text:
בלאט 25 פון 44
געשריבן: מוצ"ש ינואר 27, 2018 7:24 pm
דורך הגאון
ביטע מתפלל זיין פאר הילד יושע יצחק בן חנה
וואס איז נאך שטארק אנגעוויזן אויף רחמי שמים, נאכן ווערן אראפגעקלאפט פרייטאג ווען א נישט אידישע טעקסי איז אריבערגעפארן א חדר באס וואס האט געהאט אנגעצינדן די סטאפ לייטס און געפענט די סטאפ סיין.
דאס קינד ליגט דערווייל נאך באוואוסטלאז אין שפיטאל און אונזערע תפילות וועלן זיכער עושה רושם זיין.
נעמט א תהלים, און זייט מתפלל פאר יושע יצחק בן חנה, והן קל כביר לא ימאס תפילת הרבים, וישלח רפואה שלימה במהרה.ספר תהילים מחולק
געשריבן: מוצ"ש ינואר 27, 2018 8:14 pm
דורך טעם וריח
אט אזוי האט געשריבן:Any update
דאס קינד האט זיך ערוועקט שבת און געוויינט, מהאט איינגעשלעפט צירוק, השי"ת זאל שיקן א גאנצע רפואה.
געשריבן: מוצ"ש ינואר 27, 2018 8:17 pm
דורך בראשית ברא
dim האט געשריבן:
סידיראם האט געשריבן:איך קען ליידער אידישע דרייווערס וואס דרייווען פשוט "משוגע" די ווארט איז נישט נאר בנושא אדורכפארן לעמפלעך, פילע אנדערע משוגענע זאכן, למשל פארסט אין א לעין, פלוצלינג פליט איינער ארויס פון די אנדערע גאס, שיסט אריין אין דיין לעין, א האר פעלט אז עס זאל געשעהן אן עקסידענט.
דאס איז מעשים בכל יום.
ביטע ביטע, פאליציאנטן קומט'ס אהער קיין קרית יואל ווי אפטער, מאכטס אביסל סדר, עס איז שוין כלו כל הקיצין מיט די משיגענע וועג פון דרייוון דא אין שטעטל.
איך בין א דרייווער אין ק"י, און מער ווייניגער קען איך צושטימען אויף דיינע ווערטער, אבער דורכפארן א באס מיט די לעקטער אנגעצינדען האבעך נאך 'קיינמאל' מיטגעהאלטן, מען פארט טאקע ווי חיות רעות אבער ביז עס קומט צו א קינדער באס, עס איז בכלל נישט איינגעריסן אין ק"י.
פון ווילי האבעך שוין געזען קליפס ווי דרייווערס טוען דאס, פון ק"י האבעך נאך ניטאמאל געזען א קליפ דערפון.
דעם טעקסי דרייווער דארף מען ארעסטירן אפי' ער האט ווען יא לייסענס, אלעס האט א גבול.
רט
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 9:48 am
דורך ר' יום טוב
מיין ב"ב רופט מיך 2 מאל א וואך אז א קאר האט יעצט זיך אריינגעכאפט פון א סקול באס מיט רויטע לייטס אנגעצינדען אויף מיין גאס. עפ"י רוב א אידישע קאר.
מעורר זיין וועט נישט ארבעטן, מען דארף דאס אינפארסירן.
א שאנדע!
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 2:47 pm
דורך בארואיגט-אייך
עס קומען אריין באריכטן אז מען באגייט זיך מיטן טעקסי דרייווער פון די פאולישע גזע מיט זיידענע הענט.
ברויכן ברויכט מען פארמאכן "אלע" נישט יודישע טעקסי קאמפאניס אין ק"י.
"אלע" סטאפס זיין פארן זיי דורך, אין די רחמונת אייועלט שרייבער באשולדיגן נאכדעם די היימישע דרייוערס.
וויפל מאל ברויכט מען שרייען אין זאגן אז "אלע" נישט יודישע טעקסי'ס דרייוער'ס, זיי זענען וואס מאכן אויסזען ק"י ווי א פלאצט פאר ווילדע דרייוער'ס.
פרעגט משה לייב ווי קרימינאלע פארשוינען דרייען זיך צווישן די טעקסי'ס, אין וויפל עקסידענטן מאכן זיי אן, זיי האבן נישט קיין פראבלעם פון גארנישט, אבער אונז היימישע מיני ווען דרייווער'ס זענען שולדיג און אלע פראבלעמען.
STOP ברויכט מען צו שרייען אויף אלע וואס זוכן צו באשולדיגן אונז היימישע דרייוער'ס, אינקלאד די אשכולות איבער פארקינג, טרעפיק, וכו'.
ווען גייט מען איינזען אז חוץ די טראקס וואס דעליווערן אין אפאר נישט אידישע טעקסי קא', פארט אלעס גוט און געשמאק.
אייביג איז דא א יוצא מן הכלל, אבער אין מיינע אויגן איז אלעס 80% גוט.
אויף אלע סאמאטוכעס ביי סטאפ'ס סיין, וכו' האלט איך אז דאס איז נישט די פראבלעם פון די דרייוער'ס, נאר פון די ערוויילטע העכער די שאפינג סענטער וואס טוען באשטעטיגן "אלע" פערמיטן פאר גרויסע נייע בולדינג'ס אן זיך רעכענען אויף: פארקינג, אינטער סעקשן טרעפיק, ברייטערע ראוט'ס, מער סיידוואק, מער רויט לייט'ס, מער באסע'ס, מער טעקסי'ס אוטו'ס (אונזערע ווייבער דרייוון נישט), אין מער אוינגעשטויסן קייט ביי די ארומיגע קליינע דעדענט'ס גאסעלעך וואס דעליווערי טראק'ס פראבירן צו מאכן יוטערן.
#מיין מיינוג: צו שטומען פאר א ספעציעלע קומעטעי וואס זיי דארפן באשטומען אלע פוס/דרייוער'ס זוכערהייט ביי א נייע דעוועלעפמענט.
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 3:13 pm
דורך שואלכענין
די פראבלעם מיט די נישט אידישע דרייווערס, איז אסאך ערגער ווי די טרעפיק חלק אליין. והמבין יבין.
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 3:36 pm
דורך מי הוא זה
שואלכענין האט געשריבן:די פראבלעם מיט די נישט אידישע דרייווערס, איז אסאך ערגער ווי די טרעפיק חלק אליין. והמבין יבין.
אז זיי בעטן $4 אנשטאט $7 פאר א לאקאל טריפ?
נישט אזא פראבלעם אין מיינע אויגן
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 3:45 pm
דורך קרייסלער
בארואיגט-אייך האט געשריבן:עס קומען אריין באריכטן אז מען באגייט זיך מיטן טעקסי דרייווער פון די פאולישע גזע מיט זיידענע הענט.
ברויכן ברויכט מען פארמאכן "אלע" נישט יודישע טעקסי קאמפאניס אין ק"י.
"אלע" סטאפס זיין פארן זיי דורך, אין די רחמונת אייועלט שרייבער באשולדיגן נאכדעם די היימישע דרייוערס.
וויפל מאל ברויכט מען שרייען אין זאגן אז "אלע" נישט יודישע טעקסי'ס דרייוער'ס, זיי זענען וואס מאכן אויסזען ק"י ווי א פלאצט פאר ווילדע דרייוער'ס.
פרעגט משה לייב ווי קרימינאלע פארשוינען דרייען זיך צווישן די טעקסי'ס, אין וויפל עקסידענטן מאכן זיי אן, זיי האבן נישט קיין פראבלעם פון גארנישט, אבער אונז היימישע מיני ווען דרייווער'ס זענען שולדיג און אלע פראבלעמען.
STOP ברויכט מען צו שרייען אויף אלע וואס זוכן צו באשולדיגן אונז היימישע דרייוער'ס, אינקלאד די אשכולות איבער פארקינג, טרעפיק, וכו'.
ווען גייט מען איינזען אז חוץ די טראקס וואס דעליווערן אין אפאר נישט אידישע טעקסי קא', פארט אלעס גוט און געשמאק.
אייביג איז דא א יוצא מן הכלל, אבער אין מיינע אויגן איז אלעס 80% גוט.
אויף אלע סאמאטוכעס ביי סטאפ'ס סיין, וכו' האלט איך אז דאס איז נישט די פראבלעם פון די דרייוער'ס, נאר פון די ערוויילטע העכער די שאפינג סענטער וואס טוען באשטעטיגן "אלע" פערמיטן פאר גרויסע נייע בולדינג'ס אן זיך רעכענען אויף: פארקינג, אינטער סעקשן טרעפיק, ברייטערע ראוט'ס, מער סיידוואק, מער רויט לייט'ס, מער באסע'ס, מער טעקסי'ס אוטו'ס (אונזערע ווייבער דרייוון נישט), אין מער אוינגעשטויסן קייט ביי די ארומיגע קליינע דעדענט'ס גאסעלעך וואס דעליווערי טראק'ס פראבירן צו מאכן יוטערן.
#מיין מיינוג: צו שטומען פאר א ספעציעלע קומעטעי וואס זיי דארפן באשטומען אלע פוס/דרייוער'ס זוכערהייט ביי א נייע דעוועלעפמענט.
און אין אלע זמנים וואס אידישע קאר סערוויס זענען נישט אין דינסט?
שיס דיך נישט אין די פיס, מדארף אינפארסירן די געזעצן קעגן ווילדע דרייוון אפגעזעהן פון וועלכע ראסע
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:00 pm
דורך פאטאקי08
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:16 pm
דורך בבל
- KIMG0102.JPG (602.44 KiB) געזעהן 1283 מאל
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:23 pm
דורך eller
טעם וריח האט געשריבן:
אט אזוי האט געשריבן:Any update
דאס קינד האט זיך ערוועקט שבת און געוויינט, מהאט איינגעשלעפט צירוק, השי"ת זאל שיקן א גאנצע רפואה.
די קינד האט זיך נאכנישט אויפגעוועקט נאר האט זיך געווארפן פאר יסורים.
ער דארף נאך רחמים שמים מרובים
ביטע ווייטער מתפלל זיין פאר הילד יושע יצחק בן חנה.
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:26 pm
דורך רצון טוב
בבל האט געשריבן:
KIMG0102.JPG
פארוואס שרייבט מען רוצח אויף די גוי ? ?
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:30 pm
דורך eller
וואס טוט זיך למעשה מיט גוי ? האט מען אים ארעסטירט ?
גייט מען אים קענען אנקלאגן ? און אין איינוועגס פארדינן אביסל (אי"ה געזונטערהייט)???
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:33 pm
דורך צד תמות
רצון טוב האט געשריבן: בבל האט געשריבן:
KIMG0102.JPG
פארוואס שרייבט מען רוצח אויף די גוי ? ?
ווייל ביי א גוי איז מחשבה רעה מצטרף למעשה
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:47 pm
דורך בלומינג ג
רצון טוב האט געשריבן: בבל האט געשריבן:
KIMG0102.JPG
פארוואס שרייבט מען רוצח אויף די גוי ? ?
אז מען פארט אריבער א באס, איד/גוי איז א רוצח!
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:52 pm
דורך סידיראם
בארואיגט-אייך האט געשריבן:עס קומען אריין באריכטן אז מען באגייט זיך מיטן טעקסי דרייווער פון די פאולישע גזע מיט זיידענע הענט.
ברויכן ברויכט מען פארמאכן "אלע" נישט יודישע טעקסי קאמפאניס אין ק"י.
"אלע" סטאפס זיין פארן זיי דורך, אין די רחמונת אייועלט שרייבער באשולדיגן נאכדעם די היימישע דרייוערס.
וויפל מאל ברויכט מען שרייען אין זאגן אז "אלע" נישט יודישע טעקסי'ס דרייוער'ס, זיי זענען וואס מאכן אויסזען ק"י ווי א פלאצט פאר ווילדע דרייוער'ס.
פרעגט משה לייב ווי קרימינאלע פארשוינען דרייען זיך צווישן די טעקסי'ס, אין וויפל עקסידענטן מאכן זיי אן, זיי האבן נישט קיין פראבלעם פון גארנישט, אבער אונז היימישע מיני ווען דרייווער'ס זענען שולדיג און אלע פראבלעמען.
STOP ברויכט מען צו שרייען אויף אלע וואס זוכן צו באשולדיגן אונז היימישע דרייוער'ס, אינקלאד די אשכולות איבער פארקינג, טרעפיק, וכו'.
ווען גייט מען איינזען אז חוץ די טראקס וואס דעליווערן אין אפאר נישט אידישע טעקסי קא', פארט אלעס גוט און געשמאק.
אייביג איז דא א יוצא מן הכלל, אבער אין מיינע אויגן איז אלעס 80% גוט.
אויף אלע סאמאטוכעס ביי סטאפ'ס סיין, וכו' האלט איך אז דאס איז נישט די פראבלעם פון די דרייוער'ס, נאר פון די ערוויילטע העכער די שאפינג סענטער וואס טוען באשטעטיגן "אלע" פערמיטן פאר גרויסע נייע בולדינג'ס אן זיך רעכענען אויף: פארקינג, אינטער סעקשן טרעפיק, ברייטערע ראוט'ס, מער סיידוואק, מער רויט לייט'ס, מער באסע'ס, מער טעקסי'ס אוטו'ס (אונזערע ווייבער דרייוון נישט), אין מער אוינגעשטויסן קייט ביי די ארומיגע קליינע דעדענט'ס גאסעלעך וואס דעליווערי טראק'ס פראבירן צו מאכן יוטערן.
#מיין מיינוג: צו שטומען פאר א ספעציעלע קומעטעי וואס זיי דארפן באשטומען אלע פוס/דרייוער'ס זוכערהייט ביי א נייע דעוועלעפמענט.
צו מען דארף ארויסקאפענען די גויאישע דרייווערס, קען זיין, אלס אידישקייט ענינים וכדומה.
אבער אלס דרייווען סעיף, האלט איך פונקט פארקערט, איך זעה די גויאישע דרייווערס דרייווען זייער סעיף בדרך כלל, זיי פארן שטאט ווי לעמעלעך אזש זיי מאכן מיר טאקע געפערליך נערוועז (איך וויל פארן נאר א פיצי העכער די ספיד לימיט, אבער זיי פארן א פיצי ווייניגער...) זיי מאכן א פול סטאפ ביי יעדע סטאפ סיין, איך האלט גראדע אז זיי דרייווען סעיף.
קיינער פון דא האט זיך נאך נישט געטראפן אויף דעיש, מיט א גויאישע קאר סערוויס וואס איז געפארן ווי א מעקעלע?
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 6:53 pm
דורך בלומינג ג
גערעכט. ווייל זיי האבן זייער מורא צו ווערן אפגעשטעלט ווייל זיי זענען דא אומלעגאל...
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 7:16 pm
דורך מאתים
רצון טוב האט געשריבן: בבל האט געשריבן:
KIMG0102.JPG
פארוואס שרייבט מען רוצח אויף די גוי ? ?
וויל אז די באס האט שוין געפארקט שיף און אנגעצונדן די לייטס און דער רוצח האט נאך געוואלט אריינכאפן האט ער געגעבן א ספיד ארויף איז ער א רוצח (אויסער דעם וואס יעדע גוי איז נחשד אויף רציחה לויט חזײל)
אויסער דעם האט ער **בכלל נישט ** געהאט קיין לייסענס !!
מעהעט ווען געדארפט באוקאטן אזא קאר סערוויס פארן אומאחריות אויפנעמען דרייווער אן לייסענס.
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 7:25 pm
דורך פאטאקי08
סידיראם האט געשריבן:קיינער פון דא האט זיך נאך נישט געטראפן אויף דעיש, מיט א גויאישע קאר סערוויס וואס איז געפארן ווי א מעקעלע?
ערב שבת פארן זמן?
יא, דעלמאטס איז די איינציגסטע צייט זיי פארן שטייט אבער שטייט
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 7:31 pm
דורך בבל
עס איז א קליינע דעד ענד גאס אין די באס האט זיך אפגעשטעלט ביי די דריי אינמיטן די קליינע גאס שיף אין אראפ געלאזט 3 קינדער אויך איז מיט געגאנגען א באס רבי אין אנגעכאפט 2 קינדער די דריטע קינד לרפיאה שלימה איז געלאפן עקסטער אין די גוי רוצח האט שטארק ארויף געספיט אין זיך דורך געקוועטשט צווישן די באס אין ליידער אראפ געקלאפט
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 7:47 pm
דורך פערדס מיניסטער
די קליפ פון די דעש קעם פון די באס האט איינער?
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 8:48 pm
דורך יא איך
בארואיגט-אייך האט געשריבן:עס קומען אריין באריכטן אז מען באגייט זיך מיטן טעקסי דרייווער פון די פאולישע גזע מיט זיידענע הענט.
ברויכן ברויכט מען פארמאכן "אלע" נישט יודישע טעקסי קאמפאניס אין ק"י.
"אלע" סטאפס זיין פארן זיי דורך, אין די רחמונת אייועלט שרייבער באשולדיגן נאכדעם די היימישע דרייוערס.
וויפל מאל ברויכט מען שרייען אין זאגן אז "אלע" נישט יודישע טעקסי'ס דרייוער'ס, זיי זענען וואס מאכן אויסזען ק"י ווי א פלאצט פאר ווילדע דרייוער'ס.
פרעגט משה לייב ווי קרימינאלע פארשוינען דרייען זיך צווישן די טעקסי'ס, אין וויפל עקסידענטן מאכן זיי אן, זיי האבן נישט קיין פראבלעם פון גארנישט, אבער אונז היימישע מיני ווען דרייווער'ס זענען שולדיג און אלע פראבלעמען.
STOP ברויכט מען צו שרייען אויף אלע וואס זוכן צו באשולדיגן אונז היימישע דרייוער'ס, אינקלאד די אשכולות איבער פארקינג, טרעפיק, וכו'.
ווען גייט מען איינזען אז חוץ די טראקס וואס דעליווערן אין אפאר נישט אידישע טעקסי קא', פארט אלעס גוט און געשמאק.
אייביג איז דא א יוצא מן הכלל, אבער אין מיינע אויגן איז אלעס 80% גוט.
אויף אלע סאמאטוכעס ביי סטאפ'ס סיין, וכו' האלט איך אז דאס איז נישט די פראבלעם פון די דרייוער'ס, נאר פון די ערוויילטע העכער די שאפינג סענטער וואס טוען באשטעטיגן "אלע" פערמיטן פאר גרויסע נייע בולדינג'ס אן זיך רעכענען אויף: פארקינג, אינטער סעקשן טרעפיק, ברייטערע ראוט'ס, מער סיידוואק, מער רויט לייט'ס, מער באסע'ס, מער טעקסי'ס אוטו'ס (אונזערע ווייבער דרייוון נישט), אין מער אוינגעשטויסן קייט ביי די ארומיגע קליינע דעדענט'ס גאסעלעך וואס דעליווערי טראק'ס פראבירן צו מאכן יוטערן.
#מיין מיינוג: צו שטומען פאר א ספעציעלע קומעטעי וואס זיי דארפן באשטומען אלע פוס/דרייוער'ס זוכערהייט ביי א נייע דעוועלעפמענט.
אויב מען דארף אריין פארען און שפיטאל שבת אויף שמחות ווי אזוי זאל מען גיין?
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 8:58 pm
דורך צו געזונט
צו א לעגאלע טעקסי קאמפאני מיט לייסענסד דרייווערס און אינשורענס אויף די קארס
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 9:16 pm
דורך איד'ל מיטן פידל
גערעכט, זיי פארן זייער שטייט אריבער סטאפ סיינס, און קאטן שטייט אריין אין קארס
פון מיין עקספיריענס
געשריבן: זונטאג ינואר 28, 2018 9:36 pm
דורך לא לנו
די פרייטאג קרית יואל עקסידענט האט אלארמירט די פאליטישע קארידארן צו שטרענגער באשטראפן דרייווער וואס פארן דורך סקול באסעס, א ביל פארשלאג אויפגעברענגט דורך א סטעיט סענאטאר פון מאונט האופ, און ס'איז שוין היינט דורך אין סענאט.
Senate passes legislation to increase penalties for passing stopped school bus
KIRYAS JOEL -
Legislation that would increase penalties for passing a stopped school bus has passed the state Senate.
The measure was sponsored by state Sen. John Bonacic, of Mount Hope.
It would enhance the current penalties by adding a 60-day suspension to a driver's license when a person is convicted two or more times of passing a stopped school bus in a 10-year period.
The measure comes after a child was struck by a taxi while getting off the school bus in Kiryas Joel on Friday.
Police say it happened as the 6-year-old boy tried to cross Stropkov Court.
Officials are investigating whether the taxi illegally passed the school bus. The boy's hip was broken in the incident.


