text:
חזקו ואמצו אל תיראו ואל תערצו…!
בס”ד
א גוטן טייערע חבירים וידידים..!
אין די וואכעדיגע פרשה געפינען מיר ווי משה רבינו אונזער טאטע שטייענדיג ביים לעצטן טאג פון זיין לעבן, א לעבן וואס פון דער מינוט וואס ער איז געבוירן געווארן איז אלעס איין שטיק מסירת נפש צו קענען מחנך זיינע טייערע קינדער און זיי ווייזן את הדרך אשר ילכו בה, בפרט אין ספר דברים האט ער אונז אָן אויפהער געלערענט און געזאגט די דבר ה’ ווי מיר דארפן זיך פירן, ער האט מיט אונז איבער געחזרט צענדליגע מצות עשה און צענדליגע מצות לא תעשה’ס, ער האט אונז געזאגט ווי גליקלעך ס’וועט זיין אויב מיר וועלן גיין אין די ריכטיגע וועג, און חלילה ווי ביטער ס’וועט זיין אם לא תשמע אויב מיר וועלן זיך נישט צוהערן צו די וועג וואס השי”ת וויל פון אונז, ווי מיר האבן געלערענט אין די אלע פריעדיגע פרשיות, קומט משה רבינו יעצט אין זיינע לעצטע מינוטן און זאגט אונז: חִזְקוּ וְאִמְצוּ אַל תִּירְאוּ וְאַל תַּעַרְצוּ מִפְּנֵיהֶם כִּי ה’ אֱלֹקֶיךָ הוּא הַהֹלֵךְ עִמָּךְ לֹא יַרְפְּךָ וְלֹא יַעַזְבֶךָ, שטארקט אייך און זייט פיל מיט קוראזש, האב נישט קיין מורא און ווער נישט שוואַך, ווייל השי”ת דער באשעפער גייט מיט דיר ער וועט דיר נישט פארגעסן און ער וועט דיר נישט איבערלאזן… מיר דארפן פארשטיין אויף וואס באציעט זיך משה רבינו, אויף וועלכע נקודה, אויף וועלכע ענין זאגט ער אונז “חזקו ואמצו” שטארקט אייך, און נאך דארפן מיר פארשטיין מיט וואס זאלן מיר זיך מחזק זיין?
די משנה אין מסכת תענית (דף כו’ ב) זאגט: “אמר רבן שמעון בן גמליאל: לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב וכיום-הכפורים, ס’זענען נישט געווען קיין ימים טובים פאר כלל ישראל חמשה עשר באב און ווי יום כיפורים, און די משנה פארציילט באריכות ווי מען פלעגט ארויס גיין אין די גאסן וכו’ ווי די פסוק זאגט צאינה וראינה בנות ציון במלך שלמה בעטרה שעטרה לו אמו, ביום חתונתו, וביום שמחת לבו, ביום חתונתו – זה מתן תורה, דאס מיינט מען יום כיפורים וואס דעמאלטס האבן מיר באקומען די צווייטע לוחות, וביום שמחת לבו – זה בנין בית המקדש שיבנה במהרה בימינו, לערנענדיג די משנה פרעגט זיך, מיר אלע פארשטייען אז יום כיפור איז א הייליגע טאג, א ערענסטע טאג, א טאג פון תשובה און חשבון הנפש, א טאג וואס מען איז חותם דעם גזר דין, אבער ווי קומט צו יום כיפור דער טיטול פון יום טוב, פון יום חתונתו? ווי טרעפן מיר אין דעם טאג דער ענין שמחה?
סטיוו – א טאטע פון א שיין משפחה, א באליבטער מענטש צו זיינע נאנטע און באקאנטע, און א געוואלדיגע גוט הארץ ווען עס קומט צו העלפן עלטערע און צובראכענע מענטשן, היינט זיצט ער אין געריכט אויף די באשילדיגונגס באנק, ווערנדיג באשילדיגט צו זיין פארמישט אין א געלט שווינדל, – ס’גייט צוריק א שטיק צייט ווען ער איז געזיצן אויף זיין חשובע אמט זייענדיג דער סגן טרעזשוראר אין די לאקאלע רעגירונג, און דארט פלעגט מען אים פון צייט צו צייט אונטער שמירן מיט איין פעקל אדער אמאל צוויי, דער “געלט” נסיון האט אים צורידערט, ער האט זיך נישט געקענט צוריק האלטן, און פון איינמאל, איז עס געווארן צוויי און דערנאך איז עס געווארן א מנהג ער פלעגט זאגן “איך דארף נישט קיין סאַך נאר האלב פון די פארדינסטן”. יעצט שטייענדיג אט אט פאר ווען דער אורטייל איז ערווארטעט ארויס צוקומען, זענען זיך צוזאם געקומען סטיוו’ס משפחה, חבירים און גוטע פריינד, אלע שטייען מיט א געפיל פון האפענונג אז דער פסק זאל זיין מיט רחמנות, אז דער ריכטער זאל פארשטיין און איינזעהן אז כאָטש סטיוו האט געטוען אַן עוולה אבער דאָך איז ער פון נאַטור נישט קיין פארברעכער…
מאַרק סמיט דער לאַנד’ס גרעסטע שופט (ריכטער) האט נאר וואס אריין שפאצירט אין דעם גרויסן אָנגעפילטן קאורט ראָם, דער עולם איז אנגעצויגן און נערוועז אזש מ’קען עס טאַפן אין די לופט, ער פארברענגט נישט קיין איבריגע מינוט נאר באפעלט גלייך די וועכטער זיי זאלן אריין ברענגן די שילדיגע סטיוו, אזוי וועלן זיי נאך היינט קענען צוענדיגן דעם לאנג פאַרצויגענעם פראַצעס, און ארויסגעבן דעם ענדגילטוגן אורטייל.
דער שופט געבט א קלאַפ מיטן האַממער “ארדער אין די קאורט” און מיט א שארפע הויעך שטימע פרעגט ער סטיוו. פאר מיר געבן ארויס דעם “פיינעל סענטענס” איז דא עפעס וואס די ווילסט זאגן אדער צולייגן? ס’איז שטיל און אנגעצויגן אזש מ’קען שניידן די לופט מיט א מעסער, סטיוו שטעלט זיך אויף און מיט טרערן אין די אויגן, באגלייט מיט א צובראכן שטימע זאגט ער: יור האננער! א שיינעם דאנק פארן מיר געבן די געלעגנהייט צו זאגן אפאר ווערטער, ווי אלע ווייסן בין איך אייביג געווען זייער א שטילע רואיגע מענטש איך האב זיך קיינמאל מיט קיינעם נישט געטשעפעט אדער געקריגט, איך צוזאמען מיט מיין טייערע בני בית האבן געפירט א שיין רואיג געשמאק לעבן און פרובירט צו ערציען אונזערע פינעף קינדער צום גוטן, …ביז ביז איך האב אנגעפאנגען ארבעטן אין די רעגירונג און דארט זייענדיג ביים שיסעל ווייס איך נישט וואס ס’האט מיט מיר פאסירט “איך בין אדורך געפאלן” איך האב געמאכט א געפערליכע טעות, און איך האב ביטער חרטה… חשובע שופט איך בין א בשר ודם… מיטן גאנצן הארץ זאג איך אייך צו אז ס’וועט מער נישט פאסירן, איך בעט אייך נעמט מיין וואָרט איך וועל אזא מין זאך קיינמאל מער נישט טוען, האט רחמנות אויף מיר און אויף מיין טייערע ווייב און קינדער, געבט מיר נאך א געלעגנהייט… טייערע שופט מאכט אויף אייער הארץ, דעהער מיין געבעט האב רחמנות לאז מיר צוריק אהיים גיין און זיך פאראייניגן מיט מיין בענקעדיגע משפחה, איך וויל זיי ווייטער ערציען ווי א טאטע, געב מיר נאך א טשענס…!
דער ריכטער: סטיוו איך הער וואס די זאגסט, אבער איז דא א וועג וואס די קענסט מיר פארזיכערן אז דאס וואס די זאגסט איז ריכטיג, און אז דאס וואס די האסט געטוען וועט זיך מער נישט איבערשפילן?
סטיוו: …יא זיכער איך וועל עס מער נישט טוען, איך וועל ארבעטן מיט אלע מיינע כוחות אז איך זאל נישט נאכאמאל אריין פאלן אין אזעלעכע נסיונות!
דער ריכטער: איך דארף עפעס א פארזיכערונג א גערענטי אז ס’וועט מער נישט פאסירן?! סטיוו ווייסט נישט וואס צו זאגן ער צווויינט זיך און זאגט …טייערע שופט ווען איר וואלט געזעהן מיין צובראכן הארץ וואס איז פיל מיט חרטה וואלט איר מיר געגלייבט, וואס קען איך זאגן מער פון דעם “איך בין אדורך געפאלן” איך האב ביטערלעך חרטה און איך זאג צו אז ס’וועט מער נישט פאסירן…
ווען דער שופט איז צוריק געקומען פון זיין קורצע לאָנטש-ברעיק איז דער עולם געזיצן אומגעדולדיג און נערוועז ווארטנדיג צו הערן דעם ענדגילטיגן אורטייל, מיט האפענדיג אז די ווארעמע ווערטער האט געמאכט עפעס א רושם, דער שופט לאזט זיך נישט ווארטן און זאגט קאלטערהייט: סטיוו איך האב געהערט דיינע ווערטער, אבער ווי פארשטענדליך אָן קיין פארזיכערונג, אָן א גערענטי אז דאס וואס די האסט געטוען וועט זיך נישט נאכאמאל איבערשפילן האבן דיינע ווערטער נישט קיין שום ווערד… און ממילא וועט דער אורטייל זיין 12 יאר תפיסה! ווי א דינער אין מיטן העלן טאג האט דער פסק געקלינגן, סטיוו מיט זיינע נאנטע זענען געזיצן פארפרוירן, טייל חברה האבן געוויינט, זיינע קינדער האבן זיך קוים געקענט כאפן דאס אטעם, אויף אזא פסק האט זיך קיינער נישט געחלומט…
טייערע חבירים! פונקט דאס פארקערטע איז די וועג וואס דער וועלט ריכטער אונזער באליבטע טאטע אבינו שבשמים דער “שופט כל הארץ” פירט זיך מיט אונז זיינע טייערע קינדער. ווען ס’קומט דער יום הדין הגדול והנורא און ליידער זיצט דער אידעלע אויף דער באשילדיגונגס באַנק, ולב יודע מרת נפשו, ביי זיך אין הארץ ווייסן מיר אלע מיט וואסערע גרויסע זעק און פעק מיר קומען, סיי זעק פון עבירות בין אדם למקום און סיי זעק פון עבירות בין אדם לחבירו, כל מיני עבירות און זינד וואס מיר האבן אפגעטוען במשך פונעם פארגאנגענעם יאר, און כאטש פאריאר זענען מיר שוין געזיצן אויף דעם זעלבן באַנק און אדורך געגאנגען דעם פראַצעס, און צוגעזאגט פארן שופט אז מיר וועלן זיין גוט ס’וועט מער נישט פאסירן, זיך אונטער גענומען כל מיני גוטע קבלות, דאך שטייען מיר דא פארשעמטערהייט מיט די זעלבע פעק אדער אפשר גאר אביסל גרעסערע ווי פאריאר, אבער מיט דעם אלעם ווען אונזער פראצעס פאנגט זיך אָן בעט זיך דער שופט כל הארץ ביי אונז זיינע טייערע קינדער, איך וויל אייך מוחל זיין, איך וויל אייך פארגעבן, ווי דער פסוק זאגט כִּי בַיּוֹם הַזֶּה יְכַפֵּר עֲלֵיכֶם לְטַהֵר אֶתְכֶם מִכֹּל חַטֹּאתֵיכֶם לִפְנֵי ה’ תִּטְהָרוּ, ווייל אין דעם טאג וועט ער ענק פאַרגעבן, ענק אויסצורייניגן פון אלע אייערע זינד פון פאר השי”ת, ס’איז דער טאג וואס מען וואַשט אונז אויס, מען רייניגט אונז אויס, דער שופט וויל הערן פון אונז ער וואַרט אז מיר זאלן רעדן צו אים…
ווען דער גרויסן טאג יום כיפורים קומט, דער טאג פונעם ענדגילטוגן אורטייל ווי מיר זאגן “ביום צום כיפור יחתמון”, שטעלט זיך דער אידעלע פארן שופט און מיט טרערן אין די אויגן בעט ער זיך: הנני העני ממעש נרעש ונפחד מפּחד יושב תהלות ישראל, מיט א הארץ אנגעפילט מיט בושה וכלימה, אנגעפילט מיט חרטה, בעט איך דיר טאטע אין הימל האב אויף מיר רחמנות, טאטע “איך בין אדורך געפאלן” איך האב ביטערליך חרטה, זיי מיר מוחל אויף מיינע שרעקליכע זינד, איך בין נאר א בשר ודם איך האב געמאכט א טעות, …איך זאג דיר צו אז ס’וועט מער נישט פאסירן, געב מיר נאך א געלעגנהייט… איך וויל אנפאנגן פריש, געב מיר נאך א טשענס! אונזער שופט ווען ער הערט די ווערטער, ווען ער זעט דעם לב נשבר בעט ער נישט קיין פארזיכערונג, און ער דארף נישט קיין גאראנטיס, ווייל נאר דאס וויל ער פון אונז א צובראכן הארץ אמתע חרטה אויף ביז אהער, שטארקע קבלות פון יעצט און ווייטער, ער וויל הערן פון דעם אידעלע …איך וועל עס מער נישט טוען, איך וועל ארבעטן מיט אלע מיינע כוחות נישט אריין צופאלן אין אזעלעכע נסיונות, איך וועל זיך מחזק זיין און זיך שטארקן מיט וואס איך קען אז ס’זאל זיך מער נישט איבערשפילן… השי”ת הערנדיג די ווערטער זאגט ער געוואלדיג מיין קינד אויב אזוי וועסטו זוכה זיין צו א לעכטיג זיס יאר מיט אלעם גוטן!
דאס זאגט אונז משה רבינו, טייערע קינדער “חזקו ואמצו” שטארקט אייך, נאכאמאל און נאכאמאל, ווייל דאס איז די יסוד פון א איד, השי”ת אונזער טאטע פארלאנגט נישט פון אונז צו זיין מלאכים, ער ווייסט גאנץ גוט ווי שווער ס’איז, וואספארא שרעקליכע נסיונות מיר גייען אדורך אינעם טאג טעגליכן לעבן, השי”ת וויל אז מיר זאלן זיך כסדר מחזק זיין, מיר זאלן זיך שטארקן איין מאל און נאכאמאל און ווען מיר פאלן אדורך וויל ער זעהן אמתע חרטה און גלייך דערנאך א פרישע חיזוק וואס איז באגלייט מיט שטארקע קוראזש, ווי מיר האבן נישט קיין מורא צו קעמפן העלדיש אקעגן אונזער יצר… און מיר לעבן דעם “אל תיראו ואל תערצו” מיר האבן נישט קיין מורא, און מיר ווערן נישט אפגעשוואכט, ווייל מיר פארשטייען אז סיי אין וועלכע מצב מיר זענען “לא ירפך ולא יעזבך” השי”ת פארלאזט אונז נישט, ווילאנג ס’איז דא דער חזקו ואמצו, ווילאנג מיר זענען זיך מחזק איז השי”ת מיט אונז, און ער טוט אונז צוהעלפן, ער טוט אונז אויסוואשן און אויסרייניגן.
ווען מיר באטראכן דעם חילוק צווישן דער מענטשליכע שופט און דער “שופט כל הארץ”, ווען מיר באמערקן די געוואלדיגע מתנה וואס מיר באקומען מיט דעם גרויסן טאג פון יום כיפורים א טאג וואס אונזער טאטע וואַשט אונז אויס, און געבט אונז די געלעגנהייט אָנצופאנגן פריש, א ספעציעלן טאג וואס ער פארגעבט און רייניגט אונז אויס פון די אלע ביטערע זינד וואס מיר פאלן אריין במשך דעם יאר, איז שוין גאר פשוט צו פארשטיין אז דער טאג איז א יום טוב און א זמן שמחה, דער אידעלע ווערט טאקע אנגעפילט מיט שמחה און שטארקייט …איז דען דא נאך א שופט אויף די וועלט ווי אונזער טאטע אבינו שבשמים!
מיט די פארשטאנד, מיט די קוראזש נעמען מיר זיך צום ארבעט אויסצוניצן דעם גרויסן הייליגן טאג, און מיר רופן אויס טאטע איך האב געמאכט א טעות, איך האב אמתדיג חרטה, און מיט א צובראכן הארץ קלאפן מיר דעם על חטא מיר טוען תשובה מיט אַן אמת, …טאטע איך זאג דיר צו אז איך וועל עס מער נישט טוען, איך וועל זיך שטארקן און זיכן וועגן אז ס’זאל מער נישט פאסירן, דעם קומעדיגן יאר וועל איך זיך אריין לייגן צו באקעמפן דעם יצר דארט ווי מיינע שוואַכקייטן זענען …איך וועל זיך זיך נישט שעמען נאר גיין זיכן הילף זיך ארויסצוזעהן פון מיינע שוועריגקייטן, איך וועל לערנען מער ספרי מוסר ומחשבה אדער הערן מער שיעורי תורה אויף מיינע שוואכע פונקטן, איך וועל טוען אלעס וואס איך קען מיט שטארקייט און קוראזש, און זיך מחזק זיין נאכאמאל און נאכאמאל, און אפילו אויב איך וועל חלילה אדורך פאלן וועל איך זיך נאכאמאל שטארקן… אונזער טאטע הערנדיג אונזערע שטארקע קבלה פון “חזקו ואמצו” באגלייט מיטן געבעט פון וטהר לבנו לעבדך באמת רייניג אויס אונזער הארץ דיר צו דינען מיט אַן אמת, וועט זיכער מקיום ווערן דעם פסוק “וזרקתי עליכם מים טהורים”, און מיר וועלן זוכה זיין צו א גמר חתימה טובה פארשריבן ווערן בספרן של צדיקים גמורים בביאת מלך המשיח בב”א.
לסיכום געדענק:
- דער שופט כל הארץ וויל הערן און זעהן אמתדיגע חרטה און שטארקע חיזוק אויפן עתיד!
- השי”ת ערווארט נישט אז די זאלסט זיין א מלאך, ער ערווארט אז די זאלסט לעבן “חזקו ואמצו”!
- שטארק דיך איינמאל און נאכאמאל.. געדענק די “לא ירפך ולא יעזבך” ער וועט דיר נישט פארלאזן!


c: text/html

text:
תל אביבער אוניווערסיטעט
קאארדינאטן: 32°06′50″N 34°48′15″E / 32.11389, 34.80417
דער תל אביבער אוניווערסיטעט איז דער גרעסטער אוניווערסיטעט אין ישראל. אין יאר ה'תשנ"ה האבן דארט שטודירט 29 טויזנט סטודענטן. ער איז געגרינדעט געווארן כ"ז סיון ה'תשט"ז (דעם 6טן יוני, 1956).
אין תל-אביב אוניווערסיטעט איז טעטיק די פאלגנדערע ניין פאקולטעטן:
- פינקטלעכע וויסנשאפטן
- אינזשעניריע
- נאטור-וויסנשאפטן
- סאציאלע-וויסנשאפטן
- אדמיניסטראציע
- גייסט וויסנשאפטן
- יוריספרודענץ
- קונסט
- מעדיצין
דער קאמפוס פונעם אוניווערסיטעט געפינט זיך אין רמת אביב אין צפון תל אביב.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1891
1891 איז דאס 91סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1891 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- געגרינדעט די יידישע קאלאניזאציע אסאציאסיע
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 17טן פעברואר - אברהם הלוי פרענקל, יידישער מאטעמאטיקער (נפטר 1965)
- 23סטן מיי - פער לאגרקוויסט, שוועדישער שרייבער, דראמאטורג און דיכטער, געווינער פון נאבעל פריז פאר ליטעראטור (געש' 1974)
- 24סטן מיי - וויליאם אלברייט, ארכעאלאג (געש' 1971)
- 15טן נאוועמבער - ערווין ראמעל, דייטשער פעלדמארשאל (באגאנגען זעלבסטמארד 1944)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן יוני - דזשאן אלעקסאנדער מאקדאנאלד, ערשטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע (געב' 1815)
- 29סטן דעצעמבער - לעאפאלד קראנעקער, דייטשער מאטעמאטיקער


text:
אטמאספער
די אטמאספער (פון גריכיש: ἀtuός [atmos] "פאַרע" און σφaῖpa [sphaira] "קיילעך") איז א שיכט פון גאזן וואס נעמען ארום א מאטריאלן קערפער פון גענוג מאסע.
די גאזן זענען צוגעצויגן צו זייערע קערפער דורך גראוויטאציע. און זיי בלייבן דארטן פאר לענגערע טערמינען אויב די גראוויטאציע איז הויך אין דער אטמעספער'ס טעמפראטור איז נידעריג.
אלע פלאנעטן האבן די אייגענע אטמאספערעס. דער ערד'ס אטמאספער שיצט מענטשן פון שעדעדיגע אולטראוויאלעט שטראלן. ער אנטהאלט זויערשטאף וואס מערסטע ארגאניזמען ניצן צו אטעמען און קארבאן דיאקסייד וואס פלאנצן ניצן, אויך אלגן און ציאנאבאקטעריע.
אטמאספערישער דריק איז דער קראפט פער איין שטח וואס די גאזן אין דער אטמאספער דריקן אויף דער איבערפלאך.


