text:
היסטאריע פון די יידן
די היסטאריע פון די יידן גייט שוין אן כמעט פיר טויזנט יאר איבער דער גארער וועלט. די היסטאריע הייבט זיך אן מיט די אבות, אברהם, יצחק און יעקב.
אינהאַלט
- 1 תנ"ך יארן: פון אברהם אבינו ביז גלות בבל
- 2 די תקופה פונעם צווייטן בית המקדש
- 3 נאכן צווייטן חורבן: די תקופה פון תנאים, אמוראים און גאונים
- 4 די מיטל-עלטער יארן
- 5 מאדערנע תקופה
- 6 זעט אויך
- 7 רעפערענצן
תנ"ך יארן: פון אברהם אבינו ביז גלות בבל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אבות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די גרינדער פון אידישן פאלק זענען די דריי אבות, אברהם, יצחק און יעקב, זיי ווערן באטראכט אלס די אבות און גרינדער פון אידישן פאלק. פון א געוויסן שטאנדפוקט איז אבער יעקב אבינו דער פאקטישער אנהויב פון אידישן פאלק, וויבאלד אנדערש פון אברהם און יצחק וועלכע האבן געהאט אויך אנדערע קינדער וואס זענען נישט א טייל פון אידישן פאלק, איז אבער יעקב אבינו געווען דער 'מבחר שבאבות' וויבאלד ער איז געווען 'מטתו שלימה' און אלע זיינע זין, די צוועלף שבטים, האבן צוזאמען אויפגעשטעלט דעם אידישן פאלק. דערפאר ווערט דאס אידישע פאלק אנגערופן אין תנ"ך אויף זיין נאמען, 'יעקב', און הויפטזעכליך 'ישראל', דער נאמען וואס גאט האט אים געגעבן נאכן אויפשטעלן די צוועלף שבטים, די גרינדער פון כלל ישראל. און 'ישראל' איז טאקע געבליבן דער צענטראלער און הויפט היסטארישע נאמען פון אידישן פאלק. סיי ישראל אליינס און סיי מיט פארשידענע צוגעבונגען ווי בני ישראל, עם ישראל, כלל ישראל און כנסת ישראל.
יוסף הצדיק, דער זון פון יעקב, פארנעמט אויך א פלאץ צווישן די גרינדער פון כלל ישראל. וויבאלד ער האט געגרינדעט צוויי שבטים, אפרים און מנשה, וועלכע ווערן פאררעכנט גלייך אויף גלייך מיט די אנדערע שבטים, די ברידער פון יוסף, דעריבער איז ער אין דעם הינזיכט פונקט ווי זיין פאטער יעקב. און נישט נאר כלפי די אייניקלעך פון אפרים און מנשה, נאר אפילו אן אנדערע, פון סיי וועלכע אנדערע שבט, קען זיך דערקלערן אלס אן אפשטאמיגער פון יוסף הצדיק און עס וועט נישט פאררעכנט ווערן אלס א ליגנט[1].
אנטוויקלונג אלס פאלק אין מצרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר ב'רל"ח האט זיך יעקב אבינו מיט זיין גאנצער פאמיליע אריבערגעצויגן פון כנען קיין מצרים וואו זיי האבן זיך באזעצט אינעם פראווינץ גושן. אין מצרים האט זיך די משפחה פאראייניגט נאכדעם וואס יוסף איז שוין דארט געווען זייט צוויי און צוואנציג יאר פריער און האט שוין געהאט דארט צוויי זין. צוזאמען זענען זיי דעמאלט געווען זיבעציג פערזאן. אין לויף פון די קומענדע יארן זענען זיי זיך צואוואקסן אויף גאר א שנעלע ראטע, פארפלייצנדיג דעם גאנצן געגנט פון גושן מיט שווערע טויזנטער, ביז אז ביי יציאת מצרים, זענען זיי שוין געווען גענוג גרויס אין צאל צו קענען ווערן אנגערופן א פאלק. נאכדעם וואס משה רבינו האט זיי ארויסגעפירט פון מצרים אין יאר ב'תמ"ח האבן זיי זיך געציילט אויף אריבער זעקס הונדערט טויזנט, אריינרעכנענעדיג בלויז מענער צווישן צוואנציג און זעכציג יאר אלט.
אין ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר ב'תפ"ט באלד נאך וואס זיי האבן צוזאמען מיט משה רבינו באזיגט די פעלקער אויף מזרח זייט פונעם טייך ירדן, האט זיי יהושע בן נון אריינגעפירט קיין כנען, און איבערגענומען דאס לאנד פון די זעקס פעלקער וואס זענען אויסגערעכנט אין די תורה אז זיי האבן זיך דארט געפונען. אנגעהויבן האבן זיי מיט יריחו, נאכפאלגנדיג מיט פילע אנדערע שטעט ווי זיי האבן אפגעהאלטן וואונדערליכע זיגן איינע נאך די אנדערע. ביז פערצן יאר שפעטער, אין יאר ב' תק"ג, האבן זיי שוין געהאט איינגענומען דאס מערהייט פונעם לאנד, און עס איז שוין געווען איינגעטיילט אויף צוועלף עקסטערע פראווינצן, פאר יעדן שבט זיינע אייגענע שטעט און זיין באזונדערע ווירטשאפט. צוויי און א האלב שבטים האבן זיך איינגעארדנט אויפן מזרח'דיגן זייט פונעם ירדן, און די איבעריגע ניין און האלב שבטים אויפן מערב'דיגן זייט. דאס גאנצע לאנד צוזאמען האט דאן באקומען דעם נאמען 'ארץ ישראל'.
דורכאויס די קומענדע עטליכע הונדערט יאר זענען זיי געווען געפלאגט פון פילע מלחמות מיט די ארומיגע פעלקער, ווי עמון, ארם און פלשתים. זיי האבן נישט פארמאגט קיין קעניג נאר אנשטאט זענען געווען די 'שופטים' וועלכע האבן נישט געהאט קיין פולקאמע אויטאריטעט אויפן פאלק. ביזן יאר ב'תתפ"ב ווען שמואל הנביא האט געזאלבט שאול המלך פון שבט בנימין אלס דער ערשטער קעניג איבערן גאנצן פאלק ישראל. צוויי יאר שפעטער, ב'תתפ"ד, איז דוד בן ישי, שאול'ס אן איידעם, ברייט באקאנט געווארן איבערן לאנד אלס דער צוקונפטיגער קעניג, נאכן געזאלבט ווערן דורך שמאול אויף גאט'ס באפעל. עטליכע מאנאטן דערויף איז שאול אומגעקומען אין א מלחמה מיט די פלישתים און דאן האט דוד איבערגענומען די מלוכה, צוערשט אין חברון, בלויז אויף זיין אייגן שבט יהודה, און זיבן יאר שפעטער איז ער געווארן קעניג איבערן גאנצן פאלק, אויף אלע שבטים. דעמאלט איז ער אריבער קיין 'ירושלים' וואס איז פארוואנדלט געווארן אלס דער הויפטשטאט פון ארץ ישראל.
דוד המלך האט געלעבט און איז געווען קעניג ביז דריי און דרייסיג יאר שפעטער, און דורכאויס זיין קעניגרייך האט זיך ארץ ישראל פיל אויסגעברייטערט, נאכדעם וואס ער איינגענומען און אנעקסירט פיל טעריטאריע פונעם דערנעבנדיגן ארם. דערנאך האט געקעניגט זיין זון שלמה, וועלכער האט אויפגעבויט דעם 'בית המקדש' אין ירושלים. אין זיין צייט איז דאס פאלק געווען ברום המעלות, ער האט געוועלטיגט איבער פילע פעלקער און לענדער, און די גאנצע וועלט איז געווען באצויבערט פון זיין אויסערגעווענליכן קלוגשאפט און פארשטאנד. נאך זיין טויט האט זיך דאס פאלק צוטיילט, בלויז די שבטים יהודה און בנימין זענען פארבליבן מיט רחבעם בן שלמה, און די איבעריגע צען שבטים האבן זיך אפגעטיילט און געקרוינט ירבעם בן נבט אלס קעניג אין שומרון. זינט דאן זענען זיי טאקע פארבליבן אלס איין פאלק, אבער מיט צוויי באזונדערע קעניגרייכן, מלכות יהודה און מלכות ישראל.
יהודה אלס דער צענטראלער שבט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאר ג'ר"ה האט זיך געענדיגט דער 'מלכות ישראל', נאכדעם וואס די צען שבטים זענען פארטריבן געווארן פון ארץ ישראל דורך אשור. און אין ג'של"ח איז חרוב געווארן ירושלים צוזאמען מיטן ערשטן בית המקדש דורך בבל, און מיט דעם האט זיך געענדיגט דער 'מלכות יהודה'. זיבעציג יאר שפעטער האט זיך דאס מערהייט פון שבט יהודה, מיט א מינאריטעט פון עטליכע אנדערע שבטים, צוריקגעקערט קיין ארץ ישראל צוזאמען מיט עזרא הסופר, און זיי האבן אויפגעבויט דעם צווייטן בית המקדש וואס איז חרוב געווארן פיר הונדערט און צוואנציג יאר שפעטער דורך די רוימער.
נאכדעם וואס 'מלכות ישראל' איז פארטריבן געווארן, האט מען אנגעהויבן רופן דאס פאלק, 'יהודיים', וואס איז שפעטער פארוואנדלט געווארן אין אידיש אלס 'ייד', 'יוד' אדער 'איד', אויפן נאמען פון יהודה, וויבאלד זיי זענען פארבליבן די מערהייט אין ארץ ישראל, און זיי האבן זיך אומגעקערט פון גלות בבל קיין ארץ ישראל. כאטש עס זענען אויך געווען טיילן פון אנדערע שבטים, איז אבער יהודה פארבליבן אלס דער מערהייט און מערסט אנגעזעענע שבט. אויך זענען זיי נאך גלייך ביים אנהויב פון די אנטוויקלונג פון כלל ישראל געווען אנערקענט אלס דער פירענדע און צענטראלע שבט, דערפאר פאררופט זיך כלל ישראל אויף זיין נאמען. מען טרעפט שוין אז זיי ווערן אזוי אנגערופן אין ספר דניאל, 'גוברין יהודאין', און אויך אין מגילת אסתר, 'יהודיים' און מרדכי 'היהודי' (כאטש זיין אפשטאם איז פון שבט בנימין[2]).


