text:
א טאטע ביי א שמחה – קידוש / ט.ב. שאץ מאץ
אחראי: אחראי
- שאץ מאץ
- שר האלפיים
- תגובות: 2885
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 15, 2008 5:01 pm
- לאקאציע: איבעראל
- פארבינד זיך:
א טאטע ביי א שמחה – קידוש / ט.ב. שאץ מאץ
דאס יאר פון אונזער ערשטע ארטיקל א טאטע ביים שבת טיש ביז יעצט איז שוין ב"ה פאראיבער בכי טוב, ווי מיר האבן געשריבן עפ"י בקשת חברינו היקרים איבער די טעמעס פון זיין א טאטע דורכאויס די ימים טובים, איצט האמיר ערהאלטן פילע פארלאנגען זיך צו נעמען איבער די טעמע פון א טאטע ביי א שמחה, וחפץ ד' בידינו תצליח בסייעתא דשמיא,
איצט שטעלט זיך נאר די פראגע פון ווי זאל מען אנהייבן, מיר גייען נישט אנהייבן פון די חתונה, ווארט, תנאים, באווארפן, ווייל אונזער קעפל איז דאך "א טאטע ביי א שמחה" און ביי די אייגענע חתונה איז ער דאך נישט קיין טאטע (אפשר אין ישיבה איז ער געוועהן א טאטע בחור.. אבער מיר רעדן פון א עכטע טאטע), דעריבער וועלן מיר אנהייבן ביי די שמחה פון געבורט און דערנאך גיין צום אפשערן, בר מצוה, און אזוי ווייטער.
צדיקים טייטשן וישישו בשמחה, א שמחה וואס מ'מאכט זאל זיין טאקע בשמחה וטוב לב, צומאל מאכט זיך אז א מענטש איז טאקע זוכה צו א שמחה אבער ווען די שמחה ווערט געפראוועט איז עס שלא בשמחה, זאגט דער פסוק וישישו בשמחה מ'זאל פרייליכערהייט מאכן די שמחה, דאס איז דער עיקר תפקיד פון א בעל שמחה, אז זיין שמחה זאל געפראוועט ווערן ריכטיג בשמחה, און זיך נישט לאזן אוועק שלעפן פון די טרדות הזמן.
ווען א איד איז זוכה צום געבורט פון א געזונט קינד, איז דאס א שמחה עצומה, און מ'דארף דאס נעמען אויף די מחשבה אז דאס איז כלו טובת ד', און נישט קלערן אז דאס איז בלויז די סדר העולם און דרך הטבע, דער דרכי היצר איז אלעס צו מאכן דרך טבע און מאכן דעם מענטש פארגעסן אז יעדע אטעם איז א טובה פון קב"ה ועל כל נשימה ונשימה תהלל ק"ה, ממילא ראשית דבר גלייך נאכן געבורט פון זיין געזונט לעכטיג קינד איז א איד שולדיג א שבח והודאה פאר קודשה ב"ה, די מעשה איז נאר אז די מציאת הזמן והמקום איז גורם אז ווען א מענטש האלט דא אז זיין ווייב האט אין א מזל'דיגע שעה געהאט א קינד איז מען טרוד מיט אסאך טרדות און די בהלה מאכט פארגעסן א מענטש ווי ער שטייט, קודם איז ער מיד פון די שלאפלאזע נאכט (און אמאל מער ווי א נאכט) פון זיין אין שפיטאל ביים געבורט, דערנאך ווערט מען טרוד מיט צוטיילן די קינדער, ווי אויך צוגרייטן די שמחה אליין, רופן מענטשן וכדומה, און דאס מאכט פארגעסן פון דעם עיקר אז מ'איז שולדיג א שבח והודאה על כל החסד אשר עשית,
א איד א בעל השגה האט מיר געזאגט אז זיין שכן האט געהאט א קינד הערשט 10 יאר נאך די חתונה, דער שכן איז געוועהן א בעל יכולת ער האט זיך געלאזט וואוילגיין, פארשטייט זיך ער האט געגעבן א גרויסן קידוש און געטיילט גרויס געלט פאר צדקה, קיצור געמאכט א טראסק, האט דער איד דער בעל השגה מיר געזאגט ער מאכט זיך א חשבון מה דאך דער שכן האט געווארט 10 יאר אויף א קינד מאכט ער אזא טראסק און טוט אלע פעולות אין די וועלט ארויס צו ברענגען זיין שמחה, איך וואס איך האב געהאט מיין קינד בלויז נאך איין יאר על אחת כמה וכמה דארף איך זיין בשמחה פיל מער ווי יענער.... אז מ'מאכט אז חשבון איז די מעשה גאר אנדערשט.
ס'וואלט געוועהן א גוטע זמן דעם ערשטן שבת נאך די לידה צו ווידמען לכה"פ איינמאל מסיים צו זיין תהלים אלס א שבח והודאה ווייל אז מ'באשטומט דעם ערשטן שבת פאר א שבח והודאה איז דאס א שטיקל צוריקהאלט פון ווערן אפגעשטופט, במשך דעם שבת קען מען אלץ טרעפן א זמן פון צוויי שעה אויסצוזאגן תהלים, תהלים איז נישט בלויז א געבעט תהלים איז א שבח והודאה,
הרב ר' יוסף חיים גרינוואלד שליט"א פארציילט: אז ווען ער איז געוועהן א בחור אין א"י און געהאט פראבלעמען זיך ארויסצודרייען פון דינען ביי די דארטיגע מיליטער האט ער געטון די עצה הידוע פון זיך משוגע מאכן, ער איז אזוי געגאנגען אהין צואמען מיט זיין פאטער ע"ה און למעשה האבן זיי אים צום סוף באפרייט, אנקומענדיג אהיים איז ער פארשטייט זיך געוועהן פארמאטערט פון אזא שווערע איבערלעבניש האט ער זיך געוואלט גיין אראפ לייגן כאפן א דרימל, האט אים זיין פאטער געזאגט יוסף חיים! דו ביסט געווארן באפרייט יעצט גיי זאג אויס תהלים אלס א שבח והודאה!!!,
כמו כן דארף א איד וואס איז זוכה צו מאכן א שמחה נעמען די פאר מינוט צו זאגן א שבח והודאה ווי רש"י זאגט שאינך כפוי טובה.
די עיקר צומישעניש ווערט ווען אלעס פאלט ארויף אויפן קאפ פונעם טאטן און מ'ווערט טרוד, הן צוטיילן די קינדער, זיי אוועק שיקן אין זייערע אכסניא'ס, באגלייטן און צוהעלפן די יולדות, און צוגרייטן די שמחה, בנוסף פון די טאג טעגליכע טרדות, לכן מוז מען זיך צו דעם אלעם אביסל מסדר זיין, צו אויף פאפיר, צו אין די מחשבה, וואס מ'דארף ערלעדיגן היינט און מארגן, אסאך מאל דריקט דער מח אז מ'דארף מסדר זיין אסאך זאכן און מ'ווייסט נישט ווי אנצוהייבן, אבער ווי נאר מ'שרייבט אלעס אראפ זעהט מען אז ס'איז נישט געפערליך מ'קען אלעס גאנץ פיין מסדר זיין, (מיר גייען נישט שרייבן וויאזוי מ'באהאנדלט א שוואכע יולדות וואס אירע גיסטעס זענען עולה ויורד.....) די עיקר איז זיך צו האלטן מסודר,
איך וויל מיך אפשטעלן אויף א נקודה וואס ווערט בזמנינו שטארק אפגעשוואכט ס'ווערט אזוי קאמערשול, דאס איז רופן מענטשן בזמן שמחה, צו מודיע זיין איבער די מז"ט, צו איינלאדענען באקאנטע צו די שמחה, איך באקום אסאך מאל טעקסט מעסעדשעס מזל טוב איטס א באוי....., א רגע, אויב בין איך גענוג נאנט צו דיר אז דו האלסט אז ס'איז כדאי מיך מבשר צו זיי די בשורה איבער דיין בן זכר, דאן רוף מיר אויפן טעלעפאן אדער זיך מיר אפיר אין ביהמ"ד און זאג מיר פערזענדליך די גוטע בשורה און איך וועל דיר ווארעם צוריק אנוואונטשן מזל טוב, ווידער אויב בין איך נישט גענוג נאנט צו דיר אז דו זאלסט זיך שפירן פאר א פליכט אויפצוהייבן א טעלעפאן און קאלן, צו וואס שיקסטו מיר בכלל א טעסט?...., דער טעקסט נעמט אוועק דעם גאנצן געפיל און נאנטקייט פון איין מענטשן צום צווייטן, וויפיל מער טעם האט דאס ווען איינער רופט אן זיין חבר, ברודער, שוואגער, האלאו א גוטן דעיס איז דוד ס'קומט מיר א מזל טוב,
אה! מזל טוב, וואס?,
א אינגל, ב"ה,
ב"ה ב"ה, די וויפלטע קע"ה?,
די פיפטע, קעניינעהארע, ב"ה,
יא ב"ה געזונטערהייט אי"ה אויף שמחות,
נאר אויף שמחות זאלסטו מיך רופן, כל טוב בשורות טובות,
אידן וואונטשן זיך ברכות בשמחה ובטוב לב אהין און צוריק א אידישע ברכה גייט נישט לאיבוד, ווידער דער טעקסט מעסעדש הרג'עט אלעס אפ און לייגט אוועק אין די זייט אזויפיל אידישע ברכות, ס'איז ממש א שאד...
אפגערעדט אז ס'שטייט אין מאור עינים פ' ויצא אז ווען א איד איז מבשר א גוטע בשורה ווערט נתלבש אין אים א ניצוץ פון אלי' הנביא, א פחד פון א לשון וזל"ק כי באמת איש המגיד בשורה טובה נתלבשה בו בחי' ניצוץ אלי' ממש כי הוא המבשר כל הבשורות טובות שבעולם רק שמתלבש במגיד ההוא, שפעטער זאגט ער וזל"ק וגם האיש שנתבשר הבשורה נכנס בו הניצוץ אלי' בקרבו, ונרחבה דעתו ג"כ יוכל לדבק אל הבורא ית' עכל"ק, סך הכל אז דער מבשר איז א שלוח פון אלי' הנביא און באקומט א כח פון אלי' הנביא, און דער וואס הערט דאס באקומט אויך א ניצוץ פון אלי' הנביא, נו נעמט מען אזעלכע גוטע מתנות און הייליגע ניצוצת און שליחות'ער פון אלי' הנביא און מ'ווארפט אים אריין אין א בעלק בערי?, ס'איז א עכטע שאדן אויף דעם.
די זעלבע זאך איז ווען מ'טוט רופן דורך א טעקסט מעסעדש א באקאנטן זאל ערשיינען צו די שמחה איז דאס א טויטע רוף, דער סעלפאן געט א דריזל און ס'קומט ארויף א טעקסט פון מיין בעסטע חבר וואס שיקט ארויס די זעלבע טריקענע מעסעדש פאר אלע זיינע באקאנטע, און האלב באקאנטע, וכמו באקאנטע, אדער סתם גאסן גריסער, און אפי' גאר נאנטע משפחה מיטגלידער, יעדע באקומט דעם זעלבן טריקענעם נוסח, "יו אר אינווייטעט טו מיי קידוש דיס שאבעס אין ספינקא שול", אמת, ס'איז גאנץ באקוועם מ'שיקט ארויס א טעקסט פאר אלע קאנטאקטס און מ'ווייסט זיכער אז יענער האט דאס באקומען ס'נעמט נאר איין מינוט און אראפ א עול פון קאפ, אבער דאך ווען מ'הייבט אויף א טעלעפאן און מ'רופט יענעם אן האט דאס גאר א אנדערן טעם,
האלו משה? דא רעדט יענקל איך מאך קידוש דעם שבת,
אה! (משה ווייזט ארויס זיין פרייד) מזל טוב!, אסאך נחת, ביי דעי און ביי אלע, ווי איז דער קידוש?
אין ספינקא,
(וועלכע?.......) גוט, אי"ה אויף שמחות, שכוח פאר רופן, ביי,
ווי אנדערשט קומט משה אן צו די שמחה נאך אזא טעלעפאן קאל פון יענקל, די קשר צווישן די צוויי מענטשן זענען אסאך שטערקער ווי פריער, און דער קשר ווערט נאך מער און מ'פרייט זיך צוזאמען מער ווי פריער, ווידער ווען א חבר, ברודער, קרוב, וואס קומט צו א שמחה בלויז דורך א טעקסט מעסעדש איז ער געקומען קאמערשול, נישט מתוך פערזענדליכע געפיל, ס'איז א טויטע מעשה אן קיין טראפ געפיל, אבער גיי פיקס די וועלט... לכה"פ כאטש זאל מען וויסן אז מ'הרג'ט אפ מענטשליכע געפילן, מ'ווערט פארוואנדלט אין קאמפיאטער ראבאטן וואס קומען און גייען, אנע ברעקל הארץ און געפיל, (כאטש וואס איך בין מודה אז די האלבע גוטע פריינד וועמען מ'איז נישט גענונג נאנט צו רופן פערזענדליך ווידער א טעקסט איז יא א שטיקל וועג, אדער נאכן רופן פערזענדליך זאל דער טעקסט דינען פאר א דערמאנונג, עכ"ז איז נישט קיין מהלך צו רופן נאנטע און גוטע פריינד בלויז דורך א טעקסט).
קידוש
לאמיר אנהייבן צו די עצם שמחה מיטן בת תחילה, סוף כל סוף זאגן דאך חז"ל בת תחילה סימן יפה לבנים, יעדע זאל טון אזויווי זיין מנהג ומנהג אבותיו, אדער צו געבן קידוש שבת קודש אדער גאר אינמיטן די וואך ביי קריאת התורה, אבער הכל מודים אז מ'קען נישט סתם אזוי אפכאפן אזא שמחה, צדיקים האבן מפקיד געוועהן אויב מ'האט פארפאסט א קידוש זאל מען דאס משלים זיין צב"ש מ'גיבט א נאמען יו"כ, זאל מען געבן קידוש שבת, כדי צו האבן די געלעגנהייט ווען אידן זאלן וואונטשן ברכות לרוב,
געווענדליך קומען די נאנטע בני המשפחה אויך צום דאווענען שחרית אינעם ביהמ"ד ווי דער בעל שמחה מאכט דעם קידוש, אויב דער ביהמ"ד איז א קליינע ביהמ"ד איז כדאי פארן בעל שמחה צו קומען גענוג פרי איינצוטיילן די זיץ פלעצער פאר זיינע געסט זיי זאלן זיך נישט אראפ זעצן אויף פלעצער ווי אנדערע מתפללים זיצן יעדע וואך, ס'מאכט זיך אלץ עטליכע פלעצער ווי מ'קען פלאצירן די געסט דארף דער בעל שמחה קעיר נעמען אז מ'זאל זיך טאקע דארטן זעצן און נישט צונעמען מקומות קבועות, ווי אויך דארף דער בעל שמחה האלטן קאפ אויב ס'איז דא א פעטער אדער א נאנטע קרוב המשפחה וואס האלט זיך א בעל תפלה אים צו געבן דעם כיבוד (א שטייגער ווען שאץ מאץ איז א קרוב...), אדער איינער וואס ווערט מכובד דורך אן עלי' אים צו געבן אן עלי', (מאך נישט צופיל הוספות ווייל דאס גייט אויף די נערוון...).
ויקרא שמה בישראל שרה שפרינצא בת.... בעבור... לחופה ומעש"ט ונאמאהאאאאאר אמן... מזל טוב! מזל טוב!, וויאזוי הייסט די בעבי?, (וואס איז דיין חילוק? איך לאך אלץ ווען סתם מענטשן פרעגן א בעל שמחה וויאזוי הייסט דער בעבי?, וואס איז דיר א חילוק וויאזוי דעי מיידל הייסט?, מילא א משפחה מיטגליד וויל דאך וויסן ער מוז דאס פארציילן אינדערהיים פארן ווייב, אבער דו? וואס אין דיר א נפק"מ?.... אקעי, באלד וועט מען זאגן אז איך לאך אפ פון מנהגי ישראל),
למען האמת שטייט אין תשובות והנהגות פון הגאון הראב"ד ירושלים שליט"א (ח"ב סי' קל"ב) צוויי טעמים איבער דעם קידוש שבת, איינס זאגט ער איז פונקט ווי ביי א פדיון הבן שטייט ס'זאל זיין מיט א פירסום אז ער איז נפדה געווארן די זעלבע זאך איז ביי קריאת השם, וויבאלד א מענטש איז זיין נאמען און זיין גאנצע בריאה דעריבער דארף דאס זיין מפורסם, און די צווייטע טעם איז משום סעודת הודאה, אז די יולדת איז ארויס פון די לידה געזונטערהייט, (דא איז ער אויך מעורר אז מ'זאל נישט מאכן קיין טייערע קידושים ווייל ס'איז מעורר עין הרע'ס וכו')
דער אמת איז אז דער גאנצע קידוש געדויערט נישט מער ווי א שעה אדער אביסל מער, דעריבער איז לדעתי נישט כדאי זיך משוגע צו מאכן מיט גרויסע אויסברענגעריי מיט געלט פארשווענדענישן, מענטשן עסן זיך אן אומזיסט און ס'שטערט די אמת'ע סעודת שבת, מ'האט שפעטער חרטה, צו וואס פעלט עס אויס?, בכלל איז טשאלענט ביי א קידוש א נייע זאך וואס איז אלט קוים אפאר יאר, אדרבה פרעגט'ס ענק נאך ביי סיי וועלכע מענטש וואס געדענקט עפעס מער פון 20 יאר צוריק, צו ס'איז געוועהן אזא זאך א קידוש מיט טשאלענט, אמת, מ'פלעגט געבן ביי א קידוש קוגל מיט געפילטע פיש אבער נישט קיין טשאלנט,
ס'איז א ווייטאג און ס'איז בכלל נישט קיין אידישע מנהג זיך אנצוטרינקען מיט שארפע משקאות שבת ביים קידוש, און דא זעהט מען נאך היינטיגע צייטן בעלי שמחה האלטן א פלעשל שארפע משקה און כאילו ס'איז גאר א מצוה מן המובחר גיסט מען אן דעם עולם מיט משקאות וואס מאכט פארלירן דעם באלאנס, און איין כוס שלעפט דאס צווייטע און די תוצאות איז קענטליך, ס'איז נישט אידיש ס'איז נישט ערליך, אידן האבן זיך קיינמאל נישט אנגעשיכור'ט שבתים, ס'איז דא זמנים וואס מ'האט אין אלע דורות געטרינקען, ווי פורים, שמחת תורה, ביי חתונות, אבער שבת? איז קיינמאל נישט געוועהן אזא זאך פון טרינקען משקה המשכר,
(דער דברי ישראל ממאזדיץ שרייבט פ' וירא אויפן מדר' אין לך שבת ושבת שאין קורין בפרשתו של לוט, אז וויבאלד אידן זענען זיך מורה היתר צו טרינקען גרויסע כוסות יי"ש אין שבת, מוז מען זיי ווארענען יעדן שבת בפרשת לוט, זיי זאלן נישט ווערן שיכור ווי לוט אין שבת....) אסאך מומחים טענה'ן אז דאס שטערט טייל מאל שלום בית פון מענטשן און ס'צוברעכט שטובער ווייל וואס פארא פנים האט א טאטע פאר זיין קינד ווען א קינד אהיים שבת צופרי אנגעיאשקנט (מ'דארף נישט קיין שלום בית מומחה דערצו ס'איז פשוט שכל), פארוואס זאל ארויס קומען א מכשול פון דיין שמחה, צו וואס מוז מען זיך זיכן נייע התחכמות'ער, וואס איז שלעכט אזא קידוש ווי אמאל?
דער עיקר איז דאך די ברכות וואס מענטשן וואונטשן, נעם אן די ברכות וואס אידן וואונטשן, און אלס בעל שמחה וואונטש צוריק מיט הארץ און געפיל, א בעל שמחה האט דאך א כח צו וואונטשן (פרעג אלע בדחנים....), און אויף דעם איז כדאי צו לייגן דעם דגוש, א איד וואס האט זיך מטריח געוועהן צו קומען צו דיין שמחה דארף מען דאס שעצן און זיך באדאנקען, איך וואלט געזאגט אז דאס איז מסתמא די שווערסטע זאך ביי א שמחה אינזינען צו האבן יעדן יחיד וואס האט זיך באטייליגט אין דיין שמחה, אסאך מאל גייען מענטשן אוועק פון א שמחה מיט א שווער געפיל, איך האב מיך מטריח געוועהן צו קומען צו זיין קידוש און ער מאכט זיך ניטאמאל וויסנדיג פון מיר?, דעריבער דארף מען פראבירן צו לייגן א דגוש אויף די יחידים וואס האבן זיך מטריח געוועהן צו קומען צו דיין שמחה, און זיך באדאנקען און ווייזן אז מ'איז דאנקבאר אז יענער האט זיך מטריח געוועהן צו קומען צו דיין שמחה.
זייער אסאך מאל מאכט זיך דורכפעלער ביי א שמחה, למשל מ'האט באשטעלט איין זאך און ס'איז נישט אנגעקומען, איינע פון די משפחה האט נישט געברענגט וואס דו האסט אים געבעטן, דו האסט אים למשל געהייסן פאר שבת ברענגען א גלאז פאר קידוש און יענער האט פארגעסן, מ'קען ווערן מלא תערומות אויף יענעם (און מ'קען זיין אפי' 100 פראצענט גערעכט) עכ"ז דארף מען זיך קענען באהערשן און מקבל זיין באהבה, חז"ל זאגן אדם ניכר בכוסו בכיסו ובכעסו זאגט מיר א קלוגער איד אז א בעל שמחה האט אלע דריי ס'איז כיסו ס'קאסט אים געלט, ס'איז כוסו ער טרינקט ער עסט למעלה מן המדה, ס'איז בכעסו ער ווערט עמאשענול (כעס מיינט נישט דוקא ווען ער ווערט גערעגט, כעס קען מיינען פשוט זיין געפיל איז שטארק יעצט) זיינע געפילן זענען העכער און שטערקער ווי געווענדליך,
אט יעצט איז דער זמן ווי א מענטש ווערט דערקענט, און טאקע ביי א שמחה דארטן קען איך כאפן דעם תוך תוכיות פון א מענטש, צומאל האב איך א בליק אויף איינעם אלס איש פשוט מאד אבער ביי זיין שמחה זעה איך זיינע מידות און זיין באנעמונג ווי ער רעכנט זיך מיט יעדן יחיד ווי ער איז נישט מקפיד אויף די אלע שטערונגען פשוט איך כאפ התפעלות פון דעם מענטש, ווידער זייער אסאך מאל איז ממש להיפך, מענטשן וועמען איך האב געהאלטן פאר חשוב'ע וואוילע אידן אבער איצט ווען איך קוק אים אן ביי זיין שמחה זעה איך אז דער יוד איז ל"ע גארנישט מיט גארנישט, ער האט נישט קיין ברעקל מדות, ער האט אין זיך אזא שלעכטן נאטור, ער קערט נישט פאר א צווייטן ער רעכנט זיך נישט מיט א צווייטן, בעת ווען ער איז טרוד אין די שמחה כאפט ער נישט וואס ער טוט און ער האט נישט אזוי דעם קאפ צו בלאפן און צו האלטן זיין מאסקע ווי געווענדליך און ס'קומט ארויס זיינע נישט גוטע מדות אין די עפנטליכקייט, פארדעם זאג איך מ'דארף זיך היטן מ'זאל נישט פארלירן דעם מח אפי' ביי א שמחה,
כ'האב געזעהן א טייטש וזכינו לקבל וכו' מתוך רוב שמחה, די אויתיות וואס זענען בתוך "שמחה" איז "מח" מ'זאל האבן דעם מח בעת רוב שמחה, און קענען פראווענען א שמחה ווי א איד, דעם אשר בחר בנו מכל העמים זאל ארויסשרייען פון דיין שמחה, און דער יעצטיגע שמייכל זאל זיך נישט אפטון פון דיר ביז ווען דו וועסט זעהן דיין טאכטער אונטער די חופה ועד בכלל, ויה"ר אז מ'זאל טאקע מאכן שמחות בשמחה וישישו בשמחה, און מגדל זיין דעם טאכטער לבעל תורה ולחופה ולמעש"ט, זי זאל וואקסן א ערליכע אידישע מאמע, און א געזונטע אלטע באבע, ביז 120 יאר,
- ווארד2007
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 478
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אפריל 30, 2009 2:25 pm
- לאקאציע: אין אייגן זעקל
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2267
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
- קהת
- שר האלפיים
- תגובות: 2999
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 1:18 pm
- לאקאציע: דארט ווי איך בין!!!
שאץ מאץ האט געשריבן:אידן וואונטשן זיך ברכות בשמחה ובטוב לב אהין און צוריק א אידישע ברכה גייט נישט לאיבוד, ווידער דער טעקסט מעסעדש הרג'עט אלעס אפ און לייגט אוועק אין די זייט אזויפיל אידישע ברכות, ס'איז ממש א שאד...
ווער זאגט אז צוריק באקומען א ברכה דורך טעקסט איז נישט די זעלבע חשוב???
מען קען שיקען זייער א שיינע ברכה אויף ענגליש.....
- farshlufen
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 22370
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
אבער די וואס באלאנגען צו גרויסע קהילות און מאכן די קדישים ביי זייערע רבי'ס, איז דער ארטיקל נישט אקטועל. דער בעל שמחה דארף גארנישט טון, אויסער באקומען אביסל שיריים ביים קידוש פון רבי'ן און עולה זיין לתורה, רוב בית-המדרש ווייסט ניטאמאל אז ער גיבט קידוש.
אפשר וואלט שאץ געדארפט מאכן אן ארטיקל ווי אזוי א טאטע דארף זיך פרייען אין אזא מצב, ווען ער פילט אפילו נישט אז ער מאכט א שמחה און האט נישט אזא שטארקע געלעגנהייט זיך ארויסצוברענגען און לויבן ברבים השם-יתברך.
דער עיקר איז אז מיר זאלן אלע קענען טון שמחות מיט שמחה.
יעצט אזוי וואו איך זעה אז די ווערטער קלאפן זיך עפעס נישט צוזאם, און לאזן אן מגיב זיין איז נישט קיין אפציע,
מיז איך יעצט דא זאגן יישר כח. איך האב מורא'דיג הנאה געהאט, יעדעס ווארט האט זיך געליינט מיט א געשמאק.
דאס איז וואס איך קען יעצט צומקראצן, אבער באמת ליגט ציר סאך מער אויפן צינג..
זיס האט געשריבן:זייער שיין!
אבער די וואס באלאנגען צו גרויסע קהילות און מאכן די קדישים ביי זייערע רבי'ס, איז דער ארטיקל נישט אקטועל. דער בעל שמחה דארף גארנישט טון, אויסער באקומען אביסל שיריים ביים קידוש פון רבי'ן און עולה זיין לתורה, רוב בית-המדרש ווייסט ניטאמאל אז ער גיבט קידוש.
אפשר וואלט שאץ געדארפט מאכן אן ארטיקל ווי אזוי א טאטע דארף זיך פרייען אין אזא מצב, ווען ער פילט אפילו נישט אז ער מאכט א שמחה און האט נישט אזא שטארקע געלעגנהייט זיך ארויסצוברענגען און לויבן ברבים השם-יתברך.
דער עיקר איז אז מיר זאלן אלע קענען טון שמחות מיט שמחה.
אין אזא פאל קומט מען אויף אידישע וועלט און מען גרינדעט אן אשכול אפצונעמען מזל טוב פונעם עולם, סייווי דארף מען ענדערש דעם היזיגן עולם ביים שמחה ווי דעם שכן אין שוהל.
דעריבער וועלן מיר אנהייבן ביי די שמחה פון געבורט און דערנאך גיין צום אפשערן
I'm making iy"h Upshern in a few weeks, b4 rosh hashana, if possible please make your Upshern article as soon as possible
!I'll appreciate it
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2267
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
- ליינער
- שר האלף
- תגובות: 1642
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 13, 2009 9:20 am
- לאקאציע: אינעם עולם הליין מאטריאל
1x1 האט געשריבן:!!WOW! Tnx so much! I have no words
דעריבער וועלן מיר אנהייבן ביי די שמחה פון געבורט און דערנאך גיין צום אפשערן
I'm making iy"h Upshern, b4 rosh hashana, if possible please make your Upshern article as soon as possible
!I'll appreciate it
גם אני מצטרף לבקשתך
- יגרסהדותא
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3682
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 03, 2006 10:14 am
- לאקאציע: קאר וואש
עטס זעטס ער ברענגט עס ארויס, אז די עיקר שוועריגקייט איז "דאס אינזין האבן יעדן יחיד באזונדער"! אוי ווי אמת דאס איז. מען האלט דעמאלטס נאכן אנגרייטן אלעס, די קאפ איז שוין נישטא, און פונקט דעמאלטס קומט דער עולם וואונטשן אלע ברכות.. דאס איז טאקע שווער. אבער - שאץ - העסט מיר מודה זיין: הלואי אויף אלע אידן אזעלכע שוועריגקייטן!! ונאאאאאאאאאאאאאמר אמן!!
*
בנוגע איבערפרעגן דעם נאמען: איך האלט אז ס'איז זייער נארמאל, [והא ראי': איך אליין טוה עס!], ס'געט מער צו צום געשמאק, איינס: ווייל פלעין צו וואונטשן ווי יעדער טוט, וועט נישט מאכן דעם בעל שמחה ער זאל דיך געדענקן א וואך שפעטער, איך פרעג: נאָ? די נאמען?
בעל שמחה: דבורה גענענדל!
איך: נאך די באבע, אהא? הוי טאנצט זי בעולם העליון!!
ער געט א שמייכל און ער וואונטשט שוין פארן נעקסטן.
זאת ועוד. מען קומט אהיים דערמאנט מען אז יואלי אן איידעם ביי מיכלאוויטש האט געמאכט א קידוש און די בעבי הייסט: רויזא [גארנישט מיט "גרויזאמער"..], האט עס שוין גאר שיין פשט. מ'נעמט זיך חקר'נען נאך וועמען וכו' וכו', און די אייער צוויבל עסט זיך געשמאק
עניוועי צירוק צים ענין, איך פיר מיך געווענדלעך אז אויב באקים איך א טעקסט פין א חבר צי וועמען כ'אב שוין נישט גערעדט יאאארן שיק איך עים געווענדליך צירוק " are you sure you send me the invitment ??? " איך מיין איך וויל דאך נישט אנקימען דארט אין יענער זאל דארפן טראכטן צוויי מאל ווער איך בין....
- scy4851
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6674
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 29, 2008 11:57 am
- לאקאציע: אפשר קען איינער מיר זאגען וויא!
-
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4030
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 25, 2008 7:00 pm
- לאקאציע: נעבן סאטמאר
שאץ מאץ האט געשריבן:צדיקים טייטשן וישישו בשמחה, א שמחה וואס מ'מאכט זאל זיין טאקע בשמחה וטוב לב, צומאל מאכט זיך אז א מענטש איז טאקע זוכה צו א שמחה אבער ווען די שמחה ווערט געפראוועט איז עס שלא בשמחה, זאגט דער פסוק וישישו בשמחה מ'זאל פרייליכערהייט מאכן די שמחה, דאס איז דער עיקר תפקיד פון א בעל שמחה, אז זיין שמחה זאל געפראוועט ווערן ריכטיג בשמחה,
שמחות מתוך שמחה, שמחות מיט פרייליכע הערצער וכדומה.
ליידער ביי אידן עם חסרון כיס עד כדי כך אז עס טרעט זיי צו ביז צו דעם געזונט, האבן די אויבן דער-מאנטע מער וואו איין מיינונג.
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3345
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג דעצמבער 16, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים געפילטערטן קאמפיוטער
שאץ מאץ האט געשריבן:ווען א איד איז זוכה צום געבורט פון א געזונט קינד, איז דאס א שמחה עצומה, און מ'דארף דאס נעמען אויף די מחשבה אז דאס איז כלו טובת ד', און נישט קלערן אז דאס איז בלויז די סדר העולם און דרך הטבע, דער דרכי היצר איז אלעס צו מאכן דרך טבע און מאכן דעם מענטש פארגעסן אז יעדע אטעם איז א טובה פון קב"ה ועל כל נשימה ונשימה תהלל ק"ה, ממילא ראשית דבר גלייך נאכן געבורט פון זיין געזונט לעכטיג קינד איז א איד שולדיג א שבח והודאה פאר קודשה ב"ה, די מעשה איז נאר אז די מציאת הזמן והמקום איז גורם אז ווען א מענטש האלט דא אז זיין ווייב האט אין א מזל'דיגע שעה געהאט א קינד איז מען טרוד מיט אסאך טרדות און די בהלה מאכט פארגעסן א מענטש ווי ער שטייט, קודם איז ער מיד פון די שלאפלאזע נאכט (און אמאל מער ווי א נאכט) פון זיין אין שפיטאל ביים געבורט, דערנאך ווערט מען טרוד מיט צוטיילן די קינדער, ווי אויך צוגרייטן די שמחה אליין, רופן מענטשן וכדומה, און דאס מאכט פארגעסן פון דעם עיקר אז מ'איז שולדיג א שבח והודאה על כל החסד אשר עשית,
ס'וואלט געוועהן א גוטע זמן דעם ערשטן שבת נאך די לידה צו ווידמען לכה"פ איינמאל מסיים צו זיין תהלים אלס א שבח והודאה ווייל אז מ'באשטומט דעם ערשטן שבת פאר א שבח והודאה איז דאס א שטיקל צוריקהאלט פון ווערן אפגעשטופט, במשך דעם שבת קען מען אלץ טרעפן א זמן פון צוויי שעה אויסצוזאגן תהלים, תהלים איז נישט בלויז א געבעט תהלים איז א שבח והודאה,
הרב ר' יוסף חיים גרינוואלד שליט"א פארציילט: אז ווען ער איז געוועהן א בחור אין א"י און געהאט פראבלעמען זיך ארויסצודרייען פון דינען ביי די דארטיגע מיליטער האט ער געטון די עצה הידוע פון זיך משוגע מאכן, ער איז אזוי געגאנגען אהין צואמען מיט זיין פאטער ע"ה און למעשה האבן זיי אים צום סוף באפרייט, אנקומענדיג אהיים איז ער פארשטייט זיך געוועהן פארמאטערט פון אזא שווערע איבערלעבניש האט ער זיך געוואלט גיין אראפ לייגן כאפן א דרימל, האט אים זיין פאטער געזאגט יוסף חיים! דו ביסט געווארן באפרייט יעצט גיי זאג אויס תהלים אלס א שבח והודאה!!!,
כמו כן דארף א איד וואס איז זוכה צו מאכן א שמחה נעמען די פאר מינוט צו זאגן א שבח והודאה ווי רש"י זאגט שאינך כפוי טובה.
געפונען אין קדושת לוי די וואכעדיגע סדרה דעם ענין, והא לך לשונו הקדוש:
כי תבנה בית חדש ועשית מעקה לגגך. הכלל הוא, כשמגיע לאדם איזה שמחה מהבורא ברוך הוא אזי יראה לדבר דבורים להביא השמחה באותיות בתורה ובתפלה ושירות ותשבחות בכדי לדבק השמחה למעלה בבורא ברוך הוא. וזהו הרמז כי תבנה בית חדש, כשמגיע לך שמחה חדשה. ועשית מעקה, לעלות השמחה על ידי אותיות כנ"ל. וזהו מעקה, כי המעקה יבנה למעלה למעלה. וזהו הרמז לגגך, כדי להביא השמחה באותיות. וידוע, כי כח המנענע בכל האותיות הוא השם הוי"ה ברוך הוא הרצון באותיות משם הוי"ה. וזהו גג"ך, גימטריא כ"ו:
- לאז געמאכט
- שר האלפיים
- תגובות: 2464
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג דעצמבער 14, 2007 11:55 am
אלץ איינער וואס האט שוין געמאכט עטליכע קידושים בחסד ד' עלי קעניך נאר מיטשטימען ווי אלעס שטימט...
בנוגע טעקסט מעסעדשעס, איך האב אויך געשיקט כמנהג העולם היינט אבער דייקא פאר גוטע פריינד, ווען איך באקום פון א נישט באקאנטער רעגט עס מיך אויף וואס מאכט ער משוגע?! איך האב מיט דיר גאניש ווייל די האסט מיין נומער מיינט עס נישט אז דארפסט מיר שיקן ווייסט אז כ'גיי נישט קומען און די קומסט נישט ווען איך מאך א שמחה... לאמיך אפ.
דאגעגן א גוטע פריינד ביניך זייער העפי צו באקומען א טעקסט זייער אסאך מאל האביך נישט די צייט/געדולט צו הייבן די טעלעפאן משא"כ ליינען א טעקסט.
1x1 האט געשריבן:!!WOW! Tnx so much! I have no words
דעריבער וועלן מיר אנהייבן ביי די שמחה פון געבורט און דערנאך גיין צום אפשערן
I'm making iy"h Upshern in a few weeks, b4 rosh hashana, if possible please make your Upshern article as soon as possible
!I'll appreciate it
זאל איך שוין אויפגעבן?
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: קארפענטער און 2 געסט


