text:
הויפּט פּראָם פּאָרץ אין יאַפּאַן
אָטאַרו, Hokkaido
אָטאַרו Ferry Terminal איז אַ קסנומקס מינוט ויטאָבוס פאָר פון אָטאַרו-טשיקקאָ סטאַנציע אָדער אַ קסנומקס מינוט ויטאָבוס פאָר אָדער קסנומקס מינוט טאַקסי פאָר פון אָטאַרו סטאנציע. אָטאַרו איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס מזרח פון סאַפּאָראָ (קסנומקס יען, קסנומקס-קסנומקס מינוט דורך דזשוניער באַן).
טאָמאַקאָמאַי, Hokkaido
טאָמאַקאָמאַי איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס דרום פון סאַפּאָראָ (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך דזשוניער באגרענעצט אויסדריקן באַן, קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך דזשוניער היגע טריינז אָדער קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך Hokkaido טשואָ שאָסיי ויטאָבוס). טאָמאַקאָמאַי האט צוויי פּאָרץ, טאָמאַקאָמאַי מזרח פּאָרט (געניצט דורך שין ניהאָנקאַי Ferries) און טאָמאַקאָמאַי פּאָרט (געניצט דורך רובֿ אנדערע Ferries). טאָמאַקאָמאַי מזרח פּאָרט איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס אַרויס פון די שטאָט (ויטאָבוס קשר פון טאָמאַקאָמאַי סטיישאַן), בשעת טאָמאַקאָמאַי פּאָרט איז נאָר אַ קורץ ויטאָבוס פאָר פון דער באַן סטאַנציע.
מוראָראַן, Hokkaido
מוראָראַן איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס דרום פון סאַפּאָראָ (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך Hokkaido טשואָ שאָסיי ויטאָבוס אָדער קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך דזשוניער באגרענעצט אויסדריקן באַן). מוראָראַן פּאָרט איז ין גיין דיסטאַנסע פֿון מוראָראַן סטאנציע.
Hakodate, Hokkaido
היגאַשיניהאָן Ferries און סעיקאַן Ferries האָבן באַזונדער פּראָם טערמינאַלס אין Hakodate, ביידע ווייל ליגן וועגן אַ קסנומקס מינוט טאַקסי פאָר צאָפן פון די שטאָט צענטער. די היגאַשיניהאָן פּראָם וואָקזאַל קענען אויך זיין ריטשט אין אַ קסנומקס מינוט גיין פון דזשוניער נאַנאַעהאַמאַ סטאנציע, און די סעיקאַן פּראָם וואָקזאַל אין אַ קסנומקס מינוט גיין פון דזשוניער גאָריאָקאַקו סטאנציע. מער דעטאַילס. דאָנאַן פּראָם איז ניצן די זעלבע פּראָם וואָקזאַל ווי היגאַשיניהאָן פּראָם.
אַאָמאָרי
Aomori Ferry Terminal איז וועגן קסנומקס קילאָמעטערס, אַ קסנומקס מינוט טאַקסי פאָר אָדער אַ קסנומקס מינוט גיין נאָרטוועסט פון Aomori סטאנציע.
אָאַראַי, Ibaraki Prefecture
אָאַראַי איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס מיזרעך פון טאָקיאָ: קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך באגרענעצט אויסדריקן באַן (דזשוניער דזשאָבאַן ליניע פון וענאָ, אַריבערפירן צו קאַשימאַרינקאַי באַן בייַ מיטאָ סטיישאַן), קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך היגע טריינז (זעלביקער מאַרשרוט) אָדער צוויי שעה, קסנומקס יען דורך Ibaraki קאָצו שאָסיי ויטאָבוס (פון טאָקיאָ סטאנציע). די פּאָרט איז אַ קסנומקס מינוט טאַקסי פאָר פון אָאַראַי סטאנציע.
נייגאַטאַ
Niigata איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס צאָפן פון טאָקיאָ אויף דער ים פון יאַפּאַן ברעג (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך דזשוניער שינקאַנסען פון טאָקיאָ סטאנציע אָדער פינף שעה, קסנומקס יען דורך שאָסיי ויטאָבוס פֿון יקעבוקוראָ סטאַנציע). Niigata פּאָרט איז אַ קסנומקס מינוט ויטאָבוס פאָר פון Niigata סטאנציע.