c: text/html

text:
בעזרת ה' יתברך
יום ד' פרשת חיי שרה, כ"ב מר-חשון, שנת תשע"ט לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר.
איך האב גרויס צער פון די גאנצע פרשה וואס דו גייסט אריבער ה"י; מען האט דיר צוגענומען דיינע קינדער דורך אן עלילת שוא אז דו און דיין ווייב פייניגן די קינדער. דער אייבערשטער זאל העלפן עס זאל נמתק ווערן פון דיר אלע דינים און אלעס זאל נתהפך ווערן לטובה, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט (ליקוטי עצות, התחזקות, סימן לו): "וְיֵשׁ עִנְיָן שֶׁמִּתְהַפֵּךְ הַכֹּל לְטוֹבָה", דו זאלסט בקרוב צוריק באקומען דיינע קינדער און זיי מגדל זיין צוזאמען מיט דיין אשת חיל תחי' לתורה לחופה ולמעשים טובים.
אז דו דארפסט זיך שטעלן פרייטאג אין געריכט און מען גייט דיר אויספרעגן און דיר חוקר ודורש זיין אויף די מסירות וכו', וועל איך דיר דערציילן א מעשה וואס האט זיך אפגעשפילט ביים הייליגן רבי'ן.
א איד אין רבינ'ס צייטן האט געמאכט א געשעפט מיט די פריצים פון וויניצע, ער האט זיך אונטערגענומען צוצושטעלן מעל פאר די מיליטער, למעשה איז דאס זיי נישט געפאלן, ער האט זיך פאראמפערט מיט די רעגירונג און עס האט אים געווארט א משפט פון דיני נפשות; חוץ די געלט וואס זיי האבן פארלאנגט פון אים האבן זיי אים פערזענליך געוואלט שעדיגן.
דאס איז געווען פאר דעם יום טוב שבועות האט דער איד געטראכט אז ער וועט פארן צום רבי'ן אויף שבועות וועט ער זיך קענען דורך שמועסן מיטן רבי'ן וואס צו טון; יענעם יאר, שנת תקס"ו האט דער רבי געזאגט די תורה: "הַאי גַּבְרָא דְּאָזֵל בָּעֵי אִתְּתָא וְלָא קָיָהֲבִי לֵהּ (ליקוטי מוהר"ן, חלק א', סימן כט)", דער איד האט זיך גוט צוגעהערט צו די תורה, און ער האט געהערט ווי דער רבי זאגט: "לֹא כָּל דִּבּוּר נִקְרָא דִּבּוּר, כִּי דִּבּוּר שֶׁאֵינוֹ נִשְׁמָע וְנִתְקַבֵּל אֵינוֹ נִקְרָא דִּבּוּר", ווען מען רעדט און קיינער הערט נישט אויס וואס מען רעדט, הייסט עס כאילו מען האט נישט גערעדט. נאר ווען מען הערט אויס וואס מען רעדט דעמאלט איז א סימן אז דער מענטש רעדט, אזוי ווי עס שטייט (תהלים יט, ד): "אֵין אֹמֶר וְאֵין דְּבָרִים - בְּלִי נִשְׁמָע קוֹלָם".
וואס איז די עצה מען זאל וועלן אויסהערן דעם מענטש ווען ער רעדט? זאגט דער רבי: "וְעִקַּר מַה שֶּׁנִּתְקַבֵּל הַדִּבּוּר, הוּא מֵחֲמַת הַטּוֹב שֶׁיֵּשׁ בּוֹ, כִּי טוֹב הַכֹּל חֲפֵצִים", אלע האבן ליב צו הערן גוטע ווערטער, ווען מען רעדט גוטע ווערטער הערט מען צו וואס מען רעדט, "וְעַל כֵּן כְּשֶׁיֵּשׁ טוֹב בְּהַדִּבּוּר, אֲזַי הַדִּבּוּר נִשְׁמָע וְנִתְקַבֵּל", דעריבער, ווען מען רעדט גוטע ווערטער וועלן אלע צוהערן וואס מען רעדט, "אֲבָל כְּשֶׁאֵין טוֹב בְּהַדִּבּוּר אֵינוֹ נִתְקַבֵּל", אבער אויב רעדט מען נישט קיין שיינע ווערטער וועט מען דאס נישט אננעמען, "וְאֵיךְ עוֹשִֹין הַטּוֹב בְּהַדִּבּוּר?" ווי אזוי קען א מענטש זוכה זיין צו רעדן פאזעטיוו, צו רעדן איינגענעמע ווערטער, אז מענטשן זאלן אים אויסהערן און אננעמען וואס ער זאגט? "הוּא עַל יְדֵי שֶׁלּוֹקְחִין הַדִּבּוּר מֵהַדַּעַת, אֲזַי יֵשׁ בּוֹ טוֹב, אֲבָל כְּשֶׁהַדִּבּוּר בְּלֹא דַּעַת, אֲזַי אֵין בּוֹ טוֹב", אז מען רעדט מיט שכל; ווען מען רעדט שכל'דיגע ווערטער דעמאלט איז דא גוטס אין די ווערטער און אלע נעמען אן וואס ער זאגט, אבער אז נישט זענען די ווערטער נישט גוט, "וּלְהָקִים וּלְרוֹמֵם אֶת הַדַּעַת, הוּא עַל יְדֵי שֶׁבַח הַצַּדִּיקִים, כְּשֶׁמְּשַׁבְּחִין וּמְפָאֲרִין אֶת הַצַּדִּיקִים, עַל יְדֵי זֶה נִתְרוֹמֵם הַדַּעַת", און דער רבי ענדיגט: ווי אזוי קומט מען צו האבן שכל? אז מען רעדט פון דאס גרויסקייט פון צדיקים.
הערנדיג די תורה האט דער איד געטראכט צו זיך: איין מינוט, דער רבי רעדט דאך צו מיר, דער רבי זאגט דאך: "עַל יְדֵי שְׁבַח הַצַּדִּיקִים, הַדִּבּוּר נִשְׁמַע וְנִתְקַבֵּל", אז מען לויבט די צדיקים ווערט אנגענומען וואס מען זאגט; איז ער זייער נתעורר געווארן און ער האט געטראכט צו זיך: 'דאס דארף איך דאך יעצט, אז מיינע רייד זאלן ווערן אנגענומען ביי די פריצים, אזוי וועל איך געראטעוועט ווערן פון אלע צרות און נאך ארויס גיין מיט א גרויסע ריווח'.
ער האט ביי זיך אפ געמאכט אז דאס גייט ער טון; תיכף מוצאי יום טוב האט ער זיך ארויס געלאזט אויפן וועג קיין וויניצע צו די פריצים, און א גאנצע וועג האט ער נאר גערעדט בשבח הצדיקים, סיי פארן בעל עגלה האט ער במשך די גאנצע וועג דערציילט פון הייליגן רבי'ן ז"ל און סיי ווען מען איז אנגעקומען קיין וויניצע האט ער פאר יעדן איינעם פארציילט פון רבי'ן, אזוי אויך דארט וואו ער איז איינגעשטאנען האט ער גערעדט בשבח הצדיקים. און פלאי פלאים, ווען ער איז אנגעקומען צו די פריצים און פארגעלייגט זיינע טענות האט מען אים אויסגעהערט און אים געגעבן גרויס כבוד, ער איז געראטעוועט געווארן פון די סכנה און איז אהיים מיט א גרויסן ריווח (קוק נאך די מעשה אין ספר פעולת הצדיק אות תקצד, די גאנצע מעשה באריכות).
דער איד איז געקומען צו פארן צום רבי'ן אויף שבועות כדי צו רעדן פריוואט מיטן רבי'ן אויף זיין צרה, למעשה איז ער אהיים געפארן אן רעדן מיטן רבי'ן ווייל ער האט פארשטאנען אז דער רבי מיינט אים ביי די תורה.
דאס זעלבע זאלסטו טון; רעד נאר פון שבח הצדיקים מיט יעדן איינעם, וועלן דיינע דיבורים האבן חן און מען וועט דיר צוריק געבן דיינע קינדער.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
13טן פעברואר
דעם 13טן פעברואר איז דער 44סטער טאג פון יאר אין דער זיבעטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 321 טעג (322 אין אן עיבור-יאר).
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1689 - מערי די צווייטע און וויליאם דער דריטער פראקלאמירט די הערשער פון ענגלאנד, סקאטלאנד און אירלאנד.
- 1943
- די דייטשער שטעלן א קנס פון צען מיליאן פֿראנק אויף די יידן פון דזשערבא
- צווייטער וועלט קריג: די רויטע ארמיי באפרייט ראסטאוו
- 1945 - צווייטער וועלט קריג: די רויטע ארמיי באפרייט בודאפעשט
- 2001 - ערדציטערניש מיט א שטארקייט פון 6.6 אויף דער ריכטער סקאלע קלאפט אויף על סאלוואדאר און מער ווי 400 מענטשן שטארבן
- 2006 - אילן חאלימי, פראנצויזישער ייד דערמארדעט דריי וואכן נאך מ'האט אים געכאפט
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1470 - אליהו בחור, לינגוויסט, פון די ערשטע שרייבער פון ליטעראטור אויף יידיש (נפטר 1549)
- 1805 - יאהאן פעטער גוסטאוו דירישלע, דייטשער מאטעמאטיקער (געש' 1859)
- 1939 - בעאטא קלארספעלד, דייטשער-פראנצויזישער זשורנאליסט וואס האט געקעמפט אויפדעקן נאצישע קריגס פארברעכער
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1883 - ריכארד וואגנער, דייטשער קאמפאזיטאר (געב' 1813)
- 1963 - דניאל אסטער, דער ערשטער יידישער בירגערמייסטער פון ירושלים, און דער ערשטער בירגערמייסטער פון מערב ירושלים (געב' 1893)


text:
אוניווערסיטעט פון לאנדאן
דער אוניווערסיטעט פון לאנדאן איז אן אוניווערסיטעט אין לאנדאן, פאראייניקטע קעניגרייך, וואס איז צוזאמענגעשטעלט פון 18 קאלעדזשן און 10 פארשונג אנשטאלטן.[1] ער איז דער צווייטער גרעסטער אוניווערסיטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך לויט דער צאל פון סטודענטן, מיט בערך 135,000 סטודענטן אויף די קאמפוסן און מער ווי 50,000 סטודענטן פון דערווייטנס. דער אוניווערסיטעט איז געווארן געגרינדערט מיט א קעניגלעכן טשארטער אין 1836, וואס האט צאמגעברענגט אין א פעדעראציע דעם לאנדאנער אוניווערסיטעט (היינט אוניווערסיטעט קאלעדזש לאנדאן) און קינגס קאלעדזש (היינט קינגס קאלעדזש לאנדאן).


