונג אַן אַלט מאַפּע מיט די קאַוואַטיד קרייַז אין פּלאַץ פון בעריד אוצרות.


text:
געשיכטע
וואָס אנדערע קלאַנז האט ניט אַנדערש צו נעמען פֿון די מאַקנעילס דורך קראַפט איז געווען פאַרפאַלן אין קסנומקס ווען די קסנומקסטה טשיף פון די שטאַם, ראָדעריקק מאַקנעיל געווארן באַנגקראַפּט און איז געווען געצווונגען צו פאַרקויפן באַראַ צו קאָלאָנעל גארדאן פון Cluny פֿאַר £ קסנומקס. קאָלאָנעל גארדאן דעמאָלט פּראַסידאַד צו קלאָר פיל פון די אינזל פון זייַן טענאַנץ צו מאַכן וועג פֿאַר שעפּס. אין קסנומקס רובֿ פון באַראַ ס רעזידאַנץ זענען געצווונגען צו ברעט שיפּס געבונדן פֿאַר צפֿון אַמעריקע, אַלע זייער בילאָנגינגז קאָנפיסקאַטעד ווי זיי לינקס.
אין קסנומקס די אמעריקאנער אַרכיטעקט ראבערט מאַקנעיל, וואס האט שוין אנערקענט ווי די קסנומקסטה קלאַן טשיף פון די מאַקנעילס, באזוכט באַראַ באַלד נאָך דער עפענונג פון די אַעראָפּאָרט אויף דעם אינזל. ער פּערטשאַסט רובֿ פון די באַראַ נחלה פאַרפאַלן צו די משפּחה אין קסנומקס, כולל קיסימול קאַסטלע.
די אינזל ס דאָרף הויפּטשטאָט פון קאַסטלעבייַ האט לאַנג שוין געזען ווי דער הויפּט גייטוויי צו באַראַ. עס איז די טערמינוס פֿאַר די פּראָם לינק צו Oban און לאָטשבאָיסדאַלע אין דרום ויסט. פון קסנומקס, די אינזל Opened אַ נייַ "צוריק טיר" מיט די פול אָפּעראַציע פון די סאָונד פון באַראַ Ferry פֿאַרבינדונג אַרדמהאָר אין צאָפנדיק באַראַ מיט עריסקייַ, וואָס אין דרייַ איז לינגקט דורך קאַזוויי צו דרום ויסט.
קאַסטלעבייַ איז דאַמאַנייטאַד דורך די אַטראַקטיוו קלויסטער פון אונדזער לאַדי שטערן פון דעם ים, בשעת אין דער מערב סוף פון די דאָרף איז דואַלטשאַס (די באַראַ העריטאַגע צענטער). פון די מערב סוף פון קאַסטלעבייַ אַ זייַט וועג קעפּ דרום צו די קאַזוויי פֿאַרבינדונג באַראַ מיט וואַטערסייַ.
איר קענען טראַכטן פון באַראַ ווי אַ שאָרליין פון שטיינערדיק בייז און סטאַנינג ביטשיז אַרומיק אַ לאַרגעלי ינאַקסעסאַבאַל און מאַונטאַנאַס ינלענדיש. באַזונדער פון קאַסטלעבייַ זיך, די בלויז באַטייַטיק סעטאַלמאַנץ זענען אַרום נאָרטהבייַ אין די צפֿון מזרח פון דעם אינזל, און באָרווע אין די מערב.
אַ אָנלייגוועג פון די הויפּט וועג גענומען אין די צאָפנדיק סוף פון דעם אינזל איז אַ וויכטיק טייל פון די באַראַ דערפאַרונג. דאָ ליגט דער הויפּט פישערייַ פּאָרט פון אַירד מהידהיניס, אינדוסטריעלע אָבער פול פון כאַראַקטער. דאָ, אויך, איז די טערמינוס פֿאַר די געזונט פון באַראַ פּראָם. און נאָענט דורך איז באַראַ ס וועלט באַרימט ברעג אַעראָפּאָרט בייַ טראַיגה מהאָר. צפֿון ווידער איז עאָליגאַררי מיט די רוינד קירך און טשאַפּעלס פון סיללע בהאַרראַ און סטאַנינג קוקן צו פודייַ און צו עריסקייַ ווייַטער פון אים.
באַראַ אינזל
די אינזל איז גרויס פֿאַר סייקלינג, גיין, וואַטערספּאָרץ, אאז"ו ו
באַראַ מאַכט קיטינג - קאָנטאַקט ניק און Kay - תּל: קסנומקס קסנומקס.
באַראַ סנאָרקעל Safari Offers אַ קסנומקס-מינוט סעסיע מיט קסנומקס יקספּיריאַנסט גוידעס און אַלע עקוויפּמענט צוגעשטעלט. סכאַר-לימעד אויך בנימצא.
קלעאַרוואַטער פּאַדדלינג - ים קייאַקינג טאָג טריפּס פון באַראַ. וויקענד טאָורס און מער Holidays אויך בנימצא. תּל: קסנומקס קסנומקס קסנומקס.
אינזל אַדווענטורעס Offers קסנומקס שעה שיפל טריפּס פון קאַסטלעבייַ צו מינגולייַ אויף די גלען אַן תּל: קסנומקס קסנומקס קסנומקס. (צוועק געבויט פֿאַר סעאַליפע אָבסערוואַציע).
באָאַט טריפּס צו מינגולייַ, עריסקייַ, געפֿירט קאָפּ, אאז"וו קענען זיין עריינדזשד - פּרובירן באַראַ Fishing טשאַרטערס (תּל: קסנומקס קסנומקס). מינגולייַ (אַנינכאַבאַטיד) האט פאַנטאַסטיש פויגל קאָלאָניעס.
קאַסטלעבייַ
אנגעהויבן ווי אַ קסנומקסטה יאָרהונדערט פישערייַ פּאָרט, הייַנט עס איז היים צו די פאָרמיטל פּראָם (וואָס ברענגט אין פיל פון די אינזל ס עסנוואַרג און סאַפּלייז) און האט אַ פּאָר פון האָטעלס, קירך, פּאָסטן אָפיס (ערידזשנאַלי Opened אין קסנומקס), עפנטלעך טעלעפאָנעס, שולע, רויאַל באַנק פון סקאָטלאַנד, גראָסערס מיט פּעטראָול סטאַנציע, סופּערמאַרק, שווימערייַ בעקן, ספּאָרט זאַל, טוריסט אינפֿאָרמאַציע צענטער מיט קהל קראָם, ווייַטער טיר. אין די הויפּט גאַס, עס ס אַ קאַפע וואָס אַפּערייץ ווי אַ ינדיאַן רעסטאָראַן בייַ נאַכט.
קיסימול שלאָס
קיסימול קאַסטלע (עס זענען עטלעכע פאַרשידענע ספּעלינגז) זיצט אויף אַ שטיינערדיק Islet אין די בוכטע נאָר אַוועק קאַסטלעבייַ. לעגענדע האט עס אַז דעם האט שוין די סטראָנגהאָלד פון די מאַקנעילס זינט די קסנומקסטה יאָרהונדערט.
מיט זייַן קוואַדראַט האַלטן און פאָרהאַנג וואַנט, קיסימול האט אַ ענלעך פּלאַן צו דונסטאַפפנאַגע קאַסטלע. צו וויטסטאַנד סידזשיז, דעם שלאָס איז געווען יקוויפּט מיט צוויי אַרטיזשאַן וועלז צו צושטעלן וואַסער און אַ פיש טראַפּ אין אַ קאַטשמאַנט בעקן.
א גאַלי געניצט צו זיין בערטהעד אַלאָנגסייד אויף אַ סלאָופּינג ברעג מיט די קרעווהאָוסע נירביי. אין דער ערשטער צייכן פון קאָנפליקט, דער קאָמאַנדע זענען דערוואַרט צו קאַטער די שיף און באַשיצן די שלאָס פון באַפאַלן. א קליין שיפל נעמט טוריס אַריבער צו די שלאָס בעשאַס די זומער (טעגלעך פון קסנומקס אפריל צו קסנומקס סעפטעמבער). אַרייַנטרעטן אָפּצאָל צו די שלאָס כולל די שיפל אָפּצאָל. תּל: קסנומקס קסנומקס אָדער קאָנטאַקט היסטאָריק סקאָטלאַנד.
בן העאַוואַל (קסנומקס מעטער)
בערגל אָוווערלוקינג קאַסטלעבייַ. די רעקאָרד צו לויפן צו די שפּיץ און צוריק אין די יערלעך בערגל ראַסע שטייט אין קסנומקס מינוט. אַפנ האַלבנ וועג אַרויף די זייַט איז "אונדזער לאַדי פון די ים", אַ ווייַס מירמלשטיין סטאַטוע פון די מאַדאַנאַ און קינד.
וואַטערסייַ
דעם אינזל נאָר דרום פון קאַסטלעבייַ איז געווען לינגקט צו באַראַ דורך אַ קאַזוויי אין קסנומקס. איך גלויבן אַז עס איז אַ ויטאָבוס פֿון קאַסטלעבייַ פון מאנטיק צו שבת. זייטלעך אויף דעם קליינטשיק אינזל אַרייַננעמען: די בלייבט פון אַ קאַטאַלינאַ פליענדיק שיפל וואָס קראַשט נאָענט די וועג בעשאַס די צווייטע וועלט מלחמה, וואַטערסייַ Bay, אַ זאַמדיק ברעג אויף די מזרח זייַט פון די אינזל, די דענקמאָל צו וויקטימס פון אַ שיפּרעק וואָס occurred אין קסנומקס ווען די אַני דזשיין לינקס ליווערפּול געבונדן פֿאַר קוויבעק מיט הונדערטער פון עמיגראַנץ. די שיף איז געווען אויסגעקערט אַנטו די שטיינערדיק וואַטערסייַ ברעג און רובֿ פון די פּאַסאַנדזשערז זענען דערטרונקען געווארן.
מאַקלעאָד ס טורעם - דאַן מהיק לעאָיד (אַ ביסל מייל מערב פון קאַסטלעבייַ)
אויך באקאנט ווי שלאָס סינקלער. ליגן אויף אַ Islet אין לאַק טאַנגוסדאַלע איז אַ מידייוואַל טורעם-הויז וואָס ערידזשנאַלי האט קסנומקס סטאָרייס, מעסטן קסנומקס רענטגענ קסנומקס מעטער ין, מיט ווענט קסנומקס מעטער דיק. נירביי איז די אַזוי גערופֿן סט קאָלומבאַ ס גוט.
גרעאַן
נייַן-לאָך גאָלף קורס מיט עלעקטריפיעד פענסינג אַרום די האָלעס צו האַלטן דעם שעפּס אַוועק. טיקקעץ בנימצא פון האָטעלס אָדער די טוריסט אינפֿאָרמאַציע צענטער אין קאַסטלעבייַ.
קאָקקלע Strand (עאָליגאַררי פּענינסולאַ)
ריזיק טיידאַל ברעג וואָס באדינט ווי די אינזל ס אַירסטריפּ פֿאַר רעגולער Flights פֿון גלאַסקאָו און בענבעקולאַ. יינציק אין דעם לאַנד ווי ווייל די בלויז סטאַרטפּאַס געוואשן דורך די ים. יבערבייַסן קענען זיין באָוגהט אין די קליין אַעראָפּאָרט וואָקזאַל בנין. טאָילעץ אויך בנימצא. די יילאַנדערז גיין אויס קאַלעקטינג קאָקקלעס פון די נאַס זאַמד.
מיססעללאַנעאָוס רשימה פון בייטן & בס:
פרוי מיז מאַקנעיל, מוזיק מאַראַ, נאַסק (נעבן קאַסטלעבייַ). תּל: קסנומקס קסנומקס. מאָדערן באָנגעלע אָוווערלוקינג קאַסטלעבייַ. פּאַנאָראַמיק קוקן צו מינטש און אינזלען. גרויס באַקוועם לאַונדזש. רומז: קסנומקס צווילינג און קסנומקס טאָפּל (אַלע ענסויטע).
פרוי לינדאַ מאַקלעאַן, טיגה נאַ מאַראַ, קאַסטלעבייַ. תּל: קסנומקס קסנומקס קסנומקס. קסנומקס שטערן גאַסט הויז. קסנומקס מינוט גיין פון פּראָם. קסנומקס בעדרומז (איין, טאָפּל, צווילינג). בייטן & בייטן אָדער צימער נאָר.
פרוי אַן מאַקנעיל, גריאַנאַמול, קאַסטלעבייַ. תּל: קסנומקס קסנומקס קסנומקס / Fax: קסנומקס קסנומקס. אָוווערלוקינג די בוכטע, לעבן פּראָם וואָקזאַל. ווייַטער צו בעקן און ספּאָרט זאַל. רומז: קסנומקס טאָפּל און קסנומקס צווילינג (אַלע ענסויטע). עפֿן אפר.-אקטאבער..
(פרוי מאַקנעיל אויך האט אַ הויז צו דינגען פֿאַר קסנומקס מענטשן אויב איר ווילן צו גיין זיך-קייטערינג)
עס זענען קסנומקס האָטעלס אויף די אינזל:
קאַסטלעבייַ האטעל. קסנומקס שטערן. תּל: קסנומקס קסנומקס קסנומקס.
קראַיגאַרד האטעל אין קאַסטלעבייַ. תּל: קסנומקס קסנומקס קסנומקס. קסנומקס שטערן. רומז: קסנומקס טאָפּל, קסנומקס צווילינג, קסנומקס משפּחה (אַלע ענסויטע). עפֿן אַלע יאָר.
העאַטהבאַנק האטעל - אַ קסנומקס שטערן קרעטשמע מיט קסנומקס ענסויטע בעדרומז בייַ נאָרטהבייַ. תּל: קסנומקס קסנומקס.
ייל פון באַראַ האטעל, טאַנגאַסדאַלע ביטש. קסנומקס רומז. גרויס מאָדערן בנין, משפּחה לויפן, גוט עסנוואַרג, פייַן אָרט אויף די מערב ברעג פון דעם אינזל אָוווערלוקינג אַ ברעג נעבן דער הויפּט וועג. תּל קסנומקס קסנומקס.
עטלעכע זיך-קייטערינג ערטער זענען פאַראַנען אויף די אינזל. דאס אַרייַננעמען:
קסנומקס אַרדוועעניש האט קסנומקס בעדרומז (קסנומקס טאָפּל, קסנומקס צווילינג) און סליפּס אַרויף צו קסנומקס. סיטואַטעד דורך די ברעג בייַ נאָרטהבייַ.
מינגולייַ קאָטטאַגע בייַ ברוערניש אין די צפֿון-מזרח פון באַראַ סליפּס אַרויף צו קסנומקס מענטשן.


text:
שלוקערץ
א שלוקערץ איז א סארט אויפטרייסלונג אין דעם מענטשלעכן קערפער אטעם-סיסטעם וועלכע פאסירט זייער אפט און האלט געווענליך אן פאר א קורצער צייט.
אורזאך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א מענטש אטעמט דורך די לונגען וועלכע זענען צוויי באלונס וואס נעמען אריין די לופט וואס מען אטעמט אריין און בלאזן עס צוריק ארויס. די ארבעט פון די לונגען איז אויסצורייניגן דעם מענטשנ'ס קערפער פון קארבאן דיאקסייד וואס ליגט אין די לופט וואס מיר אטעמען אריין. די לונגען טוישן די לופט צו קלארע אקסיגען וואס דער מענטשליכער קערפער נוצט פאר אלע צעלן.
א מענטש דארף נישט אינזין האבן ער זאל אטעמען. עס איז פאראן א ספעציעלער קאנטראל צענטער אינעם מוח וואס שיקט סיגנאלן דורך די נערוון אז די לונגען זאלן אטעמען. די קאנטראל צענטער ווערט אנגערופן "רעספירעטארי".
אסאך מאל בייגן זיך אוועק די צענטער מוסקלען פון דער אטעם-סיסטעם און שיקן אראפ אסאך לופט ביז דער דיאפראגמע (א גרופע מוסקלען וועלכע טיילן אפ די לונגען פון די אנדערע טיילן אין בויך). די דיאפראגמע שיסט צוריק ארויף די לופט דורך זיך צאמציען, די פלוצלינגע גאלאפ און פלוס פון לופט אריין אין די לונגען אויף איין מאל פאראורזאכט דעם אפיגלויטיס זיך צו פארמאכן און דעריבער שאפענדיג דעם קול פונעם שליקערץ וואס מיר הערן און שפירן.
וועגן דער זעלבער סיבה טוט א מענטש היסן אמאל. די חילוק איז אז ווען מען היסט איז עס קורץ (צוויי ביז פינף מאל) און שלוקערצן קען געשען הונדערטער מאל.


text:
אסאמא בין לאדען
אָסאַמאַ בין לאַדען (אַראַביש: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن; 10טן מערץ, 1957 – 2טן מיי, 2011) איז געווען אן איסלאמישער עקסטעמיסט. ער האט געגרינדעט די טעראר-ארגאניזאציע, על-קאידא אין אפגאניסטאן.
די אמעריקאנער רעגירונג האט אים באשולדיגט אלס דער אויספירער פון די טעראר אטאקע דעם 11טן סעפטעמבער, און האבן צוגעזאגט 50 מיליאן דאלער פאר דעם וואס כאפט אים.
בין לאַדען איז געהארגעט געווארען דעם צווייטן 2011 דורך אמעריקאנער זעלנער אין פאקיסטאן, נישט ווייט פון דער הויפטשטאט איסלאמאבאד וואו ער האט זיך אויפגעבויעט א פעסטונג.
די אפעראציע איז אנגעפירט געווארן דורך דער סי. איי. עי. אגענטור.


text:
קרים
דער קרים האלבאינדזל (רוסיש: KpыMckий пoлyocTpoB, אוקראיניש: KpиMcbkий пiBocTpiB) איז א האלבאינדזל אינעם צפון זייט פון שווארצער ים. ער איז כמעט אינגאנצן ארומגענומען מיט וואסער, דער שווארצער ים און, אין מזרח זייט, דער ים פון אזאוו. דער האלבאינדזל איז אין דרום זייט פון אוקראינע און מערב זייט פון רוסלאנד. קרים אנקערט זיך מיט אוקראינע דורך דעם פערעקאפער איסטמאס.
אין 2014, דער בעלות פון קרים איז געווארען א מחלוקת צווישן אוקראינע און רוסלאנד. רוסלאנד האט אריינגענעמעמט דער לאנד ווי א חלק פון רוסישער פעדעראציע.


