text:
איבונגען
איבונגען (אָדער געניטונגען) מיינט לויפן, שפּאַצירן, און הייבן שווערע וואָג, האַלט די מוסקלען פונעם קערפער אויפגעפרישט און אַקטיוו צו לעבן לאַנג און געזונט.
טייל מאכן דאס פאר שיינקייט און טייל פאר געזונטהייט.
אינהאַלט
דער קערפער און זיינע מוסקלען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בעפאר מען וויל אנהייבן מאכן איבונגען אדער ליינען וועגן דעם, איז זייער וויכטיג צו פארשטיין ווי אזוי די מוסקלען ארבעטן און וואס איבונגען טוט דערצו. די וואס פארשטייען וואס זיי טוען ברענגן געווענליך בעסערע רעזולטאטן אין א קורצערע צייט. דער כלל איז וויכטיג צו געדענקן אז איבונגן אויב מען טוט דאס נישט אויף די ריכטיגע וועג איז דאס גארנישט ווערט און קען אמאל אפילו ערגער מאכן.
דער מענטש פארמאגט 29 גרופעס פון מוסקלען אויסגעשפרייט אין אלע טיילן פון זיין קערפער און יעדע גרופע פארמאגט עטליכע און אמאל צענדליגער מוסקלען וועלכע ברענגען אלעס צוזאמען צו הונדערטער מוסקלען, גרויסע און קליינע, וועלכע מאכן רירן אונזערע הענט, פיס, קאפ, רוקן, פינגערס, אקסלען, און ביינער.
די גרופעס מוסקלען זענען איינגעטיילט אין דריי טיילן: סקעלעטאל מוסקלען, סמוט מוסקלען, און קארדיאק מוסקלען. סקעלעטאן מוסקלען זענען די גרעסטע און זיי זעט מען פון אינדרויסן פון דעם קערפער. סמוט מוסקלען זענען די גאר קליינע מוסקלען וועלכע קאנטראלירן אלע אדערן, לופט רערן און דער גאנצער ארויסגיין סיסטעם. די מוסקלען קענען זיך זייער שטארק אויסציען און קענען בלייבן אויסגעצויגן פאר זייער א לאנגע צייט. קארדיאק מוסקלען זענען די צענליגער מוסקלען וועלכע מאכן די הארץ ארבעטן פיזיש. די צווייטע צוויי מוסקלען גרופעס ארבעטן אויטאמאטיש מיט'ן קערפער סיסטעם און זענען ווי די מאטארן צו דעם לעבעדיגן מענטש וועלכע מאכן פון ענערגיע צו באוועגונגען. די סקעלעטאל מוסקלען זענען אבער אינגאנצן נישט אזוי און וועלן נאר ארבעטן ווען דער מענטש וועט וועלן עס זאל ארבעטן און דער מוח וועט שיקן דעם מעסעדזש ער זאל זאפארט אויספירן זיין פליכט.
אט דערפאר דארפן די קלענערע מוסקלען (וועלכע זענען רוב מוסקלען) נישט באקומען קיין איבונגען ווייל זיי באקומען דאס יעדע מינוט וואס דער מענטש איז אויף. צום ביישפיל די מוסקלען אין די אויגן קאנטראלירן די אויגן מיט יעדן אויגן בליק און וועלן נישט רוען ביז מען גייט שלאפן.
די גרויסע סקעלעטאל מוסקלען זענען אבער אנדערש און זענען באשאפן געווארן צו קענען אויספירן די שווערערע ארבעט פון דעם קערפער. די גרופעס מוסקלען ארבעטן אינאיינעם. ווען איר רירט אייער הענט פון דא ביז דארט ארבעטן בעיקר די האנט מוסקלען אבער ווען איר וועט אויפהייבן א שווערע זאך וועלן די הויפט מוסקלען פון אייערע הענט, אקסלן, און רוקן צוזאמען העלפן אויספירן די ארבעט מיט זייער קראפט.
יעדער מוסקל איז צוזאמענגעשטעלט פון טויזענטער דינע פייבער שטריקלעך (בערך די דיקיקייט פון א האר) וועלכע האלטן זיך צוזאמען מיט אן אנדערע אינהאלט וועלכע ווערט אנגערופן מייאסינס. די געבוי אנטהאלט אויך אסאך אדערן וועלכע פליסן אריין בלוט און העלפן צוזאמענציען די גאנצע זאך יעדעס מאל עס וויל מאכן פון ענערגיע צו באוועגונגן.
פארוואס איבונגען?[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אונז לעבן מיר היינט אין א באקוועמע וועלט צוגעשטעלט פון אלעם גוטן. מיר דארפן נישט שפאנען קיין פערד, אקערן די פעלדער, וואשן וועש אין טייך, און שלעפן וואסער פון דעם ברונעם. מיר פארן ארום מיט אויטאס, מיר האבן אלעס גרייט אין די סופערמארקעטס, די וועש וואשט זיך אליינס, און וואסער קומט פון א קראן. טאקע א באקוועם וועלט. אבער דער פאקט ווייזט אז די מענטשן פון יענע צייטן זענען געווען שטערקער און געזונטער ווי אונז זענען מיר היינט. אמאל האבן מענטשן טאקע געלעבט ווייניגער צוליב די פילע קראנקייטן וועלכע האבן געשוועבט אין די אטמאספערע. היינט זענען פאראן מעדיצינען פאר אלע קראנקייטן אבער נאך אלס זענען אונזערע קערפער שוואכער ווי עס איז געווען אמאל און דאס איז צוליב די באקוועמליכקייטן וועלכע מיר האבן אין אונזער לעבן. דער מענטש'נס קערפער איז באשאפן געווארן צו ארבעטן און נישט צו שלאפן. פונקט ווי א מעסער דארף שניידן צו בלייבן שארף דאס זעלבע דארף דער קערפער ארבעטן צו בלייבן אקטיוו און געזונט. א מענטש וואס פארט מיט אן אויטא איבעראל און זיצט אין אפיס אדער אין כולל רוב פון זיין טאג איז אים קריטיש וויכטיג ער זאל מאכן איבונגען כדי ער זאל בלייבן ביי די כוחות ווען ער ווערט עלטער. מען קען זען אסאך מיטל יעריגע מענטשן וועלכע קענען זיך קוים באוועגן און פארלירן דעם אטעם מיט יעדע איבערשטרענגעניש. אזעלכע מענטשן האבן ווייניגער שאנסן איבערצוטראגן קראנקייטן און ווירוסעס (גיפטן). אן אקטיווער מענטש אנטוויקלט א שטארקע אימון סיסטעם און שטודיעס ווייזן אז אזעלכע מענטשן לעבן לענגער און האבן ווייניגער פראבלעמען ווי די אנדערע.
דעם רמב"ם'ס ווערטער[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע כלל וואס דער רמב"ם שטעלט אראפ אין פערטן פרק אין הלכות דעות איז: "כללו של דבר יענה גופו וייגע כל יום בבקר עד שיתחיל גופו לחום וישקוט מעט עד שתתישב נפשו ואוכל". אט די זעלבע ווערטער ווערן שוין איבערגעזאגט, דורך אלע דאקטוירים פאר הונדערטער יארן, אז דער מענטש מוז ווארים מאכן זיין קערפער דורך איבונגען בעפאר ער הייבט אן דעם טאג. דער רמב"ם שרייבט ווייטער אין סעיף י"ד: "ועוד כלל אחד אמרו בבריאת הגוף. כל זמן שאדם מתעמל וייגע הרבה... אין חולי בא עליו וכחו מתחזק. ואפילו אוכל מאכלות הרעים". הערט נאך עטליכע ווערטער אינעם נעקסטן סעיף: "וכל מי שהוא יושב לבטח ואינו מתעמל... אפילו אכל מאכלות טובים ושמר עצמו על פי הרפואה. כל ימיו יהיו מכאובים וכחו תשש". די ווערטער זענען קלאר און דייטליך און גארנישט האט זיך נישט געטוישט זינט דאן. א מענטש וואס ארבעט אויס זיין קערפער איז אפגעהיטן פון קראנקייטן און ער קען בעסער פארדייען די עסן, אזוי ווייט אז דער רמב"ם גיט אים א גאראנטי אז ער מעג אפילו עסן נישט געזונטע עסן און עס וועט אים נישט שאטן. פארקערט אויב ער ארבעט זיך נישט אויס דעמאלט אפילו אויב ער וועט עסן ארגעניק עסן וועט עס אים גארנישט העלפן. אויב דער רמב"ם האט עס געזאגט אויף יענע צייטן איז א קל וחומר היינטיגע צייטן ווען די עסן זענען טאקע נישט געזונט און מען מאכט גארנישט קיין איבונגען ברענגט מען זיך פראבלעמען פאר זיך אליינס און עס גייט אריין אין דעם כלל פון "ונשמרתם מאוד לנפשותיכם".
וואס איבונגען טוט צום קערפער[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
יעדע סארט איבונגען ארבעט אויס אן אנדער מוסקל צי זאל דאס זיין, לויפן, שווימען, אויפהייבן וואג, קריכן, טאנצן, א.ד.ג. אין יעדע פון די ביישפילן וועלן די מוסקלען ארבעטן אנצוהאלטן אייער קערפער בארירונג צו קענען ווייטער טאן דאס וואס עס טוט. אין אנדערע ווערטער קען מען אפטייטשן דאס ווארט איבונגען אלס מוסקלען אקטיוויטעטן.
ווען א מענטש הייבט אן טאן איבונגען וועט זיין גאנצע קערפער זיך טוישן. זיין הארץ וועט אנהייבן פאמפן מער בלוט, די אדערן וועלן זיין פארנומען, די נערוון וועלן טאן זייער מעסעדזשינג ארבעט גאר געשיקט, און דאס אלעס וועט ארויסברענגן א היץ אינעווייניג אינעם קערפער וואס וועט אויסוועפן דורך נאסע שוויץ וועלכע וועט בעארבעט ווערן דורך די שוויץ רערן. איינמאל די אלע זאכן ארבעטן מיט'ן פולן ברען וועלן אנדערע מוסקלען, אדערן, און נערוון, זיך אויטאמאטיש איינשטילן כדי דער קערפער זאל האבן גענוג ענערגיע אויסצופירן זיין ארבעט. אויב דער מענטש וועט טאן איבונגען אויף מערערע טיילן פון זיין קערפער אינאיינעם (צום ביישפיל ער וועט לויפן און אין דער זעלבער צייט וועט ער דרייען זיינע הענט) וועט זיין קערפער נוצן נאך מער ענערגיע און ער וועט שוויצן נאכמער אבער אין אזא פאל וועט ער שנעל זיין געצווינגן עס אפצושטעלן ווען ער וועט שפירן אז זיינע כוחות לאזן זיך אויס.
ווען דער קערפער איז אין פולן שוואונג פון ארבעט ווערט דער גאנצער מענטש ווי א מאשין וואס נוצט ענערגיע צו פראדוצירן קראפט. גענוי ווי אלע מאשינען וועט דער קערפער וועלן פטור ווערן פון היץ און פון אלע כעמיקאל אפפאל וועלכע ווערן געשאפן דורך די מוסקלען באוועגונגן. דאס איז דער סיבה פארוואס מען שוויצט אזוי שטארק ווען מען מאכט איבונגען. אבער נאך א זאך פאסירט אין א קערפערישע ארבעט און דאס איז דער גרויסער פארלאנג פאר לופט. א מענטש לעבט אויף לופט און ווען ער ארבעט פארלאנגט ער נאכמער לופט. אין א וויסנשאפטלעכער וועג קען מען דאס גרינג פארשטיין ווייל יעדע ענערגיע וואס ווערט געשאפן פון כעמיקאלן רעאקציעס פארלאנגט אסאך לופט און דאס זעלבע איז מיט'ן קערפער, און ווי מער ארבעט אלס מער לופט.
איבונגען אויך פארן הארץ[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
יעדעס מאל ווען איר מאכט איבונגען וועט איר אין איינוועגס מאכן איבונגען אויך פאר די הארץ און שטודיעס ווייזן אז די וואס מאכן איבונגן ווייניגסטענס צוויי מאל א וואך האבן א קלענערע ראטע אין הארץ פראבלעמען.
די הארץ איז א שטיק מוסקל וועלכע ארבעט צו סופלייען דעם קערפער מיט בלוט. ווען דער מענטש מאכט איבונגען וועט דער הארץ ארבעטן זייער שווער צו ברענגן די נויטיגע בלוט פיל מיט אקסיגען (זויערשטאף) צו די מוסקלען וועלכע ווערן גענוצט אין די טרענירונג. ווען די איבונגען איז אין פולן שוואונג וועט די הארץ פאמפן 5 מאל אזוי שנעל ווי נארמאל. די הארץ טוט איר ארבעט דורך אריינציען און ארויספליסן די קערפערליכע בלוט און מיט דעם וואס עס פליסט און איז אזוי אקטיוו מאכט עס די בלוט ווארים און ווארימט אן דעם מענטש. אין נארמאלע אומשטענדן וועט די הארץ פאמפן ארום 1.3 (כמעט 5 ליטער) גאלאן בלוט אין איין מינוט אבער ווען מען מאכט איבונגען וועט עס פאמפן צווישן 5 און 6 גאלאן (19 - 22 ליטער) בלוט פער מינוט. דאס איז זייער אסאך און קומט אויס אז יעדעס ביסל בלוט אינעם קערפער פליסט דורך די הארץ עטליכע מאל אין איין מינוט ווייל דער גאנצער קערפער פארמאגט נאר צווישן 1 און 2 גאלאנען בלוט.
וואס מיינט איבונגן?[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
יעדע שווערע ארבעט וואס א מענטש טוט איז איבונגען פאר זיין קערפער. א מענטש וואס ארבעט שווער א גאנצן טאג און שלעפט שווערע געוויכטן אדער לויפט ארום אסאך איז נישט פאראן בעסער פון דעם. דער מענטש סטימולירט זיין בלוט רוב שעה'ן פון טאג און ער ברויך נישט האבן קיין ספעציעלע איבונגן אויסער אויב ער וויל אויסארבעטן א געוויסע טייל פון זיין קערפער ווי אן איינגעבויגענע רוקן אדער פארלירן אביסל וואג. דער דורכשניטליכער מענטש וואס זיצט ביי אן אפיס טיש רוב פון טאג דער דארף דאס וויכטיג האבן צו זיין געזונט. עס זענען פאראן צענדליגער פראגראמען וואס מען קען זיך אויסוועלן און די בעסטע איז מען זאל זיך דורכרעדן מיט א דאקטאר אדער טרענירונג עקספערט וואס מען זאל טאן. דער קאנצעפט פון טאן איבונגען אין א פראגראם האט זיך ערשט אנגעהויבן אין די לעצטע 100 יאר. בעפאר האט קיינער נישט געטראכט פון איבונגען ווייל רוב מענטשן האבן געארבעט פיזיש און עס האט זיך נישט אויסגעפעלט מער פון דעם. היינטיגע איבונגען פראגראמען באשטייען פון פשוטע קערפער טרענירונגן און אויך מאדערנע איבונגן. מיר וועלן דאס צעטיילן אין צוויי טיילן און זיי רופן פיטנעס פראגראמען און פרייוואג פראגראמען. דער שפיץ חילוק צווישן די צוויי פראגראמען זענען, אז פיטנעס פראגראמען זענען געמאכט פאר פרויען, און פרייוואג זענען געמאכט פאר מענער. אבער דאס שליסט נישט אויס ביידע פון מאכן די אנדערע פראגראמען. א מאן קען פונקט אזוי טאן א פיטנעס פראגראם און א פרוי קען פונקט אזוי טאן א פרייוואג פראגראם. נאר וויבלאד עס איז נישט רעקאמענדירט פאר א פרוי צו טאן שווערע איבונגען איז פיטנעס פראגראמען באצייכנט געווארן אלס פרויען פראגראמען כאטש מענער דארפן דאס פונקט אזוי טאן נאך וויכטיגער פון פרייוואג.
פיטנעס פראגראמען באשטייען פון פראגראמען מיט און אָן מאשינען. די פראגראמען אן מאשינען זענען פשוט'ע טרענירונגן אין וועלכע מען בייגט און מען ציט אויס אלע מוסקלען זיי צו סטימולירן. רוב פון די פראגראמען זענען אריינגעלייגט אין פארעם פון א טאנץ וועלכע מאכט דאס גרינגער צו געדענקן און ברענגט אויך מער ווארימקייט אינעם קערפער בשעת מען ציעט אויס די מוסקלען וועלכע איז זייער א וויכטיגע זאך. דערנאך זענען פאראן מאשינען מיט וועלכע מען ארבעט אויס געוויסע מוסקלען גרופעס יעדע מיט אן אנדערע מאשין.
פרייוואג פראגראמען זענען געמאכט פאר די וואס זענען שוין געוואוינט צו מאשינען און פארשטייען שוין דעם קאנצעפט פון איבונגען. אין פרייוואג פראגראמען נוצט מען ספעציעלע וואג וועלכע ווערט אנגערופן דאמבעלס און מען הייבט זיי פריי מיט די האנט אדער פיס אן ווערן געפירט דורך א מאשין. די סארט איבונגען ברענגן די בעסטע רעזולטאטן אבער וויבאלד מען קען דאס טאן זייער נישט ריכטיג אויב מען ווייסט נישט ווי אזוי, איז וויכטיג פאר אנהייבער צו נוצן נאר מאשינען פאר א לאנגע צייט.
דער ערשטער טריט - דיעטע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – דיעטע
א גוטע דיעטע איז דער ערשטער און וויכטיגסטער טריט צו איבונגען. א מענטש וואס עסט געזונט און מיט א סדר וועט מער אויפטאן מיט זיינע איבונגן ווי דער וואס עסט נישט געזונטע עסן און האט נישט קיין סדר היום מיט עסן.
דער סדר היום מיט עסן איז אנדערש אין צפון אמעריקע, אייראפע, אזיע, און אין אפריקע. אין צפון אמעריקע איז די הויפט מאלצייט נאכטמאל, אין אייראפע און אין אזיע איז דאס מיטאג. אין צפון אמעריקע עסן א גרויסע טייל מענטשן בכלל נישט קיין מיטאג און טייל עסן זייער שפעט פרישטאג. אין אפריקע עסט מען פרישטאג גאר פרי און אין אזיע עסט מען פלייש אינדערפרי. די עסן זעלבסט איז אויך אנדערש איבעראל און א מענטש פון צפון אמעריקע קען נישט אריינגיין אין א רעסטוראנט אין האנג קאנג ווייל ער וועט נישט האבן וואס צו עסן.