text:
סידי
סידי (ר"ת פון ענגליש CD - Compact Disc) איז א רעקארד-דיסק פארמאט וואס מען קען אויף איר היטן דיגיטאלישע אינפארמאציע ווי פון א קאמפיוטער אדער מוזיק. דאס פארבייט די אלט-מאדישע קאסעטעס און פאטיפאן פלאטעס.
ווי אזוי ארבעט דאס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א סידי איז א דיסק - וואס מיינט א פלאכע רינדיגע זאך - וואס האט אויף זיך ארויף געשמירט א מאטריאל וואס שפיגלט צוריק ליכט, א לעיזער ליכט - וואס איז זייער פונקטליך - שיינט דערויף א לעיזער שטראל וואס שפיגעלט צוריק צו א אויג וואס ליינט די שטראל, אויב עס שיינט צוריק דאן מיינט דאס אז עפעס איז פארשריבן דארט, אויב נישט מיינט דאס אז גארנישט איז פארשריבן דארט. וויבאלד דיגיטאל אינפארמאציע איז געשריבן אין ביינערי וואס נוצט נאר צוויי סימבאלן קען מען אזוי פארשרייבן זייער אסאך אינפארמאציע.


text:
ישכר דוב רוקח (א)
הר"ר ישכר דוב רוקח (ה'תרי"ד - כ"ב מרחשון ה'תרפ"ז) איז געווען רב אין בעלז, מזרח גאליציע, און דער דריטער רבי פונעם בעלזער חסידות, פון ה'תרנ"ד ביז זיין פטירה.
ער איז געווען א זון פון הר"ר יהושע רוקח. נאך זיין פאטער'ס פטירה האט ער איבער גענומען דאס רבנות פון בעלז און די רביסטעווע. ער האט אויך געפירט די מחזיקי הדת באוועגונג וואס זיין פאטער האט אויפגעשטעלט ער איז געווען א שטארקער לוחם קעגען ציונית אין די אגודת ישראל.
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי ישכר דוב האט געהייראט מרת בתיה רוחמה, די טאכטער פונעם טשערנאבילער רבי'ן רבי זושא טווערסקי, דער זון פון רבי אהרן טווערסקי. זי איז נפטר געווארן יונגערהייט. זייערע קינדער זענען געווען:
- רבי אהרן רוקח, זיין בכור און ממלא מקום
- מרת חנה רחל, די ווייב פון רבי פינחס טווערסקי פון אוסטילע.
נאך דער פטירה פון מרת בתיה רוחמה האט ער געהייראט בזיווג שני חיה דבורה די טאכטער פון רבי אברהם שמואל פיטשניק פון בערעזנא, אן אייניקל (פון ביידע עלטערן) פון רבי יחיאל מיכל, דער זלאטשאווער מגיד. זיי האבן געהאט זיבן קינדער:
- רבי יהושע רוקח פון יעראסלאוו, איידעם ביי רבי יוסף מאיר טווערסקי פון מאכניווקא
- רבי מרדכי רוקח פון בילגוריי, דער פאטער פונעם היינטיקן בעלזער רבי'ן ישכר דוב רוקח
- רבי שלום רוקח פון אפטא, איידעם ביי רבי ישראל פון סטאלין
- די ווייב פון רבי יצחק מנחם נחום טווערסקי פון ראווע-רוסקע
- העניא, ווייב פון רבי ברוך האגער, סערעט-וויזשניצער רבי, און בזיווג שני ווייב פון רבי נפתלי פערלאוו, זון פון רבי נחמיה פון קוידאנאוו-באראנאוויטש
- די ווייב פון רבי יוחנן טוועררסקי אב בית דין הריבעשאוו, זון פון רבי משה מרדכי פון לובלין
- די ווייב פון רבי יוחנן טוועררסקי, זון פון הרב נחום משה פון קאוול (זון פון רבי וועלוול פון רחמיסטריווקא