c: text/html

text:
ארץ ישראל גזירת גיוס ירושלים פון דער יוד ראדיקאליזם מיידל באפרייט ב"ה פון לשכת הגיוס
ירושלים – נאך צוויי טאג פון זיין אונטער ארעסט, איז דאס חרדי'שע מיידל, וועלכע איז ארעסטירט געווארן דורך די רשעי הציונים אין ירושלים, ענדליך באפרייט געווארן, אלס רעזולטאט פון די שטורמישע הפגנות און מחאות וואס זענען אפגעהאלטן געווארן בחוצות ירושלים. דאס מיידל איז ארעסטירט געווארן צוליב וואס זי האט זיך נישט געוואלט שטעלן צום טמא'נעם צה"ל, וועלכע האבן ליידער פריש אנגעהויבן אינפארסירן די גזירה פון גיוס בנות, און איר ארעסט האט געפירט צו מאסיווע הפגנות פארנט פונעם לשכת הגיוס אין ירושלים. די פאליציי האבן זיך באנוצט מיט ברוטאליטעטן קעגן די מוחים, אריינגערעכנט דאס נוצן שאק-גראנאטן און וואסער-רערן, אבער די מקדשי ה' האבן נישט אויפגעגעבן אויף די מחאות, און דאס האט געלייגט די נויטיגע דרוק, ביז ס'איז נעכטן געקומען די גוטע נייעס, אז דאס מיידל איז שוין ב"ה באפרייט.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Jerusalem, Israel אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text: חב"ד אין רוסלאנד האט אפגעצייכנט א היסטארישע דערגרייכונג מיט'ן איבערזעצן דעם גאנצן משנה תורה פונעם רמב"ם אין די רוסישע שפראך מיט א לייכטע פירוש, א פראיעקט וועלכע האט גענומען אכט יאר און אומגעקאסט אנדערטהאלבן מיליאן דאלער. היינט איז דער פולער סעט פון 14 בענדער פארענדיגט געווארן און לויט די דרוקעריי זענען פארקויפט געווארן דריי טויזנט סעטס. די ארויסגעבער זענען יעצט טיף אין די ארבעט פון א פראיעקט צו איבערזעצן גאנץ ש"ס אין רוסיש אזוי ווי דער שאטענשטיין פראיעקט, און זיי זאגן אז דאס קען העלפן הונדערטער טויזנטער רוסיש-רעדנדע אידן איבער די וועלט זיך דערנענטערן צו תורה און אידישקייט.


text:
כ'מיין אז עס איז כדאי אז דער עולם זאל וויסן
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
REMINDER ADJUST YOUR "SHABBOS CLOCK TIMERS" TO NEW DAYLIGHT SAVINGS TIME. A LECHTIGAN SHABBOS & A FREILICHAN CHOIDESH
ביז מען טרעפט די צייט און מכשירים
מען מוז ארפקראצען די אלטע און ארויקלעבען די נייע
- ראפאט קראמפלי
- שר האלפיים
- תגובות: 2309
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוקטובער 07, 2013 12:16 pm
- לאקאציע: אין טעלער.
קיקיון האט געשריבן:ווען דער רעגיסטראציע פון אויטא לויפט אפ איז נישט גענוג אז מען לייגט ארויס דאס נייע אויף דעם דעשבארד
ביז מען טרעפט די צייט און מכשירים
מען מוז ארפקראצען די אלטע און ארויקלעבען די נייע
Wow!
ממש א רשעות!
איז דא דער עד
לויפט נישט קויפען עס עקזעסטירט נישט
און רופט זיי נישט אן מעורר זיין וועגען דעם פארדריסלעכען טעות
איך האב טעלעפאנירט און מען האט מיר געזאגט
זיי ווייסעון שוין דערפין אין די געשעפטען זענען פול מיט מודעות
און אנגעזאגט די ארבייטער
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3094
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אפריל 13, 2015 4:09 pm
- לאקאציע: ביים עם הארץ אין מויל
- farshlufen
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 22325
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
farshlufen האט געשריבן:שבת מאוד איז סימפל די עלעקטרישע פאמפ ארבייט נישט.
צולייגן איז אום "יום טוב" איז א צווייטע מסכת.
? א טשייניק מיט א פאמפ ?
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3094
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אפריל 13, 2015 4:09 pm
- לאקאציע: ביים עם הארץ אין מויל
- ראפאט קראמפלי
- שר האלפיים
- תגובות: 2309
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוקטובער 07, 2013 12:16 pm
- לאקאציע: אין טעלער.
ראפאט קראמפלי האט געשריבן:צק
אז דאס וואס מיר ווייסן אז פסח ביים סדר גיסט מען נישט אליין אן דעם כוס נאר א צווייטער גיסט אן אלץ דרך חירות רעדט מען נאר פונעם ראש הבית, די איבריגע עולם קען זיך אליין אנגיסן.
סידא מנהגים אזוי און אזוי
קרעדיט @בבל בשם אלעזר לאנדא
The truth is the truth, even if no one believes it.
A lie is a lie, even if everyone believes it.
קרעדיט: ממש אזוי אינספערעישאנאל quotes
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 654
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 22, 2009 9:52 pm
- וויי-פיי
- שר חמש מאות
- תגובות: 999
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 19, 2016 11:11 am
- לאקאציע: אין די ליפטן . . .
- פארבינד זיך:
- סאדאם חוסעין
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5124
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אפריל 30, 2015 5:10 pm
- וויי-פיי
- שר חמש מאות
- תגובות: 999
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 19, 2016 11:11 am
- לאקאציע: אין די ליפטן . . .
- פארבינד זיך:
- וויי-פיי
- שר חמש מאות
- תגובות: 999
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 19, 2016 11:11 am
- לאקאציע: אין די ליפטן . . .
- פארבינד זיך:
געשיקטער האט געשריבן:וויי-פיי האט געשריבן:ווען צו מאכן די כרעמזלעך
and what about lighting candles
and putting the food on the blech
גערעכט, נאר מען דארף ביידע וויסן, יישכח
- צו געזונט
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3213
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש נובעמבער 21, 2009 6:24 pm
- לאקאציע: חשש גילוי
-
- שר מאה
- תגובות: 132
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 20, 2016 8:36 pm
- שטאלצער יוד
- שר האלפיים
- תגובות: 2404
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 19, 2016 2:00 pm
ל. שווימער האט געשריבן:אויב מעג מען עס עסן די לעצטע טאג דאן מעג מען עס עסן א גאנץ יוט. אין הלכה איז נישטא אזא זאך צו מאכן א חילוק אין הלכות חמץ צווישן א גאנץ יוט און אחרון. ממילא הייבט זיך נישט אן די שאלה. דאס אז דו האסט א חומרה וואס דו האלטסט נאר איין די ערשטע זיבן טעג קען נאך נישט אסרן מטעם עירוב ווען ע"פ הלכה האט נישט קיין זין צו מאכן דעי חילוקים.
זייט אזוי גוט און לערנט איבער הלכות פסח. בזכרוני אין רמ"א אליין איז דא 4 קולות אין אחרון של פסח.
שטאלצער יוד האט געשריבן:ל. שווימער האט געשריבן:אויב מעג מען עס עסן די לעצטע טאג דאן מעג מען עס עסן א גאנץ יוט. אין הלכה איז נישטא אזא זאך צו מאכן א חילוק אין הלכות חמץ צווישן א גאנץ יוט און אחרון. ממילא הייבט זיך נישט אן די שאלה. דאס אז דו האסט א חומרה וואס דו האלטסט נאר איין די ערשטע זיבן טעג קען נאך נישט אסרן מטעם עירוב ווען ע"פ הלכה האט נישט קיין זין צו מאכן דעי חילוקים.
זייט אזוי גוט און לערנט איבער הלכות פסח. בזכרוני אין רמ"א אליין איז דא 4 קולות אין אחרון של פסח.
די חת"ס שרייבט ארויס אז מטאר נישט קאכן אויף אחרון של"פ מיט א עירוב תבשילון נאר אזענע עסן וואס איז ראוי אויף שביעי ש"פ אויכעט ווייל אלס די טעם פון הואיל ומקלעי לי' אורחים מיז ער זיין היינט ראוי, אנדערע טענהן אז סאיז ראוי פאר קינדער, אדער פאר ספרדים במקום ווי זיי זענען מצוי. בקיצור סאיז א מדובר אין די פוסקים, באלאנגט אין הלכה אשכול,
-
- שר מאה
- תגובות: 132
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 20, 2016 8:36 pm
מאתים האט געשריבן:שטאלצער יוד האט געשריבן:ל. שווימער האט געשריבן:אויב מעג מען עס עסן די לעצטע טאג דאן מעג מען עס עסן א גאנץ יוט. אין הלכה איז נישטא אזא זאך צו מאכן א חילוק אין הלכות חמץ צווישן א גאנץ יוט און אחרון. ממילא הייבט זיך נישט אן די שאלה. דאס אז דו האסט א חומרה וואס דו האלטסט נאר איין די ערשטע זיבן טעג קען נאך נישט אסרן מטעם עירוב ווען ע"פ הלכה האט נישט קיין זין צו מאכן דעי חילוקים.
זייט אזוי גוט און לערנט איבער הלכות פסח. בזכרוני אין רמ"א אליין איז דא 4 קולות אין אחרון של פסח.
די חת"ס שרייבט ארויס אז מטאר נישט קאכן אויף אחרון של"פ מיט א עירוב תבשילון נאר אזענע עסן וואס איז ראוי אויף שביעי ש"פ אויכעט ווייל אלס די טעם פון הואיל ומקלעי לי' אורחים מיז ער זיין היינט ראוי, אנדערע טענהן אז סאיז ראוי פאר קינדער, אדער פאר ספרדים במקום ווי זיי זענען מצוי. בקיצור סאיז א מדובר אין די פוסקים, באלאנגט אין הלכה אשכול,
דו רעדסט ווען אחרון געפאלט אין די וואכן. וואס דעמאלס איז דא א פראבלעם פון מכין מיוט לחול, ווייל אפשר איז די צווייטע טאג א וואכן טאג, און דעמאלטס דארף מען צוקומען צו הואיל ומקלעי אורחים מתיר צו מאכען. אבער צו קאכן פון יוט אויף "שבת" דארף מען בכלל נישט די היתר פון הואיל, ווייל אונז פסקען מיר ווי רבה אז בישול מיוט לשבת איז בעצם מותר נאר מען דארף א עירוב תבשילין אלס אן אנדער טעם, (צו אלס כבוד שבת שמא ישכח צו אלס כבוד יו"ט , צוויי וועגן אין די גמרא). ממילא אין א יאר ווי דאס יאר איז בכלל נישט דא די פראבלעם צו מקען עס יא אדער נישט עסן ווייל נישט הואיל איז די היתר.
- שטאלצער יוד
- שר האלפיים
- תגובות: 2404
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 19, 2016 2:00 pm
זיך איינצושרייבן צו ווערן א "בן עולם הבא" דורך די טעגליכע אי-מעילס שרייב צו benolamhaba@halichus.com
מען קען עס אויך באקומען אויף ענגליש
שרייב אריין אין SUBJECT
ENGLISH
מעקט אויס דעם BAR CODE פון אייער אדרעססס
איך האב צוריק באקומען דעם קאנווערט ווייל עפעס א גולם אין די פאסט האט
אריינגעלייגט דעם קאנווערט אין מאשין פארקערט
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: שרייזשע און 16 געסט


text:
תגובהדורך נאך פונדערהיים » דינסטאג דעצמבער 03, 2019 1:55 pm
ווער געדענקט נאך די וואונדער וואס זי האט באוויזן ביי די ערשטע דעבאטע מיטן אראפרייסן ביידען
דאן איז זי ארויף צו די טאפ 3 (!) אין די אנקעטעס
עד שבא טולסי ביי די צווייטע דעבאטע און איר געגבן אביסל צו פילן דעם טעם פון א קאנטשיק
ביידען גייט אן כאילו לא היה און אירע נומערן טראסקען נאכאנאנד,
טולסי פעלט פונעם סטעידזש פאר אביסל
קומט די נאוועמבער דעבאטע, און די מאדערעטער גיבט איר פלוצלינג דעם שאנס צו רעאגירן צו טולסי
זי גיבט זיך א דריי אויס מיט אן אימפעט צו די פרוי ביים אנדערן עק געקליידעט אין ווייסן, בום בום בום, קראך זעץ באקס, טולסי איז איינגעדרייט אין דרייען מיט געשוואלענע באקן, רעווענדזש איז סערווד,
אההה איצט קען מען גיין, האטס מיר און זייטס מיר!
מילא ווען די קומסט מיט א סברא, שוין, וואס איז שייך זיך צו דינגען... אבער אז די קומסט מיט א פאקט, איז וואס? איך האלט אז די פאקט איז אנדערש!


text:
תלמוד
תלמוד (מער באוואוסט מיטן אראמישן נאמען גמרא) איז א זאמלונג פון די מאמרים און שקלא וטריא פון די אמוראים , ד"ה די חכמים ביי יידן פון דער תקופה גלייך נאכן פעסטשטעלן פון דער משנה (בערך 200 יאר נאכן צווייטן חורבן בית המקדש). די אמוראים שטעלן זיך אויף די ווערטער און סברות פון די תנאים אין דער משנה און ברייתות. אין ציפורי און אין טבריה אין ארץ ישראל האט מען צוזאמענגעשטעלט דעם תלמוד ירושלמי. א הונדערט יאר שפעטער האט מען אין בבל צוזאמענגעשטעלט דעם תלמוד בבלי. מען לערנט דעם בבלי אסאך מער ווי דעם ירושלמי.


text:
הערי עס טרומאן
הערי עס טרומאן (דעם 8טן מאי, 1884 - דעצעמבער 26, 1972), איז געווען 33טער אמעריקאנער פרעזידענט. ער האטגעדינט פון: אפריל 12 1945 ביז יאנואר 20 1953.
הערי טרומען איז געווען דער וויצע פרעזידנט פון זיין פארגייער פרענקלין דעלאנא רוזעוועלט, רוזעוועלט איז געשטארבן צום סוף פון אמעריקאנער קריג קעגן דייטשלאנד און טרומאן האט איבערגענומען, ער איז נישט געווען באקאנט אלס גוטער פירער, אבער מען האט גלייך געמערקט אויף אים סימנים פון א גוטן פירער, ער האט געענדיגט דעם קריג מיט דייטשלאנד און האט ווייטער געפירט דעם קריג מיט יאפאן ביז זי איז געווארן באזיגט.
ער איז געווען דער וואס האט אפגעמאכט מען זאל ווארפן די צוויי אטאם באמבעס אויף יאפנעזישע שטעט. ער איז אויך געווען ווער עס האט געגעבן די שטימע פון אמעריקא אין די יו ען אז עס זאל געגרידנט ווערן א שטאט אין ארץ ישראל דורך די ציוניסטישע פארטייען.
ווען ער איז געלאפן דאס צווייטע מאל פאר פרעזידענט איז ער שוואך געשטאנען אין די אנקעטעס מען האט געמיינט ער גייט פארלירן, ער האט אבער געוואונען, זייט דאן איז געבליבן אין דערהיסטאריע פון אמעריקא אז די קאנדידאטן ברעגנן פון איהם א ראיה אז אפילו מען שטייט שוואך פאר די וואלן דאך קען מען געוואונען.
גאנץ לעצטענס איז אנטפלעקט געווארן אז פערזענליך איז נישט געווען א גרויסער אידן ליבהאבער, אזוי ווי אסאך פון רוזעוועלט'ס קליקע, עס איז ערשינען א בוך ווי ער זאגט פאר א רעפארטער, איך קען דיך נישט אריין נעמען אין מיין פריוואטער היים, ווייל קיין איד האט נאך נישט איבערגעטרעטן מיין הויז.


