text:
איבער צו די דרום-מזרח, די בעראָוק שטאָט פון קאַטאַניאַ, בערטפּלייס פון די קאַמפּאָוזער בעלליני (דערמאנט אין די מוסעאָ סיוויקאָ בעלליניאַנאָ), איז ווערט אַ באַזוכן, און מאכט אַ גוט באַזע פֿאַר די לייב-כאַרטאַד וואס ווינטשן צו באַזוכן עטנאַ.
Siracusa, טאָמער בעסער באקאנט ווי סיראַקוסע, איז געווען אַ וויכטיק גריכיש שטאָט, שטוב צו אַרטשימעדעס. זייַן גריכיש טעאַטער נאָך שטייט, און קלאַסיש דראמעס זענען געטאן דאָ יעדער יאָר.
דער בעסטער פון סיסילי איז זייַן נאַטור. איר קענען קיינמאָל פאַרגעסן די שיין לאַנדסקייפּס פון היללס, וויניערדז, מאַסלינע גראָוווז, מאַנדל אָרטשערדז און אָנ אַ סאָף ווייץ fields. סיסילי איז אַן אינזל און, אַזוי, איז סעראַונדאַד דורך די ים אַזוי בלוי וואָס עס מיינט ונרעאַל. אין דערצו, איך זאָל דערמאָנען, אַז דער ים איז ניט בלויז שיין, אָבער אויך זייער גוט פֿאַר שווימערייַ. נירביי סיציליע איר אויך קענען געפֿינען אַ ריזיק סומע פון די קליין אינזלען, וואָס זענען אויך ווערט באזוכן.
אויבן די בלוי פון דער ים און די גרינערי פון די פֿעלדער העכערונג גלענצנדיק בערג. אייראָפּע 'ס גרעסטע נאַטירלעך ווונדער, בארג עטנאַ איז סיטשוייטיד אויף סיסילי.
די אנדערע זאַך סיסילי איז באַרימט פֿאַר איז זייַן קוויזין. ווי אַלע אויף די אינזל, די עסנוואַרג פאָרשטעלן אַ ראַפינירט מישן פון מזרח און מערב. די הויפּט ינגרידיאַנט איז פיש. ווי אַ לאַנד מיט אַ פּלאַץ פון וויניערדז, סיציליע האט זייַן אייגן וויינז אַז זענען ראַפּאַדלי שיין וועלט-פאָלקס.
דעם אינזל, צעשיידט פֿון די אנדערע טיילן פון איטאליע האט זייַן ספּעציעל מאַגיש און איז די גאנץ אָרט פֿאַר מנוחה.
געטינג צו סיסילי
גרויס, אַרומפאָרן-Ferries לינק פּאַלערמאָ מיט Civitavecchia, נאַפּלעס, גענאָאַ, ליוואָרנאָ, סאַרדיניאַ און אנדערע מעדיטערראַנעאַן דעסטאַניישאַנז.
זייט זיכער צו סדר אָרט פֿאַר דיין מאַשין, אָדער זיך, אויב דיין אַ פוסגייער ווייַל נאָר די מעססינאַ-גלייַך Ferries זענען אָפֿן אָן רעזערוואַציע. די זענען אויך מאַשין Ferries צווישן Milazzo, די אַעאָליאַן אינזלען און נאַפּלעס, און צווישן טראַפּאַני און טוניס. פון קאַטאַניאַ איר קענען דערגרייכן נאַפּלעס און מאַלטאַ. פון מעססינאַ איר קענען דערגרייכן סאַלערנאָ.
אַריבער די סטראַיץ פון מעססינאַ, עס זענען לפּחות אַורלי Ferries צווישן מעססינאַ אויף סיסילי און ווילאַ סאַן גיאָוואַנני אויף די יאַבאָשע. עס זענען בייַ מינדסטער צוואַנציק פון זיי, אַזוי טאָן ניט זאָרג וועגן טיימטייבאַלז אָדער ווארטן אויך לאַנג. אויב איר נאָר פאָר אַ מאַשין, איר קענען אויך פאָר אַנבאָרד די בלווויאַ רעלס / באַן Ferries. עס זענען אויך עטלעכע הידראָפאָילס יעדער טאָג צווישן מעססינאַ און רעגגיאָ אין קאַלאַבריאַ.
עס זענען אויך Ferries פליסנדיק פון רעגגיאָ Di קאַלאַבריאַ שטאָט, צו מעססינאַ-סוד און קאַטאַמאַראַנס און Ferries פליסנדיק צו / פון מאַלטאַ פֿון פּאָזזאַללאָ און קאַטאַניאַ. צו בוך אַ פּראָם בילעט ביטע דריק דא.
סיסיליאַן עסנוואַרג און טרינקען
סיסילי איז רייטלי פאַמעד פֿאַר זייַן עסן און טרינקען, און די אינזל ס קוויזין רעפלעקץ די פאַרשידענע קולטור ינפלוענסעס וואָס האָבן שייפּט סיציליע איבער די סענטשעריז.
סיסילי ס רייַך דיזערץ און פּייסטריז זענען פאַמעד ווייַט און ברייט. קאַננאָלי, זיס טובז פון ריקאָטטאַ, קענען זיין געפֿונען אַלע איבער איטאליע אָבער יענע אין סיסילי זענען די אָריגינעל און די בעסטער. אַראַבער ינפלוענסעס ווייַזן אין די פאָלקס ברייטלי-בונט סוויץ געמאכט פון מאַרזיפּאַן, און אין די סינפוללי רייַך Cassata, וואָס קומט אין ביידע ייַז קרעם און שטיקל ווערייאַטיז, געמאכט פון ריקאָטטאַ מיט ביץ פון געצוקערט פרוכט און שאָקאָלאַד. אייז קרעם, געלאַטאָ איז אן אנדער ספּעציאַליטעט, צו זיין ינדזשויד בעשאַס אַ ליזערלי אָוונט פּאַססעגגיאַטאַ.
סיסילי ס היים-דערוואַקסן פּראָדוקטן מאַכן פֿאַר אַ רייַך און וועריד פאַרשפּרייטן, ריינדזשינג פון העל אָראַנדזשאַז און לעמאַנז צו געשמאַק טשיזיז ווי פּעקאָרינאָ. יאַמ איז אן אנדער העפטן פון די דיעטע, דער הויפּט אַרום די קאָוסטאַל שטעט. מאַקאַראָנען מיט סאַרדינז (קאַן לאַ סאַרדע) איז היגע באַליבט. אַרום קאַטאַניאַ איר וועט געפֿינען מאַקאַראָנען אָדער פּיצע אַלע נאָרמאַ (געהייסן נאָך קאַטאַניאַ יינגל בעלליני ס אָפּעראַ), מיט פּאָמידאָר, ריקאָטטאַ און אַובערגינע. קאָוסקאָוס, געגעסן דער הויפּט אין די מערב פון דעם אינזל, איז אן אנדער בייַשפּיל פון סיסילי ס געמישט עסנוואַרג ירושה.
איינער פון די טריץ פון אַ הייס טאָג איז אַ גוט גראַניטאַ. דאס Refreshing סלאַש פון פרוכט און ייַז קומט געדינט מיט ביידע אַ לעפל און אַ שטרוי, און איז אַ געשמאַק וועג צו קילן אַראָפּ אין די זונשייַן. די מערסט זינגי פלאַוואָרס זענען פריש היגע לעמאַנז אָדער די סיסיליאַן אָראַנדזשאַז וואָס קענען אויך זיין ינדזשויד ווי אַ פרעשלי-סקוויזד זאַפט (אַ ספּרעמוטאַ).
סיסילי ס מערסט באַרימט ווייַן איז מאַרסאַלאַ, אַ פאַרבייַסן ווייַן, אָבער עס זענען עטלעכע גוט רעדס און ווייץ פון פאַרשידענע פּאַרץ פון די אינזל, כולל עטנאַ, ווו ווייַנטרויבן זענען דערוואַקסן אויף די פרוכטבאַר סלאָפּעס פון דעם ווולקאַן. רעסטאַוראַנץ טאָמיד פאָרשלאָגן אַ הויז ווייַן, ווייַס אָדער רויט, וואָס איז בכלל ביליק, היגע און פון גלייַך קוואַליטעט. א ספּעציאַליטעט פון די מזרח ברעג איז Vino אַלע מאַנדאָרלאַ, געמאכט מיט אַלמאַנדז.
ווי ווויל ווי אַלע די היגע קולינאַריש ספּעשאַלטיז, איר וועט אויך געפֿינען אַלע די נאָרמאַל איטאַליעניש עסנוואַרג ווי פּיצאַ און מאַקאַראָנען אין יעדער פאַרשיידנקייַט. ביליק און געשמאַק הייס סנאַקס קענען זיין באָוגהט פֿון אַ טאַוואָלאַ קאַלדאַ, ראָסטיקסעריאַ אָדער אַ באַר, ווו זיי וועט היץ סאַמוויטשיז פֿאַר איר. איר קענען לאַגער אַרויף אויף מאַכנ אַ פּיקניק עסנוואַרג בייַ סופּערמאַרקיץ אָדער אַלגעמיין סטאָרז, ווו זיי מייַ מאַכן-אַרויף ראָללס פֿאַר איר. דיזערץ מאל ויסקומען ווי אַ אַפטערטהאָוגהט אין איטאַליעניש רעסטראַנץ; איר קענען יוזשאַוואַלי געפֿינען אַ מער ינספּייערינג (און שפּאָרעוודיק) ברירה אין איין פון די אינזלען פילע געבעקס שאַפּס (פּאַסטיקסעריע).


c: text/html

text:
1892
1892 איז דאס 92סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1892 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1טן יאנואר - עליס איילאנד געעפנט פאר אימיגראנטן צו די פאראייניגטע שטאטן.
- 14טן יאנואר - מרטין ניימילער, דייטשער גלח פון די קעגנער פון די נאציס (געש' 1984).
- 23סטן פעברואר - רודאלף דיזל שרייבט איין א פאטענט פארן דיזל מאטאר.
- 15טן מערץ - געגרינדעט דער ענגלישער פוטבאל קלוב ליווערפול.
- 15טן אפריל - געגרינדעט די פירמע גענעראל עלעקטריק.
- 26סטן סעפטעמבער - אפיציעלע ווידמונג פון דער ירושלים-יפו באן.
- 31סטן אקטאבער - ארטור קאנאן דויל (Arthur Conan Doyle) פארעפנטלעכט די "אוואנטורעס פון שערלאק האלמס".
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 7טן מיי - יאסיפ בראז טיטא, פירער פון יוגאסלאוויע פון סוף דער צווייטער וועלט מלחמה ביז זיין טויט (געש' 1980)
- 23סטן יולי - היילע סעלאסי, קייסער פון עטיאפיע (געש' 1975)
- 4טן אקטאבער - ענגלבערט דאלפוס, עסטרייכער פאליטיקער דערמארדעט דורך די נאציס ווען ער איז געווען פרעמיער מיניסטער פון עסטרייך (דערמארדעט 1934)
- 20סטן אקטאבער - דזשאמא קעניאטא, פרעמיער מיניסטער און ערשטער פרעזידענט פון קעניע (געש' 1978)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן אקטאבער - אלפרעד טעניסאן, ענגלישער דיכטער (געב' 1809)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
סעסמע טוריזם
די זייער פאָלקס יום טוּב צענטער פון יליקאַ באָוס אַ ויסגעצייכנט ווייַס זאַמד ברעג און די בוילעט פאַסיליטיעס פון די אַלטין יונוס מאַרינאַ און יום טוּב קאָמפּלעקס.
די בוכטע דאָ איז ידעאַל פֿאַר וואַסער ספּאָרט, ספּעציעל ווינדסורפינג און סיילינג; עס איז אַפֿילו אַן אינטערנאַציאָנאַלער ווינדסורפינג שטאַם געהאלטן יעדער יאָר אין çעסמע און אַלאַçאַטי, באַזונדער פון באָדרום.
די טערמאַל באַטס אַרום יליקאַ זענען זייער פאָלקס; דער בעסטער ווייל ליגן אויף סיפנע בוכטע. אין קסנומקס אַד די גריכיש געאָגראַפער פּאַוסאַניוס דיסקרייבד די מינעראַל ספּרינגס ווי די 'ים ספּרינגס' און קליימד אַז זייער טעראַפּיוטיק ווירקונג זענען העכער צו קיין אנדערע ספּאַ אין Ionia. זיי באַפרייַען רומאַטיזאַם, אָנצינדונג פון די דזשוינץ, פּאַרטיייש פּאַראַליסיס, דיגעסטיווע טענות, און ינפעקטיאָנס פון דעם רוקנביין מאַרך. פּאַסאַ לימאַני האט אַ לאַגער פּלאַץ וואָס Offers קאַמפּערז באַקוועם פאַסיליטיעס. יעדער יולי אויף יליקאַ Bay, די פאַרביק אינטערנאַציאָנאַלע çאַקאַביי אָפּטימיסט יאַט ראַסע איז געהאלטן.
ילדיריא שטיל סיסייד דאָרף קסנומקס קילאמעטער מיזרעך פון çעסמע, איז געווען אלטע עריטהראַי וואָס ימערדזשיז אויף דער בינע פון געשיכטע אין קסנומקס בק. עקסקאַוויישאַנז דאָ האָבן געוויזן אַז די פּלאַץ האט שוין געזעצט זינט דער פרי בראָנזע אַגע, און ווי אַ רעזולטאַט די געגנט אַרום די דאָרף פון ילדירי האט שוין דערקלערט אַ נאציאנאלע יערושע פּלאַץ. די ווענט אַרום די אלטע שטאָט זענען נאָך שטייענדיק, און העללעניסטיק צייַט שטאָק מאָוזיייקס פון יקסעפּשאַנאַל שיינקייט קענען נאָך ווערן געזען אין איין פון די בנינים. עקסקאַוויישאַנז האָבן אויך גילוי אַ טעמפּל פון אַטהענאַ. סטאַטועס, צירונג און אנדערע פינדס פון דער שטאָט זענען יגזיבאַטאַד אין יזמיר מוזיי. יענע וואס קריכן אַרויף צו די אַקראָפּאָליס בייַ פֿאַרנאַכט זענען ריוואָרדאַד מיט שיין קוקן ווי די זון סינקס איבער די בוכטע און אינזלען.
נירביי איז גערענסע גאַלף, אַ פּריסטינע ינלעט אויף די נאָרטהעאַסט çעסמע פּענינסולאַ וואָס קענען זיין ריטשט דורך יאַכט אָדער מאַשין. די נאַטירלעך סוויווע פאָרשלאָגן אָפּרו בשעת די בוכטע איז ידעאַל פֿאַר וואַסער ספּאָרט.
דאַליאַן, אַ פישערייַ דאָרף, געבויט אויף אַ שעלטערד טיף וואַסער ינלעט נאָר צפֿון פון çעסמע, האט עטלעכע פון די געגנט ס בעסטער פיש רעסטראַנץ וואָס גרענעץ די קי פון די לעבעדיק מאַרינאַ.
טוריסט זענען געצויגן דורך çיפטליק ס פילע אַקקאָממאָדאַטיאָנס און דורך אַ לאַנג, זאַמדיק ברעג (פּירלאַנטאַ פּלאַדזשי) נאָר אַרויס פון שטאָט צו די סאַוטוועסט. קעמפּינג פאַסיליטיעס זענען בנימצא צו די דרום און נירביי סטרעטשיז איינער פון די געגנט ס בעסטער ביטשיז, די אַלטינקום פּלאַדזש (גאָלדען ביטש).
ווינדמילז, עטלעכע פון וואָס האָבן שוין קאָנווערטעד אין אַטראַקטיוו רעסטראַנץ, פּונקט די בערגל אויבן אַלאַçאַטי, אַ דעליגהטפול און טיפּיש אַעגעאַן שטאָט. אַלאַçאַטי ליגט צו די דרום ינלענדיש פון יליקאַ און די ברעג; אַ פּאָר פון קילאָמעטערס צו די דרום איז אַ גוט ברעג. פילע שיינע בייז, צוטריטלעך נאָר דורך יאַכט, אויסשטרעקן צוזאמען די ברעג סאָוטהעאַסט פון דער שטאָט און ענשור פרידלעך און רילאַקסינג אַנטשאָראַגעס אין דעם פאָלקס סיילינג געגנט. די ים בייַ אַלאַçאַטי האט ידעאַל באדינגונגען פֿאַר ווינדסורפינג זינט עס איז יקספּאָוזד צו הויך ווינטן. עס איז אַ ווינדסורפינג שולע אויף די קי דאָ וואָס האלט קאָרסאַז פֿאַר ביגינערז. Çאַרק ביטש איז אַ באַליבט מיט משפּחות מיט יונגע קינדער ווייַל דער ים איז פּליטקע.
באקאנט אין אלטע צייטן ווי קלאַזאָמענאַע, ורלאַ יסקעלעסי Offers אַ מאַרינאַ ווי ווויל ווי שעפעדיק אַקאַמאַדיישאַנז אין אַלע פּרייַז ריינדזשאַז. רעסטאַוראַנץ אויף די שפּיץ פון גüווענדיק בערגל פאַרגינענ זיך אַ ווונדערלעך מיינונג פון די בוכטע און זייַן אינזלען.
די בליענדיק קליין פישערייַ דאָרף פון çעסמעאַלטי איז נאָוטאַבאַל פֿאַר זייַן פּשוט נאָך ויסגעצייכנט פיש רעסטראַנץ צו פּרובירן טערקיש קוויזין.
ווי איר פאָר צוזאמען די פּאַנאָראַמיק קאַראַבורון פּענינסולאַ ברעג וועג, איר פאָרן עטלעכע פרידלעך בייז און אַלטפרענקיש פישערייַ וויללאַגעס, באַליקליאָוואַ, מאָרדאָגאַן און קאַראַבורון. אין קאַראַבורון, אָנגענעם האָטעלס, טיי גאַרדענס און פיש רעסטראַנץ זיצן צווישן די שיין באַרג באַקדראַפּ און די קלאָר, ריין וואַסער. פֿון מאַנאַסטיר באַרג איר קענען הנאה אַ ונפאָרגעטטאַבלע מיינונג פון די קאַראַבורון ברעג, די פאָçאַ קאָוסטליין פאַרקערט און די אַרייַנגאַנג פון די גאַלף פון יזמיר. אויב איר זענען מאַזלדיק, איר קענען אָרט מעדיטערראַנעאַן סעאַלס שווימערייַ אין די וואַסער.
גüמüלדüר האט גוט טוריסט פאַסיליטיעס, שיין ביטשיז, רעסטראַנץ און האָטעלס. נירביי בייַ אַהמעטביילי (קלאַראָס) צו די מזרח, שטיין די אַפּאָללאָן המקדש און די בלייבט פון די קאָלאָסאַל סטאַטוע פון אַפּאָללאָ; דאָ איר קענען אויך הנאה אַ גוט פיש מאָלצייַט, פּרובירן טערקיש עסנוואַרג אָדער אַ שווימען אין די שטאָט 'ס ברייט ברעג. א וויינדינג פּאַנאָראַמיק קאָוסטאַל וועג לידז פֿון אַהמעטביילי דרום צו פּאַמוקאַק ברעג נעבן Kusadasi.
סעפעריהיסאַר איז אַ גאַנץ שטאָט וואָס לעצטנס איז געווען אַוואָרדיד מיט די סטאַטוס פון אַ "פּאַמעלעך סיטי", אַ זעלבשטענדיק אָרגאַניזירונג אין אייראָפּע געגרינדעט אין קסנומקס טריינג צו פֿאַרבעסערן די קוואַליטעט פון לעבן אין די שטעטלעך ין זייַן נעץ און וואָס פּראַמאָוץ אַ שטאָט בעת ווייניקער פאַרקער, היגע עסנוואַרג אַנשטאָט שנעל עסנוואַרג, טראדיציאנעלן לעבן און האָוסינג, טשיקאַווע ערטער און אַנספּוילד לאַנדסקייפּס. סעפעריהיסאַר איז דער ערשטער טערקיש שטאָט צו באַקומען דעם סטאַטוס, און עס איז אַוואַדע דיזערווז עס.
אויף די דרום זייַט פון די çעסמע פּענינסולאַ נעבן די שטאָט פון סעפעריהיסאַר איז די קליין פּיקטשעראַסק מאַרינאַ פון סיגאַסיק. דאס וויכטיק יאַטינג צענטער איז סעראַונדאַד דורך פאָרטיפיקאַטיאָנס דייטינג פון די גענאָעסע צייַט און איז אַ גוט פונט פון וואָס צו באַזוכן די המקדש פון דיאָניסוס בייַ די אַנטיק פּלאַץ פון טעאָס ווי געזונט ווי די כיינעוודיק אַקקום ברעג.