text:
טייס
דער טייס (רומעניש: Tisa; אוקראיניש: Tиca; סלאוואקיש: Tisa; אונגאריש: Tisza; סערביש: Tиca, Tisa טיסא) איז איינער פון די הויפט טייכן אין צענטראלער אייראפע. ער קומט ארויס אין אוקראינע, און ווערט געשאפן נאנט צו ראכעוו, וואו דער ווייסער טייס און שווארצער טייס פליסן צוזאמען. ער פליסט ביים גרענעץ מיט רומעניע, און קומט אריין אין אונגארן ביי טיסאבעטש. ווייטער איז ער דער גרענעץ צווישן סלאוואקיי און אונגארן, דערנאך פליסט ער אין אונגארן, און פאלט אריין אין דוניי אין וואויוואדינע, צפון סערביע.
דער טייס צאפט א שטח פון 156,087 קוואדראט ק"מ[1] און איז לאנג 965 ק"מ[1] (דער 16טער לענגסטער טייך אין אייראפע)[1].
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בייטייכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
שטעט און שטעטלעך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער טייס פליסט אדורך די פאלגנדער לענדער, שטעט און שטעטלעך (פון מקור צום מויל):
- אוקראינע
- רומעניע
- אונגארן
- סערביע
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 (2009) Rivers of Europe, First, London: Academic Press. ISBN 978-0123694492.


text:
לודוויג וואן בעטהאוון
לודוויג וואַן בעטהאָווען (16טן דעצעמבער 1770– 26סטן מערץ 1827) איז געווען א דײַטשער קאָמפּאָזיטאָר און פּיאניסט, פון די גרעסטע ריזן אין קלאסישער מוזיק.
בעטהאָווען איז געבוירן געוואָרן דעצעמבער 1770 אין באָן, פּרינציפאליטעט פון קעלן (הײַנט דײַטשלאנד).
ער האָט פארפאסט די אָפּערע ’’פידעליאָ’’, נײַן סימפאָניעס, 16 סטרונע–קווארטעטן, 32 פּיאנע–סאָנאטעס, פינף פּיאנע-קאָנטשערטאָס, א פידל–קאָנטשערטאָ און פיל אנדערע ווערק.
די נײַנטע סימפאניע איז א כאָרעל–סימפאָניע, זי האָט געמאכט א רעוואָלוציע אין דער וועלט פון קלאסישער מוזיק און איז פאררעכנט אלס דאָס אממערסטן גראנדיעז קלאסיש ווערק, וואָס איז ווען אמאָל פערפאסט געוואָרן אויף דער וועלט.
זײַענדיק 26 יאָר אלט, האָט בעטהאָווען אָנגעהויבן פארלירן זײַן געהער. כדי צו הערן וואָס ער קאָמפּאָזירט, האָט ער געמוזט זיך אראָפּלייגן אויף דער ערד, און הערן די וויבראציעס פון דער פּיאנע, אז ער זאָל וויסן וועלכע נאָטן ער שפּילט. אין יענע צײַטן איז געווען שווער זיך צו באטייליקן אין דער חברה פאר א טויבן מענטשן. וויבאלד בעטהאָווען האָט געארבעט אליין, שרײַבנדיק זײַנע קאָמפּאָזיציעס, האָט ער געדאנזשעט צו באהאלטן זײַן דעפעקטיווקייט פון אנדערע מענטשן.
בעטהאָווען איז געשטאָרבן דעם 26סטן מערץ 1827 אין וויען.


text:
נייעס און קרישקעלעך אין קרית יואל, ניו יארק
- milech fried
- שר מאה
- תגובות: 225
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 14, 2016 9:59 am
און ער שטייט אלס ליידיג און שפילט זיך מיטן סמארטפאון זעהט אויס דער עולם זוכט אים אויסצומיידן, מען וועט ענדערש ווארטן א מינוט אין ליין ווי איידער כאפן פסקים פונעם מעקסיקען
- farshlufen
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 21211
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
שטימט נישט סיי ביזנעס מעסיג און סיי הלכה'דיג.
- ענדע צדיק!
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5447
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 17, 2013 4:44 pm
- פארבינד זיך:
בלאג - מיינע ארכיוון
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 397
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 19, 2018 11:00 am
farshlufen האט געשריבן:און כ'הויב נישט אן צו פארשטיין ווי אזוי א מענטש מיט אביסל שכל און א ברעקל איבערזיכט אויף די ארבייטערס קען נעמען די סארט ארבייטער אלס קעשיערס, וויפיל מאל זיי רעכענען מיר זע איך אז זיי האבן קיין אישו צו אריינקלאפן עניטינג אנשטאט די ריכטיגע נומער, מאכן גרייזן אין גרויסן וכו' וכו' זייער קאפ ליגט דארט ווי יעדן גוי'ס, כלל נישט ביי די ארבעט.
שטימט נישט סיי ביזנעס מעסיג און סיי הלכה'דיג.
פרעג דיך נאך ביי די גראסעריס די נישט יודישע מאכען נישט מער מיסטעקס ווי די היימישע.
אין זיי ארבעטען פאר ווייניגער פער שעה,מקען שרייען ווען זיי מאכען יא א מיסטעק, זיי ארבעטען אין די צייט ווען מדארף צינדיען חנוכה ליכט,ערב יום טוב...
- פאטאקי08
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 11123
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 09, 2007 1:30 pm
- לאקאציע: בקרוב אין וואשינגטאן
ענדע צדיק! האט געשריבן:און איך גיי דוקא צו זיי, ארבעטן איינס צוויי דריי, געשיקט ווי די מעקסיקאנע. (גרענד פוד אין קר"י האט גראדע אפאר קלאץ קעפ, אבער א שטייגער אין די מאנסי גראסעריס האבן זיי יונגע חברה, שנעל)
ריפרעש אין קרית יואל האט יונגע אינגעלייט וואס זענען נאך שנעלער
קען נומערען אויסענווענדינג...
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3143
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 26, 2016 5:36 pm
עסן פאר אידן האט געשריבן:רעסטאראנט האט געשריבן:גראדע א שיינע זאך, אז אויפדערווייל האלט נאך יעדע גראסערי אויף יונגעלייט פאר רעזשיסטער ארבייטערס אין קרית יואל ,וואס אויסער קרית יואל איז עס א פארגאנגענהייט און כמעט יעדע אידישע מקום אין די וועלט
אין ב"פ אויף 18 גאלדבערגס האט יונגעלייט ועוד כהנה
שפאציר אראפ לי עוו.
רוב געשעפטן האבן אידישע קאשיר'ס
- צייט שטיפער
- שר חמש מאות
- תגובות: 998
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מארטש 17, 2016 12:50 pm
- לאקאציע: וואו נישט וואו...
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 949
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
ברוך שעקר עבודה זרה מארצינו!!!
א גאנצער וואלד אין צענטער פון קרית יואל, ווערט ''איינגעשלינגען''.... דא וועלן טויזענטער אידישע קינדערלעך זיך שפילן, זאגן מודה אני און שמע ישראל פארן הייליגן באשעפער.
דא, אויף דעם ארט ווי ס'געשטאנען א קירכע מיט אלע זייערע שמייליגקייטן, איז אלעס אויסגעריסן געווארן, און פון אצינד וועט מען דא זעהן גרינע בייקס, יונגעלעך און מיידעלעך וואס שפילן זיך מיט א לעבהאפט, אידן וואס פירן ערליכע אידישע שטיבער, וואו ס'פאסט זיך פאר אזא הייליג פאלק.
לאמיר בלויז אריינקלערן וואס דא האט פאסירט, ווען ס'געקומען אן אלטער מאן, גראדע גאר א הייליגער מאן, נאך א סטראוק, און מיט זיינע שוואכע כוחות האט מען גענומען א שטיק באדן, מיט בלויז עיקערס און דעם פארעסט פון וואס מען רעדט יעצט, און דאס פארוואנדלט אלץ א פעסטע, ריזיגע, ארמיי באזע, פארן הייליגן באשעפער!!!
מי יגלה עפר מעינך רבינו הק'!!!
-
אין א זייטיגן נאטיץ, די שמייליגע קולט וואס האט פארמאגט דעם שטח, זענען רייכער פון קרח.
די קושנער קאמפאניס האבן לעצטנס אפגעקויפט בנינים פון זיי אין ברוקלין, פאר הונדערטער מיליאנען דאלערן, וואס פון דעם האבן זיי אנגעבויעט א ריזיגן איטערנאציאנאלן הויפטקווארטיר דא אין אראנזש קאונטי.
זאלן יעדער איד האבן נאר א מעשר'ל וואס די חברה פארמאגן...
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 949
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
Kiryas Joel could get 3,700 new homes
זיי באשרייבן דעם פרישן ענקלעיוו פראיעקט אין דעם צפון-מזרח ווינקל פון די שטאט מיט 543 דירות, און די דירות קעגן איבער, ביי די לעיק וואו סקומען ארום 4-500 דירות. דער פארעסט עדזש פראיעקט, די שכונת ויואל משה פראיעקט, און די אנדערע אנגייענדע פראיעקטן אין די שטאט.
אין דעם מעין העדליין ארטיקל, ווערט נישט נאכגעברענגט וועגן די בריוון וואס זענען אנגעקומען אין די פאסט צו תושבי ק''י פארגאנגענעם מוצ''ש, און צו די אגרות וועלן האבן סיי וועלכן אפעקט אויף די 3700 דירות.
Kiryas Joel could get 3,700 new homes
- ס'רעגענט ס'גיסט
- שר חמש מאות
- תגובות: 967
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג ינואר 04, 2018 11:15 am
- וזרח השמש
- שר העשר
- תגובות: 39
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 11, 2018 9:39 pm
- לאקאציע: הוידא נאנאש/יאהאנעסבורג
- וזרח השמש
- שר העשר
- תגובות: 39
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 11, 2018 9:39 pm
- לאקאציע: הוידא נאנאש/יאהאנעסבורג
עס פלאקערט
- lebediger berel
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3545
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 17, 2008 11:17 am
אהער און אהין האט געשריבן:דער רעקארד צייטונג האט זיך דערוויסט, אז קרית יואל קען צובאקומען ארום 3700 פרישע דירות.
זיי באשרייבן דעם פרישן ענקלעיוו פראיעקט אין דעם צפון-מזרח ווינקל פון די שטאט מיט 543 דירות, און די דירות קעגן איבער, ביי די לעיק וואו סקומען ארום 4-500 דירות. דער פארעסט עדזש פראיעקט, די שכונת ויואל משה פראיעקט, און די אנדערע אנגייענדע פראיעקטן אין די שטאט.
אין דעם מעין העדליין ארטיקל, ווערט נישט נאכגעברענגט וועגן די בריוון וואס זענען אנגעקומען אין די פאסט צו תושבי ק''י פארגאנגענעם מוצ''ש, און צו די אגרות וועלן האבן סיי וועלכן אפעקט אויף די 3700 דירות.
Kiryas Joel could get 3,700 new homes
וואס זענען די בריוון?
- וזרח השמש
- שר העשר
- תגובות: 39
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 11, 2018 9:39 pm
- לאקאציע: הוידא נאנאש/יאהאנעסבורג
עס איז געבליבן אביסל אש אין פארעך
אהער און אהין האט געשריבן:דער רעקארד צייטונג האט זיך דערוויסט, אז קרית יואל קען צובאקומען ארום 3700 פרישע דירות.
זיי באשרייבן דעם פרישן ענקלעיוו פראיעקט אין דעם צפון-מזרח ווינקל פון די שטאט מיט 543 דירות, און די דירות קעגן איבער, ביי די לעיק וואו סקומען ארום 4-500 דירות. דער פארעסט עדזש פראיעקט, די שכונת ויואל משה פראיעקט, און די אנדערע אנגייענדע פראיעקטן אין די שטאט.
אין דעם מעין העדליין ארטיקל, ווערט נישט נאכגעברענגט וועגן די בריוון וואס זענען אנגעקומען אין די פאסט צו תושבי ק''י פארגאנגענעם מוצ''ש, און צו די אגרות וועלן האבן סיי וועלכן אפעקט אויף די 3700 דירות.
Kiryas Joel could get 3,700 new homes
קען איינער צו ברענגען די בריוון? יישר כח למפרע
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 949
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
שמע בני האט געשריבן:אהער און אהין האט געשריבן:דער רעקארד צייטונג האט זיך דערוויסט, אז קרית יואל קען צובאקומען ארום 3700 פרישע דירות.
זיי באשרייבן דעם פרישן ענקלעיוו פראיעקט אין דעם צפון-מזרח ווינקל פון די שטאט מיט 543 דירות, און די דירות קעגן איבער, ביי די לעיק וואו סקומען ארום 4-500 דירות. דער פארעסט עדזש פראיעקט, די שכונת ויואל משה פראיעקט, און די אנדערע אנגייענדע פראיעקטן אין די שטאט.
אין דעם מעין העדליין ארטיקל, ווערט נישט נאכגעברענגט וועגן די בריוון וואס זענען אנגעקומען אין די פאסט צו תושבי ק''י פארגאנגענעם מוצ''ש, און צו די אגרות וועלן האבן סיי וועלכן אפעקט אויף די 3700 דירות.
Kiryas Joel could get 3,700 new homes
קען איינער צו ברענגען די בריוון? יישר כח למפרע
מיט פיל גוטסשאפט:
אט זענען די אגרות
דרך אגב, די בריוון זענען לויט מיין השערה געווען א קאארדינירטע אקט פון אלע סארטן פראקציעס און עסקנים, פון אלע ראנגען, פון אויבען ביז אראפ, און אויב נישט קאארדאנירט כאטש איבערגעשמוסט פון פראנויס.
קאנסילמאן האט געשריבן:כמדומה לי אז עס איז נישט געווען קיין עכטע קירכע.
וואס מיינט דאס נישט א עכטע?
אלס קינד געדענקט זיך זייענדיג שבתים אין קרית יואל ווי גאנץ עיקערס איז געווען א לאנגע טושטשו טרעפיק פיל מיט קארס אין די רייע זענען זיי געשטאנען וואך איין וואך אויס געקומען אין קלויסטער פרעפלענען, אינדערפרי אויפן וועג פון בעיקערטאן עיקערס צו פארעסט מאונטען ראוד, און בערך 12 צייט זענען זיי אהיים, געווען א טרעפיק אויף צוריק, שווערע הונדערטער קארס בימים ההם פאר 30 יאר צוריק.
די שאלה איז נאר צו דאס פלאץ פונעם קלויסטער וועט בלייבן דינען בלויז אלץ ליידיגע גראז, צו גאר א ראוד, פארקינג לאט, אדער גאר וועלן די דעוועלאפערס בויען דערויף און קיינער וועט שוין נישט וויסן אנצוצייגן דעם גענויען ארט, אבער איז לכאורה נישט אויסגעהאלטן פאר סאטמארער אידן זיכער נישט.
לאמיר האפן די דעוועלאפערס וועלן זיך רעכענען דערמיט יעצט ביים צושטעלן די פלענער און נישט זיין נאכדעם צועקים לשעבר ח"ו.
בורא עולם בקנין השלם זה בבנין
- צו געזונט
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3014
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש נובעמבער 21, 2009 6:24 pm
- לאקאציע: חשש גילוי
-
- שר האלף
- תגובות: 1641
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג דעצמבער 25, 2016 4:34 pm
- לאקאציע: הייליגע שטעטל
צו געזונט האט געשריבן:די קירכע זיינען גלויביגע אין ג-ט, די רופען זיך די JAHOVA וואס איז די שם הוי"ה. זיי גלייבן נישט אין פסל וכל תמונה. אלזא, וואס הייסט נישט אויסגעהאלטן פאר אידען אדער פאר סאטמאר? לכאורה איז ניטמאל פערהאן א חומרא דערינען, אויסער א מענטש וואס וויל פאר זיין פריוואטע אנשויאונג נישט וואוינען אויף אזא פלאץ
געהערט נאכן אפקויפן אז עס שטייט אויפגעשריבן די שם ה' אויפן קירכע
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: Chairlift, Good eye, גרינע, דברים אלו, נייע שטערן, שואל ומשיב און 37 געסט