text:
די בעלגיאַן פּאָרט פון Zeebrugge האט דערוואַקסן אין Flanders 'רובֿ וויכטיק פּאַסאַזשיר פּאָרט ווייַל פון זייַן צענטראל אָרט און גרינג צוטריט.
ווען פּלאַנירונג דיין פּראָם נסיעה, ביטע געדענקען אַז די טשעק-אין צייַט פֿאַר וויכיקאַלז איז קסנומקס מינוט איידער אָפּפאָר, און פֿאַר פֿיס פּאַסאַנדזשערז, קסנומקס מינוט איידער אָפּפאָר.
Zeebrugge Ferry Port אַדרעס:
לעאָפּאָלד וו דאַם קסנומקס (האַווענדאַם)
ב קסנומקס
בעלגיע
געטינג דאָרט דורך מאַשין:
די פּראָם וואָקזאַל אין Zeebrugge איז סיטשוייטיד אין די ויסווייניקסט דאָק (בויטענהאַווען), לעאָפּאָלד וו דאַם (האַווענדאַם). אין Zeebrugge נאָכפאָלגן די וואונדער אנגעצייכנט 'זאָנע קסנומקס', 'מאַשין Ferries' און 'פּ & אָ Ferries / כאַל'. עס זענען קורץ און לאַנג בלייַבן מאַשין פּאַרקינג פאַסיליטיעס אין די פּאָרט, אַלע פעליק לאָוקאַלי.
געטינג דאָרט דורך באַן:
ברוגעס סענטראַל סטיישאַן איז סערוויסט דורך נאציאנאלע און אינטערנאציאנאלע שורות. בעלגיע קשר צו France, האָלאַנד און דייטשלאנד דורך די טגוו טהאַליס דינסט מיט אַרויף צו קסנומקס טריינז טעגלעך פון פּאַריז צו בריסל. פון בריסל עס זענען קסנומקס דיפּאַרטשערז אַ שעה צו ברוגעס. די נסיעה נעמט בעערעך קסנומקס מינוט.
געטינג דאָרט דורך ויטאָבוס / קאָוטש:
עס זענען טעגלעך ויטאָבוס דיפּאַרטשערז. די קלייַבן אַרויף / קאַפּ אַוועק פונט אין ברוגעס איז איצט הינטער Carrefour עקספּרעסס אויף סטיישאַן קוואדראט.
ווי באַלד ווי איר פאָר אַנבאָרד דיין פּראָם צו בעלגיע, איר קענען פרעשען אַרויף אין דיין ענסויטע כאַטע און אָפּרוען אין די באַר וויילסט דיין קרויסעפעררי דיפּאַרץ יבערנאַכטיק. עס ס צייַט צו פאַרזוכן אַ ברירה פון פאַנטאַסטיש באַרס און רעסטראַנץ בנימצא אויף ביידע פון די פּ & אָ Ferries צו Zeebrugge, פּלוס די אַנבאָרד פאַרווייַלונג און די קאַסינאָ איידער אַ גוט נאַכט ס שלאָפן.
פּ & אָ כאַל צו Zeebrugge Ferries נעמען איר גלייַך צו די ויסגעצייכנט motorway קאַנעקשאַנז פון בעלגיע, אין France און ווייַטער פון.
אויף באזוכן Zeebrugge, איר וועט מיד באַמערקן אַז דעם שטאָט האט שטענדיק Carefully טשערישט זייַן אַרקאַטעקטשעראַל און קינסט אוצרות פֿון דער פאַרגאַנגענהייַט.
פֿאַר טאָוריסטיק און קולטור אינפֿאָרמאַציע:
אין & אויס - טאָעריסמע Brugge
פּאָ באָקס קסנומקס
ב-קסנומקס Brugge
תּל. + קסנומקס
Fax, + קסנומקס
עמאַיל: toerisme@brugge.be
Zeebrugge איז ליגן צוזאמען די גרויס זאַמדיק ביטשיז פון די בעלגיאַן ברעג און איז נאָענט צו אַלע די הויפּט ריזאָרץ אַזאַ ווי Ostend און בלאַנקענבערגע.
נאָר אַ ביסל מייל אַוועק איז די מידייוואַל שטאָט פון ברוגעס, מיט זייַן גרויס רעסטראַנץ און באַרימט בעלגיאַן שאָקאָלאַד! וואָס ניט שפּאַציר צוזאמען ברוגעס 'קאַנאַלז און ראָמאַנטיש קאַבאַלד גאסן, אָדער הנאה אַ וויזיט צו די באַסלינג מאַרק קוואַדראַט? אַלטערנאַטיוועלי איר קען גיין ווייַטער ינ דער ווייַטן מיט אַנטווערפּן, בריסל, לוקסעמבאָורג, סטראַסבאָורג אָדער די Ardennes, אַלע געבראכט ין גרינג דערגרייכן דורך פּ & אָ Ferries צו Zeebrugge, בעלגיע.
וואָס מאכט ברוגעס אַזוי יינציק כאָטש, איז די וועג עס דילז מיט דעם פאַרגאַנגענהייַט הייַנט. די מענטשן פון Zeebrugge וואָלט ווי צו לאַדן איר צו פאַרבינדן זיי און צו הנאה עס ווי פיל ווי זיי טאָן.


text:
שפאלע
שפּאָלע (אוקראיניש: Шпoлa) איז א שטאט אין טשערקאסער אבלאסט (גובערניע) אין צענטראלער אוקראינע. זי איז דער אדמיניסטראטיווער צענטער פונעם שפאליאנסקי ראיאן. אום 2004 איז די געשאצטע באַפֿעלקערונג געווען 18,400.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום 1847, איז שפאלע'ס יידישע באפעלקערונג געווען 1,156. ביז 1897, האט די צאל געוואקסן צו 5,388 אין אן אלגעמיינער באפעלקערונג פון 11,933, ד.ה. 45%. ס'האט זיך געהאלטן אויף דער ניוא ביז צו דער צווייטער וועלט מלחמה.
אין די 1800ער איז שפאלע געווען אינעם זוועניגאראדער דיסטריקט אינעם קיעוו ראיאן פון רוסלאנד. נאכן אראפווארפֿן פון דער צארישער רעגירונג איז שפאלע געווארן צו ערשט א טייל פון דער אוקראינישער סאוועטן סאציאליסטישער רעפובליק און דערנאך פון דעם סאוועטן פארבאנד.
אין דער צווייטער וועלט מלחמה, האט נאצי דייטשלאנד זיך אריינגעריסן אין אוקראינע, און די יידישע באפעלקערונג פון שפאלע איז פארטיליגט אום 1942. היינט זענען יידן בערך0.5% פון שפאלע'ס באפעלקערונג.
מענטשן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ר' אריה לייב פון שפאלע, "דער שפאלער זיידע" (ה'תפ"ה-ה'תקע"ב) - אדמו"ר
- איציק פעפער (1900-1952) - יידיש שפראך דיכטער


text:
פארלאמענטארע דעמאקראטיע
א פארלאמענטארע דעמאקראטיע איז א רעגירונג סיסטעם וואו דער פארלאמענט איז די לעגיסלאטור, און טוט באשטימען דעם עקסעקוטיוו. א פארלאמענטארע דעמאקראטיע קען זיין א רעפובליק (אזוי ווי איטאליע) אדער א מאנארכיע (אזוי ווי דאס פאראייניגטע קעניגרייך). אן אנדער סארט דעמאקראטיע האט א געוויילטן פרעזידענט (למשל די פאראייניגטע שטאטן).
אין א פארלאמענטארער דעמאקראטיע, דער עקסעקוטיוו, די רעגירונג, וואקסט פונעם פארלאמענט, און דארף האבן די שטיצונג און צוטרוי פון א מערהייט פון מיטגלידער פונעם פארלאמענט. דער דאזיקער קערפער האט דעם כוח אראפצוווארפן די רעגירונג מיט א החלטה פון אומצוטרוי פון רוב מיטגלידער.


text:
הימל
דער הימל איז דער טייל פון דער אטמאספער וואס מען קען זען פון דער ערד אדער פון אן אנדער אסטראנאמישן קערפער. ביי טאג זעט אויס דער הימל פון דער ערד גאנץ בלוי, אבער אין אמת'ן איז דאס ווייל דער לופט טוט צעווארפן דאס ליכט פון דער זון. [1] ביינאכט זעט אויס דער הימל שווארץ באשפרענקלט מיט שטערן.
בייטאג, ווען נאר דער הימל איז נישט איבערגעוואלקנט זעט מען די זון, און אמאל אויך די לבנה. ביינאכט זעט מען אין דעם הימל די לבנה, פלאנעטן און שטערן.
אנדערער פענאמענען וואס מען זעט אמאל אין דעם הימל זענען וואלקענעס, רעגנבויגן און דאס צפון ליכט.


text:
ווערסיי אפמאך
דער ווערסיי אפמאך איז געווען דער שלום-אפמאך נאך דעם ערשטן וועלט קריג צווישן פינף לענדער: פראנקרייך, דייטשלאנד, בריטאניע, עסטרייך און די פאראייניקטע שטאטן. דער אפמאך איז איינגעאָרדנט געווארן ל' סיון ה'תרע"ט (דעם 28סטן יוני 1919) אין דער שטאט ווערסיי Versailles, פראנקרייך, אָן דעם באטייליקונג פון דער דייטשער רעגירונג וואס האט בלויז געדארפט אונטערחתמענען דעם קאנטראקט. דער אפמאך האט געענדיגט די מלחמה צווישן די אליאירטע כוחות און דייטשלאנד. די אליאירטע (אמעריקע, בריטאניע א.א.וו.) האבן זיך צוזאמען גענומען און מען האט דארט ארויפגעצוואונגען דעם אפמאך אויף דייטשלאנד צוזאמען מיט אלע צענטראלע כוחות וואס האבן אונטער געשריבן די קאפיטולאציע קעגן זייער ווילן.
צוזאמען מיטן טריאנאן אפמאך און אנדערע אפמאכן האבן זיי געטוישט די מאפע פון אייראפע בפרט און פון דער וועלט בכלל, נישט אויף צום גוטן פון די צענטראלע כוחות, און בפרט איז דאס נישט גוט אויסגעוקמען פאר דייטשלאנד.
דאן האט מען צעברעקלט די גאנצע עסטרייך אונגארישע אימפעריע און אזוי אויך האט מען צוגענומען דעם גאנצן זיבנבערגן געביט און דאס איבער געגעבן פאר רומעניע וואס דאס האט אנגעהאלטן בערך ביז 1940, הגם עס האט שוין אנגעפאנגען צו צעפאלן דער פלאן נאך אזוי פרי ווי אין די אנהייב 1920ער יארן.
לויט רוב פארשער און היסטאריקער, האט דער באליידנדיגער אורטייל פון ווערסיי צוגעפירט צו דעם אז די נאצי פארטיי און שפיץ פון היטלער, זאלן צוביסלעך מער און מער קומען צו דער מאכט (ווי אויך האלטן די פארשערס פון נאך פאקטארן צ.ב.ש. די גרויסע דעפרעסיע, וואס די ארעמע ראסע האט אלץ אנגעהאנגען אין דעם איד).


text:
אָנליין גאַמעס דינסט וועט ווייַזן נגני די סיטואַציע אויף די אנדערע זייַט פון די טאָמבאַנק און די טאָמבאַנק. איר געניצט צו פילן קאָנסומערס, אָבער עס ס צייַט צו לערנען ווי צו זען אונדז סעלערז, שפּיטאָל שטעקן, לערערס, האָטעל עמפּלוייז, כערדרעסערז. לעגאַמרע פּאָטער איר קענען שפּילן יעדער פון די בעאַוטיסיאַנס, און צו פילן דעם צארן פון די וואס נוצן די באַדינונגען. טאָמער עס וואָלט זייַן סאָרט פון אַ לעקציע און וועט העלפן צו ווייַטער סטרויערן זייער נאַטור. נעמען דיין קאַסטאַמערז און פּרובירן צו צושטעלן אַ דינסט אין דער בעסטער מעגלעך וועג, אַזוי אַז מען טאָן ניט שמאַכטן אין די ריי און האָבן ניט לינקס דיין רעסטאָראַן.
גאַמעס דינסט דורך קאַטעגאָריע:
טאָדייַ, אַפֿילו קינדער ס גאַמעס האָבן ווערן אַ עקאָנאָמיש אָנבייגן, דזשענטלי לערנען די קידס דער גרונט פּרינציפּן פון געשעפט. גרויס לעבן הייבט מיט די שפּיל און לאָזן די שפּיל אָנליין דינסט ויסקומען צו זיין נאָר שפּאַס, זיי באַווייַזן צו יונג גיימערז אַבק ס אייגן געשעפט. יעדער אָנהייב איז שווער, אָבער עס ס פייַן ווען אַ קליין דינסט פונט וואקסט צו אַ גאנצע נעץ פון גרויס סטאָרז, האָטעלס, באַנקס, רעסטראַנץ, פאַקטאָריעס, האָספּיטאַלס, שיינקייט סאַלאַנז. ערשטער, איר האָבן כּמעט קיין געלט, און די קייט פון באַשיידן, אָבער די שווער אַרבעט איר קענען פאַרדינען מער און מער, ביז שטעלן צוזאַמען אַ ריזיק הויפּטשטאָט.
די פאַרנעם פון באַדינונגען איז ברייט, און רעפערס צו די גאנצע, ווו די אַקשאַנז זענען בדעה צו העלפן קאַסטאַמערז. איר זיך קעסיידער נוצן די באַדינונגען פון כערדרעסערז, ריטיילערז, דאקטוירים, לערערס, וואַיטערס, קאַשירז, קאַנסאַלטאַנץ. איצט איר קענען שטיין אין זייער אָרט, פּלייינג גאַמעס אויף די דינסט, צו געפֿינען אויס מער וועגן די אַקיאַפּיישאַנז. פֿאַרבונדענע קאַטעגאָריעס גאַמעס קענען זיין צעטיילט אין סוגיות:
מענטשן זענען געניצט צו די קלינגוואָרט: "דער קונה איז שטענדיק רעכט", און איצט עס איז אַקטיוולי געניצט, אָפֿט אַביוזד. אויב דייַן איז געפֿונען כעטל קאַפּריזיק נאַטור ווי קונה דינסט, עס ס צייַט צו ימאַדזשאַן זיך אין די אנדערע ראָלע. ימאַדזשאַן אַז איר זענט געזעצט אין אַ קראָם סעלינג סוויץ. עס מיינט אַז דער בעסטער פון דעם אַרבעט איז נישט & נדאַש; אין פאַקט שטענדיק מאָנאָ עסן גודיז און זיך. אבער מיט די עפענונג פון די טירן צו די ינסטיטושאַן קומט ערשטער איינער, דעמאָלט נאָר דרייַ, דעמאָלט פינף פון די וויזאַטערז, און נאָך זיי האָבן שוין געגרינדעט אַ פאַקטיש אָרט. און אַלע אין אַ ייַלן, איר קאַסטאַמייז און ופגעבראַכט סלאָונאַס. איר אָנהייבן צו באַקומען נערוועז, און אַז ס דער ערשטער גרייַז & נדאַש; אַנשטאָט איר פּאַקט שאָקאָלאַד ביסקאַט מאַלענע. געוויינטלעך, דער קונה איז דיססאַטיספיעד, און עס איז נייטיק צו געשווינד ריכטיק די טעות. אויב איר טאָן ניט האַלטן ין דער אַלאַטיד צייַט פֿאַר יעדער מענטש אין ריזיקירן פון לוזינג זייער קאַסטאַמערז און געלט, וואָס זענען אַזוי נייטיק צו קויפן נייַ סכוירע און ויסריכט.
די סיטואַציע איז ענלעך מיט אנדערן געשעפט. האָטעל טענאַנץ זענען געבעטן צו ריין אַ צימער, ברענגען זיי אַ נייַ האַנטעך און פרישטיק און נאָך האָבן צו האָבן צייַט צו רעגיסטרירן נייַ געסט. די שפּיטאָל איז גראָוינג אַלע פּאַטיענץ וואס אָנהייבן צו פאַרלירן באוווסטזיין אויב זיי זענען נישט ערדזשאַנטלי הילף. דער זאָאָלאָגישער גאָרטן אַנימאַלס כאַפּן הונגעריק ברום, אויב איר טאָן ניט קאָרמען זיי אויף צייַט. מיר טאָן ניט האַלטן אַרויף מיט טאַדלער אין קינדערגאַרטען & נדאַש; זיי האָבן פאַרשפּרייטן און קענען באַקומען אין קאָנפליקט. די שיינקייט פון נשים ראַשינג צו ריין די Feathers צו גיין אויף אַ דאַטע און סימכע, אַזוי פּרובירן נישט צו פאַרהאַלטן זיי.
גאַמעס פֿאַר גערלז אָנליין דינסט, און ווי די יינגלעך, ווייַל זיי, אויך, חלום אין דער צוקונפֿט צו קריגן זייער אייגן געשעפט. און אויב די גערלז קענען פּרובירן אַרבעט ווי אַ קעלנערין, סעקרעטאַר, דינסט, די סטוערדאַס, די יונגע מענטשן וועט צוגאַנג די פאַך ווי אַ טאַקסי שאָפער, פּיצע באָכער, פּויער, פייַער-לעשער.
אין סדר צו הויכפּונקט די Gameplay געפֿונען, אַרבעט אין דער סאַלאָן האַירסטילעס פֿאַר מאָנסטערס אין די קאַפע פֿאַר אַ זאַמבי אויף קאָטאָפאַבריקע און סאַנטאַ ס צאַצקע פאַבריק, בלייַבן אַ סטיליסט אין די פּו.