text:
פראנץ קאפקא
פֿראַנץ קאַפֿקאַ (דייטש: Franz Kafka, לשון קודש: אנשיל בן העניך; 3טן יולי 1883 – 3טן יוני 1924) איז געווען א יידישער ראמאניסט וואס האט געשריבן אויף דער דייטשישער שפראך. מען האט אים געהאלטן פון די גרעסטע שרייבער אין דעם 20סטן יארהונדערט.
קאַפֿקאַ איז געבוירן געווארן צו זיין פאטער הערמאן (העניך) קאַפֿקאַ און זיין מוטער יוליע (יטל), מיטלקלאסישע יידישע דייטש- און טשעכיש-רעדנדיקע עלטערן אין פראג, בעהמען, דעמאלסט א טייל פון עסטרייך-אונגארן. זיין זיידע איז געווען יעקב קאפקא, שוחט אין אסעק (היינט אין טשעכיי).
זיינע שריפטן באשעפטיקן זיך מיטן צושטאנד פונעם מאדערנעם מענטש וואס שטייט קעגן שטארקע ביוראקראטישע סיסטעמען מיט דער השפעה פון טעכנאלאגיע אויף דער געזעלשאפט.
נעץ פארבינדונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- פראנץ קאפקא'ס "דער פראצעס" אויף יידיש


text:
אייוועלט - א מיליאן תגובות
אחראי: אחראי
- א גראם מיט טעם
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3788
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 23, 2013 8:40 pm
- לאקאציע: אויף א שפאציר, פונעם מח צום פאפיר
מיין אבזערוואציע צום דעגרייכונג.
זיכט איר א פאסיגע פאום מיט צו שיקען מיט א מתנה?
מיר קענען עס צושטעלען פאר אייך,
ווי אויך שרייבען מיר גראמען פאר דיננערס, זינגערס ועוד,
שיקט אן אישי אדער אימעיל צו gram.mit.tam@gmail.com
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19991
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
- קנאפער ידען
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10477
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 06, 2013 10:06 pm
- לאקאציע: וואו ג-ט וויל
- פארבינד זיך:
לכתחילה אריבער האט געשריבן:קנאפער ידען האט געשריבן:לכתחילה אריבער האט געשריבן:קנאפער ידען האט געשריבן:דאס איז עס!!
האסט פרוף?
קענסט נאך יעצט נאכקוקן די זייגערס העסטו זען.
ווי קען איך וויסן וועלעכע איז געווען ווען?
וואס הייסט? קוק וויפיל תגובות עס זענען יעצט דא און דאן קוק דער נומער און מאך א קאונטבעק פון די הודעות זינט דיין לעצטע באזוך, קוק ביי יעדע אשכול די זייגערס וועסטו זען אז מיינס איז דער מיליאנסטער.
-----------
זה נהנה וזה לא חסר, קויפט איר אמאל אויף עמעזאן גייט צו עמעזאן דורך דעם לינק: www.amazon.com
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19991
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
קנאפער ידען האט געשריבן:לכתחילה אריבער האט געשריבן:קנאפער ידען האט געשריבן:לכתחילה אריבער האט געשריבן:קנאפער ידען האט געשריבן:דאס איז עס!!
האסט פרוף?
קענסט נאך יעצט נאכקוקן די זייגערס העסטו זען.
ווי קען איך וויסן וועלעכע איז געווען ווען?
וואס הייסט? קוק וויפיל תגובות עס זענען יעצט דא און דאן קוק דער נומער און מאך א קאונטבעק פון די הודעות זינט דיין לעצטע באזוך, קוק ביי יעדע אשכול די זייגערס וועסטו זען אז מיינס איז דער מיליאנסטער.
איכעשטיין און ציילן מיינסטו??
- גערעכטער
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4267
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 29, 2014 6:14 pm
- לאקאציע: דא!
- גערעכטער
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4267
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 29, 2014 6:14 pm
- לאקאציע: דא!
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19991
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
דאס פינטעלע האט מען נאכנישט פארמעקט, אויב גייט דאס בין איך דער מפשר צווישן חילי און קנאפער...
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 853
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 22, 2014 4:07 pm
- קברנה סובניון
- שר חמש מאות
- תגובות: 737
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 20, 2015 10:38 am
- לאקאציע: אין וויין גארטן
יא. אייוועלט! דו האסט באוויזן דאס אומגלוילבליכע! טויזנטער היימישע אינגעלייט שעפן פון דא זייער געוועב ניייעס, אינפארמאציע, הילף, חיזוק און וואס נישט. אלעס אויפן שענסטן אופן על טהרת חולין למהדרין מן המהדרין.
וואיל צו דיינע גרינדער און פירער!!!
-
- שר האלף
- תגובות: 1972
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 31, 2019 5:38 pm
דממה דקה האט געשריבן:
2 מיליאן תגובות!
ווען אונז זאלן זיך גרייטן ווי זיי האבן זיך געגרייט...
און פאר די מיליאן אויפן הויפט בלאט האט מען נאך צייט צו עפענען, היינט איז שוין דא ארום 100 טויזענט געמעקטע, אגב איז עס א חידוש אז עס איז נאר צוגעקומען דרייסיג טויזענט געמעקטע, ס'מיינט אז פראצענטועל האט מען מער געמעקט די ערשטע אכט אהאלב יאר ווי די נעקסטע פיר אהאלב יאר....
בכלל די אשכול איז זייער א גוטע אשכול, דא האסטו לינקס צו אלע אור אלטע פייערונג אשכולות, 5 טויזענט, 10 טויזענט, 20 טויזענט, און 100 טויזענט!
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 13 געסט


text:
אין כל חדש האט געשריבן:אסדר לסעודתא האט געשריבן:ווער זאגט אנדערש?
קיינער!
איך שרייב די פאקט, און דו שרייבסט די סיבה דערצו
ושלום על ישראל
די טעאריע איז, אז א האלבע יאר צוריק וואלט דגל נישט געטראכט הויך פון אויסקרויזן ביבי'ן, און די עצם געדאנק פון אזא מחשבה ווייזט אז ביבי האט פארלוירן זיין מאכטפולע איינפלוס (ופשוט הוא אף לשאינם מדקדקים)
נאכאמאל, ביבי איז נישט קיין טראפ שוואכער יעצט ווי א יאר צוריק. קיין טראפ נישט. זיינע פאולס זענען בעסער ווי די פאריגע וואלן.
ס'איז נאר דא א זייטיגע סיבה פארוואס די גוש הימין איז שוואכער, דאס איז ווייל ליבערמאן איז אינדרויסן דערפון.
און דאס איז די סיבה פארוואס ביבי האט שוועריקייטן צוזאמצושטעלן א ממשלה, און צוליב דעם רעדן חכים הויך פון אים אויסקרויזן (ווי כאילו אז גנץ האט מער אויסזיכטן).
אויב קענסטו נישט אונטערשיידן צווישן די צוויי, פעלט דיר אין נאלעדזש. גארנישט מער.


text:
שפיגליצקי האט געשריבן:וואו נעמט מען די יונגע יארן, זיי זענען אוועק געגאנגען.....
יארן האמיר דא פארבראכט, ווער האט דען דענסמאל גע'חלומ'ט אז דאס וועט נאך זיין א חלק פון אונזער נאסטאלגישע זכרונות..., סדר השעה, פארברענען שלענג טעגליך, לערנען אין די וועלדער אן כיתות, איי זענען די שרצים געקראכן אין די מאסן, יעדן טאג האמיר געהאט די זכי' ארויס צו ציען די פוס פונעם לאנג-שטרעקיגן ספיידער לקיים מה שנאמר....
טעללער האט געלערנט צו שרייבן בריוו אין לשה"ק, איך האב נאך א טייל פון זיי, איך בענק מיר נאך די זאכן אויף וואס כ'האב מיר דעמאלטס אפגערעדט...
האמיר געקענט שטיין יעדן טאג עקסטער מיט א פרישקייט, מערערע מאל אין טאג, און גאפן אויף די הערליכע פאנאראמע פון קעגן איבער.
ר' אברהם ישכר כייעם איז געווען דער לייוו גארד וואס האט קעיר גענומען פון די באריס און די בענדס ווער ס'האט געמעגט שווימען אין די 6 פיסיגע וואסער.
ר' אורי דער מנהל המחנה..., ועוד רבות זכרונות פון יענע יארן.
נאסטאלאגיע!


text:
באַניצער רעדן:Amsgila123
טײַערער הױך-געשעצטער פרײַנט, ברוך בואך צו דער יידיש-וויקיפעדיע! די פֿרײַע און אָפֿענע ענציקלאָפּעדיע פֿאַר יעדן אײניק צו לײענען און שרײַבן.הילף:רעדאקטירן א בלאט) און פאררעכט וויאזוי איר פארשטייט. בעפאר איר היט אויף אייער ענדערונג איז גוט צו דרוקן "ווייזן פאָרױסקוק" אונטן, דערמיט צו פארזיכערן אז אייער ענדערונג שטייט גוט אינעם בלאט. ביטע ערקלערן די אייגנארטיגקייט פון דער ענדערונג אינעם "קורץ ווארט" קעסטל, אדער צולייגן איינצלהייטן אינעם "שמועס" בלאט.
שמועס בלאט פונעם בלאט. דארט קען מען ארומרעדן מיט אנדערע וועגן דעם אינהאלט פונעם ארטיקל. צום שמועס בלאט קען מען צולייגן א פרישע נושא דורכן דרוקן אויפן "צושטעלן טעמע" צינגל וואס געפינט זיך העכערן בלאט.
מען שרייבט זיך יא אונטער נאך יעדער הערה אין דעם שמועס בלאט. כדי דאס צו טון זאל מען צולייגן פיר ~ שטרעכלעך צום סוף פונעם טעקסט וואס מען שרייבט, (אזוי: ~~~~), דאס וועט אויטאמאטיש איבערגעדרייט ווערן בײַם אויפֿהיטן אלס אן אונטערשריפט װעלכע אַנטהאַלט אײַער נאמען, און א לינק צו אײַער באניצער בלאט, און די פונטקלעכע צײַט און דאַטע.
באַניצער בלאט וואס מען קען דערצו אנקומען דורכן דרוקן אויף דעם נאמען פונעם באניצער, באדינט בדרך כלל דעם באניצער כדי ארויסצושטעלן זיינע אייגענע איינצהייטן. אין דעם רעדן בלאט קען מען אים איבערלאזן מעלדונגען. דער באניצער וועט זען ווען ער האט א נייע מעלדונג וואס ער האט נאכנישט געליינט.
קאפירעכט באשיצט. סיי ארטיקלען און סיי בילדער- מען טאר נישט ארויפלייגן בילדער וואס מען טרעפט אויפן אינטערנעט, בלויז אויב מען האט בפירושע רשות דאס אהער צוברענגען.
הילף אַרטיקלען וואס ערקלערן די כללים פונעם שרייבן. פאר פראבעס זיך אויסצולערנען ווי אזוי צו שרייבן און ווי אזוי צו ענדערן פרובירט זיך שפילן אין זאמדקאסטן.
מיר קוקן ארויס אויף אייערע בײַשטײַערונגען, און ווינטשן אײַך הצלחה, מיט פיל דאנק פארן זיך אנשליסן אין אונדזער בשותפותדיקן פראיעקט.
מיט דאנק
פון אלע וויקיפעדיע באניצער, לייענער, און שרייבער
אינהאַלט
- 1 העלף ארויס
- 2 statistics
- 3 לויט טענדלער איז שווער א קשיא
- 4 בנוגע אויסמעקן מעכיל לעבאוויטש'ס היטסאריע
- 5 אזוי ווי דו האסט טענות אויף מיר, גיי איך דיך הייבן אלס סיסאפ
- 6 קארגרעטילעישאנס!
- 7 וועגן בלאקירן יודל
- 8 וועגן מאכן דעם באנוצער אויס סיסאפ
- 9 ביסטו דא אקטיוו אדער נישט?
- 10 פארוואס שפארסטו מיך אויס?
- 11 ווארענונג! הער מיך אויף אויסצושפארן
- 12 stop to blick me out!!!
- 13 נייטראל אין וויקיפעדיע
- 14 ביטע פון יודל נישט צו ענטפערן רוני
- 15 איך ווארן דיך אויב דו מישסט זיך אריין
- 16 שלום עליכם!
- 17 איך זעה דו האסט דיך דערשראקן
העלף ארויס[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מען וויל פארעכטן דעם ערשטן בלאט סזאל זיין לעזבאר, און שיין מסודר אויסגעלייגט, ביטע זאג פונטקליך וואס איז דער פראבלאם. און מיט וועלכע וועב פראגראם נוצטו זיך, און אויך מיט וועלכע פונקציאניר-סיסטעם (operating system) באנוצטו זיך. מיר האפן ווי אמשנעלסטן צו פארעכטן לתועלת הציבור--רוני 12:26, 17 יאַנואַר 2006 (UTC)
statistics[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ביטע העלפן בויען יידישן וויקיפידע מיטן סאָפּארטן א וואוט אין געמיינדע איבער שטעלן א סטאטיסטיק ציילער.--יודל 13:49, 23 פֿעברואַר 2006 (UTC)
לויט טענדלער איז שווער א קשיא[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פארוואס גואישע קינדער האבן סעפעשל עדיוקעישן, זיי האבןדאך נישט קיין מציצה בפה?--יודל 01:40, 27 פֿעברואַר 2006 (UTC)
קעו זיין ווייל זיי באקומען דאס אויף דער עלטער
- שווער צו זאגן, איך מיין אז טענדלער לאזט יא מאכן אויף די עלטער--יודל 03:57, 27 פֿעברואַר 2006 (UTC)
בנוגע אויסמעקן מעכיל לעבאוויטש'ס היטסאריע[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וואס גייט פאר מיט דעם ניקלשבורגער וואס לוינט זיך די פייט יעדער זיכט צו דיפענדען זיין רבי דא אויף וויקיפעדיע מען דארף זיך נישט פארעקשענען
- ער קען דעפענדען אבער סתם מעקן גאנצעטע שטיקער איז אומטעלארירבאר, מארגן קומט אן איינער פון היידפארק און מעקט אלעס איבער אהרן און מענדעלע, און איבערמארגן קומט עפעס א זאלי פון דער איד אפיס און מעקט אפ גאנצע שטיקער פון זלמן לייב מיט בני יואל און וואס ווייטער?--יודל 04:04, 27 פֿעברואַר 2006 (UTC)
גערעכט. זאכן ווערן באשריבן ווי זיי זענען - כמו שהם. קיין מיינונגען קומען בכלל נישט אריין. פאקטן. פאקטן. פאקטן. דא הייבט זיך עס אן און דא ענדיגט זיך עס. (איך האב אנגעהויבן אויסבעסערן אזעלכע ארטיקלען מיט שייכות צו חרדישע קריגערייען.)
- מען דארף מאכן א פאול מיט די שרייבער וואס מיינט נייטראליש געשריבען.
איך פארלאנג נישט אז א חסיד זאל שרייבן נייטראליש, יעדער פארשטייט אז א חסיד האלט זיין רבין פאר א מלאך, אבער דאס בארעכטיגט נישט דעם חסיד צו זאגן ליגענט, און אויסמעקן יענעמס פאקטן וואס יעדער ווייסט, אז ער קען שיין זינגן, און אז ער האט זיך גע'גט, איז ליגענט. ליגענט איז זיכער נישט נייטראליש, מען דארף נישט קיין וואוט אויף פשט פון א ווארט אויף דעם איז דא א ווערטערבוך--יודל 11:39, 27 פֿעברואַר 2006 (UTC)
אזוי ווי דו האסט טענות אויף מיר, גיי איך דיך הייבן אלס סיסאפ[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דעמאלטס וועלן מיר זעהן צוזאמן וואס צו טאן אין די עתיד, אויב קומט א חסיד פון א רבי, און מעקט אומאיינגענומענע חלקים פון די געשיכטע פון זיין רבין. אזוי ווי דא ביי דעם מעכיליסטישען וואנדאל יעקב, ותשועה ברוב יועץ--יודל 12:18, 27 פֿעברואַר 2006 (UTC)
קארגרעטילעישאנס![רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דו ביסט דערהויבן געווארן צו אן אמט פון סיסאפ, דאס מאכט דיך אן אחריות צו פארטרייבן וואנדאלן וואס מעקן אבי יענעם'ס שרייבונגען.
ביטע שטעל ארויף אן אימעיל אדרעס וואס באנוצער ווילן הילף זאלן זיי דיך קענען צו דיר ווענדן.
צלח ורכב.
וועגן בלאקירן יודל[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קודם שלום עליכם, איך האב דיך שוין לאנג נישט געזען אויף וועקעפעדיע. יעצט דו שרייבסט אינעם בלאקירונג לאג-בוך אז דו האסט צוריק געברענגט יודל צוליב "סיסאפ האט געבלאקט אינמיטען א פייט מיט אים אליינס קעגן וויקיפעדיע אויסבלאקונג פאליסי".
איך זעה נישט קיין שום ערקלערונג דערין נאר אז דו קוקסט שוין נישט אינעם וועקעפעדיע די לעצטע פאר חדשים. עס איז געווען וואלן דערויף דא, און רוני איז נישט דער איינציגער וואס איז אין פייט מיט אים, אפאר באנוצער האבן דארט געשטימט אז מען זאל אים בלאקירן.
עס איז בכלל נישט די טובה פון וויקעפעדיע אז דער זאל דא זיין, ליין איבער דעם אין באַניצער:באנוצער יודל אין פערספעקטיוו, און אויך דא. דעריבער בעט איך דיר בכל לשון של בקשה צו מקיים זיין דעם רצון פון רוב באנוצער דא. און נישט אנקומען ווי א מלך צום סדר און צוריקדרייען.
איך האף איך האב נישט צו שארף גערעדט, אויב יא זיי מיר מוחל.--אלזוז 14:58, 2 נאוועמבער 2006 (UTC)
איך גיי נישט אריין אינעם ענין צו ער איז יא א שטער פאר וויקיפעדיע אדער נישט אבער דאס דארף געטאן ווערען אויף א נארמאלען וועג נישט קעגען די פאליסי--Amsgila123 15:21, 2 נאוועמבער 2006 (UTC)
- עס איז געווען וואלן צו מען זאל אים בלאקירן אויף 3 חודשים. למעשה האב איך אים בלאקירט נאר אויף 3 טעג. דו שרייבסט שוין נישט דא זייער לאנג, און מיר קענען נישט וויסן גענוי ווער דו ביסט. ביטע פארשפאר אים צוריק. ►רוני◄ 18:36, 2 נאוועמבער 2006 (UTC)
וועגן מאכן דעם באנוצער אויס סיסאפ[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מען האט געשמועסט אז מען גייט אים מאכן אויס סיסאפ, וואס איז געבליבן? עס איז נישט קיין יושר אים קיין איין רגע דא צו לאזן, עס צייגט אז וויקעפעדיע איז א פריוואטע הויז וואס גארנישט מוז נישט גיין מיט יושר.--אלזוז 15:45, 14 נאוועמבער 2006 (UTC)
- מיר דארפן נאך מיטשטימערס כדי דאס צו אויספירן. ►רוני◄ 15:48, 14 נאוועמבער 2006 (UTC)
ביסטו דא אקטיוו אדער נישט?[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פון דא קוקט אויס ווי דו ביסט מעהר נישט צופיל אקטיוו, פארוואס דאן קומסטו אלעמאל אהן נאר ווען מען שלאגט זיך און דו נמעסט א צד אן מסביר זיין צופיל. --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 02:12, 23 נאוועמבער 2006 (UTC)
- איך בין מער א ליינער ווי א שרייבער, און מען האט מיך געמאכט סיסאפ צו זיכער מאכען אז וויקיפעדיע'ס פאליסיס ווערן איינגעהאלטען ווי ווייט מעגליך. --Amsgila123 03:40, 23 נאוועמבער 2006 (UTC)
פארוואס שפארסטו מיך אויס?[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מיט מיין נאמען ***** ***** האסטו מיך אויסגעשפארט
דאס איז די בילד וואס איז ארויפגעקומען
פארוואס?--
ווארענונג! הער מיך אויף אויסצושפארן[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איך וועל מוזן נעמען זייער שטרענגע שריט!--17:41, 26 נאוועמבער 2006 (UTC)
- please stop! misuse of name--Amsgila123 17:44, 26 נאוועמבער 2006 (UTC)
איך ווייס נישט ואוס דו רעדסט-- 17:45, 26 נאוועמבער 2006 (UTC)
איך פרעג דיך זעכציג מאל פארוואס דו טוסט דאס, און דו איגנארירסט מיך!-- 17:50, 26 נאוועמבער 2006 (UTC)
stop to blick me out!!![רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
for no good reason
-- 17:45, 26 נאוועמבער 2006 (UTC)
נייטראל אין וויקיפעדיע[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די וויקיפעדיע איז אן ענציקלאפעדיע, ביטע מיש נישט אויס ווערטער פון טראדיציע, פילונגען, גלויבונגען אא"וו אין די ארטיקלען (ווי דו האסט געטון עטליכע מאל ביי די נייעס, און ביי די ארטיקלען י"ט כסליו, קריסמוקע און נאך). ►רוני◄ 22:54, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
- א יישר כח פאר די אויפמערקזאמקייט, איך וועל מיך פראבירן צו האלטן ביי דעם --Amsgila123 23:04, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
ביטע פון יודל נישט צו ענטפערן רוני[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- פארוואס ענטפערסטו אים דו זעהסט נישט ער איז דערביטערט און זוכט צו מאכן מחלוקת, גיי נאך זיינע הודעות [1] וועסטו זעהן וואס איך מיין. לאז אים לויפן.--יודל 23:06, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
- יודל, איך בין דיר מציע זיין אויפצוהערן זיך שפילן מיט דיינע צוויי נעמען, און שטרעבן צו ויכוחים. מיר ווילן דא בויען אן ענציקלאפעדיע, און מיר האבן נישט קיין צייט צו זיך שפילן מיט דיר רעבאלע כאפ מיך. ►רוני◄ 23:12, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
- יודל, יעדער איינער האט א רעכט צו זאגען זייער מיינונג לגבי די ארטיקלען, און ווי לאנג איך פיל נישט אז ער וויל מיר פערזענליך אראפרייסען וועל איך הערן וואס ער האט צו זאגען.--Amsgila123 23:13, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
- קענסט און זאלסט הערן. אבער ביטע ענטפער אים ווי ווייניגער באקען דיך מיט זיין היסטאריע דא כדי ער זאל נישט מאכן מיט דיר וואס ער האט געמאכט מיט מיר, איך ווי א נער האב אים גענטפערט אויף יעדע קליינע זאך, כאטשיג וועסט אריינקוקן וועסטו זעהן ער שרייבט נישט גארנישט נאר בלויז צו שאפן דא מחלוקת, ווי למשל זיין ארבייט רוב דא אין וויקיעפדיע איז צו מעקן און צורקידרייען פשוט אן קיין ענטפער בלויז נישט אנציקאלפידיש אדער נישט אמת וזהו, וואס וויל ער מיט דעם? איין זאך מען זאל אים ענטפערן און דערנאך וועט ער קענען מאכן וואלן אין געמיינדע אזוי ווי ער האט געטאן מיט מיר, אוועק נעמען די סיסאפ רעכטן, און שמאלץ מיט זיינע אלע נעמען וועלן מיטשטימען. דו ביסט נאך דערווייל דער איינציגסטער יושרדיגע סיסאפ דא היט דיך פון אים. ווייל דער עתיד פון וויקיפעדיע ווענדט זיך אין דיר, און מיט איין שלעכט ווארט קענסטו פארשפילן אונזערע וועלטן!--יודל 14:44, 4 דיסעמבער 2006 (UTC)
- יודל, יעדער איינער האט א רעכט צו זאגען זייער מיינונג לגבי די ארטיקלען, און ווי לאנג איך פיל נישט אז ער וויל מיר פערזענליך אראפרייסען וועל איך הערן וואס ער האט צו זאגען.--Amsgila123 23:13, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
- יודל, איך בין דיר מציע זיין אויפצוהערן זיך שפילן מיט דיינע צוויי נעמען, און שטרעבן צו ויכוחים. מיר ווילן דא בויען אן ענציקלאפעדיע, און מיר האבן נישט קיין צייט צו זיך שפילן מיט דיר רעבאלע כאפ מיך. ►רוני◄ 23:12, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
- פארוואס ענטפערסטו אים דו זעהסט נישט ער איז דערביטערט און זוכט צו מאכן מחלוקת, גיי נאך זיינע הודעות [1] וועסטו זעהן וואס איך מיין. לאז אים לויפן.--יודל 23:06, 3 דיסעמבער 2006 (UTC)
איך ווארן דיך אויב דו מישסט זיך אריין[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איך ווארן דיך אויב דו טוסט סיי וועלכע שריט, האב ניטאמאל קיין הוה אמינא מיך אויסצובלאקירן ווייל איך וועל מאכן א טשעק יוזער אויב דו און חרוני, אדער מקוה איד, זענען נישט איינער. געב עס איבער פאר דיין עלטערע ברודער "יודל" אויך. אוקעי?--חארוני 16:49, 9 פעברואר 2007 (UTC)
שלום עליכם![רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איך ווייס נישט צו די האלטס מיט די לעצטע ענדערונגן.
אבער אין קיצור מיר האבן א נייע הנהלה דא, ישראלים מיט א קורצן טעמפער. סהאלט שוין אזוי ווייט אז דער רוני האט שוין געזאגט קלאר פאר אים אויכט אז ער שרייבט שוין מער נישטא, אבער ווער נאך ווי דיר ווייסט אז ער זאגט דאס יעדן טאג און קומט צוריק דיך רודףן אז דו ביסט יודל... ער האט דיך שוין אפילו אויסבלאקירט פון דא ביז danny האט אים אראפגענומען זיין כוח, אבער ער האט זיך פערזערווירט דעם כוח אויף אן אנדערען נאמען דא אויפן גנבישען תירוץ אז יענץ האט ער געברויכט מאכן פאר העקערס זאלן נישט גאנבענען זיין פעסווארד.... הקיצור די אלע צרות גייען זיך איצט ענדיגן פיינעלי.
איז אלזא למען השלום אז דער רוני זאל טאקע זיך נישט וואגן צוריק קומען גיי ארויף אויף דעם דף השיחה פון דעם נייעם מנהל. און שרייב אים צוויי דריי ווערטער ווער רוני איז און ווער יודל איז דיין מיינונג וועט אסאך אויסמאכן זינט דאס וועט זיין דברים היוצאים מן הלב פארן הצלחה און וואוקס פון אונזער אידישער וויקיפדיע. ער קען ענגליש ער וואונט אין עסטרייך. באַניצער רעדן:Harel תודה!--פרץ גוטמאן 15:47, 14 פעברואר 2007 (UTC)
איך זעה דו האסט דיך דערשראקן[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
זיי נישט קיין בהמה נעם נישט אראפ די נייעס זיי צו געפעלן. די פירסום אין זייער מחלקות פארעם ברענגט אונז נאר באנוצער. און דאס וואס זיי פרובירן נעבעך אויפצודעקן נעמען ווייזט ווי קינדעריש זיי זענען, זיי באדערט נישט קיין מנובלות און דער אידעלע דארטן איז נישט קיין אנדערע ווי מקוה איד, זיי זענען אלע איין ניק פון דער בלאט אפיס. די גאנצע רודעריי זייערע איצט איז בלויז איבער די וויינבערגער פרשה, קוק דא [2] ווי זיי זענען נעבעך קודם מודה אז אלעס איז אמת כדי מען זאל מיינען זיי זענען זאליס, און דערנאך פארלאנגן זיי צו מעקן ווייל עס האט נישט קיין מקור, כאילו דאס אז אהרן איז א תלמיד חכם האט יא א מקור... איך האלט אז מען דארף זיך האלטן פעסט קעגן זייער טעראר, זיי זענען שוין נישט בעל הבית אויף קיינעם אפילו צו באשמוצען, ווייל זיי זענען באקאקט פון קאפ ביז פוס און זענען באמאכט אין זייער לאך אויף הופער גיבורים פון אונטער טינטן ווידאוס, זאל יעדער זעהן זייער רשעות און פארשטיין ווי איך פארוואס די ארונים זענען עקלהאפטיק, איך בין געווען א סימפאטיקער פאר זיי צוליב די געשרייען פון די זאליס אויף די גאסן שבת, אבער איצט זעה איך אז שמואל ווידער איז פילפאכיג ארגער ווי גרינבוים, ווייל ער צאפט בלוט מיט א שמייכל. לאז יעדער זעהן די פראבלעם פון זייער פארטיי און טפשות פון זייער רבין. זיי וועלן זיך מוזן צוגעוואונען אז מען קען שוין היינט צוטאגס נישט נאר פארציילן איבער זלמן נאר אהרן ווערט פונקט אזוי געלייגט אונטערן ספאטלייט. נייע צייטן! כל טוב--שומר חינם 10:47, 25 אין אַפריל 2007 (UTC)