text:
אהרן יודא לייב שטיינמאן
הרב אהרן יודא לייב שטיינמאן (געבוירן ה'תרע"ב), איז דער באליבטער מנהיג אויף דער ליטווישער וועלט, נאך דער הנהגה פון הרב יוסף שלום אלישיב. ער איז דער ראש ישיבה פון א פאר ישיבות, גאון יעקב, ארחות תורה, תורה בתפארתה און די פאנאוועזשער ישיבה לצעירים, און איז אמאל אויך געווען דער ראש כולל פונעם פאנאוועזשער כולל. ער האט מחבר געווען דאס ספר איילת השחר אויף סוגית הש"ס און חמשה חומשי תורה, און ספר ימלא פי תהילתך פון שמועסן.
ער האט געהייראט טעמא קארנפעלד (נפ' תשס"ב), אן אייניקל פון משה חיים ראטנבערג פון כענטשין.
אינהאַלט
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געבוירן געווארן אהרן לייב שטיימאן תרע"ז אין בריסק, רוסלענדישע אימפעריע (היינט בעלארוס) צו זיין פאטער נח צבי שטיימאן, שמש אינעם בריסקער בית דין, און זיין מוטער גיטל פייגא. אין תרצ"ז האט ער באקומען אן איינלאדונג פון הרב באטשקא, ראש ישיבה אין מאנטרע, שווייץ; אזוי האט ער זיך געראטעוועט פון דער רוסישער מיליטער. אין דער שווייץ האט ער געענדערט זיין נאמען צו שטיינמאן. במשך זיינע יארן אין דער שווייץ האט ער זיך געהאלטן בקשר מיטן פוסק הרב מרדכי יעקב ברייש, רב פון "אגודת אחים" אין ציריך.
הייליג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
כאטשיג ער איז ווייט פון א חסיד, שפיגלט ער אפ א הייליג לעבן אנדערשט פון די אנדערע ליטווישע מנהיגים, און איז מיט זיין הנהגה כאילו א רבי,
- ער קעמט זיך נישט אויס די בארד, און דאס איז טאקע פארקניפט,
- ער וואוינט זייער ארים און באשיידן, איין צימער וואס זיין בעט דינט אויך אלס דאס בענקל לעבן דעם טיש ווי ער נעמט אויף און לערנט.
- ער פאסט אסאך תעניתים. און ער איז א עניו וואס האלט זיך קליין פונקט ווי יעדן מיט א שמייכל. זיינע אנהענגער רופן אים בלשון חיבה ר' ארון ליב.
- כאטשיג ער פירט היינט צוטאגס די גאנצע פאליטיק פון דער ליטווישער וועלט , איז ער א מוראדיגער שטילער מענטש וואס האט נאך קיינמאל נישט גערעדט קעגן קיינעם.
קנאים קעגן אים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זייענדיג א מנהיג פון דער תורה וועלט האט ער זיך צוגעקוקט פון די נאנט דאס שווערע מצב הפרנסה פון דער תורה וועלט אין בני ברק און אין גאנץ ארץ ישראל, אויכעט די חורבן וואס די שוואכערע בחורים מאכן אן אין ישיבות, (און אויכעט נאך טעמים אין די אינטערוויסן), האט ער געשטיצט די עסקנים צו ערלעדיגן אז פרומע אידן זאלן גיין דינען אין דער מיליטער.
דאס האט אים געמאכט שונא נומער 1 פון די קנאים און אנטי ציונים צוליב זיין זאגן אז ער שטיצט די נחל החרדי און חוק טל, ותכנית הליבא, אבער ער שרעקט זיך נישט פון זיי, די ליטווישע האלטן דאס נישט אויס וויאזוי מ'קען פארשעמען ר' אהרן ליב.


text:
מסכת נזיר
מסכת נזיר איז די פערטע מסכתא אין סדר נשים (דער דריטער סדר אין משניות).
מסכת נזיר איז איינגעשלאסן אין סדר נשים כאטש זי איז נישט עוסק אין ענינים פון אישות. די גמרא (תלמוד בבלי) אין מסכת סוטה (דף ב עמוד א), ערקלערט אז מסכת נזיר געפינט זיך סדר נשים כדי זי זאל קומען גלייך נאך מסכת נדרים, ווייל נזירות איז א סארט נדר. מסכת נדרים געפינט זיך אין סדר נשים ווייל ס'איז דא אסאך דינים אין הלכות נדרים צווישן א פאטער און זיין טאכטער און צווישן א מאן און זיין ווייב. דער רמב"ם ברענגט דעם טעם אין זיין הקדמה צו פירוש המשניות.
נעמען פון די פרקים (קאפיטלעך) אין דער מסכתא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- כל כנויי נזירות
- הריני נזיר
- מי שאמר
- מי שאמר
- בית שמאי
- שלשה מינין
- כהן גדול
- שני נזירים
- הגויים אין להם
לויט די דפים אין די היינטיגע געדרוקטע גמרות, געפינט זיך אין דער מסכתא (תלמוד בבלי) דער איינציגער עמוד וואס האט נישט קיין גמרא נאר תוספות, דף ל"ג עמוד ב'.
מפרשי המסכתא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אין מסכת נזיר, דער פירוש וואס איז גערופן "רש"י" האט נישט רש"י געשריבן. מען נעמט אן אז זיין איידעם - דער ריב"ן - האט אים געשריבן.
- תוספות אין דער מסכתא איז א לויפנדיגער פירוש אויף דער גמרא.


text:
ווינט
ווינט איז דער שטראמונג פון לופט באשטאנדטיילן אין א געוויסער האריזאנטאלער ריכטונג.
דאס קומט צושטאנד דורך אומאייניגער אטמאספערע הייצונג אויף דעם ערד פלאך. וואס אויף איין פלאץ איז די טעמפעראטור נידעריגער וואס שלעפט די לופט פון די שכינותדיגער פלאץ וואס איז העכערע טעמפרוטאר.
עס פאסירט אין אלע פארמען, פון א קליין פרישער לופטל וואס בלאזט אויף אפאר מינוט, ביז גלאבאלע שטורעמס.
א קליין ווינטל פאסירט דורך דעם וואס די זון באקט אויף איין פלאץ, און מאכט אז די ווארעמע לופט זאל זיך הייבן, און די זייטיגע קאלטער לופט קומט אויטאמאטיש אהין צו ערזעצן דעם חלל וואס האט זיך געשאפט דורך די לופט וואס איז ארויפגעגאנגען. דאס שאפט די פארענדערע לופט וואס מיר רופן ווינט.
בענעפיטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער ווינט קען דינען ווי א פריינט, דורך זומער ווען עס איז ביטער הייס, קומט ער און מאכט קיל און לעבט אויף די קינדער ווען עס מאכט פליען דעם קייט, אדער ביי א קליין בעיבי וואס די ווינט בלאזט די טשאשטקלעך אין דעם בעטל עס זאל זינגן און זיך דרייען.
אמאל האבן אויך אלע שיפן גערייזט אויף זעגלען וואס האבן פונקציאנירט דורך די ווינטן וואס בלאזן אויף די ארויפגעצויגענע ליילעכער איבערן שיף. און ווען די שיף געוואלט בייטן ריכטונגען, האט מען אויסגעדרייט די זעגל אויף א אנדערע זייט, אלעס געוואנדן אין די ריכטונגען אין וואס די ווינטן בלאזן.
און אויב האט אויסגעבראכן א שטורעם און די זעגלען האבן זיך צובראכן איז מען געווען אויף געהאקטע צרות.
די וועטער-פאראויסזאגער באשטימען אויך פיהל, לויט וועלכער ריכטונג און מיט וואספארא שטארקייט די ווינטן בלאזן. אויך נעמט דער ווינט א הויפט ראלע אין שפייזן די באשעפענישן און איז א וויכטיג פאר די עקזיסטענץ פונעם וועלט באשאף, נעמליך, די נאטור איז אז גענוי ווי די באשעפענישן אויף אונזער וועלט, מערן זיך אדורכדעם וואס צוויי זרעים קומען זיך צוזאם, אזוי טוען אויך געוואוקסן שפראצן בלויז נאכוואס די פייבער שטויב פון די קערנדלעך פון איין געוואוקס, בארירן דעם קערנדל פונעם צווייטן געוואוקס. און דאס טוט אלעס דער ווינט צושטאנד ברענגען.
פעלעריקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין ווינטער איז עס ביטער פארפרויערן קאלט, אויב בלאזט ער מיטן גאנצן קראפט. אויך איז דא גרויזאמע הוראגאנען און טארנאדאס וואס אן רחמנות קענען זיי חרוב מאכן גאנצע שטעט הייזער און יארן און עפאכעס פון פלאג מי הארוואניע פון די מענטשן אין איין מינוט.


text:
ליביע
ליביע (אראביש: ليبيا, בערבעריש: ליביאַ) איז אַ לאַנד אין צפון אַפֿריקע. זי גרעניצט דעם מיטלענדישן ים צו צפון, עגיפטן צו מזרח, סודאן צו דרום-מזרח, טשאד און ניזשער צו דרום, און אלזשיר און טוניסיע צו מערב.
איר הױפּטשטאָט איז טריפּאָלי. אנדערע גרויסע שטעט זענען בענגהאַזי, מיסוראטאה און על בייַדאַ.
ליביע איז דאס פערטע גרעסטע לאנד אין אפריקע לויט שטח, און דאס 17טע גרעסטע לאנד אין דער וועלט, און באדעקט כמעט 1,800,000 קוואדראט ק"מ. זי האט א באפעלקערונג פון 6.4 מיליאן מענטשן. ליביע איז איינע פון דער וועלטס צען רייכסטע נאפט פראדוצירער לענדער.
זי פארמאגט אויך גרויסע מדבריות.
דער דיקטאטארישער פרעזידענט איז געווען מואמאר קאדאפי וואס ער האט איבערגענומען די פירערשאפט, נאך א מיליטערישן איבערקערעניש, אין סעפטעמבער 1969.
דעם 15טן פעברואר 2011 האבן אנגעהויבן ריזיקע דעמאנסטראציעס אין ליביע, ערשט אין דער שטאט בענגאזי און דערנאך אין אנדערע שטעט, אין די שפורן פון אויפשטאנדן אינעם מיטל מזרח. איינער פון די צוועקן איז געווען צו פארטרייבן קאדאפי פון זיין אמט. ביי די דעמאנסטראציעס זענען הונדערטער בירגער און מענטשן פון די זיכערהייט קראפטן געהרגעט געווארן. די דעמאנסטראציעס האבן זיך דערברייטערט אין א בירגערקריג, ווען אסאך בירגער זענען אומגעקומען. באשלוס 1973 פון דעם זיכערהייטס ראט פון די פאראייניקטע פעלקער, אום 17טן מערץ 2011, האט געגעבן רשות צו לענדער צו נעמען אלע מיטלען צו פארזיכערן די פרידע פון די בירגער אין ליביע. דעם 19טן מערץ, נאך אן אולטימאטום א טאג פריער דורכן אמעריקאנער פרעזידענט באראק אבאמא, האט אנגעהויבן אן אינטערנאציאנאלע אטאקע אויף ליביע. דעם 20סטן אקטאבער 2011, נאך א חודש פון קעמפן, האבן די רעוואלוציאנערן איינגענומען די לעצטע פעסטונג פון קאדאפי און זיין געבורט-שטאט סירטע. קאדאפי האט מען געהרגעט ווען ער האט פרובירט אנטלויפן פון דער שטאט.
ֿ
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די עקאנאמיע פון ליביע איז באזירט אויף פאבריקאציע, נאפט און לאנדווירטשאפט. די ליבישע פאבריקאציע נעמט איין טעקסטילן, קליידונג און עסן.


text:
1888
1888 איז דאס 88סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1888 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 4טן סעפטעמבער - דזיארדזש איסטמאן באקומט א פאטענט פאן זיין קאמערע
- 29סטן אקטאבער - געחתמעט געווארן דער קושטא אפמאך, וואס גאראנטירט פריי דורכפורן דעם סועץ קאנאל
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 2טן פעברואר - דזשאן פֿאסטער דאַלעס, אמעריקאנער פאליטיקער (געש' 1959)
- 10טן פעברואר - זעליג בראדעצקי, מאטעמאטיקער, און פרעזידענט פונעם העברעאישן אוניווערסיטעט (נפטר 1954)
- 10טן מיי - מאקס שטיינער, יידישער אמעריקאנער קאמפאזיטאר (נפטר 1971)
- 5טן יולי - הערבערט ספענסער גאסער, פיזיאלאג און געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיאלאגיע אין 1944 (געש' 1963)
- 3טן דעצעמבער - הרב יצחק אייזיק הלוי הערצאג, הויפט רב פון ישראל
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 9טן מערץ - ווילהעלם דער ערשטער, מלך פון פרייסן און קייסער פון דער דייטשער אימפעריע (געב' 1797)
- 15טן יוני - פרידריך דער דריטער, קייסער פון דייטשלאנד און מלך פון פרייסן (געב' 1831)
- 16טן אויגוסט - דזשאן פעמבערטאן, ערפינדער פונעם קאקע קאלע געטראנק (געב' 1831)


text:
שמועס פראגראם (ראדיא)
שמועס פראגראם איז א קאמוניקאציע אויפנאמע פראגראם (Talk Radio) אין א ראדיא שמועס פראגראם אדער אין א טעלעוויזיע אויפנאמע פראגראם פון א געוויסער פיגור פערזאן, וואס רופט זיך א "גאסט", וואס רעדט פון כלערליי ענינים און מענטשן רופן אריין און לאזן זיך הערן זייער מיינונג.
אין רוב אויפנאמע פראגראמען אין אמעריקע רעדט מען פון די אמעריקאנער רעגירונג פאליטיק, ווי דער גאסט איז אדער עקסטרעם רעכט אדער עקסטרעם לינקס, און די רופערס האבן פארקערטע מיינונגען ווי דער גאסט און רופער רייסן זיך ארום, וואס דאס האלט אונטער די צוהערער.
רוב אויפנאמע פראגראמען געסט אין אמעריקע זענען מער רעכט געשטימט, ווי למשל, ראש לימבאו און מייקל סעוועדש.
פאר ווען א רופער רופט אריין דער גאסט צו רעדן מיטן האוסט, ווערט ער קודם אויסגעפרעגט פריוואט פון איינע פון שטאב מענטשן, וואס רופט זיך א "סקירנער", צו זיכער מאכן אז ער איז אן אינטערסאנטער רופער וואס וועט אונטערהאלטן די ציהערער.
אנדערע אויפנעם פראגראמען באפאסן זיך מיט ספארטס ווי למשל אין ניו יארק, 660 AM, און 1050 AM.
עס זענען דאס וואס רעדן סתם נייטראלע ענינים, פון כלערליי זאכן, ווי למשל האוערד סטערן.
אסאך אויפנעם פראגראמען האבן צוויי געסט שותפים ווי זיי רעדן אין איינאיינעם, ווי למשל אויף 660 איז דא מייק ענד די מעד דאג, דערנאך איז דא וואס האבן איין הויפט רעדנער און מיט זיך פארשידענע מיטהעלפערס, וואס רופן זיך סייד קיקס, ווי למשל דאן איימוס און האוערד סטערן די האבן סייד קיקס.


text:
אינטערנעט פארום
פארום אדער אינטערנעט פארום איז א וועב באזירטער אפליקאציע פאר דארטן אפצוהאלטן דיסקוסיעס, שמועסן און פאסטן דארטן באנוצערס אינהאלט, פון זייערע ארבעט, געשרייבאכצער ווי ארגומענטס, אדער הילף, שאלות און עצות אדער סתם פיילס ווי בילדער און ווידעא. א.א.וו.
אינטערנעט פארומס זענען אויכט אין אלגעמיין אנגערופן וועב פארום'ס, מעסעדעזש בארד'ס, דיסקוסיע בארד'ס, (עלעקטאראניק) דיסקאסיע גרופעס, דיסקאסיע גרופעס, בולעטין בארד'ס, א.א.וו.
דער טערמין "פארום" אדער "בארד" קען מיינען די גאנצער קהילה אדער בלויז די דאזיגע אונטער- פארום וואס דינט מיט איין געוויסער טעמע.
די מעסעדזשס געשריבן ווערט אויסגעלייגט און אויסגעפארעמט אדער אין א כראנאקאלישער סדר אדער ווי א לאנגע קייט און פאדעם פון דיסקאסיעס.
א שפירונג פון א ווירטואלער קהילה ווערט אפט אנטוויקלט ארום די דאזיגע פאראום'ס וואס זיי האבן געוויינליך שוין כסדר'דיגע באנוצער.
טעכנעלאגיע, קאמפיוטער שפילן און\אדער ווידעא שפילן, מאדע, רעליגיע און פאליטיק זענען פאפולערע פעלדער פון פארום גענג, אבער עס איז פארהאן פארום'ס פאר א ריזן נומער פון פארשידענארטיקע טעמעס דורכאויס דעם אינטערנעט.


text:
טימור
טימור אדער טימורי לאנג (פערסיש: تمور טימור "אייזן"; 21סטן מערץ 1336 - 18טן פעברואר 1405), איז געווען א מאנגאליש-טערקישער הערשער וואס האט איינגענומען מערב, דרום און צענטראלע אזיע און האט געגרינדעט די טימורישע דינאסטיע.
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טימור איז געבוירן געווארן דעם 21סטן מערץ 1336. אין שאהריסאבז (די "גרינע שטאט"), טראנסאקסאניע, אכציג קילאמעטער דרום פון סאמארקאנד, אין היינטיקן אוזבעקיסטאן.
טימור'ס פאטער איז געווען היה טאראגהאי, א חשובער עמיר פון דעם בארלאס שבט, א מאנגאלישער שבט.
ער האט זיך געהאלטן פאר א יורש פון דזשינגיס כאן, כאטש ער איז נישט געווען קיין אייניקל זיינס.
טימור איז געווען א מוסולמענער.
יונגערהייט האט זיך טימור אויסגעלערנט רייטן און שיסן מיט פייל און בויגן.