ווי אזוי אימער, דארף זיך דער מענטש מאכן א סדר היום מיט זיין עסן. ער מוז נישט עסן דריי מאלצייטן א טאג, אבער ער דארף יא עסן זיין הויפט מאלצייט יעדן טאג אין די זעלבע צייט צי זאל דאס זיין פרישטאג, מיטאג, אדער נאכטמאל. א מענטש וואס עסט היינט פרישטאג, מארגן נאכטמאל, און איבערמארגן עסט ער 5 קליינע מאלצייטן אינעם זעלבן טאג, מאכט ער זיך אליינס חרוב זיין קערפער און איבונגען וועט אים קיין סאך נישט העלפן. וועגן געזונטע עסן דארף מען אפילו נישט דערמאנען און יעדער פארשטייט אליינס די רעזולטאטן פון געזונטע און נישט געזונטע עסן. די עסן וואס מיר עסן היינט איז שוין בכלל נישט די זעלבע וואס מען האט געגעסן אמאל און די אלע נאשעריי וואס זענען היינט פאראן אויף די מארקעט האט אמאל נישט עקזיסטירט און ווער עס רעדט זיך איין אז די נאשעריי שאדט אים נישט איז אן אומוויסנדיגער מענטש און די רעאליטעט וועט אים דאס איבערצייגן אין לויף פון די יארן.
ווען און וויפיל[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די בעסטע צייט צו טאן איבונגען איז אינדערפרי בעפאר מען עסט פרישטאג ווייל דעמאלט איז נאך דער קערפער ליידיג פון עסן און די רעזולטאטן פון איבונגן איז דאס בעסטע ווען די פארדייאונג סיסטעם ארבעט אויף א קליינעם פארנעם און דערפאר איז טאקע וויכטיג צו עסן א קלייניקייט בעפאר מען הייבט אן כדי די בלוט זאל אנהייבן צירקולירן נאטורליך און דער מענטש זאל באקומען אביסל כוח צו טאן די איבונגן.
נישט יעדער קען אבער טרעפן די צייט אינדערפרי און וועלן ליבערשט טאן אביסל איבונגן ביינאכט אדער שפעט נאכמיטאג. אנדערע צייטן קענען אויך זיין גוט אבער עס איז וויכטיג צו געדענקן דעם כלל אז איבונגען איז נאר גוט ווען מען איז נישט צו הונגעריג און נישט צו זאט. אויב מען מאכט איבונגען באלד נאך נאכטמאל טוט מען גארנישט אויף ווייל די מוסקלען וועלכע ווערן אויסגעארבעט וועלן דארפן מער ענערגיע וואס וועט נאר צושטאנד קומען נאכדעם וואס די מוסקלען אינעם פארדייאונג סיסטעם וועלן זיך פארלעשן און די אומפארדייעטע עסן וועט מאכן מער שאדנס ווי די איבונגען. פארקערט איז אויך נישט גוט ווייל ווען דער מענטש איז הונגעריג וועלן זיינע מוסקלען נישט קענען ערהייבן דאס וואס עס וואלט נארמאל יא געקענט.
די בעסטע צייט צו טאן איבונגן ביינאכט איז עטליכע שטונדן נאכ'ן עסן ווען די פארדייאונג'ס סיסטעם האט שוין פארענדיגט איר ארבעט און דער מענטש האט נאך גענוג כוח צו ארבעטן. שפעט ביינאכט איז נישט גוט ווייל דער קערפער איז בטבע מער אפגעשוואכט און די רעזולטאטן זענען שוואכע. איינמאל מען פארענדיגט מאכן איבונגען איז זייער נישט געזונט צו עסן ווייל דער גאנצער קערפער איז נאך דעמאלט אויפגעקאכט און דאס עסן קען נישט דעמאלט געהעריג פארדייעט ווערן. מען מוז ווארטן ווילאנג אלעס בארואיגט זיך אינגאנצן און ערשט דערנאך קען מען עסן. אגב, דאס עסן נאך איבונגן האט א ספעציעלן אפעטיט און דער מענטש קען בטבע עסן דעמאלט מער ווי נארמאל.
צופיל איבונגען איז נישט גוט פארן קערפער פשוט ווייל איבונגען שוואכט אפ דעם קערפער און מען דארף האבן אסאך אָפּרו. דער קערפער דארף האבן ווייניגסטנס 48 שטונדן אפרו נאכדעם וואס מען מאכט א שווערע פראגראם. דאס ווארט גייט אז איבונגען באשטייט פון 3 זאכן: א גוטע דיעטע, א שווערע פראגראם, און אסאך אפרו. די אפרו איז א טייל פון דעם פראגראם און ערשט דעמאלט הייבן אן די רעזולטאטן צו קומען.
איינער וואס וויל זיין גוט אויסגעארבעט און אקטיוו איז ראטזאם צו טאן איבונגען צווישן 3 און 4 מאל א וואך. מער פון דעם איז צופיל און איבעריג. די וואס האבן נישט קיין צייט זאלן כאטש פרובירן איינס אדער צוויי מאל א וואך און אויסוועלן א גוטע צייט וועלכע וועט ברענגן גוטע רעזולטאטן.
פארגעסט נישט אז שלאפן איז איינע פון די זאכן וואס איז וויכטיג אין די אפרו טעג. אויב מען איז מיד און אויסגעמוטשעט איז א שאד צו מאכן איבונגן ווייל עס וועט זיין "יצא שכרו בהפסדו". אן ערוואקסענער מענטש מוז שלאפן ווייניגסטנס 6 שטונדן א נאכט און א קינד דארף האבן כאטש 8 שטונדן (דאקטוירים רעקאמענדירן מער אבער דאס איז דער מינימום וואס מען מוז האבן).
פיזישע ארבייטער דארפן נישט טאן קיין איבונגען אבער אויב זיי האבן די צייט איז יא כדאי צו טאן כאטש עפעס איבונגען ווייל די איבונגען מיט מאשינען אדער אין פראגראמען גיט פיל בעסערע רעזולטאטן ווי די פיזישע ארבעט און אויב טוט ער דאס ריכטיג וועט אים דאס גאר געבן כוח צו טאן זיין ארבעט גרינגערהייט. ווי געזאגט באקומט מען אסאך ענערגיע און מען שפירט זיך מער אקטיוו און גרייט אויב מען טוט איבונגן כסדר.
בעפאר מען הייבט אן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בעפאר מען הייבט אן סיי וואספארא איבונגען איז זייער וויכטיג צו טאן צוויי זאכן: אנווארימונג און אויסציאונג.
ווען מען מאכט איבונגען שטרענגט מען איבער די מוסקלען מער ווי נארמאל און די מוסקלען דארפן זיין גרייט דערפאר וואס פאסירט דורך אנווארימען דעם קערפער וואס מאכט אז די בלוט צירקולאציע זאל ווערן מער אקטיוו און דאס ווארימט אויטאמאטיש אן אלע טיילן. די גרינגסטע וועג איז ארויפצוגיין אויף א טרעדמיל און לויפן דערויף צווישן 5 און 10 מינוט. ווען א מענטש לויפט נוצט ער אסאך ענערגיע און ער ווערט שנעל אנגעווארימט. פארשטייט זיך אז אויך לויפן איז נישט גוט אנצוהייבן פלוצלונג און מען דארף ערשט גיין פאמעלאך און דערנאך אביסל שנעלער ביז מען איז גרייט צו לויפן.
א טרעדמיל איז אבער נישט די די איינציגסטע וועג צו ווארימען דעם קערפער. א שנעלע שפאציר (בריסק וואקינג) איז מער ווערט פון דעם ווייל די טריט אויפ'ן גאס איז מער אקטיוו און דארט אטעמט מען פרישע לופט וועלכע איז קריטיש וויכטיג ווען מען מאכט איבונגען. בכלל איז יעדע סארט איבונגען אויפ'ן גאס ווערט אסאך מער ווי אינעווייניג און אויב מען האט דער צייט דערפאר איז גוט צו נעמען א שפאציר ווי אפט מען קען און שעפן אביסל פרישע לופט אין דער זעלבער צייט וואס מען בעארבעט די מוסקלען.
ווען מען מאכט איבונגען אינעווייניג אין דעם ווינטער איז וויכטיג אז די טעמפערעאטור פון די הייצונג זאל זיין נידעריגער ווי ארגינעל (68 פארנהייט ; כמעט 9 צעלזיוס) ווייל די הייצונג איז א שטיקיגע לופט און עס איז נישט גוט פאר די אקסיגען (וואסערשטאף) ווען מען איז איבערגעהיצט. אויב עס איז מעגליך איז כדאי צו עפענען די פענסטער עס זאל אריינקומען פרישע לופט און נאך בעסער איז אויב מען עפענט 2 פענסטער עס זאל ווערן א שטיקל צוק און די שטיקיגע לופט וועט ארויסגעטריבן ווערן. אויב די צוק ווערט צו שטארק זאל מען פארמאכן די פענסטער ווייל עס קען זיין א סכנה.
אין דער זומער איז כדאי צו נוצן אן עיר קאנדישן (לופטקילער) ווען מען מאכט איבונגען מען זאל באקומען לופט צו קענען גיין ווייטער. עיר קאנדישן איז אבער נישט קיין מוז און מען קען מאכן איבונגען אן דעם אויך. מען וועט נאר אביסל מער שוויצן און מען וועט דארפן טרינקן מער וואסער.
איינמאל מען איז אנגעווארימט און גרייט דארף מען אויסציען די מוסקלען אויף וועלכע מען גייט יעצט מאכן איבונגען. וויבאלד די מוסקלען זענען נישט צוגעוואוינט צו אזעלכע שטארקע איינציאונגן דארף מען זיי גרייט מאכן דורך פאמעלעך אויסציען איינס ביי איינס. לאמיר זאגן מען גייט מאכן איבונגען אויף די אקסלען איז וויכטיג צוצוגרייטן די מוסקלען אויף די אקסלען דורכ'ן אויסציען וועלכע איז געווענליך געוויסע וועגן ווי אזוי אויפצוהייבן די הענט אדער אויסשפרייטן.
צו יעדן מוסקל איז פאראן איינס אדער עטליכע וועגן וויאזוי מען קען דאס אויסציען און דאס וועט אייך אייער טרענירער אויסלערנען. איבונגן קענען נישט ווערן געטאן לויט די אייגענע פארשטאנד ווייל אויב מען מאכט עס נישט ריכטיג איז עס גארנישט ווערט.
נאך איין וויכטיגע זאך בשעת מען מאכט איבונגען איז צו טרינקן וואסער. ווי דערמאנט פארלאנגען די מוסקלען אסאך אקסיגען און איינע פון די הויפט וועגן זיי דאס צו געבן איז דורך טרינקען וואסער. אויסער דעם דארף מען האבן די וואסער צו האבן כוח ווייטער צו גיין ווייל די שוויץ טריקנט אויס די גאנצע קערפער און מען דארף האבן גענוג נאסקייט אינעם קערפער צו קענען עקזיסטירן. מען קען טרונקען וויפיל עס גייט און אפילו אויב מען שפירט נישט אז מען איז דארשטיג זאל מען דאך טרונקן יעדע עטליכע מינוט ווייל ביי דער צייט מען וועט דאס דארפן איז שוין צו שפעט.
וואס יא און וואס נישט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ווי דערמאנט זענען פאראן 29 גרופעס מוסקלען אינעם קערפער וועלכע זענען איינגעטיילט אין דריי סארט קאטעגאריעס און נאר די סקעלעטאל מוסקלען זענען וויכטיג אויסצוארבעטן, ווייל די אנדערע, וועלכע געפינען זיך אין די הארץ און געדערים, זענען שטענדיג טעטיג. פון די סקעלעטאל מוסקלען זענען אויך נישט אלע וויכטיג צו בעארבעטן און א דורכשניטליכער מענטש וואס וויל פשוט האבן כוח און באקומען אביסל ענערגיע דארף בעיקר נאר אויסארבעטן די מוסקלען פון די האנט, אקסלן, רוקן, ברוסט קאסטן, און פיס.
די צוויי הויפט מוסקלען פון די האנט ווערן אנגערופן די בייסעפס און די טרייסעפס. די בייסעפס זענען די פאדערשטע מוסקלען וועלכע זעט זיך צום מערסטן ארויס און די טרייסעפס ליגן אונטער דעם. די אלע מוסקלען צוזאמען גיבן די קראפט פאר די הענט צו טאן אלעס. אפילו ווען איר בייגט נאר איין פינגער וועלן די מוסקלען זיך אויך רירן.
די מוסקלען אויף די אקסלען באשטייען פון אסאך קליינע מוסקלען וועלכע ווערן אלע צוזאמען אויסגעארבעט דורך ספעציעלע איבונגען וואס זענען באשטימט דערפאר. אויב נאר די האנט מוסקלען זענען אויסגעארבעט און די אקסלען נישט דעמאלט איז עס גארנישט ווערט ווייל די אקסלען גיבן אסאך קראפט פאר די הענט און אן דעם וואלטן מיר נישט געקענט רירן די גאנצע הענט אויפאיינמאל.
די מוסקלען אויף די ברוסט קאסטן איז די הויפט און שטערקסטע מוסקלען אינעם קערפער און אויב דאס איז גוט אויסגעארבעט גיט עס דעם מענטש א גלייכע און זיכערע שטעלע און ער וועט זיך נישט איינברעכן נאך יעדע ביסל שווערע ארבעט. אויב מען ארבעט גוט אויס די מוסקלען איז מען פארזיכערט אז מען וועט נישט באקומען קיין הויקער א גאנץ לעבן. און אפילו אויב מען האט שוין יא א הויקער איז קיינמאל נישט צו שפעט און מיט די ריכטיגע איבונגען און צייט קען מען דאס עלימינירן.
די מוסקלען אין די רוקן זענען בעיקר וויכטיג ווען עס קומט אויפצוהייבן שווערע זאכן. רוקן ווייטאג איז א נארמאלע זאך ביי מיטל יעריגע מענטשן אבער יעדער קען דאס פארמיידן אין די יונגע יארן אויב מען מאכט איבונגען אויף די רוקן מוסקלען. אגב, איז פאראן א גוטע עצה פאר די וואס ליידן אויף די רוקן און ווילן עפעס אויפהייבן פון דער ערד זאל מען איינבייגן די פוס און ווען מען הייבט זיך אויף זאל מען נוצן די מוסקלען פון די פיס אנשטאט די רוקן און אזוי פארמיידן צו נוצן די מוסקלען פון דעם רוקן.
די פיס פארמאגט אסאך מוסקלען און אלע פון זיי זענען וויכטיג צו זיין אקטיוו כדי מען זאל האבן אסאך ענערגיע צו קומען און גיין אינעם טאג טעגליכ'ן לעבן און נישט פויל ווערן נאך א קורצע צייט. עס זענען פאראן מאדערנע וועגן ווי אזוי צו בעארבעטן די מוסקלען אבער די בעסטע פון אלע איז גיין אסאך אדער לויפן.
פון די אלע מוסקלען זענען די האנט און ברוסט קאסטן מוסקלען די גרינגסטע צו בעארבעטן און מען באקומט די שנעלסטע די רעזולטאטן. די שווערסטע איז די רוקן מוסקלען וועלכע דארף אסאך איבונגען ווילאנג עס באקומט מער קראפט.
דער סדר פון איבונגען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן הונדערטער וועגן ווי אזוי אויסצושטעלן א פראגראם צו מאכן איבונגען און יעדער זאל נעמען א טרענירער אין אנפאנג וועלכער וועט אים גיבן א פראגראם געוואנדן לויט זיין עלטער און קערפער געבוי סארט. די חכמה פון מאדערנע איבונגן איז צו טאן יעדע זאך עטליכע מאל אין עטליכע גרופעס און צווישן יעדע זאל מען זיך אפרוען בערך א מינוט. עס גייט ווי פאלגענד (ביי איבונגען פון הייבן א וואג):
די ערשטע מאל זאל מען הייבן צווישן 8 און 12 מאל, דאן זאל מען זיך אפרוען פאר א מינוט און דערנאך זאל מען טאן נאך א גרופע צווישן 6 און 8 מאל, אפרוען א מינוט, און אזוי ווייטער נאך איינמאל אדער נאך צוויי מאל אויב מען האט כוח.
עס איז זייער וויכטיג זיך אויסצולערנען ווי אזוי צו אטעמען בשעת מען מאכט איבונגען ווייל אזוי האט מען די ענערגיע צו ענדיגן די גרופעס. דער כלל איז מען זאל איינהאלטן דעם אטעם ווען מען הייבט אָן, און דאס ארויסלאזן ווען מען האט עס שוין אפגעטאן. מען דארף זיך אויסלערנען נישט צו פארפאסן קיין אטעם ווייל אויב יא וועט די צווייטע הייב זיין מיט ווייניגער כוח ווי די ערשטע און מען וועט אויסנוצן מער ענערגיע אומזיסט.
יעדער מעג הייבן וויפיל ער קען פארנעמען אבער מען טאר זיך נישט איבערשטרענגן ווען מען שפירט אז מען קען שוין נישט ווייל א מוסקעל קען זיך גרינג איבעררייסן, און דאס איז געפערליכע יסורים און געדויערט א לאנגע צייט צו פארהיילן. איינמאל מען שפירט אז מען קען מען נישט דארף מען זאפארט אפלאזן די וואג און ביים נעקסטן מאל נוצן ווייניגער וואג. איינמאל מען איז פארטיג מיט איין סארט איבונגען זאל מען זיך אפרוען פאר עטליכע מינוט און דאן גיין צו א צווייטע סארט וועלכע איז אויך געמאכט פאר די זעלבע מוסקעל. אזוי זאל מען טאן 3 מאל און נישט מער ווייל דאס איז שוין צופיל פאר איין מוסקל. מען קען אויסארבעטן עטליכע מוסקלען אין איין פראגראם אבער צופיל איז נישט גוט ווייל דאס שטרענגט זייער איבער און ברענגט נישט קיין גוטע רעזולטאטן. מען זאל אויך נישט אויסארבעטן צוויי דערנעבנדיגע מוסקלען אינעם זעלבן טאג. צום ביישפיל די בייסעפס און טרייסעפס אין די הענט, ווייל די מוסקלען זענען פארבינדן איינע צו די אנדערע און דאס וועט שוין זיין צופיל איבונגען פאר די הענט. מען זאל ענדערש טאן נאר איין האנט מוסקל און אינעם זעלבן פראגראם די פיס אדער אנדערע מוסקלען וועלכע זענען נישט פארבינדן.