text:
מ'גרייט זיך צו א זומער פון אמונה
כח אדר ב' תשע"ט 📝
די צען וואכן וואס מיר פארן ארויס אין קעמפ פאר די זומער, איז א צייט פאר אנשי שלומינו זיך צו שטארקן אינאיינעם מיט אמונה, אן "אמונה ריהעב". מענער און פרויען, אינגלעך און מיידלעך, זאפן זיך אן מיט הויפענעס אמונה. שיעורים פון אמונה, שמועסן פון אמונה, יעדער לעבט מיט'ן אייבערשטן, און דאס בלייבט שוין איינגעקריצט אין די ביינער פאר די גאנצע קומענדיגע יאר.
ס'איז שווער אראפצושרייבן די געפילן פון הארץ וואס דאס מיינט א זומער אין "מחנה היכל הקודש", אבער די אלע משפחות וואס האבן שוין זוכה געווען מיטצוהאלטן א זומער אין קעמפ, ווייסן און שפירן וואספארא גוטע ווירקונג דאס האט געהאט אויף זיי און אויף זייערע קינדער. מ'אטעמט אמונה, מ'לעבט מיט'ן אייבערשטן, און מ'לעבט מיט די עצות פון הייליגן רבי'ן, און נאך זומער שפירט מען זיך ווי מ'קומט ארויס פון אן "אמונה ריהעב", ס'ווילט זיך שרייען אין די גאסן אז "ס'איז דא א באשעפער אויף דער וועלט! מ'קען האבן אזא זיס לעבן מיט'ן אייבערשטן"!
געציילטע באנגעלאוס זענען נאך געבליבן, אנשי שלומינו וואס ווילן האבן א זומער אינעם "אמונה ריהעב", זאלן זיך מעלדן ווי פריער, אז מ'זאל קענען אלעס מסדר זיין אויפ'ן בעסטן פארנעם, צו יעדנ'ס צופרידנהייט. צו דינגען א באנגעלאו קען מען רופן 347-957-5459.
ההרים והגבעות יפצחו לפניכם רנה!


text:
שמואל דוד האלבערשטאם
רבי שמואל דוד האלבערשטאם איז דער צאנז-קלויזענבורגער רבי אין ניו יארק.
דער רבי איז דער יונגערער זון פון דעם פריערדיקן צאנז-קלויזענבורגער רבי'ן זי"ע, רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם. נאך דעם וואס זיין טאטע איז אוועק אום ט' תמוז תשנ"ד האבן די חסידים אים אויפגענומען אלס איינער פון די צאנז-קלויזנבורגער רבי'ס.
ער וואוינט אין בארא פארק, ניו יארק, ווו ער האט זיין גרויסן בית המדרש אין צענטער פון געגנט.
דער רבי איז באוואוסט מיט זיין שטארקער עבודת התפילה, בפרט ביי קריאת שמע, ווי מען קען ממש זען ווי דער רבי איז מקבל עול מלכות שמים מיט מסירת נפש, און מען זעט ווי דער רבי גייט אויס ביים ווארט "א-ח-ד" און ביי די ווערטער פון "ואהבת את ה' אלקיך" "בכל לבבך" אז עס קען דויערן צוויי אדער צוויי א האלב שעה די ערשטע פרשה פון קריאת שמע אליין.
אזוי אויך פירט דער רבי אן א גאר לאנגע עבודה ביי שלוש סעודות ווי די זמירות און תורה ציעט זיך אריין לאנגע שעות אינעם מוצאי שבת, ווי מבקשי השם פון בארא פארק קומען כסדר שואב זיין מיט חיזוק והדרכה.
דער רבי איז אויך שטארק באוואוסט מיט די שטארקע פלפולים יעדע וואך פרייטאג צונאכט, אזוי אויך יעדן יום טוב, בפרט חנוכה זאגט דער רבי אלע אכט נעכט שטארקע פלפולים אויף דער סוגיא פון כבתה זקוק לה. עס איז אויך באקאנט פאר אלע מחברי ספרים אינעם פעלד פון פלפולים, אז מען קומט יעדע געלעגנהייט אריין צום רבי'ן אין הויף צו כאפן א רעיון, חידוש אדער סברה, וואס קען זיין גאר נוצבאר פאר תלמידי חכמים.
דער רבי איז דער נשיא פון דער קהילה און מוסדות צאנז קלויזענבורג פון אמעריקא. די קהילה האט מוסדות און שולן אין בארא פארק, וויליאמסבורג, מאנסי און לייקוואוד, און אויך אין מאנטריאל, לאנדאן און אנטווערפן, און אזוי אויך אין ארץ ישראל אין ירושלים, בני ברק און אלעד. אויך איז דער רבי נשיא פון מפעל הש"ס העולמי און נשיא הכבוד פון דעם גאליציאנער כולל צדקת רבי מאיר בעל הנס אין אמעריקא.
זיין חסידות ציילט איבער צוויי און א האלב טויזנט משפחות[פֿעלט אַ מקור] איבער דער גארער וועלט.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- בילדער פון צאנז קלויזענבורג
- ווידעא קליפ פון שמועס מיט רבי מרדכי דוד אונגאר, באבאווער רבי


text:
פישל סטריקאווער
רבי אפרים פישל סטריקאווער (ה'תק"ג - י"ז טבת ה'תקפ"ב) איז געווען איינער פון די ערשטע רבי'ס פון חסידים אין קאנגרעס פוילן.
אפרים פישל איז געבוירן צו זיין פאטער ר' יוסף יהודה אריה לייב אין תק"ג. ער איז געווען א תלמיד פונעם רבי'ן ר' בער, רבי אלימלך פון ליזשענסק, רבי לוי יצחק בערדיטשעווער און רבי משה יהודה לייב פון סאסאוו.
ער איז געווארן אן איידעם ביי איינעם פון די נגידים פון ברעזין. זיי האבן געהט צווי קינדער, רבי יעקב ברעזינער און מרת דבורה (איר זיווג שני איז געווען רבי יצחק אייזיק זיכלינער).


text:
דעלאטין
דעלאַטין (אוקראיניש: ДeляTиH) איז א שטעטל אויפן פרוט טייך אין נאדווארנער ראיאן, אוקראינע, 101 ק"מ מערב פון טשערנאוויץ. פון 1772 ביז 1918 איז דער געגנט געווען אין מזרח גאליציע.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין דעם 15טן יארהונדערט איז דעלאטין, מיט גאנץ רויטער רוטעניע, געווארן א טייל פון פוילן. אין 1772 האט עסטרייך גענומען דעם גאנצן ראיאן פון פוילן און געגעבן אים דעם נאמען גאליציע. נאכן ערשטן וועלט קריג איז דעלאטין אריין אין דער צווייטער פוילישער רעפובליק. דעלאטין איז איינגענומען דורך דער רויטער ארמיי סעפטעמבער 1939, אין אנהייב פונעם צווייטן וועלט קריג.
די דייטשן זענען אריינגעקומען אין יאנואר 1941 און אריינגשטעלט אלע יודן אין וואלד, און במשך דריי טעג האבן זיי אלע אויסגעשאסן הי"ד. אן אלטיטשקע פארציילט דארט אז זי האט נאך אלץ שלאפלאזע נעכט ווען די דערמאנט זיך די יאמערליכע קולות וואס מ'האט ארויסגעהערט פון וואלד במשך יענע ביטערע טעג, און די קולות פון די שיסערייען ה"י.
די סאוועטן האבן געשטעלט דאס שטעטל אין דער אוקראינישער סאוועטן רעפובליק. היינט איז דעלאטין אין אוקראינע.
יידישע געמיינדע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דעלאטין איז געווען פאר דעם קריג אן עיר ואם בישראל, ווי די ארגאניזאציע אבותינו (וואס גיט זיך אפ מיט איבערבויען בתי חיים אין אייראפע) איז מעיד, איז דאס די צווייט גרעסטע בית החיים וואס זיי האבן דערווייל געזען מיט אזוי פיל אידישע קברים, ווי צווישען אנדערע ליגט דארט רבי נחום מרדכי פרידמאן, א רעכטער אייניקל פועם רוזשינער זי"ע, וואס דאס ווארפט א שטיקל בילד וואס פארא חשוב אידיש שטעטל דאס איז געווען בעפארן קריג.
דאס שטעטל דעלאטין געפינט זיך אויף א בארג, וואס איז גאנץ לופטיג אין די זומער חדשים וואס אחוץ די אידן וואס האבן געוואוינט דארט א גאנץ יאר, פלעגט דאס ארויסברענגען אידישע משפחות פארוויילן דארט אין דעם זומער.[1]
עס האט זיך געפונען אין דעלאטין אסאך קלויזן פון פארשידענע קרייזן, אבער רוב רובו פון שטעטל זענען געווען זידיטשויווער חסידים, ממילא האבן זיי אויפגענומען פארן שטאטס רב רבי נפתלי עהרליך, וואס ער איז געווען אן אייניקל פונעם עטרת צבי, און ער האט געדינט אלס שטאטס רב פאר כמעט א יובל יארן ביז ממש דעם ביטערן חורבן.
דער דעלאטינער רב זצ"ל איז נסתלק געווארן ה' שבט תש"א, אבער עס איז שוין גרויסע צרות דאן אין שטעטל, האבן די חברה קדישא געמוזט אים באהאלטן אין ביה"ח אינמיטן דער נאכט אין די פינסטערניש, ווי די ימ"ש זאלן נישט מערקן וואס קימט פאר, ווי אויך איז אנוועזענד געווען זיין זון הרה"צ שלמה יעקב זצ"ל, וואס איז צוריקגעקומען נאכן קריג לייגן אן אנדענק פארן גרויסן פאטער, אבער האט זיך בשום אופן נישט געקענט דערמאנען דעם גענויעם מקום מנוחתו.
דעלאטין איז ווי אלע גרעסערע שטעטלעך פארן קריג אנגעהויבן אריינבלאזן פרייע ווינטן, אבער דער רב איז געשטאנען פעלזן פעסט און געקריגט מיט זיי טריט און שריט.
היינט צוטאג איז ליידער נישט געבליבן קיין זכר פון אידישקייט אין שטעטל, אחוץ דער גרויסער אידישער בית החיים ווי אויבן דערמאנט, און א פלא אז די דייטשן האבן דאס נישט חרוב געמאכט.[2]
בערל נחום לינדנבערג פון ארץ ישראל, א יליד דעלאטין און א תלמיד פונעם רב'ס ישיבה אין דעלאטין, איז אהין געפארן מיט יארן צוריק, און פרובירט צו טרעפן עפעס איבערבלעבענישן פון אמאל, און באוויינט ביטער וואס פאר א חורבן ער האט דארט געפונען. זיין זון ווילי לינדווער, א פילם פראדוצירער, איז מיטגעפארן און דאן פארפאסט דעם פילם צוריק אין מיין שטעטל דעלאטין (Return to My Shtetl Delatyn) ווי ער האט פארקויפט הונדערעטער עקזעמפלארן ביז עס איז אויסגעגאנגען.[3]
אין תחילת תש"ך יארן איז פארגעקומען א גרויסע קאנווענטשן פון ילידי דעלאטין, איבערשמועסן זכרונות פון אמאל און זיך ווידער צוזאמענגעקומען, אבער דאס האט זיך נישט אויסגעארבעט.
עס געפונען זיך היינט איבער דער וועלט פילע אייניקלעך פון אידן וואס האבן געוואוינט אין דעלאטין, ווי אויך פונעם רב איז געבליבן אסאך אייניקלעך, פון זיין זון הרה"ק ר' לייבוש פון בערעגסאז זצ"ל איז איבערגעבליבן איין מיידל מרת עטל מערמעלשטיין ע"ה וואס האט וואונדערלעך איבערגעלעבט דעם קריג און דערנאך אויפגעשטעלט א משפחה לשם ולתפארת, און זיין טאכטער הרבנית שרה חנה ראטענבערג איז שוין ארויסגעקומען פארן קריג און זיך באזעצט אין דעם בראנקס צוזאמען מיט איר מאן רבי פנחס שלום מקאסאן זצ"ל.
היינט צו טאגס איז דא א קהלה אין דעם ספרינג וואלי געגנט אין ניו יארק מיט'ן נאמען 'דעלאטין' וואו עס פירט אן די קהלה אן אייניקל פון דעם אויבן דערמאנטער עטל מערמעלשטיין ע"ה הרב חיים נחום מערמעלשטיין.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ ווי הרה"ק מקרעטשניף זי"ע פלעגט פארציילן אז זיין פאטער פלעגט ארויספארען יעדן זומער וויילן דארט בערך 6 וואכן.
- ↑ קען זיין ווייל עס איז ביים עק פון שטאט אויף א הויכן בארג האבן זיי נישט באמערקט
- ↑ ווילי לינדווער וועבזייטל


text:
פון דער יוד פינאנץ ריעל עסטעיט מארטגעדזש ראטעס זייער הויך
ניו יארק – די ראטעס פאר מארטגעדזשעס זענען ארויפגעגאנגען צום העכסטן שטאפל זינט 2011. דער 30-יעריגער פיקסד-רעיט מארטגעדזש האלט יעצט ביי 4.61 פראצענט, וואס איז א 6 פונקטן שפרינג, און די העכסטע זינט מאי 2011. דער 15-יעריגער מארטגעדזש ראטע האלט ביי 4.08 פראצענט, ארויף 7 פונקטן. די 30-יעריגע מארטגעדזשעס ראטעס זענען נאך אלץ נידריגער ווי זיי זענען געווען א לאנגע צייט, אבער דאס איז נישט קיין גרויסע בארואיגונג פאר די וואס הייבן ערשט יעצט אן צו זוכן צו קויפן א הויז, ווייל סטאטיסטיקס און פארגלייכונגען צייגן, אז די הייזער פרייזן וואקסן פיל שנעלער און דראסטישער ווי מענטשן’ס פארדינסטן וואקסן.
ווי איז דאס געשעהן?
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
פֿאַרבונדענע ענדערונגען
גיט אריין א בלאטנאמען צו זען ענדערונגען צו בלעטער פארבונדן צו אדער פון יענעם בלאט. (צו זען מיטגליד בלעטער פון א קאטעגאריע גיט אריין "קאַטעגאָריע:נאמען פון קאטעגאריע"). ענדערונגען צו בלעטער אויף אייער אויפפאסונג ליסטע זענען געוויזן דיק.
- נ
- די רעדאַקטירונג האט באשאפֿן א נײַעם בלאַט (זעט אויך די רשימה פון נייע בלעטער)
- מ
- דאָס איז אַ מינערדיקע רעדאַקטירונג
- ב
- די רעדאַקטירונג האט אויסגעפירט א באט
- ד
- וויקידאטן-רעדאקטירונג
- (±123)
- בלאט גרייס געענדערט מיט דער צאל בייטן
21 יוני 2019
- פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן; 10:41 +694 פוילישער שמועס בײַשטײַערונגען טאַג: וויזועלער רעדאקטירונג