c: text/html

text:
מינעראל
א מינעראל איז א נאטורליכע סובסטאנץ וואס איז נישט ארגאניש.
זיי געפינען זיך בעיקר אינטערן ערד פלאך דארטן זענען זיי אויסגעפארעמט געווארן אין משך פון פילע יארן אין פארשידענע געאלאגישע פראצעסן.
דער טערמין מינאראל איז נישט דוקא אויף איר כעמישע קאמפאזיציע נאר אויך אויף איר מינעראלישע סטרוקטור. עס איז דא טויזנטער פארעמען פון מינעראלן פון פשוטע זאלץ שטיקער ביז די קאמפליצירסטע סארטן קריסטאל, שטיינער און אייזן.
דער באגריף מינעראלן קען אויך אסאך מאל ווערן באנוצט אויף ארגאנישע סובסאטאנצען ווי גאז זאפאסן, און בורשטין וואס קומט פון סאסנע ביימער א.א.וו.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
שטורעם ווינט
א האריקעין אדער א שטורעם ווינט אדער הוראַגאַן איז אן עקסטרעמער שטארקער שטורעם וואס קומט פון ווארעמע וואסערן, וואס קען זיין זייער שעדליך און פאטאל, געוואנדען לויט די ראטע פון מייל פער שטונדע און וויפיל רעגן עס ברענגט מיט זיך.
אן אלגעמיינער ווינט איז בערך 30 מ.פ.ש. ווען עס גרייכט צו 70 מ.פ.ש. ווערט עס שוין פארעכנט שעדליך, ווי עס קען חרוב מאכן הייזער און אויסרייסן ביימער, לויט עקספערטן קען אן אלגעמיינער פערזאן זיך נישט קעגן שטעלן א ווינט העכער 100 מ.פ.ש.
די לעצטע ברייט באקאנטער הוראגאן איז געווען הוראגאן קאטרינא, וואס האט געמאכן געפערליכע שאדנס אין די שטאט ניי ארליענס, לואיזיאנא און געבערעגט צו אסאך פאטאליטעטן.
אינהאַלט
דער הוראגאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א הוראגאן איז נישט קיין שם הכולל פאר א שטורעם ווינט נאר איז א נאמען פאר א געוויסע סארט שטורעם ווינט וועלכע פאסירט אינעם אטלאנטישן אקעאן. דער הוראגאן איז א טראפישע סייקלאן וואס מיינט אז עס בארירט די טראפישע לענדער (שטעט וועלכע האבן אסאך נאסקייט אין דער לופט) און דרייט זיך ארום און ארום ווי אין א רינג.
אין דער וויסנשאפטלעכער וועלט מעסט מען א הוראגאן לויט איר שנעלקייט. א סייקלאן ווינט וועלכע דרייט זיך שנעלער ווי 39 מייל פער שטונדע ווערט אנגערופן א טראפישע שטורעם ווינט. איינמאל עס דעגרייכט 74 מייל פער שטונדע דעמאלט גייט עס אריין אין די הוראגאן קאטעגאריע. אין קורצע ווערטער איז א הוראגאן א סייקלאן ווינט וועלכע פאסירט אין טראפישע לענדער נעבן דעם אטלאנטיק אקעאן וועלכע געפינען זיך נעבן דעם עקוואטאר.
א הוראגאן דרייט זיך פארקערט ווי דער זייגער (מערב צו מזרח) ווען עס בושעוועט אין די צפון אטלאנטיק לענדער און וועט זיך דרייען ווי דער זייגער (מזרח צו מערב) ווען עס דעגרייכט די דרום אטלאנטיק לענדער. אינעם צענטער פון א הוראגאן ווערט אנטוויקעלט זייער א שוואכע לופט דרוק (פיל נידעריגער ווי נארמאל) און ארום און ארום איז עס זייער מאכטפול צוליב זיין שנעלן ספיד.
זיין סיסטעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רוב הוראגאנען הייבן זיך אן ביים מערב ברעג פון אפריקע ווי זיי זענען מילדער און ווערן באטראכט אלס טארנעידאס (א טארנעידא איז א קליינע ביישפיל פון א הוראגאן). אויפ'ן וועג קיין נארט אמעריקע ווערן זיי שטערקער און מאכן אויסטערלישע גרויסע כוואליעס אינעם אטלאנטיק פון וועלכע אלע שיפן ווערן געווארנט. די טבע פון דעם הוראגאן איז אז ער לויפט נאר צו די ווארימע טראפישע לענדער וואו דאס וואסער אינעם אקעאן איז ארום 80 דעגריס.
וויסנשאפטלער פלאגן זיך נאך היינט קלאר צו פארשטיין וויאזוי א הוראגאן ווערט פארמירט. לויט זייער אינפארמאציע ווערט דאס געגרינדעט דורך אסאך ווארימע נאסקייט וועלכע וועפט אויס פונעם אקעאן און האלטן זיך צוזאמען פון וועלכע עס ווערט גרעסער און גרעסער און הייבט זיך אויך העכער. ווען די אנזאמלונג איז שוין זייער גרויס הייבט זיך אן פארמירן א סייקלאן פון די שטורמישע הייסע נאסקייט און דער לופט דרוק ווערט שטארק און הייבט אויף דעם בינטל און הייבט אן פארן זייער שנעל, ווען אין די גאנצע צייט ציט עס ארויס נאך און נאך ווארימקייט פונעם אקעאן. עס קען געדויערן פון עטליכע מינוט ביז עטליכע טעג ווילאנג א טארנעידא טוישט זיך צו א הוראגאן.
די שטארקייט פון א הוראגאן איז די הויכע און נידעריגע לופט דרוק וועלכע עס פארמאגט. די טבע פון היץ איז אז עס גייט ארויף וועלכע מאכט זייער א שטארקע לופט דרוק אויפן אויבערשטן טייל פונעם הוראגאן וועלכע קען דעגרייכן העכער 30,000 פיס. וויבאלד די היץ גייט ארויף פארלירט די אונטערשטע טייל פונעם הוראגאן זיין לופט דרוק און דאס מאכט דעם הוראגאן זייער שנעל דרייען וואס דאס איז זיין גאנצער מאכט.
א הוראגאן פארמאגט דריי טיילן וועלכע זענען די אויג, דער וואנט ארום די אויג, און די רינג ארום און ארום. ווי פריער ערקלערט דרייען זיך ארום די ווינטן אין א רינג וועלכע פארמירט א מיטעלסטער לאך דאס ווערט אנגערופן די אויג פונעם הוראגאן. די אויג פארלירט איר לופט דרוק און איז נישט שעדליך. די וואנט ארום די אויג איז די שטערקסטע טייל פונעם הוראגאן וועלכע אטאקירט אלעס וואס ער באטרעפט. די דרויסנדיגע טיילן פון דעם רינג וועלכע פארמירן און סופלייען דעם שטורעם זענען נישט אזוי שטארק ווי די רינג אבער איז נאך אלץ גענוג שטארק צו באזייטיגן א מאביל הויז. ווען א הוראגאן דעגרייכט א באוואוינטע געגענט דעמאלט וועלן נאר פארניכטעט ווערן די הייזער וועלכע וועלן זיין ביי די וואנט פון דעם הוראגאן. עס איז אן אפטער בילד וויאזוי א הוראגאן רינגעלט ארום א געוויסע געגענט און עטליכע הייזער אינעם צענטער פון דעם שטורעם ווערן נישט בארירט.
גרויסקייט און באוועגונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א הוראגאן קען אמאל זיין זייער קליין און קאנצעטרירט און אמאל וועט זיך עס אויסברייטערן זייער שטארק. ווי מער קאנצעטרירט ער איז אלס מער שעדליך איז ער אבער ער וועט עפעקטן א קלענערע צאל שטעט. אויב ער איז גרויס און צעשפרייט וועט ער עפעקטירן מערערע שטעט אבער וועט נישט מאכן אזעלכע חרבנות.
אין סעפטעמבער 1999 איז דער הוראגאן פלאיעד פארברייטערט געווארן צו טויזנטער מייל און האט באטראפן אלע מזרח שטעט פון קאנאדע, די פאראייניגטע שטאטן, און די קאריביען, אבער זיין מאכט איז נישט געווען אזוי שטארק און ער האט נאר אנגעמאכט אסאך פארפלייצונגן וועלכע האבן פארשוועמט גאנצע אינזלען אין די קאריביען.
די וועטער מומחים וועלן געווענליך ווארענען די געגנטן וואו דער שטורעם וועט דעגרייכן מיט פארשידענע מעלדונגען. אויב די וועטער זאגט פאר א טראפישע שטורעם באטראכטונג דעמאלט קען מען זיין גערישט אויף א מילדע שטורעם ביז 36 שטונדן. אזא שטורעם וועט זיך געווענליך דרייען צווישן 39 און 73 מ.פ.ש. אויב גיט דער וועטער מומחה א טראפישע שטורעם ווארענונג איז טייטש אז דער שטורעם קען דעגרייכן ביז 24 שטונדן. דאס זעלבע וועט געמאלדן ווערן מיט א הוראגאן. די ערשטע מעלדונג וועט געווענליך מיינען אז די שטארקייט פון דעם שטורעם איז נאך נישט פארזיכערט און עס קען דעגרייכן ביז 36 שטונדן. די צווייטע מעלדונג וועט שוין ווארענען מער ערנסט וואס וועט מיינען אז דער הוראגאן איז נישט ווייט אוועק און וועט דעגרייכן טיילן פון די שטאט אין די קומענדיגע 24 שטונדן.
חרבנות פון א הוראגאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
יעדער הוראגאן ברענגט מיט זיך מיט גרויסע קוואנטום פון רעגן וועלכע ער וועט אראפלייגן אינעם צענטער פונעם שטורעם איבערלאזנדיג פארפלייצונגן וועלכע'ס שאדן קען גרינג זיין מיליאנען דאלארן. די בייזע ווינטן פון דעם הוראגאן קענען ווי גארנישט אויפהייבן אויטאס, אראפרייסן דעכער, און פארניכטן שיינע ים ברעגעס דורך צעבלאזן די גאנצע זאמד און דורך די מאכטפולע כוואליעס וועלכע ער טרייבט. א הוראגאן האט שוין אמאל גערירט א גרויסע קאמערציאלע פליגער וועלכע איז געזעצן אינדרויסן פון זיין הענגער.
דער הוראגאן האט אויך צוויי וועגן וויאזוי ער קען ארומקרייזן. אויב ער פארט דורך זיין רעכטע זייט וועט ער געווענליך זיין מער מאכטפול און זיינע פעטש וועלן בעסער קלינגן. אין 96' איז דער הוראגאן פראן געפארן אויף רעכטס און האט איבערגעלאזט חרבנות אין די ווערט פון ביליאנען דאלארן. פראן האט נישט איבערגעלאזט קיין בוים און אויך נישט קיין עלעקטריק זייל און מיליאנען מענטשן האבן פארלוירן עלעקטריק קראפט.
סטעיט אפישעלס ווארנען געווענליך אלע מענטשן אין די מעגליך באטרעפענדע געגענטער צו פארלאזן זייערע הייזער פאר דעם שטיק צייט ווייל א הוראגאן קען אין א רגע איינווארפן א גאנצע הויז און פארפלייצן אירע ברוכווארג.
אין אמעריקע האט דאס לאנד בייגעוואוינט די מאכטפולע הוראגאן קאטרינא אין 2005. די חרבנות זענען געווען גאר גרויס און די שטאט איז נאך היינט נישט צוריק צו נארמאל.
די נאכפאלגונג פון הוראגאנען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ווי פריער דערמאנט קען זיך דער זעלבער הוראגאן דרייען פונקט פארקערט ווען עס גרייכט אן אנדער ארט אין די וועלט. דאס איז צוליב די וועלט'ס פארעם איינדרייאונג וועלכע ווערט אנגערופן קאריאוליס עפעקט. די וועלט'ס פארעם קען גרינג געזען ווערן מיט יעדע סעטעלייט ראדאר און די וועטער מומחים קענען באלד אנצייגן גענוי וואו דער הוראגאן וועט גיין און וועלכע וועג ער וועט זיך דרייען.
די איינציגסטע ארגאניזאציע וועלכע פלעגט שטודירן און באטראכטן הוראגאנען איז געווען די אמעריקאנער עיר פארס באזע אין בילאקסי, מיסיסיפי. דערנאך איז עס איבערגענומען געווארן דורך די דעפארטמענט אוו דעפענס וועלכע האבן אויך גענוצט די עיר פארס פאר זייערע אויספארשונגן. די עיר פארס האט גענוצט מיליטערישע פליגער מיט וועלכע זיי זענען אריינגעפארן העכערן שטורעם און פון דארט גענומען בילדער און באטראכט די באוועגונגן פונעם הוראגאן.
אין 965' איז די ארבעט איבערגענומען געווארן דורך א ציווילע ארגאניזאציע וועלכע רופט זיך די הוראגאן האנטערס. די גרופע נוצט הערקולעס פליגער (א מיליטערישע פליגער וועלכע ווערט גענוצט דורך אסאך לענדער) וועלכע זיי האבן אויסגעשטאט מיט גאר פארגעשריטענע וועטער עקוויפמענט. די ארגאניזאציע באטראכט 5 שטורעמעס פער טאג אינעם אטלאנטיק, אנגעהויבן פון די מיטל-אטלאנטיק ביז האוואי.
לויט ווי די ארגאנזאציע זאגט ווערן געשאפן צענדליגער שטורעמעס אינעם אטלאנטיק יעדן טאג אינעם הוראגאן סעזאן וועלכע בלייבן געווענליך מילד און לאזן נאך איידער עס דעגרייכט די יבשה. די ארגאניזאציע באטראכט יעדע שטורעם און שיקט אירע מעסעדזשעס צו די נאציאנאלע הוראגאן צענטער אין מיאמי, פלארידע, וועלכע צעשפרייטן די אינפארמאציע פאר די לאקאלע נייעס און מידיא.
יעדעס מאל א הוראגאן גרייט זיך צו בארירן די יבשה וועט די נאציאנאלע הוראגאן צענטער ארויסגעבן א ווארענונג מיט גענויע אינפארמאציע וואו און ווען דער הוראגאן וועט אנקומען, וואו שטארק דאס וועט זיין, ווילאנג דאס וועט אנהאלטן, וועלכע געגענטער זאלן די איינוואוינער פארלאזן זייערע הייזער א.א.וו. די מאדערנע וועטער סיסטעם האט שוין געראטעוועט צענדליגער טויזענטער מענטשן פון טויט מיט אירע ווארענונגן. אמאל זענען הוראגאנען געקומען אין איבערראשונג און עס איז געווען נארמאל אז טויזענטער מענטשן זענען אומגעקומען.
די ערגסטע הוראגאן אין אמעריקע'ס היסטאריע איז פארגעקומען אין 900' אין די גאלף שטעט. דער שטורעם איז שפעטער באקאנט געווארן אלס אייסעקס שטורעם צוליב א געלונגענעם וועטער עקספערט מיט'ן נאמען אייסעק וועלכער איז געווען דער איינציגסטער עקספערט וועלכע האט געווארנט און דערנאך געמאסטן און באטראכט דעם הוראגאן. אין יענעם שטורעם איז גאנץ טעקסאס געווארן א סדום און 8,000 מענטשן האבן פארלוירן זייערע לעבנ'ס.
הוראגאן נעמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
כדי צו קענען בעסער נאכפאלגן די הוראגאנען האבן די וועטער עקספערטן באשלאסן זיי צו נאמינירן. די נעמען ווערן געגעבן דורך די וועלט'ס מעטראלאדזשיקל ארגאניזאציע. געוויסע לענדער פלעגן אמאל נאמינירן די הוראגאנען לויט דער צייט אין וועלכע עס האט פאסירט. אין 876' איז א הוראגאן אין פארטע ריקא נאמינירט געווארן אלס הוראגאן סעינט פעליעפ וועלכע איז דער נאמען פון א גלח וועלכער איז געשטארבן אדער געבוירן געווארן אינעם זעלבן טאג. אין 928' האט א הוראגאן באטראפן פארטע ריקא אינעם זעלבן טאג אין איז נאמינירט געווארן אלס סעינט פעליעפ דער צווייטער.
ביז די צווייטע וועלט קריג זענען אלע הוראגאן נעמען געווען מענערישע נעמען. אין 950' האט מען געטוישט צו פרויען נעמען און זינט 970' גיט מען ביידע סארט נעמען. די נעמען ווערן היינט געגעבן אין די רייע לויט די עי.בי.סי. די ערשטע הוראגאן אינעם סעזאן באקומט א נאמען וואס הייבט זיך אן מיט אן עי. די צווייטע מיט א בי. א.א.וו.
אלע שטורעמעס באקומען די נעמען פון די וועלט'ס מעטראלאדזשיקל ארגאניזאציע וועלכע באשליסט זייערע נעמען און האט שוין א ליסטע מיט נעמען פאר שטורעמעס ביז אין 06'. יעדע גיאגראפישע ארט אין די וועלט באקומט אנדערע סארט נעמען אבער אלע גייען אין דעם אויבנדערמאנטן עי.בי.סי. סיסטעם. אין 01' האט דער ערשטער הוראגאן אינעם אטלאנטיק געהייסן עליסאן און דער ערשטער סייקלאן אינעם פאציפיק האט געהייסן אדאלף.
בעפאר א שטורעם גרייט זיך צו קומען צו די יבשה האט די באטרעפענדע לאנד די רעכט צו בעטן פאר א טויש אין דעם נאמען. געווענליך טוט מען דאס ווען מען רעכנט זיך אויף אן אויסטערלישן שטארקן שטורעם וועלכע מען ווייסט אז וועט מאכן גרויסע שאדנס און מיט דעם וויל מען אפטיילן דעם שטורעם פון אנדערע מען זאל נישט אויסמישן ווען עס קומט צו היסטאריע, לעגאלע אקציעס, אינשורענס קלאגעס א.ד.ג.
א שטורעם וועלכע באקומט א ספעציעלן נאמען מעג לעגאל נישט איבערגענוצט ווערן ביז 10 יאר.


text:
יום ערב שבת קודש פר' וירא תשע"ז לפ"ק
די וואך פר' וירא איז געווען די שיעור השבוע פון חבורתינו הק' תורתך שעשועי אויף די בלעטער קט"ו-קי"ח ממסכת יבמות, אט שטייען מיר ביים שוועל איידער מ'טרעט אריין אין די פרייליכע וואך פון פרשת חיי שרה ווען בני החבורה וועלן זוכה זיין מסיים צו זיין מסכת יבמות בכי טוב, און פייערן די שמחה אין די פראכטפולע זאלן פונעם הילטאן גאסט-הויז אין סטעמפארד, קאנעטיקוט בשעטומ"צ ולמז"ט.
די וואכן זענען מיר עוסק די סוגיות פון התרת עגונות, יסודות וועלכע האבן באורך הדורות געשפילט גאר א וויכטיגע ראלע בתולדות עם ישראל, ובפרט דורכאויס די פארשידענע ביטערע מאורעות און מלחמות אין וועלכע אידישע קינדער זענען אומגעקומען רח"ל אונטער אומשטענדן וואס מען איז ליידער קיינמאל נישט געקומען אויף זייערע שפירן, האט מען געדארפט צוקומען צו די קאמפליצירטע הלכות מתיר צו זיין נשותיהן לעלמא, והדברים ארוכים ואכמ"ל.
אינעם שיעור די וואך בדף קט"ז. דערציילט די גמרא איבער א שטר אין די שטאט סורא וואס דערציילט אז ענן בר חייא פון נהרדעא האט געגעבן א גט פאר זיין ווייב אין די שטאט סורא, און די גמרא קלערט אריין צו מ'קען זיך פארלאזן דערויף און מתיר זיין זיין פרוי לעלמא, אדער איך דארף חושש זיין אז עס זענען דא צוויי מענטשן אין נהרדעא מיט די זעלבע נאמען. למעשה האט מען בודק געווען און געפארשט און געוואור געווארן אז עס איז טאקע דא נאך איין מענטש מיט דעם נאמען, אבער עדות האבן מעיד געווען אז אינעם דאטום פון דעם שטר איז דער צווייטער ענן בר חייא געווען אין נהרדעא, איז ער לכאורה נישט דער וואס האט געגעבן יענעם טאג א גט אין סורא. למעשה איז דא א מחלוקת צווישן אביי ורבא צו מקען זיך אויף דעם פארלאזן, און רבא זאגט אז נישט "חיישינן דלמא בגמלא פרחא אזל" ד.ה. איך דארף טראכטן אז אפי' ער איז יענעם טאג געווען אין נהרדעא, אפשר האט ער גענומען א 'גמלא פרחא' (גמל ההולך מהר כעוף הפורח - רש"י) און אנגעקומען קיין סורא.
פרעגט תוס' בד"ה הכא פון א גמרא אין מכות דף ה' אז ווען עס האנדלט זיך אין א שאלה פון הרג'נען עדים זוממין זאגט די גמרא קלאר אז מען איז נישט חושש אויף 'גמלא פרחא' און מ'הרג'ט די עדים, טא פארוואס דא זאגט רבא אז מען איז יא חושש לגבי איסור אשת איש? און תוס' ענטפערט צוויי תירוצים עיי"ש
ברענגט רבי יוסף ענגיל בגליונותיו אז אין שו"ת מים עמוקים סי' ל"א פרעגט ער די זעלבע קשיא מסברא דנפשיה און ער ענטפערט אז איסור אשת איש איז מען מער מחמיר ווי אויף שפיכות דמים, ממילא איז נישט קיין קשיא פון דארט. שטעלט רבי יוסף ענגיל צו צו דעם תירוץ א באקאנטע שמועס וואס טוט זיך אפ צווישן די ראשונים און מפרשי התורה, סיי יענע וואך פרשת לך לך און אזוי אויך די וואך פרשת וירא, ווען אברהם אבינו האט מורא געהאט אז פרעה און אבימלך "והרגונו על דבר אשתי" (בראשית כ' יא) דערפאר האט ער געזאגט פאר שרה אמנו אמרו נא אחותי את, וחיתה נפשי בגללך.
פרעגן אלע, אויב די מצריים און פלשתים זענען גרייט אויף שפיכות דמים זענען זזיי דען נישט עלול אויף איסור אשת איש? ענטפערט דער ריב"א און אזוי אויך אנדערע ראשונים "י"ל שכך אמר אברהם יאמרו המצרים מוטב להם להרגני ויעברו אזהרת שפיכות דמים ואז תהיה אשתו מותרת להם ולא יחזיקוה באיסור אשת איש ימים רבים"
ד.ה. איסור אשת איש איז אן איסור על כל ביאה וביאה, משא"כ שפיכות דמים איז אן איינמאליגע איסור, ממילא איז עס גרינגער. ודפח"ח
דברי הגרי"ע בפנים:http://beta.hebrewbooks.org/pdfpager.as ... =&pgnum=38
דברי הריב"א בפנים:http://beta.hebrewbooks.org/pdfpager.as ... =&pgnum=23
גם בבית מדרשינו פה דנו בזה מלפני תשע שנים בהרחבה:viewtopic.php?p=61858#p61858


text:
אשקלון
אַשקלון איז א שטאָט אין דעם דרום דיסטריקט אין ארץ ישראל, אויפ'ן ברעג ים צווישן חיפה און עזה, זיין שטח איז גרויס 47,788 דונאם. די שטאט האט א היסטאריע פאר עטלעכע טויזנט יאר צוריק.
אין די ערשטע צייטן, ווען די יידן זענען אנגעקומען אויף ארץ ישראל, האט די שטאט געהערט צו די פלשתים. און דורכאויס דעם ערשטן בית המקדש, ביזן חורבן ווען נבוכדנאצר האט איינגענומען דאס לאנד, און האט אויך חרוב געמאכט די שטעט פון די פלשתים. ווען יידן האבן אנגעהויבן צוריק צוקומען פון בבל, אויפצובויען דעם צווייטן בית המקדש, האט זיך די שטאט געפונען ווייט פון יידישע גרענעצן, און איז געווען באוווינט מיט פיניקער און העלעניסטן, וואס האט אנגעהאלטן ביז דער תקופה פון די חשמונאים. אין די צייטן פון קעניג אלכסנדר ינאי, איז אַשקלון געווארן זעלבסטשטענדיק מיט אן אויטאנאמיע, אבער שפעטער מיט די יארן זענען אסאך יידן געווען פון די איינוווינער פון שטאט.
אין די רוימישע צייטן איז אַשקלון געווען פון די גרויסע פיינט פון יהודה, און אין דער משנה ווערט אַשקלון שוין נישט פארעכנט אין שטח פון ארץ ישראל, ווי מען זעט אין גיטין: ר' יהודה אומר מאַשקלון לדרום ואַשקלון כדרום.
אין יאר 644, האבן די מוסלמענער פארענדיקט זייער איינעמען דאס לאנד, און אַשקלון איז אריבער צו אראבישער הערשאפט. אין די שפעטערע יארן זענען פארגעקומען עטלעכע קאמפן, דורכאויס די קרייצצוג מלחמות, צווישן די קריסטן און די אַראַבער. וואס צום סוף האט סאלאך א דין, פארטריבן די קריסטן פון לאַנד, און די מוסלמענער האבן גענצליך פארניכטעט די אלטע שטאט, צוזאמען מיטן פארט.
ביז די יידן האבן אנגעפאנגען צוריק צו קומען קיין פאלעסטינע, ביזן יאר 1948, האט זיך געפונען אויפן ארט פון היינטיקן אשקלון אן אראביש דארף, מיטן נאמען איסקעלאן, וואס ביי דער אומאפהענגיקייט מלחמה, האט עס צה"ל איינגענומען, און די איינוווינער זענען אנטלאפן צום עזה שטרייף.
די יידישע אשקלון פון היינט איז באנייט געווארען 1951, לויט דעם צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק ריכטיק פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין אשקלון 106,600 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 1.4 פראצענט. רוב זענען אידן.