text:
מיינע געדאנקען צום 'כינוס כללי' כ' סיון תשע"ח
מיינע געדאנקען צום 'כינוס כללי' כ' סיון תשע"ח
יראתי בפצותי שיח, די האנט ציטערט מיר ביים אנהייבן שרייבן מיינע געדאנקען (נישט געפילן, ווייל דאס קען איך בשום אופן נישט באשרייבן, איך האב פשוט נישט די כוחות הנפש דערצו) פונעם נעכטיגען כינוס אין נעסאו קאלאסיום אין לאנג איילאנד, ביוזמתו ובראשותו פון כ"ק מרן רבינו שליט"א (מהר"א) מסאטמאר. אבער היות שרבו עלי חברי, אנדערע פערזענליך, און אנדערע דא אויפן פארום, אלס איינע פון די וועטעראן שרייבער דא, וועל איך נעמען רשות און פרובירן איבערצוגעבן מיינע פערזענליכע געדאנקען, בקצירת האומר.
א קורצע הקדמה: נער הייתי, איך בין נישט פון די דור 'אהבת קדומים' וועלכע האבן זוכה געווען צו הערן דא"ח פון רבינו הקוה"ט זי"ע, ולא זקנתי, איך בין אפי' נישט פון די דור וואס האט נאך זוכה געווען צו זעהן די הייליגע צורה אין די שפעטערע יארן. צעיר אנכי לימים, איך בין געבוירן געווארן אין די ערשטע עטליכע יאר נאך די פטירה פון רבינו הקדוש, איך בין אויפגעוואקסן על ברכי רבינו הק' מרן בעל ברך משה זצ"ל, נהנה געווען מאורו פון גאנץ א נאנטן פערספעקטיוו, פון די הייליגע תפלות און טישן אין ביהמ"ד הג' אין וומ"ס און אין קר"י, ביז זיינע פייערדיגע דרשות ימים נוראים און אנדערע געלעגנהייטן, און אזוי אויך האב איך זוכה געווען צו זיין א סאטמארער תלמיד פון קינדווייז אן ביז צו די מתיבתא הק' אין קר"י וואו איך האב כסדר געהערט דרשות פון תלמידי רבינו הק' זי"ע חזר'נדיג די הייליגע דא"ח בעניני אמונות ודיעות מתורתו שבע"פ ומתורתו שבכתב.
די חידוש פונעם אוונט:
די אייגנארטיגקייט פון די נעכטיגע כינוס איז געווען עפעס וואס אין מיין קורצע לעבן האב איך קיינמאל נישט געזען און נישט געהערט, א מעמד מרומם פון קרוב צו פיר שעה וואס האט פארקערפערט איין זאך! בירור וליבון תורתו של רבינו הק' זי"ע, און חזרה ושינון אז ויואל משה אמת ותורתו אמת!
איך האב שוין געהערט אסאך דרשות בעניני ציונות, אדער איז עס געווען א חלק פון א דרשה ווי למשל חול המועד ווען רבנים האבן מעורר געווען אויף אסאך ענינים ובתוכם חיזוק בענין הציונות והמסתעף, אדער איז עס געווען א פראטעסט מוחה צו זיין קעגן עקירת הדת און די גזירות וואס די מדינה של גיהנם שטעלט מיט זיך פאר. אבער דאס אז מ'זאל זיך צאמנעמען פארן בלויזן ציהל, צו חזר'ן און דערמאנען די עיקרי היסודות של אמונה, ארויסברענגען די איינגארטיגקייט פונעם רבינ'ס צוגאנג צו ציונות און צו א אידישע מדינה, דאס איז א חידוש שלא ראיתי ולא שמעתי מיום עמדי על דעתי.
פארוואס איז דאס אזא חשיבות?
עס פארשטייט יעדער אז ווען מ'נעמט צוזאם אן עולם לדוגמא חול המועד פסח אין ביהמ"ד הגדול אויף ראדני סטריט אדער אין די זאלן פון ויואל משה אין די אנהייב תש"ן יארן, דער רבי זי"ע דער ברך משה פלעגט האלטן א שטארקע דרשה, ער האט אנגעהויבן מיט א פלפול אין די סוגיא פון שמע מינה מדר"ע תלת, פון דארט אריבער צו דברי אגדה אויפן בן החכם, און צום סוף האט ער מעורר געווען בענינים הצריכים תיקון; עניני צניעות ביי די נשים, קדושת בית הכנסת, חיזוק בלימוד התורה און אזוי אויך חיזוק במלחמת השם בעמלק אקעגן ציונות. יעדער איז מודה אז פון דעם אהיימצוקומען למעשה מיט א בהירות 'ויואל משה מהו' איז נישט מעגליך, אנדערע האבן איבערגעשמועסט די פלפול, טייל האבן הנאה געהאט פונעם שיינעם טייטש, און די חיזוק זעלבסט איז געווארן פארוואסערט צווישן די אלע אנדערע מעסעדזשעס.
מצד השני, איך געדענק נאך א פיקעטינג א מוצאי שבת אין מאנהעטן אקעגן מעיאר טעדי קאלעק, דאס האט געדארפט זיין אין די שפעטע תש"מ יארן, און אזוי ווייטער אלע דעמאנסטראציעס אויף די גאסן, געווענליך האט זיך עס אנגעהויבן מיט ריזיגע פלאקאטן אין ראדני ביהמ"ד מיט בילדער פון די ציוניסטישע קרעפטן ווי זיי איזידיקעווען זיך אויף מוחים, די רוצחים שלאגן מיט נאגייקעס, די גיבורים ווארפן זיך אונטער טראקטארן אא"וו, און מיר קינדער און בחורים שטייען פארגאפט ארום די בילדער און באקומען א שנאה צו די ציונים און ווערן קאמפסגרייט ארויסצוגיין מוחה זיין און שרייען 'פוי!' אויף די העכסטע טענער.
ביי די דרשות זעלבסט דארף מען אפעלירן צו די גוי'אישע פרעסע, מדארף אריינעמען אנדערע קרייזן וואס בעצם זענען זיי זייער ווייט פונעם רבינ'ס דעת תורה בענין הציונות והמסתעף, מדארף שאפן רחמנות געפילן און צייגן פאר פרעמדע אידן אז די מדינה איז א ממשלה וואס שטעלט פאר עקירת הדת און מאכט ענג פאר ערליכע אידן צו קענען עקזעסטירן. אבער עס פעלט די געלעגנהייט מסביר צו זיין די חומר האיסור פון העברה על שלש שבועות, עס פעלט די הסבר אז דער עצם רעיון הציונות און לאומיות איז עפעס וואס פריערדיגע צדיקים ווי דער ליובאוויטשער רבי דער מהרש"ב זצ"ל אדער הרה"ק רבי אלחנן וואסערמאן הי"ד, האבן שוין געווארנט דערקעגן און רבינו הק' האט דאס מרחיב געווען און מבאר געווען ווי א תורה שלימה ווי קיינמאל בעפאר.
עוד יזכור לנו, אין אונזערע צייטן פלעגט מען געווענליך ה' אייר צאמנעמען די קינדער און בחורים און איינער האט געזאגט א דרשה בענין הציונות, אמאל א מלמד/מגי"ש/מנהל פון די ת"ת/וישיבה, און אמאל א פרעמדער רב/שיינער איד. זייער ווייניג פון די דרשות קען איך זאגן אז עס ליגט מיר אין די ביינער, אזא איד ווי ר' משה פריעדמאן שליט"א דער מנהל, פלעגט אראפציען די הוט איבערן שטערן אין אזא טאג און וויינען בדמעות שליש איבער ציונות, ער האט ארויסגעברענגט רשעותם ואכזריותם, אבער ווייניג האט ער געגעבן צו פארשטיין די חומר האיסור שבו. מ'האט נישט פארגעלערנט ביי אונז נישט על הגאולה און אוודאי נישט ויואל משה (למען האמת: אין די ישיבה אין קר"י אין מיינע יארן איז געווען אפיציעל א סדר לימוד בספה"ק ויוא"מ, אבער נאר אויפן וואנט, איך געדענק נישט אז בחורים זאלן עס טאקע לערנען, ווערט רעדט נאך פון בחינות אא"וו).
איין דרשה וואס ליגט מיר יא אין די ביינער, איז געווען ווען הרה"ג רבי משה ראובן איצקאוויטש שליט"א האט גערעדט פאר די ישיבה לצעירים אויף וועווערלי סטריט, ר' משה ראובן איז א איד א דורכגעווייקטער ירא שמים מרבים, נישט דא איז דאס פלאץ מרבה צו זיין בשבחו פון דעם חסיד אמיתי, אבער זיין דרשה איז טאקע געווען מיוחדת מיט דעם וואס ער האט אונז געגעבן צו פארשטיין די עצם יסוד ואיסור פון די רעיון הציונות והמדינה "לא האמינו מלכי ארץ ויושבי תבל כי יבוא צר ואויב על ירושלים!" האט ער געשריגן, נישט ווייל אונז זעמיר שוואך געווען אקעגן די אומות העולם איז ירושלים חרוב געווארן! ומפני חטאינו גלינו מארצינו וכו' ער האט אויסגעשמועסט די עיקרי האמונה וואס א איד דארף גלייבן (וואס א טייל דערפון ממש מילה במילה האבן מיר נעכטן געהערט, נאר להורות וואס עס מיינט ויואל משה אמת ותורתו אמת, כידוע פון פריערדיגע אז ווען מ'גייט אויפן ריכטיגען וועג טרעפט מען אן אנדערע, והדברים עתיקים). אבער בדרך כלל איז דאס נישט געווען די סטענדערט דרשות וואס מ'האט מיט אונז גע'חזר'ט.
-
המשך יבוא בעזהי"ת
-
דער געשאפענער חלל און די געברויך און ציל פונעם כינוס:
די דערמאנטע חסרון וואס האט זיך הויפטזעכליך גענומען פון דעם וואס היות וואס ביי די פריערדיגע סאטמארער חסידים זענען דאס געווען איינגעבאקענע זאכן, נישט פארשטייענדיג אז עס וואקסט שוין נייע דורות וואס האבן נישט די יסודות, אזוי ארום איז דער גאנצער ענין פון צייונות זייער שטארק געבליבן 'א מלחמה!' נישט קיין הלכה קבועה, נישט קיין עיקרי אמונה, נאר א קאמף אקעגן די מדינה און אירע גזירות.
מער פון דעם; אין די לעצטערע יארן איז דא א שטארקע אויפוואכונג אין די נושא וואס מ'רופט 'נטרונא', ד.ה. צייגן פאר די גוי'אישע וועלט אז ערליכע אידן טרייסלען זיך אפ פון די מדינה וכל המונם. אמת, עס איז א וויכטיגע זאך, און עס האט א שטארקע באזיס פארוואס מ'דארף דאס טאן, אבער ווי געזאגט איז דאס אויך נאר אן ענף מן הענפים וואס מדארף צו חזרן מיט סאטמארער קינדער און בחורים. נישט נאר כלפי חוץ, נישט נאר דארף דער גוי וויסן פארוואס מיר זענען נישט איינשטימיג מיט די מדינה - וואס יעדער פארשטייט אז פארן גוי איז דא ממש נאר געציילטע זאכן צו צייגן. און נישט נאר דארפן מיר אויפקלערן און פרובירן איבערצוצייגן אחב"י פון אנדערע קרייזן און שטרעמונגען פארוואס די מדינה של ציונות איז א פראבלעם פאר ערליכע אידן, נאר כלפי פנים! מיר ציען אויף א נייע דור, עס וואקסן אונטער טויזנטער 'סאטמארער תלמידים' און זיי דארפן קודם פארשטיין וואס האט דער רבי מחדש געווען, וואס איז געווען זיין ציל מיטן ספר ויואל משה און וואס איז דער אונטערשיד פון אן ערליכער סאטמארער תלמיד ווי אן ערליכער בעלזער, וויזשניצער אדער סקווירא חסיד. אונזערע קינדער דארפן ארויסהאבן פארוואס איז גיין לערנען אויף אר"י נישט געווען א זאך וואס א סאטמארער חסיד האט אמאל געטאן, פארוואס אפי' מזעהט טויזנטער בחורים און בני תורה אין לעיקוואוד וואס זיצן איבער די גמרא יומם ולילה, זענען מיר נאך אלס נישט איינשטימיג מיט זיי בעניני אמונות ודיעות.
און דעם רוף האט דער סאטמארער רבי מהר"א שליט"א דערהערט, און דעליווערט אויף א מורא'דיגען פארנעם, העכער אלע ערווארטונגען!
די שטארקייט און באקוועמליכקייט פונעם זאל
די פאקט אז דער זאל איז געווען באקוועם האט שטארק צוגעגעבן צו די הצלחה, און איך וויל ארויסברענגען עטליכע נקודות אין דעם הינזיכט. אונזער עולם איז געוואונט צו פארשידענע ערליי מסיבות און כינוסים, צו איז דאס דינערס, חתונות, די ריזיגע מעמד הדלקה אין קר"י און אזוי ווייטער. דער צד השוה שבהן איז געווענליך אז עס קומט באגלייט מיט 'עקשאן' דער רבי קומט אריין, דער חתן קומט אריין, מצינדט די הדלקה, מטאנצט, עס איז דא מוזיק, מ'רופט אויס סכומים, מ'סערווירט ניסלעך און טענזשערינס, מ'שרייט מאכטס אויף, מ'רוקט אריין און ארויס פארענטשעס און אזוי ווייטער.
אנצוקומען צום ציהל נעכטן האט מען געוואוסט אז מדארף האלטן דעם עולם אויף זיץ פלעצער אויסצוהערן דרשות, מ'גייט נישט טאנצן, מ'גייט נישט עסן, מ'גייט נישט סערווירן, און מ'גייט נישט פאטשן אדער שרייען פוי. און דאס איז אין א תקופה ווען די אטענשאן-ספען פון מענטשן איז געפאלן צו גאר קליינע צייט-אפשניטן. א דורכשניטליכע אינגערמאן האט נישט קיין נערוון צו הערן א דרשה לענגער ווי פופצן מינוט, און א בחור נאך ווייניגער. ממילא האט מען פארשטאנען אז מ'דארף האבן זייער א באקוועמער זאל, און אין דעם הינזיכט איז עס געווען אן הצלחה למעלה מן המשוער, וואס איך וועל שרייבן אין נקודות בקיצור:
* ברייטע פארקינג מעגליכקייטן אז מ'האט געקענט קומען מיט די אייגענע קארס
* פון פאראויס באשטימטע זיצן, מדארף זיך נישט שטופן, כאפן פלעצער
* באקוועמע זיץ פלעצער, יעדער קען מיטהאלטן זיצנדיג, נישט שטיין אויף פארענטשעס צודריקט ווי סארדינען מיט מורא אז מ'גייט פארלירן די פלאץ אויב מגייט ארויס פון זאל
* ריזיגע קארידארן מיט גענוג ביהכ"ס, מענטשן קומען פון לאנגע וועגן, נישט אראפגעשטעלטע וואגאנען מיט פליגער-סטיל ביהכ"ס
* א שטאב מיט געהילפן צייגן אן די פלעצער, סעקיוריטי ביים אריינקומען גייט געשמירט וכו'
* א קילע באטעמטע טעמפעראטור אין זאל, און א גוטע סאונד סיסטעם
די אלע זאכן האט למעשה באוויזן א קונץ! מיינסטנס מענטשן זענען געזיצן רואיג דורכאויס דעם גאנצן מעמד און באמת אויסגעהערט און אריינגענומען אין זיך די יסודות וואס מ'האט געלערנט און גע'חזר'ט ווי מ'וועל מיר בהמשך אויסשמועסן.
-
המשך יבוא בל"נ בעזהשי"ת
-
דער עולם הנאספים און דער אויבן-אן:
פון קינדווייז אן האב איך א נטי' צו וועלן קענען מענטשן, איך פלעג זיך ארומדרייען אין גרויסן ביהמ"ד אין ראדני סטריט און פרובירט צו דערגיין און זיך באקענען מיט אלע אידן, סתם שבתים און אוודאי ימים טובים ווען עס זענען געווען אסאך געסט וכדו'. נעכטן זיך ארומדרייענדיג אין זאל, קען איך זאגן, אז פון אינגעלייט פון דרייסיג יאר און ארויף, האב איך כמעט יעדן געוואוסט ווער זיי זענען! אלעס זענען געווען היימישע פנימ'ער, אידן וואס איך געדענק קומען קיין וויליאמסבורג אדער קרית יואל - אויב זיי זענען נישט פון דארט - צום רבי'ן דער ברך משה זצ"ל און שפעטער.
פארוואס איז דאס אינטערעסאנט?
ווייל ווי געזאגט איז דער אוונט געווען אייגנארטיג, מיוחדת במינה, און מ'האט זיך געדארפט שפירן באקוועם אין זאל. ווען איך זאל זיצן אין זאל, און צו מיין רעכטע זייט זיצט אן ערליכער וויזשניצער חסיד, און צו מיין לינקער זייט א בחור א תלמיד פון ישיבת סאוט פאלסבורג בראשות הגאון ר' אלי בער שליט"א, בין איך אויסדרוקליך אומבאקוועם צו הערן א דרשה אז רבינו הק' זי"ע איז געווען א "יחיד בדורו בחכמת אלקית"!, איך ווייס אז יענער טראכט יעצט פון הרה"ק רבי אהרן מבעלזא זצ"ל און דער אנדערער פון הגאון הגדול רבי אהרן קאטלער זצ"ל, און איך זיץ אומבאקוועם צו הערן אז פרומע חברי הכנסת זענען עובר יעדע רגע אויף די הארבסטע איסורים שבתורה, אפי' ווען איך האלט ביי מיר אין הארץ אז עס איז טאקע אזוי.
דאס אז דער ציבור איז געווען 'היימיש' האט מורא'דיג צוגעגעבן צום באקוועמליכקייט און אפענקייט, יעדער האט געשפירט זיין אידענטיטעט, יעדער איז געווען שטאלץ צו באלאנגען דא, און קיינער האט נישט געדארפט קוקען הונטערן רוקן צו איינער קרומט מיט די נאז.
און דאס ברענגט מיך צום הערליכער אויבן-אן!
איך גיי נישט אריינגיין אין די נושא פון רבנים ואדמורי"ם היינט צוטאגס און זייער בליק לגבי סאטמאר און דעת תורתו של רביה"ק זי"ע, דאס איז אבער זיכער אז זייער אסאך רבנים וואס זענען אפשר אפי' גאנץ נאנט צו סאטמאר, האבן דאך געוויסע שפאלטענעס וואו זיי זענען נישט בלב אחד און זענען זיך נישט גרייט צו אידענטיפיצירן אלס 'סאטמארער'. ווען אזעלכע רבנים פילן אן דעם אויבן-אן, ווי קאלירפול דאס זאל זיין, ווי שיין דאס זאל זיין פאר א בילד אין 'מאמענט' איז דאס אבער א סתירה צום סוקסעס און 'באקוועמליכקייט' פונעם אוונט. נישט חלילה אז איך וויל ממעט זיין בכבוד הרבנים הגאונים שליט"א, אבער ווי דערמאנט איז דא געווען א 'ציל' און א 'מאטיוו' און דאס האט געדארפט אסאך סיעתא דשמיא אז עס זאל געלונגען.
דער אויבן-אן נעכטן איז געווען באשיינט פון גאר גאר 'היימישע' רבנים, דורכגעווייקטע תלמידים פון רבינו הק' זי"ע און אזעלכע ביים וועם צו טראגן די 'פלעק' סאטמאר איז א שטאלץ און א כבוד! קוקענדיג מיט מיין שפאטקיוו צו זעהן אז אזא חשוב'ער תלמיד פון רבי'ן ווי דער פריימאנער רב שליט"א ראב"ד התחה"ר זיצט אויפן אויבן-אן, און נישט אויף צו געבן שלום און אראפ, נאר ער זיצט דארט אפאר שעה און שפירט זיך 'באקוועם' ער איז אינדערהיים, די טעמע איז קרוב ללבו, די נושא אינטערעסירט אים, ער האט געשפענדט א שעה אין קאר אהערצוקומען און ער יאגט זיך נישט צוריק, דאס בייצווואונען האט געגעבן א מורא'דיגע בא'טעמ'טקייט צום אוונט.
און נישט נאר דער פריימאנער רב שליט"א אדער הגאון בעל ישראל והזמנים שליט"א, כמעט דער גאנצער אויבן-אן איז געזיצן דארט מהחל ועד כלה, א צדיק ווי חו"פ רבי חיים מערץ שליט"א, א גאון ווי דער מח"ס סיעתא דשמיא שליט"א מפארי וממובחרי תלמידי רבינו הקוה"ט זצוק"ל, א שטייגער ווי חו"פ רבי מאיר אליעזר פריעדמאן שליט"א אדער הגאון חו"פ רבי שמחה שלום שטיינבערגער שליט"א, אפי' א דוגמא ווי דער ספינקא רבי שליט"א (מהרא"א) וועלכער איז געזיצן דארט און גענייט אן אויער קרוב צו דריי שעה, מה נהדר היה המראה! עס האט געמאכט יעדן שפירן אז מיר געפונען זיך אין גאר ערנסטע מאמענטן און עס לוינט זיך נישט צו פארפאסן קיין מינוט נישט.
-
המשך יבוא בל"נ ובעזהשי"ת
זעלבסט פארשטענדליך אז היינט, ויהי ממחרת, איז יעדער איינשטימיג אז דער הויכפונקט פונעם אוונט איז געווען די הפלא'דיגע דרשה פון רבי'ן שליט"א (כ"ק אדמו"ר מהר"א מ'סאטמאר שליט"א - ומכאן ביז צום סוף פון מיינע געדאנקען, סתם רבי שליט"א לזה כוונתי), אבער איידער איך וועל אנקומען דערצו וויל איך זיך אפשטעלן עטליכע מינוט איבער די אנדערע מאמענטן אין זאל, און רבותי, איך שרייב 'מיינע' געדאנקען און מיין פערזענליכע אבזערוואציעס, שפירט אייך פריי מחולק צו זיין לטב ולמוטב, איך וועל ארויסברענגען די געלונגענע נקודות און אויך די ענינים וואס איז לדעתי געווען איבריג אדער אומגעלונגען.
געעפנט דער כינוס האט זיך מיט אנדערהאלבן שעה שפעטער ווי איך האב געמיינט, אבער נאכדעם וואס דער רבי שליט"א איז געזיצן דארט מהחל ועד כלה האב איך פארשטאנען, אנדערש ווי געווענליך וואס דער רבי קומט שוין אן אינמיטן דעם פראגראם, האב איך פארשטאנען אז 'היינט איז אנדערש' און פארדעם האט מען נישט געקענט אנהייבן מיטן סדר היום איידער דער רבי ערשיינט אין זאל, א זאך וואס האט גאר שטארק צוגעגעבן צום ערנסטקייט פונעם מעמד.
דער יושב ראש הרה"ג רבי דוד פערל שליט"א מיט זיין באסאווע שטימע און ארץ ישראל'דיגער אקצענט איז זיכער געווען א גוטער אויסוואל, סיי אלס א רעדנער און אויך אלס אן ערנסטער איד פון די הייליגע חבורה פון תולדות אהרן נאך משנים קדמוניות, און צענדליגע יארן א מרביץ תורה אין קרית יואל. אבער אויב איך מעג אריינווארפן קריטיק, דאס אויסרופען יעדן רעדנער און פארשטעלן באזונדער יעדן מיט זיין היסטאריע און טיטלען, האט נישט אויסגעפעלט און אפי' אביסל מוגזם צו שטארק מליצה'דיג (א שטייגער ווי די מליצה פון הייליגען ישמח משה אויף הרה"ק רבי יעקב גאטליב מבויאם זצ"ל, ווייל ער רופט יעצט אויף א ווייטע אייניקל איז אביסל החטיא המטרה). אבער ווי געזאגט איז דאס א קליינע נקודה און קרישקעלע, נאר איך וויל שרייבן מיינע אמת'ע געדאנקען און נישט נאר די געלונגענע חלקים.
די ערנסטקייט ביים זאגן די צעהן קאפיטלעך תהלים ביים אנהויב איז געווען א מורא'דיגע געדאנק, טויזנטער אידן בענעזאם זאגן תהלים מיט א זעלטענע ערנסטקייט, עס איז ברור אז עס האט מעורר געווען רחמי שמים און געשטעלט דעם טאן פונעם מעמד אלס אן ערנסטע זמן, דער מאנטשעסטער רב שליט"א האט אויסגעפירט דעם שליחות הונדערט פראצענט, געהאלטן דעם עולם אינאיינעם און מיט א קול בוכים אויסגעפירט די תפלה פון יה"ר שלאחר אמירת תהלים און די י"ג מדות של רחמים.
און דאס זעלבע ביים ענדיגען דעם מעמד מיט די פסוקי היחוד, דער סטאניסלאווער רבי שליט"א פון לאנדאן האט מיט אן אש להבה ממליך געווען שמו יתברך, ואתו עמו אלופי אלפי ישראל, א זאך וואס האט זיכער בוקע געווען רקיעים און עושה רושם געווען למעלה.
-
איך וועל מיך נישט אפשטעלן ביי די דרשות פון די רבנים הגאונים; דער דיין שליט"א פון קרית יואל, הגה"צ דומ"ץ וראה"כ שליט"א פון לאנדאן און הגה"צ אב"ד בויאם שליט"א מח"ס יקב אפרים, הצד השוה שבהן אז יעדער אויף זיין אייגנארטיגער שטייגער האט ארויסגעברענגט שטארקע נקודות בענין מטרת הכינוס, אבער לפי עניית דעתי, קען איך נישט זאגן אז די דרשות האבן בעצם צוגעגעבן צו 'דעליווערן די מעסעדזש'. ווען מ'לייגט די דרשות אין שאטן פון די מייסטערהאפטיגע דרשה פון רבי'ן שליט"א, נישט חלילה אז די אנדערע דרשות האבן נישט קיין חשיבות, אבער עס פארלירט די 'מעסעדזש' ווען מ'נעמט אהיים די הויפט-נקודות, דער מח פון א מענטש פארנעמט נישט צו הערן אין די זעלבע נאכט 'צופיל', וממילא בדרך כלל האט דער עולם אהיימגענומען דעם רב'ינס דרשה אלס צדה לדרך און די אנדערע דרשות זענען עטוואס פארלוירן געווארן, טראץ דעם וואס יעדע פאר זיך איז געווען געלונגען. איך ווייס נישט צו מ'וואלט געדארפט עלימינירן די דערמאנטע דרשות (לדעתי - איינס דערפון וואלט זיכער נישט אויסגעפעלט), אבער עס האט שטארק צוגעגעבן צום כבוד פונעם מעמד, און עס איז אוודאי נישט געווען וואס מ'רופט אין אמעריקא א 'פלאפ' פארן כינוס.