text:
דזשעראלד פארד
דזשעראלד פארד (14טן יולי, 1913 – 26טן דעצעמבער, 2006) - א רעפובליקאנער פאליטיקער - איז געווען דער 38סטער פרעזידענט פון אמעריקע (1974 - 1977). דער איינציגסטער צו ווערן איינגעשוואוירען צום אמט אהן ווערן ערוועהלט.
אינהאַלט
פארשריפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דזשעראלד פארד איז געווען אן עקסידענטל פרעזידענט נאכדעם וואס פרעזידענט ריטשארד ניקסאן האט רעזיגנירט פון אפיס. פארד האט געבראכן רעקארד אלס דער פרעזידענט וועלכער איז נישט ערוועלט געווארן נישט פאר פרעזידענט און אויך נישט פאר וויצע פרעזידענט. פארד האט באקומען די וויצע פרעזידענטשאפט דירעקט פון פרעזידענט ניקסאן נאכדעם וואס ספיראו עגניו האט רעזיגנירט צוליב שטייער שווינדלערייען. פארד איז געווען א קאנגרעסמאן און איז אויסגעקליבן געווארן דורך קאנגרעס צו באקומען דאס בענקל.
פארד האט אויך נישט לאנג אנגעהאלטן אין אפיס. צוויי יאר אין זיין פרעזידענטשאפט האט אים געווארט א קאמפיין אין וועלכע ער איז געפאלן א קרבן צו די רעפובליקאנער פארטיי און האט שמאל פארלוירן צו דעם דעמאקראטישן קאנדידאט דזשימי קארטער. אבער טראץ זיין פערצופאליזם און פריע ארויסגאנג, איז ער באצייכענט געווארן אלס א פרעזידענט מיט אסאך ערייכונג אין אזא קורצע צייט.
צום מערסטן ווערט ער געלויבט פאר'ן העלפן היילן אמעריקאנער פאליטיק פון טיפסטן קאנפליקט אין די תקופה וועלכע האט זיך געצויגן עטליכע יאר ארום די דורכגעפאלענע מלחמה אין וויעטנאם און דערנאך די וואטערגעיט סקאנדאל. ווען פארד האט אדרעסירט דאס פאלק אין זיין ערשטע פרעזידענטליכע רעדע האט ער זעלבס זיכער אויסגערופן אז די נאציאנאלע קאשמאר איז פאראיבער און דערמיט אפיציעל גערופן דאס פאלק צו גיין פארביי די פאליטישע ריס און זיך פאראייניגן פאר א באנייטן צוקונפט.
פארד ווערט אויך געלויבט פאר זיין קאנטראווערסיאלע פארדאן אויף ריטשארד ניקסאן מיט וועלכע ער האט געברענגט די ענדע פון וואטערגעיט. די פארדאן איז באצייכענט געווארן אלס דער אקט וועלכע האט אים געקאסט די צווייטע טערמין.
זיין יוגנט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זשעראלד פארד איז געבוירן דעם 14טן יולי, 1913 אין אמאהא נעבראסקא, מיטן נאמען "לעסלי לינטש קינג זשוניער" נאך זיין ביאלאגישן טאטן, וואס האט זיך גע'גט 16 טעג נאך זיין געבורטסטאג, פאר סטראשן צו הארגענען זיין מאמע, אים און איר העלפער.
אין יאר 1916 האט זיין מאמע נאכאמאל חתונה געהאט מיט זשעראלד רודאלף פארד, אין גרענד רעפידס מישיגען, זיין שטוף-טאטע האט דעמאלטס געטוישט זיין נאמען צו "זשעראלד רודאלף פארד זשוניער", די נאמען וואס ער איז פארבליבן מיט, אויף די די אפציעלע דאקומענטן האט ער נאך געהאט זיין אלטע נאמען ביז 19 יאר אלט, און יאר 1935.
אפילו נאכן אויסגעפונען ווער זיין ביאלאגישער טאטע איז, ביי די 14 יאר, און זיין ארגינעלער נאמען, איז ער פארט געבליבן מיט זיין נאמען "דשעראלד פארד" און ער איז ווייטער געבליבן וואוינען אין מישיגען.
ער איז אלע יארן געווען דאנקבאר צו דער יוגנט סקאוטינג גרופע וואס רופט זיך {Boy Scouts of America}
ער פלעגט יארן שפילן פוטבאל ביז ער האט עס אויפגעגעבן אריינצוגיין אין "יעיל אוניווערסיטעט". דורך זיין פרעזידענטאציע פלעגט ער דערמאנען פון ווי ער נעמט די שטארקייט זיך צו שלאגן פאר פאליסי אפילו אין די שווערסטע צייטן, ער איז געווען דער וועם אלע האבן ארויפגעקוקט דורך אויס די פוטבאל קאריער ער האט געווינען ביי זיין טים צו זיין די בעסטע שפילער און אפילו אין די שווערסטע שפיל אין 1934 האט ער אלעמאל געוויסט ווי זיך אן עצה צו געבן.
דורך וואשן געשיר פלעגט ער אויסצאלן זיין קאלעדזש, און אין 1935 האט ער אפגעזאגט זיינע אפערן פון די פוטבאל ליגעס צו גיין לערנען געזעץ אין יעיל. ער האט גראדואירט פון יעיל און 1941 {אינמיטן יעיל צומאל געווען א מאדעל} זיין פלאנען צו עפענען אן אדוואקאטן פירמע איז טאקע געשעהן אבער נישט פאר לאנג א קליין צעטעלע האט אלעס געטוישט, קריג האט אויסגעבראכען ווען יאפאן אטאקירט אמעריקא אין פארד באקומט אן איינלאדענונג צום מיליטער ער איז געווארן איינגעשריבען אין די נעווי. ביי די 29 האט פארד זיך אנגעשלאסן אין די נעיווי אין ברען פון דעם צווייטן וועלט קריג און נאך זיין טרענירונג האט ער געדינט אויף די יו-עס-עס מאנטערי אינעם פאציפיק. די מאנטערי איז געקומען אונטער אטאקע ביי די ענדע פון דער מלחמה אין וועלכע די שיף האט זיך כמעט איבערגעקערט און האט געקאסט די לעבנס פון 800 מאטראזן. פארד האט זיך באטראכט אלס מזל'דיג ווען ער האט פונקט יענעם אינדערפרי בעפאר די אטאקע פארלאזט די קאנטראל צימער און ארויס שעפן פרישע לופט, א באשלוס וועלכע האט אים געראטעוועט פון טויט נאכדעם וואס די קאנטראל צימער איז געטראפן געווארן.
אין קאנגרעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר 1948 איז פארד ערוועלט געווארן פאר קאנגרעסמאן פון גרענד רעפידס מישיגען. ער האט אנגעהאלטן דעם אמט פאר 24 יאר, ווי ער האט זיך ערווארבן אלס דער הויז מיינאריטי פירער פון קאנגרעס. זיין העכסטע אמביציע איז געווען צו זיין דער הויז מיארעטי פירער, האפענונגדיג אז די הויז וועט איבערגענומען ווערן ביי די רעפובליקאנער. עטליכע יאר נאך די מלחמה (48') האט פארד געעפענט זיין ערשטע קאמפיין פאר קאנגרעסמאן און דורכאויס זיין קאמפיין האט ער געהייראט זיין פרוי מיט וועלכע ער האט געלעבט ביז'ן לעצטן טאג און געהאט 4 קינדער מיט איר. פארד האט געווינען דעם קאמפיין און האט אנגעהאלטן דעם זיץ פאר 24 יאר מיט 13 קאמפיינס אינדערצווישן.
דורכאויס זיינע יארן אין קאנגרעס האט ער זיך פארנומען מיט העלפן די מיליטער און איז געווארן באקאנט אלס דער פאליטישן וועלכער האלט איין זיינע צוזאגן. ער איז געוואקסן העכער אין ראנג דורך זיך אנשליסן אין פארשידענע קאמיטעס און אין 63' איז ער ערוועלט געווארן אלס דער מינאריטעט פירער פון קאנגרעס און איז באשטימט געווארן דורך דעם דעמאלטדיגן פרעזידענט, לינדאן דזשאנסאן, אלס א מיטגלידער אין די ווארען קאמיסיע וועלכע האט זיך אפגעגעבן מיט די אויספארשונג איבער פרעזידענט קענעדי'ס אנטענטאט.
פארד איז געווען מינאריטעט פירער אכט יאר און האט אינדערצייט זיך באפריינטעט מיט אסאך קאנגרעסלייט אויף ביידע זייטן פון הויז צוליב זיין אפענקייט און פערזענליכקייט. אבער פרעזידענט דזשאנסאן האט אים נישט געגליכן צוליב זיינע נאכאנאנדיגע אטאקעס קעגן זיינע פאליסיס און באהאנדלונג פון די קריג אין וויעטנאם. דזשאנסאן האט געלאזט פאלן שפאט ווערטער אויף פארד איבער זיינע פעאיגקייטן אבער האט נישט דערלעבט צו זען די אונטערשאצונג ווען פארד איז געווארן וויצע פרעזידענט און שפעטער פרעזידענט.
פארד איז אויך געווען א הויפט אנפירער אין אן אומסוקסעספולן פראבע צו אימפיטשן א ריכטער אין סופרים קארט צוליב אומלעגאלע פריוואטע ביזנעס.
וויצע פרעזידענט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום אקטאבער דעם 10'טן 973' האט ניקסאנ'ס וויצע פרעזידענט, ספירא עגניו, רעזיגנירט פון אמט נאכדעם וואס ער איז באשולדיגט געווארן אין נעמען כאבאר אין זיינע יארן אלס גאווערנער פון מערילענד. עגנו האט רעזיגנירט ווען די סקאנדאל איז געווארן גרעסער און האט געמאכט א פלי בארגעין אין וועלכע ער האט באצאלט בלויז די שטייערן און אינטערעסט (10,000$) פון די סומעס געלטער וועלכע ער האט נישט איינגעגעבן אלס לעגאלע פארדינסטן און איז געשטעלט געווארן אויף פראבעישן פאר צוויי יאר. קריטיק האבן דעמאלט געזאגט אז עגנו איז גרינג אפגעקומען וויבאלד ער האט אין פאקט אנגעהאלטן מיט זיינע קרימינאלע אקטיוויטעטן אויך אלס וויצע פרעזידענט. יארן שפעטער האט עגנו זעלבס וויליג אריינגעשיקט א טשעק פון 266,482$ צו די מערילענד שטאַטס אוצר און דערמיט געענדיגט די פרשה.
ניקסאן האט זיך דאן געוואנדן צו קאנגרעס מען זאל אים אוסקלויבן א נייעם וויצע פרעזידענט און ביז ווייניגער ווי א מעת לעת איז דזשעראלד פארד באשטימט געווארן אלס דער קאנדידאט צו וועלכע ניקסאן האט צוגעשטימט. פארד האט באקומען זיין באשטעטיגונג פון סענאט א מאנאט דערויף אין וועלכע נאר 3 האבן געשטימט דערקעגן. אויך אין קאנגרעס האט ער באקומען א ברייטע באשטעטיגונג וועלכע האט געציילט 387 קעגן 35.
עס איז געווען די ערשטע מאל אין אמעריקע'ס היסטאריע וואס די 25'סטע אמענדמענט איז אריין אין קראפט פאר א וויצע פרעזידענט (עגנו איז אבער נישט געווען דער ערשטער וויצע פרעזידענט צו רעזיגנירן. דזשאן קאלהאן, אמעריקע'ס 8טער וויצע פרעזידענט האט אויך רעזיגנירט אבער איז געגאנגען פון זיין אייגענע ווילן און געלאפן אין די סענאט אנשטאט).
פארד איז געווען א וויצע פרעזידענט פון וועלכע ווייניג האבן געהערט וויבאלד די מידיא איז געווען זייער פארנומען מיט די וואטערגעיט סקאנדאל און זיין נאמען איז פשוט נישט ארויפגעשווימען. פארד זעלבסט איז געווען שטיל די גאנצע צייט איבער די סקאנדאל און האט שפעטער געזאגט אז איז געווען אנשטוישט אין ניקסאן פאר'ן באגיין אזעלכע מעשים.
אום דעם ערשטן אויגוסט 1974 האט פארד באקומען א טעלעפאן רוף פון טשיף אוו סטעף אלעקסאנדער העיג וועלכער האט אים געמאלדן אז פרישע באווייזן זענען ארויפגעשווימען אין דעם סקאנדאל און דער פרעזידענט וועט זיך נישט קענען ארויסדרייען דערפון. פארד האט דעמאלט געוואוינט אין זיין היים שטאט אין ווירדזשיניע ווילאנג דער וויצע פרעזידענט רעזידענט איז איבערגעמאכט געווארן אין וואשינגטאן. ווי פארד האט שפעטער פארציילט האט העג אים אריבערגערופן צו זיך אהיים און איבערגעגעבן די דעטאלן פון די נייע באווייזן, צולייגנדיג אז עס איז כמעט זיכער אז דאס וועט פירן צו אן אימפיטשמענט אדער רעזיגנאציע און ער דארף זיין גרייט אז זאכן וועלן זיך טוישן דראמאטיש און ער וועט ווערן פרעזידענט. פארד האט זיך דאן אנגערופן צו זיין פרוי "איך מיין אז מיר וועלן קיינמאל מער נישט וואוינען אין די וויצע פרעזידענט הויז!".
דער פרעזידענטשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אט אזוי איז טאקע געווען און ווען די פרישע טעיפס זענען געגאנגן פובליק איז קלאר געווארן אז ניקסאן איז אויך פערזענליך געווען פארמישט אין דעם סקאנדאל. ניקסאן האט געוואוסט אז קאנגרעס וועט זוכן אים צו אימפיטשן און ער וועט האבן ווייניג שאנסן דאס דורכצומאכן אין סענאט. געווען איז עס אוגוסט דעם 9'טן ווען ניקסאן האט זיך אויפגעשטעלט און געמאלדן דאס פאלק אז ער וועט רעזיגנירן פון אמט.
ניקסאנ'ס רעזיגנאציע איז געווען א באלדיגע (24 שטונדן פון זיין רעדע) און וויצע פרעזידענט פארד איז קורץ דערנאך איינגעשוואוירן געווארן אלס דער 38'סטער פרעזידענט אין א צימער אינעם ווייסן הויז. פארד האט באלד געגעבן א רעדע צום פאלק אין דערין געזאגט אז וויבאלד ער איז נישט ערוועלט געווארן דורכ'ן פאלק זאל מען אים באשטעטיגן מיט געבעטן. עטליכע טעג דערויף האט פארד אויסגעקליבן נעלסאן ראקעפעלער, א געוועזענער ניו יארק גאווערנער וועלכער איז עטליכע מאל געלאפן פאר פרעזידענט, אלס וויצע פרעזידענט.
פארד האט אויפגעשאקעלט אמעריקע א מאנאט אין זיין פרעזידענטשאפט ווען ער האט געגעבן ניקסאן א פארדאן און אים ריין געמאכט פון אלע קרימינאלע קלאגעס. פארד האט ערקלערט צום פאלק אז איינער מוז מאכן אן ענדע צו די פרשה ווייל אנדערש וועט זיך עס קיינמאל נישט ענדיגן און וויבאלד ער איז דער איינציגסטער וואס קען עס יעצט דורכפירן איז ער געצווינגן דאס צו טאן פאר די אינטערעסן פון דאס לאנד. אין די זעלבער רעדע האט פארד אויך פארגעשלאגן אן עמנעסטי פראגראם פאר די וואס האבן פארלאזט אמעריקע כדי צו קענען זיך ארויסדרייען פון גיין אין מלחמה אין וויעטנאם. דער פראגראם האט באפרייט די אלע פון קרימינאלע קלאגעס און איז פולקאם אריין אין קראפט ווען דזשימי קארטער האט איבערגענומען די אוועל אפיס.
די פארדאן איז געווען זייער קאנטראווערסיאל און דער ווייסע הויז פרעסע סעקראטאר האט רעזיגנירט אין פראטעסט. קריטיק האבן אנגעוויזן אז דאס איז געווען א שטילע אפמאך צווישן ניקסאן און פארד אין וועלכע ניקסאן האט דאס געבעטן פון פארד אלס א באלוינונג פאר'ן אים דערלאנגן די פרעזידענטשאפט. אין א בוך איבער די פרשה פון דעם באקאנטן דזשורנאליסט באב וואודווארד, שרייבט ער אז העיג האט געגעבן פארד דריי ברירות. 1) ניקסאן וועט זיך אליינס געבן א פארדאן און רעזיגנירן, 2) ניקסאן וועט פארדאנען אלע וואטערגעיט פארמישטע און רעזיגנירן, אדער 3) ניקסאן וועט בלויז רעזיגנירן מיט א פארזיכערונג פון פארד אז ער וועט אים פארדאנען שפעטער.
אבער וואו וואודווארד שרייבט האט פארד זיך נישט געוואלט פארפליכטן צו קיין איינע פון די דריי פארשלאגן כאטש עס זענען שוין געלעגן אויפ'ן טיש די לעגאלע פאפירן דאס צו ברענגן אין עפעקט. לויט וואודווארד איז די ניקסאן פארדאן געווען פון פארד'ס אייגענע ווילן. וויאזוי אימער, גלייבן היסטאריקער אז דער באשלוס איז געווען איינע פון די הויפט סיבות אין פארד'ס דוכגעפאלענע פרעזידענט קאמפיין.
פארד וועט אלס געדענקט ווערן אלס דער פרעזידענט וואס האט געהיילט די וואונדן פון לאנד וואס האט זיך געפלאגט פון די ניקסאן עפאכע, נאכן איינגעשוואירן ווערן האט ער אדרעסירט די לאנד, ווי ער האט געזאגט דעם באוואוסטן ארויסזאג:
"אונזער לאנדס לאנגער בייזער-חלום איז פאריבער" - {Our nation's long nightmare is over}.
אין 1977 דאס יאר איידער זיין טערמין איז פאריבער, איז ער געלאפן פאר א פולער טערמין פאר פרעזידענט, ער האט גענומען באב דאול, א סענאטאר פון קענסעס, אלס זיין וויצע-פרעזידענט קאנדידאט. ער האט פארלוירן די וואלן צו דשימי קארטער. ביי יענע וואלן האט פארד געהאט א ביטערע פריימערי פארמעסט קעגן ראנעלד רעיגן צו געווינען די רעפובליקאנע נאמיניעשן, רעיגן האט געהאט אנגעצויגן 45% דעלעגאטן ביי די קאנווענשן.
זיין מערסטע קאטראווערסיעלע שריט איז געווען, ווען ער האט באגנעדיקט ניקסאן. א מאכט וואס נאר א פרעזידענט האט, אז ער קען מוחל זיין סיי וועלעכער פארברעכער. טייל האבן איהם דעמאלטס קריטיקירט און חושד געווען אז ער האט געהאט א געהיימע פּאַקט מיט ניקסאן. פארד האט עס אלס שטארק אפגעלייקנט אז ער האט נישט געהאט קיין שום געהיימע דיסקוסיע מיט ניקסאן וועגן זיין פארדן. שפעטער האט פארד מודה געווען אז דער שריט האט איהם אנגעוואוירן די פרעזידענט וואלן וואס ער האט פארלוירן, ווייל די פאלק האט געהאט א שלעכט אויג אויף איהם.
אדמיניסטראציע און קאבינעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מיט זיין איינשווערונג האט פארד באקומען ניקסאנ'ס קאבינעט אבער דורכאויס זיין קורצע צייט אין ווייסן הויז זענען רוב אויפגעטוישט געווארן מיט די אויסנאם פון סעקרעטאר אוו סטעיט הענרי קיסינגער און סעקרעטאר אוו טרעזשורי וויליאם סיימאן. פארד האט אריינגעשטעלט א שווארצן אלס סעקרעטאר אוו טראנספארטאציע וועלכער איז געווארן דער צווייטער שווארצער אין א פרעזידענט קאבינעט און דער ערשטער אין א רעפובליקאנער אדמיניסטראציע. פארד איז אויך געווען דער וואס האט אריינגעשטעלט דעם געוועזענעם פרעזידענט בוש אלס דירעקטאר פון די סי-איי-עי.
פארד האט באשטימט דאנאלד ראמספעלד אלס זיין טשיף אוו סטעף און א יאר דערויף אלס סעקרעטאר אוו דעפענס ווערנדיג דער יונגסטער אין די פאזיציע (43 יאר אלט). אויך אין יענעם הערבסט האט פארד אויפגעשאקלט זיין גאנצע קאבינעט אלס א צוגרייטונג פאר א בעסערע אויסזען אין די קומענדיגע וואל קאמפיין.
דריי מאנאטן נאכדעם וואס פארד איז איינגעשוואוירן געווארן איז פארגעקומען די מידטורם וואלן אין וועלכע די דעמאקראטן האבן פארמערט זייער מיאריטעט אין ביידע הייזער און האבן געהאט גענוג מיטגלידער צו קענען שטערן אפילו א פרעזידענטליכע וועטא. דעם מאכט האבן זיי טאקע שפעטער אויסגענוצט מערערע מאל און זענען אריין אין רעקארד אלס די קאנגרעס וועלכע האט דאס מערסטע געשטערט וועטאס זינט די קאנגרעס אין די צייטן פון פרענקלין פיערס אין די 850' יארן.
אינערן און אויסערן פאליסי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פארד האט זיך געדארפט ספראוון מיט שווערע עקאנאמישע צייטן אין אמעריקע ווען אינפלאציע איז געוואקסן צו 7 פראצענט און האט אריינגעפירט די עקאנאמיע אין א מילדע רעסעסיע. פארד האט אדאפטירט א רייע פראגראמען צו ראטעווען דעם מצב, אריינגערכנט א גרויסע רעדוקציע אין פארדינסט שטייערן.
אין יענע צייטן האט זיך ניו יארק סיטי געפינען באנקראט און דער דעמאלטדיגער בירגערמייסטער אברעהעם ביעם האט פארפעלט זיין שתדלנות צו באקומען פעדעראלע הילף. אין רעאקציע האט די [ניו יארק] דעילי ניוס באשולדיגט פארד מיט שרייענדיגע העדליינס אז ער האט פארראטן ניו יארק.
אונטער פארד האט זיך די מלחמה אין וויעטנאם אפיציעל געענדיגט ווען די מיליטער האט דורכגעפירט אן עמוירדזשענסי עוואקואציע אין די שטאט סעיגאן וועלכע איז געגאנגן אונטער צפון וויעטנאם הערשאפט. די סצענע פון די עוואקואציע איז געווען כאאס ווען מארינען האבן ארויסגענומען פון דארט טויזענטער מענטשן, צווישן זיי אמעריקאנער דיפלאמאטן, און וויעטנאמער און אינטערנאציאנאלע פליטים זוכער.
פארד ווערט געגעבן טייל פון די קרעדיט פאר די סאוויעט יוניאן צוזאמענפאל מיט זיין אויסגערעכנטע באציאונגן צו רוסלאנד און כינע. פארד האט געברענגט די העלינסקי אפמאך מיט אייראפע אין וועלכע מענטשליכע רעכטן פארלעצונגן האבן אנגעהויבן ראקארדירט ווערן. דער אפמאך איז שפעטער גענוצט געווארן אין מזרח דייטשלאנד אויפצואווייזן די טונקלקייטן פון די קאמוניסטישע הערשאפט און האט געהאלפן אראפברענגן די בערלינער וואנט.
אונטער פארד און מיט זיין באשטעטיגונג האט אינדאנעזיע אינוואדירט מזרח טימאר אין א קאמף וועלכע האט געקאסט די לעבנס פון בערך 100,000 ביז 200,000 מענטשן אדער א דריטל פון דעם לאנד'ס באפעלקערונג. מזרח טימאר איז געווען א קאלאניע פון פארטוגאל און אמעריקע האט געגלייבט אז זי וועט פאלן צו קאמוניזם צוליב איר ווארימע שטיצע וואס זי האט באקומען פון כינע. פארד און זיין סטעיט סעקרעטאר, קיסינגער, האבן באשטעטיגט וואפן פארקויף צו אינדאנעזיע וועלכע האט אינוואדירט דאס לענדל און דערמיט געעפענט א לאנג יעריגע קאמף מיט די ארטיגע גורילע קעמפער. אינדאנעזיע האט אנגעהאלטן קאנטראל פון דעם לענדל ביז 1999 ווען עס איז געווארן זעלבשטענדיג.
פארד האט אויך געברויכט אויסשטיין א דורכגעפאלענע רעטונג'ס מיסיע אין קאמבאדיע אין וועלכע 41 סאלדאטן און מארינען זענען אומגעקומען ווען די רעטונגס מיסיע אט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין אן אומזיסטיגע. קאמבאדיע איז דעמאלט איבערגענומען געווארן דורך אן עקסטרעמע קאמוניסטישע פארטיי באקאנט אלס די קאמער ראזש. די קאמבאדיענס האבן געפאנגן אן אמעריקאנער פראכט שיף מיט אירע מאטראזן אויף אינטערנאציאנאלע וואסערן און פארד האט באשטעטיגט א רעטונג'ס אקציע זיי צו ראטעווען. די אקציע איז געווען א דוכגעפאלענע ווען די מארינען האבן געלאנדעט אויף די נישט ריכטיגע אינזל און האבן געהאט אויסצושטיין שווערע פייער ביז זיי האבן געפינען די שיף. אויב דאס איז נישט גענוג געווען האבן זיי געטראפן די שיף ליידיג און עס האט זיך שפעטער ארויסגעשטעלט אז זייערע פארכאפער האבן זיי געלאזט גיין פריי נאך בעפאר די רעטונג'ס מיסיע האט זיך אנגעהויבן.
אטענטאט פארזוכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פארד האט דורכגעלעבט צוויי אטענטאט פארזוכן וועלכע האבן פאסירט 17 טעג אפגערוקט איינע פון די אנדערע. די ערשטע אטאקע איז פארגעקומען אין סאקראמענטא, קאליפארניע אום סעפטעמבער דעם פינפטן 75' דורך א יונגע פרוי וועלכע האט געפלאנט צו פארהאלטן פארד איבער א לאקאלע אישו מיט וועלכע זי איז געווען קריטיקל.
די פרוי האט אבער נישט באוויזן צו שיסן איר ביקס ווען א סיקרעט סערוויס אגענט האט דאס געשטערט. שפעטער האט זיך ארויסגעשטעלט אז די קוילן זענען אפילו נישט געווען אין פלאץ און זי וואלט סייווי נישט געקענט שיסן.
17 טעג דערויף ביי א באזוך אין סאן פראנציסקא האט א צווייטע פרוי פרובירט שיסן דעם פרעזידענט אינדרויסן פון א האטעל. די פרוי איז געווען גייסטיש צערודערט און האט באוויזן אויסצושיסן איין קויל אין ריכטונג פונעם פרעזידענט אבער אן אנוועזענדער האט פארקירוועט איר האנט און די קויל האט נישט געטראפן דעם פרעזידענט נאר אריינגעפלויגן אין די האטעל פארצימער וואו איינער איז לייכט פארוואונדעט געווארן.
טראץ די צוויי אטענטאט פארזוכן האט פארד זיך נישט צוריק געהאלטן פון מאכן ערשיינונגן אין פובליק, זאגנדיג אז א פרעזידענט דארף קענען פארנעמען דעם געפאר און ברויך טרעפן די פובליק אפילו אונטער שווערע אומשטענדן.
76' פרעזידענטליכע וואלן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בעפאר'ן זיך פארמעסטן מיט א דעמאקראטישן קאנדידאט, האט פארד ערשט געברויכט אויסשטיין א רעפובליקאנער פארמעסט קעגן קאליפארניע גאווערנער ראנאלד רעיגן. רעיגן האט אטאקירט פארד איבער זיין רעקארד אין וויעטנאם און נאך עטליכע אישוס. פארד האט אויפגעגעבן דעם מעסיגן ראקעפעלער און גענומען אנשטאט סענאטאר באב דאול אויף זיין וויצע פרעזידענט טיקעט.
פארד האט געוואונען זיין פארטיי'ס נאמינאציע ביי די קאנווענשאן און איז אריין אין זיין צווייטע רונדע פארמעסט מיט דעם דעמאקראטישן קאנדידאט דזשימי קארטער, גאווערנער פון דזשארדזשיע. די קאמפיין איז נישט געגאנגן גרינג צוליב די וואטערגעיט פלעק וועלכע האט נאך אלץ נישט איבערגעלאזט די רעפובליקאנער פארטיי. אבער פארד איז נישט געווען ווייט הינטערשטעליג און א גאלאפ אנקעטע קורץ בעפאר די וואלן האט נאכאנאנד געוויזן אז ער האלט אן איין פראצענט אויבערהאנט.
אין די ענדע האט קארטער באזיגט פארד אין א שמאלע געווינס און פארד האט מיט דעם געענדיגט די פרעזידענטשאפט וועלכע איז אים צוגעטיילט געווארן.
לעצטע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קארטער האט געעפענט זיין איינשווערונג'ס אדרעס מיט א דאנק פאר פארד פאר זיין קוראזש אין אקטיוויטעטן מיט וועלכע ער האט געהיילט דאס פאלק. די צוויי האבן שפעטער אנגעקניפט א נאנטע באציאונג און האבן צוזאמען געארבעט אויף פארשידענע פראגראמען. ווען רעיגן איז ווידער געלאפן פאר פרעזידענט אין 80' האט ער ערנסט באטראכט פלענער צו נעמען פארד אויף זיין וויצע פרעזידענט טיקעט. די פארהאנדלונגן צווישן די צוויי קעמפן זענען אבער דורכגעפאלן און דער ערשטער פרעזידענט בוש האט דאס באקומען.
פארד האט אויפגעשטעלט זיין פרעזידענטליכע לייברעריע און מוזעאם, אין זיין היים שטאט גרענד רעפידס מישיגען.
פארד האט אנגעהויבן ליידן פארשידענע קרענק ווען ער איז געווען איבער די 90 און איז געשטארבן 26סטן דעצעמבער 2006 אין עלטער פון 93 יאר. מיט דעם איז ער געווארן דער עלטסטער פרעזידענט און דריט עלטסטער וויצע פרעזידענט. ער איז אויך געווארן דער צווייטער לענגסטער "נאך פרעזידענט" פרעזידענט און איז געווען דער לעצטער לעבעדיגער מיטגלידער פון די ווארען קאמיסיע.
אום יאנואר דעם צווייטן 2007 האט פארד באקומען א פרעזידענטליכע באגרעבעניש צערעמאניע אין עהרע פאר זיין סערוויס. עס האבן אויפגעטרעטן דער ערשטער פרעזידענט בוש, זיין סעקרעטאר אוו סטעיט הענרי קיסינגער, א פראמינענטער דזשורנאליסט, און פרעזידענט בוש. פארד האט געהאט אן אפמאך מיט קארטער אז ווער עס וועט שטארבן ערשט וועט דער צווייטער רעדן אין זיין כבוד. קארטער האט פאקטיש נישט גערעדט דארט האט אויפגעטרעטן ביי א צווייטע צעראמאניע אין מישיגן א טאג דערויף.
אין ערע צו זיין טויט זענען די אמעריקאנער פינאנציעלע מארקעטס געווען געשלאסן דעם צווייטן טאג אין יאנואר (נאכן זיין געשלאסן אויך דעם ערשטן צוליב דער פייערונג פון דעם נייעם יאר.)


text:
קאפעליטש
א קאפעליטש איז א סארט הוט וואס האט ברעגן. טייל קאפעליטשן האבן א ברעג וואס גייט ארויף פון די זייטן און הינטן, און אראפ פון פארנט. געווייטלעך האט א קאפעליטש א שלייף, געבונדן פון דער רעכטער זייט.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
חרדישע קאפעליטשן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
חרדישע יידן זענען מקפיד צו טראגן א קאפעליטש ביים דאווענען און אסאך גייען נישט אין דער גאס נאר מיט א קאפעליטש. אסאך חרדים (און אזוי אלע חסידישע קאפעליטשן) גייען מיטן ברעג ארויף פון אלע זייטן.
סאטמארער חסידים גייען אבער מיט א שטאפן קאפעליטש, אדער א קאפעליטש געמאכט פון ביבער סאמעט.
פאפא חסידים גייען בדרך כלל מיט א שטאפֿן קאפעליטש.
בעלזער, סקווירער, ווישניצער און באבאווער חסידים גייען מיט הויכע היטן וואס דער שלייף איז ביי דער רעכטער זייט, אבער וויזשניצער חסידים גייען מיטן שלייף געבונדן פון דער לינקער זייט.
חב"ד חסידים גייען בדרך כלל מיט א שפאלט קאפעליטש.
רוב ליטווישע גייען אויך מיט א שפאלט קאפעליטש.