c: text/html

text:
11טן סעפטעמבער
- דער ארטיקל דיסקוטירט די דאטע דעם 11טן סעפטעמבער. אויב איר זוכט די טעראר אטאקע אין דעם טאג, זעט 9/11.
11 סעפטעמבער איז דער 254סטער טאג פון יאר (255סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 111 טעג.
היסטארישע געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 1922 - אנהייב פון בריטישן מאנדאט אין ארץ ישראל
- 1997 - סקאטלאנד קלייבט אויפצושטעלן אן אייגענעם פארלאמענט, נאך 290 יאר פאראייניגט מיט ענגלאנד
- 2001 - דעם 11טן סעפטעמבער אטאקעס: טעראריסטן פון דער אל-קאידא ארגאניזאציע כאפן פיר פאסאזשירן עראפלאנען. צוויי פון זיי צעשטויסן דעם וועלטס האנדל צענטער אין ניו יארק סיטי, איינער מאכט חרוב א פליגעל פונעם פענטאגאן, און איינער ווערט צעשמעטערט אין פענסילוועניע (זיין ציל איז געווען וואשינגטאן די סי). אין די אטאקעס ווערן דערמארדעט קרוב צו 3,000 מענטשן.
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 1917 - פערדינאנד מארקאס, פיליפינער פאליטיקער (געש' 1989)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 1971 - ניקיטא כרושטשעוו, סאוועטישער פירער (געב' 1894)
- 1942 - הלל צייטלין, יידישער שרייבער, דיכטער און זשורנאליסט אין ווארשע (געב' 1871)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ווידעא
ווידעאָ איז א טעכנאלאגיע וואס באמעגליכט צייגן בעוועגליכע בילדער.
דאס ווידעא צייגט צענדליקע בילדער יעדע סעקונדע, ווען יעדע בילד װײַזט דעם המשך פון דעם פריערדיגן בילד, און אזוי זעט דאס אויס ביים מענטשנס אויגן ווי דאס בילד פארט העכטליך אזוי ווי ביים לעבן.
צום ביישפיל א טעלעוויזיע ווייזט 50 בילדער (ראמען) אין א סעקונדע.
וויבאלד אזוי פיל בילדער נעמט אָן-א-שיעור פלאץ וואס ברויכט זייער ברייטע שטריקן, איז דא היינט טעכנאלאגיעס וואס קענען פרעסן די בילדער, און אזוי קען מען ווייזן מער בילדער יעדע סעקונדע און ווייזן קלארער און שענער דאס ווידעא.
מיט די טעכנאלאגיע מאכט מען פילמען, ווידעא קליפס אד"ג.
די דאטן פון א ווידעא קען זיין אויף פארשידענע אנהאלטערס, ווי אנאלאגישע טייפ, הארטדיסק, CD און DVD.


text:
סימאן באליוואר
סימאן באליוואַר (שפאניש: Simón Bolívar; 24סטן יולי 1783 - 17טן דעצעמבער 1830) איז געווען א ווענעזועלישער מיליטארישער און פאליטישער פירער.
ער איז געבוירן געווארן אין קאראקאס, ווענעזועלע. ער האט באפרייט אסאך לענדער אין דרום אמעריקע, ווי למשל ווענעזועלע, קאלאמביע, עקוואדאר, פערו און באליוויע, פון שפאניע. ער איז געווען דער פרעזידענט פון גראן קאלאמביע, א לאנד וואס האט זיך שפעטער צעטיילט אויף קאלאמביע, ווענעזועלע, עקוואדאר און פאנאמא.
דער נאמען פון באליוויע איז לכבוד באליוואר.
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
טאלמיטש
טאלמיטש (אוקראיניש: TлyMaч; פויליש: Tłumacz) איז א קליינע שטאט אין סטאניסלאווער גובערניע, אין מערב אוקראינע (אסט-גאליציע). זי איז די הויפטשטאט פון דער טאלמיטשער ראיאן.
די באפעלקערונג איז בערך 8,800 (אין יאר 2001).
געאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
טאלמיטש ליגט ביים טאלמאטשיק טייכל, וואס איז ברייט פיר מעטער, און דערברייטערט זיך ביז 12 מעטער ביי זיין צוזאמענפלוס מיטן נעסטער טײַך, פון די גרעסטער טייכן אין אייראפע (ברייט 400 מעטער דארטן). דער נעסטער שיידט דעם טאלמיטש פראווינץ פון די שכנותדיקע שטעט, בוטשאטש און האראדענקע.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די שטאט איז געקומען אונטער עסטרייכער הערשאפט אין 1772.[1]
טאלמיטש איז געווען דער אדמיניסטראטיווער צענטער פון א פאוויאט (דיסטריקט) אין דער צווייטער פוילישער רעפובליק. אין 1921, איז איר באפעלקערונג געווען בערך 5,000, מערסטן פאלאקן און 2,012 יידן [1], מיט עטלעכע פון דער ארמענישער מינאריטעט . אין די ארומיקע דערפער האבן די אוקראינישע דאמינירט. אינעם צווייטן וועלט קריג, האבן די דייטשן געמערדעט די יידן.[1] די פאלאקן און ארמענישע וואס האבן איבערגעלעבט האבן די סאוועטן פארטריבן פון טאלמיטש נאך 1945. רוב פון זיי האבן זיך באזעצט אין אונטערשלעזיע.


text:
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד, מאשקע
שלומוביץ האט געשריבן:אלזא, דער דברי יחזקאל האב איך געזען, אבער ווייטער אין משם לא ראיה ולא נדנוד ראיה. איך וועל נאכאמאל מדגיש זיין, ביי אייך איז געווארן צוזאמען געשמאלצן אז אויב "עלינו" דאן 'מוז' זיין "רו". עס איז אבער א טעות לדעתי. קודם כל אין דעם מאמרפון הרב אליעזר וויספיש אליינס האט ער סך הכל געטוישט נאר "עלינו = וועגן אונז", אבער דעם "שובה" האט ער געלאזט אויפן אלטן אנגענומענעם טייטש מלשון שיבה=אומקערן. צווייטנס מען קען במפורש טייטשן "שובה עלינו" קער דיך אום אויף אונז", און עס איז פשוט א לשון כבוד כלפי מעלה, ווי רש"י הק' זאגט ביי אברהם "ויעל אלקים מעל אברהם" (אדער עה"פ "ויעל מעליו אלקים" - אין החומש נגד עיני כעת). און ביים דברי יחזקאל, דארף מען בכלל נישט טוישן, ער זאגט דאך פשוט אז די צדיקים זענען מרכבה, ממילא שטומט דאך זייער גוט, אז די צדיקים בעטן אז השי"ת זאל זיך צוריק קערן אויף זיי, וואס איז שייך פשוט'ער ווי דעם.
שלומוביץ האט געשריבן:און אצינד מיט'ן סידור אוצר התפילות, וואס ווי שוין געשריבן איז דאס ווארט ביי ווארט פון אבודרהם, וז"ל האבודרהם: "שובה עלינו - על שם שוב מחרון אפך, ואמר שובה ולא אמר שוב, לרמוז בשובה ונחת תושעון" עכ"ל.
שלומוביץ האט געשריבן:און אויב וועט איר וועלן לערנען פשט, אז ער מיינט צו זאגן אז ביידע זענען פשט, דאן פרעג איך אייך וויאזוי דארף מען מטעים זיין דעם 'שובה' מלעיל אדער מלרע (וואס בדרך אגב לפי ביאורך צריכים להטעים מלעיל), משא"כ לרמז בעלמא איז נישט שווער. [וגם למה לא הביא הפסוק 'שובה ד' רבבות' אם כוונתו ל'פשט'].
שלומוביץ האט געשריבן:איך זע נאך נישט קיין שום ראיה, צו משנה זיין פונעם אלטן אנגענומענעם פשט, און אדרבה, ברענגט מיר נאך איינער (זאל שוין זיין אפילו א היינטיגער) וואס וויל אזוי לערנען פשט
שלומוביץ האט געשריבן:אצינד עפעס וועגן וזה\זאת לשונו
'לשון' געפינט מען עטליכע מאל אין תנ"ך אלס א לשון זכר
מה יתן לְךָ... לשון רמיה (לפי רש"י ומצודות) (תהלים קכ, ג)
מן הלשון הַפֹּנֶה נגבה (יהושע טו, ב)
ולא ימצא בפיהם לשון תרמית (צפניה ג, יג)
לשון שקר ישנא דכיו (משלי כו, כח)
דבק לשון יונק אל חכו (איכה ד, ד)
ולשון זהב אחד (יהושע ז, כא)
ולשוני מֻדבק מלקוחי (תהלים כב,טז)
ולשוני אם יהגה רמיה (איוב כז, ד)
לשון כלביך מאויבים מנהו (לפי רש"י ומצודות) (תהלים סח, כד)
שלומוביץ האט געשריבן:[און אויב מען וויל מגיה זיין די סידורים, וואלט אני הקטן געטראכט צו זאגן אן אנדערן חידוש, אז דער ל' פון 'לשון' (הרע) זאל זיין א ל' שו"אית, און ס'וועט זיין א סמוך צו 'רע' - מען דארף פארשטייט זיך דערצו פלייצעס].
חושים בן דן האט געשריבן:חרמש בקמה האט געשריבן:משיח האט געשריבן:קען איינער מיר זאגן די כלל ביי פרשת ויקהל, את... ואת... את... ואת... ווען איז א צירי און ווען איז א סגול?
ווען עס איז פארהאן א מקף נאכן את אדער ואת, דאן איז עס א סגול.
ווען עס איז פארהאן א טעם (טראפ) אויפן את אדער ואת, איז דאס א צר"י.
דאס גלייכן איז ביי "כל" - אויב עס איז פארהאן א טעם אויף איהם, איז עס מיט א חול"ם.
אויב נאך איהם קומט א מקף, איז עס א קמ"ץ.
דו האסט מיר אויסגעכאפט... דו גנב.... איך בין דאך א פראפעשינאל בעל קורא, דאס זענען איינע פון מיינע בעסטע סמנים.. (קרעדיט: תיקון קוראים סימנים)
והוא פלאי האט געשריבן:וידוע הטעות בסידור יעב"ץ (בית יעקב) בקבץ נפוצות קויך ודו"ק כי מציין ללו"א, ושם כתיב כי מבטאים הוי"ו ואינו חולם
farshlufen האט געשריבן:איידי דאתיני להכי, איך זוך שוין פאר א וויילע א קראנטער מקור אויפן גאנצן נוסח הקידוש ליו"ט, עס איז פארהאן וואס זאגן אן אנדערן פסוק: "אלה מועדי אשר צקראו אותם מקראי קודש וכו', איה איפה הוא המקור?
צוריק צו שפראך, גראמאטיק און דקדוק
באנוצערס וואס זענען איצט אין די פארום: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצער. און איין גאסט


text:
װיקיפּעדיע:דן זיין לכף זכות
דן זיין אן אנדערן לכף זכות איז א פֿונדאמענטאלער פרינציפ אין דעם וויקיפעדיע מאדעל און אידיאל. מיטן ערלויבן פרייעהערהייט און אפנערהייט פאר יעדן אייניג צו רעדאקטירן שרייבן און פאררעכטן איינער דעם אנדערן, ארבעטן מיר דא פון א השערה אז רוב מענטשן ווילן טאן גוטס און העלפן דעם פראיעקט, און נישט איר חלילה שטערן און איר שלעכט טאן. אויב דאס וואלט נישט געווען אמת דער השערה, וואלט אזא פראיעקט ווי א וויקי אונטערגעגאנגען פארן זיך אנהייבן.
מענטשן ווי קליג און יושר'דיג זיי זענען מאכן זיי טעותים, און מיר קוקן אן די טעותים נישט חלילה מיט א קרום אויג נאר מיטן גוטן ווילן און מיר אנערקענען דעם טעות לטובה דאס צו פארעכטן און פארבעסערן אן קיין קריטיק.
ווען אימער איר האט א מיינונגס דיפערענץ מיט אן אנדערן געדענקט אייביג אז זיי ווילן אויך די גוטס פון פראיעקט דא. און שטרעבט צו טרעפן די מיטל וועג פאר א קאנסענסוס אויף ווי ווייט מעגליך.
אחוץ אז איר באמערקט איינע פון די 12 סעיפים פון וואנדאליזם דאס הייסט אפענע שלעכטע כוונה וואס דאן קענט איר שוין נישט דן זיין לכף זכות אפילו איר ווילט זאלט איר דאס איבערלאזן פארן סיסאפ צו קער נעמען און האלט אייך ציוויל און נוצט נישט קיין פערזענליכע אטאקעס ווייל דאס ברענגט נאך מער ארויס די וואנדאליזם פונעם וואנדאל.


text:
0 (נומער)
נול אדער זעראָ איז דער נומער 0 וואס קומט נאך 1- און פאר 1.
עס איז אַ נומער וואָס באַדייט גאָרנישט מיט גאָרנישט. 10 זעראָס איז צען מאָל גאָרנישט און 1,000 זעראָס זענען טויזנט מאָל גאָרנישט. די זעראָס פאַר זיך האָבן נישט קיין שום באַדייט און קיין שום ווערט.
ווען מ'שטעלט אָבער אַוועק פאַר דעם זעראָ אַ ציפער: 1, 2, אָדער 3, ווערט דער זעראָ אַ גאַנצער יחסן און באַקומט פּלוצלינג פלייש מיט ביינער.
אַ זעראָ מיט 1 איז גאַנצע 10. אַ זעראָ מיט 2 איז 20, אַ זעראָ מיט 3 איז 30, און אַ זעראָ מיט אַ 4 איז 40. אַ ציפער 1 אָדער 2 מיט אַסאַך זעראָס דערנאָך, קען ווערן אַ מיליאָן (1,000,000), אַ ביליאָן אָדער אַ טריליאָן.
דער נול, דער זעראָ, דער אַזוי-גערופענער גאָרנישט, איז זייער וויכטיג אין דער וויסנשאַפט פון מאַטעמאַטיק און אָן אים וואָלט נישט מעגליך געווען צו ציילן די יאָרן און פירן אַ קאַלענדאַר, מען וואָלט נישט געקענט מאַכן חשבונות און קאַלקולאַציעס אין אַסטראָנאָמיע, פֿיזיק און אַרכיטעקטור.
ווער עס איז געווען דער געניאַלער דערפינדער פון דעם זעראָ איז נישט באַקאַנט און אויך ווייסט מען נישט גענוי אין וועלכן יאָר ער איז צום ערשטן מאָל גענוצט געוואָרן. מ'גלויבט אָבער אַז דער זעראָ איז דערפינדן געוואָרן ביי די מאַיאַ אינדיאַנער פון צענטראַל אַמעריקע מיט אומגעפער 1600 יאָר צוריק.
מ'האָט נאָך אין יענער צייט ביים דערפונדן דעם נול נישט געגעבן קיין נאָבעל-פּריזן פאַר וויכטיגע דערפינדונגען און אַנטדעקונגען, דער דערפינדער פון דעם זעראָ וואָלט אָבער אָן אַ צווייפל פאַרדינט די נאָבל פּרעמיע ווען מ'וואָלט דעמאָלט געגעבן אַזעלכע פּרעמיעס. און ווען מ'ווייסט זיין נאָמען וואָלט ער פאַרצייכנט געוואָרן אַלס איינער פון די גרעסטע דערפינדער אין דער וועלט.
אין מאטעמאטיק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
יעדער נומער וואס מען טאפלט מיט א נול, באטרעפט א נול. אין מאטעמאטיק איז פארבאטן צו צעטיילן סיי וואסערע נומער מיט א נול. ד"ה, א נול קען ניט זיין קיין דענאמינאטאר.