text:
1903
1903 איז דאס דריטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1903 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 23סטן מערץ - די רייט ברידער בעטן א פאטנט פאר זייער ערפינדונג, דער עראפלאן
- 6טן אפריל - אנגעהויבן די קעשענעווער שחיטה
- 3טן נאוועמבער - פאנאמא ווערט אומאפהענגיק פון קאלאמביע
- 17טן דעצעמבער - די רייט ברידער פליען צום ערשטן מאל אין אן עראפלאן.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 2טן יולי - אלעק דאגלעס-היום, פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1995)
- 7טן נאוועמבער - קאנראד לארענץ, עסטרייכער פארשער, געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיאלאגיע (געש' 1989)


text:
אויבערלאנד
אױבערלאַנד איז א טייל פון אונגארן, וואס געפונט זיך אין מערב זייט פון לאנד, און נעמט אריין אין זיך חלקים פון טשעכיי, סלאוואקיי און עסטרייך.
די יידן זענען אלע געווען אשכנזים, וואס מייסטנס זענען זיי געווען קעגן די רעיון החסידות, און זענען געגאנגען אויפן דרך פונעם חתם סופר.
די נעאלאגן פון די געגנט זענען געווען זייער גרויס, און בעיקר איז באוויסט די קוראל טעמפל אין בודאפעשט, אלס די גרעסטע טעמפל אין אונגארן.
אלע יידן אין אונגארן, האבן מיטגעטיילט דעם חורבן, און פון בערך אכט הונדערט , זענען פיר הונדערט פופציג טויזנט אומגעקומען און די פארניכטיגונגס לאגערן, און אויף טויט מארשן.
די שארית הפליטה איז אין אנהייב צוריקגעקומען, מיינענדיק אז מען קען אלעס אויפשטעלן פון דאסניי, אבער די קאמוניסטן האבן פארכאפט די מאכט, און די וואס זענען נישט ארויס גענוג פרי, זענען פארכאפט געווארן אינעם נעץ.
אין יאר 1956, ביי דער אונגארישער רעוואלוציע, זענען רוב יידן וואס זענען געווען אין אונגארן אנטלאפן קיין עסטרייך און פון דארט קיין ישראל, פאראייניקטע שטאטן.
ביי די חסידים אין אונטערלאנד, און אין מארמאראש, פלעגט מען זאגן, אז די גרעניץ צווישן אויבערלאנד און אונטערלאנד, איז דער חיות גארטן, אין בודאפעשט.[1]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ הרב פינחס מילער, עולמו של אבא


text:
גט
גט איז א תורהדיגע פונאנדערשיידונג שטר צווישן דעם מאן און דעם פרוי וועלכע ווילן זיך שיידן. דער שטר פארמאגט צוועלף שורות און ווערט צוריסן גלייך נאכדעם וואס די מאן געבט דאס איבער אין די ווייבס האנט, וואס דאן זענען זיי שוין עפ"י תורה געשיידט.
נאכן גט איז די פרוי אין א מצב פון א גרושה און דער מאן הייסט א גרוש.
אנדערשט ווי ביי די קאטאליקן איז ביי אידן יא לעגיטים דאס צו טאן.
מען פסקנט אז מען קען זיך גטן פאר סיי וואס. היינט איז דא אסאך ווייבער וואס פארלאנגן א גט נאכדעם וואס זיי ווערן געוואויר אז זייער מאן קריכט אראפ פון אידישן וועג. אדער פאר אנדערע סיבות, און די רבנים ווייסן זיך נישט קיין עצה צו געבן.
דער גט מוז איבערגעגעבן ווערן פארנט פון א בית דין און עדים
דער וואס פירט אן דעם בית דין ווערט אנגערופען "מסדר הגט".
עס איז פארהאן ספעציעלע ספרים מיט דעם סדר הגט אז סיי די רבנים און סיי די מאן, פרוי, און אלע באטייליגטע זאלן קענען מיטהאלטן דעם גט.
מען דארף זייער מדקדק זיין וויאזוי מען שרייבט די נעמען אין א גט
מסדרי גיטין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ספרים פון סדר הגט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ספרים אויף שמות גיטין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- פונעם דברי חיים


text:
שייטל
שייטל מיינט א דעקונג פארן קאפ וואס זעט אויס ווי האר, אדער געמאכט פון עכטער האר אדער סינטעטיש.
א שייטל איז געוועזן זייער פאפולער אין דער אייראפישער קולטור ביז אנהייב דעם 20סטן יארהונדערט (ביז יאר 1900). היינט זיינען ממשיך דאס גיין פרומע פרויען אדער אזעלכע וואס ליידן פון אפגעקאלאכטע קעפּ.
הלכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יידישע פרומע ארטאדאקסישע פרויען דעקן צו די האר פונעם קאפ נאך דער חתונה, אבער מיידלעך פאר דער חתונה גייען יא מיט די אייגענע הארעלעך כדי זיך צו ווייזן אז זיי זיינען נאך פריי פאר בחורים צו חתונה האבן מיט זיי. ווען זיי זיינען שוין געווארן ווייבער, פארדעקן זיי די קאָפּ מיט א שייטל, א נאכגעמאכטע האר וואס זעט אויס ווי עכטע האר, צוליב צניעות. טייל פרויען שערן זיך אפ די האָר אינגאנצן אדער נאר א טייל האר נאך דער חתונה.
עס איז דא א מחלוקת אין די פוסקים צי א פרוי מעג גיין מיט א שייטל אויף דער גאס צו זי דארף באדעקן מיט א זאך וואס זעט נישט אויס ווי האר. דער באר שבע איז פון די הויפט אוסרים אז פרויען טארן נישט גיין מיט אויפגעדעקטע שייטלען, נאר אויב עס איז צוגעדעקט אונטער א טיכל; אויך דער חתם סופר האט אנגענומען אזוי. אבער פון רמ"א און פון מגן אברהם זעט אויס אז מען מעג יא דערין גיין אויף דער גאס.
אין די חסידות פון צאנז איז עס געווען זייער אסור, דער דברי חיים האט עס גע'אסר'ט, אבער אסאך אייניקלעך און ממשיכי דורך ווי באבוב גיין מיט שייטלען. דער ליובאוויטשער רבי איז מתיר און מצווה געווען אין אגרות קודש פון זיין אויף אלע פרויען גיין מיט שייטלן