text:
אין די גרויסע שטאט וויליאמסבורג וואוינט א איד א באקאנטער עסקן ר’ חיים (נעמען זענען פיקטיוו), ער גיבט זיך אוועק פאר אידן און ער העלפט זיי מיט ראט און טאט.
איינע פון די זאכן מיט וואס דער איד צייכנט זיך אויס, איז אז ער העלפט אידן וואס זענען פארוויקלט אין אן אומארגעניזירטען פינאנציעלן לעבנס שטייגער, זיי צו שטעלן גראד, און אנווייזן וויאזוי די ביכער דארפן געמאכט און געהאלטן ווערן. ער ווייזט זיי אן אז די חובות וואס זיי האבן, איז גראדע נישט פון דעם פאקט אז זיי פארמאגן נישט דאס געלט, נאר מער אלס א פארנאכלעסיגקייט אין האלטן סדר.
ויהי היום, דער טעלעפאן קלינגט, און ווי זיין שטייגער הייבט ר’ חיים אויף דעם טעלעפאן און באט אן זיין הילף צום אנדערן זייט פון טרייבל, נאך פאר ער הערט אפילו וואס דער יעניגער וויל, ווייל ר’ חיים איז געוואוינט אז מ’קלאפט אויף זיין טיר פאר הילף.
אויפן אנדערן זייט הערט מען דעם צובראכענעם שטימע פון ר’ שמעי’ א סופר סת”ם וועלכער האט זיך פארפלאנטערט אין גאר גרויסע חובות, און קען נישט ארויס קריכן. די קליינע אייננאמע פון די סופרות ביזנעס, קלעקט נישט פאר זיין גרויסע פאמיליע, און אז ער האט נאך געברויכט אויסגעבן עקסטערע אויסגאבן פון סיי וועלכן פארנעם, ברענגט דאס די גאנצע פינאנציעלע מעמד המשפחה צו א שטילשטאנד.
ר’ שמעי’ רעדט זיך אויס דאס הארצן פאר ר’ חיים’ן און איז אים מסביר זיין שפל המצב אין גשמיות, ער בעט אים ער זאל אים העלפן אנקומען צו די ריכטיגע אדרעסן, און שאפן עפעס א הלואה אדער אפילו א נדבה’לע וואס זאל העלפן האלטן די משפחה אויף עטוואס עהרנפולע שטאנד.
ר’ חיים ווי זיין שטייגער לאזט אים וויסן אז ער קען שוין אריבער קומען צו אים אין ביורא, און ער וועט צוזאמען מיט אים מטכס עצה זיין כדת מה לעשות, וויאזוי צו העלפן אים ברענגען אביסל ברויט אויפן טיש. אבער, פאר ער לייגט אראפ דעם טעלעפאן, זאגט אים ר’ חיים: ווען דו קומסט אריבער, ברענג מיט א ליסטע פון דיינע בעלי חובות, א ליסטע פון גוטע פריינט, און דיין באנק ביכל.
דיינע בעלי חובות וואלט איך געוואלט רעדן און זעהן וועם מ’קען בעטן נאכצולאזן אדער ווארטן אביסל לענגער. פון דיינע גוטע פריינט וויל איך זעהן ווער עס קען העלפן אינעם מצב, און דיין באנק ביכל וויל איך זעהן צו מ’קען עפעס אין ארדענונג ברענגען און ארויסדרוקן געלט וואס ווערט פארוואסערט צוליב דעם שווערן מצב אין שטוב.
ר’ שמעי’ מיט א קול פון וואונדער פרעגט איבער: מיין וואס ביכל? פון וועלכן ביכל רעדט איר?
ר’ חיים: אייער באנק ביכל, דארט וואו איר האלט חשבונות אויף די געלטער, וואס קומען און גייען, דארט וואו די רעקארדירטס יעדן טשעקל וואס קומט אדער גייט ארויס פון אקאונט.
ר’ שמעי’: טשעקס? קומען? גייען? ר’ חיים איר מוזט אביסל קלארער מאכן וואס איר רעדט. איך האב א באנק ביכל? איך האב א טשעק? געלט נעכטיגט דען ביי מיר אמאל?
*****
ר’ חיים מיט ר’ שמעי’ זיצן ביים טיש, פוהל מיט דאקומענטן, שטרות, און ביללס, ליסטעס פון חברים, און ידידים, ליסטע פון בעלי חובות, און מיט פארקנייטשטע שטערן’ס נישטערט מען צווישן די נעמען מ’זוכט א שטיקל ליכטיגקייט אין דעם שטאקיגן פינסטער.
ר’ חיים איז פארמאטערט פון די ארבייט אבער העלפן א איד איז אים וויכטיגער פון אלעמען. ווען פלוצלינג גיבט ער א גראד אויס דעם שטערן און דערמאנט זיך פון זיינס א נאנטען ידיד וועלכער קען ווען ארויסהעלפן אין דעם פלאנטער. ר’ חיים הייבט אויף א טעלעפאן און ביז אפאר מינוט, האט מען א הבטחה פון דעם ידיד פאר א סכום הגון צו העלפן די משפחה שטעלן אויף די פוס.
די שמחה איז אין אלע ספערן, נישט אומזיסט זאגן די חכמים יגעתי מצאתי תאמין, עס איז דאך א מציאות, ווער האט געחלומ’ט אז פון די אלע שווערע און דערמאטערנדע ארבייט וועט ארויסקומען די ישועה פון א גאר אנדערן ריכטונג. אבער אז די ישועה איז דא, דארף מען דאך נישט מער, נאר בעטן דעם אויבערשטן אויף ווייטער. און ר’ שמעי’ הייבט זיך אויף פיל מיט דאנק ווערטער פאר ר’ חיים, און שטעלט אן זיינע פוס ריכטנדיג צום טיהר, גרייט צו לאזן ר’ חיים’ן ווייטער טוהן זיינע געשעפטן, ער וויל אים נישט אויפהאלטן אפילו איין מינוט אויך נישט.
ווארט א מינוט! הערט ער ר’ חיים’ס שטימע
הער דיך צו שמעי’, איך וועל דיר טאקע ברענגען דעם גרויסן נתינה פון דעם חשוב’ן נדבן, אבער איך וויל אז דו זאלסט האבן א באנק ביכל.
ר’ שמעי’ דאנקבאר פאר ר’ חיים’ן פאר זיין טייערע צייט, און שטארק נויטיגע הילף, שטעלט אן זיינע צוויי אויגן פארוואונדערט. ר’ חיים טייערע, צו וואס? דאס געלט איז דאך צו באצאלן חובות, און צו פרובירן אנהייבן אויף ניי, וואס וועט מיר א באנק ביכל העלפן?
זאגט אים ר’ חיים אזוי:
ר’ שמעי’ טייערער, איך וויל דו זאלסט אינעם באנק ביכל אריינשרייבן אלע דיינע חובות, און אלע דיינע הוצאות והכנסות, מיר גייען דא ארבעטן אז דו זאלסט באקומען געלט, און אין די זעלבע צייט וויאזוי פטור צו ווערן פון די חובות, און אויב וועלן די אלע אינפארמאציע נישט ווערן אפגעשריבן און געהעריג מסודר, וועלן מיר סיי נישט וויסן וואו מ’האלט קיינמאל, און ווי אויך נישט וויסן ווען דער פראבלעם ווערט גרעסער אדער קלענער. כדי צו קענען געהעריג בעארבעטן דעם פראבלעם מוזן מיר כסדר קענען מעסטן די וואסערן און זעהן וואו מ’האלט.
***
מיר האלטן יעצט אין די טעג וואס ווערן פאררופן ראשון לחשבון עוונות, עס זענען הייליגע טעג, מ’האלט נאכן תשובה טוהן אויף די פארגאנגענע יאר, און מיט פוהלע האפענונג אז דער קומענדיגער יאר וועט זיין הייליג און טייער, און מ’וועט זיך קענען מתגבר זיין אויף די געפערליכע נסיונות פונעם דור.
עס פרעגן אלע די באקאנטע קשי’ פארוואס מ’זאגט והוא רחום יום כיפור גלייך נאך נעילה, מ’האט דאך נאך קיין צייט נישט געהאט צו זינדיגן.
ווי אויך איז אסאך שוין ארום גערעדט געווארן איבער דעם ענין פון ראשון לחשבון עוונות, וואספארא מין חשבון איז דאס? איז דאס די שמחה פון די טעג? אז מ’פאנגט אן ח”ו זינדיגן נאכאמאל?
מיינע טייערע פריינט, מיר זיצן אלע אין דעם זעלבן גרויסן רוישיגן ים, און מיר געפינען זיך אין א געלעכערט שיפל, מיר זענען צומאל שטערקער און צומאל ליידער שוואכער, פון די רוישיגע וואלן, און ליידער איז אזוי יאר איין יאר אויס, אז אנהייב יאר ווען עס איז א נייר חדש, גייען מיר צו מיט שמחה צום יאר און מיר רופן עס תחל שנה וברכותי’ און ווען עס קומט דער סוף יאר ווייסן מיר נישט וואו מיר האלטן אויף דער וועלט, עס איז נישטא קיין שום חשבון, און דער פעקל איז גדול מנשוא.
באמת לאמיתו ווען מיר וואלטן געטוהן וואס די הייליגע צדיקים פון די פריערדיגע דורות האבן געטוהן, זיך געהאלטן א חשבון אויף די עבירות (וואס זיי האבן פאררופן עבירות) און דערויף געהאלטן א פונקטליכן אפגעשריבענעם באריכט, וואלטן מיר דאך אסאך מער אויפגעטוהן, און אסאך ווייניגער פארפלאנטערט געווארן, מיר וואלטן געזעהן דעם פראבלעם און זיך נישט געקענט באהאלטן דערפון.
איז אבער דא צוויי גרויסע פראבלעמען פארוואס מיר זענען זיך מונע צו מאכן דעם ריכטיגן חשבון.
דער ערשטער פראבלעם איז, ווער וויל דען אנהייבן ציילן? איז דען נישט א חוצפה צו זאגן אז איך פאנג אן צו ציילן עבירות? גיבט דאס דען נישט קיין משמעות אז דאס איז נאר די ערשטע פון פיהלע ח”ו?
דער צווייטער פראבלעם איז נעבעך אז חשבון קען מען נאר פירן ווען דער שטראם איז נישט אזוי גרויס, אבער ליידער ווען די שטראם פון די כוואליעס ווערן איבערוויגנד, פארלירט מען קאנטראל און מ’רעזיגנירט ליידער.
אבער אויב ווען דער יאר איז גאנץ אנפאנג און מ’האלט א חשבון, און מ’לעבט מיט התבוננות, קען דאס אפהאלטן דעם מענטש פון זינקען טיעפער, און אים געבן א קלארן בילד אויף וואס ער ברויך ארבייטן צו פאררעכטן.
עס איז פארט שווער פאר א איד זיך אראפצוזעצן און אנהייבן א חשבון אויף עוונות! דערפאר דערמאנט מען אונז גלייך נאך יום הקדוש, אז אין אדם צדיק בארץ און א ביכל דארף מען האלטן כדי זיך צו קענען מתבונן זיין אין דעם רוחניות’דיגן מצב.
***
לאמיר האלטן א באנקביכל, און ארבעטן שווער נישט אריינצוגיין אין קיין מיינוס! און ווען ח”ו מיר זענען יא דערין, לאמיר שנעל ארויסקריכן! מיר האבן א טאטן ער האט אונז געגעבן א שנעלע און קלארע וועג ארויס, מיט די אופני התשובה.
זאלט איר אלע האבן א זיס לעכטיג יאר, ברוחניות ובגשמיות, בכלליות ובפרטיות, מיט א פריילאכן יו”ט


text:
ליפא שמעלצר - געלט
מקור: לא צויין, לחן: לא צויין, ז'אנר: חסידית.
נמצא באלבום: ליפא בדרך.
ארים רייד- שטארק און שוואך
אלץ ארום די זעלבע זאך
ווער עס האט פון דעם גענוג איז יעדער מיט אים נאנט
קרובים היינט- מארגן פיינט
איבערמארגן פרישע פריינט
אויב פארדינט מען לירה, פראנק, שקל, דאלעל, פונט
מ'אקערט זייעט- מ'בארגט מ'לייעט
מ'לייגט אריין מ'קוועטשט און דרייט
יעדער האט די זעלבע ציל פארדינען געלט בניקל
מ'פליט אין וועג- וועכן טעג- נאך די געלט אזא געיעג
נאך א דאלער פראנק און פונטען
ס'מעג זיין אויך א שקל
פרובירט צו זיין א העלד- זיין ווארט יעדעם געפעלט
ווער ס'האט די מאה- האט די דעה
ווען עס קומט צו גאלט
אן ארעמע געצעלט- א רייכע פנים שטעלט
א יעדע שמויגער- פאר זיך טויג ער
ווען עס קומט צו געלט
אנשטאט זיך זארגן- טרעפט ווי צו בארגן
ס'קומט צום באצאלן- כסף מנלן
די טשעקלעך קראכן- לויפט צו גמ"ח'ן
נישט דא קיין ערב- ער זוכט א קרוב
פון וואנעט- ווער באצאלט ביז דאנעט
ווי גרויס די יאר איז- בין איך אויף צרות
מיין פאון אפהאקען- און אראפקנאקן
כ'קען נישט באצאלן- כסף מנלן
אין שול מ'גייט נעך געלט
אין גאס מ'רעדט פון געלט
איך קום אין שטוב- וואס האט מען ליב
מ'בעט שוין ווייטער געלט
כבוד קומט מיט געלט- חכמה קומט מיט געלט
מ'זאגט א הלצה- א שונה בצע
באקומט מען היינט פאר געלט
דעס הערץ צופליקט- דער שותף דריקט
פון געלט עס ווערט אזא קאנפליקט
פון עדע צוועק ער לויפט אוועק
ווי פון א שווערע לאגע
די ביזנעס בליהט- ער ווערט נישט מיד
ווי מער ער האט די קאפ אים פליט
ווי עס שטייט מרבה נכסים איז אויך מרבה דאגה
ארים רייד- שטארק און שוואך
אלץ ארום די זעלבע זאך
ווער עס האט פון דעם גענוג איז יעדער מיט אים נאנט
קרובים היינט- מארגן פיינט
איבערמארגן פרישע פריינט
אויב פארדינט מען לירה, פראנק, שקל, דאלעל, פונט
דער לעבן ווערט פארשנעלט
נער דאגות קומט פון געלט
דעס לעבן קאסט- וויפיל דו האסט
אלץ פעלט אויס נאך נאך געלט
וועט העט מען פונם געלט- פון גשמיות מ'קוועלט
ס'זעהט אויס גוט- מ'נעמט נישט מיט
עס בלייבט גארנישט פון געלט
זיך איבעררייסן – זיך איבערפלייסן
פאר אלע מיני- נישט דוקא גרינע
די יונגע יארן – די געלטער שפארן
איז שוין אן אלטער- דאך געלט באהאלט ער
פארביטערט- זיין האנט שוין ציטערט
ער איז קוים ביים זינען- וועט געלט נישט רינען
ביי אים וועט בלייבן- די טשעקלעך שרייבן
אן אלט נערוועזן – ער קארגט אויף שפעזן
אין שול מ'גייט נעך געלט
אין גאס מ'רעדט פון געלט
איך קום אין שטוב- וואס האט מען ליב
מ'בעט שוין ווייטער געלט
כבוד קומט מיט געלט- חכמה קומט מיט געלט
ס'זעהט אויס גוט – מ'נעמט נישט מיט
עס בלייבט גארנישט פון געלט
אביסל כשר געלט- מיט מצות אויף דער וועלט
דאס זעהט אויס גוט- דאס נעמט מען מיט
עס בלייבט אויף יענע וועלט
פער יעדעם עס געפעלט
ווען גוט'ס מען טוט מיט געלט
איך פרעג ביי דיר- נו זעג'זשע מיר
וואו קען מען שאפן אפאר דאלער?
לאז שוין אפ די געלט!!!