text:
חשבון
חשבון איז די פיר הויפט פעולות אין מאטעמאטיק: צוגאב (מיט-נאך), אראפנעם, טאפלונג און צעטיילונג. די פעולות זענען בינארישע אפעראציעס.
אינהאַלט
ציפערן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – ציפער
מען איז געוואוינט צו ניצן די אראבישע ציפערן, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
צוגאב[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – צוגאב
צוגאב איז די פעולה פון צוגעבן א צאל נומערן צו א רעאלע צאל. איר סימבאל איז: +. צום ביישפיל: און .
אראפנעם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – אראפנעם
אראפנעם איז די פעולה פון ארפנעמען א צאל נומערן פון א רעאלע צאל. איר סימבאל איז -. ביישפילן:
- .
ווען די סומע קומט אויס וויניגער ווי 0, איז דער נומער אין מינוס. ביישפילן:
טאפלונג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – טאפלונג
טאפלונג איז א קורצטע וועג צו אויסרעכענען עטליכע צוגאבן. איר סימבאל איז X אדער *. ביישפילן:
צב"ש אנשטאט אויסרעכענען מיט צוגאבן אזוי: און טעפלט מען דאס אזוי: זעט אויך מדרגה.
צעטיילונג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט ארטיקל – צעטיילונג
צעטיילונג איז א פעולה פון צעטיילן א צאל נומערן צו א קלענערע צאל. איר סימבאל איז :.
ביישפילן:


text:
געאלאגיע
געאָלאָגיע (שטאמט פון גריכיש "געא" - ערד, "לאגיע" - לערע) איז די וויסנשאפט וואס באהאנדלט דעם אויבערשטן שיכט פֿונעם ערד קוגל און איבער דער באשאפונג און אנטוויקלונג פון שטײנער און באדן. די וואס שטודירן געאלאגיע הייסן "געאלאגן". צווישן די ערד-געשעענישן וואס געאלאגן שטודירן זענען פארפלייצונגען, וואולקאנישע ברעכונגען און ערדציטערנישן. מען שטודירט באדן און שטיינער צו געפֿינען אונטערערדישע מעטאלן און ברענשטאף.
געאלאגיע איז צעטיילט אויף עטלעכע סוביעקטן, צווישן זיי:
- פעטראלאגיע - די שטודיע פון שטיינער: וויאזוי זיי זענען פֿורמירט און פון וואנעט זיי קומען.
- מינעראלאגיע - די שטודיע פון מינעראלן
- היסטארישע געאלאגיע - היסטאריע פון געשעענישן וואס האבן אויסגעפורעמט די ערד.
- פאלעאנטאלאגיע - שטודיע פון אלטע פֿאסילן.
- הידראגעאלאגיע - שטודיע פון וואסער אונטערן אויבערפֿלאַך פון דער ערד
- וואולקאנאלאגיע - שטודיע פון וואולקאנען אויף דער יבשה אדער אונטערן אקעאן.
טיפן שטיינער[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
שטיינער זענען אין אלע געשטאלטן און אלע קאלירן. טייל זענען זייער הארט און טייל זענען זייער ווייך.
עלטער פון דער וועלט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
לױט דער געאָלאָגיע-װיסנשאַפֿט, איז די וועלט אלט שוין אומגעפֿער 4,600,000,000 יאָר אדער מער. די דאזיקע טעאריע שטייט אין קאנטראסט צו דער רעליגיעזער גלױבונג װאָס האלט אַז די װעלט שטײט ווייניקער ווי 6,000 יאָר.


text:
Thursday, March 31, 2011
"מיר זענען חברים צוריק"
Not that it was ever necessary - to apologize, that is. There was nothing wrong done there. Lubavitch does it too. Lubavitch has been delegitimatized. The Satmar Rov. zt"l, allowed leitzonus at the tish on Purim-Shushan Purim. It was the Zalis, not us. Get over it. You guys are waaaay too sensitive. You took the books out of Warsaw. You go to China just like Burger King does. The Holy Skverrer said Lubavitch was treyf. And the list goes on, and on, and on. But despite all that we never allowed it. It happened in our shul, with our leader giggling the whole time at the play, but we never allowed it. But we should've, cuz you guys are not legitimate anyway. But we didn't.
On with life. Pesach's almost here.
Wednesday, March 30, 2011
"ס'נאך נישט "משיח'ס צייטן
WITH APOLOGIES TO MY NON-YIDDISH READERS
שושן פורים אין סאטמאר-ראדני
דאס יהדות החרדית איז אויף טישן און אויף בענק ס'הייסט? אזא מעשה? בפני כל עם ועדה זאל מען אזוי לאכן פון א גדול בישראל, א רבי פון טויזנטער חסידים? אין יאר 2011, ווען יעדער שריט און טריט ווערט אראפגעכאפט דורך פארשידענע כלים, סיי פאטאגראפיעס, סיי ווידעא מכלים שונים, און מיט איין קוועטש איז עס אויפ'ן נעץ, גלוי לעין כל. איי, וועט איר זאגן, "ס'איז דאך פורים!" און פורים מעג מען דאך, און אזוי האט מען טאקע געטוהן אלע יארן ביי דער סאטמאר רב, ז"ל, ביים טיש, וועלן די וואס זענען געווען ביים טיש זאגן אז אזאנס האט מען נאך נישט געזעהן - ביים רב אויך נישט. וואס זאל איך אייך זאגן, מורי ורבותי? איך בין נישט צוקראצט געווארען דערפון! הירשל ציג, דער זעלבער וועלכע שטייט און שרייט שוין יארן לאנג אז מ'האט נישט ליב די ליובאוויטשער חסידים, און אז מ'שרייבט נישט וועגן זייערע אקטיוויטעטן אין די צייטונגען, און דער וועלכע וואלט לפי"ז געדארפט שטיין און שרייען פון די דעכער און מוחה זיין, איז איבערהויפט נישט אינטערעסירט דעראין, און וועט קיין "מחאה" נישט מאכען איבער דעם נארישען פורים רב. פארוואס? זייער פשוט. איך האב זיך קיינמאל נישט איינגערעדט אז ס'איז שוין "וגר זאב עם כבש," אפילו נאך פאלם ספרינגס און מומבאי און בעידזשינג, און מקוואות אין טעקסעס וואס ווערן געבויט דורך חסידי ליובאוויטש און מיט די געלט שטיצע פון חסידי סאטמאר הי"ו. איך פארשטיי אז אלטע רגילות'ן איז שווער פטור ווערן פון זיי, ובפרט אז מ'מיינט אז ס'איז א מלחמת מצוה, וואס אוודאי געוויס איז אזוי געווען ביי די חסידי סאטמאר-ראדני, וואס פון קינדווייז אהן האט מען זיי געהאדעוועט אז ליובאוויטשער חסידים זענען כמעט ווי די פארטאריקער אין די פראדזשעקטס, ר"ל. ס'איז מיר זייער שווער צו "שאפן א כעס" און צו שרייבן אז איך פארלאנג מ'זאל אונז איבערבעטן ווען איך פיל עס נישט מיט'ן גאנצן הארץ. און טאמער איז מיר שווער וועל איך עס נישט טוהן. חוץ פון דעם קען מען גאר גרינג זאגן אז די "זאלי" פארטיי איז א טויטער פערד, און א טויטער פערד שטויסט מען נישט, און אויב שטויסט מען יא איז דאס סתם לבטלה. איך פארגין זיי דאס ביסאלע געלעכטער אום שושן פורים, כאטש ס'איז על חשבון רבינו, ווייל אגאנץ יאר איז דארט גאר ביטער און קאלאמוטנע דער מצב.
הרב שלום בער סורוצקין
און דערנאך איז היינט (יעצט שוין נעכטן) אנגעקומען נאך א ידיעה וועלכע וועט באפרייען די שונאים נאך מער. אין ארץ ישראל איז פאראן א "נעץ" פון כוללים וועלכע ווערט אנגעפירט דורך הרב שלום בער סורוצקין, אן אייניקל פונעם לוצקער רב, הרב ר' זלמן סאראצקין ז"ל. דער סורוצקין איז אן אנהענגער פון דער ראש ישיבה, הרב ר' אהרן לייב שטיינמאן, און ראט זיך מיט אים אין אלץ וואס ער טוט. אזוי ווי דער יו"ט פסח האלט שויןן אוטוטו,, איז דער כולל יעצט פארנומען מיט באזארגן די יונגעלייט פון די כוללים מיט צרכי החג. הרב סורוצקין געפענט זיך יעצט אין אויסלאנד, טאקע צוליב דעם כולל, און האט זיך נישט גערישט אויף אזא געפערליכע מעשה. וואס איז די מעשה? וועל איך אייך פארציילן, זיצט רואיג א מינוט, כאפט נישט. די הנהלה פון די כוללים האט לעצטנס געמאכט א שותפות מיט "כולל חב"ד," דער עלטסטער "כולל" אין ארץ ישראל, וועלכע פירט אהן מיט בתי תמחוי און מעדיצינישע קליניקס אין ארץ ישראל, ווי אויך אין אנדערע לענדער. צווישן אנדערע זאכן טוהען זיי אויך פאנאנדער טיילן פיל פעקלעך פאר משפחות פאר די ימים טובים, פאר אנשי חב"ד, ווי אויך פאר אידן נישט פון די חב"ד'ער קרייזן. זיי העלפן סובסידירן תפלין פאר בר-מצוה בחורים, שיך און קליידונג פאר אינגלעך און מיידלעך, און פירן אהן מיט א ביליגע חתונה זאל פאר נויטבאדערפיגע משפחות. דא איז נישט דאס פלאץ אויף אויסרעכענען וואס נאר כולל חב"ד טוט. די שותפות איז אז "עטרת שלמה" וועט צאלן א "מחיר סמלי" פאר כולל חב"ד, צו אפשר נישט אזוי סמלי, נאר אפשר בכסף מלא, און כולל חב"ד וועט צושטעלן די אלע געברויכן פאר די משפחות פון די בני תורה לכבוד יו"ט. אין די ישראל'ישע פרעססע איז געווען יו"ט אין דער וואכן נעכטן. אזא שמחה! די צוויי אדווערסארן זענען שוין חברים צוריק, האט מען געזאגט, חב"ד איז שוין צוריק אויף דער מאפע, און די ליטווישע אנערקענען שוין אויך אז פון חב"ד קאן מען קריגן הילף, כאטש אז מ'האט זיך אמאל געקריגט. אבער זעהט אויס אז די שמחה איז געווען אביסל פרי-צייטיג.
הרב סורוצקין'ס בריוו
אין די כוללים זענען - כנראה - פאראן שטארקע אנהענגער פון דעם פארשטארבענעם פאניעוויזשער ראש ישיבה, און זיי איז נישט געפעלן געווען אז די געלט קומט פון ליובאוויטשער קוואלן, האבן זיי אנגעהויבן מאכן א טומל, "היתכן אז מ'נעמט געלט פון די כת ווען דער ראש ישיבה זצ"ל האט געזאגט אז מ'זאל מיט זיי קיין שייכות נישט האבן"? און מ'האט נאך אפגעדרוקט פאשקעווילן מיט די אלע "טענות" כדי אויפמערקזאם מאכן די אלע אינגעלייט, און אז די בני תורה זאלען ח"ו נישט נכשל אין טריפה'נע געלט, בפרט נאך אין דעם יו"ט פסח. סורוצקין האט זאפארט אפגעשיקט אן עקספרעס בריוול, און האט קלאר געמאכו אז אלץ וואס ער טוט איז בהמלצת און בהסכמת מרן ראש הישיבה רשכבה"ג שליט"א - מיינענדיג הרב שטיינמאן, און אז די פאשקעוועלן-שרייבער זענען עתיד ליתן את הדין אויף דער בלבול וואס זיי מאכען. היינט מיטוואך איז ארויס א ידיעה פון הרב שטיינמאן אז ס'איז קיין פראבלעם נעמען געלט פון חב"ד היות אז "זיי זענען נאר די פאסט-טרעגער, די געלט קומט נישט פון זיי." זעהט אויס אז טאמער די געלט וואלט יא געווען פון חב"ד וואלט.... וד"ל איך בין זיכער אז אין ביורא פון כולל חב"ד איז מען שטארק צופרידן פונעם ענטפער.... איין זאך האט קיינער נאך נישט געענטפערט, פארוואס פון די ציוניסטישע געלטער מעג מען נעמען, און נישט נאר מען מעג, נאר טאמער שניידט מען פון די תקציבים אביסל איז א "גזירה רעה" און איז גוזר תענית דערויף. זענען די ליובאוויטשער שוין ערגער פון די פושעים און אפיקורסים? און אזוי ווי ס'איז פאראן אזעלכע וואס פאר זיי איז הרב שטיינמאן נאך נישט דאס לעצטע ווארט, זענען זענען אנדערע געגאנגען פרעגן ביי הרב אלישיב אויך, און ער האט געזאגט אז ס'איז קיין שאלה נישט, מ'מעג זייער גערן פון די חב"ד'ניקעס, אפילו ווען זיי וואלטן געווען נישט נאר די פאסט טרעגער, נאר די באנקירער אליין....
דער פאשקעוויל
ליינט און שטוינט
חב"ד הם רק הדואר
שושן פורים אין סאטמאר-ראדני
דאס יהדות החרדית איז אויף טישן און אויף בענק ס'הייסט? אזא מעשה? בפני כל עם ועדה זאל מען אזוי לאכן פון א גדול בישראל, א רבי פון טויזנטער חסידים? אין יאר 2011, ווען יעדער שריט און טריט ווערט אראפגעכאפט דורך פארשידענע כלים, סיי פאטאגראפיעס, סיי ווידעא מכלים שונים, און מיט איין קוועטש איז עס אויפ'ן נעץ, גלוי לעין כל. איי, וועט איר זאגן, "ס'איז דאך פורים!" און פורים מעג מען דאך, און אזוי האט מען טאקע געטוהן אלע יארן ביי דער סאטמאר רב, ז"ל, ביים טיש, וועלן די וואס זענען געווען ביים טיש זאגן אז אזאנס האט מען נאך נישט געזעהן - ביים רב אויך נישט. וואס זאל איך אייך זאגן, מורי ורבותי? איך בין נישט צוקראצט געווארען דערפון! הירשל ציג, דער זעלבער וועלכע שטייט און שרייט שוין יארן לאנג אז מ'האט נישט ליב די ליובאוויטשער חסידים, און אז מ'שרייבט נישט וועגן זייערע אקטיוויטעטן אין די צייטונגען, און דער וועלכע וואלט לפי"ז געדארפט שטיין און שרייען פון די דעכער און מוחה זיין, איז איבערהויפט נישט אינטערעסירט דעראין, און וועט קיין "מחאה" נישט מאכען איבער דעם נארישען פורים רב. פארוואס? זייער פשוט. איך האב זיך קיינמאל נישט איינגערעדט אז ס'איז שוין "וגר זאב עם כבש," אפילו נאך פאלם ספרינגס און מומבאי און בעידזשינג, און מקוואות אין טעקסעס וואס ווערן געבויט דורך חסידי ליובאוויטש און מיט די געלט שטיצע פון חסידי סאטמאר הי"ו. איך פארשטיי אז אלטע רגילות'ן איז שווער פטור ווערן פון זיי, ובפרט אז מ'מיינט אז ס'איז א מלחמת מצוה, וואס אוודאי געוויס איז אזוי געווען ביי די חסידי סאטמאר-ראדני, וואס פון קינדווייז אהן האט מען זיי געהאדעוועט אז ליובאוויטשער חסידים זענען כמעט ווי די פארטאריקער אין די פראדזשעקטס, ר"ל. ס'איז מיר זייער שווער צו "שאפן א כעס" און צו שרייבן אז איך פארלאנג מ'זאל אונז איבערבעטן ווען איך פיל עס נישט מיט'ן גאנצן הארץ. און טאמער איז מיר שווער וועל איך עס נישט טוהן. חוץ פון דעם קען מען גאר גרינג זאגן אז די "זאלי" פארטיי איז א טויטער פערד, און א טויטער פערד שטויסט מען נישט, און אויב שטויסט מען יא איז דאס סתם לבטלה. איך פארגין זיי דאס ביסאלע געלעכטער אום שושן פורים, כאטש ס'איז על חשבון רבינו, ווייל אגאנץ יאר איז דארט גאר ביטער און קאלאמוטנע דער מצב.
הרב שלום בער סורוצקין
און דערנאך איז היינט (יעצט שוין נעכטן) אנגעקומען נאך א ידיעה וועלכע וועט באפרייען די שונאים נאך מער. אין ארץ ישראל איז פאראן א "נעץ" פון כוללים וועלכע ווערט אנגעפירט דורך הרב שלום בער סורוצקין, אן אייניקל פונעם לוצקער רב, הרב ר' זלמן סאראצקין ז"ל. דער סורוצקין איז אן אנהענגער פון דער ראש ישיבה, הרב ר' אהרן לייב שטיינמאן, און ראט זיך מיט אים אין אלץ וואס ער טוט. אזוי ווי דער יו"ט פסח האלט שויןן אוטוטו,, איז דער כולל יעצט פארנומען מיט באזארגן די יונגעלייט פון די כוללים מיט צרכי החג. הרב סורוצקין געפענט זיך יעצט אין אויסלאנד, טאקע צוליב דעם כולל, און האט זיך נישט גערישט אויף אזא געפערליכע מעשה. וואס איז די מעשה? וועל איך אייך פארציילן, זיצט רואיג א מינוט, כאפט נישט. די הנהלה פון די כוללים האט לעצטנס געמאכט א שותפות מיט "כולל חב"ד," דער עלטסטער "כולל" אין ארץ ישראל, וועלכע פירט אהן מיט בתי תמחוי און מעדיצינישע קליניקס אין ארץ ישראל, ווי אויך אין אנדערע לענדער. צווישן אנדערע זאכן טוהען זיי אויך פאנאנדער טיילן פיל פעקלעך פאר משפחות פאר די ימים טובים, פאר אנשי חב"ד, ווי אויך פאר אידן נישט פון די חב"ד'ער קרייזן. זיי העלפן סובסידירן תפלין פאר בר-מצוה בחורים, שיך און קליידונג פאר אינגלעך און מיידלעך, און פירן אהן מיט א ביליגע חתונה זאל פאר נויטבאדערפיגע משפחות. דא איז נישט דאס פלאץ אויף אויסרעכענען וואס נאר כולל חב"ד טוט. די שותפות איז אז "עטרת שלמה" וועט צאלן א "מחיר סמלי" פאר כולל חב"ד, צו אפשר נישט אזוי סמלי, נאר אפשר בכסף מלא, און כולל חב"ד וועט צושטעלן די אלע געברויכן פאר די משפחות פון די בני תורה לכבוד יו"ט. אין די ישראל'ישע פרעססע איז געווען יו"ט אין דער וואכן נעכטן. אזא שמחה! די צוויי אדווערסארן זענען שוין חברים צוריק, האט מען געזאגט, חב"ד איז שוין צוריק אויף דער מאפע, און די ליטווישע אנערקענען שוין אויך אז פון חב"ד קאן מען קריגן הילף, כאטש אז מ'האט זיך אמאל געקריגט. אבער זעהט אויס אז די שמחה איז געווען אביסל פרי-צייטיג.
הרב סורוצקין'ס בריוו
אין די כוללים זענען - כנראה - פאראן שטארקע אנהענגער פון דעם פארשטארבענעם פאניעוויזשער ראש ישיבה, און זיי איז נישט געפעלן געווען אז די געלט קומט פון ליובאוויטשער קוואלן, האבן זיי אנגעהויבן מאכן א טומל, "היתכן אז מ'נעמט געלט פון די כת ווען דער ראש ישיבה זצ"ל האט געזאגט אז מ'זאל מיט זיי קיין שייכות נישט האבן"? און מ'האט נאך אפגעדרוקט פאשקעווילן מיט די אלע "טענות" כדי אויפמערקזאם מאכן די אלע אינגעלייט, און אז די בני תורה זאלען ח"ו נישט נכשל אין טריפה'נע געלט, בפרט נאך אין דעם יו"ט פסח. סורוצקין האט זאפארט אפגעשיקט אן עקספרעס בריוול, און האט קלאר געמאכו אז אלץ וואס ער טוט איז בהמלצת און בהסכמת מרן ראש הישיבה רשכבה"ג שליט"א - מיינענדיג הרב שטיינמאן, און אז די פאשקעוועלן-שרייבער זענען עתיד ליתן את הדין אויף דער בלבול וואס זיי מאכען. היינט מיטוואך איז ארויס א ידיעה פון הרב שטיינמאן אז ס'איז קיין פראבלעם נעמען געלט פון חב"ד היות אז "זיי זענען נאר די פאסט-טרעגער, די געלט קומט נישט פון זיי." זעהט אויס אז טאמער די געלט וואלט יא געווען פון חב"ד וואלט.... וד"ל איך בין זיכער אז אין ביורא פון כולל חב"ד איז מען שטארק צופרידן פונעם ענטפער.... איין זאך האט קיינער נאך נישט געענטפערט, פארוואס פון די ציוניסטישע געלטער מעג מען נעמען, און נישט נאר מען מעג, נאר טאמער שניידט מען פון די תקציבים אביסל איז א "גזירה רעה" און איז גוזר תענית דערויף. זענען די ליובאוויטשער שוין ערגער פון די פושעים און אפיקורסים? און אזוי ווי ס'איז פאראן אזעלכע וואס פאר זיי איז הרב שטיינמאן נאך נישט דאס לעצטע ווארט, זענען זענען אנדערע געגאנגען פרעגן ביי הרב אלישיב אויך, און ער האט געזאגט אז ס'איז קיין שאלה נישט, מ'מעג זייער גערן פון די חב"ד'ניקעס, אפילו ווען זיי וואלטן געווען נישט נאר די פאסט טרעגער, נאר די באנקירער אליין....
דער פאשקעוויל
ליינט און שטוינט
חב"ד הם רק הדואר
Tuesday, March 29, 2011
....דער בריסקער רב'ס מבצעים
A recent "HaMevaser" story on Reb Gedalia Segal, editor of "Der Yiddisher Shtral" in Yerushalayim and some of the stories that happened with him over the years. It seems like the Brisker Rov (Reb Velvel) was involved in all aspects of Jewish life in the Holy Land, even trying to minimize the Chassidishe influence in the literature of the day, and even revising a Chassidishe Mayse with the Holy Tchortkover that was not to his liking...
Monday, March 28, 2011
Classic "Rav"
4 short audio clips of the late Rav Yoseph B. Soloveitchik of Boston. Each "microphone" is a link to another audio clip, which starts automatically. So if you're at work or some other place where you don't want people to know that you're "oofgeklert" and listen to the "Rav," lower your speakers volume BEFORE you click on the microphone. We learn several things from these clips, including the fact that the Rav hut keinmol kein "zemiros" nit gezogt."