text:
געזעץ ניו יארק סיטי עקאנאמיע פון פיינע נייעס פינאנץ קרימינאל רעגירונג פראגראמען קאלאמביע אוניווערסיטעט באאמטער אנגעקלאגט אין שווינדל
די אנפירערין פון דער פינאנציעלער הילף אפטיילונג אין קאלאמביע אוניווערסיטעט איז אנגעקלאגט געווארן אינעם באשווינדלען די פעדעראלע רעגירונג מיט הונדערטער טויזנטער דאלארן, דורכ'ן זיי העלפן אפליקירן צו באקומען אומבארעכטיגטע שטאטישע שטיצע און זיך צעטיילן מיט'ן געלט.
דער אנגעבליכער שווינדל ציט זיך זינט 08', ווען מעלעניא וויליאמס-בעטא האט אנגעהויבן צושטעלן פאלשע דאקומענטן פאר סטודענטן, וועלכע האבן זיי אומבארעכטיגטערהייט קוואליפיצירט פאר רעגירונגס-שטיצע, און גענומען טייל פונעם געלט פאר זיך.
קאלאמביע האט אויפגעזאגט דעם דירעקטאר אנהייב פון פאריגן יאר, נאך דעם וואס די אויספארשונג איז געעפנט געווארן.
גענומען מיט רשות פון פיינע נייעס
ווי איז דאס געשעהן? זעה 116th St & Broadway, New York, NY 10027, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
די חסידישע ישוב אין גרינוויל, זשערסי סיטי, ניו זשערסי
- צולייגער
- שר האלף
- תגובות: 1338
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
וויכטיגע פארזאמלונג מיט די מעדיצינישע עקספערטן - מאנטאג וירא הבעל"ט
מיט יעדן פארבייגייענדן טאג הערט מען פון נאך פעולות לטובה וועלכע ווערן אונטערגענומען פון די געטרייע עסקנים, סיי די עסקני יעזורו וועלכע שטייען על משמר העבודה צו מסדר זיין דעם ישוב מיט אירע געברויכן, רוחניות'דיגע ווי גשמיות'דיגע. און צו דער זעלבער צייט גרופירן זיך די אנשי עצה ומעש צווישן די תושבי העיר וועלכע זענען מטכס עצה וויאזוי מען קען פארבעסערן און פארגרינגערן דאס לעבן פאר די היימישע איינוואוינער, מיטן צושטעלן די וויכטיגע געברויכן פאר די תושבי העיר, און העלפן צום עווענטועלן אויפבוי פון דעם נייעם חסיד'ישן ישוב.
באזונדער איז כסדר ערווענט געווארן, סיי פון תושבי העיר און סיי פון די וועלכע האבן גענומען אין באטראכט זיך אריבערצוציען דארט, דער געברויך פאר א געטרייע שטאב פון דאקטוירים, וועלכע זאלן זיין סיי עקספערטן אין דעם מעדיצינישן פעלד, און ווי אויך צו זיין באקאנט מיט די טעמעס וועלכע פאראינטערסירן אידישע משפחות, סיי אלס קינדער-געבענטשטע משפחות וועלכע זענען שטארק פאקוסירט אויף האלטן א הויכע סטאנדארט פון לעבנס קוואליטעט, און סיי צו פארשטיין און מיטארבעטן מיט די אידישע געברויכן און הלכות וואס אנבאלאנגט די מעדיצינישע וועלט, א נושא וועלכע איז זייער פארצווייגט און קאמפליצירט אין די אויגן פון דאקטוירים וועלכע האבן נישט צופיל ערפארנונג מיט די חרד'ישע באפעלקערונג.
דעריבער ווערט מיט גרויס פרייד געמאלדן, אז אין ליכט פון די אינטענסיווע פעולות פון די עסקני הישוב אין צוזאמענאברבעט מיט די נארטה-דזשערסי אידישע ביזנעס אלייענס, וועלכע ווערט אנגעפירט דורך דעם דינאמישן עסקן ר' דוד ראזענבערג הי"ו פון יוניאן סיטי וועלכער שטייט אין שפיץ פון פילע פעולות צו פארבעסערן דעם לעבנס קוואליטעט פאר אנ"ש וועלכע האבן אויסגעקליבן פאר זייער וואוינארט דעם צפון חלק פון דעם גארטן-שטאַט, אריינגערעכנט די גאנצע סביבה פון די האדסאן און בערגען קאונטיס, ווערט אראנזשירט א ברייטער לאנטש וואו עס וועלן אראפקומען עטליכע באגאבטע דאקטוירים פון דעם דזשערסי סיטי מעדיקל סענטער נעץ, און וועט זיין געווידמעט צו זיך באקענען פון דער נאנט מיט די חסיד'שע איינוואוינער פון דעם ישוב אין גרינוויל, און אדרעסירן דעם נאטורליכן זארג פון אידישע מאמעס איבער א נאנטע פארשטענדעניש און צוזאמענארבעט איבער די אויבנדערמאנטע טעמעס.
ווי פארשטענדליך איז דאס א בשורה טובה סיי פאר די איצטיגע איינוואוינער און סיי פאר צוקונפטיגע תושבים, אז מען האט אנגעקניפט די נויטיגע באציאונגען מיט די מעדיצינישע אינסטאנצן, און מארגן מאנטיג וועלן אי"ה די אמות הבנים והבנות, די נשים צדקניות פון דזשערסי סיטי, אריבערקומען און זיך באקענען פון דער נאנט מיט א רייע דאקטוירים, וועלכע האבן לאנגע יארן ערפארונג אין פעלד פון פידיעטריקס און פרויען-אנגעלעגנהייטן, וועלכע קוקן ארויס אויף א נאנטע און אחריות'דיגע קשר מיט די תושבי העיר, צו אלעמענס צופרידנהייט..
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2229
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 09, 2015 5:47 pm
- לאקאציע: אינעם אויבערשטענס הענט
חלהדעקל האט געשריבן:די וואך פארלירט וויליאמסבורג איינעם פון אונזערע געשמאקסטע ניקים דא בעולמנו המכונה..... וואס זעקלט זיך אריבער צום נייעם אויפבליענדען ישוב אין זשערסי סיטי,
בברכת צאתכם ובואכם לשלום, ובכל אשר תפנה תצליח.
הכו"ח ידידך
חלה דעקל
העי "לכאורה" מופט דאך צו א 845 עריעקאוד... אה סאו נישט ער... סארי...
נודה לך האט געשריבן:חלהדעקל האט געשריבן:די וואך פארלירט וויליאמסבורג איינעם פון אונזערע געשמאקסטע ניקים דא בעולמנו המכונה..... וואס זעקלט זיך אריבער צום נייעם אויפבליענדען ישוב אין זשערסי סיטי,
בברכת צאתכם ובואכם לשלום, ובכל אשר תפנה תצליח.
הכו"ח ידידך
חלה דעקל
העי "לכאורה" מופט דאך צו א 845 עריעקאוד... אה סאו נישט ער... סארי...
נאופס, רעדט מען פון א צווייטן, (ביי @לכאורה דארף מען נישט מאכן קיין פינטעלעך, ער האט שוין כמה פעמים געשריבן דא אז ער פלאנט/וויל מופן)
עניוועיס, נאך אביסל בלייבן די מיט עריע קאוד 718 די מינדערהייט דא...
חלהדעקל האט געשריבן:די וואך פארלירט וויליאמסבורג איינעם פון אונזערע געשמאקסטע ניקים דא בעולמנו המכונה..... וואס זעקלט זיך אריבער צום נייעם אויפבליענדען ישוב אין זשערסי סיטי,
בברכת צאתכם ובואכם לשלום, ובכל אשר תפנה תצליח.
הכו"ח ידידך
חלה דעקל
ער וועט שויניש זיין אין בוידעם, נאר אין א שיינע גרויסע הויז ב"ה...
-
- שר העשר
- תגובות: 46
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 01, 2016 7:15 pm
- כאפצעם
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7201
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
זבחי צדק האט געשריבן:חלהדעקל האט געשריבן:די וואך פארלירט וויליאמסבורג איינעם פון אונזערע געשמאקסטע ניקים דא בעולמנו המכונה..... וואס זעקלט זיך אריבער צום נייעם אויפבליענדען ישוב אין זשערסי סיטי,
בברכת צאתכם ובואכם לשלום, ובכל אשר תפנה תצליח.
הכו"ח ידידך
חלה דעקל
ער וועט שויניש זיין אין בוידעם, נאר אין א שיינע גרויסע הויז ב"ה...
וואףףףףףףף.... מזל טוב!! זאל עס זיין מיט אסאך מזל און ברכה!
קום אריין מיט א געהעריגע אפדעיט, אקעי יעצט ביזטו ביזי.. אבער נאך א טאג צוויי ברויכן מיר א געהעריגע ארטיקל כמו שכתוב..
-
- אנשי שלומינו
- תגובות: 5
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:04 am
דאס מיינט דריי בתי מדרשים אין שטאט קעיה"ר. מען האט געדאווענט 10.30 שבת צופרי.
הרב ראטה זאגט אז ער פלאנט שוין צו עפענען חנוכה זיין בית המדרש אויף פיערסעל עוו. די ביהמ"ד גייט אי"ה האבן א מקוה אויך.
ופרצת ימה וקדמה צפונה ונגבה...
- צולייגער
- שר האלף
- תגובות: 1338
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
ווילעךיא האט געשריבן:מזל טוב גרינוויל. הרב ראזענבוים האט געעפענט די וואך זיין בית מדרש אויף מירטעל עוועניו.
דאס מיינט דריי בתי מדרשים אין שטאט קעיה"ר. מען האט געדאווענט 10.30 שבת צופרי.
הרב ראטה זאגט אז ער פלאנט שוין צו עפענען חנוכה זיין בית המדרש אויף פיערסעל עוו. די ביהמ"ד גייט אי"ה האבן א מקוה אויך.
ופרצת ימה וקדמה צפונה ונגבה...
57\4 =?
- צולייגער
- שר האלף
- תגובות: 1338
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
צוריק צו “ישוב העולם - דירות און ישובים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 7 געסט


text:
זיסוואַרג ענגשאַפט 29 איז איינער פון די מער שווער לעוועלס.
אונדזער טשיץ און עצות פֿאַר זיסוואַרג ענגשאַפט לעוועל 29 ביסט :
– פאָקוס אויף מאכן ספּעשאַלז און נוצן זיי געשווינד אַסאַפּ גאַנץ ווי בעת שורות פון דרייַ!
– Work from the bottom – Look for matches near the bottom. זיי פּראָדוצירן די מערסט קאַסקיידינג שוועבעלעך, העלפּינג קלאָר מער דזשעליז פּער מאַך. ניצן ווערטיקאַל שוועבעלעך לעבן דער דנאָ אויך. האָריזאָנטאַל שוועבעלעך נאָר פאַלן די זעלבע דרייַ פארבן און פּראָדוצירן אַ פּלאַץ ווייניקער קאַסקיידינג שוועבעלעך.
– קלאָר אויס די פראָסטיד סוויץ און עקן ערשטער – גלייַך 29 איז אַלע וועגן ספּעשאַלז
– פֿאָרווערטס פּלאַנירונג פאָלקס צו שטעלן די מאַכט קאַנדיז ווייַטער צו יעדער אנדערע צו געווינען פון דער מאַכט זיסוואַרג קאָמבינאַציע


text:
Tuesday, January 11, 2005
Better Than Worse
What I can say now is this: Despite the fact that I'm not convinced that Modern Orthodoxy would have made me a more serious and commited Jew, it probably would have at least had the effect of not making me as ambivalent about frumkeit and torah as my yeshivish education did to me. Those years spent in the rigid and demanding yeshiva system probably had a worse effect on my feelings about Torah and yiddishkeit than any "apikorsus" I could have been exposed to in the writings of MO thinkers. Thank you, me dear family, rabbeim and roshei yeshiva, for protecting my holy neshama from those harmful and damaging influences. I can't imagine where I'd be today without you.
7 comments:
-
-
Huh. Look at that. But I think what Dr. Woolf is saying is that we're you Raised in a MO environment, then you would be better off. And of course then your mind wouldn't have been pre-protected from such influences. Truth to tell though, I think his mention of saving your soul is a bit patronizing - but it isn't for me to decide. Maybe you wish MOness had saved your soul?
- January 11, 2005 at 5:01 PM
-
-
Laav davka. I grew up ultra, gravitated to MO in college and post-college years. My falling out is probably more the result of what I witnessed in MO as opposed to my rigorous Litvishe yeshiva experience. Ask a Haredi if women can be called up to the Torah and you'll get a straight answer. Ask an MO and you'll get sophistry, mental gymnastics and empty half-promises.
- January 13, 2005 at 4:15 PM
-
-
טעלעפאן: 1-700-70-70-73
הל"ל: דער פארבאנד פאר די, וואס קערן זיך אום צום פרעגן (די "יוצאים") - איז א נישט-פאר-פראפיטן ארגאניזאציע זינט 1991. זיין ציל איז צו העלפן און פארגרינגערן דאס לעבן פאר יידן וואס האבן באשלאסן צו פארלאזן די חרדישע קהילה און צוצושטיין צו אן אפענער און פלוראליסטישער סביבה. הל"ל וויל קיינעם נישט צווינגען אדער איינרעדן, נאר העלפט בלויז און נאר אזעלכע וואס האבן שוין אנגענומען א החלטה צו בייטן זייער שטייגער לעבן און נאך דעם געוואנדן זיך צום פארבאנד.
פאר וואס איז הל"לס ארבעט נייטיק?
דער פראצעס פון אפשייד איז אין אלגעמיין א פראצעס פון איבערגאנג פון א פארמאכטער, שטרענגער געזעלשאפט צו א סביבה וואס איז ליבעראל און אפן. דער דאזיקער איבערגאנג איז א סך מאל פארבונדן מיט א שארפן ריס מיט די פריינד און דער משפחה - דארף מען זיך אייניקער אליין אינטעגרירן אין א נייער סביבה, מיט געדאנקען און ווערטן וואס זיינען אין גאנצן אנדערש פון די, וואס ביי דער חרדישער. דאס אינטעגרירן זיך אין דער וועלטלעכער סביבה פאדערט דערצו אויסצופילן די ריזיקע בלייזן אין דער וועלטלעכער בילדונג, ווי אויך רעכענען זיך מיט א נייער געזעלשאפטלעכער רעאליטעט. אפטמאל טרעפט זיך אז די חרדישע קהילה הייבט
אויף א סך שוועריקייטן אקעגן די, וואס ווילן זי פארלאזן.
די שוועריקייטן וואס קומען אויף ביים רעכענען זיך מיט די דאזיקע שוועריקייטן, דער ריס מיט דער משפחה און דער קאנטראסט צווישן די האפענונגען און דער רעאליטעט שטרייכן אונטער די נייטיקייט פון א גרופע וואס זאל העלפן און אונטערשטיצן, און זיין א וועגווייזער און הערנדיקער אויער בשעת און נאך דעם אפשייד זיך צום פרעגן.
פארלאזן די חרדישע קהילה
ווי אזוי ארבעט דער הל"ל-פארבאנד?
הל"ל פירט אן מיט טעלעפאנישע "אפענע ליניעס" אין ירושלים און אין תל-אביב - דער געוויינלעכסטער אופן פון שטעלן זיך אין קאנטאקט מיטן פארבאנד. די וואלונטירן ביי די "אפענע ליניעס" נעמען אויף די טעלעפאן-שמועסן, באקענען זיך מיט די, וואס בעטן הילף, און באגלייטן זיי אדורך דעם גאנצן פראצעס פון "יציאה" און אפילו נאכן סוף דערפון. חוץ פארבינדן זיך מיטן אויפפאסנדיקן וואלונטיר, באקענען זיך די "יוצאים" אויך מיט "וועטעראנען", וואס האבן שוין פארענדיקט דעם פראצעס.
אויף וועלכע געביטן ארבעט הל"ל?
*
פלעצער ביי משפחות: הל"ל געפינט פלעצער פאר די "יוצאים" מיט פארשידענע משפחות, צוגעפאסט צו זייערע נייטיקונגען.
*
באקומען בילדונג: הל"ל העלפט די "יוצאים" אויספילן די ריזיקע בלייזן אין זייער מאדערנער בילדונג דורך אומזיסטע לעקציעס פון וואלונטירן ,צושטעלן לערן-מאטעריאל, אויסגעפינען פאסיקע לערנפראגראמען, און העלפן באקומען סטיפענדיעס. דער הל"ל פארבאנד האט אויך באשאפן א באזונדערן פאנד אויף אונטערצושטיצן די תלמידים.
*
העלפן אין "גיוס-צה"ל" (די נעמונג אין צה"ל): א דאנק דער ארבעט פון הל"ל ווערן היינט דערקענט פון צה"ל די ספעציעלע אומשטענדן פון "יוצאים". הל"ל העלפט די "יוצאים" באקומען א ספעציעלע אנערקענונג פון זייער פערזענלעכן סטאטוס אויף דער נעמונג, אפלייגן דאס דינען ווען נייטיק, אריינגעשטעלט ווערן אין אן אפטייל פון צה"ל וואס איז צוגעפאסט צו זייערע קוואליפיקאציעס, באקומען א סטאטוס פון "חייל בודד" און נאך. אין משך פון דער גאנצער צייט פון דינונג ווערט אויפגעהיט דער פארבינדונג מיט הל"ל-וואלונטירן.
*
געזעלשאפטלעכע און קולטורעלע ארבעט: הל"ל פירט אדורך באגעגענישן צווישן "יוצאים" און די וואלונטירן, ווי אויך שטיצגרופעס, ווארשטאטן, בשותפותדיקע ארויספארן, קולטורעלע אקטיוויטעטן, לעקציעס, "ימי עיון" און פארשטעלונגען.
*
באגלייטן אויפן גאנצן וועג: הל"ל שטעלט צו א "הערנדיקן אויער" צו יעדער צייט און יעדער סטאדיע פון פראצעס פון "יציאה". ווען ס'איז נייטיק קענען די "יוצאים" באקומען דורך הל"ל פראפעסיאנעלע הילף אויף פארשיידענע פעלדער (פסיכאלאגישע הילף, משפחה-ראטונגען, פראפעסיאנעלע הדרכה און נאך).
אקטיוויטעטן
ווער שטיצט הל"ל?
די ארבעט פון הל"ל ווערט דערמיגלייכט דורך דער אונטערשטיצונג פון "הקרן החדשה לישראל", ווי אויך פון פריוואטע ביישטייערן.
ווי אזוי קען מען העלפן הל"ל?
דער הל"ל-פארבאנד נייטיקט זיך אין וואלונטירן אויף באמענטשן די "אפענע ליניעס" אין ירושלים און תל-אביב.
דערצו נייטיקן מיר זיך אין וואלונטירן וואס זיינען גרייט אויף צוצושטייערן זייערע קוואליפיקאציעס און אויסשולונגען אויף אנדערע פעלדער, ווי למשל פראפעסיאנעלע הילף, פרסום, הילף מיט די לימודים, אויסשולן וואלונטירן, געלט-שאפעריי און נאך. מיר נייטיקן זיך אויך אין לערנביכער און אין לייען-מאטעריאל, צי נייע צי גענוצטע (אין א גוטן מצב), פערזענלעכע קאמפיוטערס פאר די "יוצאים", שטובווארג, מעבל, ביוראווארג, און, געוויינטלעך, פינאנציעלע צושטייערן, וואס וועלן אונדז דערמעגלעכן אונדזער ווייטערדיקע ארבעט.
אקטיוויטעטן
די פראגראם פון סטיפענדיעס
שטעלן זיך אין פארבינדונג מיט הל"ל!
- January 16, 2005 at 12:17 AM
-
-
The mission of Hillel-Open Gates is to help people who decide to leave the haredi (ultra-Orthodox) communities in Israel in order to become integrated into the modern pluralistic world surrounding them.
Telephone: 1-700-70-70-73
- January 16, 2005 at 12:20 AM
-
-
Footsteps is a new American organization, located in New York City, with mission and goals similar to those of Hillel-Open Gates.
E-mail: contact@footstepsorg.com
Telephone: +1-718-626-1330
- January 16, 2005 at 12:22 AM
- The Hedyot said...
-
Ich farshtay nisht Yiddish!
My Yiddish is not good enough to understand the above comment. Anyone want to translate?
- January 16, 2005 at 12:35 AM
-
-
The Yiddish is the opening page from the website of Hillel - helping ex-haredi youth become educated and useful members of society.
- January 16, 2005 at 11:45 AM