text:
ליינענדיג איבער די קאמיוניטי באורד 1 אז 33-0 האבן געוועלט צי אפען לאזן די שווים באסיין פאר פרויען, איז מיר ארויף א ווינדער, ווער זענען די פערזאנען זענען זיי רוב היימיש? אדער איז דאס שווארצע אדער היספאנישע מיטגעפיל??? הקיצור איך זע דארט אסאך פערזאנען און לאזט מיר אהערברענגן די אלע חברה פון דארט און זען ווער זיי זענען. (איך האף אז 2016 מעג מעג רעדן פון די פערזענליכע מענטשן און מען ביטע נישט פארמאכן דעם אשכול)
קודם לייג איך א בילד פון אלע מענטשן וואס זענען אויפן באורד, דערנאך וועל איך פראבירן צי ברענגען די מערסטע אינפארמאציע וואס איז אוועילעבעל אויפן אינטערנעט פון זיי.
-
- CB1
משה באנדא, איך ווייס נישט ווער סאיז און קען נישט טרעפן מער אינפארמאציע, זאל ביטע איינער פון די חברי השטיבל ארויפקומען מיט מער אינפארמאציע, איך מיין אז דאס איז פון די באנדא גראסערי משפחה, אבער איך ווייס נישט, Joshua Cohen אפילו עס איז א אידיש אויסזענליכע נאמען, איז נישט א איד
שמואל פראנצויז קען מען אויך נישט טרעפן מער אינפארמאציע. יואל גראסס אויך נישט דא מער אינפארמאציע. משה אינדיג, איז טאקע דער ארונישע עסקן. דערנאך איז דא איינער יואל לאנדא, איך ווייס נישט צי דעס איז דער וואס פליפט פראפערטיס, זאל איינער ברענגן מער אינפארמאציע ווייל דאס קען זיין א גוטס. איך מיין אז דאס איז די אינגעמאן וואס דרייט זיך אין מירטל שוהל, און שלעפט זיך מיט משה דוד און ווייזער און ביי סתם וויליאמסבורג אנגעלעגענהייטן .
טאבי מאסקאוויטס
- פערלשטיין לינקס און נעבן עם מעגליך לאנדא
- images (3).jpg (10.32 KiB) געזען געווארן 420 מאל
איז א פרוי 99% זיכער אז זי איז א איד אבער נישט א היימישע און איז געווען און קאלעדזש און פירט אן heritage equity partners און האט א חלק אין 25 קענט. די גענעראטאר סייט ווי מען בויט 480.000 סקווער פיס. מארטין נידעלמאן איז א איד אויך נישט א היימישער איך מיין אז דאס איז דער נידעלמאן פון די בילדונג דעפארטמענט איינער וואס אלע און קאנסטראקשן האבן, אבער איך בין נישט זיכער. יושע ניישטיין וויס איך נישט אויב סאיז ער אבער אויפן אינטערנעט קומט ארויף די לינק
. און פארשטייט זיך אז אויך דער אנגעפראסענע עסקן מר. נידערמאן איז אויך דארט. אברהם פערלשטיין . אייזיק סופר. און אחחחרון חביב שמעון ווייזער
פארוואס איז דראגס אסור? ווייל מען האט עס אמאל געאסר'ט... אזוי זענען נעבעך ציפול פון אונזערע מנהגים


text:
אלגעברע
אלגעברע (שטאמט פון אראביש "אל-דזשעבאר" וואס מיינט "די טוישונג") איז א וועג צו רעכנען מאטעמאטיק מיט פארענדלערלעכע פאקטארן און פארשידענע סימבאלן אנשטאט אדער געמישט מיט נומערן.
פראבלעמען אין עלעמענטארע אלגעברע לייזט מען אויס דורך גלייכונגען.
אלגעברא פארנעמט זיך מיט די פאלגנדיגע טעמעס:
- עלעמענטארע אלגעברע
- לינעארישע אלגעברע
- קלאסישע אלגעברע
- אבסטראקטע אלגעברע, וואס באהאנדלט אלגעברעישע סטרוקטורן, ווי גרופעס, רינגען און פעלדער.
עטימאלאגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס ווארט "אלגעברע" איז לאטיין פונעם אראביש ווארט "אַל-דזשאַבר" ("אָפגיסן") און איז גענומען פונעם מאטעמאטיק בוך אל-מאקאלא פֿי היסאב-אל דזשאבר ווא-אל-מוקאבילאה ("עסיי וועגן דער קאמפוטאציע פון אפגיסן און גלייכונג"), געשריבן אינעם 9טן יארהונדערט דורכן בארימטן פערסישער מאטעמאטיקער אל-כוואריזמי, וואס האט געבליט אין באגדאד אין די יארן 813-833, און איז געשטארבן אין 840. מ'האט געברענגט דאס בוך קיין אייראפע און געהאט עס איבערגעזעצט אויף לאטיין אינעם 12טן יארהונדערט; מען האט געגעבן דאס בוך דעם נאמען 'אלגעברע'.


text:
chasid האט געשריבן:סאטמאר רבי האט זיי נישט געוואלט אננעמען כידוע, ווייל ער האט געהאלטן אז זיי וועלן מאכן פראבלעמען ביי אים אויך.
chasid האט געשריבן:סאטמאר רבי האט זיי נישט געוואלט אננעמען כידוע, ווייל ער האט געהאלטן אז זיי וועלן מאכן פראבלעמען ביי אים אויך.
קליינע רעבעלע האט געשריבן:chasid האט געשריבן:סאטמאר רבי האט זיי נישט געוואלט אננעמען כידוע, ווייל ער האט געהאלטן אז זיי וועלן מאכן פראבלעמען ביי אים אויך.
דעיס איז אויך פין דע זאכן וואס מען האט ארויף געקלעבט אויף זיי.
נאכדעים וואס מען האט ארויס געווארפען "אלע פרעמדע"(עס איז כדי ציוויסען אז דעמאלטס ווען עס האט זיך אנגעהויבן דע בונטעווען האט מען ארויס געווארפען אלע פין דע פרעמד)האבען זיי ווייטער געוואלט אנהאלטען זיך אלטץ וויזשניצע חסידים סיי מיטן ניסך אין סיי מיט דע מנהגים האבען זיי געמאכט א אייגענע שיל מיטן נאמען אהל ישרים אין מען האט אויף גענימען א ראש חבורה ר' משה בער בעק שליט"א
פארקערט במשך דערצייט ווען א טייל האבען יורד געווען איוף חוץ לארץ האבען זיך רוב איינגעלידערט אין סאטמאר אין א טייל אין וויזשניץ מאנסי דע זעלבע אין ארץ ישראל שיקען רוב דע קינדער (היינט דע אייניקלעך) אין סאטמאר
אגב וואלט געווען א שיינע זאך ווער עס קען מאכן א ליסטע פין דע חבורה וואס כמעט אלע זענען אמת'דיגע יראים ושלמים
אזוי אויך ווער עס ווייסט פרטים וואס איז געווען דע מערכה זאל מוחל זיין אין דערציילען
שרייבער האט געשריבן:וואס איז למעשה געווען די סיבה פון די מרידה?
דולה ומשקה האט געשריבן:אבער לגבי די אזוי גערופענע מורדים, אז זיי זענען 'געשטראפט' געווארען (או ע"י הקפדת צדיק או ע"י הקב"ה בכבודו ובעצמו) איז מיר שווער צו גלייבען, וואס ווייסען אונז טעמים און סיבות וואס אידען מאכען מיט שווערקייטען ויסורים זה בכה וזה בכה. כמה וכמה למאות וואס מאכען נעבעך מיט אין זיי האבען קיין פליג נישט געטשעפעט, קליינע קינדער יונקי שדים שלא טעמו טעם חטא.
פונקט דא ווייסען מיר צו זאגען מיט א קלארקייט סיבות הדברים? מי גילה רז זה לבני? קען מען דען ענפערען אז יעדער איינער וואס האט אנטייל גענומען אין דער מרידה זעט מען בחוש איז 'נענש' געווארען, מקען דאס נישט זאגען, וויפיל סתם אנשים נשים וטף וואס אינדרויסען בגלוי דערקענט זיך גארנישט אויף זיי, זיי זעהן אויס ווי דער צופרידענטסע מענטשען אבער באמת בסתר וואלגערען זיך זיי פאר יסורים.
כההוא וואס ווייסט פונקטליך אויף וועלכע עבירה דער הולאקוסט איז געקומען.
chasid האט געשריבן:סאטמאר רבי האט זיי נישט געוואלט אננעמען כידוע, ווייל ער האט געהאלטן אז זיי וועלן מאכן פראבלעמען ביי אים אויך.
קליינע רעבעלע האט געשריבן:chasid האט געשריבן:סאטמאר רבי האט זיי נישט געוואלט אננעמען כידוע, ווייל ער האט געהאלטן אז זיי וועלן מאכן פראבלעמען ביי אים אויך.
דעיס איז אויך פין דע זאכן וואס מען האט ארויף געקלעבט אויף זיי.
נאכדעים וואס מען האט ארויס געווארפען "אלע פרעמדע"(עס איז כדי ציוויסען אז דעמאלטס ווען עס האט זיך אנגעהויבן דע בונטעווען האט מען ארויס געווארפען אלע פין דע פרעמד)האבען זיי ווייטער געוואלט אנהאלטען זיך אלטץ וויזשניצע חסידים סיי מיטן ניסך אין סיי מיט דע מנהגים האבען זיי געמאכט א אייגענע שיל מיטן נאמען אהל ישרים אין מען האט אויף גענימען א ראש חבורה ר' משה בער בעק שליט"א
פארקערט במשך דערצייט ווען א טייל האבען יורד געווען איוף חוץ לארץ האבען זיך רוב איינגעלידערט אין סאטמאר אין א טייל אין וויזשניץ מאנסי דע זעלבע אין ארץ ישראל שיקען רוב דע קינדער (היינט דע אייניקלעך) אין סאטמאר
אגב וואלט געווען א שיינע זאך ווער עס קען מאכן א ליסטע פין דע חבורה וואס כמעט אלע זענען אמת'דיגע יראים ושלמים
אזוי אויך ווער עס ווייסט פרטים וואס איז געווען דע מערכה זאל מוחל זיין אין דערציילען
קופערניקוס האט געשריבן:א גרופע האט זיך איינגעגלידערט אין טאהש, א גרופע אין סאטמאר, א גרופע אין די ליטא און א גרופע ביי אכמעדינעזשאדן...
דוכט זיך אז וויזניץ וואלט געווען פאסיגער פאר אלע פון די עקסטרעמיסטן
שויתי'ניק האט געשריבן:הרב בעק פון אוסטראליע
הרב אהרן משה שווארץ - ירושלים
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 0 געסט


text:
איז אַ געלעגנהייט צו יבערגעבן מיט די ווינקס איז ניט אַזוי פיל: קאַרטאָאָנס, מעשיות און ביכער אָנליין שפּיל שפּיל ווינקס. פאַרלירן די געלעגנהייט צו שפּילן מיט די קיוט קרעאַטורעס טאָן ניט ווילן צו, ווייַל אין די שפּיל אַזוי פילע טשיקאַווע פּראָדוקטן! מיט די ווינקס, איר פליען אין די הימל און קלייַבן דזשואַלז, הערצער און שטערן, צו יקוויפּ זייער הויז און קלייַבן זיך קליידער. א פּלאַץ פון פּאַזאַלז און קאַלערינג ביכער אויף די ונטערטעניק וועט ניט אַריבערגיין דורך איר, און אויך טשיקאַווע צו געפֿינען פאַרבאָרגן ציפערקי אָדער שייפּט ווי אותיות אויף אַ הינטערגרונט בילד. אַפֿילו אַ טרעפן מיט אַ פאַרזעעניש איז ניט שרעקלעך, ווייַל יעדער פייע האלט אַ פּראַטעקטיוו מאַגיש.
גאַמעס ווינקס דורך קאַטעגאָריע:
מיר לעבן אין אַ וועלט ווו אַ פּלאַץ פון די מערסט פּראָסט זאכן: ערשטער, מיר גיין צו קינדער, און דעריבער לערנען אין שולע, דעמאָלט פּרובירן צו באַקומען אַ העכער דערציונג און דעריבער האָבן ביז ריטייערמאַנט גיין צו אַרבעטן אָדער פאַרדינען געלט אין קיין אנדערע וועג. אלץ אין אונדזער לעבן איז גאַנץ וואָכעדיק: פילע האָבן אַ מאַשין, עמעצער וואס לעבן אין אַ סטודיע וווינונג, און עמעצער אין אַ ריזיק מאַנשאַן. אָבער, אַלע פון אונדז ווי צו חלום, צו ימאַדזשאַן אַז מיר זענען נישט איינער פון די לעבעדיק ביינגז אין די אַלוועלט, חוץ אַז מיר האָבן עמעצער אַנדערש, אין וואָס די & לאַקוואָ, ווער עס יז & ראַקוואָ; ניט נאָר קענען לעבן אויף אנדערע פּלאַנאַץ, אָבער אויך צווישן אונדז, אָבער מיר טאָן ניט באַמערקן זיי.
איינער פון די וויזשאַנעריז אויסגעדרייט קיין סטראַפפי & נדאַש; איטאַליעניש קאַרטאָאָניסט וואס ינווענטיד די אַנימאַטעד סעריע וועגן די אַדווענטשערז פון גערלז ביסל אַבדזשעקס. אַנימאַטעד סעריע דערציילט די געשיכטע פון אַ מיידל געהייסן בלום, וואס געלעבט אַ נאָרמאַל לעבן אויף אונדזער פּלאַנעט איידער זי געלערנט אַז זי איז אַ פּרינצעסין פון די פּלאַנעט דאָמינאָ. אַמאָל אין די מאַדזשיקאַל וועלט, בלום קריייץ אַ קלוב וואָס ינקלודעד פינף פון איר גירלפריענדס & נדאַש; אַזאַ ווי ווינקס, ווי זיך. יעדער עפּיזאָד דערציילט פון די קאָלעקטיוו קיללערס קעגן די כוחות פון בייז ווינקס און זייער פּערזענלעך באציונגען, ביידע מיט יעדער אנדערע און אין אַלגעמיין פֿאַרבונדן מיט זיי. ווי מיר דערמאנט, די הויפּט אותיות, ווינקס ווינקס, זעקס.
& נבספּ;
אויף אונדזער פּלאַץ איר וועט געפֿינען די שפּיל ווינקס קלוב ווינקס שולע, ווו איר וועט געפֿינען די הויפּט אותיות פון די אַנימאַטעד סעריע. גאַמעס ווינקס קלוב ווינקס שולע וועט פּאַסן נישט נאָר די גערלז, טראָץ דעם פאַקט אַז די קאַרטון איז קאָנצענטרירט אויף די ווייַבלעך האַלב פון די באַפעלקערונג. ווינקס קלוב ווינקס שולע גאַמעס זענען פאַראַנען אויף אונדזער פּלאַץ פֿאַר פּאָטער, אַזוי הנאה אַפֿילו גרעסער פּאָפּולאַריטעט. איר וועט זען אַ פאַרשיידנקייַט פון קאַטעגאָריעס פון די ווינקס קלוב ווינקס שולע גאַמעס, וואָס כולל פילע פון די מערסט געזונט-באקאנט שפּיל זשאַנראַז. אויב איר ווי קאַרטאָאָנס מיט מאָדנע ווינקס, אויב איר ווילן צו האָבן אַ גרויס פּאָטער צייַט & נדאַש; ברוכים הבאים צו דער קאַטעגאָריע פון גאַמעס שולע פון ווינקס ווינקס.