text:
שטערקסטע אידישע טעגליכע אויסגאבע
שבת קודש ויחי (חזק) ט”ז טבת תשע"ז
זמנים לשבת הדלקת הנרות
4:36
זמן מוצש”ק
6:05
נא לשמור על קדושת הגליון
ווילט איהר אן עונג שבת?
קומט הערן דעם שב”ק פרייטאג צונאכט די בארימטע מגיד הרה”ג פישל שעכטער שליט”א אין בהמ”ד אנשי ספרד 4501-14עוו .בשעה 8:45 1
https://telegram.me/Publications_MM
ששון מעלדט אייער שמחה:
טעגליכע שמחה דערמאנונגען
t 718.705.8180 b simchas@kolberama.net m 718.534.2021
עלי’ לתורה
החתן ישראל נ"י בן ר' יוסף ברוך וואלהענדלער הי"ו
בהמ”ד באבוב 4715-15
הכלה תחי' בת ר’ יצחק בלוי הי”ו
החתן נפתלי דוב בער נ"י בן הרב ישראל אליעזר אדלער שליט"א אב"ד אבד מנחה חדשה וויזניץ
בהמ”ד מנחה חדשה וויזניץ 1237-48
הכלה תחי' בת הרב אהרן דוד הורוויץ שליט"א
החתן בן ציון משה יאיר נ"י בן ר' אברהם ארי וויינשטאק הי"ו
בהמ”ד באבוב 4715-15
הכלה תחי' בת ר’ צבי בראכפעלד הי”ו
החתן יקותיאל יהודה נ"י בן הרה"ג ישראל אונסדארפער שליט"א חתן כ"ק גאב"ד האליין שליט"א
בהמ”ד צאנז קלויזנבורג 131 LEE
הכלה תחי' בת הרה"ג ישראל דוד האניג שליט"א בן הגה"צ יעקב שליט"א
החתן נחמן נ"י בן הרב מאיר דוד לייפער שליט"א
בהמ”ד סאטמאר 1010-45
הכלה תחי' בת הרב אליעזר דוד לייפער שליט"א
שבע ברכות
אב"ד זאבליטוב
באולם פאראדייס מענאר
הכלה תחי' בת ר’ אליעזר מעצער הי”ו
החתן יעקב מרדכי נ"י בן הרב יחיאל פראנד הי"ו
באולם אנשי ספרד 1370-45
הכלה תחי' בת הרב בן ציון אליהו טווערסקי הי”ו
החתן יצחק מרדכי נ"י בן ר' שמשון פישער הי"ו
באולם שיקס מענאר 4903-12
הכלה תחי' בת ר’ קלונימוס קלמן נתנאל פישער הי”ו
החתן ישראל שלום נ"י בן ר' יעקב ברוך אשרי הי"ו
באולם מחזיקי 4622-14
הכלה תחי' בת ר’ לוי ישכר מייזנער הי”ו
החתן דוד נ"י בן ר' מרדכי אנטשיל לאקס הי"ו
קידוש בר מצוה
הב' דוד צבי נ”י בן הרב שמואל מנחם פריעדמאן שליט"א אבד"ק ראקוביץ
ביהמ”ד ראקוביץ 1066-40סט.
הב' יוסף נ”י ב”ר מרדכי לייב פריעדמאן הי”ו
ביהמ”ד טארטיקוב 5207-19עוו.
2
https://telegram.me/Publications_MM
ששון
טעגליכע שמחה דערמאנונגען
t 718.705.8180 b simchas@kolberama.net m 718.534.2021
מעלדט אייער שמחה:
קידוש הר”ר מנחם זאב (וואלוי) שטערן הי”ו ב"ר יצחק יהודה הי"ו חתן ר' אברהם ראזנבערג (וויליאמסבורג) הי"ו בהמ”ד תהלות יואל סאטמאר 1239-53סט. הר”ר משה בריסק הי”ו בהמ”ד צאנז קלויזנבורג 1420-50סט. הר”ר יעקב שווארץ הי”ו בן הרה”ג שאול יחזקאל שליט”א דומ”צ דעבריצין חתן הרה”ג מאיר שמחה ביק שליט”א אב”ד עץ חיים בהמ”ד עץ חיים 971-47סט. הר”ר ישעי שטערן הי”ו ב"ר יעקב שמשון הי"ו חתן ר' גבריאל פנחס אייזען הי"ו בהמ”ד צמח צדק וויזניץ 1383-44סט. הרב יעקב יוסף ראבינאוויטש שליט”א בן הרה”צ ברוך לייב שליט”א אבדק''ק ביאלא לונדון חתן הרב שלמה גאלדמאן שליט”א בהמ”ד דברי יואל דסאטמאר 1362-49 הרב מענדל ליפשיץ הי”ו בן הרב שלום אליעזר שליט”א חתן הרב לייבוש פרענקל הי"ו בהמ”ד באבוב 4715-15עוו. הר”ר חיים יוסף פרענקל הי”ו בן הרב לייבוש פרענקל הי"ו חתן ר' אלעזר אלימלך באקאן הי"ו בהמ”ד באבוב 4715-15עוו.
נייעס
זמן היינט
עלות השחר זמן ציצית נץ החמה סו"ז קר"ש מג"א סו"ז קר"ש גר"א סו"ז תפילה מג"א סו"ז תפילה גר"א חצות מנחה גדולה מנחה קטנה שקיעה ר"ת
6:05 6:23 7:17 9:05 9:41 10:05 10:29 12:05 12:35 3:34 4:52 6:04
תורה
נייעס
מארגן 6:05 6:23 7:17 9:05 9:41 10:05 10:29 12:05 12:35 3:34 4:53 6:05
תהילים משנה דף היומי דף ירושלמי רמב"ם הלכה יומית חפץ חיים תניא
עט-פא /עו-פ חלה ד יא ערלה א-א בבא מציעא קי כתובות לט יבום וחליצה ו-ח או”ח קג ב -קד א רכילות ח ד-ה ועאפ”כ -תפלה
3
https://telegram.me/Publications_MM
ששון
טעגליכע שמחה דערמאנונגען
t 718.705.8180 b simchas@kolberama.net m 718.534.2021
מעלדט אייער שמחה:
שלום זכר
הרב יוסף יעקב ניישלאס שליט”א בן הגה”צ אבד”ק ברעזנא שליט”א חתן כ”ק אדמו”ר מ’גאלאנטא שליט”א בהמ”ד ברעזנא 1563-42סט. הר”ר ברוך צאנגער הי”ו בן הרב אברהם דוב שליט”א חתן הרה”צ מרדכי דוב קטן שליט”א אבד”ק מאניסטריטש בהמ”ד באבוב 4715-15עוו. הר”ר מאיר יהודה באנדמאן הי”ו ב"ר העניך הי"ו חתן הרב דוד ליזער הי"ו בהמ”ד תולדות אברהם יצחק 1313-53סט. הר”ר מרדכי מיטעלמאן הי”ו ב"ר אהרן דוד שמואל הי"ו בהמ”ד זלאזיץ 3708-12עוו. הר”ר ליפא דאנצגער הי”ו בהמ”ד זלאזיץ 3708-12עוו. הר”ר אליעזר זוסמאן ברוין הי”ו ב"ר שמחה בונם הי"ו חתן ר' משה צבי קליין ע”ה בהמ”ד דברי יואל דסאטמאר 1362-49
בסייעתא דשמיא ובעזרת השם יתברך
מודעה
משמחת
הנני להודיע לכבוד הציבור החשוב
כי מתקיים שיעור נפלא בשולחן ערוך אורח חיים חלק א' בכל יום ראשון בערב בין השעות - 0088 - 0088על ידי
הרה"ג ר' בן ציון הכהן שטראססער שליט"א אב"ד נייטרא ב"פ -בעמח"ס "שבת בשבתו" (ז' חלקים) ושאר ספרים בבית המדרש דק"ק נייטרא 2641 05 ST. ביום א' שמות הבעל"ט ימשיכו בעזהשי"ת בהלכות קריאת התורה סי' קל"ה סעיף ו'
בואו ושמעו ותחי נפשכם בשם הנהלת הבית המדרש,
אלכסנדר אליעזר קנאפפלער נ.ב .לשאלת הרבים ,יכולים להשיג בכל יום א' בערב בביהמ"ד כל השיעורים על או"ח ח"א החל מסימן א' שנלמדו משנת תש"ע לפ"ק עד האי שתא ,הן על CDוהן על mp3ליתר פרטים נא לצלצל להנ"ל 719-977-4684
בברכת ברכה והצלחה
4
https://telegram.me/Publications_MM
שטעלט אריין א ילד שעשועים און נעמט ארויס א בחור כהלכה מיר הייבן אן אי"ה די קומענדיגע קלאס'ן פאר די קינדער וואס ווערן
בר מצוה
ניסן -אייר סיון -תמוז פר' וארא הבעל"ט
אייער קינד וועט בארייכן זיינע ידיעות אין: הלכות תפילין כהלכתה הלכות זימון שליח ציבור הלכות קריאת התורה ומפטיר דיני קידוש והבדלה תפלה במנין קריאת שמע בזמנה מוסר והדרכה לימי הבחרות בר מצוה פשעטל )פריוואט(
רופט הרב שאול יחזקאל פאנעט מנהל
718.781.3944
5
https://telegram.me/Publications_MM
צדיקים ויחי יעקב בארץ מצרים שבע עשרה שנה. שטייט אין בעל הטורים אז מען קען זאגן אז אין דעם פסוק איז מרומז אלע טעג דורך יעקב אבינו'ס לעבן וואס ער האט געלעבט בשמחה פרייליכעהייט צוזאמען מיט יוסף .ווייל ווען יוסף איז געבוירן געווארען ביז ער איז פארקויפט געווארען איז געוועהן 17יאהר (אזוי ווי עס שטייט אין פרשת וישב ויוסף בן שבע עשרה שנה) און ווען יעקב אבינו איז געקומען צו יוסף קיין מצרים איז ער געוועהן צוזאמען מיט יוסף נאך 17יאהר ,צוזאמען איז דאס 34יאהר. דאס איז דא מרומז אין פסוק "ויחי יעקב" יעקב אבינו האט געלעבט א רואיג לעבן בלויז אזוי פיל ווי פיל עס באטרעפט די ווארט "ויחי",דאס ווארט ויחי באטרעפט ,34דאס זענען געוועהן די יאהרן פון יעקב וואס ער האט געלעבט צוזאמען מיט יוסף.
אפרים ומנשה כראובן ושמעון יהיו לי. שטייט אין נחל קדומים ,מען קען זאגען א טעם פארוואס יעקב אבינו האט פונקט אהנגעכאפט די נעמען פון ראובן און שמעון ,ווייל די צוויי נעמען "אפרים" און "מנשה" צוזאמען ,זענען בגימטריא ,726און אזוי אויך זענען די צוויי נעמען "ראובן" און "שמעון" צוזאמען ,בגימטריא ,726אויב מען רעכנט נאך איינס דאס ווערט אהנגערופען "עם הכולל" ,איבערדעם האט יעקב אהנגעכאפט אז "אפרים און מנשה" ,זענען אזוי ווי "ראובן און שמעון" ,ווייל די גימטריא פון זייערע נעמען זענען די זעלבע.
וירא ישראל את בני יוסף ויאמר מי אלה. זאגט אויף דעם רש"י ,אז יעקב אבינו האט דא געפרעגט יוסף "מי אלה שאינן ראוין לברכה" ווער זענען די דאזיגע קינדער וואס זענען נישט ראוי פאר א ברכה ,זאגט דער קדושת ציון אז מען קען אפשר זאגען אז יעקב אבינו האט דא נישט געמיינט צו רעדן שלעכטס אויף די קינדער פון יוסף ,נאר פארקערט ,ער האט דא געלויבט אפרים און מנשה .ווייל עס שטייט אין מדרש (פרשת תולדות) ,אז ווען א יונגל טוט אן עבירה איידער ער איז דרייצן יאהר אלט, באקומט זיין טאטע א שטראף דערפאר ,אבער נאכדעם ווי דאס יונגל ווערט בר מצוה ,ווערט ער שוין אליין געשטראפט אויף זיינע עבירות ,ווייל ער איז שוין א "גדול" ,זאגט דער מדרש, אז צוליב דעם פירט מען זיך ,ווען א יונגל ווערט בר מצוה ,מאכט זיין טאטע א ברכה "ברוך שפטרנו מעונשו של זה" געלויבט איז דער אויבערשטער וואס ער פטר'ט מיך פון יעצט און ווייטער ,פון צו ווערן געשטראפט אויף מיין זוהנ'ס עבירות( ,ווייל נאך דער בר מצוה ווערט שוין דער יונגל געשטראפט אויף זיינע אייגענע עבירות). אבער באמת דארף נישט יעדער טאטע מאכען דער ברכה ווען זיין זוהן ווערט דרייצן יאהר אלט ,ווייל א טאטע וואס האט א זוהן וואס טוט נישט קיין עבירות ,האט נישט אויף וואס צו מאכען דעם "ברוך שפטרנו" ,ווייל ער איז דאך ביז יעצט אויך נישט מחוייב געווארען אין 6
https://telegram.me/Publications_MM
Attention Yungeleit:
שיעור קביעת עתים
How can you be קובע עתים בתורה every evening? Join our fascinating Maggidei Shiur Shiurim are in English. For info call: (718) 436-8566.
9:15 – 9:55 PM • MAARIV 10:00 STOLIN SHUL- UPSTAIRS - קדושת אהרן4615–16 AVENUE
SUNDAY TUESDAY
MONDAY WEDNESDAY
9:15 – 9:35
9:15 – 9:35
Rabbi Dovid Kenner
Rabbi Shua Wolpin
קיצור שלחן ערוך
'שיעור נ"ך מלאכים א
9:35- 9:55
9:35-9:55
Rabbi Shmuel Kohn
Rabbi Zev Shain
פרשת השבוע,חומש ורש"י שיעור
משניות פאה
Same schedule every week
7
https://telegram.me/Publications_MM
צדיקים דאס האט דא יעקב אבינו, וויבאלד ער איז אן ערליך קינד,קיין שום שטראף צוליב זיין זוהן וואס זיי זענען אזוי ערליך, "מי אלה" ווער זענען די דאזיגע קינדער,געזאגט צו זיין זוהן יוסף "שאינן ראויין לברכה" אז זיי זענען אפילו נישט ראוי אז זייער טאטע זאל דארפן אויף זיי .מאכען די ברכה "ברוך שפטרנו" ווייל זיי האבען נישט געטוהן קיין שום עבירה ביז יעצט
.המלאך הגואל אתי מכל רע יברך את הנערים ויקרא בהם שמי אז דער טעם, מען קען זאגען א שיינעם רמז לויט ווי רש"י ברענגט,שטייט אין מגיד תהילות פארוואס יעקב אבינו האט נישט געוואלט בענטשען אפרים און מנשה איז געוועהן ווייל ער .האט געזעהן אז עס וועלן ארויס קומען פון זיי רשעים אז יעקב אבינו האט זיי דא געבענטשט אז זייערע קינדער זאלען יא זיין,קען מען זאגען "המלאך הגואל אתי מכל רע" דער מלאך וואס האט, און ער האט זיי געוואונטשען,ערליך "יברך את הנערים" זאל יעצט,מיך אייביג געראטעוועט פון יעדער סארט "רע" שלעכטס פון דעם ווארט," און ער זאל ארויסנעמען די אותיות "רע,אויך טוהן די זעלבע מיט די קינדער "ויקרא בהם שמי" און עס זאל, אז זייערע קינדער זאלען נישט זיין קיין רשעים,""רשעים ."בלויז איבערבלייבן די אותיות "שמי" פון דעם ווארט "רשעים
Open Motzei Shabbos
12” Platters Hot Dishes Hot Bagels, Baguettes, And Mini Baguettes Full Line Of Salads Fresh Lox, Tuna, Eggplant, Fresh Hot Farina Fresh Pizza, Knishes, Etc And Much More
KEEPS YOU GOING 4302 FORT HAMILTON PKWY
BROOKLYN NY 11219
718-484-4245
Free Parking Open 24 hours
8
https://telegram.me/Publications_MM
9
https://telegram.me/Publications_MM
המרבה לספר הרה"ק רבי שלום משאץ זי"ע -יומא דהילולא כ"ב טבת פון יונגערהייט האט מען שוין געזען אויף איהם אז ער האלט זיך גאר הייליג .איינמאל אלס קינד ווען ער איז אהיים געקומען פון חדר האט ער געזען אז אין פארנט פון זיין שטוב זענען געשטאנען אפאר פרויען .דאס קינד האט נישט געוואלט אריבער גיין די פרויען ,האט ער זיך אויסגעדרייט צו די אינטערשטע טייל פון זיין שטוב ווי עס האבן געפאשעט די בהמות ,ער איז איבער געקראכן די טויער ,אריין אין די שמוציגע שטאל און אזוי איז ער אריבער בי צו זיין הויז. ווען זין מאמע האט דאס געזען האט זיך איהם געפרעגט 'דו האסט נישט מורא געהאט אז די אקסן וועלן די שעדיגן מיט זייער שטארקע הערנער?' האט דאס קינד געזאגט 'איך האב מיך פארזיכערט אין מיין זיידע דער שר שלום פון בעלזא זי"ע וואס איך טראג זיין נאמען אז עס וועט מיר גארנישט פאסירן'. דער בעלזער רב הרה"ק ר' אהרן האט איהם גאר שטארק מכבד געווען .ביי דער חופה פון הרה"ק מבולגרייא (ברודער פון בעלזער רב ז"ל) אין ארץ ישראל ,האט דער בעלזער רב איהם מכבד געווען מיט ברכה אחריתא. בשעת ער איז אמאל געווען ביים בעלזער רב, האט ער איהם געזאגט אז צוליב זיין געזונט זאל ער זעהן צו עסן עפעס מער ,ווייל ווי באקאנט האט דער בעלזער רב געגעסן זייער ווייניג. קומעדיגע מאל ווען ער איז געווען ביים בעלזער רב האט דער בעלזער רב איהם געזאגט 'אז צוליב דעם וואס ער האט איהם געהייסן עסן מער ,עסט ער א יעדען טאג מיט איין לעפעל מער ,אלס מצוה לשמוע דברי חכמים' – עס איז א מצוה צו הערן די רייד פון די חכמים'. דער צדיק איז גאר שטארק געשטאנען ווייט פון מחלוקת און א יעדע זאך וואס האט שייכות צו א קריגעריי. ווען זיין טאטע איז אוועק האט ער גאר אסאך מוותר געווען נישט צו נעמען פון די ירושה כדי נישט אנצוקומען צו קריגעריי איבער די זאכן 10
https://telegram.me/Publications_MM
וואס זיין טאטע האט איבער געלאזט. אמאל ווען ער האט געהאט יארצייט נאך זיין מאמע איז ער צוגעגאנגן צום עמוד ביי זיין שווער ר' מאיר פון שאץ אין בית המדרש .אזוי ווי ער שטייט ביים עמוד קומט צו איהם אן עלטערער יוד מיט א געשריי אז ער זאל שוין אוועק גיין פון עמוד ווייל עס קומט איהם צו דאווענען .דער צדיק האט קיין ווארט נישט געזאגט נאר ער איז אוועק פון דארט און געלאזט דעם עלטערע יוד צו גיין צום עמוד. נאכן דאווענן האט זיך ארויס געשטעלט אז דער עלטערע יוד האט געהאט יארצייט נאך זיין מומע ,וואס איז קלאר אז דער צדיק איז זיך געקומען צו דאווענן פריער ווייל ער האט געהאט יארצייט נאך זיין מאמע. דאן האט זיין שווער איהם געפרעגט פארוואס ער איז אוועק פון עמוד? האט ער פארציילט די גאנצע מעשה אז ער האט עס געטוהן צוליב צו שטיין ווייט פון מחלוקת. נאך זיין חתונה האט ער זיך פארשפארט אין שטוב ווי ער האט געהארעוועט אין תורה בייטאג און ביינאכט ,ווען ער איז געשלאפן בלויז 4שעה א טאג און געגסן בלויז ברויט מיט זאלץ .עס פלעגן אנקומען צו איהם שאלות אין הלכה פון איבער די גאנצע וועלט ,און ער איז געועון גאר שטארק באקאנט אלס א פועל ישועות וואס קען העלפן יודען אין אלע זייערע צרות. ווען עס האט אויסגעפעלט צו פארעכטן זאכן פאר די אייבישטער'ס וועגן האט ער זיך פון גארנישט דערשראקן. זייענדיג אין לונדון איז אמאל א יוד געקומען צו איהם ,און פרובירט צו מסביר זיין פאר דער רב אז ער זאל זיך טוישען זיין מיינונג איבער א געוויסע ענין וואס ער האט געהאלטן .האט דער רב געזאגט איך האלט אנדערש ווי דו זאגסט און דו וועסט מיר נישט איבערצייגן צו טוישען מיין מיינונג צו האלטן ווי דיר .נאר וואס דען דו וועסט מיר נישט שיקען א שיינע משלוח מנות
המרבה לספר (מיט געלט) אזוי ווי דו פירסט זיך אלע יארן, פון דעם האב איך נישט מורא ,ווייל אויב דער אייבערשטער וויל אז דו זאלסט מיר שיקען וועסטו מיר סיי ווי שיקען און עס ווענדט זיך נישט און וואס דו טראכסט ,איז פארוואס זאל איך טוישען מיין מיינונג. קומעדיגע פורים האט דער יוד געשיקט פאר דער רב די זעלבע משלוח מנות אזוי ווי אלע יארן ,האט דער רב גערופען זיין משפחה און זיי געזאגט 'עטץ זעהט אז דער מענטש האט מיר געשיקט די זעלבע משלוח מנות כאטש איך האב מיר געהאלטן ביי מיינס ,און נישט געטוישט מיין מיינונג.
פאר דער ארימאן צו עסן. ווען די רעבעצין האט געהערט דערפון האט זי געפרעגט איהר מאן 'ווי אזוי קענסטו אוועק געבען פון דער עסען ווען מען האט קוים ערלעדיגט אביסעל ברויט'? האט ער איהר געענפערט 'ווען איך עס אליינס די קניידליך איז דאך נאך אביסעל צייט גייט דאך אוועק דער טעם פון מויל און עס בלייבט גארנישט דערפון, אבער ווען איך געב עס אוועק פאר יענעם ,שיינט עס און אלע וועלטן און די מצוה בלייבט אויף אייביג ,דערפאר לוינט זיך צו געבען פאר יענעם די עסען ווייל עס בלייבט פאר לענגער ווי ווען מען עסט עס אליינס'.
דער צדיק פלעגט גאר אסאך געלט צוזאם נעמען און אויסטיילען פאר צדקה ,ער איז גאר אסאך ארום געלאפן צו די רייכע יודען צוזאם נעמען געלט פאר די וואס דארפן ,און בפרט פאר עניי ארץ ישראל .אסאך מאל פלעגט ער אפילו נעמען פון זיין אייגענע געלט און אויסטיילן פאר צדקה.
פאר ער איז אוועק איז ער געלעגן אין בעט ,און עס האט אויס געזעהן פאר א שטיק צייט אז ער דערקענט גארנישט און ווייסט נישט וואס עס גייט פאר ארום זיך .מיט אמאל האט ער געזאגט 'שמע ישראל' ,זיך אויסגעדרייט צו דער וואנט און איז אוועק פון דער וועלט.
מען האט איהם געפרעגט צו נאך זיין פטירה זאל איהם אריבער פירן קיין ארץ ישראל? האט ער געזאגט עס איז א שאד די געלט וואס עס קאסט די אריבער פירען ,מען קען נעמען די געלט און עס שיקען צו ארץ ישראל צו געבן פאר די בחורים וואס לערנן תורה.
פאר ער איז אוועק האט ער געזאגט ווער עס דארף געהאלפן ווערן פאר זיך אדער פאר א צווייטן ,זאל קומען צו זיין קבר (בעסער ערב שבת פאר חצות) ,ער זאל אנצינדן א לעכט פאר די נשמה וואס וועט זאגן אז ער איז דא ,דערנאך זאל ער צינדן צוויי לעכט פאר מיינעט וועגן, ער זאל זאגן קלאר וואס ער בעט און די נעמען פאר וועמען ער בעט ,אזוי וועל איך גיין צו די אבות הקדושים אז זיי זאלן פויעלן פאר יענעם א ישועה.
ווען ער איז אוועק פון דער וועלט האט מען געטראפן אין זיין ווייסע זאקן עטליכע בינטלעך פון געלט ,וואס אויף א יעדע בינטל איז געווען אויפגעשריבן עפעס אנדערש' ,דער בינטל איז פאר דער ארימאן ,און דאס פאר די צדקה צוועק' ,און אזוי איז אלע געווען שוין צוגעגרייט פארוועמען מען דארף עס געבן ,און גארנישט איבער געלאזט פאר זיך. דער צדיק האט א שטיק צייט געוואוינט אין די שטאט טורנא ,און צוליב זיין ארימקייט האט ער אין זיין משפחה ממש נישט געהאט וואס צו עסען .האט זיך געמאכט אז מען האט ערלעדיגט אביסעל ברויט און זיין רעבעצין האט געמאכט דערפון קניידלעך .נאך אביסעל צייט איז געקומען צו איהם אין שטוב אן ארימאן און געבעטען צו עסען ווייל ער איז זייער הינגעריג, האט ער אהין געגעבן אסאך פון די קניידלעך
ער נעמט אבער אויס א תנאי אז יענער אדער די אנדערע זאל מיר צוזאגן עפעס א זאך וואס ער נעמט זיך אונטער צו פארבעסערן פאר דער אייבישטער ,דאן וועל איך פרובירן צו טוהן וואס איך קען ,אבער יענער מוז באמת טוהן וואס ער האט געזאגט און נישט זיך סתם נארן בשעת ער זאגט עס ,ווייל עס איז גענוג די ליגענט וואס איז דא אויף די וועלט אבער נישט אוי�� יענער וועלט וואס איז אן אמתע וועלט. עס זענען באקאנט פילע מעשיות און פון וואונדער ווערן דערציילט פון יודען וואס זענען געגאנגן צו זיין ציון און געטוהן אזוי ווי ער האט געזאגט און זענען געהאלפן געווארן. 11
https://telegram.me/Publications_MM
קהל בית יעקב ב ורשטין בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
מעמד הכתרה וה תמנות • פתיחת שערים •
בשעה 8:30
• נטילת ידים • סעודתא דדוד מלכא משיחא
פרי עץ חיים מורינו הרב הגאון המופלא ומופלג
רבי זיידא אייכענשטיין שליט"א
במיטב ודשן לכבודה של תורה לכל קהל המשתתפים
• נעימות יזמרו • זמירות למוצאי שב"ק
ברגשי גיל ובאותות כבוד ויקר הננו מתכבדים בזה להזמין את מע"כ קהל הקודש אנ"ש תלמידים וחסידים ידידינו ואוהדינו מוקירי תורה תומכיה ומכבדיה לבוא להשתתף ולקחת חבל במסיבת
ים
לטובת קהילתינו הקדושה
לחזק ולהתחזק בשבת אחים
ה
דינער הש נתי
סות הת תכנ למיד
ולהתעלס אתנו באהבים בעת
מעמד ההכתרה לכבוד פרע"ח הרה"ג
רבי שלמה יעקב זיידא אייכענשטיין שליט"א
עם שירות ותשבחות לכבוד המאורע ע"י מקהלת "המזמרים"
• פתיחה ודבר ההתוועדות •
הרה"ג רבי יעקב צבי אויש שליט"א ראש ישיבת נייטרא
• דברי זכרון • לע"נ האשה החשובה מרת ריזל בת ר' יוסף דוב ע"ה מאשקאוויטש נפטרה כ"ה חשון דהאי שתא
הונצח ע"י חתנה ידידינו הדגול הרבני הנגיד הנכבד
ר' מרדכי צבי הכהן קאהן הי"ו בן הגה"צ המפורסם אב"ד סענפעטער זצ"ל
בן כ"ק מרן אדמו"ר עט"ר שליט"א לעלות על גפי מרומי קרת בתור
דיין ומורה צדק דקהילתינו
• כבודה של תורה -דבר ההכתרה •
אשר תתקיים בשבת אחים במקהלות וברוב פאר והדר
רבי יצחק זלמן גיפס שליט"א
בסעודת מלוה מלכה
מוצש"ק לסדר "הראה לי אלקים גם את זרעך" (ויחי) הבעל"ט ולמספ'
Jan. 14th ‘17
באולם המפואר
עטרת גאלדא 1362 50th Street
תא אוריי בואו בהמוניכם ליקרא ד בברכת התורה
הנהלת הקהלה
12
https://telegram.me/Publications_MM
וועד הדינער
הרב הגאון
רב דקהל ברכת אברהם וראש ישיבת נהרדעא
• מעמד הכתרה •
התמנות ומסירת כתב הדיינות • דברי ברכה • הרה"ג הדומ"ץ שליט"א
~ ריקודי שמחה ~
כ"ק מרן אדמו"ר עט"ר שליט"א