text:
רבי אליעזר בן הורקנוס
רבי אליעזר בן הורקנוס, איז דער באקאנטער תנא רבי אליעזר הגדול, א תלמיד מובהק פון רבן יוחנן בן זכאי, וואס ווערט דערמאנט צוויי הונדערט און דריי און ניינציג מאל אין משניות.
ער האט געשטאמט פון משה רבינו ווי עס שטייט אין מדרש אז משה רבינו האט געזאגט יהי רצון שיצא זה מחלצי (עיין במדב"ר פי"ט).
רבי אליעזר בן הורקנוס איז געווען פון בית שמאי ("רבי אליעזר שמותי"). זיין בר פלוגתא אין גאנץ ש"ס איז רבי יהושע בן חנניה.
אינהאַלט
זיין געבונדענשאפט מיט זיין רבי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ר' אליעזר איז געווארן פון די גאר גרויסע תלמידים פן זיין רבי רבי יוחנן בן זכאי, אין גמרא ווערט פארציילט אז בשעת מען האט ארוםגערונגעלט ירושלים ביים צווייטן חורבן בית המקדש איז ער געווען צווישן די פינף גרויסע תלמידים וואס האבן ארויס געטראבן זיין בעט ווען ער האט זיך געמאכט טויט כדי ער זאל קענען רעדן מיט אספיינוס קיסר (גיטין נו.).
וויאזוי ער האט אנגעפאנגן צו לערנען תורה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס ווערט פארציילט וויאזוי ער האט אנגעהויבן צו לערנען תורה אין די ערשטע צוויי פרקים פון פרקי דרבי אליעזר, און אין אבות דרבי נתן פרק ו'.
די מעשה איז אזוי געווען, זייט טאטע הורקנוס איז געווען א ריזן עושר, געהאט גאר אסאך פעלדער און אסאך געלד, ער האט געארבייט ביין זיין טאטע, ער האט אבער זייער געוואלט לערענן, אבער זיין טאטע האט אים נישט געשקיט לערנען, ווען ער איז אלט געוען צוויי און צוואנציג יאהר (אבדר"נ פ"ו) אדער אכט און צוואנציג יאהר (פרק"א). ער איז געקומען צו זיין טאטע און געזאגט: טאטע איך וויל גיין לערענן תורה, האט אים זיין טאטע געזאגט די מוזט גיין קודם אקערן אין פעלד און דערנאך עפעס עסן, איז ער געגאנען אין פעלד, און פון דארט איז ער גלייך ארויף צו רבי יוחנן בן זכאי.
ווען ער האט געאקערט צוזאמען מיט זיינע ברודער אין פעלד, אינמיטן אקערן האט זיך צובראכן די פיס פון די קי וואס ער האט געאקרט, האט ער געזאגט: לטובתי נשברה רגל פרתי, עס איז מיר געווען א טובה פאר מיר אז די פיס פון די קי האט זיך צובראכן, אצינד וועל איך גיין לערנען תורה.
פון דארט איז ער אנטלאפן צו רבן יוחנן בן זכאי, ער האט זייער פלייסיג געלערנט, די תלמידים זענען געקומען זאגט פאר רבי יוחנן אז עס קומט ארויס זייער א שלעכטן גערוך פון זיין מויל, ווייל ער האט נישט צו עסן, און ער עסט שטיקער ערד, האט אים רבי יוחנן בן זכאי געזאגט אזוי ווי די האסט מיאוס געמאכט דיין מויל כדי די זאלסט קענען לערנען תורה, אזוי וועט די גערויך פון דיין תורה גיין פון איין עק וועלט צו די אנדערע.
ווען ער האט זיך געזאגט פאר רבן יוחנן איינמאל האט רבי יוחנן געשפירט א שלעכטן ריח פון זיין מויל, פרעגט ער אים מיין קינד אליעזר האסט שוין עפעס געגעסן, האט אליעזר גארנישט געענפטערט, פרעגט ער אים ווידער אליעזר האסט שוין געגעסן, אבער ער שווייגט, האט רבי יוחנן געשיקט צו זיין גאסט הויז און געפרעגט צו מען גיט אים דארט צו עסן, זאגן זיי ניין, מיר האבן געמיינט ער עסט ביים רבין, און רבי יוחן האט געמיינט ער עסט ביין זיין גאסט הויז, האט אים רבי יוחנן געבענטש מיט די ברכה אז עס זאל ארויס גיין א גוטען נאמען פון זיין תורה.
זיינע ברידער האבן דאס נישט אויסגעהאלטן, זיי האבן געזאגט פארן אלטן טאטן הורקנוס, קוקט אליעזר האט אייך איבערגעלאזט אצינד ווען איר זענט שוין א אלטער מענטש, אונז פלאגן זיך יעצט מיט די פעלדער, און שפעטער ביים ירש'נען פון אייך וועט ער וועלן האבן דעם זעלבן חלק ווי אונז אלע, עס איז נישט קיין יושר, האט דער טאטע מחליט געווען ער וועט ארויף גיין צו די חכמים אין ישיבה כדי מגלה דעת זיין פאר יעדן אז זיין זוהן אליעזר האט נישט קיין חלק אין זיין פארמעגן.
רבי יוחנן האט געהערט אז דער גרויסער עושר הורקנוס קומט צו אים אין ישיבה, האט ער געזאגט פאר די גבאים פון דער ישיבה אויב אליעזר וועט זיך וועלן זעצן זאלט איהר אים נישט לאזן, אליעזר קומט אריין מען לאזט אים אבער אין ערגעץ זיך נישט זעצן אין ישיבה, האט ער געמוזט ארויף גיין אויבן אהן דארט ווי אלע חשובע אידן זיצן, עס זענען דארט געזעסן די ריזן עשירים די רייכסטע לייט פון דער גאנצער מדינה ווי בן ציצית הכסת און נקדימון בן גוריון, און בן כלבא שבוע. אליעזר האט זייער געציטערט אבער רבי יוחנן האט אים געזאגט היינט איז דיין רייע צו זאגן א דרשה, ער האט זייער מורא געהאט צו רעדן אבער די חבירים האבן אים זייער איבערגערעדט, האט ער אנגעהויבן צו דרש'נען רייד שלא שמעתן אוזן מעולם, אזעלכע תורה וואס מען האט נאך נישט געהערט ביז היינט, האט רבי יוחנן זיין רבי זיך נישט געקענט איינהאלטן און אים געקושט אויף די שטערן.
הורקנוס איז אריין געקומען אין בית המדרש און קוקט זיך גיט אים און זעהט אז דאס איז גאר זיין זוהן, וואס פון א פעלד ארבעטער איז אויסגעוואקסן א תורה ריז, רופט ער זיך אהן, אין בין אהער געקומען צו מאכן א נדר אז דו זאלסט נישט האבן קיין חלק אין מיין פארמעגן, דערווייל מאך איך א פארקערטן נדר, אז מיין גאנץ פארמעגן געהערט פאר דיר, זאגט אים זיין זוהן אליעזר ניין טאטע, איך נעם נישט אייערע פארמעגן, איך וועל האבן א חלק דערין פונקט ווי אלע מיינע אנדערע ברידער (פרקי דר"א פ"א, בר"ר פמ"ב, אדר"נ).
די גמרא זאגט אז ער האט געהאט זייער שיינע קינדער, וויבאלד ער האט זיך געפירט איידל צוזאמען מיט זיין ווייב (נדרים כ:).
ער האט געוואוינט אין דער שטאט לוד, און האט דארט געהאט א בית דין ווי די גמרא זאגט צדק צדק תרדוף יאג זיך נאך א גוטן בית דין אזוי ווי ר' אליעזר האט אין לוד (סנהדרין לב:).
נאך דער פטירה פון רבן יוחנן בן זכאי האט ר' אליעזר פארלאזט בית הלל און איז אריבערגעגאנגען לערנען אין דער ישיבה פון בית שמאי.[1]
זיינע גרויסע מעלות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זיין רבי רבי יוחנן האט אים געלויבט ער איז א "בור סיד שאינו מאבד טיפה" ער איז א פארמאכטער גרוב וואס פארלירט נישט קיין ווארט תורה. ער איז אייביג געווען דער ערשטער אין בית המדרש, קיינער איז נישט געקומען פאר אים אין בית המדרש (מס' מגילה). ער האט קיינמאהל נישט געזאגט א זאך פון זיך אליין, יעדעס ווארט תורה וואס ער האט געזאגט האט ער מקבל געווען פון זיינע רביים (סוכה כז:).
עס איז אמאהל א בת קול פון הימל און געזאגט עס זענען דא צוויי אידן וואס זענען ראוי צו רוח הקודש, האבן די חכמים פארשטאנען אז איינער פון די צוויי מיינט מען רבי אליעזר בן הורקנוס (ירושלמי סוף סוטה).
סתם ווי עס שטייט אין ש"ס רבי אליעזר, איז עס רבי אליעזר הגדול (ספר הליכות עולם).
רבי יהושע איז איינמאהל געקומען אין בית המדרש און געזעהן די שטיין ווי רבי אליעזר זיסט האט ער עס געקושט און געזאגט די שטיין איז ווי די בארג סיני, און דער וואס זיצט דערויף איז ווי דער ארון הברית (שהש"ר עה"פ לריח שמניך).
אגריפס המלך די מלך ביי אידן האט אים איינמאל געפרעגט א שאלה (סוכה כז.).
די גמרא פארציילט אז ער האט איינמאהל געהערט א פשט אין פסוק פון א מין און ער האט הנאה געהאט דערפון, דעריבער איז ער נענש געווארן אין די רעגירונג האט אים געאכפט און געזעצט אין תפיסה (ע"ז טז:).
די חברים שיידן זיך פון אים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי אליעזר האט זיך אמאל געקריגט מיט זיינע חברים איבער א אויוון וואס איז געמאכט חוליות חוליות, עס איז צוזאעמען געשטעלט שטיקלעך שטיינער, און מען האט געלייגט זאמד צווישן איין שטיין צום צווייטען אבער עס איז נישט צוזאמגעקלעפט, צו הייסט דאס שוין א כלי און איז מקבל טומאה אדער נישט רבי אלעיזר זאגט ניין עס הייסט נישט קיין כלי און עס איז טהור, און די חכמים האלטן ניין עס איז יא טמא. רבי אליעזר האט זיך גע'טענה'ט א גאנצען טאג אויפצייגן ער איז גערעכנט, אבער די חברים האבן עס נישט מקבל געווען, האט רבי אליעזר געזאגט אויב איך בין גערעכט דאן זאל די באקסער בוים וואס עס שטייט דא אויפצייגן, פלוצלונג האט זיך דער באקסער בוים אויסגעריסן פון איהר פלאץ און האט זיך געריקט הונדערט [פיהר הונדערט] אמה, אבער די חכמים האט געזאגט אין מביאין ראיה מן החרוב, מען ברעגנט נישט קיין ראיה פון א באקסער בוים וויאזוי די הלכה בלייבט, זאגט ווייטער רבי אליעזר דעמאלטס זאל די די וואסער איבערצייגן, האט זיך אויסגעריסן די וואסער פון פלאץ, זאגן די חכמים מען ברענגט נישט קיין ראיה פון א אמת המים, זאגט רבי אליעזר כותלי בית המדרש יוכיחו, זאלן די ווענט פון בית המדרש איבערצייגן, האבן זיך די ווענט געבויגן און געוואלט אראפאלן, האט רבי יהושה געשריגן: אויב תלמידי חכמים קריגן זיך צווישן זיך פארוואס מישט איהר אייך אריין ?, זענען די ווענט נישט אראפ געפאלן צוליב די כבוד פון ר' יהושע, אבער האבן זיך נישט אויפגעהויבן צוליב דעם כבוד פון ר' אליעזר נאר זענען געבליבן איינגעבויגן.
רופט זיך אהן ר' אליעזר אויב די הלכה איז ווי איך זאל מען אויפצייגן פון הימל: איז ארויס א בת קול פון הימל וואס האט איהר צו טועהן מיט ר' אליעזר די הלכה בלייבט ווי ער איבאראל, האט זיך ר' יהושע געשטעלט אויף די פיס און געזאגט ניין מען קען דערפון נישט פסק'ענען, ווייל מיר האבן א כלל: תורה לא בשמים היא, תורה איז נישט אין הימל, מען האט געגעבן די תורה פארן יודישען פאלק און זיי אליין קענען פסקנעןע מיר קוקן נישט אויף א בת קול, ווייל די תורה זאגט אחרי רבים להטות מען גייט נאך רוב, רוב חכמים האלטן נישט ווי ר' אליעזר.
תוס' זאגט פשט כאטש עס זענען דא אסאך מחלוקת צווישן די חכמים, אבער אייביג האט מען געוויסט אז מען גייט נאך רוב, כאטש א איינציגער תלמיד חכם האלט אזוי, מוז ער זיך בייגן צו זיינע חברים וואס גייען נאך רוב ווייל אחרי רבים להטות, אנדערש איז אבער געווען דא וואס רבי אליעזר האט זיך נישט געוואלט בייגן צו זיינע חברים, און ער האט גע'פסק'נט אז למעשה איז ער גערעכנט און נישט די חכמים, דעריבער האבן די חכמים פון יענעם דור געמוזט זיין זייער שטרענג דערקגעגן, ווייל אויב נישט ווערט די תורה בטל.
די גמרא פארציילט אז רבי נתן האט דאן געטראפן אליהו הנביא און אים געפרעגט וואס טוט השי"ת ווען ער זעהט אז ער שיקט א בת קול וואס זאגט אז די הלכה איז ווי רבי אליעזר און די חכמים קוקן נישט דערויף ? זאגט אים אליהו השי"ת איז זייער צופרידן דערפון און זאגט: נצחני בני, מיינע קינדער האבן מיך באזיגט.
יענעם טאג האט מען געברענגט אלע זאכן וואס רבי אליעזר האט געהאלטן עס איז טהור, און מען האט עס פארברנעט אין פייער צו ווייזען אז די הלכה איז נישט ווי אים, די חברים האט אים געשטלעט אין חרם אז מען טאר מיט אים נישט זיצען צוזאמען. האבן די חכמים געוואלט שיקן צו אים איינער וואס זאל אים גיין מודיעה זיין אז ער איז אין חרם, האט רבי עקיבא געזאגט איך וועל גיין נישט קיין צווייטער ווייל אויב מען וועט אים עס נישט זאגן ווי עס דארף צו זיין קען ח"ו חרוב ווערן די וועלט. רבי עקיבא האט זיך דאן אנגעטוהן שווארצע קליידער און געקומען צו רבי אליעזר און זיך געזעצט פיהר איילן ווייט פון אים, האט אים רבי אליעזר געפרעגט עקיבא וואס איז היינט אנדערש ווי יעדער טאג, האט אים רבי עקיבא געענטפעטר עס דוכט זיך מיר אז דיינע חברים האבן זיך אפגעשדייט פון דיר, וויבאלד רבי אליעזר האט דאס געהערט האט ער צוריסן זיינע קליידער, אויסגעטוהן זיין שיך און זיך געזעצט אויף דער ערד און געוויינט.
א דריטען וועלט איז דעמאלטס געשטאראפט געווען מיט זיתים, א דריטען וועלט מיט ווייץ, א דריטען מיט גערשטען, עס איז געווען דאן א חרון אף, ווי רבי אליעזר האט געקוקט איז פארברענגט געווארן.
דעם נשיא אין יענער צייט איז געווען רבי גמליאל הנשיא א שוואגער פון רבי אליעזר, ער איז דאן געפארן אויף א שיף, צוליב דעם גרויסן חרון אף איז געקומען א שטורם ווינט און געוואלט איבערדרייען די שיף, רבי גמליאל האט פארשטאנען פארוואס דאס פאסירט האט ער זיך געשטעלט און געזאגט: רבונו של עולם עס איז וואול אנטלפלעגט פאר דיך, אז איך האב דאס נישט געטועהן צוליב מיין כבוד אודער צבלויב דעם כבוד פון דעם נשיא, נאר צוליב דיין כבוד כדי עס זאל זיך נישט פארמערן מחלוקת צווישן אידן, איז דער וואסער געוואט איינגטשטילט.
זיין פרוי אימא שלום איז גווען א שוועסטער פון רבי גמליאל, זי האט פון יענע מעשה אהן נישט געלאזט אז רבי אליעזר זאל פאלן תחנון, ווייל זי האט מורא געהאט אז ער וועט מתפלל זיין עס זאל שאדן זיין פאר אים ברידוער איינמאהל האט א ארימאל געקלאפט אין ידר איז זיי געגאנגען אים געבן ברויט, ווען זי צוריק געקומען האט זי געזעהן ווי איהר מאן פאלט תחנון, האט זי געזאגט שטיי שויף ווייל די האסט מעניש געוען מיין ברודער אזוי איז טאקע געווען דעמאלטס איז רבי גמליאל נסתלק געווארן (ב"מ נט:).
זיין פטירה פון דער וועלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען עס איז געקומען די צייט ער זאל גיין פון דער וועלט האבן זיך זיינע תלמידים צוזאמענ גענומען אים קומען מבקר חולה זיין. עס זענען געקומען רבי טרפון, רבי יוסי הגלילי, רבי אליעזר בן עזריה, רבי עקיבא. זיין האבן געזעצעט ווייט פון אים פיהר איילן וויבאלד ער איז געווען אין חרם, עס איז דאן געווען ערב שבת, זיין זוהן האט אים געוואלט אויסטועהן די תפילין אבער ער האט נישט געוואלט און ער האט מסביר געווען פארוואס, די אויבענדערמאנטע תלמידים האבן אים געלויבט און אויפגעוויזן זיין גרויסקייט, זיי האבן געזאגט רבי די ביסט בעסער פאר די וועלט ווי דער זיהן, ווי רעגן, ווי א טאטע און א מאמע. ווען רבי עקיבא האט אנגעהובין צו רעדן האט רבי אליעזר געזאגט איך וויל הערן די רייד פון מיין תלמיד רבי עקיבא, דערנאך האט ער געזאגט צו רבי עקיבא דער סוף וועט זיין אז די וועסט נסתלק ווערן מיט א מיתה משונה. (סנהדרין סח).
רבי יהושע האט אים אויסגעטוהן די תפילין און האט אים געקושט און ארום גענומען און געוויינט, ער האט געזאגט: רבי דער נדר פון חרם איז מותר.
פאר זיין שטארבן האט ער געזאגט פאר די ארומיגע איך גיי שטארבן נעמט אוועק אלע כלים כדי עס זאל נישט ווערן טמא, און גרייט אהן א שטול פאר מיין רבי רבי יוחנן בן זכאי, און פאר חזקיהו מלך ישראל (ירושלמי סוטה). מען האט אים געפרעגט א שאלה אין הלכות טומאה און ער האט געענפטערט מיטן ווארט טהור, און ביי די ווארט טהור איז ער נפטר געווארן.
עס איז דאן געווען ערב שבת בין השמשות, ער איז געווען אין די שטאט ֿקסרין מען האט אים געטראגן בערדיגן מוצאי שבת צו די שטאט לוד, אויפן וועג האט אים באגעגענט זיין תלמיד רבי עקיבא און האט ביטער געוויינט, ער האט זיך מצער געווען ביז עס איז גערינען בלוט פון אים ער האט געשריגן "אבי אבי רכב ישראל ופרשיו". ֿמען האט געטראגן זיין בעט פון
זיין משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זיין ווייב האט געהייסן אימא שלום. זי איז געווען דער שוועסטער פון רבן גמליאל דער נשיא (שבת קטז.), ער האט געהאט א זוהן הורקנוס בן אליעזר
אויך ווערט פארציילט אז ער האט אויפגעצויגן א מיידל די טאכטער פון זיין שוועסטער, ווען זי איז עלטער געווארן האט ער מיט איהר חתונה געהאט (אבדר"נ פי"ג).
פון זיינע גרויסע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי עקיבא, רבי אלעזר בן עזריה, רבי טרפון, רבי יוסי, אונקלוס הגר, רבי אלעאי הזקן,
ער האט געהאלטן אז פרויען טארן נישט לערענן קיין תורה, ווען א חשובע פרוי א קעניגן האט אים איינמאהל געפרעגט א שאלה פון די פסוקים פון די תורה האט ער געענטפערט אין חכמה לאשה אלא בפלך, א פרוי פארשטייט ליבערשט צו נייען קליידער אבער נישט צו תורה (יומא סו:).
נאך ווערט פארציילט עס האט אים איינמאל געפרעגט א פרוי א קשיא פון די תורה, זי איז געווען זייער א רייכע פרוי, זי האט געוואלט געבן פאר ר' אליעזר איהר מעשר, די מעשר פון איהר תבואה האט באטראפען דריי הונדערט כור, אבער ער האט איהר נישט געענפטערט, האט אים זיין זיהן הורקנוס געזאגט: טאטע די האסט פארלוירן יעצט דריי הונדערט כור תבואה, ענטפערט ער פאר זיין זוהן, קינד מיינס עס איז ענדערש צו פארברעענן די רייד פון די תורה ווי איידער צו זאגן תורה פאר פרויען.
אין משניות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סדר זרעים - (פינף און זיבעציג מאל)
- מסכת ברכות - פינף מאל - פרק א' משנה א' .. פרק א' משנה ב' .. פרק ד' משנה ד' .. פרק ה' משנה ב' .. פרק ז' משנה ה'.
- מסכת פאה - זעקס מאל - פרק ג' משנה ו' .. פרק ד' משנה ט' .. פרק ה' משנה ב', ד' .. פרק ז' משנה ז' (2 מאל).
- מסכת דמאי - דריי מאל - פרק ד' משנה ג' .. פרק ה' משנה ט' .. פרק ו' משנה ג'.
- מסכת כלאים - פינף מאל - פרק ב' משנה י' .. פרק ג' משנה ד' .. פרק ה' משנה ג', ח' .. פרק ו' משנה ב'. [2]
- מסכת שביעית - צען מאל - פרק ב' משנה ח' .. פרק ה' משנה ג' .. פרק ח' משנה ט' (3 מאל), י' (2 מאל) .. פרק ט' משנה ה', ט' .. פרק י' משנה ז'.
- מסכת תרומות - ניין און צוואנציג מאל - פרק ב' משנה א' .. פרק ד' משנה ה', ז', ח', ט', י' (2 מאל), י"א .. פרק ה' משנה ב', ד', ה', ו' .. פרק ו' משנה ו' (3 מאל) .. פרק ח' משנה א' (2 מאל), ב' (2 מאל), ג' (2 מאל), ח', ט' (2 מאל), י' (2 מאל), י"א .. פרק י"א משנה ב' (2 מאל).
- מסכת מעשרות - פיר מאל - פרק ב' משנה ד' .. פרק ד' משנה ג', ה', ו'.
- מסכת חלה - זיבן מאל - פרק א' משנה ג' .. פרק ב' משנה א', ד', ח' .. פרק ד' משנה ז' (3 מאל).
- מסכת ערלה - פיר מאל - פרק א' משנה ז' .. פרק ב' משנה א', י"א, י"ג.
- מסכת ביכורים - צוויי מאל - פרק ב' משנה ו', י'.
סדר מועד - (ניין און פופציג מאל)
- מסכת שבת - צוועלף מאל - פרק א' משנה י' .. פרק ב' משנה ג' .. פרק ו' משנה ד' .. פרק י' משנה ו' .. פרק י"ב משנה ד' .. פרק י"ג משנה א' .. פרק י"ז משנה ז' .. פרק י"ט משנה א' (2 מאל), ד' .. פרק כ' משנה א' .. פרק כ"ב משנה א'.
- מסכת עירובין - צוועלף מאל - פרק א' משנה ב' .. פרק ב' משנה ה', ו' .. פרק ג' משנה ג', ו' (2 מאל) .. פרק ד' משנה ה', י"א .. פרק ז' משנה י', י"א .. פרק ט' משנה ב' .. פרק י' משנה י'.
- מסכת פסחים - פערצן מאל - פרק א' משנה ז' (2 מאל) .. פרק ג' משנה א', ג' .. פרק ה' משנה ט' .. פרק ו' משנה א', ב' (3 מאל), ה' (3 מאל) .. פרק ט' משנה ב' ד'.
- מסכת שקלים - פינף מאל - פרק ד' משנה ז' (4 מאל) .. פרק ח' משנה ז'.
- מסכת יומא - דריי מאל - פרק ה' משנה ה' .. פרק ז' משנה ג' .. פרק ח' משנה א'.
- מסכת סוכה - פינף מאל - פרק א' משנה י"א (2 מאל) .. פרק ב' משנה ו' (2 מאל) .. פרק ד' משנה ה'.
- מסכת ביצה - צוויי מאל - פרק ד' משנה ו', ז'.
- מסכת תענית - דריי מאל - פרק א' משנה א' (2 מאל) .. פרק ג' משנה ט'.
- מסכת מגילה - איין מאל - פרק ד' משנה י'.
- מסכת מועד קטן - איין מאל - פרק ג' משנה ו'.
- מסכת חגיגה - איין מאל - פרק ג' משנה ח'.
סדר נשים - (פיר און זעכציג מאל)
- מסכת יבמות - זעכצן מאל - פרק ג' משנה א' .. פרק ו' משנה ג', ד' .. פרק ח' משנה ד', ו' .. פרק י' משנה א' .. פרק י"ב משנה ב' (2 מאל), ג' (2 מאל) .. פרק י"ג משנה ב', ו' (2 מאל), ז' .. פרק ט"ז משנה ב', ז'.
- מסכת כתובות - זיבן מאל - פרק א' משנה ו', ז', ח', ט' .. פרק ה' משנה ה', ו' .. פרק ט' משנה ד'.
- מסכת נדרים - צען מאל - פרק ד' משנה ג' .. פרק ט' משנה א' (2 מאל), ב' (2 מאל) .. פרק י' משנה ה', ו' (2 מאל), ז' (2 מאל).
- מסכת נזיר - צען מאל - פרק ג' משנה ג', ד' (2 מאל), ה' .. פרק ו' משנה ז', י"א .. פרק ז' משנה א' (2 מאל), ד' (2 מאל).
- מסכת סוטה - ניין מאל - פרק א' משנה א' .. פרק ג' משנה ד' .. פרק ד' משנה ג' .. פרק ו' משנה א' .. פרק ח' משנה ג' .. פרק ט' משנה ב', ג', ד', ט"ו.
- מסכת גיטין - זיבן מאל - פרק א' משנה א' .. פרק ד' משנה ז'[3] .. פרק ו' משנה ג', ד' .. פרק ח' משנה ח' .. פרק ט' משנה א', ד'.
- מסכת קידושין - פינף מאל - פרק א' משנה ד',[3] ט' .. פרק ג' משנה י"ג .. פרק ד' משנה ג',י"ג.
סדר נזיקין - (דריי און פערציג מאל)
- מסכת בבא קמא - דריי מאל - פרק א' משנה ד' .. פרק ד' משנה ט' ... פרק ו' משנה ד'.
- מסכת בבא מציעא - איין מאל - פרק ו' משנה ח'.
- מסכת בבא בתרא - פיר מאל - פרק ג' משנה ח' .. פרק ד' משנה ד', ה' .. פרק ט' משנה ז'.
- מסכת סנהדרין - פינף מאל - פרק א' משנה ד' .. פרק ו' משנה ד' (2 מאל) .. פרק י' משנה ג' (2 מאל).
- מסכת מכות - צוויי מאל - פרק ג' משנה ה' (2 מאל).
- מסכת שבועות - צוויי מאל - פרק ב' משנה ה' .. פרק ה' משנה ג'.
- מסכת עדיות - פופצען מאל - פרק ב' משנה ז' (2 מאל) .. פרק ה' משנה ד', ה' .. פרק ו' משנה ב', ג' (4 מאל) .. פרק ז' משנה א', ה', ו', ז' (2 מאל) .. פרק ח' משנה ו'.
- מסכת עבודה זרה - דריי מאל - פרק א' משנה ח' .. פרק ג' משנה ט' (2 מאל).
- מסכת אבות - זיבן מאל - פרק ב' משנה ח' (4 מאל), ט' (2 מאל), י'.
- מסכת הוריות - איין מאל - פרק ב' משנה ז'.
סדר קדשים - (צוויי און פופציג מאל)
- מסכת זבחים - ניינצן מאל - פרק א' משנה א' (2 מאל), ד'[4] .. פרק ג' משנה ג' .. פרק ז' משנה ד' (3 מאל) .. פרק ח' משנה ד', ה', ז', ח', ט', י' (3 מאל), י"א, י"ב .. פרק י"א משנה ג'[5] .. פרק י"ג משנה ד', ו'.
- מסכת מנחות - דריי מאל - פרק ג משנה א', ד' .. פרק ז' משנה ג'.
- מסכת חולין - פינף מאל - פרק ב' משנה ו' (2 מאל), ז' (2 מאל) .. פרק י"ב משנה ז'.
- מסכת בכורות - זעקס מאל - פרק א' משנה ו' (2 מאל) .. פרק ד' משנה ז' .. פרק ה' משנה ג' .. פרק ז' משנה ו' .. פרק ח' משנה י'.
- מסכת ערכין - פינף מאל - פרק ג' משנה ב' .. פרק ו' משנה א', ג' .. פרק ז' משנה ד' .. פרק ט' משנה ח'.
- מסכת תמורה - פינף מאל - פרק ג' משנה א' (2 מאל), ג' (2 מאל) .. פרק ו' משנה ה'.
- מסכת כריתות - זיבן מאל - פרק ג' משנה ג'[5] .. פרק ד' משנה ב' (2 מאל), ג' (2 מאל) .. פרק ו' משנה א', ג'.
- מסכת מעילה - צוויי מאל - פרק א' משנה ב', ג'.
סדר טהרות - (זיבן און אכטציג מאל)
- מסכת כלים - צוויי און צוואנציג מאל - פרק ב' משנה ח' .. פרק ג' משנה ב' .. פרק ה' משנה י' .. פרק ח' משנה א' (2 מאל) .. פרק י' משנה א' .. פרק י"א משנה ה', ח' (2 מאל) .. פרק י"ד משנה א', ז' (2 מאל) .. פרק ט"ו משנה ב' .. פרק י"ז משנה א' .. פרק י"ח משנה ט' .. פרק כ"ו משנה ב', ד', ה' .. פרק כ"ז משנה ה', י"ב .. פרק כ"ח משנה ב'.
- מסכת אהלות - דרייצן מאל - פרק ב' משנה ב' (2 מאל), ד' .. פרק ו' משנה א' .. פרק ט' משנה ט"ו .. פרק י"א משנה ז' .. פרק י"ב משנה ג', ח' (2 מאל) .. פרק י"ד משנה ד', ה' .. פרק י"ז משנה ב', ה'.
- מסכת נגעים - זעקס מאל - פרק ו' משנה ז' .. פרק ז' משנה ד', ה' .. פרק ט' משנה ג' .. פרק י"א משנה ז' .. פרק י"ד משנה ט'.
- מסכת פרה - צוואנציג מאל - פרק א' משנה א' .. פרק ב' משנה א' (2 מאל), ג', ה' .. פרק ד' משנה א' (2 מאל), ג' .. פרק ה' משנה ד' .. פרק ז' משנה י' .. פרק ט' משנה א' (2 מאל), ג', ד' (2 מאל), ז' .. פרק י' משנה א', ג' .. פרק י"א משנה ב', ז'.
- מסכת טהרות - פיר מאל - פרק ב' משנה ב' .. פרק ח' משנה ז' .. פרק ט' משנה ג' (2 מאל).
- מסכת מקואות - זעקס מאל - פרק ב' משנה ד', ז', ח', י' .. פרק ח' משנה א' .. פרק ט' משנה ג'
- מסכת נדה - אכט מאל - פרק א' משנה ג' (2 מאל), ה' .. פרק ד' משנה ד', ו' (2 מאל) .. פרק ה' משנה ט' .. פרק י' משנה ג'.
- מסכת מכשירין - איין מאל - פרק ו' משנה ו'.
- מסכת זבים - דריי מאל - פרק ב' משנה ב' .. פרק ה' משנה ג', ז'.
- מסכת ידים - דריי מאל - פרק ד' משנה ב', ג' (2 מאל).
- מסכת עוקצין - איין מאל - פרק ג' משנה י'.