text:
ווונדער אַווענגערס אַקאַדעמי כאַק טול פּאָטער אָפּלאָדירן
איינער פון די בעסטער ווייכווארג דערלאנגט דאָ, בייַ Morehacks.net, איז ווונדער אַווענגערס אַקאַדעמי כאַק טול. דאס פּרויעקט איז געווארן זייער פאָלקס ווייַל דעם שפּיל זידלען אַ קליין ביסל פון די אין-אַפּ סאַלעס. אין אנדערע ווערטער, איר זענען געצווונגען צו פאַרברענגען פאַקטיש געלט צו פאַרענדיקן זיכער טאַסקס. מיר טאָן ניט שטימען מיט דעם! אָפּלאָדירן איצט דעם ווונדער אַווענגערס אַקאַדעמי כאַק און איר קענען פאַרגעסן וועגן ספּענדינג פאַקטיש געלט אויף קרעדיץ אָדער שאַרדז.
אין דעם שפּיל איר דערפאַרונג די ווונדער אַווענגערס ווי איר 'ווע קיינמאָל געזען זיי פריער! די הויפּט זוכן איז צו בויען די לעצט יבער העלד אַקאַדעמיע. Play as your favorite Avengers characters reimagined as students developing their superpowers. Play as Iron Man, טאָר, שוואַרץ ווידאָו, כאַלק, לאָקי, וועספּ, קאַפּטאַן אַמעריקע און מער! אבער די העלדן וועט ניט העלפן איר אויב איר טאָן ניט האָבן גענוג קרעדיץ צו בויען די לעצט באָט. מיר האָבן אַ נייַ ”העלד” פֿאַר איר! דעם ווונדער אַווענגערס אַקאַדעמי כאַק will become your best ally and will give you the power to become the best player of ווונדער אַווענגערס אַקאַדעמי. ונטער איר האָבן די דערווייַז אַז די ביסט נישט נאָר ווערטער:
ווי איר קענען זען, מיר האבן 99999999 קרעדיץ און 99999999 שאַרדז צו פאַרברענגען אין דעם שפּיל. נאָר טראַכטן וואָס איר קענען טאָן מיט די וואַלועס? אָפּלאָדירן איצט דעם ווונדער אַווענגערס אַקאַדעמי אָפּנאַרן טול און איר וועט געפֿינען אויס. קלייַבן צווישן די רירעוודיק (אַנדרויד / יאָס) און פּיסי (פֿענצטער / מעק) ווערסיעס, אָפּלאָדירן די ווייכווארג און נוצן עס עניטיים איר ווילן. ונטער איר האָבן אַ קורץ טוטאָריאַל פֿאַר די פּיסי ווערסיע, to ensure that nobody will have problems in hacking Marvel Avengers Academy.
- אָפּלאָדירן די ווונדער אַווענגערס אַקאַדעמי כאַק געצייַג (.ראַר / .דמג)
- ראַן די ווייכווארג
- Connect your device to PC/ MAC and select the OS
- אַרייַן די סומע פֿאַר קרעדיץ און די סומע פֿאַר שאַרדז
- דריקט אויף "כאַק" קנעפּל און וואַרטן אַ ביסל מאָומאַנץ
- ווען די כאַק פּראָצעס איז געענדיקט, דיסקאַנעקט די מיטל און לויפן די שפּיל


text:
1925
1925 איז דאס 25סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1925 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 21סטן יאנואר - אלבאניע רופט זיך אויס א רעפובליק
- 13טן מערץ - דער אמעריקאנער שטאַט טענעסי פארבאט לערנען עוואלוציע טעאריע אין שולעס
- 8טן אפריל - יידן בענטשן ברכת החמה
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 14טן יאנואר - הרב שלמה קארליבאך (נפטר אין 1995)
- 31סטן יאנואר - יגאל תלמי, ישראלדיקער פיזיקער
- 6טן אפריל - העלגא דען, יידיש-האלאנדיש מיידל, וואס איר לעצטע טעג אונטער דער נאצישער הערשאפט האט זי באשריבן אין איר זשורנאל (דערמארדעט 1943)
- 14טן מיי - יובל נאמן, ישראלישער פיזיקער און פאליטיקער (נפטר 2006)
- 2טן יולי - פאטריס לומומבא, פרעמיער מיניסטער פון דעמאקראטישע רעפובליק פון קאנגא (געש' 1961)
- 24סטן נאוועמבער - וויליאם באקלי, אמעריקאנער שרייבער
- 27סטן דעצעמבער - משה ארענס, פארטיידיקונגס מיניסטער אין ישראל
- יהושע לעדערבערג, יידישער-אמריקאנער ביאלאג, נאבעל פריז געווינער פאר פיזיאלאגיע און מעדיצין (געש' 2008)
- דוד אלעזר, דער ניינטער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל (געש' 1976)
- פאל פאט, הערשער פון קאמבאדיע וואס האט געהרגעט מיליאנען פון זיין פאלק (געש' 1998)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 12טן מערץ - סון יאט סען, ערשטער פרעזידענט פון דער כינעזישער רעפובליק (געב' 1886)
- 22סטן יוני - פעליקס קליין, דייטשער מאטעמאטיקער (געב' 1849)


text:
איך האב אייך נאר געוואלט זאגן אז:
אחראי: אחראי
- משה מאשקאוויטש
- שר חמש מאות
- תגובות: 839
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש דעצמבער 05, 2015 2:47 pm
- מאכט סענס?
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 447
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך ינואר 11, 2017 3:28 pm
- לאקאציע: בין תנור לכיריים
טשאלענט האט געשריבן:מאכט סענס? האט געשריבן:פיין, גענדיגט מיט די צייטן פון זיך פארמישן צווישן "משה זוך מיר" און משה מאשקאוויטש, און... אנגעפאנגען מיט די צייטן זיך צו פארמישן צווישן יהודי און גאוניש...
מ'קען זיך נישט פארמישן, יהודי קומט מיט א ררררייייייייייזזזזזזזזזזזזייייייייייגגגגגגגגגגגעעעעעעעעעעעעע חתימה....
וואס דא גייט נישט פאר...
נעכטן האט דאכט זיך "פארוואס נישט" אויך אויספרובירט עפעס א לאנגע אונטערשריפט. די ימי הפורים ממשמשים ובאים...
עס איז שנעל אראפגעקומען. אפשר האט מען עס אים געמעקט...
- קאמפיוטער עקספערט
- שר האלף
- תגובות: 1774
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג דעצמבער 18, 2016 8:42 am
טשאלענט האט געשריבן:פארוואס
קען
מען
מאכן
א
חתימה
אזוי
גרויס
?
viewtopic.php?p=1392040#p1392040
- וואוילע שעפעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5066
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
- וואוילע שעפעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5066
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
- משהזוךמיר
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4224
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 14, 2016 3:24 pm
- לאקאציע: איך קען נישט אויסזאגן ווייל משה וועט מיך קענען טרעפן
טשאלענט האט געשריבן:וואס איז געשעהן?
משה האט דיר געטראפן?
#משה זוך מיר אלערט!
מאכט סענס? האט געשריבן:פיין, גענדיגט מיט די צייטן פון זיך פארמישן צווישן "משה זוך מיר" און משה מאשקאוויטש, און... אנגעפאנגען מיט די צייטן זיך צו פארמישן צווישן יהודי און גאוניש...
משה מאשקאוויטש האט געשריבן:זאג, איז אלעס אקעי מיט דיר? וואס איז דעיס, א מרידה אין גאונישט... (כפארשטיי דיר גוט, איך הבאב געשפירט די זעלבע ווען איין טאג זעה איך איינעם משה זוך מיך...)
וואדא טוצעכנישט!!
------------
צום קעפל: אז איך וואלט געקענט באשטיין צו שלאפן יעצט.
- אויסגערעכנט
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6712
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 10, 2015 9:50 pm
- עין טובה
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3359
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 27, 2014 9:46 pm
- לאקאציע: 127.0.0.1
- פארבינד זיך:
- בערל קראקאווער
- שר חמש מאות
- תגובות: 764
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מאי 17, 2016 1:18 pm
- לאקאציע: אויפ'ן וועג צום רבי'ן
א שיין ארטיקל אן הוספה צו שמעלקא'ס רייכער ארטיקל איבער גיוס אין היסטאריע.
און איך וויל הערן, יא אפן און גראב אטענטשן!!
איך האב צוגעשטעלט א פי די עף אויך.download/file.php?id=135824
הויפט געווינער פון שרייבעריי פארמעסט תשע''ז
וואס האט מען צו זארגן וואס וועט זיין מארגן, בעסער פאררעכטן וואס איז געווען נעכטן...
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2228
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 09, 2015 5:47 pm
- לאקאציע: אינעם אויבערשטענס הענט
בערל קראקאווער האט געשריבן:איך האב געשריבן דא http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=63&t=32702
א שיין ארטיקל אן הוספה צו שמעלקא'ס רייכער ארטיקל איבער גיוס אין היסטאריע.
און איך וויל הערן, יא אפן און גראב אטענטשן!!
איך האב צוגעשטעלט א פי די עף אויך.http://www.ivelt.com/forum/download/file.php?id=135824
איך געוואלט באדאנקען אבער נישט געוואלט אוועקנעמן די אטענשען פונעם פותח האשכול אבער אלעס וואס באדאנקט מיין איך דיר אויך. און איך וואלט זיך געפרייט ווען דו ביסט מוסיף וואס מער אין די ענינים כאטש וואס ליידער איז עס נישט אזא פארלאנג ביי די היינטיגע יוגענט. אפשר מיט אייערע רייכע באשרייבונגען אין אידישע היסטאריע קענט איר צוריקברענגן די דורשט פאר די ענינים נישט פאר לופטוגע שטותים וד"ל. יישר כח נאכאמאל.
- משה כספי
- שר האלף
- תגובות: 1695
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 19, 2016 12:44 pm
- לאקאציע: אינעם יודישען וועלטעל
- פארבינד זיך:
- משה כספי
- שר האלף
- תגובות: 1695
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 19, 2016 12:44 pm
- לאקאציע: אינעם יודישען וועלטעל
- פארבינד זיך:
יהודי האט געשריבן:משה כספי האט געשריבן:אז מייקל פלין'ס רעזיגנאציע האט צוריקגעברענגט הרב יהודי...
יעצט בלייבזע שעין דא ביטע און טוישן זי די חתימה צוליב עס איז נישט דא בעסער ווי צו פארברענגן
- משה כספי
- שר האלף
- תגובות: 1695
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 19, 2016 12:44 pm
- לאקאציע: אינעם יודישען וועלטעל
- פארבינד זיך:
קאנספיראציע
פאליק פון איי-וועלט-פלין פון וואשינגטאן
אזוי טראכטענדיג איז מיר פייגעבאלן א יודדדדש איידיע
עס איז מיר געווען אינטערסאנט וויאזוי אונזער חבר פאליק האט אונז אזוי טראגיש פארלאזט מיט א מעשה פון גילו איבערן בריק און פלוצלינג דאס האט אים געמאכט אריינגעבן זיין רעזיגנאציע
האט מיר יעצט אויפגעבליצט א געדאנק וזה הוא
דער פאליק דא אויפן וועלטל איז גאר נאנט מיט אדער גאר אליין רעט. דשענעראל מייקל פלין! הערט און שטוינט, בשעת די וואלן האט ער געהאט אן אפן טיר ביים יארעמוידוי און כסדר געאפדעידעט דברים כלוויתן אז דער עולם האט זיך באלעקט און כסדר טאקע פאראכטן זיין פראפייל ווי ער איז פון טראמפ טאוער ביזן אוועל אפיס אזוי אז אונז האב מיר געהאט כסדר די אפדעיטס, יעצט פלוצלינג ממש יעצט האט זיך זיין חתימה געטוישט פון עס איז שוין... און די וועלט האט זיך נישט איבערגעדרייט צו
אקעי אינטערעסאנט, יעצט היינט איז אריינגעקומען זיין רעזיגנאציע בריוול וועגן גילו!!! אופס אקעי גייט נאך מיט יעצט קוקט מען אינעם בריוו און אויך גאנץ פארשטענדליך אבער יעצט גיבט מען א קוק אינעם פלין סוטמאכטע און מען זעט אז ער האט רעזיגנירט "אינעם זעלבן טאג" וועגן נא... גילו! מען האט אויפגעדעקט אז ער האט יא גערעדט מיט רוסלאנד יעצט קוקט מען אינעם רעזיגנאציע בריוול פון פלין און ממש גאנצעטע שטיקער קומט פון פאליק'ס בריוו!!!עס איז אדורך א וואך צוויי פון ווען טראמפ איז אריין אין אפיס און די וועלט האט זיך שוין איינמאל איבערגעדרייט
יעצט זאגט אליין
איך האב אייך נאר געוואלט זאגן מיינע מחשבות
- מומחה עצום
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7777
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 08, 2011 2:26 pm
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 330
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג ינואר 05, 2017 12:44 pm
משה כספי האט געשריבן: קאנספיראציע אלערט!
פאליק פון איי-וועלט-פלין פון וואשינגטאן
אזוי טראכטענדיג איז מיר פייגעבאלן א יודדדדש איידיע
עס איז מיר געווען אינטערסאנט וויאזוי אונזער חבר פאליק האט אונז אזוי טראגיש פארלאזט מיט א מעשה פון גילו איבערן בריק און פלוצלינג דאס האט אים געמאכט אריינגעבן זיין רעזיגנאציע
האט מיר יעצט אויפגעבליצט א געדאנק וזה הוא
דער פאליק דא אויפן וועלטל איז גאר נאנט מיט אדער גאר אליין רעט. דשענעראל מייקל פלין! הערט און שטוינט, בשעת די וואלן האט ער געהאט אן אפן טיר ביים יארעמוידוי און כסדר געאפדעידעט דברים כלוויתן אז דער עולם האט זיך באלעקט און כסדר טאקע פאראכטן זיין פראפייל ווי ער איז פון טראמפ טאוער ביזן אוועל אפיס אזוי אז אונז האב מיר געהאט כסדר די אפדעיטס, יעצט פלוצלינג ממש יעצט האט זיך זיין חתימה געטוישט פון עס איז שוין... און די וועלט האט זיך נישט איבערגעדרייט צואקעי אינטערעסאנט, יעצט היינט איז אריינגעקומען זיין רעזיגנאציע בריוול וועגן גילו!!! אופס אקעי גייט נאך מיט יעצט קוקט מען אינעם בריוו און אויך גאנץ פארשטענדליך אבער יעצט גיבט מען א קוק אינעם פלין סוטמאכטע און מען זעט אז ער האט רעזיגנירט "אינעם זעלבן טאג" וועגן נא... גילו! מען האט אויפגעדעקט אז ער האט יא גערעדט מיט רוסלאנד יעצט קוקט מען אינעם רעזיגנאציע בריוול פון פלין און ממש גאנצעטע שטיקער קומט פון פאליק'ס בריוו!!!עס איז אדורך א וואך צוויי פון ווען טראמפ איז אריין אין אפיס און די וועלט האט זיך שוין איינמאל איבערגעדרייט
יעצט זאגט אליין
איך האב אייך נאר געוואלט זאגן מיינע מחשבות
- וואוילע שעפעלע
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5066
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 24, 2015 2:17 pm
- לאקאציע: אין שטאל
viewtopic.php?f=3&t=32780
viewtopic.php?p=1395906#p1395906
- משה מאשקאוויטש
- שר חמש מאות
- תגובות: 839
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש דעצמבער 05, 2015 2:47 pm
וואוילע שעפעלע האט געשריבן:א מאדנער חברה'מאן דרייט דא א קאפעלוטש
viewtopic.php?f=3&t=32780
יא, אייוועלט איז שוין געוואוינט צו די סארט אנשיקערניש, עפעס א נייע ניק רוקט זיך אן און גייט אנציען דער עולם אונטער שפאנונג... הערסט, ביז צוויי-דריי טעג איז שוין יענער נישט דא...
(יעצט גיי איך באקומען א רייע מיט טענות איבער פארשעמען און אונטעררייסן א נייע ניק, איז ברוכים הבאים...)
- טשאלענט
- שר האלפיים
- תגובות: 2125
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 07, 2016 3:34 pm
- לאקאציע: אין טשאלענט טאפ
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 13 געסט


text:
ערלוי
ערלוי (אונגאריש: Eger) איז א שטאט אין העוועש מעדזשע, צפון אונגארן, 37 ק"מ דרום-מערב פון מישקאלץ.
די משפחה פון רבי עקיבא אייגער האבן געוואוינט אין ערלוי. אין 1890 האבן געוואוינט 2,396 יידן אין ערלוי.[1] עס האבן געוואוינט ארום 175 ארטאדאקסישע פאמיליעס בשעת דער נאצי שלאנג איז דארטן אריינגעקומען.
דער לעצטער רב איז געוועזן הרב ר' שמעון סופר הי"ד, א זון פונעם כתב סופר וואס איז געווען א זון פונעם חתם סופר. דער זון פון הרב שמעון, הרב משה, איז געווען א דיין אין ערלוי.
47°54′N 20°23′E / 47.900°N 20.383°E