text:
ה'תרפ"ד
ה'תרפ"ד (5684) – אדער אין קורצן תרפ"ד – איז א יידיש יאר, וואס האט זיך אָנגעהויבן א' תשרי: דעם אוונט פארן 11טן סעפטעמבער, 1923, און עס האט זיך פֿאַרענדיקט כ"ט אלול: 28סטן סעפטעמבער, 1924. ה'תרפ"ד איז אן עיבור יאר (מיט צוויי חדשים אדר: אדר א' און אדר ב') וואס איז לאנג 384 טאג. דאס איז א שמיטה יאר.
אינהאַלט
קאלענדאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פֿאָלגנדיק איז אַ קאָמבינירטער יידיש - גרעגאריאנישער קאלענדאר. אין יעדן טאג-קעסטל :- איינער אדער צוויי אותיות וואס באצייכענען דעם טאג אינעם יידישן חודש, און א נומער וואס באצייכנט דעם טאג אינעם גרעגאריאנישן מאנאט.
די טעג װאָס זײַנען אָנגעװיזן מיט אַ באַזונדערן קאָליר, באַצײכענען ייִדישע פֿײַער-טעג און יום-טובֿים (אונטן איז דער אָנװײַז).
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- די ענדע פון דער דריטער עליה און אנפאנג פון דער פערטער עליה
- דער גרויסער ישראלישער שרייבער חיים נחמן ביאליק האט זיך באזעצט וווינען אין תל אביב.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נפטר געווארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- טאמעס וואדראו ווילסאן 28סטער USA פרעזידענט
- ט"ו אלול - רבי ישראל יעקב יוקיל טייטלבוים, וואלאווער רב (געב' ה'ת"ר)


text:
װיקיפּעדיע רעדן:קוואליטעט אטאקע
כ'וואלט געוואלט מציע זיין אזא זאך אזוי ווי דאס, דאס, און דאס, דאס איז בעיקר א פלאץ ווי מען האט א געמיינזאמע ארבייט אויף א געוויסע ארטיקלן בנוגע א נושא, ווי יעדע וואך בארבייט מען צוזאמען אן ארטיקל. אזוי ארום ווערט די ארטיקל גאר שטארק מושלם.
כ'מיין אזא זאך וואלט אויך געווען געאייניגט דא, ווי מען וועלט אויס ארטיקלן אויף די וואך, איינס פאר א יעדע נושא, למשל: געמייזאמע וועכענטליכע ארטיקל פאר היינטיגע פרעזענליכקייט, געמייזאמע וועכענטליכע ארטיקל פאר אמאליגע פרעזענליכקייט, געמייזאמע וועכענטליכע ארטיקל פאר טעכענעלאגיע, געמייזאמע וועכענטליכע ארטיקל פאר וויסנשאפט, געמייזאמע וועכענטליכע ארטיקל פאר ווערטער. און אזוי ווייטער. וואס זאגן אנדערע צו דעם? --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 22:34, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
פון די עיקר אויפטוען פון דעם:
- עס וועט צושלעפן נייע שרייבערס.
- בעסערע ארטיקלן.
- גאנצערע ארטיקלן, עס איז היינט דא זייער אסאך האלבע ארטיקלן.
- געמיינזאמע געמיינדע ארבייט, אזוי ארום וועט אלעס ווערן בעסער דא.
ביטע קאמענטירן. --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 22:36, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- איך בין מסכים. א געוואלדיגער פלאן. איין ארטיקל א וואך. רוני וועט דאס אויסשטעלן פרמיניט אויפן ערשטן בלאט אין א קעסטל געאייגענט צוציען די באזוכער אין ערשטן זייט. געוואלדיג!--יודל 22:39, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- דאס איז דאך געוואלדיג, ביסט איינגעלאדנט דאס אנפירן, מיט שרייבן אן הילף בלאט וועגן דעם, און פארשלאגן פונקטליך וואס דו פאדערסט. און דאס מוז נישט זיין נאר אויף רבנים. ►רוני◄ 22:40, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- שמאלץ, נוצ די בלאט צו פארשלאגן. ►רוני◄ 22:43, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
וואס איז די בלאט? --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 22:56, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
אקעי יעצט איז איך זעה אז איעדער האלט מיט, לאמיר זיך רוקען אביסעל ווייטער. וואספארא נושאים? זאל מען ערשט אנפאנגן נאר מיט איין ארטיקל א וואך? אדער זאל מען גלייך לייגע עטליכע נושאים מיט איין ארטיקל פאר א יעדע נושא? --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 22:58, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- לדעתי זאל מען לייגן עטליכע ארטיקלען פאר איין טעמע. ►רוני◄ 23:03, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
רוני, דו מיינסט צו זאגן עטליכע ארטיקלן פאר איין טעמע? אדער עטליכע טעמעס מיט איין ארטיקל פאר א טעמע? לדעתי לוינט נישט צו מאכן עטליכע ארטיקלן פאר איין טעמע נאר עטליכע טעמעס מיט איין ארטיקל פאר א טעמע.--שמאלץ רעדן / בליץבריוו 23:11, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- די בלאט ווייזט דאס אויפן טאפ Candidates for the Election for the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation
are being accepted until 23:59 UTC Monday, August 28, 2006. און מען קען דאס בייטן אויף עפעס אנדערש. ►רוני◄ 23:05, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
א דאנק כ'וועל דאס צולייגן ווען די ארטיקל איז פארטיק, אין דערצווישן צייט וואלט איך געוואלט בעטן אלע באנוצער צו ביטע דערוייל נוצען די דעדן בלאט דא פאר די ערשטע ארטיקל וואס מען זאל אויסוועלן ביז קומענדיגע וואך שבת (די 26סטע).--שמאלץ רעדן / בליץבריוו 23:08, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- הגם כ'קען נישט נישט מסכים זיין מיט דיר, אבער די פרשה השבוע קען זיין אויך איינע פון זיי, אבער כ'מיין אז ענדערש א טעמע ווי פרעזענליכקייטן, וויסנשאפט, אד"ג וועט מער צוציען. --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 23:19, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- וויבאלד דו ביסט דער גרינדער שטעל פאר אן ארטיקל און פרעג נישט קיין קשיות, ווייל מן הסתם וועט דאך יעדער שטעלן אן אנדער ארטיקל, און מען וועט דארפן מאכן וואלן אויף וואלן ואין לדבר סוף. דערפאר מיין איך זאלסט דראדע פארשטעלן אבי אן ארטיקל, און פרעג נאר ווער וויל א טייל נעמען. ►רוני◄ 23:23, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- הגם כ'קען נישט נישט מסכים זיין מיט דיר, אבער די פרשה השבוע קען זיין אויך איינע פון זיי, אבער כ'מיין אז ענדערש א טעמע ווי פרעזענליכקייטן, וויסנשאפט, אד"ג וועט מער צוציען. --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 23:19, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
איך האב געמיינט צו זאגן עטליכע ארטיקלען וואס פארטוט זיך מיט איין נושא. אבער דו זיי מחליט. ►רוני◄ 23:28, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- ניין, איך האלט דאס קען נאר זיין איין ארטיקל פער נושא פאר די באשטימטע צייט. --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 23:30, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
כ'וועל פרובירן אבער דערווייל האב איך קיין צייט. דאס איז א צו-טאן ליסטע מוסטער, די הויפט מוסטער האט אויף זיך די אייגענע ענדערן לינק, וואס ברענגט ארויף אן אנדער מוסטער וואס ווערט געטוישט פאר די בלאט. און די אנפאנג איז אלעמאל די זעלבע. --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 23:34, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- אפשר דו מיינסט דאס? ►רוני◄ 23:37, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
- איך מיין אז איך האב דיך פארשטאנען, איך וועל דאס אי"ה טאן. ►רוני◄ 23:39, 17 באוגוסט 2006 (UTC)
ערשטע וואך אנאליז[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קוקענדיג דא בין איך נישט זיכער אז דאס איז געווען א דורכפאל, פארקערט איך האלט אז דאס איז געווען א סוקסעס. נאר די ארטיקל איז געווען א דורכפאל, מען דארף אויפקומען מיט ארטיקלן וואס זענען מער אקטועל, און דאן האלט איך וועט מען קענען בעסער זעהן צו דאס ארבייט אדער נישט. איך בעט דעם עולם ביטע אנטראגן אן ארטיקל. א דאנק. --שמאלץ רעדן / בליץבריוו 04:50, 23 באוגוסט 2006 (UTC)
- גערעכט די ארטיקל איז געווען צו פראפעסיאנעל, כדי צו שרייבן אין אזוי אן ארטיקל דארף מען זיך אויסקענען אין די מיטל-עלטער היסטאריע (וואס איך גיי בעז"ה זיך עוסק זיין דערפון). אבער מען קען אפשר לייגן לייכטערע טעמעס, אפילו אזעלכע וואס איז נוגע צו יידישקייט. א דאנק דיר. ►רוני◄ 10:45, 23 באוגוסט 2006 (UTC)
צווייטע וואך אנאליז[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איך האלט אז עס געווען אן אבסעלוט סוקסעס. זאל נאר אנהאלטן אויף ווייטער.--שמאלץ רעדן / בליץבריוו 14:52, 1 בספטמבר 2006 (UTC)
טוישן דעם נאמען פון דעם אקציע[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איך האב שוין געזאגט פאר אונזער געהערטער מנהל רעבע שמאלץ אז דער נאמען צוזאמענארבייט פאסט זיך צו טוישן אויף א פאסיגערן נאמען, ווייל דאס גאנצער וויקיפעדיע איז א צוזאמענארבייט פראיעקט. איר נאמען דארף ענדערשער ווערן אנגערופן ווי די היברו וויקיפעדיע קוואליטעט אטאקע אדער עפעס אזוי אז די וואך פארלייגט מען זיך צו אטאקירן דעם ארטיקל מיט קוואליטעט.--ברך משה 02:38, 7 בספטמבר 2006 (UTC)


text:
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשע"ט לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר.
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
דו האסט מיר זייער מחי' געווען מיט דיין בריוו; איך ליין דאס איבער נאכאמאל און נאכאמאל. יעדעס מאל איך ליין עס בלאזט דאס אריין אין מיר ממש א חיות, ווי דו לייגסט אראפ דיין לעבן, וואס דו האסט אלץ באקומען דא אין ישיבה ביים הייליגן רבי'ן; דיינע שיעורים כסדרן, דאווענען שחרית מנחה מעריב מיט מנין אפילו עס קומט דיר אן אזוי שווער, דאך דערמאנסטו זיך פון די דיבורים און דאס מאכט דיר לויפן אין שול.
דיין בריוו איז אריין געקומען ממש אין א מינוט וואס איך האב געטראכט צו מיר: 'וואס פעלט אויס די אלע שיעורים וואס איך געב און בריוו וואס איך שרייב וכו'?' דו ווייסט דאך אז דער יצר הרע זוכט מחליש דעת זיין יעדן איינעם, בפרט איינער וואס איז מחזק א צווייטן – אים זוכט ער מער צו צעברעכן. אסאך מאל קומט מיר אריין אין מחשבה אז איך זאל אויפהערן שרייבן בריוו און אויפהערן געבן שיעורים; פונקט אין די מינוט האב איך באקומען דיין בריוו און געזען ווי דו שרייבסט מיר אז די דרשות און בריוו וועקן דיר אויף פון דיין שלאף, עס שלעפט דיר צוריק אין שול און שלעפט דיר צוריק צום אייבערשטן.
שטארק דיר און זיי ממשיך מיט דיינע שיעורים כסדרן; קוק נישט אויף אנדערע חברים אז זיי לערנען מער ווי דיר, געדענק וואס דער הייליגער תם האט אונז געזאגט (סיפורי מעשיות, מעשה ט מחכם ותם): "דאס איז זיין מעשה און דאס איז מיין מעשה".
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