text:
ווי די קראָ פליעס, גלאָססאַ איז בעערעך קסנומקס קילאָמעטערס North-West פון סקאָפּעלאָס טאַון, אָבער דורך מאַשין די נסיעה איז נעענטער צו קסנומקס קילאמעטער ווי די אינזל 'ס הויפּט וועג ווינטן עס ס וועג דורך די וויללאַגעס און שטעטלעך פון די מערב און דרום ברעג.
עטלעכע וויכטיק געשעענישן איבער די יאָר זענען סעלאַברייטיד דורך די באוווינער פון גלאָססאַ, כולל: די האַשאָרע פון די ווירגין אויף די קסנומקסטה פון אויגוסט און סעלאַבריישאַנז געהאלטן ין דער ערשטער ווייניק וואָכן אויגוסט יעדער יאָר צו פייַערן די לעבן פון מאַנאָס לאָיזאָס - אַ קאָמפּאָזיטאָר וואס אויסגעגעבן פילע סאַמערז אין די פירמע פון די מענטשן פון גלאָססאַ.
וויילסט עס זענען עטלעכע קהילות צו ויספאָרשן אין גלאָססאַ, איינער איז דער הויפּט נאָוטווערדי: וואָס איז די קליין קירך פון סט יוחנן. דעם קליינטשיק פּלאַץ פון דינען, צו די מזרח פון גלאָססאַ, איז פּערטשט אויף די שפּיץ פון אַ שטיינערדיק פּענינסולאַ אַז דזשוץ אויס אין די אַעגעאַן ים. די קהילה איז אַקסעסט דורך קליימינג אַרויף איבער קסנומקס טריט וואָס האָבן שוין קאַרווד אויס פון דעם שטיין. די מיינונגען צוזאמען די קאָוסטליין פון די קהילה מאַכן די ופשטייַג ווערט בשעת. דאס קירך איז געניצט פֿאַר די חתונה סצענע אין די שלאָגן מוזיקאַליש פֿילם מאַמאַ מיאַ!
פאַסיליטיעס אין גלאָססאַ
עס איז אַ ספּאַרסיטי פון אַקאַמאַדיישאַן בנימצא אין גלאָססאַ, אָבער עס איז מעגלעך צו געפינען רומז צו דינען און סטודיע אַפּפּאַרטמענץ צו דינגען. עס זענען אויך איינער אָדער צוויי פּריוואַט ווילאַז אין דער געגנט בנימצא צו דינען. עס איז אַ בעסער קייט פון אַקאַמאַדיישאַן אין נירביי לאָוטראַקי.
ווי רובֿ וויזאַטערז צו גלאָססאַ זענען גריכן באזוכן פון די יאַבאָשע עס איז שפּאָר צו זאָגן אַז גלאָססאַ טוט ניט טאַקע יקסעל בייַ קייטערינג פֿאַר די אינטערנאציאנאלע טוריסט האַנדל. אָבער, רובֿ טאָג-צו-טאָג זאכן קענען זיין קונה ין דעם דאָרף, וואָס איז אַזוי לאַנג ווי איר טאָן ניט ווילן צו קויפן עפּעס בעשאַס די סיעסטאַ! עס זענען אַ ביסל קליין טאַווערנאַס קייטערינג פֿאַר יענע קוקן פֿאַר קיבעד ווי געזונט ווי אַ רעסטאָראַן לעבן דער שולע. דער דאָרף פּאָסטן אָפיס אויך סערוועס יבערבייַסן.
פילע פון די גאסן אין גלאָססאַ זענען קאַבאַלד שטיין און זענען אויס פון גווול צו קאַרס. ווי אַזאַ, פיל פון די דאָרף איז בלויז צוטריטלעך דורך פֿיס אָדער דורך ייזל. עס איז אַ קאַפע / פּיצעריאַ דורך די שולע און די קאַפענעיאָן דורך די שפּיץ קירך איז ווו איר קענען פאַרבינדן די לאָוקאַלז פֿאַר אַ קאַווע, ביר און אַ שפּיל פון טאַוולי (באַקקגאַממאָן).
קיראַ לעני ס בייקערז ווייַטער צו דער שול אויף דער הויפּט וועג אויך סעלז דיינדזשעראַסלי געשמאַק גריכיש סנאַקס, פּייסטריז און ייַנגעמאַכץ צו עסן אין אָדער נעמען אַוועק. זי אויך בייקס ברויט - כולל ווהאָלעמעאַל - אויף די לאָקאַל.
אין לאָוטראַקי עס זענען צוויי ויסגעצייכנט פיש רעסטראַנץ (זיי אויך טאָן אנדערע עסנוואַרג) די אַרמיראַלי און פליסוואָס. זיי זענען זייַט דורך זייַט בייַ די מערב סוף פון די דאָרף (לינקס סוף ווי איר זען עס פון דער ים), אין פאַקט איר האָבן צו גיין דורך פליסוואָס צו באַקומען צו אַרמיראַלי - עס איז געזונט ווערט די מי.
אין דעם צענטער פון לאָוטראַקי עס איז אַ גרופּע פון קאַפéס ווו די וועג ריטשאַז די פּאָרט און אַ גלענצנדיק סאָווולאַקי באַר פאַרקערט די סופּערמאַרק. א טאַווערנאַ "שיין גריכנלאנד" זיצט דורך די קינדער 'ס שפּילפּלאַץ און ווייַטער צוזאמען דורך די יאַכט פּאָנטאָן איז פּעטרינאָ ס קאַפע וואָס איז באַרימט פֿאַר פּיצאַ און יסעקרעאַם. אין פּראָסט מיט פילע ערטער זיי איצט האָבן אַ וויירליס האָצפּאָט.
דאָן `ה זייַן פאָאָלעד דורך די געזונט אנגעצייכנט גאַס נעמען, קיינער טאָמיד ניצט זיי. אדער דורך די פאַקט אַז פילע הייזער זענען געציילט - מאל מיט פאַרשידענע נומערן ארויס אונטער פאַרשידענע אויטאריטעטן בייַ פאַרשידן מאָל. יעדער יינער אין גלאָססאַ-לאָוטראַקי האט דער זעלביקער אַדרעס - גלאָססאַ, סקאָפּעלאָס, קסנומקס, גריכנלאנד. לאָזן דעם פּאָסטן אָפיס צו סאָרט עס אויס.
טייל פון די גרויס כיין פון גלאָססאַ-לאָוטראַקי איז אַז עס דאָעסנ`ט פּרובירן צו זיין כיינעוודיק אָדער בעקאַבאָלעדיק. עס נאָר איז. עס איז גרויס גענוג צו האָבן אַ לעבן פון זייַן אייגן און צו אַרייַנציען די וויזאַטערז אין די זומער. ווי כּמעט אַלע פון די ביסט גריכן פון די יאַבאָשע, עס איז ינ ערגעצ ניט קרבן אַן ענגליש פרישטיק אָדער אַפֿילו אַ פרעמד צייַטונג - איר מוזן גיין צו סקאָפּעלאָס פֿאַר אַז. היגע מענטשן זענען וועלקאַמינג און זייער צופרידן צו וועקסל אַ יידל `קאַלי מעראַ` אין דער מאָרגן אָדער` קאַלי ספּעראַ` אין די אָוונט ווי איר פאָרן אין די גאַס.
אלץ אין גלאָססאַ איז ין גיין דיסטאַנסע - אַ גיין וואָס וועט מיסטאָמע אַרייַנציען געגאנגען אַרויף אָדער אַראָפּ אין עטלעכע פונט. אַפֿילו אויב איר האָבן אַ מאַשין, איר וועט מיסטאָמע האָבן צו פּאַרק עס עטלעכע קורץ דיסטאַנסע פֿון דיין הויז, כאָטש איר מייַ זייַן ביכולת צו פאַלן זאכן אַוועק אין דער טיר. רובֿ פון די צייַט איר קענען טאָן זייער געזונט אָן אַ מאַשין. די ויטאָבוס בלעטער פֿון דער שולע (פון לויף) פֿאַר סקאָפּעלאָס אין איין ריכטונג און לאָוטראַקי אין די אנדערע. דער יאַזדע פון איין סוף פון די אינזל צו די אנדערע נעמט וועגן אַ שעה - אַ ביסל מער אין די פאַרנומען סעזאָן. די דעקאָראַציע איז סטאַנינג (זיצן אויף די רעכט האַנט זייַט פון די ויטאָבוס געגאנגען צו סקאָפּעלאָס פֿאַר די ווונדערלעך קאָוסטאַל קוקן) און די ויטאָבוס סטאַפּס נאָענט צו אַלע די ביטשיז אויף דעם וועג.
לאָוטראַקי איז ווו דיין פּראָם וועט אָנקומען, אָבער טאָן ניט דערוואַרטן צו זען "לאָוטראַקי" אויף דער בילעט. ווי ווייַט ווי די פּראָם קאָמפּאַניעס זענען זארגן, די פּאָרט איז גערופֿן גלאָססאַ, פּונקט ווי די דאָרף אויבן. אין לאָוטראַקי איר קענען קויפן פּראָם טיקיץ, דינגען אַ מאַשין אָדער פּרובירן איינער פון עטלעכע טאַווערנאַס און קאַפéס. דאָ איז אויך די ניראַסט ברעג סטרעטשינג צוזאמען הינטער די פּאָרט וואַנט. איר קענען גיין אַראָפּ פון גלאָססאַ צו לאָוטראַקי אין וועגן צוואַנציק מינוט, אָבער ניט קעדייַיק אין די היץ פון די טאָג ביז איר ניטאָ אַקקלימאַטיסעד. עס איז אַ אַראָפאַנג דרך וואָס וועט לאָזן דיין לעגס געפיל ווי זשעלע ביז איר באַקומען געוויינט צו אים.


text:
מישעל אבאמא
מישעל אָבאַמאַ איז אַן אדוואקאט און די פֿרױ פֿון באראק אבאמא. זי איז געבױרן געװאָרן אױפֿן 17טן יאַנואַר 1964 אין שיקאגא, אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע, און איז אָפֿגעװאַקסן געװאָרן אין דעם "סאָוט זײַט" (דרום שטח) פֿון דער שטאָט; זי װױנט נאָך דאָרט מיט איר פאמיליע. זי האָט געקראָגן איר באַקאלאַראַט בײַ פרינצטאן אוניװערסיטעט, אין ניו דזשערסי, און איר מאַגיסטיר אין געזעץ פֿון הארװארד אוניװערסיטעט. זי האָט צװײ קינדער מיט באַראַק.
ווען איר מאן איז געלאפן פאר פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, האט זיך געמאכט אמאל אז ער האט געוואונען די פריימעריס ביי אסאך שטעט, און זי איז געווען אויסער זיך פון צופרידנהייט, דאן האט זי געזאגט איר באקאנטע ארויסזאג: עס איז דאס ערשטע מאל וואס איך פריי זיך אז איך בין אן אמעריקאנער! דאס האט דערנאך געצויגן גרויס קריטיק פון דעם רעכטן פאליטישער לאגער אין אמעריקא, זייט דאן פרובירט זי נישט צו ציען צופיל אויפמערקזאמקייט.


text:
מוכאמאד
מוכאמאד (אראביש: مـُحَمـَّد, וואס מיינט בארימטער; 570 - 8טן יוני 632) איז דער נאמען פון דער גרינדער פון איסלאם וואס ווערט גערעכנט ביי די מוסלמענער אלס דער לעצטער און חשוב'סטער נביא
ער איז געבוירן אין מעקא כ"ז ניסן ד'ש"ל ; 570 (לויט די סוניס), און געשטארבן י"א סיון ד'שצ"ב ; 632. זיין טאטע איז געשטארבן נאך איידער מוכאמאד איז געבוירן, און זיין מאמע איז געשטארבן ווען מוכאמאד איז געוועזן א קליין קינד, וואס דערפאר איז ער געהאדעוועט געווארן ביי זיין זיידן عبد الـمُطلب און דערנאך ביי זיין פעטער אבו טאליב أبو طالب. נאך דעם איז ער געווארן א סוחר.
ווען ער איז געווען 20 יאר אלט האט ער חתונה געהאט צו א רייכער ווייב خَديجة ווען זי איז געוועזן 40 יאר אלט און זיי האבן געבוירן א טאכטער מיטן נאמען פאטימא.
לויט דער איסלאמישער טראדיציע האט זיך מלאך גבריאל (جبريل) אנטפלעקט צו אים אין יאר ד'ש"ע ווען ער איז געווען 40 יאר אלט. דריי יאר שפעטער האט ער אנגעהויבן דרשנען אז מען דארף דינעם דעם איינציגן גאט.
אין 622 האט ער זיך געצויגן קיין מעדינע.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- קוראן אין יידיש. קוראן


text:
אָנליין גאַמעס כאַנאַ מאָנטאַנאַ זאָגן פון אַ מיידל וואס ווייסט ווי צו לעבן אַ טאָפּל לעבן. בעת דער טאָג זי איז ניט אַנדערש פון קלאַסמייץ, אָבער אין די אָוונט עס איז אַ נס פון טראַנספאָרמאַציע און עס איז שוין אַ פאָלקס זינגער. ריר איר רום קענען איצט יעדער עפן שפּילן אונדזער פּאָטער פאָרשלאָגן צו שפּילן קלייד אַרויף, מאַכן-אַרויף טעסץ, ראָמאַנטיש דעסטאַניישאַנז. מיט די הויפּט כאַראַקטער, איר וועט לערנען די טריקס פון גילגול, ווייַל אין איר גאַרדעראָב גענוג קליידער אין אַלע, און אויף קיין געלעגנהייַט. אַלע זענען מאָדערן, העל און מאָדערן, און עס איז וויכטיק פֿאַר יונג וואָמען וואס ווילן צו בלייַבן אין דעם גאַנג.
גאַמעס כאַנאַ מאָנטאַנאַ דורך קאַטעגאָריע:
עס אַזוי געשען אַז מענטשן, ספּעציעל אין קינדשאַפט, טענד צו מאַכן אָפּגעטער. אויב די יינגלעך נאָכמאַכן די סופּער העלדן, וואָריערז און העלדיש אותיות פּלאַץ סאַגע, די גערלז בעסער אַ מער מילד, ראָמאַנטיש בילדער אָפֿט צווישן זייערע אָפּגעטער זענען זינגערס און פילם אַקטערז. וואַנינג צו זיין ווי זיי אין אַלע קינדער אַדאַפּט:
אין דעם אָרט כאַנגז אַ אַפיש מיט אַ בילד פון דיין באַליבט העלדן, און פֿאַר די Biography און קאַריערע פון מאַגאַזינז און וואַטשינג טעלעוויזיע. צו זאָגן עס איז שלעכט אָדער גוט & נדאַש; זייער שווער. אויב אַלץ בלייבט ין גלייַך לימאַץ, די עלטערן צו אָננעמען די פאַקט אַז זייער טייסץ טאָן ניט צופּאַסן די פּרעפֿערענצן פון די יינגער דור. אבער ווען לייַדנשאַפט טורנס אין באַנעמעניש קענען פּאַסירן אַפֿילו זיך לובריקיישאַן. מענטש קיינמאָל ווערן אַ טאָפּל באַליבט זינגער, אָבער זיין אייגן & לאַקוואָ, איך & ראַקוואָ; עס ווערט אַזוי ימפּערסאַנאַל אַז דיסאַפּירז פּערזענלעכקייט וואָס מאכט אונדז יינציק. ווי אַ רעזולטאַט, אויב אַ מענטש דיסאַפּירז, עס דיזאַלווז אין די פאַלש פּאַטערנז און באָק כאַראַקטער טרייץ, שיין ווי אַ פּאַראָדיע.
דורך קרבן איר אַ שפּיל פֿאַר גערלז כאַנאַ מאָנטאַנאַ, מיר האָפֿן אַז איר האָבן אַלץ אונטער קאָנטראָל און עס איז ניט דאַרפֿן צו וואָרענען איר צו זיין אָפּגעהיט אין פּלייסינג זייַן פּרייאָראַטיז. אויף די פאַרקערט, אויב עס איז ריזאַנאַבלי קומען אַרויף צו זייַן לייַדנשאַפט, איר נאָר געווינען, אַדינג זייַן אייגן יחיד כאַראַקטער טשיקאַווע פאַסעץ, לערנען האַרמאָניע טראַנספאָרמאַציע.
כאַנאַ מאָנטאַנאַ גאַמעס פֿאַר גערלז & נדאַש; עס ס שטענדיק: & נבספּ;
צוזאמען מיט די פאָלקס אַקטריסע סאַלאָקיאַ איר גיין צו די שיינקייט ווו איר יקספּעראַמאַנץ פאַלן האָר, פאַרב זיי אָדער קריייטיוולי פּאָדסטריגוט. איר זיך ווערן די פריזירער, וואס וועט אַרבעטן צו מאַכן אַ נייע בילד, און באַקומען נוצלעך סקילז אין דעם שעפעריש פאַקט.
אין אַ טרענדי באָוטיקווע וועט קלייַבן עלעגאַנט קליידער, און זינט זיי זענען שטענדיק סטעלער נייטשערז זענען אויסגעקליבן אין לויט מיט די לעצט שניט נייַעס, איר וועט זיין אַ יקסייטינג פּאַסירונג אין דער וועלט פון פּלאַן פּאַטערנז, האַרמאָניע פון שאַפּעס און קאָלירן ברייטנאַס. קאָמבינינג צוזאַמען די דעטאַילס פון קליידער, איר וועט געפֿינען אַ יינציק אַנסאַמבאַל, וואָס איז ווערט פון אַ צעפירן און דיין פּערזענלעך גאַרדעראָב.
דו זאלסט נישט פאַרפירן די אַקסעסעריז וואָס קענען ברענגען אַ קייט פון ספּעציעל Flair, פּאָמפּע און עלאַגאַנס. פיייקייַט пoдбиpaTb ykpaшeHия, шapфиkи, cyMoчkи, Tyфeлbkи, пepчaTkи, дpyrиe צו די הויפּט יסודות פון באַפּוצונג & נדאַש; עס איז אַ פאַקטיש טאַלאַנט, אָבער עס איז אויך מעגלעך צו לערנען די קונסט, אויב איר שפּיל אָנליין גאַמעס כאַנאַ מאָנטאַנאַ.
פאַנס פון קוועסץ וועט מאַכן די נסיעה מיט זיין באַליבט העלדין אין איר שולע. ווי פילע גערלז, כאַנאַ איז אַ פּערזענלעך טאָגבוך אַז שרייבט ראָמאַנטיש יקספּיריאַנסיז, חלומות און ינערמאָוסט געדאנקען. אויב דעם העפט פאַל אין דעם אומרעכט הענט, די ומבאַמערקט קענען לערנען אַ פּלאַץ, און דעמאָלט עס וועט זיין זייער ימבעראַסינג. אַמאָל כאַנאַ האט אַ קאָנפליקט & נדאַש; איר טאָגבוך פאַרפאַלן. זשעקסאן באַהאַלטן עס ערגעץ אין די שולע און שטעלן אַ צושטאַנד & נדאַש; געפֿינען עס אין דרייַסיק מינוט, און דעמאָלט קיין איינער וועט וויסן וואָס עס זאגט. Friends כאַנאַ & נדאַש; לילי און אָליווער צו העלפן איר געפֿינען די פעלנדיק, זשעקסאן לינקס ווייַטערדיק די ינסטראַקשאַנז. & נבספּ;
יענע נגני וואס בעסער אַ לאַדזשיקאַל פּאַזאַלז, וועט קענען צו שטעלן די ברעקלעך פון די רעטעניש אין דער טראדיציאנעלן נוסח אָדער אין די פאָרעם פון סקראַפּס פון טאָרן פּאַפּיר. עמעצער צעבראכן אַלע בילדער פון כאַנאַ מאָנטאַנאַ און איצט איר זאָל באשטימט קלייַבן זיי אַרויף און קליי, ווייַל זי געבראכט זיי מיט אים צו צושטעלן טעקע פֿאַר נייַ סערווייז. אָן זיי, זי געץ אין אַ שווער סיטואַציע, אָבער ערגסט פון אַלע & נדאַש; פאַרלירן די ראָלע אין דער ווייַטער סעריע, אָבער איר וועט ניט קענען צו אָפּשאַצן איר טאַלאַנט אין אַ אַנדערש סצענאַר.


text:
פיר איראנע דיפלאמאטן
פיר איראנע דיפלאמאטן באדייט א פאסירונג, וואס איז געשען 1982, אין ברען פון לבנון ברודער קריג, ווען ישראל האט געהאלטן אינמיטן דער ערשטער לבנון מלחמה.
אינמיטן דעם קריג, האבן לבנון קרעפטן קעמפער אפגעשטעלט אן אויטא, ביי א בלאקאדע אויף דער ביירוט-דמשק שאסיי, אין דער אויטא זענען געווען פיר דיפלאמאטן פון איראן, וואס זענען געווען אויפן וועג צו לבנון. זיי זענען אריבערגעפירט געווארן צו ביירוט, צו דער הויפטקווארטיר פון די פאלאנגען, וואו מען האט זיי אומגעברענגט.
איראן און כעזבאלא, האבן אויסגעפונען, אז אין 1990 האט ישראל באקומען די פיר דיפלאמאטן, לעבעדיקערהייט. זינט דאן פארלאנגען זיי די באפרייונג פון די דיפלאמאטן, אין אויסטויש פאר ראן אראד. זעלבסטפארשטענדליך אז ישראל לייקנט שטיין און ביין.
סאמיר דזשאדזשא האט אין אן אינטערוויו אין יאר 2006 דערקלערט, אז לבנון קרעפטן האבן אומגעברענגט די פיר דיפלאמאטן, און דערביי געגעבן צו פארשטיין, אז די איראנע באשולדיקונג קעגן ישראל, איז אן אויסגעטראכטע.