text:
אקדמות
אינהאַלט
וואס איז דאס[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אקדמות איז א פיוט וואס אידן ליינען שבועות פאר קריאת התורה. עס איז אויף אראמיש. דער שיר איז געשריבן מיט א שטארקן סדר, עס האט 90 חרוזים עס פארטיגט זיך יעדע ליין מיט די אויתיות "תא". די ערשטע העלף פון דעם שיר איז אויף סדר א"ב, און דער צווייטער איז אויפן נאמן פון פון מחבר לויט די אותיות "מאיר ב"ר יצחק יגדל בתורה ובמעשים טובים אמן וחזק ואמיץ"
דער שיר וועט געזונגן מיט א שפעציעלר ניגון וואס איז באקאנט פאר א סארט נוסח פון בענקשאפט.
וואס ווערט ארויסגעברנגט אין דעם שיר[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער שיר איז געשריבן מיט גרויס חשק און גיגועים עס ברענגט ארויס די ליבשאפט און דאס אנגעבונדקייט וואס השי"ת האט פאר כלל ישראל און ווי שטארק כלל ישראל גארט צו השי"ת.
די ערשטער חלק פון דעם שיר פארציילט די גרויסע לויב פון הקב"ה, וויאזוי גאט האט באשאפען די וועלט, די מלאכים, ווי אזוי די מלאכים דינען איהם, ווי שטארק השי"ת האט ליב די אידן און די תורה. ווי אזוי יודען לויבן און דאנקען השי"ת, וויאזוי די מלאכים זענען אונז מקנא פאר די גרויסע זכות פון האבן די תורה.
דער צווייטער טייל פון דעם שיר ווידמעט אסאך ווי אזוי די פעלקער קוקן אויף אידן מיט גרויסע קנאה, די גוים פארשטייען נישט פארוואס יודען זענען אזוי שטארק פרום, פארוואס זענען זיי אזוי עקסטרעם ווען עס קומט צו די אמונה אין השי"ת, זיי לאזין זיך פארברענן און פייער און זיך ווארפן אין לייבן גרום אויף קידוש השם, זיי פרויבן אויפווייזן פאר די אידן זיי זאלן נישט זיין אפגעטיילט פון אלע אנדערע גוים און פעלקער, זיין זאגן פארן איד לאמיר זאלן באהעפטן מיט אייך איהר זאלט זיין אזוי ווי אונז אלע, די פעלקער זאגן צו גרויסע זאכן אויב די אידן וועלן ווערן ווי די גוים, דערויף ברענגט ארויס דעם דער בעל פייטן אז אידן לאכן אפ פון די גוים, זיי ענטפערן צוריק אז די גוים פארשטיין נישט די גוטס וועס עס ווארט אויף כלל ישראל ווען משיח וועט קומען.
ווער און ווען האט מען עס מחבר געווען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
איר מחבר איז ר' מאיר בעל האקדמות פון ווערמייזא פון די 11 יארהונדערט, וואס ער איז אויך געווען די רבי פון רש"י וואס האט אויך געוואוינט אין ווערמייזא. ר' מאיר שליח ציבור איז אוועק פון דער וועלט פאר שנת ד"א תתנ"ו.
עס איז מקובל אז די מעשה האט מיט דעם סמבטיון.
ווען לייענט מען עס[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער מנהג ביי די אשכנזים אז מען לייענט עס אין בית המדרש שבועות ביי קריאת התורה דער מהרי"ל שרייבט אז דער מנהג אין מגנצע איז געווען אז מען האט עס געליינעט נאך די ברכה, דאס הייסט דער ערשטער וואס האט עולה לתורה געווען און האט געמאכט א ברכה אשר בחר בנו, מען האט אנגעהויבן צו לייענן דעם ערשטן פסוק בחודש השלישי און דערנאך האט מען געליינט די אקדמות. אין די פוסקים אין דא א גאנצע מערכה צו מען זאל טאקע זיך פירן אזוי, וויבאלד דאס הייסט א הפסק צווישן די ברכה און דאס לייענן זעה אין טורי זהב חלק אורח חיים סימן תצ"ד, שו"ת שבות יעקב און נאך, די רבנים פון שטאט ויניציא האבן געהאלטן אז מען טאר אזוי נישט טועהן מען דארף ליבערשט לייענט די אקדמות פאר די ברכה, אבער אין אשכנז און אין פולין האט מען זיך יא אזוי געפירט. למעשה ביי חסידים פירט מען זיך מען לייענט עס פאר מען מאכט די ברכה אויף די תורה. זעה אויך שו"ת שער אפרים סי' י'.
חשיבות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ר' נחמן מברסלב האט געזאגט זייער גרויס לויב אויף דעם שיר, ער האט אמאל געזאגט מיט נאסטאלאגיע וואס פאר א אוצר אידן פארמאגן "אקדמות מיטן ניגון". אויך האט ער געזאגט אויף דעם שיר, עס איז א שיר של חשק, דאס הייסט דאס איז א ניגון וואס א גלוסיטגער רעדט מיט גלוסטיקייט צו זיין חבר/חבר'טע, ווי זיי בעננגען איינער צו צווייטן מיט גרויס גלוס און ליבשאפט.


text:
דיסקעט
א דיסקעט איז א בײגזאַמע דיסק וואס באדינט ווי א מיטל צו איינשפייכלען אינפארמאציע פון א קאמפיוטער אויף א מאגנעטישע מעדיע.
די דיסקעט איז געווען בעיקר פאפולער אין די 1980ער און אין די 1990ער וואס האט באניצט ווי א מיטל צו פובליקירן קאמפיוטער פראגראמען און קאמפיוטער שפילערייען, אדער צו רעזערווירן דאטן. עס איז געקומען אין צוויי גרייסן, די ערשטע זיינען דערשינען געווארן מיט א גרייס פון 5.5 אינטש און דערהאלטן KB360 ביז 1.2MB, נאכער זיינען זיי דערשינען געווארן מיט א גרייס פון 3.5 אינטש מיט אן אנטהאלט פון 750KB ביז 1.44MB.
היינט צוטאגס באדינט זי גאנץ ווייניק, צוליב דעם וואס די איינשפייכלערונג מיטלען האבן זיך שטארק אנטוויקלט, דער DVD למשל אנטהאלט לכל הפחות 4.7GB. אַן אינטרעסאנטער פאקט איז אז ביז היינט נוצט מען דעם דיסקעט אייקאנע צו אפהיטן טעקעס אין פארשיידענע פראגראמען.


text:
דזשיימס פרעסקאט דזשול
דזשיימס פרעסקאט דזשול (ענגליש: James Prescott Joule; 24סטן דעצעמבער 1818–11טן אקטאבער 1889) איז געווען אן ענגלישער פיזיקער, געבוירן אין סאלפארד, לעבן מאנטשעסטער. ער איז געווען א גרויסער ביישטייערער צו דער וועלט פון עלעקטריע און טערמאדינאמיק. דזשול האט שטודירט די פארהעלטעניש צווישן היץ און מעכאנישע ענערגיע, פון וואס מ'האט ארויסגענומען דעם געזעץ פון קאנסערווירונג פון ענערגיע. אין זיין ערע ווערט גערופן דער איינס פון ענערגיע א דזשול.
ער איז אויך באקאנט פאר זיין אנטדעקן דזשולס געזעץ, וואס באשרייבט עלעקטרישע הייצונג, אז דער סכום פון היץ פראדוצירט יעדע סעקונדע אין אן עלעקטרישן דורכפירער דורך אן עלעקטרישן שטראם איז פראפארציאנעל צום קעגנשטעל פון אן עלעקטרישן דורכפירער און צום קוואדראט פונעם שטראם.
יונגע יארן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דזשיימס פרעסקאט דזשול איז געבוירן געווארן דעם 24סטן דעצעמבער 1818 צו זיין פאטער, בענדזשאמין דזשול, א גבירישער ברייער, אין דעם הויז לעבן דעם דזשול ברייעריי אויף ניי ביילי גאס, סאלפארד.


text:
1895
1895 איז דאס 95סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1895 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 8טן נאוועמבער - ווילהעלם רענטגען אנטפלעקט די רענטגען שטראלן
- געגרינדעט די לאנדאנער שולע פון עקאנאמיק
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 21סטן פעברואר - שמואל זיגלבוים, בונדיסט (נפטר 1943)
- 7טן יוני - אימרע נאדזש, אונגארישער פאליטיקער (געש' 1958)
- 8טן יולי - איגאר טאם, רוסישער פיזיקער און מאטעמאטיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיק (געש' 1971)
- 18טן סעפטעמבער - דזשאן דיפענבעיקער, דרייצנטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע (געב' 1979)
- 26סטן סעפטעמבער - יירגן שטרופ, עס עס אפיציר וואס האט פארניכטעט די ווארשעווער געטא. (עקזעקוטירט 1952)
- 8טן אקטאבער - הואן דאמינגא פעראן, פרעזידענט פון ארגענטינע (געש' 1974)
- 25סטן אקטאבער - לוי אשכול, דער דריטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל (נפטר 1969)
- 7טן דעצעמבער - פרץ מארקיש, יידישער דיכטער (נפטר 1952)
- 14טן דעצעמבער - זשארזש דער זעקסטער, מלך פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1952)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 28סטן סעפטעמבער - לואי פאסטער, פראנצויזישער מיקראביאלאג און כעמיקער (געב' 1822)


text:
בערדיטשעוו
קאארדינאטן: 49°54′0″N 28°34′0″E / 49.9, 28.56667
בערדיטשעוו (אוקראיניש: БepдичiB; רוסיש: БepдичeB; פויליש: Berdyczów) איז א גרויסע שטאט אין זשיטאמירער אבלאסט (גובערניע) אין אוקראיִנע. לאקירט ארום-40 ק"מ צפון זייט פון זשיטאמיר. זי איז געגרינדט געווארן אין 1455, און ביי איר זיינען דא ארום 86,200 איינוואוינערס. ריכטיק צו-2003.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
פון דעם 16טן יארהונדערט ביז סוף דעם 18טן יארהונדערט, בערדיטשעוו איז געווען אונטער פוילישער הערשאפט.
אין 1732, נאך א באשטעטיקונג פון דער פרוי דומיין טרזה, א פרוי וואס די שטאט איז געווען אין איר פאמיליע אייגנטום, האט מען געלאזט די יידן זיצן דארטן.
נאך דעם האט זיך אנגעהויבן אן אנטוויקלונג אין די יידישע איינוואוינערס, און אזוי אין לויף פון דער צייט די שטאט איז געווארן דער גרויסער צענטער אין דער געגנט. (ספעציעל פון דעם איינוואוינערס שטאנדפונקט).
אין יאר 1765 די צאל יידן אין שטאט געווען 1,220 פון 1,541 איינוואוינערס, און אין-1789 די צאל יידן האט זיך פארגרעסערט צו-1951.
אין 1861 ה'תרכ"א די צאל יידן איז געווען 46,683 איינוואוינערס, די צווייטע גרעסטע קהילה אין רוסלאנד. אין 1926 ה'תרפ"ו די צאל יידן געווען 30,812 איינוואוינערס, וואס 28,584 פון זיי האבן דערקלערט אז יידיש איז זייער מאמע לשון.
פון דעם 17טן יארהונדערט ביז די דייטשע אייננעמונג איז בערדיטשעוו געווען א שטאט צענטער פאר די יידן.
מיט דער דייטשע אייננעמונג תמוז ה'תש"א האט מען אנגעהויבן ליקווידירן די יידן אין בערדיטשעוו. אין תש"ב האט מען ליקווידירט די אלע יידן אינגאנצן.
ביז דעם סאוועטן פארבאנד אויפשטעל, איז געווען אין בערדיטשעוו זיבעציק שולן.
די רבנים און רביים אין בערדיטשטוו[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- רבי ליבער הגדול (דער גרויסער רבי ליבער)
- רבי יוסף חריף (דער שארפער רבי יוסף) א חסידישער אדמו"ר
- רבי לוי יצחק בערדיטשעווער.
מקורות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אנציקלופדיה לבית ישראל פון הרב הלפרין
- יידישע היסטאריע פון בערדיטשעוו, 1טער טייל און 2טער טייל ביי Jewishgen.org (אויף ענגליש)
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- BerdichevLand
- "Berdichev business" raзeTa "ДiлoBий БepдичiB"
- Berdichev at Simon Wiesenthal Center
- Berdychiv lands from the earliest times to the beginning of the 20th century (1999, in Ukrainian language: БepдичiBcbka зeMля з HaйдaBHiшшиx чaciB дo пoчaTky XX cT.)
- PBS Independent Lens: Berdichev