דאס ערשיינונג און די דרשה פון הגאון הגדול והישיש, ריש בי דינא רבה דירושלים עיה"ק שליט"א, האט בלי שום ספק מורא'דיגע געהויבן און געגעבן א ספעציעלן דערהער פארן מעמד, וואס איך וויל דייקא ווידמען אפאר פאראגראפן לכבודו הגדול שליט"א.
באלד ווען עס איז ארויס אין די גאס אז הגאון דער ראב"ד שליט"א גרייט זיך אונטערצונעמען די נסיעה מפאר צו זיין דעם כינוס, האט עס מיך שטארק באנומען, איך ווייס ווי שווער עס איז פאר א אינגערמאן צו פארן קיין ארה"ק און צוריק, און פארברענגען א וואך צייט אוועק פונדערהיים, כ"ש וכ"ש ווען די רעדע איז פון א איד אין די עלטער לאויט"א, ווער רעדט נאך ווען די רעדע איז ארומצופארן אין אלע היימישע געגנטן, זאגן שיעורים, פסק'נען שאלות און אויפטרעטן ביי עטליכע פארזאמלונגען, פארשטייט יעדער אז דאס איז אן עבודה קשה במקדש, וואס אויב נעמט זיך דער גאון אונטער אזא נסיעה, באדייט דאס אז דא קומט א מעמד נהדר ומרומם וואס לוינט זיך נישט צו פארפאסן.
דורכאויס די גאנצע וואך, איך האב געהאט די זכיה זיך צו באטייליגע ביי איינע פון די מעמדי קבלת פנים אין ניו יארק, און אזוי אויך האב איך געזעהן בילדער און סצענעס פון שיחות קודש און שיעורים וואס דער ראב"ד שליט"א האט געזאגט און געשמועסט, וואס זאל איך אייך זאגן, כולו אומר כבוד. אנדערע קענען מיך, איך האב א געשמאק צו היסטאריע און צו הערן איבער פריערדיגע דורות, און דא האבן מיר א געלעגנהייט צו הערן פון א איד אין די יארן, כל זמן שמזקינין דעתן מתיישבת, ווי ער דערציילט מיט אזא בא'טעמ'טקייט און פשטות פערזענליכע עפיזאדן פון פופציג ביז זיבעציג יאר צוריק, ער ברענגט אונז צוריק צו א דור דעה, מ'רעדט דא פון א גאון ועילוי מפורסם וואס האט שוין גע'שמ'ט בעולם התורה מיט זעכציג יאר צוריק! עס איז א זכי' נאר צו כאפן א בליק אויף א בעקיטשע וואס נעמט ארום דאס לייב פון א בשר ודם וואס האט קולט געווען אין זיך קרוב צו ניינציג יאר התמדה בתורה אויף א זעלטענעם פארנעם!
וממילא דאס עצם ערשיינען פונעם ראב"ד שליט"א אין זאל האט אריינגעברענגט א געוויסע סקרוך אדער וויבראציע אין די ביינער, וואס וועט בלייבן איינגעקריצט אין זכרון. די יראת הכבוד ווען אלע רבנים ובראשם כ"ק רבינו שליט"א שטעלן זיך אויף און זענען מקבל פניו פונעם גרויסן גאון שליט"א, דער זאל זינגט אן מוזיק 'כי אורך ימים ושנות חיים יוסיפו לך' און יעדער בלייבט שטיין ביז ווען דער גרויסער גאון זעצט זיך אנידער, אויב האט איר געברענגט א אינגל צום מעמד און ער האט נאר דאס קונה געווען וואס דאס מיינט 'כבוד התורה' האט זיך עס שוין געלוינט!
און דאס האט זיך ביי מיר פארשטערקערט ווען דער ראב"ד שליט"א האט גענומען דאס ווארט, מ'קען זאגן א האלבע שעה של קורת רוח, א האלבע שעה ווען די חלל פון נעסאו-קאלאסיום האט זוכה געווען אריינצונעמען דברי פי חכם חן, אויפן הארטן אמעריקאנער ספארטס-באדן גיסט זיך פינקען פון די תורה הקדושה, די הייליגע מסורה וואס דער ראב"ד גיט איבער לדורות הבאים פון וואס ער האט פערזענליך מקבל געווען פון צדיקים וגדולים מדורות הקודמים. ווער עס האט שכל דרוקט אפ די טייערע ווערטער פונעם ראש בית דין שליט"א און חזר'ט עס איבער צו געדענקען אז ער האט דאס אליינס געהערט ביים גרויסן כינוס, דאס איז א מתנה טובה אוועקצולייגן לדורות, וואס מיר גייען אי"ה קענען דערציילן יארן שפעטער "איך האב אליינס געהערט פון רבי משה שטערנבוך......"
דער גאון גיט איבער א פערזענליכער שמועס פון הגאון הצדיק רבי משה שניידער זצ"ל , ער דערמאנט עטליכע שמועסן וואס ער האט זוכה געווען צו הערן פון דעם גאון ומפליא פלאות רבי מרדכי (מאטל) פאגראמאנסקי זצ"ל, און דערציילט וואס ער האט אליינס געהערט פונעם גרויסן גאון דער חזון יחזקאל זצ"ל, פערזענליכע אנעקדאטן פונעם בריסקער רב זי"ע, ווי שיין איז געווען צו הערן ווי דער ראב"ד דערציילט מיט אזא ענוות חן: גיי איך אין גאס, וועם טרעף איך? רבי עמרם בלויא....מיין דידי נאמן...... גיט ער מיך א פרעג.... פרעג איך אים צוריק....."
מיין אויער האט זיך נישט געקענט גענוג זעטיגען. און דאס איז נאך איידער די עצם רעיונות און נקודות בעניני אמונה הטהורה, וואס דער ראב"ד צולייגט אזוי קלאר (אנדערע האבן שוין אראפגעשריבן די נקודות אינעם דערנענבדיגער אשכול - אבער אויב האט איר עס נישט געהערט/אויפגעכאפט נעכטן נאכמיטאג ביים כינוס, איז ראטזאם מ'זאל דאס ליינען בכתב לשונו, ווייל עס איז באמת גאר גאר שטארקע יסודות פון פריערדיגע צדיקים וגאונים, וואס מ'הערט נישט יעדן טאג פון אזא מקור ראשון).
מה נהדר היה המראה! משה שפיר קאמרת, יעדעס ווארט איז געווען גינגאלד און ווערט א מיליאן!
-
המשך וסוף דברי בתגובה הבאה בס"ד
מיין פעדער איז צו ארעם צו שילדערן דעם קלימאקס פונעם מעמד הנהדר, די זעלטענע און מחודש'דיגע דרשה וואס כ"ק רבינו שליט"א האט אזוי מייסטערהאפטיג אראפגעשטעלט און געהאלטן געשפאנט די טויזנטער משתתפים פאר קרוב צו אנדערהאלבן שעה!
מסתם יעדער וואס איז געווען אין זאל האט שוין געהאט די זכיה און געלעגנהייט צו הערן מערערע דרשות פונעם רבי'ן, אני כשלעצמי, האב איך שוין געהערט זייער אסאך דרשות מפום ממלל רברבין, גייענדיג צוריק צו די יארן בהלו נרו של רבינו הק' בעל ברך משה זצ"ל, וואס ווער עס געדענקט איז געווען צענדליגע מאל וואס דער רבי ז"ל האט מכבד געווען בנו הגדול רבינו שליט"א אלס ראש המדברים, אזוי ארום אז עס ליגט מיר אין די ביינער דרשות טאקע בימי חול המועד בנוכחות אביו הגדול זצ"ל, דרשות ביי פארשידענע מאורעות, דרשות ביי פראטעסטן, און אוודאי די דרשות און שיעורים וואס דער רבי שליט"א האט געהאלטן און פארגעלערנט אין די צייטן ווען מיר האבן געהאט די זכיה צו לערנען אין די ישיבה אין קרית יואל, און אזוי ווייטער דוכאויס די אלע יארן זינט ער האט איבערגענומען די שבט ההנהגה, ווען דער רבי שליט"א פאדערט און ער מאנט, און רעדט צו אונז בכל עת מצוא.
וממילא האב איך - ווי פיל אנדערע - נישט ערווארטעט קיין מורא'דיגע חידושים אין די דרשה פון רבי'ן שליט"א, געוויס האב איך נישט געקלערט אז עס וועט נישט געלונגען, אבער פארט בין איך געווען סקעפטיש צו עס איז נאך דא א געדאנק וואס ער גייט ארויסברענגען וואס מיר האבן נאכנישט געהערט, און טאקע דערפאר בין איך געווען היבש 'דיסעפאונטעד' צו הערן אז הגאון הגדול בעל סיעתא דשמיא שליט"א וועט למעשה נישט אויפטרעטן, ווייל איך האב געהאלטן אז זיין דרשה וואלט געווען די 'היט' פון די נאכט, און עס האט געבאדערט אז לא אסתייעא מילתא.
מה אמור לכם ידידיי, איך האב געהאט א טעות, און זאגאר א פאטאלער טעות! און איך וועל אנהייבן מיט די ווערטער וואס הגאון בעל סיעתא דשמיא שליט"א האט זיך זעלבסט אויסגעדרוקט פאר ידידו הרה"ג ר' ב.ר. שליט"א "נאך א מזל איך האב נישט גערעדט: אלע נקודות וואס איך האב מיך אנגעגרייט צו זאגן, און נאך אסאך מער און בעסערע נקודות, האט דער רבי שליט"א געזאגט, און אסאך בעסער אראפגעלייגט ווי איך וואלט עס ווען אראפגעלייגט!" ממש דאס, איז געווען מיין מחשבה נאך די דרשה פון רבי'ן שליט"א, איך האב געקלערט צו מיר, אויב וואלט רבי שמעי' שליט"א גערעדט, וואלט ער אדער געזאגט די זעלבע נקודות און עס וואלט געווען א בחינה פון לא אמרי רבנן בכפילא, אדער וואלט עס געווען אנדערע נקודות שטארק ארויסגעברענגט, און ממילא וואלט עס געווען בבחינת תרי קלא לא משתמעא - מ'קען נישט האבן צוויי 'נואמי הכבוד' ביי איין אוונט, עס ארבייט נישט.
דער רבי שליט"א האט בקול חוצב להבות אש, אנגעהאלטן א הויכן טאן דורכאויס די גאנצע דרשה, ער האט גערעדט מיט הרגש, מיט ענערגיע, קול אהרן בכח וקול אהרן בהדר, קול אהרן חוצב להבות אש וקול אהרן שובר ארזים! אויב ווייסט איר וואס דאס ווארט 'פעשאן' באדייט, איז דאס איינע פון די פילע אדיאקטיווען וואס איך וואלט צוגעקלעבט צום רבי'נס מהות ביי די דרשה, דער רבי האט געשטורעמט, ער האט געמאנט און געפאדערט, זיין קול האט מעורר געווען זכרונות, עס האט מעורר געווען תשובה ותיקון המעשים, עס האט מעורר געווען אן התבוננות און מחשבה און עס האט מעורר געווען זיך צו כאפן ווי משטייט אויף דער וועלט בעניני אמונות ודיעות.
דער רבי שליט"א האט שלא כדרכו נישט געזאגט קיין סאך דברי אגדה, אוודאי נישט קיין פלפולים, נישט געטייטשט אויף די וואכעדיגע סדרה און נישט געזאגט קיין משלים, גערעדט צום פינטל ארום די נקודות וואס ער האט געוואלט ארויסברענגען און זיך געהאלטן צום 'מעסעדזש' דורכאויס די גאנצע צייט! ער האט נישט געווידמעט קיין סאך צייט איבער 'קארענט איווענטס' אין ארצינו הקדושה, און נישט פארקראכן צו פרטים ופרטי פרטים פון מציאות הדברים, און דאס איז א דרשה וואס אני הקטן האב איך נאך קיינמאל נישט געהערט פון אים, און אוודאי נישט במשך אזא לאנגע דרשה פון אנדערהאלבן שעה אין איין צו.
-
איך נייג אוועק צו א פערזענליכע אנעקדאט צו פארשטיין מיינע געדאנקען בנוגע די דרשה נלהבה ונפלאה. מיט יארן צוריק האב איך דורכגעלערנט דעם מאמר לשון הקודש פון ספר הקדוש ויואל משה, דער רבי זי"ע איז מבאר באריכות די חומר האיסור פון די טריפה'נע שפראך עברית מיט א זעלטענע אריכות און קלארקייט סיי אין די הלכה און אין די מציאות הדברים. מיט א צייט שפעטער האב איך געלערנט אינעם ספה"ק דרשות חתם סופר, איך געדענק נישט יעצט אויף דער מינוט די מראה מקום המדויק, דער הייליגער חתם סופר ברענגט אראפ די באקאנטע מחלוקת הרמב"ם והראב"ד פארוואס די שפראך הייסט לשון 'הקודש' און דער הייליגער חת"ס צולייגט דארט מיט א מורא'דיגע ריינקייט די טבע פון לשה"ק איבער אלע שפראכן אז מגודל קדושתה איז עס א שפראך וואס בטבעה פארגעסט מען עס שנעל, מיט דעם איז ער מסביר די באקאנטע גמרא 'לא הוו ידעי רבנן מאי הוא השלך על ה' יהבך וכו' - בקיצור, מיר וואלטן עס גערופען 'א סאטמארער שטיקל חתם סופר' .
ווען איך האב עס געלערנט, האב איך געשפירט ביי מיר א מורא'דיגע שטאלץ, דער רבי ברענגט נישט דעם חתם סופר אין ויואל משה, איז פשט אז דער רבי האט מברר געווען שיטתו אפי' אן דעם וואס ער האט פונקט דעמאלס געהאט דעם חתם סופר פאר זיך, ווייל דאס טייטש תורת אמת! ווען מ'גייט אויפן גלייכן וועג טרעפט מען אן אנדערע מענטשן.
כלפי מה הדברים אמורים, כ"ק רבינו שליט"א האט אנגעהויבן זיין דרשה מיט א מורא'דיגע שטיקל סמ"ק אויף די סאמע וויכטיגסטע שטיקל פון תורתינו הקדושה "אנכי ה' אלוקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים" די ערשטע דיבור פון די עשרת הדברות, און פון די צוויי איינציגע פסוקי התורה הקדושה וואס כלל ישראל האט געהערט פונעם אייבירשטן אליינס במעמד הר סיני! דער סמ"ק איז א ראשון הר"י מקורביל, פון די גאוני בעלי התוס' וועלכער גיט צו פארשטיין אז אין דעם סאמע פסוק ליגט איינע פון אונזערע עיקרי האמונה וואס דער רמב"ם רעכנט אויס צווישן די י"ג עיקרים און דאס איז דער ענין פון צפיה לישועה, אז מיר זענען באשוואורן געווארן ביים מעמד הנבחר צו גלייבן און האפן יעדע רגע אז הקב"ה בכבודו ובעצמו גייט אונז ארויסנעמען פון גלות.
דער רבי שליט"א האט מרחיב געווען עטליכע מינוט אין די נקודה, אבער מיין באמערקונג דערצו, דער רבי זי"ע ברענגט נישט דעם סמ"ק אין ויואל משה (אזוי דאכציך מיר, אויב איינער ווייסט אנדערש ביטע מיטיילן) דאס אליינס איז דעם רבי'נס חידוש געווען נעכטן נאכט, להביא סימוכין לדבריו הקדושים מפי ספרים וסופרים, און דאס זעלבע איז געווען דאס ווארט פונעם פוסק פון כלל ישראל דער גאון וצדיק נשגב בעל שואל ומשיב זצ"ל וואס ער האט געזאגט כלפי די שבועה וואס אידן זענען געווען מושבע אין מצרים שלא ימרדו באומות, און אזוי ווייטער די ווערטער פון מרן החתם סופר איבער די בני אפרים וועלכע האבן גענומען די גאולה פאר די צייט און די טייטש אויפן בן הרשע אולי היה שם לא היה נגאל! דער רבי שליט"א האט במתק לשונו מיט דעם צוגעשטעלט די שטארקע יסוד אז "ויואל משה אמת ותורתו אמת", והא ראי' מ'טרעפט דאס אין די רייד פון אונזערע ראשונים וגדולי אחרונים, מ'דארף נאר האבן עינים לראות ואזנים לשמוע, אז מגייט אויפן גלייכע וועג טרעפט מען אן אנדערע מענטשן אויך, דאס איז איין מורא'דיגע נקודה.
פון דעם איז דער רבי אריבער אויסצושמועסן דעם עצם רעיון הציונות פארוואס דאס איז מנוגד לדברי תורתינו הקדושה, בקול חוצב האט ער געברענט, און מיט א רעטארישען קראפט ליארעמט "ציונות זאגט דאס פארקערטע" ווען ער האט ארויסגעברענגט די חלקים וואו ציונות איז היפך פון אמונת תורתינו הקדושה, היפך די יסודות ועיקרי אמונת ישראל. דער רבי האט מבאר געווען פרטי וחלקי ההלכה פון ספה"ק ויואל משה, דער רבי האט צוגעוויזן ראשי פרקים און אנגעצייכנט אז מ'זאל עס איבערחזרן בפנים צו זעהן אריכות דבריו. באזונדער האט זיך דער רבי אפגעשטעלט מסביר צו זיין דעם חומר האיסור פון 'שיתוף פעולה' מיט די מדינה הטמאה, דאס עצם זיין א חבר אין די כנסת המינים וואס איז מחוקק חוקים לא טובים, חוקי עבודה זרה גו"ע ושפיכות דמים, און עס קענען זיצן דארט אידן שומתומ"צ און אונטערשרייבן אזעלכע געזעצן?!
הערנדיג די פייערדיגע דיבורים האט מיר אנגעכאפט עפעס א געפיל פון אשר בחר בנו, וואס פאר א זכיה האבן מיר צו זיין סאטמארער חסידים, ווער רעדט נאך ווען דער רבי האט מיט א שטאלץ אראפגעמאלן דאס יחידות פון רבינו הקוה"ט זי"ע און געשריגן "דער פעטער זכרונו לברכה איז געווען א יחיד בדורו בחכמת אלוקית" אן עלעקטרישע שטראם האט באנומען די חוטי השדרה, און מיט א זעלטענע חידוש אפגעלערנט דאס וואס רבינו הק' זי"ע איז איבערגעבליבן מיטן צלם אלקים דורכאויס די אלע מלחמה יארן, נכנס בשלום ויצא בשלום האט דער רבי געזאגט, דאס איז להורות אז ער האט זוכה געווען צו עפעס וואס קיין שום אנדערע גדול וצדיק האט זוכה געווען, און ווי דער רבי שליט"א לערנט דאס אפ איז עס פאר אונז סאטמארער חסידים אן הוראה און צייגעניש צו די איינגארטיגקייט, שהלכה כמותו בכל מקום! מיר דארפן זיך נישט שפירן געטראפן אז אנדערע האבן נישט מסכים געווען לדעת קדשו, אפגעזעהן ווער זיי זענען געווען, ווייל מיר ווייסן און האבן אמונת צדיקים 'שהלכה כמותו בכל מקום!' - דאס איז ווערטער וואס איך האב נאכנישט געהערט ביי א דרשה, נישט פון רבי'ן שליט"א און נישט פון קיין שום אנדערן בעל דרשן.
דער רבי שליט"א האט געווייטאגט אז מ'קען הערן צווישן היימישע סאטמארער חסידים אז מ'זאל הנאה האבן פון די הצלחה פון די ציונים אין מדינת ישראל, ווי א קול שועת ארי, האט ער א געשריי געטאן 'אייכם!' וואו האלטן מיר אויף דער וועלט, און געשטורעמט 'נח נפשיה דרבי' אז מ'הערט אזאלכע זאכן, דאס איז 'זו מיתת צדיקים' עכשיו מת רבי, מ'זעמיר נישט אויפן גוטן וועג, מ'פאר מיר אין פארקערטן ריכטונג, לאמיר זיך צוריקקערן, לאמיר נישט פארקריכן. דער רבי זאל געזונט זיין מאלט אפ וויאזוי דער פעטער פלעגט צו טייטשן דעם 'נגילה ונשמחה בישועתו' ווען משיח צדקינו וועט קומען במהרה, יעדער איד וועט האבן די געלעגנהייט צו קענען גיין שלום נעמען ביי משיח, און משיח וועט פרעגן צו מען איז טאקע געווען פון די אידן וואס האבן מקרב געווען און געווארט אויף די גאולה אדער פארקערט "אוי לנו לאותה בושה, אוי לנו לאותה כלימה!!" האט דער רבי פארפירט.
אסאך איז נאך פארבליבן אין מיינע מחשבות, אבער די נקודות היורדות לחדרי בטן וועלן זיכער געדענקט ווערן און איבערגעחזר'ט ווערן, און עווענטועל וועט מען דאס איבערהערן און לערנען בכתב ובע"פ, דאס איז קלאר אז דער גאנצער אופן פון די דרשה האט מורא'דיג עושה רושם געווען אויף אידן פון יעדן עלטער, עס האט געהויבן כבודו של רבינו הקוה"ט, עס האט אוועקגעשטעלט דעם כבוד פון 'סאטמאר' ביים אייגענעם ציבור צו האבן די גאות דקדושה און סאטמארער שטאלץ, און עס האט מחייב געווען פאר א סאטמארער תלמיד וחסיד זיך אריינצוטאן צו לערנען ספריו הקדושים מיט א פעסטע קבלה.
עס איז באקאנט אז דער רבי זצ"ל האט געזאגט אז אויב האט דער ספר ויואל משה אויפגעטאן נאר פאר איין איד האט זיך עס שוין געלוינט, ומכאן, אויב האט דער נעכטיגער מעמד נאר אויפגעטאן אז איין סאטמארער בחור אדער אינגערמאן זאל זיך קובע זיין א שיעור בספה"ק ויואל משה ועל הגאולה, איז עס לדעתי געווען ווערט אלע געלטער, וכל שכן וכ"ש אויב ברענגט עס אן אויפוואכונג בכלליות הוגה צו זיין בספרי דמרי ט"ב! ולחזור את משנתו הבהירה והברורה, הקדושה והטהורה. ומגלגלין זכות ע"י זכאי, מיר חסידים זענען אסיר תודה צו כ"ק מרן רבינו שליט"א וואס האט גענומען די כוחות, הוא היוצר והוא המייזם, סיי פארן עצם הכינוס און נאך אסאך מער פאר די געוואלדיגע דרשה און תורה שלימה! אשרינו שזכינו להיות נמנה בין אלפי ישראל שהשתתפו, ואשרינו שזכינו להיות נמנים בין תלמידי תלמידיו של איתן אדונינו רבינו הקוה"ט זי"ע
-
און א באזונדערע יישר כח פאר אייך טייערע ליינער פארן נעמען די צייט צו ליינען מיינע שורות, אויב קען עס עמיצער צאמנעמען און אויסשטעלן אויף א פד"פ וועל איך אים - און אפשר אנדערע אויך - שטארק דאנקבאר זיין
מיט כבוד און דאנק, צעיר שבאלפי תלמידי רבינו שליט"א
הק' ... בן ......
- הודו להשם
- שר חמש מאות
- תגובות: 749
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 17, 2017 3:44 pm
- לאקאציע: בבית מדרשו של רבינו
- פארבינד זיך:
הודו להשם האט געשריבן:PDF
יישר כח גדול
- טשאדעלע באדעלע
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6609
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 09, 2017 5:29 pm
- לאקאציע: לי עוועניו קארנער מאנסי בלוד.
- farshlufen
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 22341
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
- מונאוויטש
- שר האלפיים
- תגובות: 2059
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 22, 2015 6:08 pm
- פארבינד זיך:
— הגה"צ רבי מרדכי דוד קאהן זצ"ל
מפתח
-
- שר האלף
- תגובות: 1599
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 20, 2015 12:58 pm
איך בין א סאטמארער מצד השני.
זעהענדיג די בלינדע העצע אויף אנדערע אזוי געריפענע יודישע סייטס מיז איך זאגען אז די כינוס איז געוועהן א שטארקע סוקסעס.
פון וואס מיינע חברים וואס זענען לאו דווקא גרויסע קנאים אדער חסידים פון רבי'ן זאגן מיר אז די דרשה האט זיי איבערגענומען קוקט מיר גראדע אויך אויס אז עס איז געווען א סוקסעס.
- ענדע צדיק!
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5780
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 17, 2013 4:44 pm
- פארבינד זיך:
בלאג - מיינע ארכיוון
כדאי די נושא הציונות זאל נישט אינטערגיין מיז מען רעדן דערפון און סתם רעדן איז נישט גענוג דאס מיז ווערן גוט פארקויפט אז מען זאל עס פארשטיין און זיך האלטען גאר שטארק און שטאלץ דערמיט.
די שטאלץ טוהט זייער וויי פאר די וואס שטייען מיט מיט די ציונים שאולדער טו שאולדער און אויב זענען זיי פארווייטאגט געוועהן היינט דאן ווייס מיר אז די רבי מהר"א האט גוט געטוהן.
איך וויל נישט מאריך זיין דערין ווייל די נושא דא איז רב מיללערס מעכטיגע באשרייבונג.
Boeing is the last to admit Boeing made mistakes - this is why I no longer trust them.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 783
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 16, 2010 3:34 pm
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך איצט דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און איין גאסט