text:
סימאן באליוואר
סימאן באליוואַר (שפאניש: Simón Bolívar; 24סטן יולי 1783 - 17טן דעצעמבער 1830) איז געווען א ווענעזועלישער מיליטארישער און פאליטישער פירער.
ער איז געבוירן געווארן אין קאראקאס, ווענעזועלע. ער האט באפרייט אסאך לענדער אין דרום אמעריקע, ווי למשל ווענעזועלע, קאלאמביע, עקוואדאר, פערו און באליוויע, פון שפאניע. ער איז געווען דער פרעזידענט פון גראן קאלאמביע, א לאנד וואס האט זיך שפעטער צעטיילט אויף קאלאמביע, ווענעזועלע, עקוואדאר און פאנאמא.
דער נאמען פון באליוויע איז לכבוד באליוואר.
רעוואלוציע אין לאטיין אמעריקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שפאניע האט געהערעשט אין דרום אמעריקע דורך גובערנאטארן. אין 1808, האט נאפאלעאן איינגענומען שפאניע און האט איינגעשטעלט זיין ברודער, יאזעף באנאפארטע דעם נייעם מלך. די קאלאניעס אין לאטיין אמעריקע האבן רעבעלירט מיט דער טענה אז זיי זענען געטריי צום אלטן קעניג, שארל דער פערטער פון שפאניע און נישט צו נאפאלעאן.
באליוואר האט געפירט א קאלאמבישע ארמיי און אין 1814 האט ער איינגענומען באגאטא.
דעם 6טן סעפטעמבער 1815 האט סימאן באליוואר געשריבן א בריוו פון דזשאמייקע וואו ער האט ערקלערט פארוואס גאנץ דרום אמעריקע זאל זיין אומאפהענגיק פון שפאניע. אום 26סטן מיי 1819 האט באליוואר צוזאמענגענומען א גרופע פארטיזאנער וואס האבן געוואלט באזיגן די שפאנישע מיליטער. אום 7טן אויגוסט האבן זיי געקעמפט קעגן די מאנארכיסטן און האבן איינגענומען באיאקא, קאלאמביע. אין יוני 1821 האבן זיי איינגענומען קאראקאס, און א פאר טעג נאכהער גאנץ ווענעזועלע. דערנאך האט באליוואר געקערט צו דרום און האט איינגענומען קיטא.
אין 1819 האט ער פראקלאמירט די אומאפהענגיקייט פון דער רעפובליק פון גרויס-קאלאמביע, א לאנד וואס שליסט איין די היינטיקע לענדער פון עקוואדאר, קאלאמביע, ווענעזועלע און פאנאמא. דעם 17טן דעצעמבער 1819 איז ער געווארן איר ערשטער פרעזידענט.
דעם 27סטן יולי 1822 האבן סימאן באליוואר און חאסע דע סאן מארטין געטראפן ביי גאיאקיל.


text:
סערעט
סערעט (רומעניש: Siret; דייטשיש: Sereth, פויליש: Seret) איז א שטעטל אין שאץ פראווינץ, צפון רומעניע, און איז פון די עלטסטע שטעטלעך אין, און אן אמאליגע הויפטשטאט פון דער געוועזענער פרינציפאליטעט פון מאלדאוויע. ער געפינט זיך 2 km פונעם גרענעץ מיט אוקראינע, און איז איינער פון די הויפט אדורכגאנג פונקטן אין צפון פון לאנד, מיט סיי א שאסיי גרענעץ פונקט סיי א באן פארבינדונג.
דאס שטעטל האט געהאט א יידישע קהילה. רבי שמואל שמעלקא רובין (אן אייניקל פון רבי נפתלי ראפשיצער און רבי שלום פון בעלזא) האט געפירט א רביסטעווע פון תרל"ה ביז זיין פטירה אין תרס"א. זיין נאכפאלגער איז געווען זיין זון רבי פנחס מנחם מענדל ביז ער איז אומגעקומען אינעם חורבן אייראפע.
איינער פון די אדמורי"ם פון וויזשניץ, רבי ברוך האגער, דער "מקור ברוך" איז געווען שטאטס רב אין סערעט, און איז געווען דער גרינדער פונעם סערעט וויזשניץ הויף. נאך דער צווייטער וועלט מלחמה האט ער זיך באזעצט אין חיפה, וואו געפינט זיך דער פערטל פון די סערעט וויזשניצער חסידים.


text:
גארטל הערפעס
גארטל הערפעס (Herpes zoster) איז א קראנקייט פון מענטשן. די סימפטאמען זענען ווייטיק און אן אויסשיט מיט בלאטערן. דער ווירוס וואס שאפט גארטל הערפעס איז דער זעלבער ווירוס וואס שאפט פּאָקן.
אינפארמאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
גארטל הערפעס איז א ווירוס קראנקייט געשאפן פונעם וואריצעלא זאסטער ווירוס (VZV), דער זעלבער ווירוס וואס איז גורם פאקן. די סימפטאמען זענען ווייטיק מיט א בלאטערישן אויסשיט לענגאויס די נערוון וואו דער ווירוס געפינט זיך. רוב מענטשן וואס ליידן פון גארטל הערפעס זענען אין די עלטערע יארן. מען קען זיך נישט אנשטעקן מיט גארטל הערפעס; אבער ס'איז מעגלעך זיך אננעמען מיט פאקן אויב מען רירט אן דעם אויסשיט פון א מענטש וואס האט גארטל הערפעס.
קוראציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איינער פון די וועגן צו באהאנדלען גארטל הערפעס איז מיט סטערוידן.


text:
שאך (שפיל)
שאך (אדער שאך מאַט) איז זייער אן אלטע סטראטעגי טאוול טיש שפיל וואס ווערט געשפילט מיט צוויי מענטשן.
די שפיל איז געבויעט קעסטלדיג מיט 64 קוואַדראַטן און 8 ליניעס. יעדער שפילער האט 16 חלקים איינער שווארצע און איינער ווייסע: 8 סאלדאטן, 1 קעניג, 1 מלכה, 2 טורעמס, 2 לויפערס און צוויי פערדן.
די ראשונים פלעגן דאס אנרופן "משחק השקאקיא". (עס איז פאראן א פאעטישער פיוט פונעם חוקר ר' אברהם בן מאיר בן עזרא, בעל אבן עזרא איבער דעם שאך שפיל)
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פונקטלעך ווען די שפיל איז פארפאסט געווארען איז נישט באוואוסט אבער רוב היסטאריקער האלט אז מען האט געשפילט שאך צום ערשטן מאל אין צפון אינדיע געגנט אין דער תקופה פון דער גופטא אימפעריע אינעם 6טן יארהונדערט. דער שפיל האט אנגעהויבען צובאקומען איר באוויסטהייט אין אייראפע אונם אכטצען יאר הונדערט נאכדעם וואס די מארינס פון פרס האבן אינוואדירט שפאניע.
ספעציעלע גאנגן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען דא ספעציעלע גאנגן אין דעם שפיל.
- ען פאסאנט, דאס איז ווען א סאלדאט שטייט אין א קעסטעל די פערטע רייע פון קעגנער און די קעגנער ברענגט ארויס זיינס א סאלדאט וואס ווען ער ברענגט דאס איין טריט קען מען אים אראפנעמען, גייט ער און ער ברענגט דאס צוויי טריט, דאן אויף יענער גאנג קען ער דאס אראפנעמען אזוי ווי ער וואלט נאר געגאנגן איין טריט.
- גאפל (FORK), דאס איז ווען מען סטראשעט צוויי שטיקלעך אויף איינמאל פון קעגנער אין אזא וועג אז ער קען גארנישט טאן, למשל אז איינס פון די וואס ווערן געסטראשעט איז די קעניג און דער שטיקל וואס סטראשעט איז באשיצט, און עס סטראשעט נאך א שטיקל ווי למשל די מלכה, דאן הייסט דאס א גאפל ווייל דער קעגנער קען זיכער פארלירן די מלכה (חוץ אויב די שפילער האט אנדערע חשבונות).
- אראפשטעלן (PIN), דאס איז ווען מען סטראשעט א שטיקל וואס אויב דער קעגנער וועט ריקען דעם שטיקל וועט א שטיקעל וואס איז מער ווערט אראפגענומען ווערן. ווי למשל אויב א פערדל איז אין די זעלבע רייע פון די קעניג, און די מלכה צילט אויפן זעלבן רייע, דאן איז די פערדל אראפגעשטעלט.
ווערט פון די שטיקלעך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא אומאפציעלע פונקטן פאר א יעדע שטיקל, וואס לויט דעם קען מען בויען א סטראטעגיע וואס לוינט זיך פארלירן פארוואס.
- א סאלדאט איז ווערט 1 פונקט
- א טורעם 5 פונקטן
- א לויפער 3 פונקטן (נישט אלעמאל איז די לויפער און פערדל ווערט די זעלבע ווענדט זיך ווי אזוי די שפיל האלט)
- א פערדל 3 פונקטן (נישט אלעמאל איז די לויפער און פערדל ווערט די זעלבע ווענדט זיך ווי אזוי די שפיל האלט)
- א קעניגען 10 פונקטן
די קעניג האט נישט קיין נומער וויבאלד די שפיל ענדיגט זיך אהן אים.
לויט דעם חשבון קומט אויס אז אויב פארלירט איינער א טורעם מיט א פערדל און א לויפער פאר די קעגנערס מלכה, האט דער וואס האט פארלוירן די מלכה מער ווערטפולע שטיקלאך. אויך צו פארלירן ביידע טורעמעס פאר יענעם'ס מלכה איז די זעלבע זאך ווי פארלירן די מלכה. פארשטייט זיך אז דאס אלעס ווענדט זיך לויט די כשרונות פון די שפילערס.
באוואוסטע שפילער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יידן האבן זיך שטארק אינטערעסירט אין שאך און עס זענען פאראן א סך יידישע גרויסמייסטער. צווישן זיי דארף מען דערמאנען די וועלט מייסטער ווילהעלם שטייניץ, עמנואל לאסקער, מיכאל באטוויניק, מיכאיל טל. אנדערע אויסגעצייכנטע יידישע שאכשפילער זענען מיגל ניידורף, לאנגע יארן דער ארגענטינער מייסטער, שמואל רעשעווסקי, א פרומער ייד שומר מצוות און אן אמעריקאנער גרויסמייסטער, און די גרעסטע שאכשפילערין אין דער וועלט, יהודית פאלגאר.


text:
תשעה באב
תשעה באב איז א טאג ווען יידן פאסטן און קלאגן. דער טאג באצייכנט דעם חורבן פון די צוויי בתי מקדש און אויך אנדער צרות וואס האבן פאסירט דאס יידישע פאלק.
וואס איז געשעהן אין תשעה באב[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די משנה רעכנט אויס פינף זאכן: א) גאט האט גוזר געווען אויף אידן נישט אריין גיין אין ארץ ישראל. ב) עס איז חרוב געווארן דאס ערשטע בית המקדש. ג) עס איז חרוב געווארן דאס צווייטע בית המקדש. ד) עס איז אייגענומען געווארן די שטאט ביתר. ה) עס איז אויפגעאקערט געווארן ירושלים דורך די שונאים.
אין מלכים א' (כ"ה) שטייט אז דער בית המקדש איז חרוב געווארן ז' אב, און לויט ווי עס שטייט אין ירמיהו (נ"ב) איז דאס חרוב געווארן י' אב. אבער וויבאלד דער צווייטער בית המקדש איז חרוב געווארן ט' אב האט מען איינגעפירט צו באשטימען ט' אב אלס א געדענק-טאג פאר ביידע חורבנות.
אין ירושלמי שטייט אז ביידע בתי מדרשים זענען חרוב געווארן אין ט' באב, און דאס וואס דער פסוק זאגט ער איז חרוב געווארן ז' אב איז נישט מדויק, ווייל אין די טעג פון די גרויסע צרות זענען אידן געווען פארמישט, מען האט נישט פוקנטליך אפגשריבן וועלכע טאג עס איז פארברענט געווארן, שפעטער זאגט די ירושלמי האט מען עס שוין נישט געואלט פארעכנטן טאקע דערפאר, מען האט געוואלט ווייזן ווי צומישט און צוקלאפט אידן זענען דאן געווען.
אויך בזמן בית שני האבן די יידן געפאסט די פיר תעניתים אויפן חורבן בית ראשון.[1]
אין מדרש רבה שטייט אז אינעם טאג פון תשעה באב איז געבוירן געווארן משיח דער אויסלייזער פון אידן.
איינגעטליך זענען די גוים אריין אין בית המקדש תשעה באב, אבער אנגעצינדן האבן זיי עס הערש פארנאכט, נאנט צום צענטן טאג, און עס האט געברענט דעם צענטן טאג, ר' יוחנן האט געזאגט ווען איך בין ווען אין יענעם דור וואלט איך ווען געמאכט דעם טרויער טאג דעם צענטן טאג, אבער די חכמים האלטן "אתחלתא דפורעניות עדיפא" מען רעכנט ענדערש ווען עס האט זיך אנגעהויבן.
מנהגים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אידן פירן זיך תשעה באב זיך צו פארזאמלען אין די בתי מדרשים, מען נעמט אראפ די פרוכת פונעם ארון הקודש, א זכר פון אבילות, אנדערע זאגן דעם טעם איז ווייל טיטוס הרשע האט געשטאכן דעם פרוכת פנעם בית המקדש (מנהגי ישורון סי' קל"ח), מען זעצט זיך אויף דער ערד און מען קלאגט אויפן חורבן בית המקדש.
ביינאכט זאגט מען די פינעף פרקים פון מגילות איכה. אויך זאגט מען אנדערע קליינע קינות, מען מאכט פינטסער אין שוהל ווייל אזוי שטייט אין מדרש איכה אז השי"ת האט געזאגט פאר די מלאכים מיר זאלן מאכן די זעלבע וואס א מלך טוט ווען ער קלאגט ער לעשט די לעכט, און אויך מרמז זיין אז "כבה נר ישראל" עס איז געווארן פינסטער פאר אידן (אבודרהם).
אשכנזים זענען נוהג נישט צו לייגן טלית און תפלין תשעה באב אינדערפרי נאר צו מנחה.
צופרי איז דא א קינות לתשעה באב וואס אסאך געלערענטע אידישע פארפאסער האבן פארפאסט קינות און קלאג רייד אויפן חורבן, אויף דעם וואס צדיקים זענען גע'הרג'ט געווארן, אויף דעם וואס דאס חשיבות און טייערקייט פון אידן איז פארלוירן, און אויף דעם וואס ציון איז חרוב, די אידישע פיינט לאכן פון אונז, ביז משיח צדקינו וועט קומען.
אסאך גרויסע חלק פון די קינות לתשעה באב האט געמאכט דער באקנאטער אידישער קאמפאזיער ר' אליעזר הקליר. אסאך האט געמאכט ר' יהודה הלוי. אסאך פון די קינות איז געבויט אויף די פינף פרקים פון איכה.
קינות אויף חורבן אייראפע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין פארשידענע קהילות זאגט מען אויך א קינה אויפן חורבן פון די יידישע קהילות אין אייראפע. צווישן די וואס האבן געשריבן אזעלכע קינות זענען דער באבאווער רבי, הרב שמעון שוואב פון קהל עדת ישורן, וואשינגטאן הייטס, און הרב אלחנן היילפרין פון גאלדערס גרין.
פאקטיש איז אבער אין רוב קהילות נישט איינגעפירט געווארן צו זאגן קינות אין תשעה באב אויפן חורבן אייראפע. עס זענען דא וואס זאגן אז דאס איז ווייל מען האט נאר צוגעלייגט קינות אויף צרות פונעם גלות וועלכע האבן פארשטערקערט און ממשיך געווען דעם גלות וואס האט זיך אנגעהויבן מיט חורבן בית המקדש אין תשעה באב, אנדערש איז אבער דער חורבן אייראפע וואס באלאנגט שוין אינעם קאטאגאריע פון חבלי משיח און געהערט שוין ענדערש צום גאולה ווי צום גלות, וויבאלד דאס איז געווען ווי א הקדמה צום נאנטן גאולה, דערפאר פאסן אירע קינות נישט אריין צווישן די קינות פון תשעה באב.


text:
די פּראָם דיפּאַרץ בøדזשדען אָדער פינשאַוו יעדער רגע שעה - אויף די שעה. אָבער, אין די דייטיים בעשאַס די זומער, צוויי Ferries אַרבעטן די בøדזשדען-פינשאַוו מאַרשרוט מיט אַורלי דיפּאַרטשערז. די בøדזשדען-פינשאַוו מאַרשרוט איז אַפּערייטאַד דורך סקאַנדלינעס אַ ביסל יאָרן צוריק, און די Photo אויבן איז פֿון דער סקאַנדלינעס טעג.
די בøדזשדען-פינשאַוו קשר איז אַ טייל פון שאָסיי קסנומקס פון ניבאָרג אויף פונען צו טøנדער אין די דרום מערב ווינקל פון Jutland. שאָסיי קסנומקס איז מערסטנס אַ צוויי שטעג שאָסיי, אָבער אַ זייער סיניק איינער. ספּעציעל די טייל אַריבער די דרום פון פונען כּולל שעפע פון סיניק שיינקייט אַריבער כאָטש וואַלד און פּאַסינג נאָענט דורך עטלעכע גרויס מאַנער הייזער און די זייער פאָלקס און באַרימט עגעסקאָוו קאַסטלע. דערוואַרטן וועגן איין שעה פון דרייווינג צייַט ווען דרייווינג פֿון ניבאָרג צו בøדזשדען אויף שאָסיי קסנומקס.
פינשאַוו איז אָנגעפילט מיט נאַטור, און איז אַ גאַניידן פֿאַר נאַטור ליבהאבערס, און די לאַנד דאָ איז דאַמאַנייטאַד דורך היללס און וועלדער. דער קלימאַט אויף די אינזל איז מילד און דעם געפֿירט די גראָוט פון עקזאָטיש געוויקסן, ניט געפֿונען ערגעץ אַנדערש אין דענמאַרק.
א קסנומקס קילאמעטער לאַנג ברעג איז אַרומיק די אינזל, און דעריבער אַ ברעג איז שטענדיק צו זייַן געפֿונען. אויף אויב איר קענען וואַנע אָדער ינדנברעך און יענע אַרויף פֿאַר עטלעכע פישערייַ וועט געפֿינען פרייד אין די אָנגענעם פּאָרץ און פרידלעך בייז.
אַרומיק די אינזל איז עטלעכע שיפּוורעקקס, וואָס קענען זיין דייווד צו. אויב איר טאָן ניט ווינטשן צו ונטערטוקנ זיך, איר קענען היטן די דיווערס אויף אַ טעלעוויזיע ווי זיי גיין אַראָפּ צו די שיפּוורעקקס.
הøרופאַוו איז ליגן קסנומקס קילאמעטער פון פינשאַוו און איז אַ ביסל אָנגענעם פישערייַ שטאָט, און דאָ איר קענען הנאה די פאַרשידענע ימפּרעשאַנז אָדער נעמען אַ וואַנדערן אויס צו דער נאַטור געגנט פון טריללען, פֿון ווו אַ ראיה טורעם קענען ווערן געניצט צו היטן די בירדליפע אין דער געגנט .
די דאַניש גלאז קונסט אין הøרופאַוו איז ווערט אַ וויזיט. איבערלעבונג די קראָם און דער וואַרשטאַט, זענען געווען בלויז זאַמד, סאָדע, קאַלק און באוויליקט קאַלערינג איז געניצט. דאַניש גלאז קונסט איז דער בלויז גלאַססבלאָווינג אין צפֿון אייראָפּע, וואס אַרבעט אין שטיין אין האַרט, כאַנמייד גלאז.
אין דער שטאָט פון Sønderborg, קסנומקס קילאמעטער פון פינשאַוו, איר וועט געפֿינען אַ שיין סעאַפראָנט, היסטארישע בנינים, גוט שאַפּינג אַפּערטונאַטיז, און אַ שלאָס, פֿון ווו איר קענען באַווונדערן זאמלונגען פון די אלטע צייַט אַרויף ביז די פּרעזענט. אין DANFOSS מוזיי איר קענען דערפאַרונג אַ אינדוסטריעלע פּאַסירונג פון די פאָרשטעלן און די צוקונפֿט.