text:
A Yochi Briskman Production
Music by: Yochi Briskman Orchestra
Sung by: Levy Falkowitz
Written by: Boruch Hass
Arranged by : Yanky Briskman
Mix: Yaniv Balas
Video and Editing: Motty Engel
דאס לעבן איז ביטער ווי גאל,
אויפן הארצען איז חושך און אידנע,
ווייל דער דלות אט פייפט איבעראל,
דאס בעסטע צו זיין איז אן עושר
מ'לעבט זיך אן זארג און אן פיין,
מ'דארף נישט פאר קיינעם קיין יושר
ס'איז א מחיה א נגיד צו זיין,
די בעסטע זאך איך דענק,
איז געזונט און געלט אין די בענק,
פזמון:
ס'איז גיט פאר מיר, ס'איז גיט פאר דיר,
ס'איז גיט פאר יעדעם איינעם,
ס'איז גיט פאר אים, ס'איז גיט פאר דעם,
שאטען קען נישט קיינעם,
ס'איז גיט פאר קליין, ס'איז גיט פאר גרויס,
ס'איז גיט פאר אלטע לייט,
ס'איז גיט בייטאג, ס'איז גיט ביינאכט,
ס'איז גיט צי יעדער צייט.
געהאקטע לעבער מיט קרעפלאך,
ווירשטלעך באגאסען מיט שמאלץ,
געבראטענע פלוימען מיט עפלאך,
באשפריצט מיט פעפער און זאלץ,
אין א געשטאפער גאנץ א פעטער,
א קישקע'לע מיט פעצע,
און א פלאכער טעלער גאלערעטע,
אין זכר באנדלעך אוי וויי,
און א טשאלענט וואס שמייכלט צו מיר,
צו פארטרינקען מיט א קאלטען ביר
פזמון:
א הערינג מיט פרישע טאמאטעס,
און מאסלינעס און ציבעלעך באפיצט,
א בארשט מיט הייסע קארטאפיל,
און סמעטענע קאלטע באשפריצט,
און דערצי א ביעף גאר א גיטען,
וואס שמעקט אזוי פריש און אזוי פיין,
מיט א גרינעם פעפערל אינמיטען,
צו פארטרינקען מיט גלעזאלע וויין,
און א שיינעם ברייטען טיש,
מיט חריין און געפילטע פיש,


text:
מיכל
מיכל די טאכטער פון שאול המלך ביי די מלחמה מיט גלית הפלשתי, האט שאול צוגעזאגט, ווער עס וועט אים באזיגן, וועט באקומען מיין טאכטער מיכל פאר א פרוי.
קיינער האט זיך אבער נישט געטרויעט אנצוהייבן מיט די מעכטיגן גיבור חיל ואיש מלחמה ווי גלית נאר דער קליין געוויקסיגער דוד'ל, וועמען זיין פאטער ישי האט געשיקט צו זיינע ברידערלעך.
ווען דוד איז אנגעקומען אהין אויפן פראנט, און געהערט ווי דער גלית לעסטערט גאט, האט ער באשלאסן אז ער וועט פירן מלחמה, און וועט אים אומברענגען.
ווען דוד האט געווארפן דאס שטיינדל וואס האט אומגעברענגט גלית'ן, האבן אלע מיידלאך געזונגען פאר דוד'ן, און דאס האט אויסגערופן דעם צארן פון שאול.
דעמאלט האט זיך אנגעהויבן דער ביטערער שטרייט צווישן דוד און שאול המלך. און שאול האט אנשטאט געבן מיכל פאר דוד'ן, האט ער זי געגעבן צו אן אנדערן.
ערשט שפעטער האט דוד חתונה געהאט מיט מיכל..


text:
קאמאנוועלט
די קאמאנוועלט פון פעלקער — פריער די "בריטישע קאמאנוועלט" — איז א לויזע קאנפעדעראציע פון פֿעלקער וואס זענען אמאל געווען מיטגלידער אין דער בריטישער אימפעריע (מיט איין אויסנאם, מאזאמביק, וואס איס געווען א פארטוגעזישער קאלאניע). די מיטגלידערשאפט פון דער קאמאנוועלט איז כולל סיי רעפובליקן און סיי מאנארכיעס. דער הויפט פון דער קאמאנוועלט איז די קעניגין עליזאבעט די צווייטע. זי הערשט אויך גלייך ווי מאנארכקע אין עטלעכע שטאַטן, וואס הייסן "קאמאנוועלט מלוכות", בעיקר דאס פאראייניגטע קעניגרייך, אויסטראליע, קאנאדע, דזשאמייקע און ניי זילאנד.


text:
יאשע בער הלוי סאלאווייטשיק
- דער ארטיקל דיסקוטירט דעם "בית הלוי". אויב איר זוכט אן אנדער באדייטונג, זעט יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק (באדייטן).
הרב יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק (נעזשוויז, ה'תק"ף- ד' אייר ה'תרנ"ב, בריסק)[1] באקאנט ווי רבי יאשע בער, איז געווען דער בריסקער רב און מחבר פונעם ספר "בית הלוי".
אינהאַלט
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי יאשע בער איז געבוירן אין יאר ה'תק"ף אין נעזשוויז (היינט אין מינסקער וואבלאסט, בעלארוס) צו זיין פאטער רבי יצחק זאב א זון פון רבי יוסף, קאוונער רב, וואס איז געווען א איידעם ביי רבי חיים וואלאזשינער.
ער איז געווען דער צווייטער ראש ישיבה אין וואלאזשין אונטער ר' נפתלי צבי יהודה בערלין דער נצי"ב. צוליב א מחלוקה האט ער פארלאזט די ישיבה און געווארן רב אין סלוצק. אין תרל"ט, אנדערט האלב יאר נאך ווען רבי יהושע לייב דיסקין האט פארלאזט בריסק און געפארן קיין ארץ ישראל, איז ר' יאשע בער אויפגענומען געווארן אויף זיין פלאץ אלס רב פון דער שטאט בריסק.
זיין זון איז געווען הרב חיים סאלאווייטשיק וועלכער האט איבערגענומען זיין פלאץ אין בריסק. ער האט אויך איבערגעלאזט א זון הרב משה סאלאווייטשיק.
תורה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ר' יאשע בער איז געווען באוואוסט אלץ א חריף. ער האט פארפאסט דאס ספר "בית הלוי" על התורה, שו"ת "בית הלוי", און "יד הלוי".
פטירה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ר' יאשע בער איז נפטר געווארן ד' אייר תקנ"ב אין בריסק.[2][3][4]
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי יאשע בער האט חתונה געהאט דריי מאל. פון זיין ערשטער ווייב איז געבוירן געווארן א טאכטער (נאמען נישט באוואוסט) פון זיין צווייטער ווייב צירל, טאכטער פון ר' יצחק עפרון, א לעכאוויטשער חסיד, זענען געבוירן געווארן:
- הרב אברהם ברוך (תר"י, 1850 - תרע"ג, 1913), איידעם ביים גביר שאול קאצנעלסאן פון סלוצק. ער איז געווען רב אין סמאלענסק. זיין זון רבי ישראל (-תשי"א, 1951) איז געווען זיין ממלא מקום און שפעטער א דיין אין יאהאנעסבורג.
- הרב חיים, בריסקער רב.
- שיינדל (תרי"א, 1851 - תרמ"ב, 1882), ווייב פון הרב אריה קריינס פון סלוצק.
- מעלא, ווייב פון הרב חיים יצחק פאקער פון יאס. (הרב חיים יצחק האט געהאט א שוועסטער די ווייב פון הרב נחום וויידנפעלד, רב פון דאמבראוו.) אן איידעם זייערס איז געווען יהודה אריה בארבאש, אן אייניקל רבי שמריהו נח שניאורסאן, באברויסקער רבי.
- חוואלקא, ווייב פון הרב יהושע חיים שפירא.
זיין דריטע ווייב איז געווען אסתר ביילא רובינליכט, א טאכטער פון ר' משה אליעזר טעמקין פון ווארשע; זייערע קינדער זענען געווען:
- הרב שמחה, רב פון מאהילעוו.
- פעשא רבקה (נפ' י"ח שבט תשל"ג, 1973), ווייב פון הרב שמואל יצחק יפה (נפ' י"ז ניסן תשי"ג), אן אייניקל פונעם "לבוש"רב פון באריסאוו און דערנאך רב אין תל אביב, און מחבר פון ספר "רמת שמואל". איינער פון זייערע איידעמעס איז געווען הרב דניאל מאוושאוויץ.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ רוסישע יידישע ענציקלאפעדיע
- ↑ דער בית הלוי
- ↑ אש.קאם
- ↑ קארלינסקי, הראשון לשושלת בריסק (תשמ"ד) עמ' 421 "נפטר געווארן ד' אייר תרנ"ב פירע פארטאגס"


text:
וויאזוי ארבעטן דא די טיטלען
אחראי: אחראי
וויאזוי ארבעטן דא די טיטלען
דערווייל זענען דא די פאלגנדע טיטלען וואס זענען אויטוימאטיש דהיינו אז ווען מ'גרייכט אזויפיל תגובות באקומט מען דעם טיטול.
אנשי שלומינו = גלייך ווי מ'סיינט אויף
שר העשר = נאך צען תגובות
שר חמישים = פופציג תגובות
שר מאה
שר חמישים ומאתים
שר חמש מאות
ואת האלף
דערווייל שטיי מיר ביי ואת האלף און ווען איינער וועט האלטן נאך טויזענט וועל מיר אי"ה מאכן נאך.
- מעסטערמיינד
- שר האלף
- תגובות: 1515
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 5:35 pm
-
- שר העשר
- תגובות: 47
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 13, 2006 1:32 pm
- איך_הער
- סעקרעטאר
- תגובות: 18573
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 04, 2006 6:47 pm
- לאקאציע: אין אפיס
- פארבינד זיך:
arender האט געשריבן:וויפיל טיטלען זענען דא?
דערווייל זענען דא די פאלגנדע טיטלען וואס זענען אויטוימאטיש דהיינו אז ווען מ'גרייכט אזויפיל תגובות באקומט מען דעם טיטול.
אנשי שלומינו = גלייך ווי מ'סיינט אויף
שר העשר = נאך צען תגובות
שר חמישים = פופציג תגובות
שר מאה
שר חמישים ומאתים
שר חמש מאות
ואת האלף
דערווייל שטיי מיר ביי ואת האלף און ווען איינער וועט האלטן נאך טויזענט וועל מיר אי"ה מאכן נאך.
איך מיין אז מ'דארף זיך שוין גרייטן אויף א פרישן טיטל איינער גייט שוין אט אט אנקומען צו צוויי טויזענט, איך ווייס טאקע נישט צו ביי יעדע טויזענט איז א נייע טיטל, דארף מען דאס טאקע לאזן וויסן, מ'זאל מיר וויסן ווי מ'האלט אויף די וועלט.
- מאשקע
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 12549
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
- לאקאציע: אין די חיפוש
- דארפסמאן
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6408
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג נובעמבער 14, 2006 2:52 pm
- לאקאציע: אין דארף
- סאכדעס
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 20305
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
- לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
- פארבינד זיך:
- מאנ-יימער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10552
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך דעצמבער 14, 2011 10:36 am
- לאקאציע: אויפן וועג ארויף
-
- שר מאה
- תגובות: 179
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 23, 2012 3:45 pm
- שלומי אמוני ישראל
- שר האלף
- תגובות: 1403
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג דעצמבער 13, 2011 5:04 pm
- לאקאציע: אונטער מיין הוט
קרעמער האט געשריבן:מזל טוב מזל טוב פאר מיר אליין, איך האב היינט אויפדערנאכט באקומען א פרישע טיטול "מייסד הקרעטשמע" (עס באציהט זיך נאר אויף די אלטע, די נייע איז פולשטענדיג געגרינדעט געווארן דורכן ארענדער אליין ירום הודו), א דאנק די שווערע הארעוואניע פונעם מעסטערמיינד ושותפו מר. יאנאש, טענק-סאלאט.
בצאתי מירושלים
אללי לי
אוי מה היה לנו
צוריק צו “הילף - און וויכטיגע מודעות”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט


text:
אנזשעלינא זשאולי
אנזשעלינא זשאולי (ענגליש: Angelina Jolie; געבוירן 4טן יוני, 1975) איז אן אמעריקאנער פילם אקטריסע, א געוועזענע מאדע מאדעלקע, און א יו.ען הומענטארישער ארבייטער פאר פליטים.
זי ווערט אפט באטראכט און אנגעוויזן אין די פאפולערע מעדיע אלס איינע פון די וועלט'ס שענסטע פרויען און איר פערזענליכער נישט אויפן סקרין לעבן איז ברייט באריכטעט.
זי האט שוין באקומען 3 גאלדן גלאובס פרייזען, 2 סקרין עקטערס גאולד פרייזען, און אן אסקאר.
זי האט שין אנגעהויבן איר שפילן קאריערע אלס קינד ווען זי האט אויפגעטרעטן מיט איר פאטער אין א 1982 פילם, איר האליוואד אויפגייענדער שטערן האט זיך אנגעהויבן א צען יאר שפעטער און 1993 און זינט דאן האט זי שוין געאקט אויף פילצאליגע מאוויס.
זי האט דערגרייכט אינטערנאציאנאלע באקאנטשאפט אלס רעזולטאט פון שפילן אלס לארא קראפט אין "לארא קראפט: טום ריידער" (2001), און זינט דאן איז איינע פון די מערסטע באצאלטסטע אקטיארן אין האליוואוד.
פערזענליכע לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
זי איז אפגעגט שוין פון 2 מענער וואס זענען אויך גרויסע אקטיארן, זשאני לי מילער און בילי באב טראנטאן, און זי לעבט איצט מיט א דריטן גרויסן אקטיאר, ברעד פיט, און א אישית וואס טוט ציען טעגליכע דעקונג פון די וועלטס פרעסע איבער אלע זייערע אקטן און רורן אין פערזענליכען לעבן. [1]
זשוילי און פיט האבן אדאפטירט שוין דריי קינדער, מעדאקס, פאקס און זאהארא, און זי איז איצט טראגעדיג מיט זייער אייגן ביאלאגישער קינד.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ The Brangelina fever. Reuters. February 6, 2006. Accessed April 14, 2007.


text:
ישראלי האט געשריבן:אויב איינער פון ענגלאנד דווקא קען מסביר זיין, פארוואס מ'איז נישט משנה די ריכטונג פון די נסיעה פארקערט, זאל זיין ווי די גאנצע וועלט?
און צוויטנס, איינער פון ענגלאנד וואס דרייווט א קאר אין א אנדערע לאנד, ס'איז אים שווער?
די שאלה איז פונקט פארקערט פארוואס די צוויי דריטל וועלט וואס דרייווען אויף די רעכטע זייט פונעם ראוד טוישן נישט צו די לינקע זייט!
דהיינו אמאליגע צייטן פלעגט יעדער פארן מיט די פערד און וועגנער אויף די לינקע זייט,
פארוואס? כדי די רעכטע האנד זאל זיין צו די קעגנ-קומענדיגען מענטש, אזוי אז ווען די שונא קומט קען מען שנעל געבן א צוה ארויס דאס ביקס און גלייך שיסן, און וויבאלד רוב מענטשן זיינען רעכט הענדעד, איז גרינגער זיך צושלאגן מיט די ביקס אינעם רעכטן האנד.
אגב ענגלאנד איז נישט די איינציגסטע לאנד וואס דרייווט אויפן לינקן זייט, עס איז דא נאך 75 לענדער - אריינגערעכנט עטליכע "אמעריקאנע טעריטאריע" וואס דרייווען אזוי! עפ"ר זענען דאס לענדער וואס האבן אמאל באלאנגט פאר די בריטישע אימפעריע.
צווישן די לענדער וואס דרייווען אויף די לינקע זייט זענען:
ענגלאנד, יאפאן, האנג קאנג, אינדיע, מאלאזיע, פאקיסטאן, נעפאל, אוסטראליע, ניו זילאנד, זימבאבווה, אירלאנד, באהאמעס, און נאך אסאך.
מ'זאגט אז נאפאליען איז געווען א געלינקטער ממילא האט ער איינגעפירט דאס דרייווען אויפן רעכטע זייט ווייל זיין שווערד איז געווען אויף די לינקע זייט...


text:
א שטורעם אין מדבר
א שטורעם אין מדבר איז א בוך רעדאקטירט און בעארבעט דורך מנחם מנדל, ארויסגעגעבן אין ירושלים תשס"ו.
א שטורעם אין מדבר איז א שפאנענדע ערציילונג, ארגינעל געשריבן דורך י.ש.ר., וועלכער באציהט זיך אויף די צייט ווען עס איז אויפגעקומען די איסלאמישע רעליגיע דורך מוחמד עבדאלא.
די ערציילונג לייגט אראפ ווי אזוי די יודן פון די חייבאר בערג אין צענטראל אראביען האבן געקעמפט קעגן מוחמד וועלכער האט געוואלט אויפצווינגען אויף זיי זיין ניי געשאפענע רעליגיע.
א הויכפונקט פון די פאסירונג איז ווי אזוי צינה, די טאכטער פונעם פירשט, האט נקמה גענומען פון מוחמד פארן טויט פון איר מאן.
עס אנטהאלט ניינצן קאפיטלען.
די צווייטע מעשה אין דעם בוך איז א קורצע ערציילונג, ארגינעל געשריבן דורך ש. כהן, מיטן נאמען די אומגעריכטע הילף.
עס באשטייט פון פינעף קאפיטלען און דערציילט ווי אזוי א יוד איז געראטעוועט געווארן פון א פאלשן בלבול אז ער האט דערמארדעט א רייכן תבואה הענדלער צו רויבן זיין געלט.
דער בוך אנטהאלט בסך הכל, דריי-הונדערט-און-זיבעצן זייטן.