text:
נאכט טיוב
דער נאכט טיוב אויף די לאנדאנער אונטערגרונט און לאנדאנער איבערגרונט איז די נאכט-צייט באדינונגען פאר פארער א גאנצע נאכט פרייטיק צונאכט און שבתע-נאכט אויף די צענטראל, יובילי, נארדערן, פיקאדילי און וויקטאריע ליניעס, און אויף א טייל פון דער מזרח לאנדאן ליניע.
הינטערגרונטרעדאַקטירן
ס'איז אלעמאל שווער געווען האבן א באדינונג אויף דער לאנדאנער אונטערגרונט אין די נאכט שעה סיי וועגן דעם רעש סיי ווייל מען ניצט די נאכט שעה'ן פאר אויפהאלטן ווערק. אין די סוף 1990ער יארן האט מען אנגעהויבן פארבעסערן די סטאנציעס און דאס סיגנאלירן וואס דאס האט אויפגעטון די מעגלעכקייט פון א נאכט באדינונג אויף דער אונטערגרונט.
די נאכט טיוב האט אנגעהויבן דעם 19טן אויגוסט 2016 אויף די צענטראל און וויקטאריע ליניעס.
אין דעצעמבער 2017 האט אנגעהויבן א נאכט באדינונג אויף דער לאנדאנער איבערגרונט פון דאלסטאן קנופ קיין ניו קראס גייט.