text:
לבנה
די לבנה איז דער איינציקסטער נאַטורליכער סאטעליט ארום דעם ערד פלאנעט. זי איז איינער פון די גרעסטע נאטירלעכע סאטעליטן אין דער זון סיסטעם.
די ווייטקייט צווישן דער ערד מיט דער לבנה איז 380.000 קילאָמעטער. די לבנה מאַכט די קרייז אין 27.32 טעג. דער געוויינליכער חודש איז לענגער בערך צוויי טעג, ווייל ביידע, די ערד און די לבנה, גייען ארום די זון. די דורכשניטליכע ריכטיגע מאנאַט-צייט איז 29 טעג, 12 שטונדן און 44 מינוט, מיט 3.33 סעקונדעס.
פֿון דער ערד זעט מען שטענדיג די זעלבע זײט פון דער לבנה.
מען קען זען די לבנה פון דער ערד ביינאכט, אויך אפטמאל ביי טאג ווען דער זעבאר טייל פון דער לבנה איז גענוג גרויס. אזוי ווי די לבנה איז נאנט צו דער ערד קען מען זי זען גרינג אן א טעלעסקאפ אדער א בינאקל, און מען קען אפילו דערקענען קראטערן אויף דער לבנה.
די גרייס פון דער לבנה איז א פֿערטל פון דער גרייס פון דער ערד; גראוויטאציע אויף דער לבנה איז שטארק א זעקסטל ווי אויף דער ערד. דער באאיינפלוס פון דער לבנה'ס גראוויטאציע שאפט די ים-פלייצן אין די ימען און אקעאנען אויף דער ערד, ווי אויך אן ערד-פלייץ.
עס האט ניין פאָרמעל נאמען אנדערעס אלס "די לבנה", "דער מונד"; אָדער "לונאַ" אין לאַטייניש.
די דורכשניטלישע ווײטקייט צווישן די לבנה און די ערד איז 384,403 קילאָמעטער (238.857 מייל). דער דורכמעסער פון די לבנה איז 3.477 קילאָמעטער.
אינהאַלט
פֿאַזעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די לבנה האט נישט קיין אייגענע ליכט. במשך א חודש זעט מען די לבנה לויט דאס ליכט וואס איז אפגעשפיגלט פון דער זון. אינמיטן חודש קען מען זען די גאנצע לבנה אבער רוב פונעם חודש זעט מען נאר א טייל פון דער לבנה.
אויספארשן די לבנה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אזוי ווי די לבנה איז גאנץ נאנט צו דער ערד איז זי אויך דער איינציקע הימלישער קערפער צו וועמען מען האט געשיקט מענטשן. אין 1959 האט דער ראטנפארבאנד געשיקט דריי סאטעליטן צו פארשן די לבנה: לונא 1, לונא 2 און לונא 3. דאַס ערשטע מענטשליך געמאכטע אָביעקט צו לאנדן אויף דער לבנה איז געווען "לונאַ 2". דאס ערשטע בילד (פאָטאָגראפיע) פֿון דער זונסט אַנזיכטבארער וויַיטער זייט פֿון דער לבנה איז געמאכט געווארן פון "לונאַ 3" דאס זעלבע יאר. דער אמעריקאנישער אפאלא פראגראם איז דער איינציקסטער פראגראם וואס האט געשיקט מענטשן צו לאנדן אויף דער לבנה. די ערשטע לײַט אויף דער לבנה זענען געווען די אַסטראָנויטן פון "אַפאָלאָ 11" אין 1969. צווישן די יארן 1969 ביז 1972 האט דער אפאלא פראגראם אויסגעפירט לאנדן אויף דער לבנה זעקס מאל.
אבער מאנכע ווילן לייקענען די גאנצע ארויפפליען צו די לבנה אלץ הוילע פראפעגאנדע פון דער אמעריקאנישער רעגירונג אין קאנקארענץ מיטן דעמאלטסדיגען גרויסמאכט רוסלאנד, און אז עס איז קיינמאל נישט פארגעקומען אין ווירקליכקייט.
אייגנשאפטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אזוי ווי די לבנה איז קלענער פון דער ערד, איז איר גראוויטאציע ווייניגער, אומגעפער 1/6 פון אויף דער ערד). למשל א מענטש וואס וועגט 120 קילאגראם אויף דער ערד, וועגט ער נאר 20 קילאגראם אויף דער לבנה. דאך פאלן זאכן אויף דער לבנה, אבער פאמעלעכער.
פון דער ערד זעט אויס דער הימל בלוי; דאס איז ווייל די בלויע שטראלן פון דער זון שפרינגען אפ פון די גאזן אין דער אטמאספער, און דערפאר זעט עס אויס אז בלויע ליכט קומט פונעם הימל. אויף דער לבנה אבער וואס האט נישט קיין אטמאספער, זעט אויס דער הימל שווארץ, אויך ביי טאג. אויך, אן אן אטמאספער האט די לבנה נישט קיין שוץ קעגן שטיינער וואס פאלן פונעם קאסמאס, די מעטעאריטן פארן אריין אין דער לבנה און שאפן ברייטע לעכער וואס מען רופט קראטערס. די לבנה האט טויזנטער קראטערס.
די לבנה איז דער צווייט-געדעכטסטער סאטעליט אין דער זון סיסטעם. (דער מערסט-געדעכטער סאטעליט איז יא, איינע פון די לבנות פון יופיטער. דאס אינוועניסטע הארץ פון דער לבנה איז פארהעלטנמעסיק קליין, מיט א ראדיוס פון אומגעפער 350 קילאמעטער אדער אפשר ווייניגער, בערך 20% פונעם ראדיוס פון דער לבנה.
אטמאספער פון דער לבנה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ס'איז אנגענומען אז די לבנה האט נישט קיין אטמאספער אבער דאס איז נישט אינגאנצן פינקטלעך[1], די לבנה האט א זייער שיטערן אטמאספער וואס איז צוזאמגעשטעלט בעיקר פון וואסערשטאף, העליום, נעאן וארגאן, ווי אויך זייער קליינע קוואנטיטען פון אנדערע סובטסטאנצן ווי למשל קוילן זייערס, ראדאן, מעטאן, אמאניאק, שפורן פון זויערשטאף און א נישטיקן קוואנטיטעט פון וואסערדאמף.[2]. דער קוואל פון די גאזן אינעם אטמאספער איז נישט קלאר, אבער עס ווערט גערעכנט אז זיי קומען פון עטלעכע מקורות: זון-ווינט, זון-שטראלונג, שיכטן פון ראדיאאקטיווע שטיינער, מיקרא מעטעאריטן און איבערבלייב גאזן פון די אפאלא קאסמאס-שיפן.
צוליב דעם דינעם אטמאספער פון דער לבנה, ממילא האט זי אויך כמעט נישט קיין לופט-קעגנשטעל. אָן קיין אטמאספער איז די לבנה נישט געשיצט פון היץ אדער קעלט. די אסטרוינאטן וואס זענען געווען אויף דער לבנה האבן געדארפט זיין אנגעטון קאסמאס-קליידער און טראגן זויערשטאף כדי צו קענען אטעמען. דער וואג פון די קליידער איז געווען באלד אזוי ווי דער וואג פונעם מענטש, אבער מיט א קלענערער גראוויטאציע איז עס נישט געווען שווער.
דער אונטערשייד צווישן די הויכע טעמפעראטורן בייטאג (100 גראד צעלזיוס) און ביינאכט (-170 גראד צעלזיוס) אויף דער לבנה, ווערט געשאפן אן אטמאספערישן צי צו דער קאלטער זייט, צוליב דעם וואס די גאזן ווערן פארפרוירן און ליגן אויפן באדן, אזוי שאפן זיין א לייכטן דריק וואס ציט די גאזן פון דער ווארעמער זייט.
ארביט פון דער לבנה און זיין איינפֿלוס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די לבנה איז דער הימלישער קערפער וואס איז דער נענטסטער צו דער ערד, און דער דורכשניטלעכער ווייט פון איר צענטער צום צענטער פון דער ערד איז אומגעפער 384,403 קילאמעטער, וואס איז 30 מאל אזוי פיל ווי דער דיאמעטער פון דער ערד, בערך, מיט א וואריאציע צווישן 363 טויזנט קילאמעטער (ביים פעריגיי – דער נענטסטער פונקט אין דעם ארביט פון דער לבנה צו דער ערד) און עטלעכע 405 טויזנט ק"מ (ביים אפאגיי – דער ווייטסטער פונקט פון דער ערד אין דער לבנה'ס ארביט). אין 1969 האבן די אסטראנויטן פון אפאלא 11 אויפגעשטעלט אויף דעם אייבערפלאך פון דער לבנה א ליכט-רעפלעקסיע סיסטעם וואס איז געווען אנגעצייכנט רעפלעקטירן לייזער ליכט. זייט דעמאלסט האט מען געמאסטן אז די לבנה דערווייטערט זיך פון דעם ערד-פלאנעם מיט דורכשניטלעך 3.8 צענטימעטער א יאר.[3].
די גראוויטאציע-צי אויף דער לבנה איז א זעקסטל פון דער צי אויף דער ערד.
די לבנה גייט ארום א גאנצן ארביט ארום דער ערד יעדע 27.3 טעג, בערך, (א שטערן-מאנאט). דער ערד-פלאנעט פראגרעסירט אויף זיין ארביט ארום דער זון אין לויף פונעם שטערן-מאנאט, דערפאר קומט די לבנה נישט צוריק צו איר פֿאַזע נאך איין ארביט. די צייט וואס עס דויערט צווישן גלייכע לבנה-פאזעס, למשל צווישן איין מולד פון דער לבנה ביז דעם נעקסטן, איז אומגעפער 29.5 טעג (סינאדישער מאנאט). דער אונטערשייד צווישן די צוויי סארטן מאנאטן שטאמט פון די פארשיידענע סיסטעמען - דער שטערן-מאנאט איז די צייט פון אן ארביט אין דער סיסטעם וואו די שטערן רוען, און דער סינאדישער מאנאט איז די צייט פון אן ארביט אין דער סיסטעם וואו די ערד רוט.
אסטראנאמען האלטן היינט אז דער ארביט פארלענגערט זיך ביסלעכווייז דורך דער היסטאריע (מיט איין סעקונדע יעדע 500 יאר) צוליב דעם וואס די לבנה דערווייטערט זיך ביסלעכווייז פון דער ערד.
די לבנה דרייט זיך אין א סינכאנער ראטאציע: זי דרייט זיך ארום איר אַקס אין דער זעלבער צייט ווי זי ארביטירט די ערד. אזוי ווייזט די לבנה כמעט דאס זעלבן פנים קעגן דער ערד. אסטראנאמען האלטן אז אמאל האט די לבנה זיך געדרייט גיכער, אבער מיט א צייט צוריק איז די ראטאציע געווארן פאמעלעכער און האט זיך פארשלאסן מיט ים-פלייץ. די זייט פון דער לבנה וואס ווייזט א פנים צו דער ערד רופט מען די נאענטע זייט, און די צווייטע זייט די ווייטע זייט. טייל רופן די ווייטע זייט די "טונקעלע זייט", אבער דאס איז א טעות ווייל די ווייטע זייט באקומעט ליכט פון דער זון איין מאל א חודש, ביים מולד, גענוי ווי די נאענטע זייט.
אין 2016 האבן פלאנעטארישע וויסנשאפטלער געטראפן, ניצנדיק דאטן וואס מ'האט געזאמעלט ביי דער נאס"א לבנה פראספעקטאר מיסיע, צוויי וואסערשטאף-רייך ערטער אויף פארקערטע זייטן פון דער לבנה, אפשר איז דאס אייז.
שטודיעס פון די אוראלטע צייטן און מיטל-אלטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פארשטיין די ציקלען פון דער לבנה איז געווען פון די ערשטע אנטוויקלונגען פון אסטראנאמיע: דורך די 5טער יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג, האבן די בבלישע אסטראנאמען באריכטעט דעם 18-יעריגן סאראס ציקל פון ליקוי לבנהס,[4] און אינדישע אסטראנאמען האבן באשריבן דער לבנה'ס מאנאטלעכע פארלענגערונג.[5] דער כינעזישער אסטראנאם שי שען (4טער יארהונדערט) פאר דער ציווילער רעכענונג האט געגעבן אנווייזונגען פאראויסזאגן ליקויי חמה און ליקויי לבנה.[6]
די לבנה אין דער יידישער קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דער יידישער מסורה איז די לבנה א וויכטיגער סימבאָל. עס זיינען דאס ענדע און דער תחילה פאָן דעם מונטאטען: דער "ראש חודש". אין דעם אידישן לוח רעכענט מען די חדשים לויט די לבנה. א געוויינלעך יאר האט צוועלף חדשים, און אן עיבור-יאָר האט דרײַצן.
עס איז זייער שיין מיט אירע פארשידענע פארעמעס און קאלירן.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Space Settlements: A Design Study פארשונג פון נאס"א, צוגאב J צו קאפיטל 5: IMPACT UPON LUNAR ATMOSPHERE
- ↑ Moon Fact Sheet, NSSDC, ביי נאס"א
- ↑ ד"ר מאיר ברק (1טן סעפטעמבער 2009). מדוע הירח מתרחק מכדור הארץ?. (אויף העברעיש)
- ↑ Aaboe, A.; Britton, J. P.; Henderson,, J. A.; Neugebauer, Otto; Sachs, A. J. (1991). "Saros Cycle Dates and Related Babylonian Astronomical Texts". Transactions of the American Philosophical Society (American Philosophical Society) 81 (6): 1–75. doi:10.2307/1006543. JSTOR 1006543.
One comprises what we have called "Saros Cycle Texts", which give the months of eclipse possibilities arranged in consistent cycles of 223 months (or 18 years).
- ↑ Sarma, K. V. (2008). in Helaine Selin: Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures, 2, Springer, 317–321. ISBN 978-1-4020-4559-2.
- ↑ Needham 1986, p. 411.