צורוגאַ, פוקוי Prefecture
צורוגאַ איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס צאָפן פון קיאָטאָ אויף די ים פון יאַפּאַן ברעג (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך דזשוניער באגרענעצט אויסדריקן באַן פון קיאָטאָ). די פּאָרט איז אַ קסנומקס מינוט ויטאָבוס אָדער טאַקסי פאָר פון צורוגאַ סטאנציע.
Maizuru, קיאָטאָ Prefecture
Maizuru איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס צאָפן פון קיאָטאָ אויף די ים פון יאַפּאַן ברעג (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך דזשוניער באגרענעצט אויסדריקן באַן אָדער קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך ויטאָבוס פון שידזשאָ-קאַוואַראַמאַטשי אין צענטראל קיאָטאָ). די פּאָרט איז אַ קסנומקס מינוט טאַקסי פאָר פון היגאַשי-Maizuru סטאנציע.
טאָקיאָ
די טאָקיאָ Ferry Terminal איז ליגן אויף אַ מענטש געמאכט אינזל אין טאָקיאָ Bay, נישט ווייַט פֿון אָדאַיבאַ. די קלאָוסאַסט באַן סטיישאַנז זענען די קאָקוסאַי-טענדזשידזשאָ-סעימאָן סטאַנציע אויף די יוריקאַמאָמע עלעוואַטעד באַן (קסנומקס מינוט פון שימבאַשי סטיישאַן) און קאָקוסאַי-טענדזשידזשאָ סטאַנציע אויף די רינקאַי / סאַיקיאָ ליניע (קסנומקס מינוט פון שינדזשוקו סטאַנציע). מער דעטאַילס.
אָסאַקאַ
רובֿ דינער Ferries לאָזן פון אָסאַקאַ נאַנקאָ (אָסאַקאַ דרום פּאָרט). די קלאָוסאַסט סטאַנציע איז Ferry Terminal סטאַנציע אויף די נאַנקאָ פּאָרטטאָוון ליינער, וואָס קענען זיין ריטשט אין קסנומקס מינוט פון קאָסמאָסקוואַרע סטאַנציע, די וואָקזאַל סטאַנציע פון די טשואָ ונטערבאַן ליניע. די האַנקיו Ferries פֿאַר Kitakyushu לאָזן פֿון יזומיאָצו פּאָרט, ריטשט דורך וועבשיפל ויטאָבוס פון יזומיאָצו סטאַנציע אויף די נאַנקאַי ליניע (קסנומקס מינוט פון נאַנקאַי נאַמבאַ סטאַנציע).
קאָבע
קאָבע האט עטלעכע פּראָם טערמינאַלס, כולל די קאָבע פּאָרט טערמינאַל (געניצט דורך דזשאַמבאָו Ferries צו טאַקאַמאַצו און די פּראָם זונרויז Ferries וואָס אַרויסגיין פֿון קאָבע) און די ראָקקאָ אינזל Ferry Terminal (געניצט דורך פּראָם זונרויז צו Ōita, די האַנקיו Ferries צו Kitakyushu און די פּראָם זונרויז Ferries וואָס מאַכן אַ האַלטן איבער אין קאָבע). די קאָבע פּאָרט טערמינאַל קענען זיין ריטשט אין אַ קורץ ויטאָבוס פאָר אָדער קסנומקס מינוט גיין פון סאַננאָמייאַ סטאַנציע אָדער אַ קורץ גיין פון פּאָרט טערמינאַל סטאַנציע אויף די פּאָרט ליינער. ראָקקאָ אינזל Ferry Terminal קענען זיין ריטשט אין אַ קורץ ויטאָבוס פאָר אָדער קסנומקס מינוט גיין פון אינזל קיטאַגוטשי סטאַנציע אויף די ראָקקאָ ליינער.
Matsuyama, Ehime Prefecture
Matsuyama ס פּראָם וואָקזאַל (Matsuyama סיגהצעעינג פּאָרט) איז ליגן אַ קסנומקס מינוט ויטאָבוס פאָר אָדער קסנומקס-קסנומקס מינוט גיין פון ייאָטעצו טאַקאַהאַמאַ סטאנציע, די לעצטע סטאַנציע אויף די טאַקאַהאַמאַ טראַם ליניע (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען פון מאַצויאַמאַשי סטאַנציע). עס זענען אויך בוסעס פון דזשוניער Matsuyama סטאַנציע צו די פּאָרט (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען).