text:
מיין טרוקענע באריכט פון די קומזיץ מיט ק.נ.א. (דורך יא יא)
אחראי: אחראי
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 718
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 31, 2008 11:35 am
- לאקאציע: אין ניו יארק
מיין טרוקענע באריכט פון די קומזיץ מיט ק.נ.א. (דורך יא יא)
קיין שרייבער בינעך נישט, און אפילו אויב יא וואלט איך מיר נישט דערוואגט זיך צו פארמעסטן מיט די לייבן ווי וויכי, צייטליך, און מאשקע. אבער דאך עפעס דארפעך דאך שרייבן, אניש וועט מען מיר נישט צאלן קיין טיקעט נעקסט טיים. סאו אזוי האב איך מיטגעהאלטן די קומזיץ:
אנגעהויבן האטזעך עס שוין עטליכע וואכן צוריק ווען איך האב באקומען א פאונקאל פון שלומי טויסיג אז עס איז קאנפירמד עס גייט פארקומען דעם זומער א קומזיץ אן די האדסאן דינסטאג יולי 7, אבער קיין פונקטליכע דעטאלן איז נאכניש געוועהן. א וואך צוויי שפעטער באקום איך א טעקסט מעסעדש פון יוסי טיבערג וואס האט זיך געליינט ווי פאלגענד: You can be the first to write about the kumzitz on ivelt, it will be july 7, i will send u more details via email., און דעמאלטס האבעך טאקע געעפנט די אשכול 'קומזיץ אויף די האדסאן תשס"ט'. עס האט גענומען נאך עטליכע טעג ביז אנדערע זייטיגע געוועבלעך וואס באשרייבן נגינה האבן עס געמאלדן, אבער היכל הנגינה אין די קרעטשמע איז געוועהן די ערשטע עס צו מעלדן.
שוין, לאמיר אויסלאזן וואס איז פארגעגאנגען די קומענדיגע טעג. דינסטאג אינדערפרי האבעך גערופן טויסיג צו ער האט פלאץ מיר מיטצונעמען, פארשטייטצעך ער האט געזאגט נאו פראבלעם.
ארויסגעפארן זעמיר 6:30, נאכן אריינפארן אין פארקינג לאט הער איך א געפייפעראציע, געבעך מיר א דריי ארום זעה איך א רויטע קאר, האבעך שוין געוואוסט אז עס איז צייטי'ס רענטאל, אבער כאניש געוואוסט אז וויכי אליין זיצט אויך דארט, הערעך ווי איינער שרייט 'יא יא' האבעך דערקענט זיין שטימע, די חברה ווילן וויסן צו פארקינג קאסט געלט, נעודאי קאסט עס געלט (בחינים באקומט מען כינים), געטזיך דער וויכי א רוף אן 'טויסיג צאלסט פארקינג פאר ק.נ.א? עניוועי האבעך נישט געטראכט קיין צוויי, און צאמגעקראצט גאנצעטע פינף און צוואנציג דאללער און איך זאג פאר דער ערל (נישט דער וואס האט געשריבן ביפ ביפ ביפ) זאג די חברה אין בעק אז זייער פארקינג איז שוין באצאלט. אבער די חברה האבן נישט געוואלט נעמען די געלט (נארנעם וואס עטס זענטס, איך האב ערנסטערהייט געפלאנט צו באצאלן).
שוין וויכי'ס אלע באגעגענישן עט מען דאך הערן פון אים, אבער איך בין ארויס פון קאר און גלייך געכאפט א שמועס מיט וויכי און מיט צייטליך, ביז איך באקום די פאנקאל פון מאשקע פרעגן ווי ער קומט אן צו די שיף, נאכן אים געבן דירעקשאן'ס האבעך געהאט די געלעגנהייט צו שטיין אין איין קופקע מיט וויכי, צייטליך, מאשקע, און מיי מוזיק. ביז די טיר פון די שיף איז געעפנט געווארן האבעך געוויזן פאר די חברה ווער אלע באקאנטע מענטשן זענען, ווי למשל: שלמה דאקס, ישראלי מאיער פון JMR, יוסי צווייג פון JEWISHINSIGHTS, ישראלי פון מה נשמע, יודעלע דאט קאם, גרשי, יוסי טיבערג, אה, לאמיר נישט פארגעסן פון דעם פוקס.
עניוועיס דא איז שוין די באדשעט טראק מיט עסן אנגעקומען און עס האט אנגעהויבן שמעקן ווי א קומזיץ (אדער מער ווי א גוטע רעסטעראונט).
אדהכי והכי, איז מה נשמע צוגעקומען צו מיר פרעגן וואס איך טוה היינט, האבעכעם געזאגט אז איך גיי זיצן ביי די ק.נ.א. טיש און ריפארטן לייוו, האטערמער געפרעגט צו איך האב אפשר א קעמרא צו בארגן, האב איך אים געגעבן מיין קעמרא, און ער האט געכאפט קליפס פון די גאנצע נאכט. (ער האלט עס אינמיטן אפלאודען אויף זיין וועבסייט אבער עס איז דא א קליין פראבלעם מיט די סערווער, סאו ער האפט עס זאל שוין זיין היינט נאכט)
עניוועיס אזוי ווי מען שטופט זיך ארויפצוגיין אויף די שיף, דארף איך אוועקלייגן מיין געטרייע (נישט אייביג אזוי געטריי) בלעקבעררי.
המשך יבוא אי"ה
מיין טאטע זז"ג וואלט געזאגט "אז ס'פאלט איין איז א חורבן"
- וויכטיג מאכער
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 23720
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 12, 2008 6:21 pm
- לאקאציע: צווישן טרעק 4 און טרעק 5.
אהה, דער 'יא יא' האט אריינגע'זרק'ט א טריקענע באריכט, אבער אינטערעסאנט, 'איך בין דורכגעווייקט נאס'..
'יא יא', האסטעך נישט פארוועם צו שעמען, דיין באריכט אז סופער סופער.. קענסטעס אנרופן טריקן, סעטער גאניש העלפן... דו קענסט, דו וועסטעך נישט קענען ארויסדרייען.. דו וועסט מוזן שרייבן מער אפט..
איך ווארט אויף דיין המשך...
משה קאפויער האט געשריבן:וויכטיג מאכער האט געשריבן:'יא יא', האסטעך נישט פארוועם צו שעמען, דיין באריכט אז סופער סופער.. קענסטעס אנרופן טריקן, סעטער גאניש העלפן... דו קענסט, דו וועסטעך נישט קענען ארויסדרייען.. דו וועסט מוזן שרייבן מער אפט..
איך ווארט אויף דיין המשך...
- צום זאך
- שר האלפיים
- תגובות: 2827
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך פאברואר 25, 2009 3:31 pm
- לאקאציע: רעסט עריע
די גאנצע האדסאן ריווער האסטו מיר דא אויסגעטריקנט מיט דיין באריכט...
יא יא האט געשריבן:(ער האלט עס אינמיטן אפלאודען אויף זיין וועבסייט אבער עס איז דא א קליין פראבלעם מיט די סערווער, סאו ער האפט עס זאל שוין זיין היינט נאכט)
ביטע מאך מיר נישט קיין נסיונות.. ביי מיין קרייז הערט מען נישט קיין מוזיק אנגעהויבן היינט נאכט ביז נאך ט' באב (פאני מנהג.. הא?..) משיח זאל אוודאי קומען פריער..
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 718
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 31, 2008 11:35 am
- לאקאציע: אין ניו יארק
צום זאך האט געשריבן:ביטע מאך מיר נישט קיין נסיונות.. ביי מיין קרייז הערט מען נישט קיין מוזיק אנגעהויבן היינט נאכט ביז נאך ט' באב (פאני מנהג.. הא?..) משיח זאל אוודאי קומען פריער..
די קליפ וואס איך פלאן באלד ארויפצולייגן, האט נישט קיין מוזיק, עס איז נאר ווי שלומי באדאנקט זיך פאר אייוועלט (עס קען זיין א פראבלעם ווייל עס וועט מאכן מענטשן שמייכלן אין די ימי המצרים [דיינו, מעג מען שמייכלן אין די טעג? ])
מיין טאטע זז"ג וואלט געזאגט "אז ס'פאלט איין איז א חורבן"
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 718
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 31, 2008 11:35 am
- לאקאציע: אין ניו יארק
מיין טאטע זז"ג וואלט געזאגט "אז ס'פאלט איין איז א חורבן"
- יאנאש
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8292
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: וואו בינעך טאקע?
- איך_הער
- סעקרעטאר
- תגובות: 18576
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 04, 2006 6:47 pm
- לאקאציע: אין אפיס
- פארבינד זיך:
- הערשי קניהויז
- שר חמש מאות
- תגובות: 837
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך דעצמבער 24, 2008 1:23 pm
הערשי קניהויז האט געשריבן:שכוח פאר די קליפ, און פאר די טרוקענע באריכט.
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 10 געסט