text:
מאנגאליי
די מאָנגאָלײַ (מאנגאליש: MoHroл) איז אַ לאַנד אין אַזיע מיט קיין אויסגאנג צום ים. איר הױפּטשטאָט איז אולאַנבאַטאָר. זי גרענעצט רוסלאנד צו צפון און כינע צו דרום. מאנגאליי איז דאס 18טע גרעסטע לאנד אין דער וועלט, מיט א שטח פון 1,564,116 קוואדראט קילאמעטער.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער היינטיגער תחום פון מאנגאליי איז משולט געווען ביי פארשידענע נאמאדישע אימפעריעס, בתוכם די שיונג-נו, די שיען-ביי, די רוראן, די געטערקס. אין 1206 האט דזשינגיס כאן געגרינדעט דימאנגאלישע אימפעריע, און זיין אייניקל קובליי כאן איז שפעטער מנצח געווען כינע, דערביי האט ער אנגעהויבן דארטן די מאנגאלישע יואן דינאסטיע. נאך דעם פאל פון יואן דינאסטיע, זענען די מאנגאלן צוריקגעלאפן צום מאנגאליי, און זיינען צוריקגעגאנגען צו קריגן צוויישן זיך און גנב'ען טיילמאל פון כינעזישע גרענעץ-דערפער. אין די 16טן און 17טן יארהונדערטער, מאנגאליי איז אונטערגאגאנגען דער השפעה פון טיבעטישן בודהיזם. דורך די תקופה פון דער טשינג דינאסטיע אין כינע ביים סוף פון 17טן יארהונדערט, איז מאנגאליי געווארן א חלק פון יענער אימפעריע. נאכעם פאל פון דער טשינג דינאסטיע אין 1911, איז מאנגאליי נאכאמאל זעלבשטענדיג געווארן.
די מדינה איז שפעטער אונטערגעגאנגען דער סאוועטישער השפעה, און געווארען א סאוועטע רעפובליק אין 1924. נאך די אנהייב פונעם סאוועטן פארבאנד'ס פאל אין 1989, מאנגאליי האט איהרע אייגענע רעוואלוציע געהאט אין 1990, דערפון איז מאנגאליי'ס ווערן א מאדערנישע און דעמאקראטישע מדינה אנגעהייבט.
פאליטיק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מאנגאליי איז א רעפובליק און האט א פארלאמענטע סיסטעם. דער פרעזידענט איז געוויילט ביי דער פאלק'ס אפשטים. די דעפוטאטן אין דער נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס זענען אויך געוויילט ביי פאלקסאפשטום, באשלאסן דעם פרעמיער מיניסטער. דער פרעמיער מיניסטער נאמינירט קאבינעט מיניסטארן מיטן פרעזידענט'ס עצה. די פארזאמלונג שפעטער קאנפירמירט די קאבינעט מיניסטארן.
מאנגאליי'ס קאנסטיטוציע גאראנטירט פרייהייט פון אויסדרוק און רעליגיע.
געאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די געאגראפיע פון מאנגאליי איז אפגעטיילט אין צוויי חלקים, מדבר אין דרום און בערגער אין צפון און מערב. דער מערטייל פון מאנגאליי איז סטעפ, און 11.2% פון די מדינה'ס שטח איז באדעקט מיט וואלד-ערטער. די מדינה איז הייס אין זומער און זעהר קאלט אין ווינטער, ווען די טעמפעראטור קען גיין ווי נידריג ווי -30 ס' (-22 פ').
מאנגאליי איז הויך, קאלט, און ווינטיק. די זומערס זענען קורץ און די ווינטערס לאנג. די מדינה האט בערך 257 טעג אן וואלקנס א יאהר.
דעמאגראפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
מאנגאלישערס זענען בערך 95% פון די באפעלקערונג, און זיי זענען אפגעטיילט אין גרופעס ווי די כאלקע און ענדערערס, און די אונטערשייד צווישן זיי איז, איבער הויפט, וועלכע מאנגאלישע דיאלעקט זיי רעדן. די כאלקעס זענען 86% פון דעם מאנגאלישן פאלק, און די איבעריגע גרופעס זענען די אויראטן, בוריאטן, וכו'. טערקישע פעלקער (קאזאכן, טאוואנען, אוזבעקס) זענען 4.5% פון מאנגאליי'ס באפעלקערונג, און די איבעריגערס זענען רוסישערס, כינעזישערס, קארעישערס און אמעריקאנערס.
שפראכן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די אפיציעלע שפראך פון מאנגאליי איז מאנגאליש, און ווערט גערעדט דורך 95% פון דער באפעלקערונג.
היינט ווערט מאנגאליש געשריבן מיטן קירילישן שריפט, אבער מען פלעגט עס שרייבן מיט די מאנגאלישע אותיות. עס איז געווען אויספלאנירט אן אפיציעליער צוריקברענגען פון די אלטע אותיות ביים יאר 1994, אבער וויבאלד אז עלטערע מענטשן האבן פארשידענע פראבלעמן געהאט, עס איז נאך נישט צוריקגעבראכט געווארן. פונדעסטוועגן, די טראדיציאנעלע אלפאבעט ווערט צוביסלעך גענוצט מער אין מאנגאלישע שולן.
רוסיש איז די מערסט גענוצטע פרעמדלאנדישע שפראך אין מאנגאליי, און נאך איר ענגליש, אבער לעצטס ענגליש ווערט צו זיין גענוצט מער פון רוסיש ווי די צוויטע שפראך. קארעיש איז אויכעט מפורסם, וויבאלד אז טויזנטער מאנגאלער ארבעטן אין דרום קארעע.
קולטור[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין מאנגאליי, האלדז-זינגען מוזיק, אדער כומעי, איז פאפולאר, בפרט אין מערב מאנגאליי.
דער סימן אויפן לינקסער זייט פון מאנגאליי'ס פאן איז א בודהיסט געשטאלט וואס הייסט סאיאנבא. עס רעפריזענטירט די זון, לבנה, שטערן און הימל.


text:
נצרת עילית
נצרת עלית איז א שטאט אין אונטער גליל, און דינט אלס הויפטשטאט פון צפון דיסטריקט. אנערקענט געווארן אלס שטאט אין יאר 1974.
די שטאט געפונט זיך אויפן מזרח זייט, און הויכע טייל פון נצרת בערג, און די שטאט קוקט איבער די שטאט נצרת, וואס געפונט אין דער טאל. די שטאט געפונט זיך אויף א הויכקייט, פון ארום 500 מעטער העכערן ים פלאך.
לויט די צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק, שטייט די באפעלקערונג, ביי אומגעפער 42,400 איינוווינער, ריכטיק פאר סעפטעמבער 2009.
די שטאט איז געגרינדעט געווארן אין יאר 1956, וואס האט אריינגערעכנט א פלאן, צו פאריידישן דעם גליל, עס איז געבויט געווארן אויף באדענס, אנקעסירט פון די אראבישע שטעט אין די געגנט, וואס האט געברענגט צו רייבערייען מיט די שכנים. די שטאט איז באצייכענט געווארן אלס אנטוויקלונג שטאט, א באצייכענונג באנוצט אויף שטעט, וואס זענען געבויט געווארן ווייט פון די גרויסע שטעט, און די איינוווינער זענען ביז היינט באצייכענט אלס ארעמערע ווי געווענליכע אין די גרעסערע שטעט.
די שטאט איז אנערקענט געווארן אין 1974, און אין די 1990גע יארן ווען קיין ישראל, איז געקומען א גרויסע עליה, פון די ראטן פארבאנד לענדער, האט די באפעלקערונג אין שטאט זיך געדאפלט.
די שטאט איז אויפגעשטעלט געווארן מיטן געדאנק, פון דינען אלס געגנטליכע הויפטשטאט פארן גליל, דעריבער געפונען זיך אין נצרת עלית, אסאך רעגירונג געביידעס און אגענטורן. ווי אויך געריכטן פארן צפון דיסטריקט, וועלכע געפונען זיך אין קרית הממשלה, אויפן נאמען פון יצחק רבין.


text:
געארגי זשוקאוו
געארגי קונסטאנטינאוויטש זשוקאוו (רוסיש: Гeóprий KoHcTaHTи́HoBич ЖýkoB) (געבוירן 1טן דעצעמבער 1896 - געשטארבן 18טן יוני 1974) איז געווען אן אפיציר, שעף פון גענעראל שטאב, און קריגס מיניסטער, אין דער רויטער ארמיי.
פריערדיקע יארן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
געבוירן אין קלוגע פראווינץ, אין א דארף סטרעלקאווקע, צו ארעמע דארפסלייט, ביי די פופצן יאר, איז ער געקומען קיין מאסקווע, ארבעטן אלס א סטאלער, ביי דער ערשטער וועלט מלחמה, איז ער מאביליזירט געווארן אין דער רוסישער ארמיי, און ער האט באקומען צוויי אויסצייכענונגען, פאר זיין בראווקייט, און ער איז געהעכערט געווארן אין ראנג.
נאך דער אקטאבער רעוואלוציע, האט געאורגי זיך אנגעשלאסן צו די קאמוניסטן, ער איז געווען פון די אונטערדרוקער, פון די דארפסלייט, וואס האבן זיך קעגן געשטעלט, דאס אוועק נעמען פעלדער פון זיי, ווי די קאמוניסטן האבן פארלאנגט, ער האט באקומען דעם רויטן פאן אויסצייכענונג, פאר זיינע אויפטוען.
אין 1923, איז זשוקאוו געווארן, קאמאנדיר פון א רעגימענט רייטער, און אין 1930, א קאמאנדיר פון א בריגאדע. ער איז געווען באוויסט פאר א פונקטליכער אין דיסציפלין, ער האט זייער געהאלטן פון מאדערנירטע קריג, געפאנצערטע טאנקן.
סטאליןס '"אויפרייניגונג'" פון די פארטיי, האט נישט געהאט קיין איינפלוס אויף אים, און ער איז געבליבן אינעם מיליטער,
ווען די יאפאנישע מיליטער, האט אינוואדירט מאנגאליי, 1939 איז זשוקאוו געווען דער גענעראל, וואס האט ארויסגעטריבן די יאפאנעזער פון דארט, און די סאוועטן האבן געווינען, ער האט באקומען דעם, סאוועטן פארבאטן אויסצייכענונג, און ער איז געווארן קאמאנדיר פון קיעווער גובערניע. דאס האט ער אנגעהאלטן ביז דער נאצישער אינוואזיע אין רוסלאנד, ביים אפעראציע בארבאראסע.
צווייטע וועלט מלחמה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין 1941, איז ער געווארן שעף פון גענעראל שטאב, און ווען די דייטשן האבן אטאקירט, און נאכדעם ביי די מלחמות, האט ער געווינען גלענצענדע ניצחונות, לענינגראד איז געשטאנען פארן צאמפאל, און ער איז געווארן קאמאנדיר פון די שטאט, און ער האט באוויזן אפצושטויסן די וועהרמאכט.
דערנאך איז ער אריבער געברענגט געווארן קיין מאסקווע, די נאציס זענען געווען 23 קילאמעטער, ווייט פונעם שטאט, ער האט זיי פארטריבן אין א קאנטער-אטאקע, אינעם קורסק קריג האט ער געווינען די קריג, און נאכדעם באוויזן צו באפרייען בעלארוס.
ער איז געווארן נאכדעם קאמאנדיר, פונעם ערשטן בעלארוסישן ארמיי, און ער האט אטאקירט בערלין,די 16טע אפריל 1945, אין א קריג קעגן צייט, אויף איוואן קוניאוו, וואס האט אנגעפירט דעם ערשטן אוקראינישן ארמיי.
אויפן 9טע מיי 1945, האט זשוקאוו אונטערגעשריבן, אויפן אונטערגעבנס דאקומענט, פון די דייטשן.
נאך דער מלחמה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
נאכן מלחמה, איז ער געווען קאמאנדיר פון די רוסישע קרעפטן, אין מזרח דייטשלאנד, און ביים מארש פון באזיגן, איז זיין גרויסקייט, און העלדישקייט געווען גרעסער ביי די רוסישע פאלק, ווי פון סטאלין, און דערפאר איז ער אנידער געשטעלט געווארן פון זיין אמט.
ער איז געווארן גענעראל פון אדעס אומגעגנט, א נישטיגע פאזיציע.
ווען סטאלין איז געשטארבן, האט ער געשטיצט כרוסטשאוו, און ער האט זיך אריינגעדרייט אינעם פאליטיק, און אין 1953 איז ער געווארן וויצע קריגס מיניסטער, און 1955, איז ער געווארן קריגס מיניסטער.
דערנאך האט כרוסטשאוו מורא באקומען פון זיין פערזענליכקייט, און אלע זיינע טיטלען, אינעם פארטיי, און אינעם מיליטער, זענען אוועקגענומען געווארן, ער איז באשולדיקט געווארן, אין ווילן אטאקירן די רעגירונג, מיטן נוצן דאס מיליטער,
ווען ברעזשענאוו איז ארויף צום מאכט, איז זיין כבוד צוריק געגעבן געווארן צו אים, ער האט ארויס געגעבן א בוך, אויף זיין לעבן.
ער איז געשטארבן דעם 18טן יוני 1974 אין מאסקווע.


text:
וויליאם באקלי
וויליאם פרענק באקלי (24סטן נאוועמבער, 1925 - 27סטן פעברואר, 2008), באקאנט אלס ביל באקלי איז געווען אן אמעריקאנער פארפאסער, שרייבער און קאנסערוואטיווער קאמענטאטאר. ער האט געשאפען די פאליטישע צייטשריפט נעשאנעל רעוויו אין 1955.
ער ווערט באטראכט אלס דער וואס האט אויפגעלעבט קאנסערוואטיזם און מאכן עס פאר אינטעלעקטואלער באוועגונג נאך דער צווייטער וועלט מלחמה, זייענדיג א בארימטער און טאלאנטפולער שרייבער, אין די צייטן ווען ליבעראלן האבן דאמינירט די אינטעלעקטואלע וועלט, אראפלייגדיג דעם פונדאמענט פאר די מאדערענע אמעריקאנער קאנסערוואטיווע פרעזידענט קאנדידאטן בערי גאלדוואטער און ראנאלד רעיגען.
ער איז געבוירן אין ניו יארק און אלס קינד האט ער געלערנט אין ענגלאנד.


text:
פאפיראס
ציגארעט אדער פאַפיראָס איז א פראדוקט וואס ווערט גערייכערט און אויפגענוצט דורך רייכערן און פאבריצירט פון אויסגעארבעטע און געשניטענע טאבאקא בלעטער, וואס זענען קאמביאנירט מיט אנדערע אדיקטיווע סובסטאנצן, דאן איז דאס צאמגעדרייט און אנגעשטאפט אריין אין א פאפירן בינטל צילינדער (געווענליך ווינציגער ווי 120 מילימעטער אין לענג און 10 ממ אין דיאמעטער).
דער פאַפיראָס ווערט אונטערגעצינדן פון איין עק און אזוי ארום ווערט דאס ערמעגליכט צו ברענען פאר דער ציל פון אריינציען און אריינאטעמען זיין רויעך פון דער אנדערער זייט פאַפיראָס וואס ליגט געווענליך אין מויל (דורך א פילטער), טייל לייגן דאס אויך אין מויל דורך א פאַפיראס האלטער (ווי למשל פסח וועגן חשש חמץ פונעם ספאנדזש וואס דינט אלס פילטערס).
רוב מאל ווען דער אלגעמיינער עולם רעדט פון ציגארעטל רייכערן איז דאס טאקע מייסטענס פשוט'ע טאבאק. אבער פיל מאל בעיקר די איגענטליכע ווען זיי רייכערן קען דאס אנטהאלטן אנדערע געוויקסן ווי קאנאביס.
און די פירמעס האבן ערצייגט א לייכטערע ווערסיע וואס זיי פלעגן רופן "לייטס" און "אלטרע לייטס", דאס מיינט אז עס איז מכלומר'שט לייכטער און געזונטער ווי די "דאַרק" און מידיום". דער אמת איז אבער אז ס'איז בכלל נישט געזונטער ווייל זיי מאכן עס לייכטער דורך כעמיקאלן, דעריבער איז עס נאר שעדליכער. אבער לעצטענס איז ארויסגעקומען א געזעץ אז מען מעג שוין נישט שרייבן מער "לייטס", נאר אנשטאט דעם שרייבן זיי "גאלד" און "זילבער".
פאפיראסן זענען אויפגעוויזן לויט אלע דאקטוירים אלס זייער אדיקטיוו, ווי אויך דער גורם צו פארשידענע סארטן קענסער, הארץ פראבלעמן, אטעמען קראנקייטן, צירקולאציע קראנקייטן, און געבורט אפעקטירונגען.
א פאפיראס איז אנדערשט ווי א ציגאר מיט דעם וואס עס איז פשוט קלענער,און ווי אויך מיט דעם וואס עס האט געווענליך פראצעסירטע בלעטער. ווידעראום ציגארן זענען טיפיש צאמגעשטעלט פון גאנצעטע טאבאקא בלעטער.
יידישקייט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עטליכע פוסקים היינט האלטן אז ס'איז אסור צו רייכערן.
ליד: פאפיראסן


text:
זשיימס גארפילד
זשיימס עברעם גארפֿילד (19טן נאוועמבער, 1831 - 19טן סעפטעמבער, 1881) איז געווען דער 20סטער אמעריקאנער פרעזידענט.
גארפילד איז ערמארדעט געווארט פון אן אטענטאט, דורך דעם מערדער טשארלס גאוטיי, אינגאנצן פיר חדשים נאכן איבערנעמען די פרעזידענטשאפט, ער האט זיך אפגעמיטשעט 11 וואכן מיט זיין וואונדען, איין קויל איז געבליבן שטעקן אין אים, און זיינע אינערליכע גלידערן האבן צוביסלעך אנגעהויבן נאך לאזן, ביז ער איז אויסגעגאנגען ווי א ליכט אינעם ווייסן הויז, ארומגענומען מיט הילפלאזע דאקטוירים און פאמיליע.
דער מערדער איז הינגעריכטעט געווארן דורך הענגען.
ער האט געדינט פון 4טן מערץ 1881 ביזן 19טן סעפטעמבער 1881.