text:
די זינגערין און קינסטלערין נשמה לעוויצקי פֿון אָוקלאַנד, קאַליפֿאָרניע האָט אַרויסגעגעבן נאָך צוויי בילדערשטרײַפֿן אין איר סעריע „ייִדישער טאַנגאָ — אילוסטרירט”. די סעריע באַשטייט פֿון ביכעלעך, יעדעס פֿון זיי — אַן ערך צוואַנציק זײַטן לאַנג.
דאָס זענען די דריטע און פֿערטע נומערן לכּבֿוד דער טעמע ייִדישע פֿאָלקסלידער. אויף ענגליש רופֿט מען אַזאַ אַליין-געמאַכטע קאָמיקסביכל אַ „זין” [zine], וואָס איז אַ פֿאַרקירצונג פֿונעם וואָרט „מאַגאַזין”. אָפֿט האָבן אַזוינע קאָמיקס פּאָליטישע אָדער פּערזענלעכע געדאַנקען, וואָס קיין געוויינטלעכער אַרויסגעבער פֿון קאָמיקס וואָלט זיך נישט באַוועגט אַרויסצוגעבן.
אינעם פֿאַל פֿון לעוויצקיס קאָמיקס וויל זי, אַז דער ברייטער עולם זאָל זיך באַקענען מיט דער וועלט פֿון ייִדישע פֿאָלקסלידער. אינעם דריטן נומער, וואָס איז אַרויס מײַ 2013, איז די טעמע געווען די זאַמלאַרבעט פֿון דער פֿאָלקלאָריסטקע רות רובין (1906—2000), וועלכע האָט אָנגעהויבן רעקאָרידירן פֿאָלקזינגער אין מאָנטרעאָל און ניו-יאָרק אין 1947. אירע רעקאָרדירונגען קען מען געפֿינען אינעם ייִוואָ, אין דער נאַציאָנאַלער קאָנגרעס-ביבליאָטעק אין וואַשינגטאָן, און אין ישׂראל. אַ דאַנק דער „פֿאָנאָטעקאַ” אין ירושלים קען מען זיי הײַנט הערן אויף דער אינטערנעץ.
לעוויצקי האָט געהאַט די מעגלעכקייט זיך גוט צו באַקענען מיט רובינס אַרכיוו ווען מע האָט זי אָנגעשטעלט צו דיגיטאַליזירן די טאַשמעס וואָס געפֿינען זיך אין ייִוואָ. זי האָט זיך צוגעהערט צו הונדערטער לידער אָבער אויף איר האָט אַ ספּעציעלן רושם געמאַכט די גנבֿים-לידער און לידער פֿון דער ייִדישער אונטערוועלט. זי שרײַבט אין איר אַרײַנפֿיר צום דריטן נומער:
„צווישן די גאַסן-אויסגעשרייען, קללות, שלאָפֿלידער, תּפֿילות און קלאָגענישן, נעמט רובינס זאַמלונג אַרײַן אַ סך לידער פֿון דער קרימינעלער אונטערוועלט וווּ ס’איז געבוירן געוואָרן דער ייִדישער טאַנגאָ.”
איין ליד פֿון דער ייִדישער אונטערוועלט וואָס זי האָט אילוסטרירט שטאַמט פֿונעם רעפּערטואַר פֿון די קרבנות פֿון דער „ווײַסער שקלאַפֿערײַ”, מיידלעך וועלכע זענען געפֿאָרן קיין אַרגענטינע און דאָרטן געוואָרן „גאַסן-מיידלעך”.
אוי, אונטער דעם הימל ליגט די שטאָט בוענאָס-אײַרעס
וווּ קיין גאָט איז ניטאָ אויף דער וועלט.
אַז מע נעמט אַזוינע פֿילע שיינע מיידלעך
און מע פֿאָרט מיט זיי קיין בוענאָס-אײַרעס
און מע נעמט פֿאַר זיי מיליאָנען געלט.
אוי, אַז איך בין נאָר אין ערשטן צימער אַרײַנגעקומען,
אַזוי האָט ער געזאָגט צו מיר:
אוי בלײַב דאָ, דו שיינע מיידעלע
און ווער אַ ביסעלע היימישער
ווײַל פֿון יענער זײַט איז צוגעמאַכט די טיר.
לעוויצקיס אילוסטראַציעס צו אַזוינע לידער שאָקירן דעם לייענער פּונקט ווי די ווערטער, און מע פֿאַרשטייט פֿאַר וואָס אַזוינע פּערזענלעכע קאָמיקס — „זינס” — זענען אויפֿגעקומען.
אַזוי ווי דער נומער הייסט „ייִדישער טאַנגאָ אילוסטרירט” איז נישט קיין חידוש, וואָס לעוויצקי האָט אויסגעקליבן טאַנצלידער, אָדער לידער וואָס דערמאָנען טענץ.
אוי די מיידלעך די פֿאָנפֿעראָנקעס
זיי גייען אויף חתונות און טאַנצן פּאָלקעס.
פּאָלקע מאַזורקע איז זייער לעבן
זיי האָבן דעם קלעזמער קיין גראָשן צו געבן.
אוי קלעזמער, קלעזמער שפּיל מיר שיין
איך וועל דיר געבן אַ גראָשן מיין.
אַ גראָשן מיין איז ניט קיין סך,
איך זאָל דיר שפּילן אַ גאַנצע נאַכט.
דער פֿערטער נומער פֿון לעוויצקיס קאָמיקביכלעך איז אַרויס אין יאַנואַר הײַנטיקס יאָר, און איז אָפּגעגעבן דער זינגערין פּעפּי ליטמאַן. לויטן טעאַטער-לעקסיקאָן איז ליטמאַן געבוירן געוואָרן אין גאַליציע בערך אין 1874. זי איז צוגעשטאַנען צו אַ טרופּע „בראָדער זינגער” אין אַ צײַט ווען גאָר ווייניק ייִדישע פֿרויען האָבן געשפּילט טעאַטער. זי איז באַקאַנט געוואָרן פֿאַר אירע לידער וואָס האָבן חוזק געמאַכט פֿון חסידים, און זי האָט זיך אָנגעטאָן ווי אַ חסיד ווען זי האָט זיי געזונגען. לויט אַלע זכרונות וועגן איר איז פּעפּי ליטמאַן געווען אַן אויסערגעוויינטלעכע זינגערין און אַקטריסע. צום גליק האָט זי רעקאָרדירט 20 פּלאַטעס, און מע קען זיי הערן אויף דער אינטערנעץ. נישט אַלע לידער אירע מאַכן חוזק פֿון די חסידים, אָבער קיין ערנסטע לידער האָט זי נישט געזונגען.
אין דעם נומער האָט לעוויצקי אויסגעקליבן זעקס לידער פֿון פּעפּי ליטמאַנס רעפּערטואַר און זיי אילוסטרירט. די לידער האָט זי איבערגעזעצט אויף ענגליש. צום באַדויערן, קען מען נישט לייענען די אָריגינעלע ייִדישע ווערטער ווי אין די פֿריִערדיקע נומערן.
נשמה לעוויצקיס בילדערשטרײַפֿן וועלן זיכער צוציִען אַ נײַעם עולם פֿאַר ייִדישע פֿאָלקסלידער און מיר וואַרטן מיט אומגעדולד אויף ווײַטערדיקע נומערן.
מע קען שרײַבן צו דעם ווײַטערדיקן בליצפּאָסט-אַדרעס און בעטן נומערן פֿון איר „ייִדישער טאַנגאָ — אילוסטרירט”, פֿרײַ פֿון אָפּצאָל: yiddishtango@gmail.com.
The Yiddish Daily Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. In the interest of maintaining a civil forum, The Yiddish Daily Forwardrequires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and The Yiddish Daily Forward reserves the right to remove comments for any reason.


text:
װיקיפּעדיע:ברוכים הבאים
ברוך הבא! מיר פרייען זיך אז איר ווילט זיך צושטעלן צו דער יידיש וויקיפעדיע.
- דאס איז אויסגעשטעלט אינעם פארעם גענוי ווי אלע 260 שפראכן וויקיפעדיעס, נאר אויף דער יידיש שפראך.
- עס געהער און איז אונטערגעווארפן די געזעצן פון דער וויקימעדיע פונדאציע.
- עס איז געבויט אויפן פרינציפ צו זיין אביעקטיוו; דאס הייסט גענצליך ריין, פון יעדע סארט מיינונג, טעות, ספעם, מיסיאן, פראפאגאנדע, שקר, פניות, שמוץ, מחלוקת, רכילות, ניבול פה, לשון הרע, הלבנת פנים, ליצנות, אָדער פאליטיק.
- יעדער איינער אויף דער וועלט איז אייניג ביכולת, באאויפטראגט, און אויפגעפאדערט, דאס צו בארייכערן, פארעכטן, און ענדערן, אז דאס זאל זיין אויסגעהאלטן לויטן אמת אן ח"ו אויסמעקן פאקטען דורך סיי וואסערע צענזור.
- מיטצוהאַלטן לייוו, אַ גאַנצן טאָג, אָדער סתם זען ווער עס האָט געשריבן וואָס, ווען, און וווּ, גייט אַריין אין לעצטע ענדערונגען זײַטל. געפינט דאס אויף דער רעכטער זייט ביים מעניו פון דער וויקיפידיע אויף דער דריטער שורה.
- הייבט שוין אָן שרייבן! קלאפט אריין אין דעם "זוכן" קעסטל א טעמע וואָס איר ווילט לייענען אדער שרייבן, וועט באַלד ארויפקומען דער רעזולטאט-בלאַט. ליינט מער ווי אזוי צו זוכן און שרייבן אַרטיקלען.
- אז איר ווילט וויסן, וואספארא טעמע איז די מערסטע געזוכט, אדער ווילט העלפען פארבעסערן נייע ארטיקלען, אדער זען וואו מ'דארף פארבעסערן און אלגעמיין. גייט אריין אינעם בלאט פון וויקיפעדיע דארף אייך.
- ביטע מאכט א ווייטערפירונג צו דעם קעפל פון דער ארטיקל זאל זיין מיט נקודות און אָן נקודות, כדי זאל מען דאס קענען אויסטרעפן אויף יעדנס-פאַל. דאס זעלבע מאכט ביי קאטעגאריעס און אנדערע וויקיפעדיע-בלעטער. עס איז כדאי (אבער נישט קריטיש) זיך צו האלטן צו די ייִוואָ געזעצן ("כלל-שפּראַך").
- ביטע נאכפאלגן די פאליסיס און אנווייזונגען.


text:
תגובהדורך מאנטריאלע'ר » מיטוואך אפריל 04, 2012 10:05 pm
בנוגע דעם וויזשניצע ביהמ"ד אין מאנטריאל, איז א שטיקל פארצווייגטע פרשה איך וועל עס אנרירן בקצה המזלג אויפן שפיץ גאפל.
קהל אהבת ישראל וואס באלאנגט צו וויזשניץ מאנסי פלאגט זיך שוין יאהרן צו קענען סטאנצירן זייער ביהמ"ד במקום הראוי, פאר אפאר יאהר צורוק האבן זיי אפגעקויפט א בנין ראוי דערצו, מ'האט אריינגעלייגט דמים תרתי משמע, אסאך געלט און שווייץ, אפאהר מיליאן דאללער, אלעס איז געפירט געווארן דורכ'ן היגען רב דער הגה"צ רבי אהרן האגער בן האדמו"ר מוויזשניץ מאנסי שליט"א, וואס האט אוועק געגעבן דערפאר טעג און נעכט פאר איבער א יאהר אדער צוויי צייט. מ'האט אין דעם בנין אויך ארויפגעבויעט דירות צום וואונען, פאר א שטארקער אינקאם פאר די קהלה.
ווען די בנין איז פארטיג געווארן כדבעי למיהוי כראוי וכיאות, הערליך שיין א כלילת יופי, האט מען געמאכט א שיינעם חנוכת הבית לכבוד דעם פארענדיגן דעם בנין, און לרגל דעם מעמד איז געקומען צו פארן כ"ק אדמו"ר שליט"א פון מאנסי קיין מאנטריאל, ס'געווען א הערליכע שבת, געפראוועט אין נייעם בית המדרש, אויך איז געווען א הערליכע הכנסת ספר תורה מוצאי שבת. ביי יענע שבת האט מען געברויכט דינגען טישן און בענק און אלע צרכים פאר אזא גרויסן שבת, זענען די עסקנים געגאנגן ביי א געוויסע גוי'אישע קאמפעני, און אפגעדינגען חפצים פאר די ווערד פון 20 אלפים, און דער גוי האט פארלאנגט א משכון דערויף, איז מען געגאנגן, בשאט נפש, און ממשכן געווען דעם אויסגעהארעוועטער בנין הבית המדרש.
ס'איז אדורך דעם שבת זייער אנגענעם ב"ה, אבער נאך אפאר חדשים וואס מ'האט נישט באצאלט דעם גוי, איז ער געגאנגן און פארקויפט דעם בנין פאר איין מעלאנע אדער ווינציגער פאר א צווייטער גוי, און יענער האט אנגעהויבן צו בעטן רענט פון די אלע איינוואונער אין דעם בנין און פון דעם הנהלת הבית המדרש פארן בית המדרש, דעמאלטס איז מען געלאפן אין קארט, און ס'האט זיך אנגעהויבן לעבעדיג, עס האט אנגעהאלטן געריכטן על גבי געריכטן, אינדערצווישן ברויך מען באצאלן רענט פאר א רענטל בארד.
איז דאס וואס שמן למאור שרייבט דא אויבן אז מ'האט פארלוירן, איז דעם געריכט מיט דעם גוי, אבער לפי ידיעתי האט מען דאס אפיעלט און מ'ווארט און מ'האפט אויף רחמי שמים.


text:
ווי באקאנט פאר די וואס באזוכן אונזער געשמאקע קרעמל, איז דא די פלאץ וואו יעדער סופר שעטו ועתו בידו קען אפשרייבן זיינע געדאנקען, במילי דעלמא ובמילי דשמיא. ווי עס פאסט פאר 'קאווע שטיבל', איז די טאלעראנץ און גלייכצייטיג די ניווא אויף גאר א הויכע סטאנדארט, לכאורה די העכסטע אין אידיש רעדנדן חרד'ישן וועלט. דא שארפט מען די פעדער, און גלייכצייטיג דעם מח, ביים שרייבן אן ארטיקל. דא ווייסט מען וועלן אפירקומען אמת'ע מבינים וואס וועלן האבן וואס צוצולייגן, אפפרעגן, קריטיקירן, און רימען, א גוטע ארטיקל.
געוויסע ארטיקלען און אויפדעקונגען וואס זענען דא געשריבן געווארן, זענען נאכדעם ציטירט געווארן אין אקאדעמישע ווערק, וויבאלד ק"ש צייכנט זיך אויס מיט אירע שעפערישע שרייבער און דענקער. און טאקע דערפאר ווערן דא אויסגעלופטערט נושאים וואס אין אנדערע פלעצער וואלט מען זיך נישט דערוואגט צו שרייבן.
איך האב אויך געהאט א יד ושם די לעצטע איבער א האלבע יאר, צו שרייבן מיין חלק אין ק"ש - סיי ארטיקלען און סיי קורצערע תגובות. געוויסע וואס זענען געווענדעט דירעקט צום 'קאווע שטיבל' ליינער, און געוויסע וואס זענען געשריבן אפילו פארן גאס. געלויבט גאט אז מיינע ארטיקלען בכל מיני מקצועות זענען אויפגענומען געווארן מיט צופרידנהייט, און רוב דערפון זענען געווען היבש פאפולער אין שטיבל. כן יוסיף ה' להלאה.
אשר על כן האב איך געקלערט, אז ס'וואלט געווען א גוטע זאך איבערצולייגן מיינע ארטיקלען אין א לענגערע קונטרס, ויקרא שמו בישראל 'פנינים שזורים'. און אומר ועושה, און די קונטרס באשטייט פון קרוב צו 200 עמודים! נאר פון 'אשכולות', נישט פון קליינטשיגע תגובות.
פארט אבער, היות דאס וועט זיכער אנקומען אין גאס, האב איך געזוכט צו שרייבן אויף אן אופן וואס זאל זיין ווי מער אומאפהענגיק אין 'קאווע שטיבל'. און דערפאר האב איך אויך ארויסגענומען אשכולות וואס האבן א שייכות מיט ק"ש דירעקט [למשל, אשכולות פון באהאלטענע פארומ'ס]. אזוי אויך האב איך משמיט געווען געוויסע אשכולות מטעמים מובנים. אבער ס'איז א שפיי אקעגן די פילע ארטיקלען וואס זענען יא אריין אין מיין קונטרס.
בעצם האב איך דאס געהאט פארענדיגט בעפאר חנוכה, און ס'וואלט געדארפט צו ערשיינען אויך לכבוד חנוכה, אבער ס'האט זיך פארשלעפט צוליב'ן דארפן טרעפן ניקס וואס זאלן איבערגיין און מחליט זיין צו די ארטיקלען פאסן ארויסצוגעבן. איך וויל טאקע באדאנקען חבריי החשובים @גראדעמעכעלע, @געוואלדיג, און @שמעקעדיג, פארן זיין בייהילפיג אין דעם הינזיכט.
צום לעצט, וויל איך אויסנוצן די פלאטפארמע עפנטליך צו באדאנקען די מנהלים פון דעם פלאץ, וואס אדאנק זיי איז בכלל מעגליך צו שרייבן און זען אנדערע באשרייבונגען, ללמוד וללמד. און אזוי אויך פאר אלע חשוב'ע ניקס, כל אחד בשמו הטוב יבורך, וואס פון זייערע ארטיקלען און תגובות האב איך מיך אסאך געלערנט. ומחברי יותר מכולם.
הרי שלך לפניך - קונטרס 'פנינים שזורים' - כ-200 עמודים:


text:
עצה פאר ריח הפה
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
עצה פאר ריח הפה
פון וואס דאס קומט קען מען דעבאטירן, יעדע דאקטער האט זיך זיינע סברות וואס זענען רוב מאל שטותים, עכ"פ וואס מיר זוכן איז עצות וואס מענטשן האבן געזען דערביי רעזולטאטן. נאכאמאל קלאר צו מאכן מען רעדט דא ווען דאס האלט אן אויך נאכן עסן און במשך'ן טאג, עס קומט און גייט אמאל שטערקער אמאל בעסער.
- שעפטיל
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 467
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 24, 2007 2:16 pm
- פארבינד זיך:
און בכלל איז ממדת הנימוס אז ווען מען שטייט אויף צופרי זאל מען זיך באוואשן דאס מויל. קיינער זאל זיך נישט איינרעדן ער איז שמואל הנביא. עס קען געשעהן ביי יעדן! (קוקט'ס ווער ס'רעדט...)
קרעדיט: מיכאל שניצלער
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14181
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
- וואדקע
- שר חמש מאות
- תגובות: 844
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 18, 2007 11:47 pm
- לאקאציע: זיי נישט אזא נאזיבאדי
קען זיין אז עס איז דער זעלבע דר' פין וואס שוועמל רעד,
עכ"פ די רעדאקציע דארט וועט זיכער וויסען
-
- שר חמישים
- תגובות: 91
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 30, 2013 3:12 pm
- לאקאציע: אין טקסט געגנט
עצות קעגן ריח הפה
איך ווייס נישט אויב עס איז שוין דא א שמיעס וועגן די נושא. איז דא עפעס עצות וואס מען טאן דערצו? פארשטייט זיך נאכן בראשן די ציין און אדער שווענקן מיט מויל וואש.
קען עס זיין כראניש? (איך ווייס נישט פונקטלעך וואס סמיינט.. אבער עס ברענגט בעסער ארויס די שאלה )
אויב דער אשכול שמעקט דיר נישט רוק דיך אביסל אפ
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 606
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג נובעמבער 09, 2009 3:53 pm
לורם איפסום האט געשריבן:א גוטן טאג
איך ווייס נישט אויב עס איז שוין דא א שמיעס וועגן די נושא. איז דא עפעס עצות וואס מען טאן דערצו? פארשטייט זיך נאכן בראשן די ציין און אדער שווענקן מיט מויל וואש.
קען עס זיין כראניש? (איך ווייס נישט פונקטלעך וואס סמיינט.. אבער עס ברענגט בעסער ארויס די שאלה )
אויב דער אשכול שמעקט דיר נישט רוק דיך אביסל אפ
ווען מען האט א באנטש א באנטש לעכער אין די ציינער, קענעס שמעקן אפילו נאכן בראשן.
@גיי ווייס, קאנסטיפעישאן קען טאקע אויך גורם זיין א ריח הפה, אויב כ'האב קיין טעות איז דאס א גמרא.
אין מיין אייגענע פראקטיק, ס'איז זייער וויכטיג צו פוצן די ציין בעפארן גיין שלאפן, אויב לייגט מען זיך אן בראשן, כ'על שוין בראשן מארגן צופרי..., דאן עסן זיך די באקטעריס איין א גאנצע נאכט, און סי שוין א שווערע מייסע דאס ארויסצוזעען.
גארגלן זיך מיט ספרינג וואסער נאכן בראשן איז זייער ווירקזאם, ד.ה. מען גארגעלט זיך אריין מיט רום-טעמפעראטור ספרינג וואסער ביזן גארגעל אריין smoothly, עטליכע מאל.
ס'זעלבע צופרי ווען מ'שטייט אויף, תיכף אנגיסן אביסל ספרינג וואסער און זיך גארגלען, ארויס-צו-שווענקן די האלז ווי אויך די מויל.
- אליעזר גרינפעלד
- שר חמש מאות
- תגובות: 689
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 09, 2012 8:11 pm
-
- שר חמישים
- תגובות: 91
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 30, 2013 3:12 pm
- לאקאציע: אין טקסט געגנט
גיי_ווייס האט געשריבן:לויט מיין עקספריענס קומט נישט די ריח פונעם מויל נאר עס קומט ארויף פון אינטען. א פיינע הכנות וועט העלפן
אמת, מויל גערוך קומט נישט "נאר" פון מויל נאר אויך און בעיקר פון אינסייד, אבער איך ווייס נישט פונקטליך פון וואו און וואס אינסייד
א רעגולירטע ארויסגיין העלפט אסאך, עס וועט העלפן די חלק וואס עצירות האט גורם געווען, אבער לויט מיין עקספריענס זענען דא נאך גורמים.
צ"ב, סטרעסס ארבעט אינסטענט צו פארשווערן און אומבאטעמט מאכן די אטעם
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3504
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג מאי 14, 2010 4:13 pm
- לאקאציע: משנה מקום יעדע שטיק צייט
- אנעים זמירות
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3812
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 05, 2012 10:32 am
- לאקאציע: ווען מען זאגט אמר ר' בנימין הכל בחזקת סומין וכו'
הגם ריח הפה קען שטאמען פון פארשידענע ערליי גורמים, פאסירט עס אבער רוב מאל צוליב די באקטעריעס אין די מויל. פאלגענד זענען פארשידענע עצות צו העלפען לייזען דעם פראבלעם:
- פוצען די ציין בוקר וערב, ווי אויך דער גאנצע צונג
'פלאסען' לכה"פ יעדע נאכט, כדי זיכער צו מאכען עס פארבלייבען נישט קליינע שטיקער עסען, אויף וועלכע באקטעריעס מערען זיך
האלטען דער מויל נאס, ווייל שפייעכץ איז דער בעסטע מיטעל קעגען די באקטעריעס. דאס אליין טיילט זיך אין עטליכע סעיפים:
- טרונקען גענוג מען זאל נישט שפירען דורשטיג, ובעיקר איינפאכע וואסער ענדערש פון קאווע און געצוקערטע טרונקען. (קאווע איז אליין גורם ריח הפה, און צוקער פיטערט די באקטעריעס)
אטעמען דורכען נאז נישט דער מויל.
טאמער דארף מען רעדען פאר א שטיק צייט, האלטען נעבען זיך א גלאז וואסער און כסדר נעמען קליינע זיפען דערפון.
קייען צוקערלאזע 'טשואינג גאם'
פאר א קורצ-טערמינע סאלוזיע (צ.ב.ש. איידער א מיטינג וכדומה), איז דא צו באקומען Listerine strips מיטען שטערעןK השגחה. אין ווארהייט איז ראטזאם פאר יעדען צו האלטען אזא פעקעל אין טאש, בכדי צו נוצען נאך מען טרונקט א קאווע אדער מען כאפט אן אלט-מאדישע ציגארעטעל א.ד.ג.
די סכנה פון באזוכען כפירה\ליצנות בלאגס
-
- שר חמישים
- תגובות: 91
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 30, 2013 3:12 pm
- לאקאציע: אין טקסט געגנט
איך וויל מוסיף זיין צו די שאלה
עס איז דא אמאל וואס די ריח הפה איז פשוט שווערער ווי נארמאל און שפירט זיך אין די מרחקים.
דער נישט גוטע גערוך איז איין זאך, אבער דער העווי אטעם, קען זיין געפערלעך.
וואס ווייסט איר איבער אזא זאך?
-
- שר מאה
- תגובות: 132
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 01, 2013 6:50 pm
לורם איפסום האט געשריבן:א דאנק אנעים פאר די לאנגע און דעטאלירטע תשובה, און פאר אלע ענטפערערס
איך וויל מוסיף זיין צו די שאלה
עס איז דא אמאל וואס די ריח הפה איז פשוט שווערער ווי נארמאל און שפירט זיך אין די מרחקים.
דער נישט גוטע גערוך איז איין זאך, אבער דער העווי אטעם, קען זיין געפערלעך.
וואס ווייסט איר איבער אזא זאך?
.
- משה יענקל
- שר האלפיים
- תגובות: 2364
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 24, 2012 11:47 am
- לאקאציע: צווישען איין עק וועלט אין די אנדערע.......
- למעלה משבעים
- שר תשעת אלפים
- תגובות: 9442
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 02, 2008 10:17 pm
- לאקאציע: ערגעץ פארבלאנדזשעט אויף די גראדע וואסערן
-
- שר האלף
- תגובות: 1067
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 08, 2012 6:59 pm
Fibrous vegetables, such as celery and cucumbers, boost your mouth’s saliva production, which washes away odor-causing bacteria. In fact, holding a slice of cucumber between your tongue and the roof of your mouth for about 90 seconds helps limit odor. Crunchy vegetables help remove plaque on teeth and gums, which bacteria can feed on, says Gregg Lituchy, a cosmetic dentist in New York City.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 696
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 05, 2014 1:27 pm
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 6 געסט


text:
קאלקולוס
קאַלקולוס (פון לאטיין calculus, פשוטער טייטש "קליין שטיינדל מיט וואס מען ציילט")[1] איז די מאטעמאטישע שטודיע פון ענדערונג, גענוי ווי געאמעטריע איז די שטודיע פון פֿארעם און אלגעברע איז די שטודיע פון אפעראציעס און זייערע אנווענדונג צו לייזן גלייכונגען. ער האט צוויי הויפט צווייגן, דיפערענציאל-קאלקולוס (וואס באהאנדלט פארענדערונגען פון פונקציעס און משופעדיקייטן פון קרומעס),[2] און אינעטגראל-קאלקולוס (וואס באהאנדלט אנקלייבן זיך פון קוואנטיטעטן און די שטחים אונטער און צווישן קרומעס).[3] די צוויי צווייגן האבן א שייכות מיט אנאנד דורך דעם פונדאמענטאלן טעארעם פון קאלקולוס. ביידע צווייגן ניצן די פונדאמענטאלע באגריפן פון צונויפקום פון אומענדלעכע רייען און אומענדלעכע סעריעס צו א גוט-דעפינירטן גרענעץ.
אין אלגעמיין איז מאדערנער קאלקולוס גערעכנט צו האבן געווען אנטוויקלט אינעם 17טן יארהונדערט דורך אייזיק ניוטאן און גאטפריד לייבניץ. היינט האט קאלקולוס פארשפרייטע באניצן אין וויסנשאפט, אינזשעניריע און עקאנאמיק[4] און קען לייזן פילע פראבלעמען וואס עלעמענטארע אלגעברע קען נישט.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאדערנער קאלקולוס איז געווארן אנטוויקלט אינעם 17טן יארהונדערט דורך אייזיק ניוטאן און גאטפריד לייבניץ. אבער עלעמענטן דערפון האבן זיך שוין באוויזן אין אוראלטער אינדיע, גריכנלאנד, מיטל-אלטער אייראפע און דעם מיטל מזרח.
ביישפיל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די דיפערענציאל פון א פונקציע (f(x אין דער פארעם cxn איז ncxn-1. צום ביישפיל די דיפערענציאל פון דער פונקציע x2 איז 2x. דא וואלט מען שרייבן:
f(x) = x2
f'(x) = 2x
דא קען מען די דאזיגע ערשטע דיפערענציאל נאך ווייטער דיפערענצירן:
f''(x) = 2
ווייל x איז גלייך צו x1 און ווייל x0 איז גלייך צו 1.
f"'(x) = 0
ווייל 0x איז גלייך צו 0.
אין דעם דאזיגן ביישפיל איז די c קענצאל (ענגליש: "coefficient", דײַטש: "Kennzahl") גלייך צו 1.
דא איז נאך א ביישפיל פון א פונקציע אבער מיט עלעמענטן אן די x פארענדערליכע (ענגליש: "variable", דײַטש: "Veränderliche"):
f(x) = 3x2 - 5
f'(x) = 6x
דאס עלעמענט 5 איז א פעסטע גרייס (ענגליש: "constant", דײַטש: "feste Größe"/"feste Grösse") און וועט 0 נאך דער דיפערענצירונג פון דער פונקציע פון x.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
הערות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Calculus. דערגרייכט דעם 18טן מערץ 2016.
- ↑ Differential Calculus - Definition of Differential calculus by Merriam-Webster.
- ↑ Integral Calculus - Definition of Integral calculus by Merriam-Webster.
- ↑ Fisher, Irving (1897). A brief introduction to the infinitesimal calculus. New York: The Macmillan Company.


text:
אין שוואַנגערשאַפט וואָך 28 זענען דיין צווילינג פון קאָפּ צו פינגער פונ פוס וועגן 38 אינטשעס לאַנג און אַלע ווייזן אַ גוט קילאָ.
איר קענען פּינטלען, האָבן אַ שלאָפן-וועקן ציקל און אפֿשר זיי זויגן אויף אַ פינגער אָדער גראָבער פינגער.
דיין צווילינג 'סכוירע אַנטוויקלען שנעל דעם חודש. די קוואַליטעט גרוווז אויף די מאַרך אָנהייבן צו ווייַזן אַרויף ווי די געוועב וואקסט. כּמעט אַלע פöטע רעאַגירן אין די סוף פון דער זיבעטער חודש אויף ראַש.
אין וועגן דעם צייַט, דיין קינדער וועט רעאַגירן צו ליכט - אויב זיי פילן ווי ברייטנאַס פּענאַטרייץ אין דיין טאַמי, זיי וועלן עפענען זייערע אויגן און קער אויף זייערע קעפּ אין אַז ריכטונג.
די פעט לייַערס זענען איצט געשאפן. אין יינגלעך, איצט די בייצים פֿון די ניר געגנט וואַנדערן אַראָפּ צו די קיס. אין גערלז קענען זיין גאַנץ קלאר געזען די קלייטאָריס, ווייַל די לאַביאַ זענען נאָך זייער קליין. זיי וועלן וואַקסן אין די לעצטע וואָכן וואָכן איידער געבורט און דעמאָלט דעקן די שאַנד.
די ביינער זענען געטינג האַרדער איצט. זייער צווילינג זענען נאָר מער, אָבער זיי וועלן פאָרזעצן צו געווינען וואָג.
וועגן אַ ליטער פון אַמניאָטיק פליסיק סעראַונדז יעדער פון דיין צווילינג, אָבער עס איז ווייניקער און ווייניקער די מער די קינדער זענען גראָוינג און דאַרפֿן די פּלאַץ אין אייער מאָגן פֿאַר זיך.
איר זאלט בייַטן די צייַט צווישן די געפיל פון ווייל שוין אייביק שוואַנגער, און דער געדאַנק פון וואָס מיסטאָמע קומט צו איר בעשאַס קימפּעט. צו האַנדלען ספּעסיפיקאַללי מיט די פּרעפּעריישאַנז, קענען העלפן: קוק דיין צו-טאָן רשימה פון וואָס איר האָבן צו צוגרייטן אַלץ, טראַכטן ווידער וועגן די אויסגעקליבן נאָמען אָדער צוגרייטן פאָרויס צו די צייַט איידער, ווען איר מיט דיין צווילינג זענען אין שטוב.
צי איר ווילן צו ברוסטפעעד? מיר האָבן עצות פֿאַר איר ווי גוט ווי פֿאַר אנדערע זאכן וואס זענען וויכטיק נאָך געבורט.
עקספּערץ גלויבן אַז יעדער בייבי דעוועלאָפּעד דיפערענטלי - אַרייַנגערעכנט אין די יוטעראַס. אונדזער בלעטער אויף פעטאַל אַנטוויקלונג בלויז געבן אַ גענעראַל איבערבליק. אַזוי טאָן ניט זאָרג אויב די פאַקטיש גרייס און וואָג פון דיין קינד איז אַנדערש פון אונדזער.
24 וואָכן
32 וואָכן


text: אָנליין גאַמעס דינסט וועט ווייַזן נגני די סיטואַציע אויף די אנדערע זייַט פון די טאָמבאַנק און די טאָמבאַנק. איר געניצט צו פילן קאָנסומערס, אָבער עס ס צייַט צו לערנען ווי צו זען אונדז סעלערז, שפּיטאָל שטעקן, לערערס, האָטעל עמפּלוייז, כערדרעסערז. לעגאַמרע פּאָטער איר קענען שפּילן יעדער פון די בעאַוטיסיאַנס, און צו פילן דעם צארן פון די וואס נוצן די באַדינונגען. טאָמער עס וואָלט זייַן סאָרט פון אַ לעקציע און וועט העלפן צו ווייַטער סטרויערן זייער נאַטור. נעמען דיין קאַסטאַמערז און פּרובירן צו צושטעלן אַ דינסט אין דער בעסטער מעגלעך וועג, אַזוי אַז מען טאָן ניט שמאַכטן אין די ריי און האָבן ניט לינקס דיין רעסטאָראַן.