text:
שמשון רפאל הירש
הרב שמשון בן רפאל הירש (כ"ה סיון ה'תקס"ח - כ"ז טבת ה'תרמ"ט), געבוירן אין האמבורג, איז געווען דער פירענדער תורה פערזענלעכקייט פון דער ארטאדאקסישער געמיינדע אין דייטשלאנד.
ער איז געווען א זון פון רפאל הירש, א גרויסער עושר אין האמבורג, וואס איז געווען א זון פון מענדל פראנקפורטער, דער מייסד פון דער תלמוד תורה אין האמבורג.
ער האט געלערנט תורה ביי הרב יצחק בערנייס, אב"ד האמבורג און א גרויסער קעמפער קעגן אסימיליזאציע.
ווען ער איז געווען אלט 23 יאר האט מען אים באשטימט רב פון אלדנבורג. אין תר"ו איז ער געווארן הויפט רב פון מעהרן, און ער האט זיך באזעצט אין ניקאלשבורג. מען האט אנערקענט זיין אויפטו און האט אים באשטימט א מיטגליד אין דעם פארלאמענט פון דער עסטרייכער אימפעריע.
ער האט איינגעפעדעמט אין זיך פייערדיגע קנאות צו קעמפן קעגן דער רעפארם באוועגונג וואס האט אפגעווישט דעם אידישע פאלק אין דייטשלאנד, מיט גאר שטארקע השכלה רעלאטיוו צו די אנדערע פרומע אידן אין מזרח אייראפע, מיט זיין שטאלץ און עהרע אז א אידן מוז קענען די גויאישער שפראך און וויסענשאפט מיט זיין תורה עם דרך ארץ שיטה.
ער ווערט פאררעכענט אלס דער אויספארעמער גרינדער און פאטער פון ארטאדאקסיע און איבערהויפט מאדערן ארטאדאקסיע און אויך דער עקזעמפאל פון קנאות און יעדן קאמף קעגן מאדערנעזאציע.
ער האט געארבעט אין א ספרים געשעפט פאר פרנסה אלס גאר אינגערמאן.


text:
קליינפוילישע וואיעוואדעשאפט
די קליינפוילישע וואיעוואדעשאפט (פויליש: województwo małopolskie מאלאפאלסקא) איז א וואיעוואדעשאפט (פראווינץ) אין דרום פוילן. זי איז געשאפן געווארן דעם 1טן יאנואר 1999 פון די געוועזענער קראקער, טארנער, צאנזער און (טייל פון) בילסקער, קאטאוויצער,קעלצער און קראסנער וואיעוואדעשאפטן.
דער נאמען פון דעם פראווינץ דעם היסטארישן ראיאן פון קלייפוילן, וואס איז געווען אסאך גרעסער פון דער היינטיקער וואיעוואדעשאפט. איר הויפטשטאט איז קראקע.
די פראווינץ האט גרענעצן מיט דער שלעזישער וואיעוואדעשאפט צו מערב, שווענטאקזשיקיע וואיעוואדעשאפט צו צפון, אונטערקארפאטיע צו מזרח און סלאוואקיי צו דרום. זי באדעקט א שטח פון 15,108 קוואדראט ק"מ, און האט א באפעלקערונג פון 3,267,731 (אין 2006). די פראווינץ געפינט זיך אויפן קרייצוועג פון די אינטערנאציאלע רוטעס פון דרעזדן קיין קיעוו און דאנציג קיין בודאפעשט.
שטעט און שטעטלעך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די גרעסטע שטעט און שטעטלעך אין דער קליינפוילישער וואיעוואדעשאפט זענען (לויט דער באפעלקערונג אין 2006):


text:
וואלף
א וואלף (Canis lupus) איז א זויגער פונעם סדר Carnivora (פארצוקערס). דער געשטוביקטער הונט שטאמט פונעם וואלף. וויסנשאפטלער זאגן אז דער הונט שטאמט פון וועלף דרום פונעם יאנגצע טייך אין כינע.
א וואלף וואיעט, און דעם קול וואס ער מאכט רופט מען א וואיעניש.
אויסזע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א געוואקסענער וואלף איז געוויינלעך אומגעפער צוויי מעטער אין לענג פון נאז ביזן וויידל, און וועגט פון 13–79 ק"ג. דער פעלץ האט צוויי שיכטן; דער אונטערשטער שיכט האלט אויס קעגן וואסער. דער אויבערשטער שיכט קען זיין פון די פארבן גרא, ווייס, רויט, ברוין און שווארץ.
וואוין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועלף געפינען זיך אין אייראפע, אזיע און צפון אמעריקע. זיי וואוינען אין מדברות, וועלדער און בערג.
אין בריטאניע האט מען געיאגט וועלף הונדערטער יארן ביז קיינער זענען נישט געבליבן. די לעצטע וועלף אין בריטאניע האבן געלעבט אין דעם סקאטישן הויכלאנד.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ מוסטער:IUCN2006 Database entry includes justification for why this species is of least concern.


text:
די אָפּציעס זענען פילע קאַמף גאַמעס, און איר קענען שפּילן זיי פֿאַר פּאָטער. איר קענען קאַמף האַנט צו האַנט אָדער אָרעם זיך צו די ציין. די פייַנט וועט שטענדיק זיין ווערט & נדאַש; טאָן נישט אָפּרוען. טשאַלאַנדזש זיך אין די ספּאָרט ארענע, רינג גלאַדיאַטאָרס, אין אַ גאַס קאַמף. זינט די שלאַכט, איר האָבן די מינימום סקילז, אָבער נישט פֿאַר לאַנג & נדאַש; באַלד איר וועט האָבן אַ געלעגנהייַט צו פֿאַרבעסערן אויפֿפֿירונג. נאָך יעדער גלייַכן די חשבון איר באַקומען אַ געוויסע סומע, וואָס דעפּענדס אויף די אַוטקאַם פון די שלאַכט. נעמען עס צו ריפּלעניש געזונט, קעריזמאַ, פאַרטיידיקונג און וועפּאַנז. איצט עס ס צייַט צו שפּילן, צו זיכער געווינען.
גאַמעס סעמַאג ףמַאק דורך קאַטעגאָריע:
אין אונדזער גאַמעס, אַלץ איז מעגלעך און אַלץ איז ערלויבט. קאַמף מיט פיסץ און פֿיס, נוצן וועפּאַנז, קאַמף מיט בוליז זיך אָדער באַפאַלן די פּאַסערז-דורך. דאָ איר וועט ניט באַשולדיקן פון אומרעכט, ווייַל איינער קראַפט איז רעכט. אַפֿילו פּאַלאַטישאַנז און פֿילם שטערן זענען נישט גרויס צרה, אויב איר האָט עפּעס קעגן זייער בילד. אָנהייבן אַ קאַמף אין די שפּיל שפּילן, נאָר סעלעקטירן דעם פייַנט.
תאריך די נינדזשאַ און טריינד פאַרמעגן נונטשאַקו, שווערד, און די יסודות פון מאַרשאַל קונסט. די ילוסיוו זעלנער באַן פֿאַר פילע יאָרן צו ווערן אַ פאַקטיש מאַשין קיללער. איר נאָר דאַרפֿן צו נעמען אַ ביסל פּשוט לעוועלס, אין סדר צו דערגרייכן זייער שליימעס. וועט איר נינדזשאַ טורטלעס, וואָס לערנט סענסעי שפּענדל. ער האט ניט אָפּזאָגן צו נעמען קעיר פון און איר, און ווען איר ניטאָ גרייט, גיין מיט די פיר העלדיש טערטאַלז קלירד פון שונאים ונטערערד לאַבירינטהס און שטאָטיש פּרעריע.
& נבספּ;
קאַמף יבער העראָעס טרילינג, ווייל זיי פאַרמאָגן ומגעוויינטלעך כוחות. עפֿן קאַמף גאַמעס אין אַ רודערן און ווערן אַ שטאַרק, פלינק, שנעל און ומדערשראָקן קאָמיקער בוך כאַראַקטער. איבערלעבונג די קראַפט פון דעם האַמער גאָט טאָר, קאַפּיטאַן אַמעריקע העלפן האַנדלען מיט די ראָובאַץ, און באַטמאַן צו באַזיגן מאָנסטערס. אותיות אַנימע און מאַנגאַ איז אויך געבעטן צו שפּילן אין דעם קאַמף. מעגאַמען, נאַרוטאָ, בן 10 און פילע יונג מענטשן געקומען אויס צו קעמפן און געווינען. אין זייער אַרסענאַל פון מאָדערן וועפּאַנז און מאַגיש, אָבער רובֿ ימפּאָרטאַנטלי & נדאַש; זיי זענען פול פון איידעלע אַבסטאַנאַסי קעגן וואָס נישט אַנטקעגנשטעלנ די ינסידיאַס פייַנט.
די ייליאַנז זענען קעגן! איז עס מעגלעך צו בלייַבן אויף די סיידליינז ווען דיין וועלט איז וועגן צו ייַנבראָך? דירעקט דיין בונטאַריש קעגן די ינוואַדערס, און האָבן זיי אַוועקגענומען אין זייער צוריק פּלאַנעט. און צו קאָפּע מיט אַזאַ אַ שווער אַרבעט, טראָגן גלאַווז און גיין צו די באָקסינג רינג ווו איר האָבן טשאַלאַדזשד די מערסט פאָרמידאַבלע קאָמפּעטיטאָרס. & נבספּ;
& נבספּ;
ספּאָרט גאַמעס פֿאַר פּאָטער פיגהץ ווי יענע ער איז פאַרקנאַסט אין מאַרשאַל קונסט אָדער נאָר טשוזאַז זיין וועג צו אָלימפּיק כייץ. דאָ עס איז מעגלעך צו איבערחזרן די סטאַנץ פון דזשאַקקיע טשאַן, רימבאַוד, צולייגן באָקסינג מיט זאַמביז, סנאָוומען און קאַוז. סומאָ ראַנגלערייַ און אַזוי אַנדערש, אָבער גלייַך טשיקאַווע. אין דער ערשטער פאַל, פּושינג די פעט מענטש אין די רגע & נדאַש; פּאַרטיסאַפּאַנץ ווייַזן אַ פאַקטיש ווייַזן.
& נבספּ;
אבער פילע סוגיות באדעקט אין אונדזער אָפּטיילונג, און קענען זיין צעטיילט אין קאַטעגאָריעס:
& נבספּ;
די יינגלעך שטענדיק לייקט צו זיין קאַמפּערד כוחות, אַפֿילו ווען זיי האָבן ניט געהאט די געלעגנהייט צו שפּילן גאַמעס אויף די קאָמפּיוטער קאַמף. פּרימיטיוו יינגלעך בייַסן און קראַצן, ווייד פּאַנטשיז בייַ יעדער אנדערער מיט קלאַבז. אַנטיק יינגלעך זענען קאַמף מיט ווודאַן שווערדן, פּראַקטיסינג אַנאַרמד קאַמבאַט און, אַזוי פּריפּערינג צו ווערן זעלנער. עלטער כמעט אַנטשיינדזשד פיגהץ & נדאַש; ווידער געקומען אין שפּילן שווערדן, מאַסעס און פיסץ. טאָמער עפּעס האט געביטן אין מאָדערן מאל? איר 'ד ווערן סאַפּרייזד, אָבער כּמעט אַלץ געבליבן די זעלבע, נאָר איצט בעסער צו קעמפן אין אַ ווירטואַל וועלט ווו די שפּילער איז ניט שאַטן דורך דעם און לייַדן בלויז די באָץ.
& נבספּ;
סעלעקט די סימיאַלייטער מיט רעאַליסטיש אַקשאַנז און בליצן פּראָדוקטן. אומעטום דאָרט זענען אַטראַקטיוו זייַט און פאַרשידענע אַפּערטונאַטיז. עטלעכע ראָונדס אָדער לעוועלס דאַרפֿן צו בלייַבנ לעבן אין די גלייַכן, קאָזינג שעדיקן צו די קעגנער און צו כעזשבן מאַקסימום שפּיל ווייזט און שטעלן די רעקאָרד.


text:
אייזן עפאכע
די אייזן עפאכע איז די דריטע עפאכע פון דער דריי-פאכיגער סיסטעם פון פרעהיסטארישע עפאכעס. די ערשטע צוויי זענען די שטיין עפאכע און די בראנדז עפאכע. אין דער אייזן עפאכע האבן זיך מענטשן אויסגעלערנט וויאזוי זיך צו באנוצן מיט מעטאלן, בעיקר אייזן וויאזוי צו מאכן דערפון געווער און געצייג.
עס איז נישט דא קיין געוויסע צייט ווען די עפאכע האט זיך אנגעהויבן אדער געענדיגט, נאר אין יעדער ראיאן איז עס געווען אנדערש. ווען אין געוויסע פלעצער איז מען שוין געווען פארגעשריטן, איז מען אין אנדער פלעצער נאך געווען צוריקגעשטאנען. עס איז אויך נישט דא קיין געשריבענע רעקארדס פון די עפאכע, ווייל מען האט דאן נאכנישט געוויסט וויאזוי צו שרייבן. אלעס וואס מען ווייסט וועגן די עפאכע, ווייסט מען נאר פון ארכעאלאגיע. די אייזן עפאכע ענדיקט זיך ווען מען האט אנגעהויבן שרייבן רעקארדס פון די געשענישען. די תקופה נאך דער אייזן עפאכע ווערט אנגערופן אוראלטע היסטאריע.


text:
גוגל אנאליטיקס
גוגל אנאליטיקס (Google Analytics) איז א פרייער באדינונג פון גוגל צו ווייזן סטאטיסטיק און טראפיק אנאליזן און פעטערן'ס פון וויזיטארס צו אייער וועב סייט.
עס איז אויסגעשטעלט מיט אנאליזן מאפעס פון די וועלט פון ווי אייערע ליינער זענען קאנצערטריט. און וועלכע ענין עס האט גורם געווען דאס מערסטע טראפיק צו דעם סייט. א.א.וו. אינטערסאנטע גראפס און נומערן צו ווייזן וואס איר זאלט זיך פארלייגן כדי צוציען נאך ליינער און אזוי ארום קענען מאכן געלט אויף עדס אין אייער סייט.
עס האט 80 מינע וועגן וויאזוי צו ווייזן רעפארטס איר זאלט אייך אינטימעטלי באקענען מיט אייערע ליינער וואס און ווער, ווי און וויאזוי, פארוואס און ווען, - זיי נוצען אייער סייט. אדער טאמער עס איז א ביזנעס סייט, צו זעהן וועלכע פראדוקטען פארקויפן זיך מער דורך כאפן דעם קאסטומער.
- וויפל בלעטער פון דיין וועבסייט א יעדע באזוכער ליינט.
- וועלכע זיי ליינען די מערסטע.
- וויפל צייט זיי פארברענגען אין דיין סייט.
- וויפל צייט זיי בלייבן אין איין-צוה אויפאמאל.
- א יעדע באנוצער וויפל מאל ער קומט צוריק באזוכן.
- עס גיט אייך א קאד ארויפצולייגן אויף מארקעטינג אימעיל וואס לינקט צו אייער סייט. און דערנאך קענט איר זעהן פונקליך וויפל פון די אימעיל ליסטע און ווער עס איז אלס אריין אין אייער סייט.
- א מאפע פון דער וועלט, מיט פינטעלעך וואס צייגט אייך ווען איר פירט אריבער דעם מייז וויפל פראצענט עס קומען פון יענע געגנט. איינגעטיילט ביזן קלענסטען געגענט אין א שטאט, וו.צ.ב.ש. ביז ברוקלין אדער מאנהעטן.
עס איז אזוי פאפולער געווארן אז גוגל גיט דאס מער נישט אוועק בחינם נאר נאך אן אינטוויטאציע מיט א גורל.
גוגל זוך מכשיר • גוגל כלים פאס • זשימעיל • גוגל שמועס • גוגל קא אפ • גוגל נייעס • גוגל דעסקטאפ • גוגל דאקומענטן • גוגל לייענער • גוגל אלערטס • גוגל מאפע • גוגל ווידעא • גוגל אנאליטיקס • בלאגער • גוגל פינאנץ • לעבס • גוגל בילדער • גוגל ביכער • פרוגעל • גוגל ערד • גוגל בוקמארקס • יוטוב • גוגל גרופעס


text:
װיקיפּעדיע:קאפירעכטן
וויקיפעדיע קאפירעכט פאליסי איז געבויט צו אפהיטן דעם באגריף פון אומזינסטיגע פרייע אינהאלט אז יעדער איינער אין די וועלט מעג פון דא אלעס קאפירן אן באגרעניצונג פון בעלות, דעריבער מוזן מיר זיך האלטן ביים דעם פאליסי אז מען טאר נישט קאפירן פון ערגעץ אנדערשט אהער אן רשות קיין שום אינפארמאציע אז דער מחבר האט איר טאקע באפרייט פאר יעדן.
יעדע מאל ווען מען ענדערט עפעס איז דא א נאטיץ אונטן אז די ארבעט איז נישט קאפירעכט:
- ביטע מערק אויף אז דיינע אלע טיילונגען אינעם װיקיפּעדיע איז אונטער דעם GNU Free Documentation License דערלויבן (מער פרטים זעה װיקיפּעדיע:קאפירעכטן). אויב דו וויִלסט נישט זאלן דיינע טיילונגען דערשיינען ווערן און זאלן אנדערע קענען קאפירן דיין אינהאַלט - ביטע שרייב זיי נישט אַהער. איר זאגט צו אז איר האט געשריבן אן אייגענעם אינהאַלט, אדער האט איר באקומען א ערלויבונג צו איר שרייבן


text:
ראאלד אמונדסען
ראאַלד ענגלברעגט גראוונינג אַמונדסען (נארוועגיש: Roald Engelbregt Gravning Amundsen; 16טן יולי 1872 – בערך 18טן יוני 1928) איז געווען א נארוועגישער אויספארשער פון פאלארע ראיאנען. ער האט געפירט די אנטארקטישע עקספעדיציע צו אנטפלעקן דעם דרום פאלוס אין דעצעמבער 1911 און ער איז געווען דער ערשטער עקספעדיציע פירער אנצוקומען צום צפון פאלוס אין 1926.[1][2] אויך איז ער געווען דער ערשטער וואס איז אדורכגעגאנגן דעם צפון-מערב דורכפאר (1903-06). אין יוני 1928 איז ער פארשוואונדן געווארן בשעת א טייל נעמען אין אן הצלה מיסיע.
צוזאמען מיט דאגלאס מאסאן, ראבערט פאלקאן סקאט און ערנעסט שאקלטאן איז אמונדסען געווען פון די הויפט אויספארשער פירער אין דער העלדישער עפאכע פון אנטארקטישע אויספארשונגען.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ ראאלד אמונדסען און די 1925 צפון פאלוס עקספעדיציע. Historynet.com. דערגרייכט דעם 11טן מערץ 2010. (אויף ענגליש)
- ↑ ראאלד אמונדסען. PBS.org. דערגרייכט דעם 11טן מערץ 2010. (אויף ענגליש)


text:
אווידיוס
פובליוס אווידיוס נאַסא (20סטן מערץ 43- - 17), באקאנט אויך ווי אוויד, איז געווען א רוימישער דיכטער. ער צוזאמען מיט ווערגיל און האראץ ווערן גערעכנט די דריי גרויסע דיכטער פון לאטיינישער ליטעראטור.
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אווידיוס איז געבוירן געווארן אין סולמאנע, צפון איטאליע אין א גבירישער פאמיליע. ער האט שטענדיג געוואלט ווערן א דיכטער, אבער זיין פאטער האט זיך געשטעלט אז ער זאל ווערן אן אדוואקאט, און האט אים געשיקט שטודירן אין רוים. נאכן טויט פון זיין ברודער ביי די צוואנציג יאר, איז אווידיוס געפארן קיין אטען. ער האט געהייראט דריי מאל, אבער די ערשטע צוויי ווייבער האט גע'גט. ער האט געהאט איין טאכטער.
אין יאר 8 האט דער קייסער אויגוסטוס אים געשיקט אין גלות קיין טאמיס, אויפן שווארצן ים.