text:
קרעדיט קארטל
א קרעדיט קארטל (יידיש: ריווח קארטל) איז א דין פלאסטיש קארטל דריי און אן אכטל אינטשעס ברייט און 2 און אן אכטל אינטשעס הויך וועלכע אנטהאלט אן אידענטיפיקאציע נומער און אן אונטערשריפט (טייל אויך א בילד) און דער וועמענ'ס נאמען עס איז אויסגעקריצט אויפ'ן קארטל איז אויטאריזירט (ערלויבט) דאס צו נוצן צו קויפן פראדוקטן אדער סערוויסעס ביז זיין קרעדיט לימיט (קרעדיט-גרענעץ) וועלכע ער האט אויף דעם אקאונט (קאָנטע), און ער באקומט א ביל (חשבון) יעדע מאנאט וועלכע ער ברויך באצאלן ביז א באשטימטן דאטום און אויב נישט דארף ער באצאלן אינטערעסט (מיט פראצענט).
קרעדיט קארטלעך זענען היינט וועלט פארשפרייט און ווערט אנגענומען אין 80 פראצענט געשעפטן איבער'ן לאנד און מען קען האבן איינטריט צו די אקאונט פון יעדע ?עי-טי-עם? מאשין, דורכ'ן טעלעפאן, און דורך די אינטערנעט.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אנגעהויבן האט זיך עס אין די 1920ער יארן ווען געוויסע פריוואטע פירמעס (האטעל קייטן און אויל פירמעס) האבן זיי געגעבן פאר זייערע קונדן זיי זאלן קענען קויפן זייערע סערוויסעס מיט דעם קארטל אנשטאט קעש (מזומן) און באצאלן איינמאל א מאנאט. נאך דער צווייטער וועלט מלחמה איז דאס שטארק פארשפרייט געווארן און צענדליגער פירמעס האבן נאכגעטאן די זעלבע. די ערשטע גלאבאלע קרעדיט קארד איז ערשט פארגעשלאגן געווארן אין 1950 דורך דיינערס קלאב און עס האט געלאזט אירע אקאונט האלטער קויפן פון א רייע גרויסע געשפעטן וועלכע זענען געוואקסן פון טאג צו טאג. ווען עס איז שוין געווען אביסל פארשפרייט האט א צווייטע פירמע אריינגעטרעטן אין די ביזנעס און דאס איז געווען אמעריקאן עקספרעס אין 1958.
דאס ערשטע קרעדיט קארטל סיסטעם האט געקאסט געלט און די געשעפטן וועלכע האבן דאס אנגענומען האבן געדארפט ווארטן אויף זייער געלט איין מאנאט. מיט דער צייט האבן די בענק אריינגעטרעטן אין די קרעדיט קארד ביזנעס און זענען געווארן פריי און די בענק האבן אפגעצאלט די געשעפטן זיער שנעל און דאס קרעדיט קארטל סיסטעם איז אריין אין פולן שוואונג. די ערשטע באנק דאס צו טאן איז געווען בענק אוו אמעריקע וועלכע האט פארגעשלאגן איר בענקאמעריקארד אין קאליפארניע. ביז אין 66' איז דאס שוין פארשפרייט געווארן אויך צו אלע אנדערע סטעיטס און אין 76' האט די פירמע געטוישט איר נאמען צו וויזא.
די ביזנעס פון קרעדיט קארדס איז געוואקסן זייער שנעל און יעדער האט פרובירט נאכטאן און ווערן א טייל פון די מארקעט. צענדליגער בענק האבן פארגעשלאגן קרעדיט קארדס און יעדע פון זיי האבן געהאט פארשידענע מעלות וואס אנדערע האבן נישט געהאט. אבער נאר איין פירמע איז ארויס א געווינער און דאס איז געווען מעסטער קארד וועלכע איז דעמאלט באוואוסט געווען אלס מעסטער טשארדזש.
קרעדיט קארטל נומערן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יעדע קרעדיט קארטל קומט מיט אן אינדענטיפיקאציע נומער וועלכע באשטייט פון 15 אדער 16 ציפער. די ציפער זענען איינגעטיילט אין 4 טיילן און יעדע פון זיי שטעלן פאר עפעס אנדערש. די ערשטע 4 נומערן רעפרעזענטירן די קרעדיט קארטל סיסטעם. קרעדיט קארטלעך וועלכע הייבן זיך אן מיט א נומער 3 זענען פון אמעריקאן עקספרעט אדער דיינערס קלוב. די וואס הייבן זיך אן מיט א נומער 4 זענען וויזא, נומער 5 זענען מעסטער קארד,און נומער 6 איז א דיסקאווער קארד. די דריי נומערן דערנאך צעטיילן זיי צו מער אפטיילונגן וועלכע זענען געווענליך קרעדיט קארד סארטן. אלע אמעריקאן עקספרעס הייבן זיך אן מיט 37 און אלע דיינערס קלוב מיט 38.
אין אמעריקאן עקספרעס קארטלעך זענען די דריטע און פערטער נומער די סארט קרעדיט קארד סארט און וואלוטע, פון די פינפטע ביז די עלפטע זענען די קאנטע נומערן, פון 12 ביז 14 איז די קארטל נומער און 15 איז די טשעק נומער ווי מיר וועלן באלד ערקלערן.
וויזא קארטלעך קומען מיט 16 נומער א איז וויזא, פון 2 ביז 6 איז די באנק נומער, פון 7 ביז 15 איז די קאנטע נומער און 16 איז די טשעק נומער.
מעסטער קארד איז געווענליך די זעלבע ווי וויזא אבער טיילמאל קען עס זיין אביסל אנדערש, געוואנדן וואספארא סארט קרעדיט קארד דאס איז.
די טשעק נומער איז געווענליך א נומער וועלכע רעפרעזענטירט די ענטפער פון א קאלקולאציע פון אנדערע דידזשיטס אויפ'ן קארטל. ווען די קארטל ווערט דורכגעפירט אין די מאשין וועט די באנק קאמפיוטער סיסטעם מאכן דעם קאלקולאציע און זען אויב די ענטפער נומער שטימט. דאס איז א וועג צו פארזיכערן אז די נומער איז נישט פאלש. דער זעלבער סיסטעם ווערט גענוצט אין יעדע באר-קאוד און אויף נאך פארשידענע זאכן וועלכע קומען מיט נומערן.
אויטענטישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויף די אנדערע זייט פון די קארד איז פאראן די סטרייפ וועלכע איז א מאגנאטישע פלאסטיק פילם מיט קליינע בארס די סייז פון א צוואנציג מיליאנ'סטל פון אן אינטש. די סטרייפ איז ענליך צו די בענדלעך פון א קאסעט טעיפ און קען געליינט ווערן דורך א ספעציעלע מאשין. אויפ'ן סטרייפ ליגן איינגעקריצט אלע אינפארמאציע פון דעם קארטל און צו וועמען דאס באלאנגט. די סטרייפ האלט נישט קיין אינפארמאציע וועגן קרעדיט און דאס ווערט טראנסמיטירט דורך די מאשין וועלכע ליינט דאס קארטל וועלכע איז באהאפטן צו א טעלעפאן ליניע און באקומט אינפארמאציע דירעקט פון די קרעדיט קארד פירמע. נאכדעם וואס די אינפארמאציע ווערט געליינט ווערט צוריק געשיקט א באשטעטיגונג אז יענער איז בארעכטיגט צו קויפן מיט זיין קרעדיט. אויב איז יענעמ'ס קרעדיט אויסגעלאפן וועט עס נישט דורכגיין.
די באנק נוצט א פארגעשריטענע טאקטיק צו פארמיידן פראפעסיאנאלע גנבים פון זיך אריינברעכן אין די טעלעפאן ליניעס און ארויס'גנב'נען קרעדיט קארד אינפארמאציע. יעדעס מאל ווען א קארטל ווערט דורכגעפירט אין די מאשין ווערט די אינפארמאציע געשיקט צו די באנק וועלכע שיקט די אינפארמאציע ווייטער צו די עי-טי-עם מאשין און נאר אויב עס גייט דארט אויך דורך קומט עס צוריק מיט א באשטעטיגונג. איבער די גאנצע צייט ליגט די אינפארמאציע באהאלטן אין א קאוד פארמאט און נאר דער קאמפיוטער סיסטעם קען דאס ליינען.
רוב געשעפטן נוצן נאך היינט די טעלעפאן סיסטעם צו באקומען אינפארמאציע פאר די קרעדיט קארטלעך. די ספעציעלע מאשין איז באהאפטן צו די טעלעפאן און דיילט פון זיך אליינס א נומער דורך א מאדעם. נייע טעכנאלאגיע איז פאראן וועלכע ארבעט דורך די אינטערנעט און איז 10 מאל אזוי שנעל. מיט די אינטערנעט סיסטעם וועט מען קענען צולייגן א פערזענליכע פין נומער וועלכע דער קארטל אייגנטומער וועט אריינדרוקן און מיט דעם פארזיכערן זיין קארטל קעגן גניבות. די פין נומער וועט נאר ליגן אין די באנק'ס סיסטעם און נישט אויפ'ן סטרייפ אז אפילו א געלערנטער קאוד ברעכער זאל דאס נישט קענען אויסגעפינען.
דער סיסטעם האט גוט געארבעט אין דער פארגאנגנהייט אבער אין די היינטיגע וועלט דארף אלעס זיין זייער פארגעשריטן ווייל אויך די גנבים ווערן סאפיסטיקירט און מען דארף זיך היטן פון זיי. אין די לעצטע עטליכע יאר איז מען אויפגעקומען מיט א מער פארגעשריטענע קרעדיט קארד וועלכע זיי רופן די "סמארטקארד". די פארגעשריטענע קארטל פארמאגט א מייקראטשיפ וועלכע קען באקומען נייע אינפארמאציע און אנטהאלט פיל מער קאודס וועלכע טוישן זיך כסדר צו פארמיידן שווינדלערייען. די סמארטקארדס זענען ערשט פארגעשלאגן געווארן אין פראנקרייך וואו טייל פירמעס געבן דאס פאר זייערע קאסטומערס פאר א געוויסע אפצאל. די טעכנאלאגיע איז הינט פארשפרייט אין אייראפע און איז אויפ'ן וועג קיין אמעריקע וואו די ריזן פירמעס וויזא און מעסטערקארד וועלן דאס אדאפטירן. איינמאל די סיסטעם וועט ארינגיין אין באנוץ וועט מען נישט דארפן האבן מער ווי איין קארטל אין טאש וועלכע וועט רעפרעזענטירן אלע קרעדיט קארטלעך און אויך אלס די באנק קארטל.
זינט עס איז פאראן אינטערנעט זענען קרעדיט קארטלעך געווארן נאכמער נוצבאר פאר מענטשן וואס ווילן קויפן זאכן פון די אינטערנעט אדער זיך איינשרייבן פאר סערוויסעס. אבער באלד איז אויפגעקומען דער זארג אז די אינטערנעט איז נישט קיין פארזיכערטע פלאץ פאר א קרעדיט קארטל ווייל גנבים לאקערן דארט און טייל קליינע פירמעס זענען שווינדלער און רעקארדירן קרעדיט קארד אינפארמאציע פון ווער עס קויפט ביי זיי אויף די אינטערנעט און פארקויפן שפעטער די אינפארמאציע פאר געלט.
כאטש די זארג איז איבערגעטריבן איז אין פאקט יא פאראן אסאך שווינדלערייען מיט קרעדיט קארטלעך אויף די אינטערנעט אבער די קרעדיט קארד פירמעס זאגן אז אין רוב פעלער זענען די קרעדיט קארד אייגנטומער אליינס שולדיג וויבאלד זיי האבן נישט אויסגעפאלגט די הויפט זיכערהייט טיפס וועלכע די קרעדיט קארד פירמעס זאגן אלע קאסטומערס.
די זיכערהייט קעגן קרעדיט קארד שווינדלערייען איז א נאכאנאנדיגער קאץ און מויז שפיל מיט די גנבים אבער מען מאכט אסאך פארשריט און עס איז היינט פיל מער פארזיכערט צו קויפן אויף די אינטערנעט ווי אמאל. די פעדעראלע טרעיד קאמיסיע שטייט איבער אלעם און פארזיכערט אז גניבות זאלן פארמינערט ווערן און קרעדיט קארדס זאלן ווערן מער פארזיכערט. די קאמיסיע האט געצווינגן די קרעדיט קארד פירמעס צו באשיצן אירע קאסטומערס פון שווינדלערייען און אזוי געווינען די צוטרוי פון מענטשן צו נוצן קרעדיט קארדס אויך אויף די אינטערנעט. אויב איינער ווערט ב'גנב'ט איז ער נאר פאראנטווארטליך פאר 50$ און די איבעריגע ווערט אפגעמעקט דורך די קרעדיט קארד פירמע.
איינשאפן א קרעדיט קארטל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן הונדערטער ערליי קרעדיט קארטלעך פון אלע סארטן און מען דארף זיך אויסוועלן וואס איז די בעסטע פאר די אייגענע אינטערעסע און נישט פאר די קרעדיט קארד פירמעס אינטערעסע. זאכן וואס מען דארף נעמען אין באטראכט זענען:
א יערליכע אפצאל. טייל קרעדיט קארדס קאסט א יערליכע אפצאל דאס צו האלטן ווי א מעמבערשיפ. געווענליך פארמאגט אזא קרעדיט קארד עטליכע מעלות ווי פונקטן וועלכע מען קען זאמלן אדער קעש דיווידענט וועלכע גיט צוריק א געוויסע פראצענט ענדע יאר. מען דארף מאכן א חשבון אויב עס לוינט זיך ווייל נישט אייביג איז ווערט צו צאלן פאר די ריווח וואס מען פארדינט. רוב פשוט'ע קרעדיט קארדס זענען אומזיסט.
פינאנציעלע אפצאלן. אינטערעסט איז איין זאך, און עס זענען פאראן אויך אנדערע פינאנציעלע אפצאלן פון וועלכע מען ווייסט אפילו נישט. א ביישפיל איז אויב מען נעמט ארויס קעש פון א מאשין וועלן רוב קרעדיט פירמעס בעטן א געוויסע אפצאל און א טייערערע אינטערעסט ראטע. יעדע קרעדיט קארד איז אנדערש און מען דארף דאס נעמען אין באטראכט.
צייט אפשניט. א געווענליכע קרעדיט קארד וועט אייך לאזן קויפן 25 טעג אן דארפן באצאלן אינטערעסט. אבער געוויסע קרעדיט קארד געבן ווייניגער טעג און געוויסע געבן מער טעג. אגב, איז וויכטיג צו וויסן אז די פרייע געלטער איז נאר געזאגט אויב מען באצאלט די גאנצע ביל יעדע מאנאט אין צייט. אויב פארפעלט מען צו באצאלן אפילו מיט איין דאלאר ווייניגער וועט אלעס פון דעמאלט און ווייטער קאסטן אינטערעסט פון די טאג וואס מען קויפט אזוי לאנג ביז מען וועט באצאלן דעם גאנצן באלאנס.
אינטערעסט ראטעס. איינער קען צאלן דאפעלט אינטערעסט פון זיין חבר אפילו זיי האבן ביידע די זעלבע קרעדיט קארדס. ווען מען עפענט א קרעדיט קארד וועט די פירמע נישט געבן קיין גרויסע הנחות אבער איינמאל מען האט א באלאנס וועט יעדע פירמע זיין גרייט נאכצוגעבן פון די אינטערעסט ראטעס און מען דארף נאר בעטן. אויב עס העלפט נישט דארף מען סטראשן אז מען וועט גיין צו א צווייטע פירמע און דעמאלט ארבעט עס פיין.
אויב מען איז שוין פארזינקן אין קרעדיט קארד חובות איז כדאי צו באשטעלן א נייע קרעדיט קארד און פארלאנגן אן איינטריט אינטערעסט ראטע פאר 6 מאנאטן אדער א יאר. רוב פירמעס געבן דאס גערן און עס איז א גרינגערע וועג וויאזוי אפצוצאלן די חובות. אויך איז דאס בעסער פאר די קרעדיט וויבאלד מען נוצט ווייניגער פראצענט פונעם סך הכל קרעדיט וואס מען פארמאגט ווי מיר וועלן שפעטער זען.
בעפאר מען באשטעלט א קרעדיט קארד איז כדאי צו באטראכטן אסאך קרעדיט קארדס פון עטליכע פירמעס און בענק און אראפשרייבן די מעלות און חסרונות פון יעדע אויף א פאפיר און דערנאך פארגלייכן איינע צו די אנדערע און טרעפן וועלכע איז די ביליגסטע פאר אייך. עקספערטן זאגן אז בעפאר מען נעמט א קרעדיט קארד זאל מען זיך אומקוקן ווי בעפאר מען נעמט א מארטגעדזש ווייל מען קען זיך שפארן אסאך געלט איבער די יארן.
קרעדיט פראגעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א קרעדיט קארטל ווערט נאר געגעבן פאר איינער וואס פארמאגט א קרעדיט היסטאריע. אויב האט מען גוטע קרעדיט קען מען באקומען די בעסטע אינטערעסט ראטעס ווייל אלע בענק רייסן זיך נאך אזעלכע קאסטומערס. אויב האט מען א שוואכע קרעדיט וועלן די אינטערעסט ראטעס זיין העכער און אויב האט מען בכלל נישט קיין קרעדיט אדער א שלעכטע קרעדיט וועלן ווייניג פירמעס מסכים זיין צו נעמען שאנסן און זיי וועלן זיך אפזאגן פון געבן א קרעדיט קארד. עס איז אבער פאראן אזא זאך וואס הייסט א פארזיכערטע קרעדיט קארד אין וועלכע מען ברויך דעפאזיטן געלט פון פאראויס און נאר וויפיל געלט מען פארמאגט אין די אקאונט נאר אזויפיל קען מען שפענדן אויף דעם קארטל. ווען די פירמע זעט נאך א שטיק צייט אז אלעס קלאפט וועט זי אנהייבן געבן ערשט אביסל קרעדיט און אויב אלעס וועט ווייטער גיין נארמאל וועט יענער צוריק באקומען זיין קרעדיט ווי בעפאר.
אויב די קרעדיט טויג און מען באקומט מער ווי 5,000$ קרעדיט דעמאלט קען מען אפעלירן פאר א גאלד אדער פלעטניעם קרעדיט קארד. די סארט קארטלעך קאסטן געווענליך א יערליכע אפצאל אבער די בענעפיטן דערפון קענען זיין ווערט דאס געלט זינט עס גיט אינשורענס פאר אלעס וואס מען קויפט, קאר רענטל אינשורענס, פלייט אינשורענס און נאך פארשידענע סערוויסעס אויף וועלכע עס לוינט זיך צו צאלן.
איינמאל מען שאפט זיך איין א גוטע קרעדיט ווערן אלע פירמעס שנעל געוואויר דערפון און יעדער וויל באקומען אזא קאסטומער. מען הייבט אן באקומען פאסט פון אלע סארט קרעדיט פירמעס וועלכע זענען וויליג צו געבן ריזיגע סכומים קרעדיט און טייל מיט גאר נידעריגע אינטערעסט ראטעס. מען דארף זיין זייער פארזיכטיג בעפאר מען שליסט זיך איין אין א נייע פלאן ווייל טייל פירמעס דרייען אריין אין א שטיקל שווינדל ווען זיי לאזן אייך אונטערשרייבן א נייע קאנטראקט און צווישן די קליינע שורות ווערן קלאר ארויסגעברענגט תנאים צו וועלכע איר וואלט אייך קיינמאל נישט צוגעשטעלט אויב איר וואלט געוואוסט. טייל זענען אזוי גוט געמאכט אז מענטשן כאפן זיך נישט ביז עטליכע מאנאטן אדער אפילו יארן און די פירמע מאכט געלט נאר פון דעם.
בעפאר מען שרייבן אונטער פאר א קרעדיט קארד דארף מען מאכן זיכער איבער די פאלגענדע זאכן: די אינטערעסט ראטעס, די פירמע וואס גיט די קרעדיט, וויפיל קרעדיט, די ציט אפשניט וואס מען האט ביז'ן באצאלן, די מינימום פעימענט, יערליכע אפצאלן, און אנדערע אפצאלן ווי קרעדיט אינשורענס אדער ענליכע סערוויסעס.
קרעדיט קארטל סארטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן דריי הויפט קרעדיט קארטל סארטן:
די ערשטע איז א באנק קארטל וואס טייטש אז די באנק אפערירט די קרעדיט קארד און די קרעדיט פירמעס (וויזא, מעסטערקארד) גיבן די קרעדיט. די צווייטע סארט קארטלעך זענען טרעוול אדער עינטערטעימענט קארטלעך וועלכע ווערן געגעבן דורך אמעריקן עקספרעס און דיינערס קלאב, און הויז קארטלעך וועלכע זענען די פארשידענע סארט קרעדיט קארטלעך וועלכע גרויסע דעפארטמענט געשעפטן גיבן פאר זייערע קאסטומערס.
עס איז אויך פאראן א פערטע סארט קארד וועלכע ווערט אנגערופן עפיניטי קארד. די סארט קארטלעך זענען גארנישט אנדערש ווי יעדע וויזא אדער מעסטערקארד נאר איז פארבינדן מיט נאך א פירמע אדער פראגראם און גיט פונקטן ווען מען נוצט דאס קארטל און שפעטער קען מען באקומען סערוויסעס אלס קאמפענסאציע פון די פונקטן. באקאנט זענען די פריקווענט פלייער מיילס וועלכע קאמפענסירט פליגער טיקעטס ווען מען דעגרייכט א געוויסע צאל פונקטן. די סארט פירמעס מאכן געשעפטן מיט די קרעדיט קארד פירמע זיי צו שאפן קאסטומערס און זיי מאכן א פראצענט דערפון.
צווישן וויזא און מעסטערקארד איז נישט פאראן קיין גרויסע חילוק ווייל ביידע ארבעטן אויפ'ן זעלבן סיסטעם און ביידע ווערן אנגענומען אין אלע געשעפטן איבער די פאראייניגטע שטאטן און אויך איבער די וועלט. 99 פראצענט געשעפטן וועלכע נעמען אן וויזא נעמען אויך מעסטערקארד און דאס זעלבע פארקערט און עס איז נישט פאראן קיין שום סיבה פארוואס מען זאל דארפן האבן ביידע.
וויזא און מעסטערקארד פארלאנגן נישט מען זאל באצאלן די גאנצע באלאנס יעדע מאנאט און וועלן אייך לאזן האלטן א באלאנס ווילאנג איר ווילט אזוי לאנג ווי מען באצאלט די מינימום פעימענט וועלכע איז געווענליך נישט מער ווי עטליכע פראצענט. פארשטייט זיך אז צו האלטן א באלאנס קאסט אינטערעסט און די אינטערעסט ראטעס זענען זייער הויך און עס איז עקאנאמיש זייער נאריש דאס צו נוצן. אן הלוואה פון סיי וועלכע באנק איז פיל ביליגער און כאטש עס קוקט נאר אויס ווי עטליכע פראצענט קען דאס אויסמאכן אסאך געלט אין דעם לאנגן טערמין.
אמעריקן עקספרעס פארלאנגט יא מען זאל באצאלן די ביל אינגאנצן און גיט די בענעפיט פון זערא אינטערעסט און טיילמאל גיבן זיי קרעדיט אן קיין לימיט אזוי לאנג ווי מען באצאלט עס.
די קרעדיט קארד פירמעס האבן פארשידענע וועגן וויאזוי זיי רעכנען די אינטערעסט אבער אין גענעראל קומט אלעס אויס בערך די זעלבע. טייל רעכנען די גאנצע מאנאט אינאיינעם, אנדערע גייען טאג פער טאג, און טייל ווערן געבויט אויף די פאריגע באלאנס. אויב מען באצאלט נישט גארנישט אדער מען פארגעסט צו באצאלן וועלן רוב פירמעס טשארדזשן צווישן 15$ און 30$ אלס א קנס. אן ענליכע טשארדזש קען קומען אויב איינער באשטעלט טשעקס פון זיין קרעדיט קארד און איינע פון זיי קראכן.
אינטערעסט און אלעס ארום דעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א קרעדיט קארד איז איינע פון די שליסלן פון ארימקייט אויב מען שטעלט זיך נישט אליינס אראפ פרינציפאלן וויאזוי מען וועט דאס נוצן און באצאלן. סטאטיסטיקס ווייזן אז מער פון 50 פראצענט קרעדיט קארד האלטערס האבן דערויף חובות וואס מיינט אז זיי צאלן אסאך אינטערעסט און אינטערעסט אויף אינטערעסט ווי מיר וועלן באלד זען.
מען דארף קלאר פארשטיין אז א קרעדיט קארד איז נאר פריי פון אינטערעסט אויב מען באצאלט די גאנצע ביל יעדע מאנאט. אויב איר פארפעלט דאס צו באצאלן אפילו מיט איין ניקל ווייניגער וועט די קרעדיט קארד פירמע אנהייבן בעטן אינטערעסט פאר יעדע זאך וואס איר קויפט פון דעם טאג וואס איר האט געקויפט, וואס מיינט אז מיט יעדע נייע איינקופט בארגט איר פרישע געלט פון די קרעדיט פירמע און איר באצאלט דערויף 3 מאל אזויפיל אינטערעסט וואס איר קענט באקומען אין באנק.
א קרעדיט קארד איז טאקע א גוטע זאך אבער עטליכע קרעדיט קארטלעך איז ווייט פון גוט. ווי מער קרעדיט קארטעלך אלס מער נוצט מען דאס און די שאנסן מען זאל דאס נישט קענען באצאלן איז פיל גרעסער.
אויב איינער איז שוין אריינגעפאלן אין קרעדיט קארד חובות איז פאראן א רעגירונג'ס ארגאניזאציע וועלכע רופט זיך די קאנסומער קרעדיט קאונסלינג סערוויס וועלכע איז געליסטעט אין אלע טעלעפאן ביכער. די ארגאניזאציע העלפט אויסארבעטן א פלאן וויאזוי צו באצאלן און די קרעדיט קארד פירמעס וועלן גאנץ אפט איינגיין אויף א קאמפראמיס.
עלימינירן חובות איז ווי פארלירן וואג וועלכע גייט נישט אויפאיינמאל און אויב יא שאפט מען אנדערע פראבלעמען. מען דארף האבן געדולד און נאכפאלגן א פלאן ביז מען דעגרייכט דעם ציל.
די קרעדיט קארד פירמעס זענען כיטרע און לעבן אויף די אינטערעסט וואס מענטשן צאלן. זיי וועלן מאכן זיכער אז איר צאלט גענוג אינטערעסט אפילו ווען עס קוקט אייך אויס אז איר צאלט ווייניגער. איר מיינט אמאל אז איר צאלט 18 פראצענט אינטערעסט אבער אין פאקט צאלט איר 24 פראצענט.
וויאזוי?
לאמיר זאגן אז איר באצאלט אייער ביל יעדע מאנאט און איין מאנאט באשליסט איר אז איר וועט דאס נישט באצאלן. נארמאלערהייט באקומט איר א 25 טאגיקע צייט אפשניט פון ווען איר קויפט עפעס ביז די קרעדיט קארד פירמע הייבט און רעכנען אינטערעסט. אבער יעצט אז איר האט נישט באצאלט אייער ביל וועלן זיי צוריקגיין צו אלע איינקופטן און אנהייבן רעכנען אינטערעסט אויף זיי פון דעם טאג וואס מען האט געמאכט די טראנזאקציע און דאס איז לעגאל.
אין זייער שפראך ווערט דאס אנגערופן א טו סייקל מעטהאד און דאס דארף זיין געדרוקט אויף די ביל וועלכע קומט אן ענדע מאנאט. יעצט אויב איר בלייבט מיט די חובות סייווי פאר א לענגערע צייט וועט דאס נישט קיין סאך אויסמאכן ווייל איר באצאלט דאך סייווי נישט און איר דערלייגט נאר פאר איין מאנאט וועלכע קען גרינג ערפילט ווערן מיט א בעסערע אינטערעסט ראטע. אויב איר באצאלט אייער ביל יעדע מאנאט איז דאס זיכער נישט קיין פראבלעם פאר אייך, אבער אויב עס מאכט זיך דאס פון צייט צו צייט דאן זאלט איר אריבערטוישן צו א צווייטע קרעדיט קארד וועלכע ארבעט נישט אויף דעם סיסטעם אפילו זייער אינטערעסט ראטע איז העכער ווייל איר וועט פיל מער דערלייגן די וועג.
וויאזוי מען קען פארדינען פון קרעדיט קארטלעך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויב איר פארמאגט א קרעדיט קארטל איז א קלוגע זאך צו קויפן טייערע פראדוקטן מיט דעם ווייל אויב עס מאכט זיך א פראבלעם איז א קרעדיט קארד די גרינגסטע וועג וויאזוי מען קען צוריק באקומען דאס געלט. איר קענט אנרופן די קרעדיט קארד פירמע און זיי בעטן זיי זאלן צוריקהאלטן דאס געלט פון יענע און יענע פירמע ווייל איר זענט נישט צופרידן. דאס איז א טייל פון די קרעדיט בילינג אקט.
אזא אקט קען נאר געטאן ווערן אויב מען האט שוין פון פריער גערעדט צום פארקויפער און מען האט זיך נישט געקענט אויסקומען, דער איינקופט מוז זיין העכער $50, און די איינקופט מוז זיין אין אייער שטאט ביז 100 מייל ווייט פון אייער היים.
אויב איינע פון די דריי זאכן איז נישט אייער פאל וועט די קרעדיט קארד אייך נישט צוריקגעבן די געלט און אייער איינציגסטע ברירה איז צו גיין צו די סמאול קלעימס געריכט.
וויפיל מאל טראגט מען צוריק זאכן וואס מען האט איינגעקויפט און מען באקומט צוריק קרעדיט אויף די זעלבע קרעדיט קארד. למעשה ווילט אבער אסאך מאל צוריק באקומען קעש ווייל אין פאקט האט איר שוין לאנג באצאלט די קרעדיט קארד ביל.
לעגאל קענט איר דאס באקומען און פרובירט דאס בעטן פון די קעשיר. אויב יענע וויל עס אייך נישט געבן דאן שרייבט א בריוו צו אייער קרעדיט קארד און זיי וועלן אייך שיקן א טשעק ביז 7 טאג. געדענקט דאס ווייל אמאל וועט קומען אזא פאל מיט א גרויסע סכום געלט און איר וועט זיין אביסל שמאל אין קעש און איר וועט נישט דארפן קיין קרעדיט.
דאס זעלבע קען אמאל פאסירן ווען איר בארגט אייער קרעדיט קארד פאר א צווייטן און יענער טראגט צוריק וואס ער האט געקויפט און עס גייט צוריק ארויף אויף די קרעדיט קארד. יענער וויל צוריק קעש פון אייך און איר האט נישט.
זאגט יענעם אז איר וועט אים צוריקגעבן דאס געלט ביז א וואך און שרייבט א בריוו צו די קרעדיט קארד פירמע וועלכע וועט אייך ארויסשיקן א טשעק און איר וועט יענעם באצאלן.
פאררעכט טעותים אויף א ביל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מאנאט נאך מאנאט האט ראובן געזען אויף זיין קרעדיט קארד ביל אז ער ווערט גערעכנט פאר א געוויסע זאך. ראובן האט דאס שטענדיג איגנארירט און יעצט האט עס אויסגעפלאצט. ער האט צעריסן די ביל אויף שטיקער און עס צוריקגעשיקט צו די קרעדיט קארד פירמע...
עס זענען אבער פאראן בעסערע עצות וויאזוי צו באהאנדלן טעותים אויף קרעדיט קארטלעך און איר מעגט טאקע נאכקוקן אייער ביל אויב אלעס איז 100 פראצענט ווייל א טעות איז נישט אויסגעשלאסן.
די ערשטע זאך וואס איר זאלט טאן איז אנרופן די קרעדיט קארד פירמע און מעלדן אז עס איז פאראן א טעות. אמאל וועלן זיי דאס מסדר זיין אויפ'ן טעלעפאן. אויב נישט וועלן זיי האלטן א רעקארד אז איר האט גערופן מיט א טעות און איר זאלט ארויסשיקן א בריוו מיט די גאנצע הסברה פארוואס איר טראכט אז עס איז נישט גוט גערעכנט געווארן.
אויב עס קומט אונטער די צייט צו באצאלן אינדערצווישן דאן צאלט נישט אפ די חלק וועלכע איר טראכט אז עס איז נישט ריכטיג ווייל אויב יא וועט די קרעדיט קארד פירמע אייך זאגן אז עס איז צו שפעט. איר דארפט באקומען אן ענטפער ביז 30 טעג און אלעס דארף לעגאל אויסגעגליכן ווערן ביז 90 טעג. אויב איר זענט גערעכט וועט די קרעדיט קארד פירמע אייך שיקן א טשעק און אויב נישט וועלן זיי שיקן א בריוו מיט אן ענטפער פארוואס זיי טראכטן אז זיי זענען יא גערעכט און איר וועט באקומען ווייניגסטענס 10 טעג צו באצאלן דעם חילוק.
אויב איר זענט נאך אלץ נישט צופרידן קענט איר שרייבן נאכאמאל און דורכאויס די גאנצע צייט פון די טענה ומענה מעג נישט די קרעדיט קארד פירמע דאס רעכנען אלס שפעט באצאלט און באשמוצן אייער קרעדיט. אויב איר האלט אז די קרעדיט קארד פירמע איז נישט גערעכט דאן קענט איר גיין אין געריכט און ערקלערן פארוואס איר האלט אז די קרעדיט קארד איז נישט גערעכט. אויב איר געווינט וועט די קרעדיט קארד אייך מוזן באצאלן אלעס מיט די אינטערעסט.
אגב, ווען עס קומט צו פארפירן נוצט שיינע לשונות און געט נישט אויף אפילו זיי זענען אייך מסביר אז זיי זענען גערעכט. אויב יענער קען אייך נישט העלפן בעט מען זאל רופן איינער העכער יענעם א.א.וו. ביז ווילאנג איר באקומט איינעם וואס פארשטייט אן עסק. עס איז א נארמאלע זאך אז יענער וועט זאגן אז מען וועט אייך צוריקרופן ביז עטליכע טעג. אין אזא פאל נעמט א קאנפערמעישן נומער וועלכע וועט אייך צוניץ קומען די נעקסטע מאל איר רופט וועגן דעם זעלבן פראבלעם.
קרעדיט קארטל שווינדל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די גרעסטע שווינדלערייען ווערן געמאכט דורך קרעדיט קארטלעך און מען דארף זיין זייער פארזיכטיג, ספעציעל די וועלכע האבן מערערע קארטלעך. א גנב וועלכער באקומט אייער נומער קען מאכן א לעבן מיט אייער קארטל און איר וועט אייך ברעכן קאפ ביז איר וועט צוריקבאקומען די געלט פון די קרעדיט קארד פירמע. דער כלל איז מען זאל קיינמאל נישט ארויסגעבן א קרעדיט קארד נומער נאר פאר א פארלעסליכע פירמע פון וועלכע יעדער ווייסט צו זאגן. מענטשן באקומען כסדר בריוון וועגן געוויסע וואקאציעס אדער אנדערע שוואויל טאג וועלכע מען קען יעצט באקומען פאר חצי בחנם און ווען מען רופט אן בעטן זיי אייער קרעדיט קארד און דאן זענט איר פארטיג ווייל די פירמע איז נישט קין פירמע נאר א באנדע שווינדלער וועלכע האבן אייך בא'גנב'ט.
אויב איר פארלירט אייער קארד אדער איר פארדעכטיגט עפעס רופט באלד אן די פירמע אויף איר 24 שטונדן א טאג עמוירדזשענסי ליין און מעלדט איין דעם פראבלעם. צו מאכן די זאך בעסער שיקט דערנאך ארויס א בריוו און ערקלערט וואס האט פאסירט. זייט געדולדיג אין אזעלכע פעלער ווייל די סארט זאכן ווערן נישט אויסגעגליכן אזוי שנעל.