text:
מזרח-אייראפע
מזרח-אייראפע איז א טערמין צו באטיטלען דעם געא-פאליטישן ראיאן וואס באשטייט פון דעם מערסטן מזרח טייל פונעם אייראפעישען קאנטינענט. דורכאויס היסטאריע און אויף א קלענערן פארנעם היינט צוטאגס, זענען טיילן פון מזרח אייראפע קענטליך אנדערשט כלפי מערב אייראפע און אנדערע ראיאנען צוליב קולטורעלע, רעליגיעזע, עקענאמישע, און היסטארישע סיבות.
אינהאַלט
דעפיניציעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן פארשידענע דעפיניצעס וואס גענוי רופט מען מזרח-אייראפע.
באגרענעצטע דעפיניציע פון מזרח-אייראפע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויט דער באגרענעצטע דעפיניציע שליסט איין מזרח-אייראפע די פאלגנדע לענדער (וואס זענען אלע אמאל געווען א טייל פונעם סאוועטן פארבאנד):
פארברייטערטע דעפיניציע פון מזרח-אייראפע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ביז דער קאמוניסטישער בלאק איז איינגעפאלן פלעג מען רופן די אלע לענדער מיט א קאמוניסטישער רעגירונג מזרח-אייראפע אדער דער מזרח בלאק.
- אלבאניע
- אונגארן
- באסניע און הערצעגאווינע
- בולגאריע
- טשעכיי
- ליטע
- לעטלאנד
- מאנטענעגרא
- מאקעדאניע
- סלאוואקיי
- סלאָװעניע
- סערביע
- עסטלאנד
- פוילן
- קראאטיע
- רומעניע
כאטש גריכנלאנד און טערקיי געפינען זיך אין דער מזרח זייט פון אייראפע, רעכנט מען זיי נישט אין מזרח-אייראפע, אזוי ווי זיי האבן נישט געהאט קיין קאמוניסטישטע רעגירונג.
די באלטישע לענדער (ליטע, לעטלאנד און עסטלאנד), וואס מ'פלעג רעכענען זיי אין מזרח-אייראפע, געפינען זיך סיי געאגראפיש און סיי קולטורעל אין צפון-אייראפע.
פראבלעמען מיט דער פארברייטערטער דעפיניצע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די טיילונג פון די טעג פון דער קאלטער קריג צווישן מזרח און מערב אייראפע איז געווען באזירט אויף די טיילונג צווישן נאטא און דעם מזרח בלאק, וואס גייט נישט אן היינט זייט דער מזרח בלאק איז צונויפגעפאלן און דער אייראפעישער פארבאנד האט זיך פארברייטערט איינצונעמען טייל מזרח לענדער.
רוב מדינות אין מזרח אייראפע האבן היינט א ליבעראלע רעגירונג מיט א דעמאקראטישער הערשאפט. למשל אונגארן וואס האט באלאנגט לכתחילה אין דער מזרח-אייראפעישן קאטאגאריע, איז דאך גאר שטארק מאדערעניזירט על כל פנים פונקט ווי די לענדער אין מערב אייראפע.


text:
תגובהדורך סאכדעס » דאנארשטאג מאי 17, 2012 4:04 pm
כ'זע עס זענען דא מערערים אויף דעם אמת פונ'ם ענין, דהיינו אולי דארף מען דאס טאקע יא בעסער אויספארשן, העלעך זאגן מיין דעה אויף דעם ענין אויף דעם פאל.
דאס טיפשות פון אזא סברה, - אפילו לאמיר זאגן אז מיר ווייסן נישט, און מיר קענען נישט וויסן דעם פאקט אויף 100 פראצענט, ווייל אלעס 'קען זיין' און די היסטאריע האט שוין איבערצייגט אז עס מאכט זיך פעלער וואס אומגלויבליך איז פארט עפעס פארגעגאנגען. - אידאך עד אין להפליא, לאמיר צונעמען די זאך אין קליין געלט.
די אלע פארעטטער פון כלל ישראל, די אלע וואס זיי שרייען און פראטעסטירן, די אלע וואס וויינען אז נעעעעבעך מ'האט זיי אביוזד.... איך און דו ווייסן אז פאר זיי באדערט נישט קיין אביוזערס, און זיי באדערט נישט קיין אביוזטערס. זיי האבן ליידער נישט קיין שום פראבלעם מיט די איסור פון די תורה וואס 'מיר' זאגן דריי מאל א טאג ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם. זיי וועלן פאר יעדן פרייז און אין יעדן פאל ערפילן זייערע תאוות אויפ'ן ערגסטן אדער בעסטן פארנעם וואס איז נאר שייך. איז צו וואס שרייען זיי, און צו וואס וויינען זיי? דאס איז דאך דאס וואס דו ביסט איצט מקיים נאכ'ן מקיים זיין דעם עבר ושנה, איז וואס ביסטו פונקטליך בייז דא?
מ'דארף נישט זיין צו קלוג צו זען און צו פארשטיין אז זיי באדערט צוויי זאכן, איינס איז זיך צו ריינוואשן כלומר'שט, כאילו ווען נישט .... וואלטן זיי געזעסן אין כולל, אדער געהאלפן דעם מאן צו זיצן אין כולל. און דאס צווייטע וואס באדערט זיי נאכמער איז, אז עס איז דא א כוח - יא א היימישע כוח - וואס לאזט נישט צו אז זיי מיט זייערע נבלות, זאלן פארשמוצן אונזערע גאסן, און אפילו ווען די רעדע איז אויף זאכן וואס דער גוי לאזט יא, קומט דער כוח און זאגט למלאך משחית הרף ידיך, ביי אונז אין די היימישע געגנטער, וועלן ענק זיך נישט ארומדרייען פראנק און פריי מיט קיין אויסגעלאסענקייט, מיר וועלן נישט לאזן אז ענק זאלן פארדארבן אונזער יוגנט וואס מיר פרובירן צו ערציען מיט לייב און לעבן אויף אן ערליכע שטייגער. און מיר וועלן טון כל מה שביכולתינו אז עס זאל נישט פאסירן. צי איז דאס מיט אוועקגעבן שעות טעג, וואכן חדשים און צומאל יארן מיט די אלע חולי נפש אז זיי זאלן זיך האלטן אין די ראמען, צי איז דאס מיט נוצן אלע געזעצליכע טאקטיקן אז זר לא יתערב בתוכינו און הרג'נען אונזער יוגענט.
אט דעם כוח ווילן זיי מיט אלע זייערע כוחות אין דער ערד לייגן, און דאס גרינגסטע און שנעלסטע איז צו עפענען די מויל צו די מידיא, די וואס גלייכן צו רעדן שמוץ בהיתר (ווען מ'באשמוצט יענעם, בפרט א איד) און פון דארט און ווייטער דארפן מיר פלוצים אויפווייזן אז שקר ענו בפיהם, און אז דער און יענער איז יא שולדיג צי נישט שולדיג.
ניין, ניין און נאכאמאל ניין, מיר דארפן נישט קיינעם ענפערן, און כדי זיך ריינצואוואשן באשולדיגן זיי דעם אדער יענעם מיט בלבולים שונים ומשונים. און אויב ווילן זיי אונז איינרעדן אז עס קומט ווייל מ'האט זיי אביוזד; דער אדער יענער מלמד אדער משגיח, העט מען זיי ווארפן ערד אין זייער מויל און זיי זאגן צא טמא, דיך באדערט נישט אז יענער איד האט געזינדיגט, ווייל דו האסט זייער ליב -ליידער- צו זינדיגן. פארקויף נישט קיין מעשיות, אפילו לשיטתך האט דער אביוזער נישט אומזיסט 'דיך' אביוזד, און רעד אונז נישט איין קיין שטותים, מיר ווייסן גאנץ גוט אז ווען מ'אביוזד איינעם ווערט דער אביוזטער נישט אזוי אביוזד.
מיר דארפן פארשטיין איין זאך, דאס גאנצע טערמין פון אביוזער און אביוזטער איז געקומען צו פארן פון די גוים אין אונזער מחנה אריין, און די פראבלעם דערמיט איז, אז די אלע עפעקטס וואס די גוים האבן באשאפן אז דאס פאסירט מיט אן אביוזטער איז געבוירן געווארן אלעס און אלסדינג צו קענען סוען און מאכן געלט פונ'ם סיסטעם. ביודעי ומכירי קאמינא, פון עטליכע יאר האנדלן מיט בחורים פון די סארט קעיסעס, לא דובים ולא יער. די אלע אביוזטע קענען גאנץ גוט גיין טרינקען קאפי און עסן פיינע פרישטאגס, זיי זענען זייער גוטמוטיג, און פארקערט ליידער, זיי ענדזשויען א טאג, און האקן א לעבן. (על כל פנים ביז די רשעים מלאים חרטות געפיל ערוועקט זיך) זיי האבן נישט קיין פראבלעמען -צוליב די מעשה- נישט צו שלאפן ביינאכט אין בעט, זיי האבן נישט קיין נייטמעערס, און די אלע לאקשן קען מען פארקויפן פאר די וואס קענען נישט די חברה.
נארוואס דען, עס איז דא תורה'דיגע צוגאנג צו אזא פראבלעם. און פארשטייט זיך אז מחללי שבתות און אוכלי נו"ט - אן קיין שום אביוזעישן דערפון - זענען נישט רעלאווענט צו קומען עדות זאגן, און ווער רעדט נאך ווען די שטות שווימט ארויף נאכ'ן דערלייגן אין א סכסוך אז דאס איז אנגעגאנען דריי יאר אין א צי..... און די עפעקט איז ארויסגעקומען אזוי פיל שפעטער... משוגע דארף מען זיין אפילו נאר צו קלערן אז יש דברים בגו.
צו די אלע וואס האבן א טענה אז די קינדער רעדן דערפון, שווער צו זאגן אז ס'איז נישט קיין פראבלעם, אבער א ריכטיג מחונך'דיג קינד, דארף נישט צו ווערן אפעקטירט פון אזא סארט אקציע, און די אלע וועלן נישט רעדן דערפון. און די נישט מחונך'דיגע קינדער, וועלן אנקומען דערצו אויף א צווייטע וועג אויך, און העכסענס וועלן זיי פון די אקציע ארויסנעמען און זען וויאזוי דער עולם איז שארף און ווילד דערקעגן.
עוד אחת אדבר, עמיציר האט גוט מעיר געווען, מיר האבן אין די נישט לאנגע תקופה אויף צוריק מיטגעהאלטן אן אנדער פרשה, וואס דארט האט מען נישט געמאכט קיין הצילו אקציעס, והסיבות ידועים, על כן יסכר פי דוברי שקר, אז מיר באהאלטן אונזער שמוץ, ווען סיז ליידער דא, באהאלט מען זיך אליינס, און נישט די שמוץ. אבער ווען ס'יז נישט דא, וועלן מיר קעמפן מיט די ציין און די נעגל אז דער אמת זאל ארויפשווימען, און די רשעים זאלן אויפגעקלערט ווערן ביז זייער רשעות וועט האבן א מפלה בביאת משיח צדקינו.