text:
פרידא קאהלא
פֿרידאַ קאִהלא דע ריוועראַ (שפאניש: Frida Kahlo de Rivera; 6טן יולי, 1907 – 13טן יולי, 1954; געבוירן מאַגדאַלענאַ קאַרמען פֿרידאַ קאִהלא אי קאַלדעראן)[1] איז געווען א מעקסיקאנער מאלערין, מערסט באוואוסט פאר אירע אייגן-פארטרעטן.[2]
וויכטיק אין איר קונסט זענען מעקסיקאנער קולטור און אמערינדישע קולטור.
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קאהלא איז געבוירן געווארן אינעם "בלויען הויז" אין קאיאאקאן, מעקסיקא. ביי די זעקס יאר האט זי געליטן פון פאליא. זי האט שטודירט מעדיצין מיט דער ציל צו ווערן א דאקטער. ביי די אכצן יאר איז זי שטארק פארוואונדעט געווארן אין א פארקער אקצידענט. נאך דעם האט זי אנגעהויבן מאלן.
זי האט געהייראט דעם מאלער דיעגא ריווערא.
זי איז געווען א קאמוניסט.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Herrera, Hayden (1983). A Biography of Frida Kahlo. New York: HarperCollins. ISBN 978-0-06-008589-6.
- ↑ Frida Kahlo by Adam G. Klein


text:
געזונט דייעט פון דער יוד ערנסטע גלאבאלע "נוטרישען" קריזיס
לאנדאן – כמעט יעדעס איינציגע לאנד אין דער וועלט פלאגט זיך מיט א "נוטרישען" געזונטהייט פראבלעם, טייל לענדער מיט א פראבלעם אז צופיל מענטשן זענען איבערוואגיק, און טייל לענדער מיט א פראבלעם אז עס מאנגלט אין עסנווארג. די דעקלעראציע ווערט געמאכט אין א פרישן באריכט פון די "גלאבאלע נוטרישען רעפארט", וועלכע האט באטראכט דעם געזונטהייט און עסנווארג צושטאנד אין הונדערט און פערציג לענדער, און די עקספערטן וועלכע שטייערן אונטער'ן באריכט זאגן, אז די וועלט שטייט בעפאר אן ערנסטן קריזיס, וויבאלד די נוטרישען פראבלעמען ברענגען שוועריגקייטן אין מענטשליכער אנטוויקלונג און וואוקס. ספעציפיש צייגט דער באריכט אז איבער דער וועלט זענען דא מער ווי 155 מיליאן קינדער יונגער ווי 5 יאר, וועלכע קענען נישט וואקסן אין דער הייך צוליב ווייניג נוטרישען אין זייערע עסנווארג, און 52 מיליאן קינדער פונעם זעלבן יארגאנג זענען "וועיסטעד", וואס באדייט אז זיי וועגן ווייניגער ווי זיי דארפן, לויט זייער הייך. פון דער אנדערער זייט צייגט דער באריכט אז צוויי ביליאן פון די וועלט'ס זיבן ביליאן מענטשן זענען מילד-איבערוואגיק אדער ערנסט-איבערוואגיק – און ספעציפיש אין צפון אמעריקע, וואו א דריטל פון אלע מענער און פרויען זענען געפארפול-איבערוואגיק.
ווי איז דאס געשעהן?
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
אזיע אינטערנאַציאָנאַל אמעריקע דאנעלד טראמפ דיפלאמאטיע פון דער יוד צפון קארעא קים יאנג אן טראמפ גרייט צו רעדן צו קים
סעאל – דער אמעריקאנער פרעזידענט דאנאלד טראמפ האט נעכטן געזאגט, אז ער איז גרייט צו רעדן טעלעפאניש מיט'ן צפון קארעא פירער קים יאנג אן. טראמפ'ס קאמענטארן זענען געקומען בשעת ער האט זיך געפונען אינעם פרעזידענטליכן "קעמפ דעיוויד" וואקאציע ארט, פאר א וואקאציע וויקענד אינאיינעם מיט קאנגרעסלייט און סענאטארן, אויסצוארבעטן די אגענדע פאר'ן גאנצן יאר 18'. טראמפ האט קאמענטירט אויף די נייעס אז צפון קארעא און דרום קארעא וועלן אפהאלטן דירעקטע געשפרעכן די וואך דינסטאג, זאגנדיג אז דער דרום קארעאר פרעזידענט, מון דזשאי אין, האט זיך באדאנקט צו אים טעלעפאניש, פאר'ן רעדן אזוי שארף קעגן צפון קארעא אין די לעצטערע מאנאטן, וויבאלד דאס האט פאקטיש געפירט צו די געשפרעכן וואס גייען פארקומען דינסטאג.
ווי איז דאס געשעהן? זעה North Korea אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
משמרת הצניעות
משמרת הצניעות אין יידיש היטערס אויף צניעות, דאס איז אזא גרויזאמער פארכטיגער מחתרת פאר יעדע עקסטרעמע גרופירונג פון פרומע עסקנים וואס ארבעטן אין ארגאניזאציע, אדער אפילו איינער אליין.
רוב מאל טוען זיי אויף די אייגענע אינציעטיוו געטריבן פון קנאות און נישט ארגענעזירט פון אנדערע מער ערענסטערע ווייל כמעט אייביג זענען די ענינים וואס זיי ארבייטן נישט איידל דורכצושמועסן און זיך צאם רעדן. אדער מוז ווערן באהאלטן אין געהיים צוליב דעם אומלעגאלער נאטור פונעם אקציע, זיי טוען איבעראל ווי עס וואונען חסידישע אידן איבער די גארע וועלט, וואס היט די פרומע יוגנט מיט געוואלדן פון זיך גליטשן אין אומבאשיינטע אקטן.
אין די גאר עקסטערמע אראבישע מדינות, וואס אלטמאדישע פאנאטישקייט איז נאך פארטייטשט אלס נארמאלע רעליגיע און די רעגירונג איז נישט אפגעטיילט פון רעליגיע, זענען זיי אנערקענט פון די רעגירונג צו ארעסטירן און שלאגן מענטשן וואס זענען עובר אויף די צניעות געזעצען
זיי זענען פארטאן, נאכצולויפן בחורים און אינגעלייט, פרויען און מיידלעך, זיי צו קאנטראלירן אז זיי זאלן נישט פארשפרייטן קיין זנות און זיך נאכגעבן זייערע פריוואטע גלוסט פון ליגן אין תאווה. רוב מאל דארפן זיי נוצן געוואלדאטן און ברעכן דאס גוי'אישע אדער מדינת ישראל געזעץ. ווייל עס איז היינט נישט קיין מציאות צו שטראפן אן קיין משפט. אבער זיי האבן כמעט אייביג א היתר פון רבנים, פארשטייט זיך זייערע רבנים, ווייל דאס איז נישט קיין אישו וואס אפעקט דעם באטרעפענדן קרבן, נאר לויט דעם משמרת הצניעות שיטה, צילט געווענליך דער קרבן קאליע מאכן אנדערע אינעם חרדישן לאגער דעריבער האלטן די רבנים אז מ'מעג גיין ווילד, און טאמער געשענט אז מען האט געשלאגן איינעם שלא ביושר, ווייל עס איז דאך נישטא קיין משפט, זאגן זיי אז דאס איז פארפאלן, ווייל מען מיינט דעם רבים און יחידים מוזן ליידן אומשולדיג. פארשטייט זיך יעדער רב אין זיין קרייז האט אנדערע מאראלען ווי למשל א רב אין מאנרוי וועט צולאזן שטרענגערע אקציעס ווי א רב אין פלעטבוש.
אויך שפריצן זיי אן מיט ספרעי פעינט אלע אום-צניעות'דיגע עדווערטייזמענטס פון באס סטאפס, בילבארד שולדן, און סתם צעטלעך וואס הענגט אין אידישע געגענטער.
אינהאַלט
- 1 ארום און ארום משמרת
- 2 אין וועלכע קרייזן זענען זיי אקטיוו און האבן א כוח
- 3 וואיזוי ארבייט די משמרת הצניעות אין די סאטמארע קרייזן?
- 4 וויאזוי ארבייט דאס אין תולדות אהרן קרייז?
- 5 וויאזוי ארבייט דאס אין גור'ע קרייז
- 6 די הויפט אקטיווע צניעות עסקנים פון איבער די גארער וועלט, וואס זענען נישט פאראייניגט יעדער איינער פאר זיך
- 7 רבנים וואס טייל באקאנטע משמרת הצניעות עסקנים פארופען זיך אויף זיי
ארום און ארום משמרת[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קודם כל: ווער ווערט א מיטגליד פון די אינטערגרינד גרופע?. אוואדאי איז דא יחידים וואס בלויז די תורה טרייבט זיי, און זיי זענען אויסגעלויטערט און מוראדיגע הייליג און איידל, אבער בדרך הטבע וויאבלד ער ליגט אין שמוץ איז דאס איינער וואס איז אבסעסד מיט סעקס, אחוץ אויב מען זעהט ביי אים א געוואלדיגע ערליכקייט וואס איז ווי א פאנצער און פעסטע וואנט אים צו היטן אין די שווערע שטורימישע נאטור פון די עסק, אבער אויב איז ער נארמאל און נישט צו פרום איז מען ליידער פארטאן אין דעם, איז די שאלה פארוואס האט ער אנגעהויבן צו טאן אין די שמוץ?
פארוואס זאל זיך דער עסקן אריינלייגן דערין?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- קנאות
- תשובת המשקל - רוב מאל איז דאס מענטשען וואס אדער זענען זיי ל"ע דורכגעאפעלן מיט שווערע זאכן אדער זענען פארמושט אין א שווערע עסק און זיי האלטן זיך ביים נעמן דאס לעבן!, איינער וואס זיינע קינדער זענן שוין נישט צום טרעפן (וד"ל) וואס ער רייסט זיך די האר פון קאפ און באגייט דעם שריט פון זיך אריינלייגן אין דעם דראטסישען עסק, אזא תשובה המשקל.
- חינוך - אסאך פון די זענען געוועזענע מלמדים אדער משגיחים, וואס האבן צוגעזעהן וויאזוי אינגע בחורים ווערן פארפאלן. און זיי האבן באשלאסן מקדיש געווען זייער לעבן, צו ראטעווען אנדערע קינדער זאלן חלילה נישט פארפאלן גיין אין די תאווה, וואס פירט אין אפגרונד.
אט אזעלכע שטייען אונדז אויפן קאפ, די אלע ליגען און שמוץ א גאנצען טאג בהיתר ובעידוד פון די רבנים וואס זעהן איין אז איינער מוז טאן די זשאב..
אין וועלכע קרייזן זענען זיי אקטיוו און האבן א כוח[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין חב"ד , ווער רעדט נאך ביי די ליטוואקעס, אדער סתם ארץ ישראל חסידות'ער האט מען צו זיי א געוויסער פארעקל אין זיי האבן נישט קיין שום כוח צו אנלייגן א פחד אויפן עולם, אין אלגעמיינע יידיש רעדענדיג חסידים רעספעקטירט מען זיי יא פאר טאן זייער זשאב איבערהויפט אין די 3 קרייזן וואס סעקס איז גאר הארב, ווי סאטמאר תולדות אהרן און גור. און נאך. דא וועלן מיר אביסל מסביר זיין וויאזוי זיי האבן איינפלוס צו אנגיין מיט זייערע ארבייט אין די קרייזן און אזוי ארום ווארפן א פחד ווען אימער זייער נאמען ווערט נאר דערמאנט.
וואיזוי ארבייט די משמרת הצניעות אין די סאטמארע קרייזן?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רוב חסידים אין סאטמאר האלטן אז עס דארף זיין א משמרת הצניעות פון די רוב איז דא א גרויס חלק וואס האלטן אז אין סאטמאר איז מען דא פארן סור מרע אבער דעם עשה טוב לאזט מען פאר א צווייטן. וואס דאס קומט אויס א שטארקע פראבלעם וויבאלד עס זענען דא געוויסע וואס זענען דורכגעפאלן און ווילן צוריק קומען נאר דארפן אביסל הילף/חיזוק. נאר קענען נישט צוריק קומען צוליב דעם וואס משמרת הצניעות איז אריינגעמישט און ארבעטן אויף א מהלך פון דערשרעקן די מענטש (אויפן חשבון פון סור מרע) און נישט ארויסהעלפן (ווי למשל טערעפי) (עשה טוב). וואס צוקלאפט די מענטש און קען צוברענגען צו איבער לאזן דאס אידישקייט, ווי די עשה טוב קען שוין נישט העלפן און אידישע דורות ווערן ליידער פארפאלן. האפנטליך וועט זיך די מהלך טוישן אינעם צוקונפט און מיט דעם וועט מען קענען ראטעווען אידישע דורות פון פארפאלן גיין
וויאזוי ארבייט דאס אין תולדות אהרן קרייז?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וויאזוי ארבייט דאס אין גור'ע קרייז[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די הויפט אקטיווע צניעות עסקנים פון איבער די גארער וועלט, וואס זענען נישט פאראייניגט יעדער איינער פאר זיך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- יודא לעווין
- יודל שלעזינגער - וויליאמסבורג
- הערשל קלאר
- דירנפעלד
- אבא חייא טויבער
- יוסף דוד קרויס
- שלמה קאניג
- סאפראנאוויטש
- יודל וואלף
- יענקל קעלנער
- חיים רפאל פערענץ
- מוטקה בלוי - ארץ ישראל.
- דוד עקשטיין
- הלל דוב גאנץ
- זלמן לייב לייטנער - מנהל בנות חיל מיידל שולע
- מאיר סימאן
- הלל טייטלבוים
- אברהם מאיר עקשטיין
- ברוך יודא קליין
רבנים וואס טייל באקאנטע משמרת הצניעות עסקנים פארופען זיך אויף זיי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין מאנסי:


text:
אוישוויץ
אוישוויץ איז דער דייטשישער נאמען פון א פויליש דערפל מיטן נאמען אשוויענצים (Oświęcim) אין די שטאט האבן די דייטשן געבויעט עטליכע קאנצענטראציע לאגערן און די גרעסטע פארניכטונג לאגער ביי דעם חורבן אין יאר ה'ת"ש (1940). ביי יידן הייסט די שטאט אשפעצין.
דער נאמען אוישוויץ ווארפט א שוידער און א ציטער. מען האט אין אוישוויץ אומגעברענגט איבער א מיליאן אידן אנשים נשים וטף, און ווי אויך ארום 22,000 ציגיינער. דער דאקטאר מענגעלע פלעגט שטיין ביים טויער פון אושוויץ אין טייטלען רעכטץ אדער לינקס. רובא דרובא אלטע אידן, פרויען, און קליינע קינדער, זענן געשיקט געווארן אויף לינקס, ווי זיי זענן ליידער לעבעדיג פארגאזט אין פארברענט געווארן הי"ד. די איבריגע זיינן געשיקט געווארן אין ארבייט'ס לאגערן, ווי מען האט ביטער שווער געארבעט פאר די פארשאלטענע נאצים ימ"ש. היינט צי טאג איז דארט געווארן א מוזעאום ווי עס איז נאך געבליבן עטוואס א זכר ווי טויזענטער טוריסטן באזוכן יערליך, אבער די גאז קאמערן מיט רוב באראקן שטייען שוין נישט.
זיכרונות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
צווישן די שרייבער וואס האבן געשריבן וועגן זייער דערפארונגען אין אוישוויץ:


text:
בילי קריסטאל
בילי קריסטאַל (ענגליש: Billy Crystal), (געבוירן דעם 14טן מערץ 1948) איז א יידישער אמעריקאנער פילם און טעלעוויזיע אקטיאר, פראדוצירער, רעזשיסאר שרייבער און קאמיקער.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קריסטאַל איז געבוירן געווארן אין מאנהעטן און אויפגעוואקסן אין די בראנקס און אין לאנג איילענד, ניו יארק.
אויסצייכענונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אסקאר
- גרעמי
פילמאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אלעס אין די פאמיליע
- וועלט פון צויבער
- מיינע זכרונות
- מאנסטערס קארפאראציע (שטימע)
- אנאליז דאס
- אויטאס (שטימע)
- וועב טעראפי
- מאנסטערס אוניווערסיטעט (שטימע)
- וועלכע מכשיפה
וועב לינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- בילי קריסטאל ביי דער אינטערנעץ פילם דאטעבאזע (אויף ענגליש)
- רעדט מיט ביל מאהער איבער זיינע איבערלעהבענישן ביי די בר מצוה https://www.youtube.com/watch?v=Kno1HskpWKM