text:
אקוואריום
אן אקוואריום (מערצאל אקוואריומס) איז א פלאץ ווי מענטשן האלטן פיש און אנדערע בעלי חיים וואס לעבן אין וואסער אן אקוואריום קען זיין א קליינער טאנק, אדער א געביידע מיט עטלעכע גרויסע טאנקען.
האלטן אן אקוואריום איז א פאפולערער האבי ארום דער וועלט. מען פרובירט צו שאפן א סביבה פאר די פיש וואס איז ענלעך צו די נאטירלעכע וואוינערטער. מען דארף אכט געבן אויף וואסער קוואליטעט, ליכט, און עסן.
ס'זענען דא גרויסע אקוואריומס פארן ציבור וואס זענען , טוריסטן אטראקציעס. זיי ווייזן די פיש און אנדערע בעלי חיים אין גרויסע טאנקען. אפטמאל האלטן זיי זגאלן וואס זענען נאענט צו אויסשטארבן.


text:
פילע נוי יארקער איינוואוינער האבן זיך אויפגעוועקט היינט צופרי מיט א סערפרייזטן שניי שטורעם, וועלכער האט שוין דערווייל אנגעווארפן צווישן 6 און 9 אינטשעס שניי אין סענטראל נוי דזשערזי, און אין סענטראל און מזרח לאנג איילענד, און צווישן 4 און 6 אינטשעס אין נוי יארק סיטי, און צווישן 3 און 5 אינטשעס אין די סובערס.
דער שניי קומט באגלייט מיט גאר מעכטיגע שווערע ווינטן וועלכע דערגרייכט טייל מאל נאנט צו פופציג מייל פער שטונדע אין ווינט גאסטס, ספעציעל לענגאויס די בארטענעס פון נוי דזשערזי אין לאנג איילענד אין קאנעדיקוט, און אינאיינעם מיט די פראסטיגע טעמפרוטארן פון די נידריגע צוואנציגער שפירט זיך עס פיל קעלטער מיטן ווינט.
וועטער עקספערטן שאצן אז די שניי וועט אביסל נאכלאזן יעצט צופרי פאר א שטיק צייט, און דערנאך וועט ווידער אנהייבן שטארק צו שנייען מיט שווערע ווינטן וואס וועט פאראורזאכן בליזארד קאנדישאנס, און וועט ברענגען א פרישע 3 צו 4 אינטשעס אין די אומגעגענט.