text:
קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט מלחמה רעגירער
די קאטעגאריע שליסט איין פירער פון די לענדער וואס האבן געקעמפט ביי דער צווייטער וועלט מלחמה און גענעראלן פון די ארמייען.
עס פעלט פון דער קאטעגאריע די פאלגנדע ארטיקלען:
דאגלעס מעקארטור - זשארזש מארשאל - וואסילי טשויקאוו - וולאדיסלאוו אנדערס - נחום גאלדמאן - הענריעטע סולד - - פומימארו קנואה - הידקי טאזשא - וולאדיסלאוו ראצקייעוויטש - וולאדיסלאוו שיקארסקי - פערענץ סאלאשי - מיכיי דער ערשטער - טשיאנג קיי שעק - קארל דעניץ - עריך רעדער
אַרטיקלען אין קאַטעגאָריע "צווייטע וועלט מלחמה רעגירער"
די קאטעגאריע האט די פֿאלגנדע 25 בלעטער, פֿון 25 אינגאנצן.


text:
אונגוואר
אונגוואַר (אוקראיניש: yжropoд אוזשגאראד; רוסיש: yжropoд אוזשהאָראָד) איז א שטאט אין אוקראינע, נישט ווייט פון דער גרעניץ מיט אונגארן, פוילן און רומעניע. אונגוואר איז די הויפט שטאט פון דעם קארפאטן ראיאן. עס געפינט זיך 30 ק"מ פון מונקאטש און נאנט צו דער גרעניץ ביי דער שטאט טשאפ.
אידן אין אונגוואר[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין אונגוואר פלעגט זיין פאר דער צווייטער וועלט קריג א גרויסע קהילה פון אידן, מיט באוואוסטע און בארימטע רבנים. ווי הגאון המהר"ם א"ש און הגאון ר' חיים צבי מאנהיימער און הגאון דער "בעל קיצור שולחן ערוך" - ר' שלמה גאנצפריד.
אין יאר ה'תרע"ב און א זונטאג ט"ז טבת איז דארטן אויפגענומען געווארן פאר א געוויסער תקופה הרה"ג ר' יונתן שטייף אבד"ק עדת יראים וויען אין וויליאמסבורג, וואס שפעטער איז ער געווארן אויפגענומען אלס דיין און בודאפעסט
נאך דעם קריג[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
נאך דער קריג זיינען צוריקגעקומען הונדערטער אידען צו דער שטאט, און היינט לעבן דארט ארום טויזנט אידן. אין די לעצטע יארן, איז דארט געקומען א ליובאוויטשער שליח צו דער שטאט, הרב מנחם מענדל טייכמאן און ער איז דער שטאט-רב און הויפט רב פון דעם קארפאטן ראיאן.
אין אמעריקא[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין בארא פארק האט געוואוינט הרב מנשה קליין (ווערט באקאנט אלס "מנשה הקטן") אונגווארער רב, און מחבר ספרי משנה הלכות.


text:
ספר יהושע
ספר יהושע איז דער ערשטער ספר פון די (אכט ספרים פון) נביאים אין תנ"ך. דער ספר באשרייבט ווי די יידן האבן זיך באזעצט אין ארץ ישראל, פון ווען זיי זענען אריין ביז צום טויט פון יהושע בן נון, וואס איז געווען דער מנהיג פון דעם יידישן פאלק נאך די פטירה פון משה רבנו.
אינהאלט פון ספר[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער ספר פארציילט די געשיכטע פונעם יידישן פאלק פון די פטירה פון מות משה רבנו ביז יהושע'ס פטירה. מ'קען טיילן דעם ספר אויף פיר חלקים:
- פרקים א'-ה': דאס יידישע פאלק איז אריין אין ארץ ישראל און גרייט זיך צו איינצונעמען דאס לאנד.
- פרקים ו'-י"ב: דער נצחון פון די יידן איבער די כנענים.
- פרקים י"ג-כ"א: ארץ ישראל ווערט צעטיילט צווישן די שבטים.
- פרקים כ"ב-כ"ד: דער סוף פון יהושע'ס לעבן.
אין דעם ספר זענען דא 655 פסוקים. לויטן גוישן טייטש פון תנ"ך ווערט דאס צעטיילט אויף 24 קאפיטלעך.
וועגן דעם ספר[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
חז"ל זאגן אז יהושע האט געשריבן דעם ספר אליין.
די שומרוינער (כותים) גלויבן בלויז אין דער תורה און אין ספר יהושע.


text:
אסאמא בין לאדען
אָסאַמאַ בין לאַדען (אַראַביש: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن; 10טן מערץ, 1957 – 2טן מיי, 2011) איז געווען אן איסלאמישער עקסטעמיסט. ער האט געגרינדעט די טעראר-ארגאניזאציע, על-קאידא אין אפגאניסטאן.
די אמעריקאנער האבן אים באשולדיגט אלס דער אויספירער פון די טעראר אטאקע דעם 11טן סעפטעמבער, און האבן צוגעזאגט 50 מיליאן דאלער פאר דעם וואס כאפט אים.
בין לאַדען איז געהארגעט געווארען דעם צווייטן 2011 דורך אמעריקאנער זעלנער אין פאקיסטאן, נישט ווייט פון דער הויפטשטאט איסלאמאבאד וואו ער האט זיך אויפגעבויעט א פעסטונג.
די אפעראציע איז אנגעפירט געווארן דורך דער סי. איי. עי. אגענטור.


text:
מאיר ליכטנשטיין
מאיר ליכטנשטיין איז א חרדישער איד און א דעמאקראטישער פאליטיקער. ער איז געווען דער בירגערמייסטער פון לייקוווד אין 2006.
- ער איז ערוויילט געווארן אלס בירגערמייסטער דורך דער טאונשיף קאמיטעט דעם ערשטן יאנואר 2006.
- אין א ערשטע זייט שמועס מיט די פארווערטס איז ער געווארן אויסגערעכנט אלס דער איינציגסטער חרדישער בירגערמייסטער אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע אין א שטאט וואס האט אזא גרויסע גויאישע געמיינדע.
נאך זיין קאדענץ איז ער נישט געלאפן פאר א צווייטן קאדענץ און היינט (2014) זיצט ער אויף דעם שטאטשאפט קאמיטעט מיט בירגערמייסטער מנשה מילער, יצחק אקערמאן, סטיוון לאנגערט און ריימאנד קאלס.
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ארטאדאקסישער מעיאר איז דער ערשטער מעיאר פאר שטארק נישט אידישע שטאט


text:
נגינה
נגינה מיינט יידיש געזאנג. אַ ניגון האָט דאָס גרעסטע כּוח צו מעורר זײַן דעם מענטש.
נגינה גייט צוריק ביז דוד המלך וואס האט געזינגען די תהלים און אויך צוגעשפילט מוזיק.
די אַרבעט פֿון די לוויים אין בית המקדש איז געװען צו זינגען און צו שפילן כלי זמר.
אין שפעטערדיגע דורות איז איינגעפירט געווארן זינגען ביים דאווענען מיט א חזן און א קאפעלע (כאר). איינער פון די גרויסער קאמפאזיטארן פון שול מוזיק איז געווען לעוואנדאסקי.
הײַנטיקע צײַטן איז דאָס געװאָרן צוריק אן אינטעגראַלע טײל פֿון ייִדישקײט דורך דער עבודה פֿון חסידים װאָס איז געװאָרן געגרינדעט דורך'ן בעש"ט.


text:
פאנצערגלאז
בולעט פרוף גלאז אדער פאנצערגלאז איז א סארט גלאז וועלכע קען אויסהאלטן די אטאקע פון א בולעט און ווערט גענוצט זיך צו באשיצן פון רויבערייען און אטאקעס.
אויפ'ן ערשטן בליק וועט א בולעט פרוף גלאז נישט אויסזען אנדערש ווי יעדע אנדערע גלאז, אבער מיט דעם ענדיגט זיך די ענדלקייט. א גלאז וועט זיך צוברעקלן אויב א קויל וועט אריינקראכן אין איר און א בולעט פרוף גלאז וועט ביישטיין דעם זעץ און בלייבן גאנץ. פארשטייט זיך אז עס איז געוואנדן לויט ווי דיק די גלאז איז און וואספארא ביקס עס ווערט גענוצט צו שיסן דעם קויל.
בולעט פרוף גלאז איז צוזאמענגעשטעלט פון דריי שיכטן. די צוויי דרויסנדיגע שיכטן זענען געווענליכע גלאז און אינדערצווישן איז פאראן א שיכט געמאכט פון א סארט פלאסטיק וואס ווערט גערופן פאליקארבאנעיט. די סארט מאטריאל פארמאגט א ספעציעלע שטארקייט און לאזט זיך נישט צוברעכן נאר וועט איינזאפן און האלטן די קויל אין זיך און די צווייטע שיכט גלאז וועט בלייבן גאנץ.
בולעט פרוף גלאז קען זיין דיק פון 7 מילימעטער ביז 70 מילימעטער. ווי דיקער אלס שטערקער און וועט קענען ביישטיין אפילו קראפטיגע געווער.
עס איז אויך פאראן א געוויסע סארט בולעט פרוף גלאז וועלכע איז נאר בולעט פרופ פון איין זייט ווען אין דער זעלבער צייט קען מען פון די אנדערע זייט צוריק שיסן און עס וועט יא דורכלעכערן אבער נישט זיך צוברעכן. אזעלכע גלאז ווערן גענוצט אין אויטאס פון וויכטיגע אפיציעלן (ווי דער פרעזידענט) אין פאל איינער וועט אנהייבן שיסן זאל מען קענען צוריק שיסן.


text:
טולוז
טולוז (פראנצויזיש: Toulouse) איז א שטאט אין דרום-מערב פראנקרייך ביים ברעג פון דער גאַראָן טייך, אויפן האלבן וועג צווישן דעם אטלאנטישן אקעאן און דעם מיטלענדישן ים. מיט א באפעלקערונג פון 1,117,000 איינוואוינערס אין 2007, איז דער טולוזער שטאטישער ראיאן דער פינפטער גרעסטער אין פראנקרייך.
טולוז איז א צענטער פון דער אייראפעישער עראקאסמאס אינדוסטריע, וואו עס זענען הויפטקווארטירט ערבוס, גאלילעא סיסטעם, ספאט סאטעליט סיסטעם און טולוז ספייס צענטער.
טולוז איז די הויפטשטאט פון דעם מידי-פירענעז ראיאן אין פראנקרייך.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
1958
1958 איז דאס 58סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1958 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 28סטן סעפטעמבער - גינע פראקלאמירט איר זעלבשטענדיקייט.
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 5טן מיי - ראן אראד, ישראלדיקער זעלנער, גענומען אין געפענגעניש אין לבנון
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 27סטן אויגוסט - ערנעסט לארענס, אמעריקאנער פיזיקער, ערפינדער פונעם ציקלאטראן און געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיק אין 1939 (געב' 1901)


text:
אלפרעד דרייפוס
אַלפֿרעד דרייפֿוס (י"א תשרי ה'תר"כ - י"א תמוז ה'תרצ"ה ; 9טן אקטאבער, 1859 - 12טן יולי, 1935) איז געווען א יידישער אפיציר* אין דער פראנצויזישער ארמיי.
אין יאר ה'תרנ"ד האט די פראנצויזישע געהײַמדינסט* אים אומריכטיג באשולדיגט אלץ א פאררעטער* און שפיאנער לטובת דייטשלאנד ווען זיי האבן געפונען מיליטערישע דאקומענטן וואס זיינען געשיקט געווארן צו די אמבאסאדע* אין פראנקרייך מיט א ר"ת אונטערשריפט A.D וואס די פארנצויזער האבן געהאלטן אז עס איז געשיקט געווארן צו אלפרעד דרייפוס.
אלפרעד איז גע'משפט געווארן קעגן די ארמיי געריכט 3 מאל. נאכן ערשטן משפט וואס ער איז באשולדיג געווארן, האט מען אים נידעריגערהייט ארפגעפליקט פון אים זיינע שטאפלען אין א אפיציעלע פובליק ארט און אים פארשיקט אין דער תפיסה אין "טייוול אינזל" (ענגליש: Devil's Island). אין 4 יאר ארום האט מען אים ווידער גע'משפט, און איז ווידער באשולדיג געווארן אלץ א פאררעטער. נאר ביי דעם דריטן משפט איז געווויר געווארן אז דאס באשולד איז געוועזן פאלש, און מען האט אים באפרייט פון תפיסה און צוריק געשענקט זיינע אפיצירע שטאפלען.
אזעלכע גלויבן אז די פראנצויזער האבן געוווסט די גאנצע צייט אז דאס איז געווען א פאלשער באשולד, און זיי בריינגען א באווייז פון דעם וואס אויך נאך אים ארעסטירן האט ממשיך געווען קומען בריוון מיט די זעלבע אונטערשריפט A.D. אבער די פראנצויזישע ארמיי האבן דאס באהאלטן פון וועגן אנטיסעמיטישע סיבות.
מען דערציילט אז ביים משפט האבן די בייזייאיקערס אויסגעשריגן פון אנטיסעמיטישקייט "טויט צו די יידן" און נישט "טויט צו אלפרעד דרייפוס", און צוליב די הארבע אנטיסעמיטיזם האט בנימין זאב הרצל ארויפגענומען דער געדאנק פון ציונות.