text:
אויטא אלארם
אויטא אלארם איז אן עלעקטראנישער אלארם סיסטעם ספעציעל פאר אויטאס וועלכע פייפט אויב איינער פרובירט איינברעכן און אוועקפארן מיט דעם אויטא.
אויטאס זענען איינע פון די הויפט צילן פאר גנבים שוין פאר עטליכע דורות און וועט לויט אלע ערווארטונגן בלייבן אויף זייער ליסטע אויף לעולם און כאטש די זיכערהייט מאסנאמען ווערן בעסער און בעסער ווערן אבער די גנבים אויך מער פארגעשריטן און וועלן דאס קיינמאל נישט אויפגעבן ערשטנס ווייל דאס איז א ווערטפולע חפץ וועלכע ליגט אויפ'ן גאס, פארקויפט זיך זייער גרינג, און פארמאגט אן אריינגעבויטע אנטלויף סיסטעם.
די ערשטע אויטא גניבה וועלכע איז געווארן רעקארדירט ביי די פאליציי איז שוין געווען אין 896', אינגאנצן 10 יאר נאכדעם וואס די גאזאלין אויטאס זענען פארגעשטעלט געווארן פאר די וועלט. היינט צו טאג מיט אזויפיל אויטאס אויף די גאסן זענען פאראן טויזענטער אויטא גניבות וועלכע ווערט געשאצט צו אן אויטא פער יעדע 20 סעקונדן אין די פאראייניגטע שטאטן זעלבסט. וויפיל מען פרובירט זיך צו פארזיכערן פון אן אויטא גניבה איז מען אבער קיינמאל נישט פארזיכערט אזוי לאנג ווי עס ליגט אויפ'ן גאס אן יעדער קען זיין א קרבן צו אן אויטא גניבה. די עגמת נפש נאך א גניבה איז גרויס כאטש יעדער מוז לעגאל האבן אינשורענס.
מיט אזעלכע איבערראשנדע סטאטיסטיקס איז נישט קיין וואונדער אז מיליאנען אמעריקאנער אינוועסטירן אסאך געלט פאר טייערע פארגעשריטענע אלארמען מיט וועלכע זיי האפן צו ברענגן די רפואה פאר די מכה. היינטיגע אלארמען פארמאגן פארגעשריטענע סענסארס, דונערדיגע קלאנגן, און רעמאוט אקטיוויזירונג סיסטעמען וועלכע מאכן די אויטאס פארגעשריטענע זיכערהייט שאכטלעך וועלכע פארן אויף רעדער. שטודיעס ווייזן אז די אויטאס וועלכע האבן גוטע אלארמען האבן ווייניגער שאנסן גע'גנב'ט צו ווערן ווייל די גנבים וועלן ענדערש אויסוועלן אן אויטא אן אלארעם ווי מיט, עס איז דאך נישט פאראן קיין מאנגל פון אויטאס און יעדער גנב קען האבן וויפיל ער וויל.
דער אלארם סיסטעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע וועג צו באטראכטן אן אויטא אלארם איז זייער פשוט: עס איז עטליכע דראטן וועלכע זענען באהאפטן צו א סיירין. עס פארמאגט א קנעפל ביים דרייווערס טיר וועלכע אקטיוויזירט דעם אלארם און אויב איינער עפענט איינע פון די טירן וועט די אלארם אנהייבן קלינגן. אזא אלארם פארלאנגט נישט מער ווי א קנעפל אביסל ווייער און א סיירין.
היינטיגע אלארמס זענען אבער פיל מער פארגעשריטן און באשטייען פון 5 טיילן: 1) א גרופע פון סענסארס, עס קען זיין דרוק סענסארס, מאשען דעטעקטארס, און געווייערטע קנעפלעך וועלכע אקטיוויזירן דאס. 2) א סיירין פון עטליכע קלאנגן וועלכע מען קען אליינס אנשטעלן. 3) א ראדיא רעסיווער וועלכע לאזט דעם רעמאוט אקטיוויזרן און דע-אקטיוויזירן דעם סיסטעם. 4) א באזונדערע באטערי וועלכע זאל העלפן די סיירין פייפן אפילו אויב די הויפט אויטא באטערי איז אויסגעגאנגן. 5) א קאמפיוטער קאנטראל טייל וועלכע קאנטראלירט דעם גאנצן סיסטעם און שפירט ווען די סענסארס ווערן גערירט און צינדט אן די אלארעם.
אין אנדערע ווערטער באשטייט די אלארם פון א קאמפיוטער, א סיירין, און א רייע סענסארס וועלכע אקטיוויזן דעם אלארם. עס זענען פאראן עטליכע ערליי סענסארס וועלכע כאפן אויף פארשידענע ערליי זאכן וועלכע קען נאר פאסירן אויב איינער האט איינגעבראכן אינעם אויטא.
די ערטשע סארט סענסאר זענען די טירן סענסארס וועלכע אקטיוויזירן דעם אלארם אויב איינע פון די טירן, טראנק, אדער הוד ווערט געעפענט. די טירן פארמאגן פשוטע ווייערס וועלכע זענען באהאפטן צו די קנעפלעך וועלכע אקטיוויזירן די לעקטער אינעם אויטא. אויב מען עפענט א טיר וועלן ביידע זאכן אקטיוויזירט ווערן. די לעקטער וועט זיך אנצינדן און די אלארם וועט זיך אויך אנצינדן.
אבער גנבים ברויכן נישט עפענען די טירן צו גנב'נען אן אויטא. עס זענען פאראן אנדערע וועגן וויאזוי מען קען גנב'נען א אוטא. זי קענען אויפברעכן די פענסטער אדער פשוט אוועקנעמען דעם גאנצן אויטא מיט א שלעפער טראק צו וועלכע די טיר סענסארס זענען גארנישט ווערט. אט דערפאר איז פאראן שאק סענסארס וועלכע שפירן אויב איינער רירט דעם אויטא און עס אקטיוויזירט דעם אלארם. ביליגע שאק סענסארס מאכן אבער פראבלעמען ווייל עס מאכט אסאך פאלשע אלארמס וויבאלד די סענסאר פארשטייט נישט קיין חילוק פון א שטערקערע אדער שוואכערע שאקל און וועט צו ביידע האבן אן אייניגע רעאקציע דאס איז ווייל די סענסאר איז א שאכטל מיט א חלל אינדערמיט וועלכע אנטהאלט אן אייזערנעם באל וועלכע שאקלט זיך ווען מען רירט דעם אויטא און אויב עס רירט עטליכע אייזערנע טיילן אינעם שאכטל וועט עס אויטאמאטיש אקטיוויזירן דעם אלארם.
עס זענען אבער פאראן מער פארגעשריטענע שאק סענסארס וועלכע האבן אין זיך מערערע אייזערנע טיילן וועלכע שיקן יא די ריכטיגע מעסעדזשעס צום קאמפיוטער דורך שפירן וויפיל ליניעס זענען אנגערירט געווארן און לויט דעם מאכט דער קאמפיוטער זיינע באשלוסן. אויב איינער וועט געבן א מילדע שטופ דעם אויטא וועט עס ווארענען, געבן א פייף, אדער בלינקן מיט די העדלייטס צו דערמאנען יענעם ער זאל שטיין ווייט פון דעם אויטא. אויב די אויטא ווערט שטערקער געשאקעלט וועט די באל אינעם סענסאר אנרירן מער ליניעס און די סיירין וועט זיך אקטיוויזירן און אלאמירן די גאס אז אן אויטא ווערט גע'גנב'ט.
אויסער די שאק סענסארס האבן רוב פארגעשריטענע סיסטעמען א פענסטער סענסאר וועלכע שפירט אויב א פענסטער ווערט אויסגעשאסן, א מיטל וועלכע רוב גנבים נוצן פאר די שנעלסטע ארבעט. די סארט סענסארס זענען מיקראפאנען וועלכע כאפן אויף די קול פון די גלאז און סיגנאליזירן דעם קאמפיוטער וועלכע מאכט די סיירין פייפן.
אן אנדערע סארט פענסטער סענסאר איז די טויש אין לופט דרוק וועלכע ווערט געשאפן דורך עפענען א פענסטער אפילו ווען די טעמפרעאטור איז אייניג אינעווייניג און אינדרויסן. די סארט סענסאר איז א פשוטער הויכהילכער וועלכע גיט ארויס א קול נאכדעם וואס די ניי געשאפענע לופט דרוק מאכט אז די מיטעלסטע טייל פונעם הויכהילכער זאל זיך רירן און די עלעקטראמאגנעט וועלכע ליגט אונטער דעם כאפט אויף דעם קול. (א הויכהילכער איז צוזאמענגעשטעלט פון צוויי טיילן: אן עלעקטראמאגנעט און א ספעציעלע סחורה'נע מאטריאל וועלכע ליגט אינדערמיטן. ווען די הויכהילכער באקומט די עלעקטראנישע סיגנאלן, וועלכע ווערן געשיקט דורך די מוזיק סיסטעמען, מאכט עס די מיטעלסטע טייל טאנצן ארויף און אראפ און די עלעקטראמאגנעט אונטער דעם שפילט דאס אויף הויך לויט די שטארקייטן פון די סיגנאלן). טייל פון די אלארם סיסטעמען נוצן דעם אויטא'ס הויכהילכער (ספיקערס) צו טאן די ארבעט און אנדערע פארמאגן באזונדערע הויכהילכער דערפאר.
געוויסע גנבים דארפן נישט דעם גאנצן אויטא נאר זוכן געוויסע טיילן דערפון וועלכע זיי פארקויפן פאר געלט. די סארט גנבים קענען מאכן אסאך שאדנס אן דארפן אויפברעכן די טירן אדער פענסטער. און גנבים וועלכע זענען עקוויפטעט מיט שלעפער טראקס קענען פשוט אוועקפירן דעם גאנצן אויטא אן דארפן צורירן צו די אינעווייניגסטע טיילן.
עס זענען פאראן עטליכע סארט סענסארס וועלכע באוואכן אויך דעם דרויסנדיגן טייל פון אן אויטא. עס איז פאראן א ספעציעלע ראדאר סיסטעם וועלכע דערשפירט די בארירונגן ארום דעם אויטא און אויב עס טוט זיך צופיל אקטיוויטעטן זייער נאנט צום אויטא וועט דאס סיגנאליזירן די אלארם סיסטעם. אנדערע אויטאס פארמאגן א טילט סענסאר וועלכע פארמאגט אין זיך צוויי דראטן וועלכע ליגן אין א שאכטל פון מערקוירי פליסיקייט. אויב דער אויטא ווערט געבויגן אויף איין וועג וועט די פליסיגע מערקוירי שווימען צו די אנדערע זייט און מאכן קאנטאקט מיט ביידע דראטן אויפאיינמאל וואס וועט סיגנאליזירן די אלארם. גוטע אלארם סיסטעמען פארמאגן עטליכע אזעלכע טילט סענסארס וועלכע ליגן אויסגעלייגט אויף געוויסע פונקטן אונטער דעם אויטא.
דער ויצעקו[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס קלינגט אלטמאדיש, אן אלארם קלינגט און דער גנב לויפט אוועק. אבער עס איז ווירקליך אזוי אין יעדע גניבה. רוב גנבים וועלן אנטלויפן אויב זיי וועלן נישט באווייזן אויסצולעשן די אלארם אין געציילטע סעקונדן ווייל די גערודער מאכט אים אומבאקוועם און לייגט אים אין צענטער פון די סצענע אויף די גאס און ביינאכט ווייסט ער אז דער באלעבאס אדער זיינע שכינים וועלן זיך אויפוועקן פון די גערודער און רופן די פאליציי.
פארגעשריטענע גנבים קענען שנעל אויסלעשן די אלארמס דורך איבערשניידן די נויטיגע דראטן און די פירמעס קומען כסדר אויף מיט נייע עצות וויאזוי צו באהאלטן די ווייערינג מען זאל זיי נישט קענען טרעפן. עס זענען אבער פאראן גנבים אויך אין די פירמעס וועלכע זענען גרייט ארויסצוגעבן די אינפארמאציע פאר אביסל געלט.
רוב אלארמס איינמאל עס ווערט אקטיוויזירט וועט עס מאכן דעם הארן פון די אויטא פייפן און די לעקטערס בלינקן. טייל אלארמס פארמאגן נאך א הארן וועלכע ליגט אונטער'ן הוד וועלכע העלפט מאכן משונה'דיגע קולות וואס קלינגט אפ ווייט אוועק. טייל אלארמס קען אפילו אנגעשטעלט ווערן צו געוויסע קולות כדי צו מאכן אייער אויטא קלינגן אנדערש ווי דעם חבר'ס. געוויסע סיסטעמען זענען מער פארגעשריטן פון דעם און וועלן טאן עפעס א מעכאנישע שטיקל וועלכע וועט נישט לאזן דעם גנב אוועקפארן מיט'ן אויטא ווי אויסשאלטערן די איגנישן סטארטער אדער דורך אפהאקן די גאזאלין סופליי צו די מאטאר אדער אנדערע מעטאדן.
געוויסע אויטאס שפילן א רעקארדירטע מעסעדזש ווען איינער רירט צו צום אויטא און ווארענט יענעם צו שטיין ווייט פון דעם אויטא. מענטשן וואס נוצן די מעסעדזשעס האבן בכוונה צוויי זאכן: צו דערשרעקן דעם מעגליכן גנב אז דאס איז א פארגעשריטנער אלארם סיסטעם פון וועלכע ער זאל זיך באלד אפשאקלן און גיין נעמען א צווייטענס אויטא און אנדערע מענטשן שפירן זיך פשוט גוט ווען זייערע אויטאס זענען עפעס מער ווי יענעמ'ס.
דער רעמאט קאנטראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער הויפט נוצן פון א רעמאט קאנטראל איז צו אקטיוויזירן און דע-אקטיוויזירן די אלארם סיסטעם מיט איין דרוק אויף א קנעפל. אמאל ווען עס זענען נאך נישט געווען קיין רעמאוט קאנטראלס האבן די אלארמס געארבעט מיט א צייט אפגעשטופע סיסטעם וועלכע האט געגעבן דעם דרייווער 30 ביז 60 סעקונדן פון ווען דער דרייווער האט אים אקטיוויזירט ביז ער מאכט צו אלע שלעסער. דאס זעלבע איז געווען פארקערט ווען מען האט געהאט 30 סעקונדן צו דע-עקטיוויזירן פון ווען מען האט געעפענט דעם אויטא ביז מען האט אריינגעדרוקט אדער גענוצט די ריכטיגע ציפערן אדער שליסל. אין אנדערע ווערטער האט עס געארבעט ענליך ווי די היים און אפיס אלארם סיסטעמען וועלכע גיבן אויך א געוויסע צייט ביז מען קען אריינדרוקן די ציפערן.
די סארט סיסטעם איז אבער נישט ווערד געווען קיין סאך ווייל די גנבים האבן זיך שנעל אויסגעלערנט וויאזוי צו מסדר זיין אן אויטא אין ווייניגער פון 30 סעקונדן און האבן מיט די אלארמס אינאיינעם אוועקגעפירט טויזענטער אויטאס. זינט דער רעמאוט קאנטראל איז געווארן א טייל פון די סיסטעם האט מען דאס געטוישט אז עס צעקלינגט זיך באלד און דער גנב ווערט דערשראקן און לויפט אוועק.
מען קען פראגראמירן אויפ'ן רעמאוט מערערע זאכן ווי עפענען די טיר שלעסער, עפענען די טראנק, אנצינדן די סיירין, און עס זענען פאראן רעמאוט סיסטעמען וואס ארבעטן מיט א קאמפיוטער אינעם אויטא וועלכע לאזט עפענען די פענסטער, אנצינדן געוויסע זאכן, און די אויטא שיקט צוריק א מעסעדזש פאר'ן רעמאוט אויב עס האט ווירקליך געטאן די ארבעט. די וואס האבן די פארגעשריטענע רעמאוטס וועט דער אויטא איר אלאמירן ווען די אלארם הייבט אן פייפן און אויך די רעמאוט אויפ'ן פעקל שליסלעך וועט זיך נעמען פייפן.
פארגעשריטענע גנבים געבן זיך אבער אן עצה מיט די פארגעשריטענע רעמאוטס דורך צוטרעפן די ריכטיגע קאוד וועלכע די רעמאוט סיסטעם נוצט צו קאמיוניקירן מיט'ן אויטא. זיי פארמאגן ספעציעלע מאשינדלעך וועלכע גייען דורך הונדערטער קאודס ביז ווילאנג עס טרעפט צו די ריכטיגע און דעמאלטס גנב'נען זיי די אויטא באקוועמערהייט.
טייל אלארם פירמעס האבן זיך אן עצה געגעבן אויך מיט דעם און האבן אנטוויקלעט א רעמאוט סיסטעם וועלכע פארמאגט צענדליגער קאודס און עס טוישט זיך אליינס פון צייט צו צייט וואס מאכט פיל שווערער פאר די גנבים עס אויסצוגעפינען.
זינט די 90'גער יארן זענען אלארמס געווארן זייער פאפולער און די פירמעס וועלכע מאכן זיי האבן אנגעהויבן א פארמעסט ווער עס קען מאכן בעסערע און מער פארגעשריטענע סיסטעמען. יעדע שטיק צייט קומט ארויס א נייע אלארם סיסטעם וועלכע פארמאגט עפעס מער ווי די פריערדיגע און די מענטשן וואס קויפן זיך טייערע אויטאס זענען וויליג צו באצאלן אסאך געלט פאר א גוטע אלארם צו שפארן די עגמת נפש פון א גניבה. היינט ווען רוב טייערע אויטאס פארמאגן שוין אויך נעוויגאציע סיסטעמען וועלכע נוצן די דזשי-פי-עס טעכנאלאגיע איז פאראן א מעגליכקייט צו באהעפטן די דזשי-פי-עס רעסיווער צום אלארם סיסטעם און מיט דעם וועט דער באלעבאס קענען שטענדיג זען וואו זיין אויטא געפינט זיך. און אפילו אויב עס וועט פאר איינעם יא געלונגן צו גנב'נען זיין אויטא וועט ער דאס נישט האבן פאר לאנג ווייל דער באלעבאס וועט אנרופן די פאליציי און איבערגעבן וואו די אויטא געפינט זיך אויפ'ן מאמענט און מען וועט יענעם באלד כאפן.
עס זענען פאראן נאך פארשידענע זיכערהייט פראדוקטן קעגן אויטא גניבות ווי די קלאב, א מעטאלענע שלאס וועלכע מען שטעלט ארויף אויפ'ן סטירינג וויל, און פארשידענע עלעקטראנישע טשיפס וועלכע שיקן סיגנאלן אויב דער אויטא ווערט גע'גנב'ט און מען קען כסדר נאכזוכן וואו דער אויטא געפינט זיך דורך אריינרופן די פירמע. אין די לעצטע יארן איז אנגעקומען די "אן סטאר" פראגראם וועלכע געפינט זיך אין א גרויסע טייל פון דזשי.עם. אויטאס וועלכע איז אויך א גרויסע הילף קעגן גניבות אבער די אלע זאכן קענען פראפעסיאנאלע גנבים אויסמיידן. א קלאב באשיצט נישט פון קיין גניבות מיט א שלעפער טראק און די אלע סארט טשיפס ווייסן די גנבים זייער גוט וויאזוי דאס צו באזייטיגן און אפילו ווען נישט האבן זיי ספעציעלע ערטער וואו זיי פירן די אויטאס אראפ אונטער די ערד וואו קיין איין דזשי-פי-עס און אויך נישט אן סטאר ארבעטן.
פארגעשריטענע אויטא אלארמס האבן זיך ארויסגעשטעלט צו זיין די מערסטע עפעקטיוו קעגן גניבות ווייל די סיסטעמען זענען זייער סענסיטיוו און צעקלינגן זיך ווי נאר מען רירט צו. ווי דערמאנט געבן זיך די גנבים נאך אלץ אן עצה אבער אויך די פירמעס ארבעטן פלייסיג און קומען כסדר ארויס מיט נייע סיסטעמען וועלכע מען קען נישט אויסשפילן.
אגב, איז וויכטיג צו באמערקן אז אויטא אלארמס זענען נישט קיין סאך ווערט אויף פארנומענע גאסן וואו עס איז פאראן גערודער אויך ביינאכט און עס דרייען זיך מערערע אויטאס. אן אויטא אלארם איז דעזיינט פאר דעם דורכשניטליכן איינוואוינער וועלכער וואוינט אויף א שטילע געסל אין א געגענט וואס רוישט נישט ביינאכט. אויף אזא ארט איז אן אלארם זייער עפעקטיוו.


text:
סאביבאר
סאביבאר איז געווען א נאצי פארניכטונג לאגער אין דעם לובלינער ראיאן פון באזעצטן פוילן . יידן, כולל יידישע סאוועטע געפֿאנגענע (און אפשר אויך ציגיינער) זענען געפירט געווארן קיין סאביבאר אויף דער באן, און פארשטיקט אין גאז קאמערן דורך דעם ארויסשטויס פון א בענזין מאטאר. 200,000 מענטשן זענען אומגעקומען אין סאביבאר.[1] טאמאס בלאט טענה'ט אז מ'האט געמערדט מער ווי א פערטל מיליאן יידן אין סאביבאר.[2]
נאך א דערפֿאלגרייכן אויפשטאנד אין אקטאבער 1943 האבן העלפט פון די 600 ארעסטאנטן געמאכט פליטה. נאכהער האט מען פארמאכט דעם לאגער און איבערגעפלאנצט מיט ביימער.
אויפשטעלן דעם לאגער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סאביבאר איז געווען איינער פון פיר פארניכטונגס לאגערן וואס זענען אויפגעשטעלט געווארן אין דער ריינהארד אקציע, וואס איר ציל איז געווען אויסהרגענען אלע יידן אין דעם טייל פון פוילן אקופירט דורך די דייטשן.
קאארדינאטן: 51°26′50″N 23°35′37″E / 51.44722, 23.59361
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Raul Hilberg. The Destruction of the European Jews. Yale University Press, 1985, p. 1219. ISBN 978-0-300-09557-9
- ↑ Sobibor - The Forgotten Revolt


text:
כינעזישע שריפט
כינעזישע שריפֿט באדייט די סימבאלן וואס מען ניצט צו שרייבן כינעזיש און יאפאניש. אמאל פלעג מען שרייבן אויך קארעיש און וויעטנאמעזיש אין כינעזישער שריפט. די שריפט גייט צוריק בערך 4000 יאר. די שריפט פאראייניגט די פארשידענע כינעזישע שפראכן.
די סימבאלן אין כינעזישער שריפט זענען נישט קיין אותיות; זיי זענען גאנצע ווערטער.
טראדיציאנעל שרייבט מען כינעזיש פון ארויף אראפ, אבער היינט שרייבט מען פון לינקס אויף רעכטס.
היינט שרייבט מען טייל כאראקטערס אין א פארפשוטערטן אופן, אבער דאס איז נישט גלייך אין כינע און יאפאן.
רוב ווערטער אין כינעזיש שרייבט מען מיט צוויי כאראקטערס.


text:
כתר, ניו יארק
קאארדינאטן: 41°07′N 74°04′W / 41.117, -74.067
כתר איז א שטעטל (ווילידזש) אין דער שטאט פון ראמאפא וואס איז א וויזשניצער געגנט צפון פון מאנסי. אין דעם צענזוס פון 2010 איז זיין באפעלקערונג געווען 4,724. כתר באדעקט א שטח פון 0.4 קוואדראט ק"מ.
כתר איז געגרינדעט אין די 1990ער יארן, בכדי זיך צו קענען אן עצה געבן מיט דעם וואוקס פון די פרישע פארפעלקער, וואס איז אויף דעמאלטס געווען א לעזונג, וואס שפעטער מיט דער צייט ווען דער ציבור האט זיך נאך מער פארברייטערט, האט דער וויזשניצער רבי געעפנט א שטעטל אין קייאמישע לעיק נאנט צו זיין ישיבה וואס ער האט שוין ארויסגעטראגן אהין עטליכע יאר פריער, און צעביסלעך ווערט דארטן א הערליך שיינער יישוב מיט די נאטור פון די בריאה, אינאיינעם מיט א חסידישן קרייז, ווי אויך פולע וואס האבן זיך געקויפט דארטן דערנעבן דירות און פארן ארויס אהין פון צייט צו צייט, אריינגערעכנט אדמו"רים, ווי צ.ב.ש. כ"ק אדמו"ר מ'סקולען וואס ווי באקאנט וויילט ער זייער אסאך אינדרויסן צוליב די פרישע לופט וואס פעלט איהם אויס פאר דעם געזונט האט ער דארטן הארט נעבן זיין פריוואטער דירה א אידישן יישוב מיט אלע צוגעהערן.