text:
אמוראים
אמוראים זענען די חכמים און רבנים פון די תלמוד, וואס האבן געלעבט און געשאפן אין די תקופה פון די פארענדיגונג פון די משנה דורך רבי יהודא הנשיא און ביז נאכן פאענדיגן דעם גמרא.
די אמוראים זענען געווען פלאצירט אין צוויי אידישע צענטערן: אין ארץ ישראל און אין בבל.
בעפאר זיי האבן באלאכטן און געפירט כלל ישראל די הייליגע תנאים און נאך זיי האבן איבערגענומען די סבוראים.
דער טיטול און נאמען "אמורא" האט לכתחילה געדינט אלס מקור צו אידענטיפיצירן די אויפגאבע וואס איז געווען שייך אין א בית המדרש - דער "אמורא" האט פשוט און פראסט מסביר געווען די רייד פון די חכם פאר די פאבליק, דאס הייסט ער האט איבערגעזאגט אויף אזא אופן אז דער המון זאל דאס אויך פארשטיין, אבער אין די צייטן פון די אמוראים איז דאס געווארן א נאמען פאר יעדן חכם און רב.
אין ארץ ישראל איז דער צענטער פאר די תורה וועלט געווען אין ציפורי היינט א דארף נעבן מירון אין גליל און דערנאך האט זיך דאס אריבערגעצויגן קיין טבריה.
אין בבל איז דער עיקר דאס געווען אין ישיבת סורא, און טייל מאל איז דאס אריבער צו ישיבת פומבדיתא און צו די ישיבת נהרדעא.
די אמוראים פון בבל און ארץ ישראל האבן אנגעהאלטן א פארבינדינג מיט איינער דעם אנדערן און זיך געהאלפן שליכטן שווערע אישו וויאזוי אידן זאלן זיך פירן דורך שיקענדיג שליחים איינער צום אנדערן.
די צאל אמוראים וואס זענען אונז באקאנט שטייגט איבער צו מער פון דריי טויזנט, לויט דער ציילונג פון די חוקרים וואס שטודירן די גמרא.
צווישן די אמוראים זענען געווען אזאלעכע וואס האבן זיך גאר שטארק אויסגעצייכענט אין זייער בקיאות זיי האט מען אנגערופען "סיני".
עס איז אבער געווען אזעלכע וואס האבן זיך אויסגעצייכענט אין זייער שארפקייט, ד.ה. און זייער מעגליכקייט צו דערגרייכן, דורך לאגישע מסקנות, צו א שליכטונג פון אלע סוגיות וואס זענען ארויפגעקומען צום דעבאטע פון די אמוראים - זיי האט מען גערופען איטליכער "עוקר הרים".
אסאך ביאגראפישע אנעקדאטן פון די אמוראים איז באזירט פון די גמרא וואס זייער אסאך פון זיי קען מען נישט אנעמען אלס א ריכטיגער ביאגראפיע ווייל פיל פון זיי זענען אגדתא שטיקער וואס זענען געשריבן אלס משל.
די תקופה פון די אמוראים אין ארץ ישראל ווערט צעטיילט אוף 5 דורות און אין בבל אויף 7 דורות.
די מערסטע מערקווירדיגע אמוראים פון יעדן דור איז ווי פאלגנד.
מערקווירדיגע אמוראים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
חכמי ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ערשטער דור (ביזן יאר ד' 240):
- רבי יהודה נשיאה
- רבי ינאי אין עכברא
- רבי אושעיא אין קיסריה
- רבי אפס אין ציפורי
- רבי יהושע בן לוי (ריב"ל) אין לוד.
- צווייטער דור (ביזן יאר ד'ם 280 בערך):
- דריטער דור (ביזן יאר ד'ע 310 בערך):
- פערטער דור (ביזן יאר ד'ק 340 בערך):
- פינפטער דור (ביזן יאר ד'ק"ם 380 בערך):
- רבי תנחומא
- רבי ברכיה
- רבי יוסי ברבי בון דער לעצטער פון די פארענדיגער פון תלמוד ירושלמי.
חכמי בבל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ערשטער דור (ביזן יאר 250):
- צווייטער דור (ביזן יאר 280 בערף):
- רב הונא - ראש ישיבת סורא.
- רב יהודה בר יחזקאל בפומבדיתא.
- צווייטער דור (ביזן יאר 310 בערך):
- רב חסדא - ראש ישיבת סורא.
- רבה בר רב הונא - ראש ישיבת פומבדיתא.
- רב ששת
- רבה בר נחמני
- רב יוסף בר חייא
- רב זביד
- רבי זירא
- פערטער דור (ביזן יאר 340 בערך):
- אביי - ראש ישיבת פומבדיתא.
- רבא - ראש ישיבת מחוזא.
- רמי בר חמא
- פיפטער דור (ביזן יאר 380 בערך):
- זעקסטער דור (ביזן יאר 430 בערך):
- זיבעטער און אכטער דור (ביזן יאר 500 בערך):
- מר בר רב אשי
- רבה תוספאה
- רבינא השני - ראש ישיבת סורא און די לעצטער פון די אמוראים.
װעבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אמוראים, חכמי התלמוד, חכמי בבל, פון דעם אנציקלופדיה יהודית "דעת".


text:
אינפלאציע
אינפלאציע איז א מאס פון דער פארמערונג אין די פרייזן פון פראדוקטן און באדינונגען. דאס ווערט געמאסטן מיט א פרייזן אינדעקס. למשל אויב עס קאסט 10% מער צו קויפן די דורכשניטליכע פראדוקטן און באדינונגען, הייסט עס אז די אינפלאציע איז .10% על פי רוב האלטן עקאנאמיסטן אז הויכע אינפלאציע איז א תוצאה פון צו גרויס א געוואוקס אין דעם געלט אנבאט.
אינפלאציע איז איינע פון די הויפט איינפלוסן אויף דער עקאנאמיע. אויב אינפלציע איז צו הויך איז דאס שלעכט פאר די סטאביליזאציע פון דער עקאנאמיע. עס איז נארמאל און אויך גוט פאר אן עקאנאמיע ווען אינפלאציע פון יאר צו יאר איז אפאר פראצענט (בערך 1%-3%). דאס איז ווייל אויב מען ווייסט אז פרייזן וועלן שטייגן, האט מען אן אינטערעס צו קויפן סחורה היינט ענדערשט מארגן. מיט דעם ווערט מער אקטיווקייט אין דער עקאנאמיע.
אינהאַלט
וואס מיינט אינפלאציע?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איר האט שוין זיכער געהערט פון אן עלטערן מענטש רעדן וויפיל זאכן האבן געקאסט אין זיינע יונגע יארן. ער וועט אנווייזן אז ווען ער איז געווען א קינד האט א פלעשל מילך געקאסט 50 צענט, א רייד מיט א סיטי באס האט געקאסט א ניקל, א דאזען אייער 10 צענט, א נייע אויטא עטליכע טויזנט דאלאר, און א גאלאן בענזין בערך 30 צענט. היינט זענען די פרייזן פאר די אלע זאכן געוואקסן דראסטיש. א פלעשל מילך קאסט באלד דריי דאלאר, פארן מיט א סיטי באס איז $2.50, א דאזען אייער $1.99, א נייער אויטא $20,000, און א גאלאן בענזין איז העכער צוויי דאלאר.
וויאזוי פאסירט אינפלאציע?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז אנגענומען דורך עקאנאמיסטן היינטיגע צייטן, אז די עיקר אורזאך פארוואס אינפלאציע פאסירט איז ווייל די געלט אנבאט שטייגט, למשל אויב עס איז יעטצט דא צען מאל מער דאלארן ווי הונדערט יאר צוריק, קאסטעט אלץ צען מאל מער.
א גרינגער וועג צו פארשטיין איז דער פאקט אז אמאל איז געלט געווען די ווערט פון גאלד וועלכע איז געליגן אין די קעלערן פון די פעדעראלע רעזערוו. צומאל האבן מענטשן אנגעהויבן זארגן אז די רעגירונג און בענק האבן מער נישט גענוג גאלד וואס מיינט אז נישט יעדער קען איינקעשן זיין געלט פאר גאלד. אין אזא פאל וועט די ווערט פון די דאלער פאלן ווייל אויב דאס איז ריכטיג די סיטואציע וועט מען באקומען ווייניגער גאלד פאר יעדע דאלאר און די ווערט פון די דאלאר איז געפאלן אין מענטש'נס אויגן.
היינט איז מער נישט פאראן קיין גאלד פאר געלט און די פאפירענע געלטער זענען נאר ווערט וויבאלד מענטשן באטראכטן דאס אלס עפעס וואס איז ווערט. מיט דער צייט פארלירט געלט איר חשיבות פונקט ווי יעדע אנדערע זאך אין די וועלט פון וועלכע מען האט אסאך. געלט ווערט גע'האנדעלט דורך מענטשן פונקט ווי סטאקס אויפ'ן סטאק מארקעט און ווען אינוועסטירער באטראכטן דעם אמעריקאנער דאלאר אלס ווייניגער ווערט וועט דער דאלאר פאלן אין ווערט קעגן אנדערע וואלוטע און אמאל גייט עס פארקערט.
איינמאל געלט פארלירט איר ווערט וועט דאס מיינען אז סוחרים וועלן פארלאנגען מער געלט פאר וואס זיי פארקויפן און ארבייטער וועלן דארפן מער באצאלט ווערען.
ביז בערך דעם יאר תש"ל פלעגט מען מסביר זיין אינפלאציע דורך אנדערע וועגן, ווי דורך סופליי און פארלאנג פאר פראדוקטען, אבער דאס איז נישט מער אונגעמען דורך עקאנאמיסטען.
וויאזוי מעסט מען אינפלאציע?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אמאל האט נאר די רעגירונג געמאסטן אינפלאציע אין לאנד אבער היינט ווערט דאס אויך געטאן דורך לעיבאר יוניאנס און צייטשריפטן. די וועג וויאזוי מען מעסט דאס איז געווענליך דורך צוזאמעננעמען א רייע פראדוקטן פון פארשידענע קאטעגאריעס און מען זעט וואס דער חילוק אין פרייז פון א צייט אפשניט. די פראדוקטן דארפן ארייננעמען אלע הויפט קאטעגאריעס און אין יעדע פון זיי דארף באטראכט ווערן דער טויש אין פרייז און אויב דער פראדוקט איז געטוישט געווארן דארף מען אויסרעכנען וועלכע טייל איז טייערער געווארן. צום ביישפיל אויב מען וועט קוקן דער חילוק אין פרייז פון די זעלבע מאדעל אויטא פון 2 יאר צוריק און היינט וועט דער פרייז געוויס זיין טייערער אבער טיילמאל וועט מען אינעם נייעם מאדעל באקומען עטליכע נייע טעכנאלאגיעס וועלכע האט אויך געהאלפן מאכן דעם אויטא טייערער. אין אזא צייט וועט מען דארפן רעכנען אויב דער אויטא איז נאך אלץ טייערער נאכ'ן אראפרעכנען די נייע זאכן. דאס זעלבע איז מיט סערוויסעס און אלע אנדערע פראדוקטן. אינפלאציע מעסטונגן זענען אבער קיינמאל נישט פונקטליך און קען נישט זיין פונקטליך וויבאלד די ווערט פון אינפאלציע וועט זיך בעיקר ווענדן לויט די וואג וואס מען האט געגעבן פאר יעדע פראדוקט באזונדער און נישט שטענדיג איז דאס די ריכטיגע רעפרעזענטאציע. א צווייטע פראבלעם איז וויבאלד מען וועט רעכנען פראדוקטן לויט א דורכשניטליכע פרייז פון אלע ראיאנען אין לאנד וואס גיט נישט די ריכטיגע ציפערן זינט איין ראיאן קען זיין פיל אנדערש ווי א צווייטע לויט איר סופליי און פארלאנג. אין אמעריקע ווערט אינפאלציע געמאסטן לויט די רעזולטאטן פון עטליכע עקאנאמישע אינדעקסעס וועלכע ווערן פובליצירט יעדן מאנאט. זיי זענען: די קאסט אוו ליווינג אינדעקס. דאס איז א סך הכל אינדעקס וועלכע מעסט וואס עס קאסט דאס לעבן פאר דעם דורכשניטליכן מענטש. די קאנסומער פרייז אינדעקס. דער אינדעקס מעסט א רייע פראדוקטן וועלכע דורכשניטליכע מענטשן קויפן יעדן מאנאט און מען זעט וואס די פרייזן האבן זיך געטוישט אין א געוויסע צייט אפשניט. די רעזולטאטן פון דעם אינדעקס ווערט אפט גענוצט דורך לעיבאר יוניאנס און סתם ארבייטער וועלכע פארלאנגן צו פארמערן זייערע געהאלטן לויט די פראצענט וואס די קאנסומער פרייס אינדעקס וואקסט ווייל דאס מיינט אז דאס לעבן איז געווארן טייערער און געהאלטן דארפן שטימען דערמיט. די פראדוצירער פרייז אינדעקס. דער אינדעקס מעסט די פרייזן וועלכע ווערן באצאלט צו די פראדוצירער. פארשטייט זיך אז די פרייזן זענען אנדערש ווי די קאנסומער פרייז אינדעקס וויבאלד עס נעמט אריין פראפיטן, שטייערן, און סובסידאציעס וועלכע מאכט דעם פרייז אנדערש ווי דאס וואס דער קאנסומער האט באצאלט און טייל ווילן זאגן אז דאס איז א בעסערע וועג פון מעסטן דער פרייז פון פראדוקטן. די האלסעיל פרייז אינדעקס. דאס איז די זעלבע זאך ווי די פראדוצירער פרייז אינדעקס מיט'ן אויסנאם אז די אינדעקס מעסט די פרייזן פון א רייע פראדוקטן וויפיל עס קאסט ווען מען קויפט עס האלסעיל. די אינדעקס ווערט גענוצט שטערקער צו מאכן די פראדוצירער פרייז אינדעקס דורך פארגלייכן די חילוקים אין פרייזן אין די צוויי קאטעגאריעס. די קאמאדיטיס פרייז אינדעקס. דאס מעסט די פרייזן פון פארשידענע קאמאדיטיס וואס ווערן געהאנדעלט אין עפעקטירן די עקאנאמיע דאס מערסטע. אמאל נוצט מען מערערע קאמאדאטיס און אמאל וועט גאלד זיין גענוג ווייל מיט דעם גייט מיט אסאך אנדערע מעטאלן. אויסער די אלע הויפט אינדעקסעס איז פאראן א רייע אנדערע אינדעקסעס וועלכע ערשיינען נאר פון צייט צו צייט און ווערן צוגעלייגט צו די אינפלאציע חשבונות. געווענליך וועט מען דארפן באטראכטן אלע אינדעקסעס פאר עטליכע מאנאטן נאכאנאנד צו קענען באקומען דעם סך הכל בילד ווי אינפלאציע שטייט. אבער טיילמאל איז בלויז איין אינדעקס גענוג אויב עס איז פאראן א שטארקע טויש וועלכע איז א צייכן אז עפעס דראסטיש גייט פאר. עקאנאמיסטן און לעביאר יוניאנס באטראכטן ביידע די רעזלוטאטן און באשטעטיגן זיי אויב זיי זענען צופרידן. אויב נישט וועט מען מוזן איבערמאכן די חשבונות אויף אנדערע וועגן ווילאנג יעדער וועט זיין צופרידן.
וויאזוי באקעמפט מען אינפלאציע?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי געזאגט אינפלאציע פאסיערט בעיקר דורך די סופליי פון די וואלוטע.דעריבער ווען מען פארקלענערט די סופליי פון די וואלוטע ברענט עס אראפ אינפלאציע. די הויפט מעטאד צו באקעמפן אינפלאציע איז צו הייבן די אינטערעסט ראטעס וועלכע פארקלענערט די סופליי פון די וואלוטע אין דאס ווועט הייבן די ווערט פון די וואלוטע און זאכן וועלן באלד ביליגער ווערן זינט די וואלוטע איז מער ווערט.
אינטערעסט ראטעס ווערן אין אמעריקע באשטימט דורך די פעדעראלע רעזערוו אין זיי גייען אין רעדלעך. מען נידערט די אינטערעסט ראטעס און ווען דאס ווערט א פראבלעם העכערט מען דאס צוריק און ווען דאס ווערט א פראבלעם נידערט מען צוריק און אזוי גייט עס הין און צוריק צו האלטן די עקאנאמיע סטאביל.
אין אמעריקע'ס יעצטיגער ביישפיל האט די נידעריגע אינטערעסט ראטעס אסאך צוגעהאלפן צו הייבן די אינפלאציע און די פעדעראלע רעזערוו האט שוין מיט עטליכע מאנאטן צוריק אנגעהויבן ארויפציען די אינטערעסט ראטעס צעביסלעך און פלאנט צו גיין ווייטער נאך עטליכע מאל. ווען די עקאנאמיע איז אויף צרות רוקט מען אראפ די אינטערעסט ראטעס ווייל דאס מיינט אז מענטשן האבן נישט קיין געלט און מיט דעם גיט מען זיי א געלעגנהייט צו קויפ'ן הייזער און ארויסנעמען הלוואות צו עפענען ביזנעסער. דאס איז געווען דער פאל נאך די סעפטעמבער 11 אטאקעס ווען די עקאנאמיע האט געליטן א שטארקע נידערלאגע. אבער מיט דעם וואס מען נידערט אראפ די אינטערעסט ראטעס מאכט מען אויטאמאטיש פארלירן די ווערט פון וואלוטע ווייל מיט נידעריגע אינטערעסט ראטעס זענען פאראן ווייניגער מענטשן וואס אינוועסטירן געלט און געלט פארלירט איר ווערט אין די אויגן פון מענטשן. דאס קען אזוי אנגיין א לאנגע צייט ווילאנג עס הייבט אן ווערן א פראבלעם וועלכע איז אנגעקומען דעם פארגאנגענעם יאר און האט דעגרייכט איר קלימאקס מיט די האריקעינס דעם געוועזענעם זומער. יעצט רוקט מען צוריק ארויף די אינטערעסט ראטעס און דאס וועט מאכן מער מענטשן צו באקומען אינטערעסע אין די אמעריקאנער וואלוטע און וועלן דארט אינוועסטירן וואס וועט געבן א ווערט אין די אויגן פון מענטשן. דאס וועט הייבן די וואלוטע קעגן אנדערע וואלוטעס און פרייזן פון אימפארטן וועלן ווערן ביליגער און ווייטער וועלן די פרייזן פאר די קאנסומער ווערן ביליגער און אלעס וועט זיין געהאלפן. דאס וועט פשטות אזוי אנהאלטן ביז עס וועט קומען די נעקסטע רעסעסיע וואס דעמאלט וועט מען מוזן צוריק אראפרוקן די אינטערעסט ראטעס כדי מענטשן זאלן קענען בארגן געלט. עס זענען אויך פאראן אנדערע מער עקסטרעמע וועגן וויאזוי די רעגירונג קען אפהאלטן אינפלאציע דורך קאנטראלירן פרייזן און שניידן פראדקוציע איבער געוויסע זאכן. אבער די סארט מעטאדן נוצט מען נאר אין עמוירדזשענסי פעלער ווען אנדערע זאכן ארבעטן נישט.


text:
שלום שטיסל: און ווער שמועסט נאך אז א טייל פון די אימיגראנטן פון געוויסע אידישע געגנטער אין ברוקלין, (שלא כדאי לפורטם) ברענגען נאך מיט זייערע שלעכטע מידות. און פארגרעסערן זיי.
למשל, מיט א פאר וואכן צוריק ביניך אדורכגעפארן דעם רט. . 306. ניין נישט דארט. נאר אויף מעיפל. אין א זונטיג נאכמיטאג. ס'האט זיך געשלענגלט א טרעפיק פון קארס אין ביידע ריכטונגען, ביז וואו די אויג קען זעהן. פלוצלינג זעה איך א מידל עידזש'ד יונגערמאן וועמענ'ס קאר איז געווען אין די פארקערטע ריכטונג וואס איך בין געפארן. ער האט אפגעשטעלט דעם קאר אינמיטן ראוד. נישט א ביסל ביי דער זייט. אן נוצן פלעשערס. און ער גייט ארויס אינמיטן פון די גאס. און ווינקט פאר די טרעפיק פון אקעיגנאיבער אז מ'זאלל זיך אפשטעללן. קודם האביך געקוקט אויב ער האט אפשר אן עמערדזשענסי. ווען כ'האב גארנישט געזעהן, האביך איהם אנגעפיפן און געפארן ווייטער. קוקנדיג אין שפיגל האביך באמערקט ווי ער האט געכאפט א צווייטן קרבן. א תמימות'דיגער דרייווער (א איד אדער א גוי) וועלכער האטציך אפגעשטעלט, און דורכדעם אפגעשטעלט דעם פארקער אויף ביידע זייטן. נישט מער און נישט ווייניגער, ער האט אריבער געקראסט זיין ווייב און זיינע קינדער...! פון ארומפאהרן, און זיך אפשטעללן ווי א מענטש אין די זייט מיט די פלעשערס אנגעצינדן האט ער בכלל נישט געטראכט...! אונז אלע ווייסן פון וועלכע געגנט אין ברוקלין ער האט אימיגרירט...