text:
לאניאדא שפיטאל
דאס לאַניאַדאָ שפיטאל איז א שפיטאל אין קריית צאנז, נתניה, ישראל וועלכער איז געגרינדעט געווארן אין יאר ה'תשל"ה דורך דעם פריערדיגן צאנז-קלויזנבערגער רבי. ווען דער רבי איז געווען אין אוישוויץ קאצעט איז ער פארוואונדעט געווארן. ער האט פארשטאנען און געקומען צום אויסדרינגעניש אז טאמער גייט ער דארטן אין שפיטאל איז די מעגלעכקייט ארויסצוקומען לעבעדיגערהייט גאר קליין. אויפן ארט האט ער באשלאסן אז אויב וועט ער געראטעוועט ווערן פון יענעם גיהנום וועט ער אויפבויען א שפיטאל, דארט וואו א ייד וועט נישט דארפן מורא האבן צו גיין דארט כדי צו זוכן א רפואה. ער האט דערציילט די מעשה ביים עפענען פונעם לאניאדא שפיטאל.
אום ו' אדר א' ה'תשס"ח איז געבוירן דארט דאס 100,000סטע קינד.[1]
בילדעררעדאַקטירן
וועבלינקעןרעדאַקטירן
רעפערענצןרעדאַקטירן
- ↑ ישיבה וועלט נייעס (אויף ענגליש)