text:
1929
1929 איז דאס 29סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1929 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 4טן מערץ - הערבערט האווער געווארן פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
- 23סטן אויגוסט - אנגעהויבן די אראבער פאגראמען קעגן יידן אין חברון און צפת
- געגרינדעט דער יישוב נתניה
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן אפריל - אנדרע פרעווין, יידישער-אמעריקאנער פיאניסט, קאמפאזיטאר און דיריגענט
- 24סטן אויגוסט - יאסיר אראפאט
- 13טן סעפטעמבער - יצחק אלפסי, היסטאריקער פון חסידות
- 15טן סעפטעמבער - מאריי געל-מאן, אמעריקאנער פיזיקער
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 23סטן סעפטעמבער - רישארד אדאלף זשיגמאנדי, עסטרייך-דייטשער כעמיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר כעמיע (געב' 1865)


text:
בילד
א בילד איז א צורה וואס רעפראדוצירט דאס אויסזען גענוי פון די גענויער עפעס אנדערשטער טעמע- געוויינליך פון א פערזאהן אדער זאך.
בילדער קענען זיין 2 דימענסיעל ווי א בילד אדער פאטאגראפיע אדער 3 דימענסיאל ווי א סקולפטור.
זיי זענען אין טיפישקייט פראדוקציע דורך אפטישע אינסטרומענטן, - ווי קאמערעס, טעלעסקאפן, שפיגלען, מיקראסקאפן און לענסעס, א.א.וו. און נאטורליכע אביעקטן און פענאמען ווי דער מענטשליכער אויג און וואסער אויבערפלאכן.
א בילד קען מען מאלעווען, אדער פאטאגראפירן מיט א קאמערע.
מיט בילדער קען מען מאכן ווידעא קליפס.
- זעט בנוגע וויקיפעדיע: װיקיפּעדיע:בילדער


text:
Wednesday, May 14
Wednesday, June 27
באטערי עצות
דא וועט איר זען וויאזוי איר קענט ארויסבאקומען פון איין 9 Volt זעקס AAA באטעריס!
פאר די וואס האבען ליב צו פארשטיין: א 9 Volt Battery גיבט ארויס 9 וואלטס, א AAA גיבט ארויס 1.5 , אבער די קליינע באטעריען וואס ליגען אין די 9 Volt זענען נאר 1.5 each , נאר צוזאמען גיבן זיי ארויס 9 volts 6 X 1.5 = 9 .
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 6 קאמענטארן
לעבלס: Tips עצות
Sunday, June 17
פערזענליכע פינאנץ: א פרייע וועב פראגראם האלט חשבון אויף אייער בודזשעט
עס האט די מעגליכקייט צו דאונלאדען OFX files פון אייער באנק און Credit Card provider'ס וועבזייטלעך.
איר קענט זען אין אנאליזירען דעם סך הכל אין א שיינע Pie Graph.
עס איז נאך ניי, אבער עס קוקט אויס גאר גוט. עס איז באטעמטער פון Quicken און Microsoft Money פרובירט עס אויס, אין לאזט הערן אייער מיינונג אין די קאמענטארן.
Expensr
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 3 קאמענטארן
לעבלס: Money געלט, Personal Finance פערזענליכע פינאנץ, Web וועב
Wednesday, June 13
אימעיל: היסטארישע דורכברוך, יאהו אימעיל געבט אנלימיטעד סטארעדזש אומזינסט!
נאך עטליכע יאר וואס גוגל האט אנגעהויבען ארויפצוטרייבען די Storage Space ביי אימעיל, אין דערמיט גורם געווען אז אלע אנדערע ווי Yahoo און msn זאלען אויך פארמערן זייער Storage Space איז עס אין א קורצע צייט ארויף פון 4 MB צו עטליכע GB, (גוגל האלט היינט ביי 2.8 GB, יאהו האט ביז היינט געגעבן 1 GB) האט היינט יאהו געגעבן דעם גרעסטען שפרונג, פון היינט און ווייטער איז עס אנלימיטעד! דאס הייסט אז מען קען שוין האלטען אימעיל אן קיין שיעור, איר דארפט נישט אויסמעקן קיין אלטע אימעיל!
עס איז א צייכען אויף די נידעריגע דיסק פרייזען וואס האלטען אין איין פאלען, עס איז ערווארטעד אז די אנדערע וועלן עס נאכמאכען, אין אנדערע ווערטער, דיסק ספעיס איז שוין היינט נישט קיין פאקטאר.
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 2 קאמענטארן
לעבלס: Email אימעיל, News נייעס, Web וועב
Tuesday, June 12
נייעס: SAFARI אויף ווינדאוס!
ער האט אויך געוויזען רעזולטאטען פון בענטשמארק טעסטס אז סאפארי איז מער ווי צוויי מאל אזוי שנעל ווי Internet Explorer 7 ווי אויך אביסעל שנעלער פון פייערפאקס.
עס איז שוין יעצט אוועליבעל ווי א בעטא דאונלאעד, פרובירט עס אויס, און לאזט הערן אייער מיינונג אין די קאמענטארען.
סאפארי
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 5 קאמענטארן
לעבלס: Apple עפל, Download דאונלאעד, News נייעס, Web וועב
Sunday, June 10
געזונט: א פרייע (דערווייל) פראגראם צו שטארקען די מח און זיכרון
ווילט איר שנעלער טראכטען? בעסער געדענקען?א נייע וועב זייטעל וואס ריפט זיך Lumosity וואס שטעלט צו א פראגראם וואס שטארקט פארשידענע פונקציעס פון די מח, ווי זיכרון, תפיסה, און נאך.
די פראגראם וועט בקרוב קאסטען געלט, עס איז דערווייל בחנם ווי לאנג זיי פרובירן עס אויס (Beta).
כאפט אריין ווילאנג עס איז אומזינסט, און טיילט מיט פארען עולם אייער עקספיריענס אין די קאמענטארן.
Lumosity - Brain Fitness and Memory Improvement
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 3 קאמענטארן
לעבלס: Health געזונט
וועב: געריכט צווינגט פייל שערינג וועבסייט צו האלטען רעקארדס
די אורטייל איז געהאלטן געווארען אין געהיים אין איז יעצט אויפגעדעקט געווארען דורך די פרעסע. די וועבסייט האט אפעלירט די אורטייל.
די רעקארדס קענען שפעטער ווערן פארלאנגט דורך פירמעס און ארגענעזאציעס וואס באקעמפען Software Piracy,
עס איז ראטזאם צו זיין פארזיכטיג, מען קען נישט וויסען ווער עס קומט אויף די רייע, לעצטענס זענען זיי אויסערגעווענליך אגרעסיוו.
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 0 קאמענטארן
לעבלס: News נייעס, Web וועב
Tuesday, June 5
וועב: באבוב בראדקעסט מופט צו נייע אדרעס
למעשה האב איך קאנטאקטעד דעם וועב מייסטער, און איך ווער געוואויר אז זיי האבן פשוט געטוישט דעם אדרעס.
עס איז דא צווי סטרימס איינס פון ניגוני באבוב, און די צווייטע פון ניגוני משה גאלדמאן,
הערט און האט הנאה.
געשריבן דורך אנאליזירער 3 קאמענטארן
לעבלס: Web וועב
וועב: עסק.קאם (Ask.com) באנייט זייער וועב זייטעל
ובעיקר די רעזולטאטן בלאט, איז איננגעטיילט אין עטליכע חלקים, מיט רעזולטאטען אין פארשידענע קאטאגאריעס, און פארשידענע מעגליכקייטען.
Ask.com
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 1 קאמענטארן
לעבלס: Web וועב
Monday, June 4
געלט: צאלט נישט פאר א קרעדיט רעפארט
פירמעס קענען בעטן $30 - $150 דאלער פאר א קרעדיט רעפארט)Credit Report).
וואס זיי דערציילען נישט איז, אז לויטען געזעץ זענט איר בארעכטיגט פאר א פרייע קרעדיט רעפארט איינמאל א יאר פון איטליכע פון די דריי גרויסע קרעדיט רעפארט פירמעס.
Equifax, Transunion, Experian
איר קענט עס באשטעלן אויפן טעלעפאן און באקומען אין די פאסט.
אדער גייט צו די וועבסייט און איר קענט עס תיכף זען.
געדענקט אבער, איר וועט דארפען ווארטען נאך א יאר צו באקומען נאכאמאל.
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 2 קאמענטארן
לעבלס: Money געלט, Tips עצות
עצה: עפענען א פלעשל ביר מיט א ... פאפיר
נישט געזארגט, מען קען עס עפענען מיט א פאפיר.
אט איז ווי אזוי
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 0 קאמענטארן
לעבלס: Tips עצות
Sunday, June 3
קאנסומער אלערט: מים חיים ספרינג וואסער ארויף מיט די פרייז
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 4 קאמענטארן
לעבלס: Consumer קאנסומער, News נייעס, Tips עצות
עצה: אראפשלינגען א טאבלעט (Pill)
א טייל מענטשן האבן שוועריקייטן אראפצושלינגען טאבלעטן, איז דא דערויף א פשוטע עצה,
מען נעמט אריין די טאבלעט אין מויל
מען פילט אן די מויל מיט וואסער
מען בייגט דעם קאפ אויף פאראויס
מען שלינגט עס אראפ.
די חכמה איז, אז אנדערש ווי די אינסטינקט וואס נייגט דעם מענטש צוריקצובייגען די קאפ אויף ארינטער, מיינענדיג אז אזוי טרייבט מען עס אריין אין האלז, בייגט מען עס אויף פאראויס אזוי קומט אויס אז די טאבלעט שווימט אין די וואסער אנשטאט ליגען אויף די צינג.
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 0 קאמענטארן
לעבלס: Health געזונט, Tips עצות
Wednesday, May 30
Microsoft Surface
די מעגליכקייטען זענען ענדלאז, די חידוש איז בעיקר אז עס זעט די האנט באוועגונג דאורך קאמערעס און נישט דורך פילען (הרגש), אזוי ארום פארשטייט עס ווען מען רירט עס אן אויךף עטליכע פלעצער אויפאמאל, אנדערש ווי א געווענליכע פאלם (Palm). דאס ערמעגליכט מער א נאטורליכערע און ווירקזאמערע נעוויגאציע.
דא איז א קורצע קליפ ווי די מייקראסאפט פארזיצער, און די וועלטס רייכסטע מענטש Bill Gates, צייגט די מעגליכקייטען פאר א רעפארטער.
נאך א ווידעאו
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 1 קאמענטארן
לעבלס: Microsoft מייקראסאפט, News נייעס
Tuesday, May 29
וועב: גוגל לייגט צו מעכטיגע פיטשער צו "גוגל מעפס" Street View
געשריבן דורך אנאליזירער 6 קאמענטארן
לעבלס: Google גוגל, News נייעס, Web וועב
ברוך הבא אנאליזירער
ווי אויך ווילן מיר דא אויסדרוקען א דאנק פאר "אנאליזירער" פארן אוועקגעבן צייט און כח לתועלת הציבור.
אגב: מיר זיכען אריינצובאקומען נאך שרייבער, פאראינטערעסירטע ביטע שרייבן אונז אין אימעיל
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 3 קאמענטארן
Sunday, May 27
נייעס: Space X
און איבער די פירער און מייסד, וואס האט אויך געגרינדעט "פעי פאל" און אנדערע וועב ביזנעסער.
נאסא און דארפא(די פארשונג פליגל פון די אמעריקאנער ארמיי) שטייען און שטוינען.
געשריבען אין א ציענדע לייכטע שפראך.
ארטיקל (ענגליש)
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 1 קאמענטארן
לעבלס: News נייעס
אימעיל: גוגל העכערט די אטעטשמענט סייז אין גי'מעיל צו צוואנציג מ"ב
אפשר אזוי וועט איר שנעלער קענען אנפילן די קרוב צו דריי GB סטארידזש וואס Gmail שטעלט צו.
עס קען גוט צוניצקומען פאר די וואס נוצען Gmail ווי א Backup System
אויב ווילט איר באקומען א אומזיסטיגע Gmail Account קוקט אין די אויבערשטע קעסטל פאר פרטים
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 0 קאמענטארן
לעבלס: Email אימעיל, Google גוגל, News נייעס
Sunday, May 20
דעזיין: אדאבי-מאקראמידיע פריהענד'ס לעבן קומט צו א סוף
אדאבי האט באקומען פריהענד ווען זיי האבן אפגעקויפט די בארימטע מאקראמידיע פירמע (די ארגינעלע פראדוצירע פון פלעש , דרימוויווער, און נאך בארימטע פראגראמען און טעכנאלאגיעס)
יעצט האבן זיי געלאזט פאלן פריהענד און זענען ממשיך מיט זייער אייגענע מער פארגעשריטענע "אדאבי איליוסטרעטאר", א טייל פון די "אדאבי קריעטיוו סוויט 3".
טראץ דעם וואס איליוסטרעטאר הייסט מער פארגעשריטן, האט פריהענד אירע מעלות, זי לאזט איבער טויזענטער געטרייע דעזיינערס איבער די וועלט , וואס קענען זיך שווער געזעגענען
מער אינפארמאציע אויף אויף דזשאן נעקס בלאג (Senior Product Manager, Adobe Photoshop(
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 0 קאמענטארן
לעבלס: Design דעזיין, News נייעס
Thursday, May 17
גוגל: גוגל רעפארמירט די סיערטש בלאט
גוגל רעפארמירט די סיערטש בלאט , א זאך וואס זיי האבן שוין נישט געטון און יארן!
מיטוואך האבן זיי צוגעלייגט און די רעזולטאטאן בלאט אויבן אויף די לינקע זייט, פילע לינקס צו בילדער, ווידעאו, נייעס, גימעיל, בלאגס, ביכער, פאטענטן, און נאך, מיט איין קליק קענט איר זען רעזולטאטן פאר א געוויסע טערמין און די אלע אפטיילונגען, זיי זאגן אז בקרוב וועט נאכפאלגען נאך מער אפציעס.
גוגל
א וואך צוריק האבן זיי צוגעלייגט די אפציע וואס זיי רופען "איי גוגל" א לינק צו דעם קענט איר טרעפן אויף די רעכטע זייט גאנץ אויבן, מען האט דארט א מעגליכקייט צו פערסאנאלזירן דעם בלאט מיט הינדערטער פענסטערלך וואס זיי רופען Gadgets ווי קאלענדערס , נאוטס, נייעס וכדומה.
עס איז נאך א טריט אינעם ריכטונג פון אריבערפירן דעם דעסקטאפ אינעם וועב בראוזער.
איי-גוגל
געשריבן דורך אדמיניסטראטאר 1 קאמענטארן
לעבלס: Google גוגל, News נייעס, Web וועב


text:
סמידאוויטש
סמידאָווטיש (רוסיש: CMидoBич) איז אַ יישוב אין דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט פון רוסלאַנד.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סמידאָוויטש איז געגרינדעט געוואָרן אין 1910 אונטערן נאָמען "אין" אַלס יישוב בִײַ דער אײַזנבאַן סטאַנציע, וואָס האָט דעמאלט געטראָגן (און טראָגט ביז איצט) דעם זעלבן נאָמען. אין 1934 איז דער נאָמען פונעם יישוב געביטן געוואָרן אויף סמידאָוויטש לויטן נאָמען פונעם באָלשעוויסטישן פּאַרטיי-טוער פּיאָטער סמידאָוויטש (1874 – 1935), וועלכער האָט צווישן אַנדערס פאַרנומען דעם פּאָסטן פונעם פאָרזיצער פון דעם מלוכה-קאָמיטעט פאַר ערד-אײַנאָרדענונג פון די ייִדישע אַרבעטנדיקע (קאַמזעט). אין דעם זעלבן יאַר איז דער יישוב געוואָרן דער אַדמיניסטראַטיווער צענטער פונעם נײַ-געשאַפענעם סמידאָוויטשער ראַיאָן פון דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט. די סמידאָוויטשער אײַזנבאַן-סטאַנציע "אין" געפינט זיך אויף דער וויכטיקער טראַנס-סיבירער אײַזנבאַן-מאַגיסטראַל - 100 קילאָמעטער צום מערב פון דער שטאָט כאַבאַראָווסק און 76 קילאָמעטער צום מזרח פון דער שטאָט ביראָבידזשאַן. די באַפעלקערונג פונעם ישוב סמידאָוויטש האָט דערגרייכט איר מאַקסימום אין 1959 (אַריבער 9 טויזנט נפשות). פון דעמלט אָן האָט זי אַ באַשטענדיקע טענדענץ צו אַ פאַרקלענערונג. לויט די אָנגאַבן פון דער רוסלענדישער פאָלקסציילונג פון 2010 האָבן אין סמידאָוויטש געוווינט 5120 נפשות.
באַוווּסטע פּערזאָנען פאַרבונדן מיט סמידאָוויטש[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין סמידאָוויטש איז אין 1957 געבוירן געוואָרן און אויסגעוואַקסן אַ באַוווּסטער רוסלענדישער קינאָ- און טעאַטער-אַקטיאָר פון דער ייִדישער אָפּשטאַמונג סעמיאָן סטרוגאַטשאָוו, וועכלער האָט אין 2008 באַקומען דעם ערן-טיטל "פאָלקס-אַרטיסט פון רוסלאַנד".


text:
מסכת הוריות
מסכת הוריות איז די צענטע און די לעצטע מסכתא אין סדר נזיקין אין משניות. די מסכתא האנדלט ארום ווען בית דין פסק'נט אפ אז מעג טון א זאך וואס מען דארף אויף דעם ברענגען א קרבן חטאת.
זי האט דריי פרקים. הוריות האט א תוספתא, ווי אויך א גמרא אין בבלי פון 14 דפים, און אויך א ירושלמי. דער רמב"ם שרייבט אז דעריבער איז די מסכתא אין סדר נזיקין, נאך מסכת אבות, ווייל די דינים זענען נוגע א בית דין.
נעמען פון די פרקים אין דער מסכתא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- הורו בית דין — באהאנדלט דעם פאל ווען דער סנהדרין פסקנט מען מעג טון א זאך וואס ס'האט אן עונש פון כרת, און רוב יידן האבן געפאלגט
- הורה כהן משיח—ווען דער כהן גדול פסקנט צו טון א זאך וואס איז אסור מן התורה
- כהן משיח