text:
איינקונפט שטייער
איינקונפט-שטייער איז א שטייער וואס ארבעטער צאלן פון זייערע פארדינסטן יעדע מאל זיי באקומען באצאלט.
איינקונפט שטייערן איז די הויפט שטייער פון אלע רעגירונגן און שטעט און גייט א פאר הונדערט יאר. אלע קעניגרייכן האבן זיך אויפגעהאלטן דורך פארלאנגען שטייערן פון יעדן פארדינער לויט זיין מעגליכקייט. אין אונזער וועלט ווערט דאס געלט אראפגענומען פון יעדן געהאלט טשעק און ווער צעטיילט צו געוויסע אפטיילונגן פון די רעגירונג, אריינגערעכנט פראגראמען וועלכע זענען פאר די אייגענע בענעפיט פון דעם שטייער צאלער. די וואס נעמען נישט אראפ פון יעדע איינציגע טשעק באצאלן שטייערן אין די ערשטע מאנאטן פון יעדן נייעם יאר פאר די פארדינסטן פון דעם פארגאנגענעם יאר.
די אמעריקאנער שטייער סיסטעם איז באלד מער קאמפליצירט ווי ראקעט סייענס און עס איז כמעט נישט פאראן צוויי מענטשן וואס זאלן צאלן די זעלבע סומע געלט ווייל אפילו אויב צוויי מענטשן פארדינען די זעלבע וועלן זיי וואוינען אין אנדערע שטעט און האבן אנדערע פאמיליע סטאטוס און נאך צענדליגער זאכן וואס וועט זיי אנדערש מאכן אינעם שטייער קאוד פון לאנד.
אינהאַלט
שטייערן אין אמעריקע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ווי שטארק א מענטש זאל ליב האבן זיין רעגירונג וועט ער האבן האבן איין צייט ווען ער וועט ארויסזאגן דעם "אוי!" פון א זויערע מויל און דאס וועט זיין ווען ער וועט געוואויר ווערן אז ער דארף באצאלן עטליכע טויזענט דאלאר פאר די רעגירונג. הונדערטער פראטעסטן און רעוואלוציעס זענען געווען געבויט צוליב די קעגנערשאפט צו שטייערן און דאס איז איינע פון די מערסט בעארבעטע אישוס אין יעדע רעגירונג אפיס און ביי יעדע וואלן קאמפיין.
ראנגלערייען וועגן שטייערן גייט נאך צוריק ווען אמעריקע איז געווען קאלאניעס אונטער די בריטישע הערשאפט. די בריטישע רעגירונג האט כסדר ארויפגעלייגט מער און מער שטייערן צוליב די הויכע קאסטן פון עטליכע מלחמות וועלכע זי האט דעמאלט געפירט. די אמעריקאנער איינוואוינער זענען נישט געווען צופרידן און האבן געווארענט מיט א רעוואלט וועלכע איז טאקע שפעטער צושטאנג געקומען ווען בריטן האט ארויפגעלייגט א שטייער אויף אלע טיי וואס מען האט אריינגעברענגט פון בריטן. די רעוואלט איז באקאנט געווארן אלס די באסטאן טי פארטי ווען די טיי האנדלער האבן אריינגעווארפן אלע אנקומנדיגע טיי אין די באסטאן טייך ווי איידער צו צאלן שטייערן דערויף.
די אמעריקאנער קאלאניסטן האבן אבער אויך געקעמפט פאר זעלבשטענדיקייט און האבן געהאפט אז מיט דעם רעוואלט וועלן זיי קענען אנהייבן א גרעסערע רעוואלוציע און גרינדן א זעלבשטענדיגע לאנד. דער חלום איז צושטאנד געקומען צענדליגער יארן דערויף און מען האט אפגעאטעמט האפנדיג אויף בעסערע צייטן. דאס האט אבער קיינמאל נישט פאסירט. די נייע אמעריקאנער רעגירונג האט צוריק ארויפגעלייגט אלע שטייערן וועלכע בריטן האט ארגינעל געמאכט כדי צו נוצן דאס געלט פאר מלחמה. אין 1812 האט די רעגירונג ארויפגעלייגט די ערשטע סעילס שטייער וועלכע איז געווען אויף גאלד, זילבער, צירונג, און זייגערס. מען האט פארפירט און די רעגירונג האט דאס צוריק אראפגענומען עטליכע יאר דערויף. אבער אין 1817 איז שוין די רעגירונג געווען דערשטיקט און האט איינגעשטעלט די ערשטע נאציאנאלע איינקונפט שטייער.
די שטייער סיסטעם איז קאמפלעט איינגעשטעלט געווארן אין 862' ווען קאנגרעס האט אויפגעשטעלט די אפיס אוו קאמישענער או אינטערנעל רעוועניו נאכ'ן אדאפטירן די טעקס אקט פון 861' וועלכע האט געגעבן די מאכט פאר די קאמישענער איינצוקאסירן אלע שטייערן און קאנפיסקירן פראפערטי און געהאלטן ארויפצוצווינגן די שטייער געזעצן אויף אלע בירגער. די זעלבע מאכט איז געבליבן עד היום הזה, טראץ וואס די איי-אר-עס זאגט אז די ארויפצווינגן טאקטיקן איז פארקלענערט געווארן.
די ערשטע איינקונפט שטייער[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין 863' האט די רעגירונג איינקאסירט איינקונפט שטייערן צום ערטשן מאל. די שטייער איז געווען ענליך איינגעשטעלט צו די איינקונפט שטייער וואס מיר צאלן היינט. די וואס האבן פארדינט צווישן $600 און $10,000 האבן געדארפט צאלן 3 פראצענט שטייערן. די וואס האבן פארדינט מער פון דעם האבן געצאלט מער און די וואס האבן פארדינט ווייניגער האבן בכלל נישט געצאלט. אין די נעקסטע 20 יאר האט קאנגרעס איבערגעארבעט אלע דעטאלן און איינגעשטעלט נייע ראטעס.
א צייט שפעטער האט קאנגרעס איינגעשטעלט א פלאכע ראטע פאר יעדן אייניג אבער עטליכע יאר דערויף האט מען דאס עלימינירט און מען איז צוריק צו די אלטע סיסטעם. אין 892' האט די מאכטפולע פאפוליסט פארטיי איבערגערעדט קאנגרעס צו טוישן די שטייער קאוד וועלכע איז טאקע איבערגעמאכט געווארן אין 894'. די נייע שטייער געזעץ האט נאר פארלאנגט 2 פראצענט פאר די וואס פארדינען מער פון $4,000 וואס האט נאר עפעקטירט די רייכע מענטשן פון לאנד. די נייעס סיסטעם האט אבער אויך נישט לאנג אנגעהאלטן ווען די יו-עס סופרים קאורט האט גע'פסק'נט אז די שטייער קאוד איז אומקאנסטיטוציאנעל ווייל עס שטימט נישט מיט די קאנסטיטוציע וועלכע פארלאנגט אז שטייערן דארף איינגעטיילט ווערן לויט די באפעלקערונג אין יעדע דיסטריק און נישט פאר די אינדיווידועל.
אין 913' איז די גאנצע סיסטעם צוריק איינגעשטעלט געווארן און איז געווארן א פערמענאנטע טייל פון די אמעריקאנער רעגירונג. קאנגרעס האט זיך אן עצה געגעבן מיט'ן געזעץ און געגרינדעט די 16'טע אמענדמענט וועלכע האט געלויטעט אז קאנגרעס האט די מאכט איינצושטעלן שטייערן וויאזוי עס שמעקט זיי און דארפן זיך נישט רעכנען מיט די שטעט פאפולאציעס. די נייע אמענדמענט האט געהאלפן איינשטעלן די איינקונפט שטייערן סיסטעם וועלכע האלט נאך היינט אן אן קיין שום טויש.
די איינציגסטע זאך וואס האט זיך געטוישט דורכאויס די יארן איז דער סיסטעם אז מען צאלט שטייערן יעדע וואך ווען מען באקומט דעם געהאלט טשעק. דער געדאנק איז אויפגעברענגט געווארן ביי די צווייטע וועלט קריג וועט קאנגרעס האט געזוכט א וועג וויאזוי צו ברענגן דאס געלט שנעלער צו די רעגירונג. דער סיסטעם איז אזוי געבליבן און אזוי האט די רעגירונג א שטענדיגע פלוס פון געלט א גאנץ יאר. וויאזוי אימער, איז מען אבער נישט געצווינגן צו צאלן איבער'ן יאר. אויב איינער וויל דווקא קען ער צאלן די שטייער נאר איינמאל א יאר ווען ער שיקט צוריק זיין איינקונפט טעקס ריטורן.
דער שטייער פראצעדור[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
כאטש רוב מענטשן טראכטן נישט פון איינקונפט שטייערן מער ווי עטליכע מאל א יאר איז עס אבער א פראצעדור וועלכע ענדיגט זיך קיינמאל נישט. מיר וועלן נוצן א בייפשיל פון אן אמעריקאנער ארבייטער וועלכע מיר וועלן רופן מיט'ן נאמען ראובן און באטראכטן וויאזוי ער גייט דורך די שטייער פראדעצור איבער'ן יאר.
דער שטייער פראדעצור הייבט זיך אן ווען ראובן הייבט אן א נייע דזשאב. ראובן וועט דיסקוסירן זיין קאמפענסאציע מיט זיין ארבעט'ס געבער וועלכע וועט ווערן אויסגערעכנט וערן אין זיין גראוס איינקונפט ביי די ענדע פון די יאר. ראובן'ס ארבעטס געבער וועט אים געבן די 4-W פראגע בויגן אין וועלכע ער דארף ענטפערן אויף אלע זיינע פערזענליכע אינפארמאציע ווי וויפיל קינדער ער פארמאגט און צי זיין פרוי ארבעט אדער נישט. די אינפארמאציע אויף דעם פארעם גיט דעם אקאונטענט די אינפארמאציע וויפיל שטייערן מען זאל אראפנעמען פאר ראובן יעדע וואך. אויב ראובן געבוירט נאך א קינד אדער אויב זיין פרוי וועט אנהייבן ארבעטן וועט זיך אלעס טוישן און ער וועט מוזן איבערמאכן די פארעם. די איי-אר-עס רעקאמענדירט מען זאל דאס איבערמאכן איינמאל א יאר זיכער צו מאכן אז מען צאלט נישט איבער קיין שטייערן אדער צו ווייניג.
די הויפט זאכן וואס ווערן גענומען אין באטראכט ציילן 6 און לויט דעם וועט מען אויסשטעלן זיין טשעק. ערשטנס רעכנט מען זיין גראוס איינקונפט וואס רעכנט אריין אלע געלט וואס ער פארדינט איבער'ן יאר, אריינגערעכנט אינטערעסט אדער אנדערע פארדינסטן. דערנאך רעכנט מען אראפ געלטער וועלכע ווערן אינוועסטירט אין פלעצער וועלכע מען דארף נישט צאלן קיין שטייערן ווי רעטייערמענט פלענער, ערציאונג געלטער און אלעס ענליך.
דערנאך רעכנט מען אראפ אנדערע אויסגאבן וועלכע די רעגירונג פארלאנגט נישט קיין שטייערן דערפאר ווי אינטערעסט וועלכע מען צאלט פאר א מארטגעדזש, מעדיקל אויסגאבן און ענליכס. מען האט די ברירה דאס אויסצורעכנען אין דעטאלן אנפאנג יאר אדער נעמט מען אראפ סטאנדארטע סכום און מען גלייכט דאס אויס ענדע יאר ווען מען שטעלט אויס די טעקס ריטורן.
מען רעכנט דאן צוזאם אלע געלט וועלכע דארפן לעגאל גענומען ווערן שטייער און מען שטעלט עס צו איינע פון די 6 שטייער ראטעס וועלכע אמעריקאנער צאלן. מען צאלט צווישן 10 און 35 פראצענט, געוואנדן לויט וויפיל מען פארדינט און וויפיל מען קען אראפנעמען. דערנאך זענען ווייטער פאראן עטליכע קרעדיטס ווי טשיילד קעיר און ענליכע זאכן.
ראובן'ס פירמע דארף דעפאזיטן דאס געלט וועלכע זיי האלטן אפ פון זיינע טשעקן אין א פעדעראלע רעזערוו באנק ביי די ענדער פון יעדע שטייער צייט אפשניט פון די פירמע. רוב פירמעס האבן א שטייער פעריאד פון 4 מאל פער יאר און טייל האבן יעדע מאנאט. דאס געלט וועלכע קומט אריין אין די רעזערוו בענק ווערן ווייטער אינוועסטירט און די רעגירונג פארדינט דערויף אינטערעסט.
שטייער דעקלאראציע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ביי דער ענדע פון יעדן שטייער יאר דארף ראובן'ס פירמע אים שיקן א 2-W פארעם אין די פאסט. די פארעם וועט טייטלן וויפיל ראובן האט פארדינט אים דעם פארגאנגענעם יאר און וויפיל שטייערן ער האט באצאלט אלעס צוזאמען דורכאויס די יאר. די אינפארמאציע איז געווענליך אויך דאקומענטירט אויף דעם לעצטן טשעק פון די יאר אבער די 2-W פארעם איז ספעציעל געמאכט צו שיקן פאר די איי-אר-עס.
די איי-אר-עס באקומט ארום 135 מיליאן טעקס ריטורנס יעדע אנפאנג יאר און אלע אינפארמאציע דארף ווערן אריינגעלייגט אין די סיסטעם. פארשטייט זיך אז די אגענטור נעמט אויף טויזענטער סעזאן ארבייטער וועלכע העלפן מיט דעם פראדעצור. זינט די וועלט איז איבערגענומען געווארן פון קאמפיוטערס האבן מענטשן אנגעהויבן מאכן די טעקס ריטורן עלעקטראניש וועלכע נעמט אסאך שנעלער און גייט אויטאמאטיש אריין אין די אגענטור'ס סיסטעם וועלכע מאכט אלעס אסאך שנעלער. אין די פארגאנגענע יאר האבן ארום 50 מיליאן מענטשן געשיקט זייער טעקס ריטורן עלעקטראניש דורך א רייע ספעצילע פראגראמען וועלכע זענען געמאכט פארדעם און איז פיל ביליגער ווי צו נוצן אן אקאונטענט.
איינמאל די איי-אר-עס באקומט ראובן'ס טעקס ריטורן וועט זי אריילייגן זיין שטייער אינפארמאציע אין איר דאטא סיסטעם וועלכע ווערט אויך געהאלטן אין מאגנאטיש טעיפ מאשינען. אויב ראובן האט געצאלט צו ווייניג שטייער דורכאויס די יאר וועט ער דארפן צולייגן א טשעק מיט די סכום. און פארקערט אויב ער האט איבערגעצאלט אדער האט באקומען נייע קרעדיטן וועט אים די איי-אר-עס צוריקשיקן א טשעק אין עטליכע וואכן. אויב מען גייט עלעקטראניש נעמט עס פיל שנעלער און מען קען אויך פארלאנגן די איי-אר-עס זאל טראנספערירן דאס געלט דירעקט אין א באנק אקאונט אנשטאט א טשעק. ארום 80 פראצענט מענטשן באקומען צוריק געלט יעדעס יאר און די איבעריגע דארפן צאלן.
די שטייער סיסטעם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס איז נישט פאראן נאך א אישו וועלכע איז שוין אזויפיל דיסקוסירט געווארן איבער די יארן. יעדע פרעזידענט קאנדידאט האט עפעס א נייע פלאן וויאזוי צו טוישן די שטייער סיסטעם. אין אלגעמיין האלטן די רעפובליקאנער אז יעדער דארף צאלן שטייערן אפילו דער ארימער און דער רייכער זאל נישט צאלן מער נאר ווייל ער איז רייך. די דעמאקראטן זענען אבער ביי דער מיינונג אז די ארימע זאלן צאלן וואס ווייניגער שטייערן און די רייכע זאלן צאלן וואס מער.
די צוויי קאנצעפטן זענען זייער אנדערש איינע פון די אנדערע און עס זענען פאראן הונדערטער בענעפיטן און חסרונות צו ביידע זייטן. די רעפובליקאנער האבן א גוטע טענה צו דעם וואס די רייכע צאלן מער שטייערן, שרייענדיג אז אדרבה, אויב ער האט באוויזן זיך אנצופלאגן און מאכן אסאך געלט וואס בויט די ענקענאמיע פון לאנד זאל די רעגירונג אים נישט באדאנקן מיט בעטן מער שטייערן. די דעמאקראטן זאגן אבער אז עס איז גרינגער פארן רייכן צו צאלן אסאך שטייערן ווי פאר'ן ארימאן דאס ביסל וואס ער דארף צאלן. איינער וואס האט נישט קיין געלט קומט אן שווער צו צאלן אפילו $500. יעדער וואלט ענדערש מסכים געווען צו מאכן א מיליאן דאלאר און באצאלן 250,000 אין שטייערן ווי איידער מאכן $30,000 און נאר צאלן עטליכע הונדערט דאלאר.
איבער די יארן זענען געווארן פאפולער צוויי שטייער סיסטעם פארשלאגן וועלכע רופן זיך די פלאכע שטייער און די נאציאנאלע סעילס שטייער.
די פלאכע שטייער איז ערשט פארגעשלאגן געווארן דורך דער רעפובליקאנער פרעזידענט קאנדידאט סטיוו פארבס, דער פארזיצער פון די באוואוסטע פארבס מאגאזין, וועלכער האט קאמפיינט אז ער וועט איינשטעלן א פלאכע שטייער סיסטעם, וואס טייטש אז יעדער אן אויסנאם וועט צאלן איין ראטע (עס האט געהייסן 17 פראצענט) און די טעקס ריטורן וועט נישט זיין גרעסער ווי א פאסט קארטן. עס וועט פרעגן די סך הכל וויפיל מען האט פארדינט און וויפיל פון דאס געלט דארף געצאלט ווערן דערויף שטייערן און אויף דאס געלט וואס בלייבט איבער זאל מען צאלן די באשטימטע פלאכע ראטע און מער זאל מען נישט קענען אראפנעמען קיין קרעדיטס.
פארבס האט צוויי מאל (96' און 00') פרובירט צו לויפ'ן פאר פרעזידענט אבער ער איז שטארק קריטיקירט געווארן פאר זיין פלאן און מען האט אים באשולדיגט אז מיט דעם נייעם סיסטעם וועט ער אליינס פארדינען מיליאנען דאלארן, זייענדיג א מולטי מיליאנער. ער האט פרובירט פארזיכער'ן אז ער וועט נישט הנאה האבן דערפון צו ווייזן אז ער מיינט נישט זיך אבער עס האט אים נישט געהאלפן.
אן ענליכע פלאן איז פארגעשלאגן געווארן דורך קאנגרעסמאן דיק ארמי אבער ער האט שוין געזאגט אז די שטייער קאוד וועט זיך נאר אנהייבן פאר די וואס פארדינען העכער $36,800 א יאר וואס מיינט אז די ארימע און די רייכע וועלן פארדינען און דער דורכשניטליכער פארדינער וועט בלייבן בערך די זעלבע.
א צווייטע פאלן איז פארגעשלאגן געווארן דורך א שטאַט-דעפארטמענט באאמטער אלאן קיעס וועלכער האט געהאלטן אז מען דארף אינגאנצן באזייטיגן די איינקונפט שטייערן און אנשטאט ארויפלייגן א פעדעראלע סעילס שטייער אויף אלע פראדוקטן וואס מען קויפט. קיעס האט געזאגט אז אין זיין פלאן וועט פארגרינגערן די גאנצע שטיער סיסטעם און מען וועט אויך קענען באזייטיגן די איי-אר-עס וועלכע איז אן ארגאניזאציע וועלכע קאסט אפ אסאך געלט פאר די רעגירונג און מענטשן האבן אסאך טענות אויף די אגענטור.
קיעס איז געלאפן פאר פרעזידענט אין 00' און איז קריטיקירט געווארן דורך פרעזידענט קלינטאן אז זיין פלאן וועט אויפהערן אריינברענגן א גייענדיגע פלוס פון פאנדן צו די רעגירונג. אויך האט ער געטענה'ט אז אויב עס וועט נישט זיין קיין איינקונפט שטייערן וועלן אויך די לאקאלע רעגירונגן מזון העכער'ן די סעילס שטייער וואס וואלט שוין געווען צו א טייערע פרייז און וואלט שטארק עפעקטירט די ארימע וועלכע דארפן קויפן לעבנסוויכטיגע פראדוקטן פונקט ווי די רייכע.
יעדער פרעזידענט זאגט צו עפעס אהער און עפעס אהין אבער למעשה האט זיך די סיסטעם כמעט נישט געטוישט זינט די צווייטע וועלט קריג און די שטייער קאוד פון די פאראייניגטע שטאטן איז פארבליבן די מערסט קאמפליצירסטע שטייער סיסטעם אין די וועלט.