text:
סודעטן
סודעטן (אדער סודעטנלאנד) איז געווען דער נאמען פון א געביט אין טשעכאסלאוואקיי, צווישן די צויי וועלט מלחמות, וואו אסאך פאלקסדויטשן האבן געוואוינט.
די נאציס האבן געזען אין די געגנט, א טייל פונעם דריטן רייך, און היטלער האט פארלאנגט פון עדווארד בענעש, פרעזידענט פון טשעכאסלאוואקיי, אפצוגעבן די געביט צו דער דייטשער רעגירונג.
בענעש האט נישט געוואלט, אבער האט מורא געהאט פון דייטשלאנד, דאס הילפסלאזקייט פון די גרויסמאכטן, איז געקומען צו א נייעם הויכפונקט, ווען די אליאירטע פון די טשעכישע האבן פארלאנגט, אז כדי צוריק צוהאלטן א מלחמה, זאל טשעכיי אפגעבן דאס געביט. טשעכאסלאוואקיי האט טאקע נאכגעגעבן, און דער פרעמיער מיניסטער פון ענגלאנד, נעוויל טשעמבערליין האט געהאלטן, אז ער האט פארמיטן אן אומגליק, און א נייעם קריג אויפן אייראפעישן קאנטינענט.


text:
צפון פאלוס
דער צפון פאָלוס, אויך באקאנט אלס דער געאגראפֿישער צפון פאָלוס ווערט דעפינירט ווי דער פונקט אינעם צפון האלבקוגל וואו דער ערד'ס אַקס פון ראטאציע טרעפט דער ערד'ס אייבערפלאך. דאס איז נישט דער זעלבער ווי דער צפון מאגנעטישער פאלוס.
דער צפון פאלוס איז איז דער צפונסטער פונקט אויף דער אייבערפֿלאך פון דער ערד, גענוי קעגן איבער דעם דרום פאלוס. ביים צפון פאלוס זענען אלע ריכטונגען צו דרום; אלע לענג ליניעס קומען צוזאמען דארט.
נישט אזוי ווי דער דרום פאלוס וואס ליגט אויף א קאנטינעטאלישער לאנד מאסע, דער צפון פאלוס איז פלאצירט אינמיטן דעם ארקטישן אקעאן צווישן וואסער וואס איז שטענגיד באדעקט מיט איבעררוקנדיקן ים אײַז. דעריבער איז נישט פראקטיש צו בויען קיין פערמאנענטע סטאנציע ביים צפון פאלוס. .


text:
וואָס צו זען
רוב פון די מענטשן פון קימאָלאָס הייַנט לעבן אין די אינזל ס קאַפּיטאַל טשאָראַ. ווייַל פון די פילע Pirate Attacks דעם דאָרף האט שוין געבויט ווי אַ אמת לאַבירינטה, אין סדר צו צעטומלען די שונאים. דאָ, איר קענען באַזוכן די אַרטשאַעאָלאָגיקאַל מוזיי מיט אַבדזשעקס דער הויפּט פֿון די עקסקאַוויישאַנז בייַ עלליניקאַ, און עס איז אויך אַ ימפּרעסיוו קירך מיט אַ בלוי קופּאָל, ווי געזונט ווי אַן אַלט קאַסטראָ.
אין עלליניקאַ עס איז אַ דייווינג שולע, ווו זיי נעמען איר אויף דייווז אַרום די סאַנגקאַן שטאָט. דו זאלסט ניט דערוואַרטן צו זען צו פיל כאָטש. די פישערייַ דאָרף גאָופּאַ איז זייער שיין און דעפינאַטעלי ווערט אַ באַזוכן.
די הייס וועלז פון פּראַססאַ זענען ריפּיוטאַד פֿאַר בעת היילונג כוחות.
וואָס צו טאָן
דאס איז זייער פיל אַן אינזל פֿאַר אָפּרו און פאַרווייַלונג, אַזוי נעמען עטלעכע גוט ביכער, פֿאַרבן אָדער פּענסילס און לאָזן די שעפֿערישקייט לויפן. איר קענען אויך גיין דייווינג בייַ די דייווינג שולע אין עלליניקאַ אָדער נעמען אַ דייַטריפּ צו מילאָס. די סנאָרקעללינג איז גוט ווי געזונט ווי די פישערייַ.
בעאַטשעס קימאָלאָס איז נישט ריפּיוטאַד פֿאַר זייַן גרויס ביטשיז, אָבער עס זענען אַ ווייניק ערטער פֿאַר ענדזשויינג דעם ים. מאַווראָספּיליאַ איז אַ לאַנג, וויסט ברעג, אַליקי האט אַ גאַנץ גוט זאַמד און שטיין ברעג און אין גאָופּאַ עס זענען עטלעכע Cliffs איר קענען באַקומען אין די וואַסער פון. איר קענען אויך באַקומען די טאַקסיבאָאַט צו די קליין אינזל פּאָליאַעגאָס ווו דער בעסטער ביטשיז זענען.
נייטלייף
איר וועט געפֿינען אַ ביסל, שטיל באַרס אין פּסאַטהי און טשאָראַ. גאַנץ אָפֿט, די לאָוקאַלז צולייגן געזאַנג און דאַנסינג, און איר זענען מער ווי באַגריסן צו באַהעפטן אין.
עסנוואַרג
די עסנוואַרג געדינט אויף קימאָלאָס איז בעקאַבאָלעדיק גריכיש. איר וועט געפֿינען די טאַווערנז אין טשאָראַ אָדער די פּאָרט, און די אינזל ס ספּעציאַליטעט איז אַ מין פון פּיצע גערופֿן "לאַדעניאַ". איר זאָל אויך פּרובירן די קליין קיילים, מעזעדאַקיאַ, דאָ.
שאַפּינג
עס זענען נישט פילע שאַפּס אויף קימאָלאָס, אָבער איר וועט געפינען פּאָוסטקאַרדז, טאָמער עטלעכע קליידער אָדער די טיילמאָליק אָנדענק. עס זענען אויך קאַרווד האָלץ אַבדזשעקץ ווי ווויל ווי טעקסטיילז און ימברוידעריז.
געטינג אַרום
ווייַל פון די נויט פון טראַנספּערטיישאַן: ניט בוסעס, קאַררענטאַלס אָדער מאָופּט ס, איר וועט האָבן צו פאַרענטפערן מיט גיין. די דיסטאַנסאַז ביסט נישט זייער גרויס כאָטש, און אויב איר ניטאָ מאַזלדיק איר זאל זיין ביכולת צו היטטשהיקע. אין די פּאָרט עס איז יוזשאַוואַלי אַ טאַקסיבאָאַט, און א מאל איר קענען באַקומען אַ פישער צו נעמען איר ווו איר ווילן צו גיין פֿאַר אַ קליין אָפּצאָל.
געטינג דאָרט
איר קענען באַקומען אַ פלי צו מילאָס אָדער אַטהענס גריכנלאנד און פֿון דאָרט נעמען די פערריבאָאַט. קימאָלאָס איז אויך קאָננעקטעד מיט Paros, סאַנטאָריני גריכנלאנד, Serifos און אנדערע סיקלאַדיק אינזלען.


text:
באנד סטריט אונטערגרונט סטאנציע
קאארדינאטן: 51°30′50″N 0°09′00″W / 51.514, -0.15
באנד סטריט (ענגליש: Bond Street) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף אקספארד סטריט נאנט צום ראג באנד סטריט, מיט אריינגאנגען עטלעכער מעטער מערב פון ניי באנד סטריט. די סטאנציע איז אן איבערבייט צווישן די צענטראלע און יובילי ליניעס.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער צענטראלער לאנדאן באן אום 24סטן סעפטעמבער 1900. די באדינסט אויף דער יובילי ליניע האט אנגעהויבן דעם 1טן מיי 1979.


text:
צענטראל-הייצונג
א צענטראל-הייצונג סיסטעם איז טייטש אז א גאנצע הויז ווערט געהייצט דורך איין צענטראלע הייצונג אפאראט וועלכע צעשפרייט די היץ דורך דאקטס וועלכע גייען ארום די הויז.
די סארט הייצונג איז אויסגעטראפן געווארן בערך 200 יאר צוריק און איז געקומען אין פארשידענע פארמאטן. די ערשטע געלונגענע אזא סיסטעם איז אויסגעטראפן געווארן אין בריטאניע אין 1816 און האט גענוצט די ענערגיע אויפצוקאכן הייסע וואסער וועלכע האט צירקולירט אין רערן. א צווייטע געלונגענע סיסטעם איז אויסגעטראפן געווארן אין אמעריקע אין 1835 וועלכע האט גענוצט ווארימע לופט און אין 1850 האט מען אויסגעטראפן די סטים הייצונג סיסטעם.
היינטיגע צענטראלע סיסטעמען געבן הייצונג פון א צענטראלן אויוון צו א גאנצן הויז, געביידע, אדער עטליכע געביידעס. רוב גרויסע צענטראלע סיסטעמען נוצן הייסע וואסער אדער סטים וועלכע ווערט פארשפרייט אין די רערן. רוב הייזער אין אמעריקע נוצן אזעלכע סיסטעמען און דאס זעלבע איז מיט רוב אפיס געביידעס, האטעלן, און אפילו קאמפלעקסן פון עטליכע געביידעס ווי שאפינג צענטערס.
צענטראלע הייצונג סיסטעמען אין אמעריקע ווערן געברענט דורך אויל, אדער קוילן. די ברענשטאף סופלייעט א פייער וועלכע הייצט מאטעלענע טיילן וועלכע הייצן ווייטער דאס וואסער, סטים, אדער לופט וועלכע צירקולירט אין די רערן. די אלע סיסטעמען ווערן קאנטראלירט דורך א טערמאסטאט וועלכע צינדט אן די הייצונג איינמאל די טעמפעראטור גרייכט די היץ אויף וועלכע עס איז אנגעשטעלט.
אלע צענטראלע סיסטעמען שיקן דאס געהייצטע וואסער אדער פארע צו ראדיאטארן וועלכע זענען ווי א שאכטל מיט עטליכע אפטיילונגען דערין וואו די היץ אדער וואסער צירקולירט ארום און ארום. די ראדיאטארן פארמאגן אלע איין קליינע עפענונג וועלכע קען געעפענט ווערן ארויסצולאזן לופט כדי צו רעגולירן דעם סיסטעם.
די סארט סיסטעמען זענען אין פאקט די בעסטע הייצונג ווייל די רערן וועלכע לויפן ארום די הויז הייצט דאס הויז פון אינעווייניג און באשציט אלע ווענט און דעכער פון די דרויסנדיגע קעלט, שפארנדיג אסאך ענערגיע. ספעציעל איז וואסער גוט ווייל דאס געהייצטע וואסער בלייבט ווארעם אפילו נאכדעם וואס די סיסטעם לעשט זיך אויס און אזוי דארף מען נוצן ווייניגער ענערגיע.
עס זענען פאראן א רייע צענטראל-הייצונג סיסטעמען:


text:
דורך העניך » מיטוואך יולי 13, 2016 12:40 am
כ'האב געזען א ציטאט פון א דרשה פון א געוויסן אדמו"ר ווי ער פאדערט אויף זיינע נאכפאלגער וועגן די בגדי נשים. ער טענה'ט אז ס'איז ל"ע דא א געוואלד מיט פרויען וועלכע גייען היינט אנגעטון פיל "שוואכער" ווי זייערע מאמעס און באבעס זענען געגאנגען, און זיי מוזן זיך כאפן ביים קאפ אז עס טאר נישט אזוי זיין. מ'טאר נישט חלילה ווערן שוואכער פון די פריערדיגע.
פונקט האב איך געזען דעם ציטאט פון איין אדמו"ר אבער דעם זעלבן פקחות הערט מען כסדר פון פילע חסידישע רבי'ס און רבנים. לאמיר זיך אביסל פארטיפן אין אט דער טענה, און לאמיר פרובירן צוצוטשעפען לאגיק צו די דברות קודש.
זאגט דער רבי אז געוויסע פרויען גייען היינט מיט שייטלעך וועלכע זענען מער מאדערן ווי די שייטלעך וואס זייערע באבעס זענען געגאנגען. איז דאס אמת? יא, ס'איז אמת. אבער פון דער אנדערער זייט איז דער פאקט אז עס זענען פאראן טויזנטער פרויען וועלכע גייען היינט אנגעטון פיל פרימער פון זייערע מאמעס און באבעס. אומצאליגע פרויען וועלכע זענען געגאנגען מיט הוילע דזשעקי קענעדי סטיל שייטלעך האבן היינט אייניקלעך וועלכע גייען היטן און שפיצלעך.
עס איז בלי שום ספק דא פיל מער פרויען וועלכע גייען מיט פרימערע בגדים ווי זייערע באבעס ווי פרויען וועלכע גייען מער מאדערן. דאס מיינט אז אין דער חרדישער מחנה איז דא א שטארקער "נעט געין" פון פרומקייט. אלזא ווען מ'קוקט אויפ'ן כלל איז קלאר אז מ'ווערט מער און מער פרום. א מאסע פרויען אויף לי עוועניו זעט היינט אויס פילע דרגות פון פרימער ווי די בילדער פון חסידישע מאסן פרויען פאר דרייסיג-פערציג יאר צוריק.
דער רבי איז זיכער צופרידן אז דער כלל ווערט פרימער, אבער דעם רבי'ן ווייטאגט דעם יחיד. אוי, ס'איז ממש א ווייטאג א פלונית גייט מיט א לאנגע שייטל בעת איר באבע איז געגאנגען מיט אן איידעלן קורצן שייטל. מ'דארף פארפירן אויף דעם.
לאמיר אריינטראכטן א מינוט. נארמאלע מענטשן פארשטייען אז נישט יעדער איז אייניג. עס זענען דא מענטשן וואס זענען געאייגנט צו ווערן מער פרום, און עס זענען דא מענטשן וואס זענען נישט געאייגנט דערפאר. זייער תכונת הנפש ציט זיך אנצוטון לויט'ן היינטיגן סטיל. פונעם רבינ'ס שטאנדפונקט דארף ער נאר זיין העפפי מיט'ן פאקט אז ביי זיינע חסידים זענען דא מער וואס ווערן פרימער ווי די וואס ווערן מער מאדערן – וואס ברענגט אים א "נעט געין" פון פרומקייט. ווען דער רבי ווייטאגט אויף יחידים איז פשט אז דער רבי וויל בכלל נישט אנערקענען אז עס איז לעגיטים פאר סיי וועמען צו ווערן מער מאדערן ווי די עלטערן.
אין אנדערע ווערטער, שינויים קענען נאר געשען אויף רעכטס און קיינמאל נישט אויף לינקס. אן אידעאלער כלל באשטייט פון יחידים וואס בלייבן די זעלבע אדער ווערן פרימער – און היות קינדער מוזן אנפאנגען אויף דעם שטאפל פון פרומקייט פון די עלטערן און קענען נאר גיין נאך מער רעכטס, גייט דער כלל דערגרייכן דעם שטאפל ווען יעדער יחיד איז אויף דער העכסטער שטאפל פון פרומקייט.
נעם שייטלעך ווי א משל. אז מ'פאנגט אן א קהילה פון 100 פרויען, וואס אלע גייען הוילע שייטלען, און בלויז צוויי גייען א שפיצל, וועט נישט נעמען לאנג ביז יעדע איינציגע פרוי אין דער קהילה וועט גיין א שפיצל. וויאזוי? לאמיר זאגן אז יעדע פרוי האט דריי זון און דריי טעכטער. דער צווייטער דור פון דער קהילה באשטייט פון דריי הונדערט מיידלעך. זעקס פון די מיידלעך זענען דאך די טעכטער פון די צוויי שפיצל לעידיס מוזן זיי דאך גיין שפיצלעך פונקט ווי זייערע מאמעס. אבער דא גייען צוקומען נאך זעקס מיידלעך וועלכע וועלן ווערן שנירן ביי די שפיצל לעידיס, און רוב פון זיי, לאמיר זאגן 4, גייען אויך אנטון שפיצלעך. האלטן מיר שוין אז אין צווייטן דור זענען דא 10 מיידלעך מיט שפיצלעך. צווישן די איבעריגע 290 מיידלעך וועלן זיכער זיין אזעלכע וואס וועלן גיין אנדערש ווי זייערע מאמעס. היות מ'מעג נאר גיין פרימער פון דער מאמען, וועלן זיין עטליכע מיידלעך וואס וועלן אנטון שפיצלעך. לאמיר זאגן אז נאך פינף מיידלעך וועלן זיך טוישן צו גיין שפיצלעך. האלטן מיר ביי 15 שפיצלעך פון די 300 מיידלעך אין צווייטן דור.
אין ערשטן דור איז געווען 2/100 שפיצלעך – 2 פראצענט. אין צווייטן דור האלט עס שוין ביי 15/300 שפיצלעך – 5 פראצענט. אין דעם רבינ'ס אידעאלן כלל, א געזעלשאפט וואו מ'קען נאר ווערן פרימער און קיין שום יחיד טאר נישט ווערן מער מאדערן, וועט דער פראצענט פון שפיצלעך ווייטער שטייגן אויף דעם זעלבן אופן. אין דריטן דור וועט 12.5 פראצענט גיין שפיצלעך, אין פערטן דור וועט 31 פראצענט גיין שפיצלעך, אין פינפטן דור 78 פראצענט, און אין זעקסטן דור וועט שוין בע"ה זיין א דור שכולו זכאי ווען יעדער וועט גיין שפיצלעך. דאס איז א שפיל פון א קנאפע הונדערט יאר וואס עס וועט נעמען פאר א קהילה פון בלויז 2 פראצענט שפיצלעך צו ווערן 100 פראצענט באשפיצלט.
עס פארשטייט יעדער אז קיינמאל אין היסטאריע איז נישט געווען אזא באגריף אז מ'זאל ערווארטן אז כלל ישראל זאל זיך ארויפזעצן אויף רעלסן וועלכע פירן צוביסלעך אין א געוויסער דירעקציע. עס זענען אייביג געווען פארשידענע סארטן מענטשן, און מ'האט אייביג פארשטאנען אז נישט יעדער איז געקנויטן פון זעלבן טייג.
אבער אונזערע חרדישע קהילות ארבעטן ליידער בערך אויף דעם אופן, נאר דער גאלאפ איז נישט אזוי שנעל וויבאלד עס זענען דא געוויסע וואס טוישן זיך יא אויף מער מאדערן. עס איז קלאר אז די חסידישע קהילות וואו א שפיצל איז אן ארויפגעקוקטע זאך גייען צו דער ריכטונג פון 100 פראצענט באשפיצלט, וויבאלד עס איז דא א שטארקער "נעט געין" פון די וואס ווערן פרימער.
ווען דער רבי שליט"א וויינט אויף יחידים ליגט אין זיינע ווערטער אז עס ווייטאגט אים אז עס וועט נעמען נאך א דור צוויי ביז יעדער וועט גיין א שפיצל. ער וויל בכלל נישט אנערקענען אז ס'איז נאטירליך און נארמאל אז געוויסע זאלן גיין אויף דעם אנדערן וועג – און אז פון זיין פערספעקטיוו שטייט ער נאך זייער נאנט צו זיין אידעאלן כלל. דער רבי זאגט אז ער אנערקענט נאר ווערן פרימער, און יא, ביז א פינף-זעקס דורות מוז יעדע פרוי אין זיין קהילה גיין א שפיצל. נאך מער פון דעם, אויב פאלט ביי פאר עטליכע פרויען צו ווערן נאך פרימער, און וועלן זיך אינגאנצן אפבונדן, איז ווידער נאר דא איין דירעקציע, און ביז נאך עטליכע צענדליגער יארן ערווארטעט דער רבי אז יעדע פרוי פון זיין קהילה זאל גיין אפגעבונדן.
און איר מיינט אז ביי דעם וועט עס בלייבן שטיין? עס איז דא א סיבה פארוואס אין געוויסע קלענערע קרייזן האבן פרויען געמוזט ערפונדן דעם שווארצן שאל זיך ארומצואוויקלען מכף רגל ועד ראש. אויב עס איז נאר דא איין וועג צו גיין, אויב מ'מעג נאר נאכטון די עלטערן אדער ווערן פרימער איז אומפארמיידלעך אז מ'זאל אויפקומען מיט פרישע "פרומקייטן" וואס וועט צוביסלעך ווערן מער און מער פארשפרייט.
אלזא, שטעלט אפ דעם רבי'ן בשעת ער ברעטשעט וועגן יחידים וואס גייען ליידער "שוואכער" ווי די עלטערן, און פרעגט אים וואס זיין בליק איז אויפ'ן כלל, און צי ער האלט אז אן אידעאלע חסידישע געזעלשאפט דארף אויסקוקן ווי איך האב דא פריער געשילדערט.
אט דער אנאליז ווארפט ליכט אויף דעם ברייטן בילד וואס טוט זיך אפ ביים יהדות החרדית. דאס איז מסביר וויאזוי מ'רוקט זיך אלס מער צו עקסטרעמיזם, און דאס ערקלערט די ערשיינונג פונעם נייעם "איזם": די עבודה זרה פון "פרומיזם". נישט אז זיי זענען בכלל ביכולות צו אנאליזירן וואס זיי האלטן, אבער אין הינטער-באוואוסטזיין גלייבן די פרומיסטן אז דער אידעאלער כלל דארף ווערן פרימער און פרימער, אן אפשטעל. און אלס אן אומפארמיידליכע תוצאה מוזן זיי כסדר העכערן די פרומיסטישע ערווארטונגען, און כסדר אויפקומען מיט פרישע פרומיזמען ווייטער צו פיטערן דעם פראצעס.
האט איר הנאה געהאט פון מיין ארטיקל? גיט א 'לייק' און שיקט א לינק צו אייערע פריינט. אבער בשום אופן נישט קאפירן דעם גאנצן ארטיקל און שיקן ווייטער - אדם אוסר את שלו.