text:
געזעץ ענפארסעמענט מוסלעמענער עף.בי.איי. פון דער יוד קרימינאל ראסיזם האס פארברעכנס אין לאנד ווייטער געשטיגן
וואשינגטאן – די צאל האס פארברעכנס אין אמעריקע איז געשטיגן אין יאר 16', צום צווייטן יאר אין א רייע, לויט פרישע סטאטיסטיקס וואס די עף-בי-איי האט נעכטן פארעפנטליכט. אלעס אינאיינעם זענען באריכטעט געווארן 6,121 האס פארברעכן אינצידענטן איבער'ן לאנד פאראיאר, וואס איז א פינף פראצענט העכערונג פון יאר 15' און א צען פראצענט העכערונג פון יאר 14'. קוקנדיג ספעציפיש אויף די ציפערן, זענען 3,489 פון די פארברעכנס געווען קעגן שווארצע, 1,273 פארברעכנס קעגן אידן, און 307 פארברעכנס קעגן מוסולמענער. די ציפערן זענען שאקירנד, אבער אידישע אקטיוויסטן האבן ארויסגעהויבן אז די רעאליטעט פון אנטיסעמיטישע אינצידענטן איבער'ן לאנד איז ווארשיינליך פיל ערגער, וויבאלד לאקאלע פאליציי דעפארטמענטס זענען נישט געצווינגען איבערצוגעבן די ציפערן פאר די עף-בי-איי, און ס'זענען פארהאן ארום ניינציג גרויסע סיטיס איבער'ן לאנד ("גרויסע סיטי" באדייט וואס פארמאגט 100 טויזנט איינוואוינער מינימום) וועלכע האבן בכלל נישט באריכטעט קיין שום האס פארברעכן אין לויף פון גאנץ יאר 16'.
ווי איז דאס געשעהן? זעה United States אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
תהלים כולל
אויך אין די ביכל וואס זיי האבן ארויסגעגעבן שבועות איז קלאר געשטאנען אז ביי די אלע קברים איז נאר דא איין מענטש
דא האט איר א פונקטליכע ליסט ווי ס'איז יא דא א מנין & ווי נישט
(מיכאל שניטצלער - א נקודה'לע)
- שמעלקא טויב
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5317
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מאי 04, 2010 2:41 pm
- לאקאציע: אויפ'ן באשעפער'ס וועלט'ל!
kyshtiper האט געשריבן:תהילים כולל זייט זיי האבן אסאך לאקעישאנס האבן זיי אנגעהויבן צו שרייבן לאקאציעס אנשטאט מנינים
אויך אין די ביכל וואס זיי האבן ארויסגעגעבן שבועות איז קלאר געשטאנען אז ביי די אלע קברים איז נאר דא איין מענטש
דא האט איר א פונקטליכע ליסט ווי ס'איז יא דא א מנין & ווי נישט
4 מנינים איז דא, נאר די אנדערע זענען סתם אזוי געזאגט תהילים, וואס א חילוק?
נו"נ להחסיד המפורסם רבי שלום טויב ע"ה
shmelketaub@gmail.com
- סאכדעס
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 20306
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
- לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
- פארבינד זיך:
איך וויל ווידמען עטליכע שורות פאר א זאך וואס איך האב שוין אויסגעשמועסט מיט אסאך מענטשן וואס רעדן און מאכן ליצנות פונעם "תהלים כולל", און נאכן רעדן מיט זיי האט זיך די גאנצע בליק געטוישט.
איך בין פערזענדליך גאנץ באקאנט מיטן גרינדער פונעם "תהלים כולל", און מיטגעהאלטן פון אנהייב מער ווייניגער וויאזוי די זאך האט זיך אנטוויקעלט, און דער כלל איז אז ווען מען וויל וויסן די אמת פון א זאך זאל מען דאס גיט שטודירן פון אנהייב און זען וויאזוי די זאך איז צושטאנדגעקומען, און לויט דעם זאל מען מאכן החלטות.
צום ענין הר"ר מ. פ. שליט"א איז א חסידישער דורעכגעווייקטער איד א בנש"ק וואס זייט איך קען אים (גאר א קורצע תקופה נאך זיין חתונה) זאגט ער אויס "יעדן טאג" דעם גאנצן ספר תהלים, איך ווייס עס נאר פון נאך זיין חתונה, אבער געהערט האב איך אז דאס איז שוין געווען אויך אלץ בחור. [דאכט זיך מיר אז ער איז א תלמיד פון הרה"ק מ'טאהש זצ"ל און פון דארטן שטאמט דער מנהג].
אייביג ווען מען האט גערעדט מיט אים און דער שמועס האט זיך פארקירעוועט צום ספר תהלים פלעגט ער מעורר זיין אידן אז מען זאל זאגן תהלים, ער פלעגט צוזאמשטעלן מנינים ווען ער האט נאר געקענט אז מען זאל אויסזאגן תהלים.
ווען ער איז געווארן א מגי"ש אין ישיבה האט ער ווי פארשטייט זיך אויך תיכף גענומען אריינברענגן ביי די בחורים די ענין פון אמירת תהלים, און געמאכט א מנין יעדן טאג מיט די בחורים אויסצוזאגן דעם גאנתן ספר תהלים. און שפעטער ווען די ישיבה איז געגאנגען פאנדרעיזן האבן זיי ווי אלע ישיבות קאמפיינט אז מען זאל אפקויפן א זכות פון א שעה, טאג, וואך לימוד התורה, אבער מער ווי אלע ישיבות האבן זיי געהאט נאך א סלאגאן אז אזוי ווי מען זאגט דאך ביי זיי יעדן טאג אויס גאנץ תהלים, וועט מען אינזין האבן ביי תהלים אלע נדבנים.
ווי פארשטייט זיך אז דאס האט אריינגעברענט אסאך געלט פאר די ישיבה, שפעטער ווען די ישיבה האט זיך פארמאכט, האט ר' מ. ווייטער אנגעהאלטן מיטן מנהג פון אויסזאגן תהלים יעדן טאג, אבער אזוי ווי אין ישיבה האט ער געהאט א מנין יעדן טאג האט ער דאס געוואלט ווייטער אנהאלטן, און אנגעהויבן צוזאמקראצן יעדן טאג מנין אין קרית יואל אז מען זאל אויסזאגן תהלים.
ווי פארשטייט זיך איז דאס בכלל נישט קיין גרינגע זאך, נאכן זיך דערזען אז עס קומט אן זייער שווער צו האבן מנין, אבער נישט וועלענדיג אויפגעבן אויף א דבר טוב, האט ער געקלערט אז ער וועט אנהייבן צו באצאלן פאר מנין, איי מהיכן ירק זה חי, פון וואו וועט מען נעמען דאס געלט, האט מען צוזאמגעשטעלט אז אזוי ווי עס איז דאך דא אידן וואס פלעגן געבן פאר די ישיבה אז מען זאל זיי אינזין האבן וועט מען זיי פרעגן צו זיי ווילן זיך אויך משתתף זיין פאר'ן מנין בשכר אז מען וועט זיי אינזין האבן.
און אזוי איז געבוירן געווארן א "תהלים כולל" וואס איז אנגעגאנגען עטליכע יאר שטילערהייט אן קיין שום פאמע דראמפע. אן קיין אפיס וכו'
וואס עס איז געשען איז אז דער אפעטיט קומט מיטן עסן, און אזוי ווי מען האט דעזעהן אז עס האט זיך אויסגעארבעט אין קרית יואל, האט ער געוואלט אויך גרינדן אזא כולל אין וויליאמסבורג, מיטן ציל אז אין יעדע אידישע שטאט זאל זיך געפונען א מנין אידן וואס זאלן אויסזאגן "תהלים" וואס עס זאל זיין לשמירה ולהצלחה פארן גאנצן שטאט.
אבער נאך א שטיק צייט האט ער געזען אז עס איז א גרויסער אינטרנעמונג דאס אויפהאלטן, אין מען דארף עפענען א אפיס וואס זאל פארפיגן אויף די גאנצע זאך, האט מען אריינגענומען אפער טיכטיגע אינגעלייט וואס האבן זיך אריינגעלייגט דערין, ביז עס איז געווארן וואס עס איז געווארן.
אבער דער עיקר ציל איז נאך געבליבן ביי הר"ר מ. צו מרבה זיין דאס תהלים זאגן ביי אידן, לשמירה ולהצלחה פאר גאנץ כלל ישראל, און ווי עס איז איינגעפירט אז פאר פאר מען הייבט אן תהלים זאגט מען א קורצע תפילה אז די זכות פון תהלים זאל מגין זיין אויף "גאנץ כלל ישראל" מיט בני חיי ומזוני ברכה והצלחה וסייעתא דשמיא.
אדרבא ווער עס וויל זאל נאר איינמאל אריינגיין אין איינע פון די אלע לאקאציעס און מיטהאלטן דאס תהלים זאגן. אייער בליק וועט זיך בלי שום ספק טוישן
און יא נישט ווי יעדע בעה"ב ווען זיין ביזנעס ווערט אויפגעארבעט לאזט ער די ארבעט פאר די ארבעטערס, ר' מ. גייט נאך יעדן טאג צום כולל און זאגט אויס גאנץ תהלים.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 851
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוקטובער 12, 2015 11:31 pm
- לאקאציע: וועירהאוז
אבער איך האב מוארדיגע טענות צו זיינע ארבעטער קאמפיין מענידשער, ער פירט דיעם קאמפיין אז נאר ביי זיי קען מען געהאלפן ווערן אויף אזוי ווייט אז אויב דו ביסט א אונס האסט נישט בייצאלען דיע טייערע פרייזן גיט ער דיר נאך איין טשאנס פון קומען זאגן תהילים ביי זייער לאקאציע אדער אפאריצע, בחינות אז ווען עס ברענט א פייער טראכט קיינער נישט צו גיסן אליינס וואסער נאר ער קאלט די פייערלעשער די זאלבע זאך איינער נויטיג זיך און א ישועה זאל מען גלייך זיי קאלן....
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2747
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
- לאקאציע: וויליאמסבורג בריק
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2747
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
- לאקאציע: וויליאמסבורג בריק
אלד וויליאמסבורג האט געשריבן:אאאפס.
זיי האבן איבערגעדריקט די וואך די זעלבע מופת פון פאריגע וואך.
ווארשיינליך זענען זיי אויסגעלאפן פון מעשיות, אפשר קען מען עפענען אן אשכול דא צו באקן מעשיות פאר זיי.
אוממעגליך אז ס'געשעהן 2 מאל ?
ס'איז בידך צו טוישן דיין מהלך המחשבה, און אזוי ארום זיך באשיצן פון ווערן אפעקטירט פון די -טיילמאל- אומאנגעמע געשעענישן וואס דאס לעבן ברענגט מיט זיך
אלד וויליאמסבורג האט געשריבן:אאאפס.
זיי האבן איבערגעדריקט די וואך די זעלבע מופת פון פאריגע וואך.
ווארשיינליך זענען זיי אויסגעלאפן פון מעשיות, אפשר קען מען עפענען אן אשכול דא צו באקן מעשיות פאר זיי.
נאכן אויסלויפן פון מעשיות האבן מיר זיך איינגעשריבן אין תהלים כולל, וואונדער איבער וואונדער, א חשוב'ער אלטער איד פון וומ"ס האט פונקט געעפנט אן אשכול אןיף אייוועלט ווי אידן גייען באקן מעשיות פאר תהלים כולל.
תהלים העלפט! שרייבט אייך איין און זעהט ישועות למעלה מדרך הטבע.
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4190
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
והיה לפלא! לויפט און סובסקרייבטס ענק ביי "אייוועלט כולל", זייט פון די וואס ווערן געהאלפן, אייוועלט העלפט!
- צוגעלייגטע
-
- tkm.gif (128 KiB) געזעהן 1624 מאל
- אי-רעלעווענט
- שר חמש מאות
- תגובות: 539
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 08, 2016 8:53 pm
- לאקאציע: אין בונקער
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 469
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 23, 2015 1:07 pm
הגאון האט געשריבן:אז מ'רעדט איבער "תהלים כולל" יא ריכטיגע זאך, נישט קיין ריכטיגע זאך, בלויז א אויפגבלאזענע בלאף, סתם ליצנות, וכו' וכו'.
איך וויל ווידמען עטליכע שורות פאר א זאך וואס איך האב שוין אויסגעשמועסט מיט אסאך מענטשן וואס רעדן און מאכן ליצנות פונעם "תהלים כולל", און נאכן רעדן מיט זיי האט זיך די גאנצע בליק געטוישט.
איך בין פערזענדליך גאנץ באקאנט מיטן גרינדער פונעם "תהלים כולל", און מיטגעהאלטן פון אנהייב מער ווייניגער וויאזוי די זאך האט זיך אנטוויקעלט, און דער כלל איז אז ווען מען וויל וויסן די אמת פון א זאך זאל מען דאס גיט שטודירן פון אנהייב און זען וויאזוי די זאך איז צושטאנדגעקומען, און לויט דעם זאל מען מאכן החלטות.
צום ענין הר"ר מ. פ. שליט"א איז א חסידישער דורעכגעווייקטער איד א בנש"ק וואס זייט איך קען אים (גאר א קורצע תקופה נאך זיין חתונה) זאגט ער אויס "יעדן טאג" דעם גאנצן ספר תהלים, איך ווייס עס נאר פון נאך זיין חתונה, אבער געהערט האב איך אז דאס איז שוין געווען אויך אלץ בחור. [דאכט זיך מיר אז ער איז א תלמיד פון הרה"ק מ'טאהש זצ"ל און פון דארטן שטאמט דער מנהג].
אייביג ווען מען האט גערעדט מיט אים און דער שמועס האט זיך פארקירעוועט צום ספר תהלים פלעגט ער מעורר זיין אידן אז מען זאל זאגן תהלים, ער פלעגט צוזאמשטעלן מנינים ווען ער האט נאר געקענט אז מען זאל אויסזאגן תהלים.
ווען ער איז געווארן א מגי"ש אין ישיבה האט ער ווי פארשטייט זיך אויך תיכף גענומען אריינברענגן ביי די בחורים די ענין פון אמירת תהלים, און געמאכט א מנין יעדן טאג מיט די בחורים אויסצוזאגן דעם גאנתן ספר תהלים. און שפעטער ווען די ישיבה איז געגאנגען פאנדרעיזן האבן זיי ווי אלע ישיבות קאמפיינט אז מען זאל אפקויפן א זכות פון א שעה, טאג, וואך לימוד התורה, אבער מער ווי אלע ישיבות האבן זיי געהאט נאך א סלאגאן אז אזוי ווי מען זאגט דאך ביי זיי יעדן טאג אויס גאנץ תהלים, וועט מען אינזין האבן ביי תהלים אלע נדבנים.
ווי פארשטייט זיך אז דאס האט אריינגעברענט אסאך געלט פאר די ישיבה, שפעטער ווען די ישיבה האט זיך פארמאכט, האט ר' מ. ווייטער אנגעהאלטן מיטן מנהג פון אויסזאגן תהלים יעדן טאג, אבער אזוי ווי אין ישיבה האט ער געהאט א מנין יעדן טאג האט ער דאס געוואלט ווייטער אנהאלטן, און אנגעהויבן צוזאמקראצן יעדן טאג מנין אין קרית יואל אז מען זאל אויסזאגן תהלים.
ווי פארשטייט זיך איז דאס בכלל נישט קיין גרינגע זאך, נאכן זיך דערזען אז עס קומט אן זייער שווער צו האבן מנין, אבער נישט וועלענדיג אויפגעבן אויף א דבר טוב, האט ער געקלערט אז ער וועט אנהייבן צו באצאלן פאר מנין, איי מהיכן ירק זה חי, פון וואו וועט מען נעמען דאס געלט, האט מען צוזאמגעשטעלט אז אזוי ווי עס איז דאך דא אידן וואס פלעגן געבן פאר די ישיבה אז מען זאל זיי אינזין האבן וועט מען זיי פרעגן צו זיי ווילן זיך אויך משתתף זיין פאר'ן מנין בשכר אז מען וועט זיי אינזין האבן.
און אזוי איז געבוירן געווארן א "תהלים כולל" וואס איז אנגעגאנגען עטליכע יאר שטילערהייט אן קיין שום פאמע דראמפע. אן קיין אפיס וכו'
וואס עס איז געשען איז אז דער אפעטיט קומט מיטן עסן, און אזוי ווי מען האט דעזעהן אז עס האט זיך אויסגעארבעט אין קרית יואל, האט ער געוואלט אויך גרינדן אזא כולל אין וויליאמסבורג, מיטן ציל אז אין יעדע אידישע שטאט זאל זיך געפונען א מנין אידן וואס זאלן אויסזאגן "תהלים" וואס עס זאל זיין לשמירה ולהצלחה פארן גאנצן שטאט.
אבער נאך א שטיק צייט האט ער געזען אז עס איז א גרויסער אינטרנעמונג דאס אויפהאלטן, אין מען דארף עפענען א אפיס וואס זאל פארפיגן אויף די גאנצע זאך, האט מען אריינגענומען אפער טיכטיגע אינגעלייט וואס האבן זיך אריינגעלייגט דערין, ביז עס איז געווארן וואס עס איז געווארן.
אבער דער עיקר ציל איז נאך געבליבן ביי הר"ר מ. צו מרבה זיין דאס תהלים זאגן ביי אידן, לשמירה ולהצלחה פאר גאנץ כלל ישראל, און ווי עס איז איינגעפירט אז פאר פאר מען הייבט אן תהלים זאגט מען א קורצע תפילה אז די זכות פון תהלים זאל מגין זיין אויף "גאנץ כלל ישראל" מיט בני חיי ומזוני ברכה והצלחה וסייעתא דשמיא.
אדרבא ווער עס וויל זאל נאר איינמאל אריינגיין אין איינע פון די אלע לאקאציעס און מיטהאלטן דאס תהלים זאגן. אייער בליק וועט זיך בלי שום ספק טוישן
און יא נישט ווי יעדע בעה"ב ווען זיין ביזנעס ווערט אויפגעארבעט לאזט ער די ארבעט פאר די ארבעטערס, ר' מ. גייט נאך יעדן טאג צום כולל און זאגט אויס גאנץ תהלים.
גם אני מצטרף לדבריו הנכונים אז ער מיינט עס גאר ערנסט לשם שמים!!
- אי-רעלעווענט
- שר חמש מאות
- תגובות: 539
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 08, 2016 8:53 pm
- לאקאציע: אין בונקער
- טשאלענט
- שר האלפיים
- תגובות: 2125
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 07, 2016 3:34 pm
- לאקאציע: אין טשאלענט טאפ
אי-רעלעווענט האט געשריבן:איינער האט די וואכענדליכע עד פון תהילים כולל?? א מין נייע משוג...
די וואך איז עפעס ספעציעל?
- אי-רעלעווענט
- שר חמש מאות
- תגובות: 539
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 08, 2016 8:53 pm
- לאקאציע: אין בונקער
- טשאלענט
- שר האלפיים
- תגובות: 2125
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 07, 2016 3:34 pm
- לאקאציע: אין טשאלענט טאפ
אי-רעלעווענט האט געשריבן:א נייע לאקאל... קבר דן בן יעקב
וויפילטע לאקאל אויף זייער ליסטע?
- אי-רעלעווענט
- שר חמש מאות
- תגובות: 539
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 08, 2016 8:53 pm
- לאקאציע: אין בונקער
ענד איטס עגעין "תהלים כולל" וואס באווייזט יעדעס מאל עקסטער צו ערשטוינען אלעמען מיט זייערע פאנטאסטישע חידושים וואס מאכט שפרינגען יעדן נפש היפה.
איר זענט שוין זאט צו הערן פון אלע סגולה פירמעס וואס נוצן ריבניץ ? טאהש ? מירון ? נישט גע'דאגה'ט, תהלים כולל, די אלטימעט ישועות מאשין איז דא אייך צו העלפן לייזן אייער קאנסערן. א פרישע יאר, א פרישן ספין, און דאסמאל איז קבר "דן בן יעקב" געפאלן א קרבן. טאקע גאנץ א ווייטע וועג אבער מ'מוז מודה זיין, קריעטיוו עס איז.
די מעלה מיט דן בן יעקב איז ווארשיינליך אז דער ציון באלאנגט נישט פאר א באזונדערע קבוצה ביי כלל ישראל, די ליטווישע למשל זענען נישט גורס די גאנצע געפאראכטס קיין מירון, ריבניץ ציט אויך נאר א געוויסן סארט קלייענטל, טאהש איז א חצר הקודש, דער ציון פון יונתן בן עוזיאל איז פאר אלטע בחורים עקסילוסיוו, אפילו רבי לייב בעל יסורים איז געווען א חסיד פון מיטעלער רבי'ן. "תהלים כולל" וויל נישט ראסיזים, די געטרייע שלוחים פון כלל ישראל זענען דא פאר יעדן איד וואס שטאמט פון די י"ב שבטי קה אפגעזען פון קאליר, קרייז אדער גענדער.
אט דא קומט אריין אין בילד דער קבר פון "דן בן יעקב". נישטא קיין איין איד וואס קען זאגן איך באלאנג נישט צו דעם קרייז. יעדער וואס שטאמט מזרע אברהם יצחק ויעקב איז א מחותן אהער. דער מעסעזש פון "תהלים כולל" לויטעט: " איר זענט א פרענק וואס ווייסט נישט וועגן ריבניץ ? טאהש רעדט נישט צו אייך ? מירון איז צו טיפיקל ? נאו פראבלעם. לעצטע מאל מיר האבן געטשעקט שטאמט איר אלע פון די שבטים הק', דן בן יעקב איז יאר וועי טו גאו! גיט ביטע אהער די קרעדיט קארטלעך, סיינט היינט אויף מעמבערשיפ, שטיצט די מוסדות און פועל'ט אלעס גוטס."
זייט מיר נישט חושד, איך בין נישט דא ח"ו צו מאכן חלילה ליצנות פון דעם מקום קדוש. חזקה על תהלים כולל זאלן אפירשלעפן אלע פארשטיפטע ענינים און קבלות איבער דעם ענין, און גראדע איז טאקע דא אין ספרים פארשידנס איבער די סגולות פון דעם ציון. פארט איז בויך וואקלנדיג צו מיטהאלטן וויאזוי דאס מוסד הק' תהלים כולל טראגט דעם ציבור אויף א רייד וואס דו קענסט קיינמאל נישט וויסן וואס איז נעקסט.
דאס איז אמאל זיכער, ווען משוגע וואלט וויי געטאן וואלט מען געברויכט אן אווער דאז פון פעין קילער.
ק/פ
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 17 געסט