text:
שבת אחים האט געשריבן:בן אדם האט געשריבן:שבת אחים האט געשריבן:אידן האבן זיך געהאלטן העכער און סופעריאר פון א יעדעם איינעם און דעס איז איינע פון די סיבות פארוואס מ'האט זיי אויסגעהארגט אין די מיליאנען, ווילסט הערן ריעלעטי'ס?
!!!!!!WOOOOWWWW
דינגסט זיך מיט דעם?
פרייוויליג האט געשריבן:שמעון וואלף האט געשריבן:ס'איז גראדע אמת אז 99% מענטשן זענען ראסיסטן (אידן און גוים צוגלייך), יעדער אויף זיין שטייגער, אבער ס'איז אנדערש ווען מען רעדט ביחידות ווי ברבים. מב"ד האט זיך מיאוס פאררעדטדי לעבל ראסיסט איז אויך היבש ארויס פון פראפארציע. אויב רעדט מען אין די קאנטעקסט פון 'ראסיסזם' קען מען אנרופען רוב וועלט ראסיסטן. אבער אין די טערמינען בעפאר די צורידערטע LGBT מאוומענט פלעגט דאס ווערן אנגערופן Superior.
א שווארצער האט די זעלבע רעכטן און ווירדן ווי א ווייסער, און פארמאגט די זעלבע קאליר בלוט ווי אנדערע ראסעס. אבער די מציאות אז רוב וועלט קוקט אראפ אויף מינארעטעטן, גייט בלייבן אויף אייביג! ווער זאגט אז דאס האט צוטון מיט ראסיזם, אפשר האט דאס צוטון מיט די [געמיינע] נאטורן פון מענטשן וואס האלטן זיך Superior פון אנדערע. פונקט ווי חיות פארציקן זיך איינער דעם צווייטן, האלטן מענטשן אז אויב דו ביסט שווארץ בין איך Superior פון דיך, אויב דו ביסט א איד בין איך Superior פון דיך.
דאס איז א ביל"ד אי"ן טשיפ אין מענטשן פונקט ווי א האנט.
די קראנקע לינקע משוגע'נע מאוומענט האט ארויסגעשטויסן ראסיזם פון אלע פראפארציעס. אויב איינער קרימט מיט די נאז איז א ראסיסט. מב"ד האט מעגליך געטון א פעלער, אבער לדעתי איז ער נאכנישט קיין ראסיסט. אויב איז ער א ראסיסט איז רוב וועלט ראסיסטן.
ביי וועלכע פונקט קען א מענטש באקומען די לעבל ראסיסט? אפילו ער האלט דאס נאר אין הארץ? אדער נאר ווען ער זאגט עס ארויס מיטן מויל? רוב מענטשן וואס קאמפיינען פאר מענאריטיס זענען וויסטע ראסיסטן [אויב ראסיסט מיינט אין הארץ].
וויבאלד רוב וועלט איז נארמאל, האט מען א נאמען געגעבן פאר משוגעים, משוגעים. אבער אויב רוב וועלט וואלט געווען משוגע, וואלט דאס געווען נארמאל. אויב רוב וועלט קוקט אראפ אויף מינאריטיס פארוואס איז רוב וועלט פארכאפט אין ראסיזם? די ראסיסטן האבן פשוט אפגעמאכט אז זיי זענען ראסיסטן. ווער געדענקט נאך ווען ביל קלינטאן האט אפגעשפעט פון אבאמא אלס א שווארצער. אפשר איז ביל אויך א ראסיסט.
לעיקוואד האט געשריבן:כ'פארשטיי אבער נישט דיין קשיא.
בן אדם האט געשריבן:לעיקוואד האט געשריבן:כ'פארשטיי אבער נישט דיין קשיא.
אז ביי דיר זענען 'אלע' ווייסע גוים נאציס.
שבת אחים האט געשריבן:שמעקעדיג האט געשריבן:שבת אחים האט געשריבן:לייקענסט אז רוב חסידישע אידן ווערן אויפגעוואקסן מיט א סיסטעמאטישע שנאה צו א יעדעם וואס איז נישט ווי זיי? וואס איז די ערשטע זאך ווען א עקסידענט געשעט אין וויליאמסבורג, א איד? א גוי? נא אז ס'איז א גוי זאל ער זיך איבערדרייען
זאג מיר שבת'ל, אויב דו הערסט א בשורה אז ביי די אדרעס פון דיין טאטנ'ס הויז האט פאסירט א עקסידענט מ'האט אראפגעקלאפט א מענטש, וועסטו נישט גלייך פרעגן "ווער איז דער קרבן"? ווילסטו נישט וויסן צי ס'איז ח"ו א אייגענע משפחה מיטגלידער? אויב יא, ביסטו א ראסיסט?
און אויב כ'מעג א טשעפע טאן, ווען טראמפ זאל געשאסן ווערן וואלט עס דיר די זעלבע וויי געטון ווי בערני סענדערס?
ביסט נעריש? ביז אפאר יאר צוריק איז געוועהן א קאוד אין הצלה ווען א עקסידענט איז געשעהן האבן זיי זיך אפגעטראגן פון דארט אויב סאיז נישט געוועהן מאחבנ"י, די שומרים האבן אנגעהאקט יעדע פארדעכטיגע גוי, כהאב אליינס געזעהן אלץ קינד אין ווימסב"ג ווי זיי האבן געלעכערט א גויס קאפ א שווארצע טינעידזשער ווייל ער האט געוואלט גנב'נן א קעסיא זייגער פון א אידיש קינד, ווען נישט די פאליציי וואלטן נאך שומרים היינט געהאקט שטיקער פון זיי, ווייל אונז זענען אומוויסענד און אונז וואקסן אויף די קינדער מיט סיסטעמאטישע ראסיזים צו א יעדעם וואס איז נישט פונקט ווי אונז.
יואליש האט געשריבן:פרייוויליג האט געשריבן:שמעון וואלף האט געשריבן:ס'איז גראדע אמת אז 99% מענטשן זענען ראסיסטן (אידן און גוים צוגלייך), יעדער אויף זיין שטייגער, אבער ס'איז אנדערש ווען מען רעדט ביחידות ווי ברבים. מב"ד האט זיך מיאוס פאררעדטדי לעבל ראסיסט איז אויך היבש ארויס פון פראפארציע. אויב רעדט מען אין די קאנטעקסט פון 'ראסיסזם' קען מען אנרופען רוב וועלט ראסיסטן. אבער אין די טערמינען בעפאר די צורידערטע LGBT מאוומענט פלעגט דאס ווערן אנגערופן Superior.
א שווארצער האט די זעלבע רעכטן און ווירדן ווי א ווייסער, און פארמאגט די זעלבע קאליר בלוט ווי אנדערע ראסעס. אבער די מציאות אז רוב וועלט קוקט אראפ אויף מינארעטעטן, גייט בלייבן אויף אייביג! ווער זאגט אז דאס האט צוטון מיט ראסיזם, אפשר האט דאס צוטון מיט די [געמיינע] נאטורן פון מענטשן וואס האלטן זיך Superior פון אנדערע. פונקט ווי חיות פארציקן זיך איינער דעם צווייטן, האלטן מענטשן אז אויב דו ביסט שווארץ בין איך Superior פון דיך, אויב דו ביסט א איד בין איך Superior פון דיך.
דאס איז א ביל"ד אי"ן טשיפ אין מענטשן פונקט ווי א האנט.
די קראנקע לינקע משוגע'נע מאוומענט האט ארויסגעשטויסן ראסיזם פון אלע פראפארציעס. אויב איינער קרימט מיט די נאז איז א ראסיסט. מב"ד האט מעגליך געטון א פעלער, אבער לדעתי איז ער נאכנישט קיין ראסיסט. אויב איז ער א ראסיסט איז רוב וועלט ראסיסטן.
ביי וועלכע פונקט קען א מענטש באקומען די לעבל ראסיסט? אפילו ער האלט דאס נאר אין הארץ? אדער נאר ווען ער זאגט עס ארויס מיטן מויל? רוב מענטשן וואס קאמפיינען פאר מענאריטיס זענען וויסטע ראסיסטן [אויב ראסיסט מיינט אין הארץ].
וויבאלד רוב וועלט איז נארמאל, האט מען א נאמען געגעבן פאר משוגעים, משוגעים. אבער אויב רוב וועלט וואלט געווען משוגע, וואלט דאס געווען נארמאל. אויב רוב וועלט קוקט אראפ אויף מינאריטיס פארוואס איז רוב וועלט פארכאפט אין ראסיזם? די ראסיסטן האבן פשוט אפגעמאכט אז זיי זענען ראסיסטן. ווער געדענקט נאך ווען ביל קלינטאן האט אפגעשפעט פון אבאמא אלס א שווארצער. אפשר איז ביל אויך א ראסיסט.
דו גיבסט די דעסקריפציע פון white supremacy און תוך כדי דיבור זאגסטו אז דאס איז נישט ראסיזים. אויב ראסע סופרעמעסי איז נישט ראסיזים דאן וואס איז? אפשר איז היטלר נישט ממש אן אנטיסעמיט, ער גלייבט פשוט אין סופרעמעסי פון די ארייען ראסע?
אויב רוב וועלט זענען ראסיסטן בארעכטיגט עס נישט די עוולה מיט קיין האר, פונקט אזוי ווי ווען רוב וועלט וואלטן געווען אנטיסעמיטן וואלט עס נישט פארמינערט די עוולה. און זיכער איז דעת הקהל נישט קיין באווייז אז די מיינונג פון זעלבסט העכערקייט איז א פאקט.
אבער אפי' לשטתך אז דעת הקהל צייגט אויף עפעס איז דער אמת אז רוב וועלט באלאנגט "נישט" צו די "סופעריאר" ווייסע, איירופע'ער, פראטאסטאנטער. געמאסטן לויט די גלאבאלע פאפולאציע (רוב וועלט בלשונך) זענען WASPS די מינאריטעט. פארשטייט זיך אז ס'איז לעכערליך צו זאגן אז רוב וועלט האלט ווייסע איירופע'ער פראטאסטאנטער העכער פון זיך. ניו יארק סיטי האט א מינאריטעט פון ווייסע און בקרוב גייט דאס זיין די מציאות אין גאנצען לאנד. ווער ס'איז בלויז באקוועם מיט די ריינע ראסע וועט ברויכן פליכטן צו שטעט ווי א חסיד קען נישט סורווייוון א וואך צוליב וואס די רוב דארט האלט זיך גאר העכער און סופעריאר.
פרייוויליג האט געשריבן:וויבאלד רוב וועלט איז נארמאל, האט מען א נאמען געגעבן פאר משוגעים, משוגעים. אבער אויב רוב וועלט וואלט געווען משוגע, וואלט דאס געווען נארמאל.
ריכטיג האט געשריבן: מיט דעם בין איך מחולק מיט לעיקוואד, איך האב דאס נישט אויפגעפיקט ביי מיינע ווייסע שכנים. נאך א באמערקונג, רוב ארטאדאקסישע אידן אין חו"ל און רוב אלגעמיינע אידן און ארץ ישראל זעהען נישט קיין גרויסע מציאה אין די ליבעראלע ווירדן וואס די מערב וועלט שטעלט פאר, אנדערש ווי אלע אנדערע מינאריטעטן וועלכע כאפן זיך שטארק אן אין דעם ליבעראלן דף של ספינה וואס נעמט זיך אן פאר זיי, אבער דאס נעמט זיך אויך ביי אונז צוליב אונזער עטיק (און ביי די ישראלים מחמת האידילאגיע ומחמת השפיכות דמים בראש כל חוצות), נישט ווייל מיר האבן עפעס קונה געווען דעם מושג פון פארשקלאפן.
שמעקעדיג האט געשריבן:שבת אחים האט געשריבן:שמעקעדיג האט געשריבן:שבת אחים האט געשריבן:לייקענסט אז רוב חסידישע אידן ווערן אויפגעוואקסן מיט א סיסטעמאטישע שנאה צו א יעדעם וואס איז נישט ווי זיי? וואס איז די ערשטע זאך ווען א עקסידענט געשעט אין וויליאמסבורג, א איד? א גוי? נא אז ס'איז א גוי זאל ער זיך איבערדרייען
זאג מיר שבת'ל, אויב דו הערסט א בשורה אז ביי די אדרעס פון דיין טאטנ'ס הויז האט פאסירט א עקסידענט מ'האט אראפגעקלאפט א מענטש, וועסטו נישט גלייך פרעגן "ווער איז דער קרבן"? ווילסטו נישט וויסן צי ס'איז ח"ו א אייגענע משפחה מיטגלידער? אויב יא, ביסטו א ראסיסט?
און אויב כ'מעג א טשעפע טאן, ווען טראמפ זאל געשאסן ווערן וואלט עס דיר די זעלבע וויי געטון ווי בערני סענדערס?
ביסט נעריש? ביז אפאר יאר צוריק איז געוועהן א קאוד אין הצלה ווען א עקסידענט איז געשעהן האבן זיי זיך אפגעטראגן פון דארט אויב סאיז נישט געוועהן מאחבנ"י, די שומרים האבן אנגעהאקט יעדע פארדעכטיגע גוי, כהאב אליינס געזעהן אלץ קינד אין ווימסב"ג ווי זיי האבן געלעכערט א גויס קאפ א שווארצע טינעידזשער ווייל ער האט געוואלט גנב'נן א קעסיא זייגער פון א אידיש קינד, ווען נישט די פאליציי וואלטן נאך שומרים היינט געהאקט שטיקער פון זיי, ווייל אונז זענען אומוויסענד און אונז וואקסן אויף די קינדער מיט סיסטעמאטישע ראסיזים צו א יעדעם וואס איז נישט פונקט ווי אונז.
אר יו פאר ריעל? דו מישט צאם פערפל מיט צימעס.. ווי קומט דא אריין שומרים, כ'האב קלאר מסביר געווען אז ראסיזם צוליב מעשים לאו שמיה ראסיזם, מען האט זיי עפעס געשלאגן צוליב וואס זיי זענען גויים? אדער ווייל זיי האבן אויסגעפלינדערט וויליאמסבורג אן קיין שום גילטי פילינגס און די פאליציי האט עס נישט אינטרעסירט, האט מען גענומען דאס געזעץ אין די האנט.... זאגסטו מען האט אנגעהאקט יעדע פארדעכטיגטע גוי? ממש אזוי? טויזענטער גויים? און דו פרעגסט צי "איך" בין נאריש?...
עניוועי, כ'האב דיר געפרעגט 2 שאלות, ביטע ענטפער מיר דערויף. נאכדעם עמיר גיין ווייטער.
בן אדם האט געשריבן:סייענטיפיש גערעדט זענען די שווארצע מער נוטה צו מאנקי'ס ווי די ווייסע.
בן אדם האט געשריבן:סייענטיפיש גערעדט זענען די שווארצע מער נוטה צו מאנקי'ס ווי די ווייסע.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: ירח בן יומו און 6 געסט


text:
מוסטער:שלום עליכם
טײַערער הױך-געשעצטער פרײַנט, ברוך בואך צו דער ייִדישער װיקיפּעדיע! די פֿרײַע און אָפֿענע ענציקלאָפּעדיע פֿאַר יעדן אײניק צו לײענען און שרײַבן.װיקיפּעדיע:וויאזוי צו רעדאקטירן א בלאט) און פאררעכט וויאזוי איר פארשטייט. בעפאר איר היט אויף אייער ענדערונג איז גוט צו דרוקן "פֿאראויסדיקער אויסקוק" אונטן, דערמיט צו פארזיכערן אז אייער ענדערונג שטייט גוט אינעם בלאט. ביטע ערקלערן די אייגנארטיגקייט פון דער ענדערונג אינעם "קורץ ווארט" קעסטל, אדער צולייגן איינצלהייטן אינעם "שמועס" בלאט.
שמועס בלאט פונעם בלאט. דארט קען מען ארומרעדן מיט אנדערע וועגן דעם אינהאלט פונעם ארטיקל. צום שמועס בלאט קען מען צולייגן א פרישע נושא דורכן דרוקן אויפן "צושטעלן טעמע" צינגל וואס געפינט זיך העכערן בלאט.
מען שרייבט זיך יא אונטער נאך יעדער הערה אין דעם שמועס בלאט. כדי דאס צו טון זאל מען צולייגן פיר ~ שטרעכלעך צום סוף פונעם טעקסט וואס מען שרייבט, (אזוי: ~~~~), דאס וועט אויטאמאטיש איבערגעדרייט ווערן בײַם אויפֿהיטן אלס אן אונטערשריפט װעלכע אַנטהאַלט אײַער נאמען, און א לינק צו אײַער באניצער בלאט, און די פונטקלעכע צײַט און דאַטע.
באַניצער בלאט וואס מען קען דערצו אנקומען דורכן דרוקן אויף דעם נאמען פונעם באניצער, באדינט בדרך כלל דעם באניצער כדי ארויסצושטעלן זיינע אייגענע איינצהייטן. אין דעם רעדן בלאט קען מען אים איבערלאזן מעלדונגען. דער באניצער וועט זען ווען ער האט א נייע מעלדונג וואס ער האט נאכנישט געליינט.
קאפירעכט באשיצט. סיי ארטיקלען און סיי בילדער- מען טאר נישט ארויפלייגן בילדער וואס מען טרעפט אויפן אינטערנעט, בלויז אויב מען האט בפירושע רשות דאס אהער צוברענגען.
הילף אַרטיקלען וואס ערקלערן די כללים פונעם שרייבן. פאר פראבעס זיך אויסצולערנען ווי אזוי צו שרייבן און ווי אזוי צו ענדערן פרובירט זיך שפילן אין זאמדקאסטן.
מיר קוקן ארויס אויף אייערע בײַשטײַערונגען, און ווינטשן אײַך הצלחה, מיט פיל דאנק פארן זיך אנשליסן אין אונדזער בשותפותדיקן פראיעקט.
מיט דאנק
פון אלע וויקיפעדיע באניצער, לייענער, און שרייבער


text:
C (פראגראם שפראך)
סי שפראך (C) איז א וויכטיקע פראגראם שפראך געשאפן דורך דעניס ריטשי. C איז די הויפטשפראך פון א סך פראגראם שפראכן.
C שרייבט מען מיט א נאטירלעכע שפראך געבויט פון פארשיידענע פונקציעס, און מען ניצט א קאמפיילער איבערצוזעצן דעם נאטירלעכע שפראך צום מאשינס שפראך.
כאראקטערן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אנדערש ווי עטלעכע אנדערע פראגראם שפראכן (למשל וויזועל בייסיק) - C באשייד צווישן גרויסע און קליינע לאטיינישע אותיות.
באגריפן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קעפלעך טעקעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וויבאלד יעדע אפערירן סיסטעם האט אנדערע פונקציעס ווי אזוי זיך צו ווענדן צו די פארשיידענע קאמפיוטער באשטאנדטיילן, וואלט מען דאך געדארפט שרייבן א באזונדער פראגראם פאר יעדע אפערירן סיסטעם, אבער כדי צו פארשפארן פון צו שרייבן דאס זעלבע פראגראם עטלעכע מאל פאר יעדע אפערירן סיסטעם, האט מען באשטימט אן אייניקע קעפל-טעקע מיטן נאמען stdio.h (וואס מיינט STandarD Input Output.Header) וואס אנטהאלט די סטאנדארטישע אריינווארג און ארויסווארג פונקציעס. דער שרייבער פירט צו די טעקע אלע סטאנדארטישע פונקציעס, און דער קאמפיילער טוט זיי אויסארבעטן לויט די באשטימטע אפערירן סיסטעם. און דערפאר, אין יעדע C פראגראם אינקלודירט מען די קעפל טעקע stdio.h.
"Hello World" אויף C שפראך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פאלגנדיק איז א ביישפיל פון א פראגראם וואס דרוקט ארויס די ווערטער "Hello World" אויפן עקראן:
#include
void main()
{
printf("Hello, World!\n");
return 0;
}