text:
קאסעטע
א קאסעטע איז א רעקטאנגל פלאסטיק האלטער וואס האלט א מאגנעטישע לענטע, און מ'קען הערן פון איר קלאנג ווי למשל מוזיק און רעדן דורך א קאסעטע שפילער.
היינט ניצט מען מאדערנע טעכנאלאגישע כלים, ווי אייפאד, MP3 און דאס גלייכן צו הערן לידער און דאס גלייכן.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע סארט אוידיא הערבארע פראדוקט איז געווען דער פאנאגראף. שפעטער איז געקומען די פלאטע מיטן רעקארד שפילער, דערויף איז אויפגעקומען די 'קאסעטע' וואס האט איבערגענומען דאס רעקארד ניץ ביים ציבור. לעצטענס ווערט דאס קאסעטע באניץ אויכעט צוביסעלך פארשווינדן און אויפן פלאץ קומט ארויף די סידיס און דיווידיס.
ווי אזוי דאס ארבעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
א טאשמע איז צוזאמען געשטעלט פון א קאסעטע וואס האט איז זיך צוויי רעדער וואס אויף די רעדער איז ארויף געדרייעט טעיפ געמאכט פון מאגנאטישע מאטריאל, ווי לענגער די טעיפ איז אלס לענגער קען מען רעקאדירן דערויף. אין אלגעמיין קען מען באקומען טעיפס אין די לענג פון 45, 60, 90, און 120 מינוט לאנג.
די חכמה פון רעקארדירן מוזיק קומט פון דעם וואס מען קען איבערדרייען פון קול (sound) אדער באוועגן (motion) צו עלעקטריע, איינמאל מען דרייט דאס איבער צו עלעקטריק נוצט מען מאגנאטיקס צו רעקאדירן דאס עלעקטרישע שטרומען אויף די מאגנאטישע טעיפ וואס איז דא אין די קאסעט.
ניצנדיג עלעקטריע קען מען באשאפן מאגנעטישע שטראמען, אז מען לייגט דאס צו צי מאגנעטישע מאטריעאל וועט די מאגנעטשיע מאטריאל האלטן די מאגנעטישע שטרומען אויף זיך פאר א לאנגע צייט. נוצענדיג א געדרייעכטץ פון פעדעמער קען מען צוריק באשאפן עלעקטריק פון די מאגנעטישע שטראמען וואס זענען אין דער קאסעטע, און דורך דעם באקומט צוריק די ארגינאלע עלעקטרישע שטרומען וואס פירן די קול אדער באוועגעכץ וואס מען האט רעקעדירט אויף די טעיפ.


text:
די שוועדישע קאנסומער אגענטור
די שוועדישע קאנסומער אגענטור
די שוועדישע קאנסומער אגענטור איז א רעגירונגס אגענטור באאויפטראגט מיטן באשיצן קאנסומער אינטערעסן.
די רעגירונג און פארלימענט באשטימען קאנסומער פאליסי און שטעלן אויף די פרעימווארק פאר די קאנסומער אגענטור'ס ארבעט.
די שוועדישע קאנסומער אגענטור ווערט אנגעפירט דורך א דירעקטאר דזשענערעל וואס איז אויך דער קאנסומער אמבודסמאן (KO). דער קאנסומער אמבודסמאן (KO) טוט אויפזיכטן די מארק און באשיצט די אינטערעסן קאנסומער אנטקעגן פירמעס אין געריכט.
מיר ארבעטן מיט:
- אויפזיכט פון פירמעס
- קלאגעס
- אפמאכן מיט אינדוסטריע
- פארזיכערן זיכערע פראדוקטן און סערוויסעס
- העלפן קאנסומער אראנדזשירן זייער פערזענליכע פינאנצן
- טרענירן און העלפן לאקאלע קאנסומער ראטגעבער און בודזשעט און חובות ראטגעבער
- העלפן יונגע ווערן מער קריטיקרנדע קאנסומער
- אומאפהענגיגע אינפארמאציע פאר קאנסומער דורך Hallå Konsument
- אומאפהענגיגע אינפארמאציע פאר קאנסומער קויפונג אין אנדערע EU לענדער
- אנאליזירן טרענדס און טרעפן קאנסומער פראבלעמען אין פארשידנארטיגע מארקן


text:
צום סוף, עס איז זומער! איר קענען פאַרגעסן וועגן די שולע און די אָנ אַ סאָף לעקציעס, געגאנגען צו די דאָרף צו אָווועריט פרוכט, שווימען אין די טייַך און קוק די נאַכט הימל, ווו די שטערן זענען פיל גרעסערע און ברייטער ווי אין די שטאָט. אבער אויב איידער די יום טוּב נאָך ווייַט אַוועק, פאָרן די צייַט איר וועט זיין פּאָטער אָנליין שפּיל Farm. מיט די אותיות פון שפּאַס איר קענען האָבן שפּאַס, צו פאָר אַ מאָטאָציקל מיט סקולפּין אָטיס אָדער שפּיל אין עקאָנאָמיש סימיאַלייטער, שיין אַ פאַקטיש פּויער. מנוחה איז ניט נייטיק, אָבער וועט פאַרדינען אַ קאַפּיטאַל מאַרק דורך סעלינג די פֿרוכטן פֿון זייער טעטיקייט.
גאַמעס פאַרם דורך קאַטעגאָריע:
אין סדר צו שפּילן גאַמעס אָנליין פֿאַר פּאָטער פאַרם, עס איז ניט נייטיק אַז די פֿענצטער איז געווען זומער. דאס איז די שיינקייט פון וידאו גאַמעס & נדאַש; מיר שטענדיק די וועטער אַז קאַנטריביוץ צו אַ גוט שניט. אבער איר זיצן ידלי דורך איז ניט נייטיק. אַזוי, זעמל אַרויף דיין סליווז, שטעלן אויף אַ הענטשקע און גיין אויף אַ ווירטואַל גאָרטן.
ווי געוויינטלעך & נדאַש; פון פּלאַנטינג זאמען אין די ערד און וואָטערינג זיי. ספּראַוץ ניט לאַנג אין קומענדיק, און באַלד לוקע דערנאָך צו ברענגען די ערשטער Fruits. די זאַמלונג אויך בעסער נישט צו אָפּלייגן, אָדער זיי וועט אָפּלעבן און ווערן ומפּאַסיק פֿאַר ווייַטער עקספּלויטיישאַן. און זינט איר האָבן באַשלאָסן צו טאָן ברידינג געשעפט ניט ווייַל איר ניטאָ באָרד אין שטוב, און אויף דיין אַקשאַנז וועט באַשליסן די צוקונפֿט פון קלאָר נוץ.
גאַמעס אָנליין פאַרם, עס איז גאָרנישט ווי די עקאָנאָמיש סימיאַליישאַנז. איר זענען באגאנגען צו פאַרדינען אין די קאַלטיוויישאַן און פאַרקויף פון די פֿרוכטן פֿון דיין לייבערז. יעדער גרינס, קערל, בעריז און אַנימאַלס ווענדן אין שווער געלט.
צו אַרבעטן מיט אַ רידל קענען נאָר זיין אין די אָנהייב, ווען דיין לאַנד שטח איז גאַנץ קליין, אָבער ווי עס וואקסט, איר וועט פילן אַ אַקוטע דוחק פון ערנסט קונסט. בעת די שפּיל פאַרם שפּיל געץ טשיקאַווע. איר האָבן נייַ אַפּערטונאַטיז און עפענען ווי זיי ריפּלעניש דיין ווירטואַל געלט חשבון. איר קענען באַקומען באַפרייַען פון די אָפּפאַל, און אין זייַן אָרט לייגן מער sophisticated ויסריכט, וואָס איז זייער יז אייער אַרבעט.
די מסקנא פון אַגרימאַנץ און קאַנטראַקץ & נדאַש; אן אנדער טייל פון די Gameplay די שפּיל אָנליין פאַרם. קאַפעס און רעסטראַנץ וועט פאָרשלאָגן איר קוואַפּעריישאַן און גענומען די באדינגונגען required צו באַפרייַען זייער פריש עסנוואַרג פּראָדוקטן אין די מסכים סומע און אין די צונעמען צייַט. אויב איר איגנאָרירן די צושטעלן פון דער ערשטער בעטן פון איר געשווינד געבן אַרויף און ריזאָרט צו די באַדינונגען פון קאָמפּעטיטאָרס. אויב איר אַרבעט געזונט אָרגאַניזירט, איר האָבן גאָרנישט צו זיין דערשראָקן פון פאַילורעס אין געשעפט.
אַטטראַקץ שפּילן פאַרם און די געלעגנהייט צו ווערן אַ אמת מאַנאַפּאַלאַסט & נדאַש; איר וועט בויען זייער אייגן ביסל פאַקטאָריעס און פאַקטאָריעס פֿאַר די פּראַסעסינג פון רוי מאַטעריאַלס. פאַרטיק אָדער האַלב-פאַרטיק פּראָדוקטן שטענדיק קאָסטן מער און דעריבער ברענגען באַטייַטיק Profits. איצט איר אָנהייבן צו נישט פאַרקויפן עגגס, יי פּודער; קיין קערל אָדער מעל און בעקערייַ פּראָדוקטן; קיין פלייש, און ווורשט. א ענלעך סיטואַציע מיט מילכיק פּראָדוקטן & נדאַש; סמעטענע, צוואָרעך, קרעם, פּוטער.
די ברירה פון סוגיות איז גאַנץ ברייט און שטענדיק האָבן אַ ברירה אויף וואָס איר ווילן צו ספּעשאַלייז & נדאַש; אויף וועדזשטאַבאַלז אָדער אַנימאַלס. יעדער ווערסיע פון זייַן נואַנסיז. אויב ערבאַל פּראָדוקטן מוזן זיין פּראָטעקטעד פון ווידז און באַגז, די לייווסטאַק איז קעגן דורך פּרעדאַטערז.
בעת טשיקאַנז גרייזינג אין דער לאָנקע, און לייגן זייער עגגס אין די גראָז נאָר צו זיי און אויסגעקליבן ליאָנס באַפאַלן. קאָופּינג מיט זיי איז נישט אַזוי שווער ווי עס מיינט. איר וועט ניט רעדן אויס קעגן זיי מיט אַ ביקס. עס איז גענוג צו Flip אַ ביסל מאל אַ פּרעדאַטער וואָס האט דערוואַקסן אַרום דער צעל. אבער לאָזן עס צו די קאָנקלודעד לאַנג פּאָסטן איז ניט נייטיק, ווי עס איז מיט צייַט באַקומען אויס פון אים און פאָרזעצן די גיינ אַף. עס איז בעסער צו שיקן עס צו מאַרק און פאַרקויפן & נדאַש; וידעפדיק Profits נאָך קיין איינער פּריווענטיד.
אָנהייב פּלייינג די פאַרם נאָר איצט, און בויען די געשעפט פון זייער חלומות. אַנטוויקלען עס סלאָולי און לאַווינגלי, און צו זען די האַנט פֿון זייַן אַקט, עפענען פּאַנאָראַמאַ און עס וועט ווייַזן איר די ווונדערלעך קוקן. ווי שיין גאַרדענס און fields אויסשטרעקן!


text:
סטראָמנעסס איז ענלעך צו קירקוואַלל אין וואָס עס גייט איין לאַנג וויינדינג וועג - סימפּלי באקאנט ווי "די גאַס" - אויך פלאַגסטאָנעד, און אויך שערד דורך פוסגייער און מאָטאָריסט. דאס הויפּט גאַס גייט אונטער לפּחות פינף פאַרשידענע נעמען ווי עס מאכט זייַן איז געווען דורך Stromness. עס איז ינטערסעקטעד דורך גאסן אַז אויף איין זייַט קריכן סטעעפּלי אַרויף ברינקלעס בראַע, די קסנומקספט גראַניט באַרגרוקן אַז ליגט הינטער דער שטאָט. אויף די סעאַוואַרד זייַט זיי מאַכן זייער וועג צווישן נאָענט-פּאַקט בנין צו די פּריוואַט ווהאַרוועס אַז ויסקומען צו ליגן הינטער יעדער הויז און קראָם.
פֿון דעם גאַס אַ גרויס נומער פון שמאָל ליינז און קלאָוזיז צווייַג אַוועק. דעם גיט די שטאָט אַ לאַבירינטהינע קוואַליטעט מיט אַראָפאַנג שמאָל פּאַטס קליימינג די כילסייד אויף די צפֿון זייַט פון די גאַס, בשעת אויף די דרום, די הייזער און שאַפּס צוריק אַנטו די ברעג.
לעבן אין דער Orkney אינזלען איז, און שטענדיק האט שוין, סטיפּט אין מסורה. די דאזיקע טעג, עטלעכע פון די מינהגים בלייַבן שטאַרק בשעת אנדערע האָבן ווערן מער שאַדאָוז פון זייער געוועזענער סעלווז - אויב נישט פֿאַרגעסן בעסאַכאַקל. Stromness איז הייַנט אַ באַסלינג און כיינעוודיק שטאָט. עס ריטיינז זייַן מערקווירדיק הויפּט גאַס אין וואָס פּאַדעסטריאַנז האָבן צו דאַדזש קאַרס, און קאַרס איינער דעם אנדערן. און עס זענען ווייניק ערטער אַז אַזוי אַמפּלי באַלוינונג עקספּלעריישאַן. די שמאָל פּאַסידזשיז און ראָודז און די פּריוואַט ווהאַרוועס אויף דעם ברעג זייַט זענען יקסייטינג, ווי איז דער נעץ פון אַראָפאַנג גאסן און פּאַטס פירן זיך די כילסייד. איינער פון די גאסן קליימינג ברינקלעס בראַע צווישן הויך ווענט רעדזשאָיסעס אין די נאָמען פון די Khyber פּאַס. דאס איז אָדער אַ דיסקריפּטיוו וויץ אַז סטאַק, אָדער אַ סימכע פון Empire: נעמען דיין ביינדל.
די הויפּט פּאָרט און זייַן קווייַס זענען איצט געפֿונען צו די צאָפנדיק סוף פון דעם צענטער פון דער שטאָט, און נוץ פון צוטריט דורך אַ נייַ וועג צוזאמען די ברעג וואָס האלט פאַרקער אויס פון די צפֿון סוף פון Stromness. דאס איז אַ פאַרנומען און טשיקאַווע אָרט, ווי געזונט ווי איינער וואָס גיט דער בעסטער קוקן פון Stromness זיך. די פּאָרט איז אויך די וואָקזאַל פֿאַר די פּאַסאַזשיר-בלויז פּראָם אַז קאַנעקץ Stromness מיט גראַעמסייַ און די צפֿון סוף פון הוי.
Stromness ס וווילטאָג איז ענג לינגקט מיט דעם ים. פיל פון די לאָוקאַלי קאַט קראַבס און לאָבסטערס זענען מאַרקאַטיד דורך די Orkney פישערמען ס חברה און לאָוקאַלי פּראַסעסט. עס זענען נאָך צוויי באָאַטיאַרדס אין די שטאָט מיט פירמס Manufacturing Fudge, אָאַטקאַקעס און לימענאַד. טוריזם האט דערוואַקסן אין וויכטיקייט און איצט כולל ים אַנגלינג און סאַב-אַקוואַ דייווינג. די Stromness שאַפּינג וואָך איז געהאלטן אין יולי און די שטאָט איז דער צענטער פון Orkney ס באַרימט Folk פֿעסטיוואַל.
Stromness Ferry Terminal
א ביסל צאָפן פון די פּאָרט איז די וואָקזאַל פֿאַר די הויפּט פּראָם פֿאַרבינדונג Orkney מיט סקאטלאנד, צו סקראַבסטער, לעבן טהורסאָ. זינט שפּעט קסנומקס דעם האט שוין אַפּערייטאַד דורך נאָרטהלינק פֿון אַ ריבילט וואָקזאַל. וויסיטאָרס צו Orkney קענען איצט קלייַבן צווישן די סקראַבסטער דינסט אָדער די פּענטלאַנד Ferries דינסט פֿאַרבינדונג גיללס Bay לעבן יוחנן אָ 'גראָאַץ און סט מאַרגאַרעט ס האָפֿן אויף South Ronaldsay. Orkney Ferries אויך אַרבעטן אַ רעגולער פּאַסאַזשיר פּראָם דינסט פון Stromness צו גראַעמסייַ און הוי און אויך אַרבעטן אַלע אנדערע ינטער-אינזל באַדינונגען.
Stromness Ferry Terminal קענען זיין געפֿונען בייַ Orkney ס הויפּט גייטוויי - די פאַרנומען פּאָרט פון Stromness.
דער אַדרעס איז:
נאָרטהלינק Ferries, Ferry וועג, Stromness, Orkney, קווקסנומקס קסנומקסבה, פֿאַראייניקטע מלכות.
Stromness פּראָם וואָקזאַל פאַסיליטיעס אַרייַננעמען: -
• טיקקעט סאַלעס און ענקוויריעס
• טוריסט אינפֿאָרמאַציע צענטער
• באַגאַזש געגנט מיט לאַקערז
• הייס און קאַלט טרינקען ווענדינג מאשינען
• הייב
• דיסאַבלעד אַקסעס
• דיסאַבלעד בית הכסא
פּאַרקינג בייַ Stromness טערמינאַל
עס איז קורץ טערמין פּאַרקינג בנימצא אין דער וואָקזאַל, מיט לאַנג-בלייַבן פּאַרקינג בנימצא אויף Ferry וועג, אַ קליין דיסטאַנסע פֿון די וואָקזאַל.
קאָנטראָלירונג אין בייַ Stromness
טשעק-אין פֿאַר די קסנומקס סיילינג וועט עפענען קסנומקס מינוט פריערדיק צו אָפּפאָר. בעשאַס מיטן און שפּיץ צייַט פּאַסאַנדזשערז וואס האָבן רעזערווירט אַ יבערנאַכטיק כאַטע זאָל טשעק אין און ברעט פֿאַר די קסנומקס סיילינג פֿון Stromness צווישן קסנומקס - קסנומקס די פֿריִערדיקע אָוונט. ביטע טאָן אַז יבערנאַכטיק אַקקאָממאָדאַטיאָן איז ניט בנימצא אויף מוו האַמנאַוואָע אין די ווינטער חדשים. פֿאַר אַלע אנדערע סאַילינגס טשעק-אין וועט עפענען קסנומקס מינוט פריערדיק צו אָפּפאָר. מאַשין דריווערס זענען רעקאַמענדיד צו טשעק אין בייַ מינדסטער איין שעה פריערדיק צו אָפּפאָר.