text:
מאַכט איז אַן איידעלע מאַטעריע. זי האָט די אייבערהאַנט אין וועלכער מען האַלט דעם געפּענטעטן, זי דערהויבט און זי דערנידעריקט. מיט אַנדערע ווערטער, זי איז אַ זלידנע פֿליג; מ’קען זי אויסנוצן צום גוטן און צום שלעכטן.
מיינט נישט אַז מ'האָט עס ערשט אַנטדעקט, בפֿרט ווען עס רעדט זיך וועגן באַשולדיקונגען קעגן די שישקעס וואָס פֿאַרנעמען הויכע פּאָסטנס אין דער פֿילם-אינדוסטריע, טעלעוויזיע, הינטער די קוליסן, אין אַמעריקאַנער קאָנגרעס, צי גלאַט אין ביזנעס.
מיט איין וואָרט, דער אייבערשטער פֿון שטײסל איז פֿעיִק צו קאָמאַנדעווען, האַלטן דיך אין שרעק פֿון פֿאַרלירן דײַן פּרנסה, דײַן קאַריערע צי דײַן גליק און אומגליק אין לעבן. הערנדיק לעצטנס די אַלע אַנטפּלעקונגען וועגן די פּערווערסע מעשׂים פֿון פֿילממאַגנאַטן, טעלעוויזיע-שטערן און קאָנגרעסלײַט, האָב איך זיך דערמאָנט ווי איך האָב אַליין, צוליב דער קאַריערע אין דער אַקאַדעמיע, געמוזט צענדליקער יאָרן לאַנג האַלטן דאָס מויל. איצט איז אָבער געקומען די צײַט צו שרײַבן וועגן מײַנע אייגענע אָנגעווייטיקטע איבערלעבונגען אין דער ייִדיש-אַקאַדעמיע.
ערשטנס מוז איך זאָגן אַז איך האָב געהאַט דאָס מזל אויפֿגעכאָוועט צו ווערן אין ייִדישן לערער-סעמינאַר מיט די ריזן פֿון דער ייִדישער דערציִונג: דער דעקאַן פֿון סעמינאַר — ד"ר פֿיליפּ פֿרידמאַן; חיים קאַזשדאַן, נחום מינקאָוו, חיים בעז און יודל מאַרק. זיי האָבן אין מיר אַרײַנגעגאָסן דעם האָניק פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור, בײַ מיר געעפֿנט די טויערן פֿון שרײַבער ווי מענדעלע, י. ל. פּרץ און שלום-עליכם; פּאָעטן ווי איציק מאַנגער און יעקבֿ גלאַטשטיין; דעם הומאָר פֿון משה נאַדיר און א. לוצקי. זייער ליבשאַפֿט צו דער ייִדישער שפּראַך האָבן מיך געמוטיקט אַליין צו שרײַבן און אין יאָר 1956 האָט מען מיר אַפֿילו צוגעטיילט אַ ליטעראַרישע פּרעמיע פֿון $350.
און אויב דאָס איז נישט געווען גענוג האָב איך זיך אויך געלערנט אין דער New School for Social Research מיט דער וווילער פּראָפֿעסאָרין כאַסיע קופּערשטיין, די פֿרוי פֿון נחום מינקאָוו, און ווידעראַמאָל באַקומען אַ ליטעראַרישע אויסצײכענונג פֿאַר מײַן פֿאַרגלײַכן פּרצעס „באָנטשע שווײַג‟ מיט יצחק באַשעוויסעס „גימפּל תם‟. הייסט עס, אַז ווען איך בין שפּעטער אָנקומען אין קאָלומביע-אוניווערסיטעט בין איך שוין געווען גוט אײַנגעפֿונדעוועט אין דער ייִדישער ליטעראַטור.
דאָס יאָר איז געווען 1982. איך בין דעמאָלט געווען אַ גראַדויִר-סטודענטקע אין קאָלומביע. דער הויפּט פֿון ייִדיש-אָפּטייל, „ד"ר משה פּיקהאָלץ‟ (נישט זײַן אמתער נאָמען), האָט מיט יאָרן פֿריִער געהאַט איבערגענומען די לייצעס פֿונעם גרויסן ייִדישן לינגוויסט אוריאל ווײַנרײַך ז"ל, אַן איידעלער און צוגעלאָזענער מענטש וועלכער איז צו יונג ניפֿטר געוואָרן, און איבערגעלאָזט זײַן אַקאַדעמישע „כאַזײַסטוואָ‟ (רוסיש פֿאַר באַלעבאַטישקייט).
וויל איך דאָ דערציילן די מעשׂים פֿון צוויי מענטשן: אָט דער פּראָפֿ’ פּיקהאָלץ און אַ „ד"ר אורי גולן‟ (אויך נישט זײַן אמתער נאָמען), אַ פֿרויען-האַסער מיט אַ ריזיקן אַפּעטיט צו באַליידיקן און דערנידעריקן פֿרויען.
צוריק צו פּראָפֿ' פּיקהאָלץ. אַ ייִד, אַ סימפּאַטישער אויפֿן אויסזען, מיט אַ ריזיקן אַפּעטיט פֿאַר די נישט-ייִדישע סטודענטקעס פֿון אויסלאַנד. ער האָט זיי צוגעזאָגט גאָלדענע גליקן, דער עיקר — דאָקטאָראַטן, צוליב זייער מיטאַרבעט אין אוריאל ווײַנרײַכס „אַטלאַס פֿון דער ייִדישער שפּראַך‟. אַ חוץ די אַלע זיבן זאַכן האָט ער געהאַט אַ געליבטע, אונדז אַלעמען באַקאַנט, כאָטש ער האָט אין דער היים געהאַט אַ ווײַב מיט צוויי קינדער. אַזוי האָט ער געפֿירט זײַן מלוכה ווי אַ שייך פֿון אַ קליינעם האַרעם.
די אַקאַדעמישע אינסטיטוציעס, אַגבֿ, ווען זיי דערוויסן זיך וועגן דעם שלעכטן אויפֿפֿיר בײַ עמעצן וואָס די קרוין זיצט שוין אויפֿן שפּיץ קאָפּ און ער פֿילט זיך ווי איין זכר אין מאָסקווע, טוט מען אים גאָרנישט.
איך מוז באַטאָנען אַז די ייִדיש-פּראָגראַם אין קאָלומביע האָט אויך פֿאַרמאָגט איידעלע, טײַערע פראָפֿעסאָרן, צווישן זיי — דער גוטהאַרציקער פּראָפֿעסאָר רחמיאל פּעלץ, דזשעק קוגלמאַס, שלמה נאָבל און מרדכי שעכטער (וואָס האָט געלערנט אין זומער-פּראָגראַם), ווי אויך די צוויי וווּנדערלעכע מענטשן אין דער דײַטשער אָפּטיילונג: דער אַדמיניסטראַטאָר פֿון קאַבינעט — ביל דעלינדזשער און זײַן געהילף פּעגי קוויסענבערי. צו זיי האָב איך אין די 25 יאָר לערערײַ זיך געוואָנדן נישט איין מאָל און אויסגעלאָזט מײַן ביטער האַרץ ווען ס’האָט זיך געהאַנדלט וועגן די פּאַסקודנע פּראָפֿעסאָרן; דער עיקר ווען מ’האָט דכם ד"ר פּיקהאָלץ געשטעלט ווי דער אויבערשטער פֿון שטייסל פֿון ייִדיש-פּראָגראַם. איין מאָל האָט ער מיך פֿאַרבעטן אויף מיטיק אין אַ רעסטאָראַן און גענומען פֿאָדערן איך זאָל אים צוגרייטן אַ לערן-פּראָגראַם פֿון אַלע מײַנע לעקציעס אויף אַ יאָר צײַט און צושרײַבן אַז דאָס זענען זײַנע אויפֿטוען. מיט איין וואָרט — אַ פֿאַרקויפֿטע נשמה און אַ לײדיקע פֿאַס.
איצט קום איך צום צווייטן יאַ-טעבע-דאַם, ד"ר גולן. געלערנט האָט ער בלויז דרײַ חדשים אַ יאָר אין קאָלומביע, און דרײַ חדשים אין אַ ישׂראלדיקן אוניווערסיטעט. איידער ער פֿלעגט אָפּפֿליִען קיין ישׂראל, פֿלעגט ער אונדז דערלאַנגען אַ ביבליאָגראַפֿיע פֿון אַרום אַ האַלבן טוץ ייִדישע שרײַבער, מיר זאָלן אָפּקלײַבן איינעם פֿון זיי; געהייסן אונדז אָנשרײַבן אַן אָפּשאַצונג און אָפּשיקן קיין ישׂראל. דאָס איז געווען מײַן ערשטער סעמעסטער אין אוניווערסיטעט. זײַנע סטודענטן זענען געווען פֿון פֿאַרשיידענע עלטערס.
כ’האָב אַדורכגעקוקט די רשימה שרײַבער, און קיינער איז מיר נישט געווען צום האַרצן. בין איך צוגעגאַנגען צו אים און געפֿרעגט:
„פּראָפֿעסאָר גולן, איך האָב ערשט פֿאַרענדיקט לייענען אַ סעריע משה נאַדירס בענד, צווישן זיי — אַ וווּנדערלעכע באַשרײַבונג פֿון 'משיח אין אַמעריקע', וואָלט איך געוואָלט שרײַבן וועגן משה נאַדירן, כאָטש ער איז נישט אויף אײַער ליסטע.‟
קוקט ער מיך אָן מיט קאַלטבלוטיקע אויגן און מאַכט: „איך וואָלט משה נאַדירן בכלל נישט קלאַסיפֿיצירט ווי אַ שרײַבער!‟
דאָס האָט מיך שטאַרק פֿאַרדראָסן. ווען ד"ר גולן איז אָפּגעפֿלויגן האָב איך אָנגעשריבן אַ גאַנצע אָפּשאַצונג פֿון נאַדירס „משיח אין אַמעריקע‟ און עס אים צוגעשיקט קיין ישׂראל. עס זײַנען אַוועק חדשים. אַלע האָבן שוין באַקומען זייערע צייכנס, נאָר איך בין געזעסן מיט פֿאַרלייגטע הענט, ביז כ’האָב גענומען זיך באַקלאָגן. מיט חדשים שפּעטער האָט ער זיך דערמאָנט און מיר צוגעשיקט אַ צייכן, „א-‟. מײַן אַרבעט, זעט אויס, איז אים געפֿעלן. בלויז איך בין אים נישט געפֿעלן.
מיט יאָרן שפּעטער האָט ער זיך נוקם געווען אין מיר. יעדן סעמעסטער האָב איך זיך אויסגעצייכנט מיט מײַנע אָפּשאַצונגען פֿון ליטעראַרישע ווערק וואָס זײַנען אים ווייניק וואָס אָנגעגאַנגען. צווישן אונדז האָט זיך געפֿונען אַ ייִנגערע און איידעלע פֿרוי, וועלכע האָט געשריבן וועגן קינדער-ליטעראַטור, האָט ער זי משלח געווען, ביז זי האָט פֿאַרלאָזט די פּראָגראַם און איז אַריבער אין „ייִדישן טעאָלאָגישן סעמינאַר,‟ און דאָרט זיך דאָראָבעט צום דאָקטאָראַט. צווישן די יונגע און מיטליעריקע פֿרויען האָט זיך אַרויסגעוויזן אַז דער ד"ר גולן טראָגט אויף זיי אַ האַרץ און לאָזט קיינעם פֿון זיי נישט צו צו קיין דאָקטאָראַט. ווען איך האָב פֿאַרענדיקט אַלע מײַנע שטודיעס און קורסן מיט הויכע אויסצײכענונגען, האָב איך זיך געוואָנדן צו דעם פֿרויען-האַסער און אים געזאָגט:
„פּראָפֿעסאָר גולן! איך בין גרייט צו ווערן עקזאַמינירט.‟ ער האָט מיך קאַלטבלוטיק אָנגעקוקט און געענטפֿערט: „ליבע פֿרוי, ווען ס’וועט קומען צו די מינדלעכע עקזאַמענס, וועל איך דיר נישט געבן קיין דאָקטאָראַט. דו ביסט צו אַלט, און קיין שום אוניווערסיטעט וועט דיך נישט אָנשטעלן.‟
איך האָב נישט געגלייבט זײַן ברוטאַלן אויפֿברויז, און אַנשטאָט צו ענטפֿערן, בין איך אַוועק אַהיים וויינען. נאָך אַלעמען זײַנען מיר געווען אין זעלבן עלטער, 45 יאָר, איך — אויפֿן וועג צו דערפֿאָלג, און ער — אויפֿן דרך פֿון סם המוות.
במשך פֿון די 25 יאָר פֿון מײַן לערערײַ אין קאָלומביע, פֿלעג איך זיצן מיט אים בײַ די לערער-זיצונגען, ביז איך האָב איין מאָל זיך אויסגעדרייט צו אים און אים דערמאָנט: „ד"ר פּראָפֿעסאָר גולן, איר געדענקט כאָטש ווי איר האָט מיך אַמאָל באַזונגען מיט אַ יומטובֿדיקן ניגון, אַז איך בין צו אַלט צו נעמען די מינדלעכע עקזאַמענס?‟
דרייט ער זיך אויס צו מיר און מאַכט: „איך האָב אַזוינס געזאָגט? ס’קען נישט זײַן!‟
„נו, איצט זיצן מיר צוזאַמען שוין 25 יאָר בײַ די לערער-זיצונגען, און איך האָב זיך דווקא יאָ דאָביוועט צו דער הויכער פּאָזיציע אין דער ייִדיש-פּראָגראַם, אַ דאַנק אַנדערע גוט-האַרציקע, נאָרמאַלע, פּאָזיטיווע און איידעלע פּראָפֿעסאָרן.‟
אָט דאָס זענען געווען מײַנע איבעלעבונגען ווי אַ סטודענטקע אינעם ייִדיש-אָפּטייל פֿון אָט דעם אָנגעזעענעם לערן-אַנשטאַלט אין ניו-יאָרק; מײַנע אייגענע ליידן צוליב מאַכט, סעקס און רשעות אין דער אַקאַדעמישער וועלט.
The Yiddish Daily Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. In the interest of maintaining a civil forum, The Yiddish Daily Forwardrequires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and The Yiddish Daily Forward reserves the right to remove comments for any reason.


text:
ווערב, נאון, אדזשערקטיוו, וכדו'
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
- סאכדעס
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 20306
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
- לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
- פארבינד זיך:
ווערב, נאון, אדזשערקטיוו, וכדו'
אפשר וואלט איר אין קורצן עס אראפגעשטעלט, אזוי אז מיר זאלן וויסן וואו איין און וואו אויס? קען זיין אז איר האט דאס שוין אמאל געשריבן דא (אזוי ליגט מיר אויפן זיכרון) למעשה געפון איך דאס נישט. אלזא, אפשר קענט איר דאס אראפשטעלן? נישט נאר די עטליכע וואס איך האב דערמאנט, נאר די אלע אנדערע אויך. און ווי אויך ביטע עס שרייבן מיטן ענגלישן נאמען, ווייל אויף אידיש וועל איך זיך צומישן.
ביטע שרייבט אין קורצן וואס יעדעס ווארט באדייט, און א קליינע משל אויף דעם.
יישר כוח למפרע.
ווערב איז א פעולה-ווארט. טייל רופן עס אויף אידיש א טאט-ווארט (טאט = פעולה). שפרינגען, טאנצן, לויפן.
אדזשעקטיוו (אדיעקטיוו, זאך-באצייכענונג) איז א ווארט וואס באצייכנט די אייגנשאפטן פון א זאך. א הויכער מענטש, א שיינער בוים, א רויטע בלום, א פינסטערע נאכט, אן אמאליגע דערציילונג, א רירנדע געשעעניש.
אדווערב (פעולה-באצייכענונג) באצייכנט די אייגנשאפטן פון א פעולה, לויפן שנעל, שפרינגען הויך.
גאחט איט?
- סאכדעס
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 20306
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
- לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
- פארבינד זיך:
אידיש האט געשריבן:סאכדעס, יא, דיינע פינטעלעך זענען גוט. עלה והצלח.
דא האסטו נאך א שטיקל הסבר:
אן אדיעקטיוו (וואס באצייכנט די קוואליטעט פון א זאך) ענטפערט אויף דער פראגע: וואספארא? און וועלכער?
אן אדווערב (וואס גיט צו אינפארמאציע וועגן א פעולה) ענטפער אויף דער פראגע: ווי אזוי? וואו? און ווען?
אט איז די שמועס איבער די קאמעס. טאקע באגב, אבער דא טרעף איך דאס ערשטע.
- דונש
- שר האלף
- תגובות: 1035
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך ינואר 25, 2017 3:23 pm
- לאקאציע: שבתדיגע זמירות
צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 5 געסט