יאַוואַטאַהאַמאַ, Ehime Prefecture
יאַוואַטאַהאַמאַ פּאָרט איז אַ קסנומקס מינוט ויטאָבוס אָדער טאַקסי פאָר פון דזשוניער יאַוואַטאַהאַמאַ סטאנציע. יאַוואַטאַהאַמאַ סטאַנציע קענען זיין ריטשט פון Matsuyama דורך באגרענעצט אויסדריקן באַן (קסנומקס מינוט, קסנומקס יען) אָדער דורך היגע טריינז (קסנומקס-קסנומקס מינוט, קסנומקס יען).
Kitakyushu, Fukuoka Prefecture
Kitakyushu איז קיושו ס רגע גרעסטן שטאָט, ליגן נאָר אַריבער די גלייַך פון האנשו. Kitakyushu ס קאָקוראַ סטאַנציע איז אַ סטאַנציע אויף די סאַניאָ שינקאַנסען. Kitakyushu האט צוויי פּאָרץ, שינמאָדזשי פּאָרט, וואָס איז געניצט דורך רובֿ Ferries און אַסאַנאָ פּאָרט, וואָס איז געניצט דורך די Ferries פֿון Matsuyama. צו דערגרייכן שינמאָדזשי פּאָרט פון קאָקוראַ סטיישאַן, נעמען אַ דזשוניער היגע באַן צו מאָדזשי סטאנציע. פון דאָרט, עס איז אַ קסנומקס מינוט טאַקסי פאָר צו די פּאָרט. אַסאַנאָ פּאָרט איז אַ קסנומקס מינוט גיין פון קאָקוראַ סטאנציע.
בעפּפּו, Ōita Prefecture
בעפּפּו פּאָרט איז אַ קסנומקס מינוט ויטאָבוס פאָר פון בעפּפּו סטאנציע.
שיבושי, Kagoshima Prefecture
שיבושי איז ליגן קסנומקס קילאָמעטערס מזרח פון קאַגאָשימאַ און דרום פון מייאַזאַקי (קסנומקס מינוט דורך ויטאָבוס פון קאַגאָשימאַ אָדער קסנומקס מינוט, קסנומקס יען דורך דזשוניער היגע באַן פֿון מייאַזאַקי). די פּאָרט איז אַ קורץ טאַקסי פאָר פון שיבושי סטאנציע.


c: text/html

text:
נאגער
נאָגערס זענען א טאלק פון וועגעטאריע זויגערס. זיי זענען די גרעסטע טאלק אין דער קלאס פון זויגערס, מיט 40 פאמיליעס, 350 מינים און מער ווי 2200 זגאלן.
נאגערס האבן באזונדערע ציינער. אינעם אויבערשטן קינבאק זענען צוויי לאנגע שניידציין. קעגנאיבער אינעם אונטרעשטן קינבאק וואקסן און אויפהער צוויי ציין. דער נאגער מוז כסדר בייסן און ניצן די ציין כדי זיי זאלן נישט וואקסן צו לאנג. מיט די אונטערשטע ציין קען דער נאגער אויך גראבן.
נאגערס האבן נישט קיין וואלפציין.
נאגערס געפינען זיך אין אלע קאנטינענטן אחוץ אנטארקטיקע.
ביישפילן פון נאגערס זענען מייז, שטשורן, וועווערקעס, האמסטערס און ביבערס.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
חידקל
דער חידקל טייך, איז איינע פון די גרויסע און וויכטיקע טייכן, אין מיטעלן מזרח. די טייך הויבט זיך אן אין מזרח טערקיי, און פליסט דורך איראק, צוזאמען מיט די פרת, ביז ווי זיי טרעפן זיך און פארמירן די שאט על אראב טייך, וואס פאלט אריין אין פערסישער איינגאס.
די טייך האט אנגענומען א וויכטיקע שטעלונג אין די אור אלטע תקופות, אין די תורה ווערט די חידקל דערמאנט אלס איינע פון די פיר טייכן אין גן עדן.
די טייך פאנגט זיך אן אין דרום מזרח טערקיי, ביי די טאורוס בערג, און די טייך לויפט אין דרום מזרח ריכטונג, פון טערקיי ביז די גרעניץ מיט סיריע, די טייך איז די גרעניץ צווישן די צוויי לענדער פאר 30 קילאמעטער, ווי דערנאך גייט די טייך אריבער אין איראק, ווי מערערע קליינע טייכן פאלן אריין אין חידקל. נאך באגדאד ווערט די טייך צעטיילט אין א דעלטא, און גייט אריבער אין זומפיקע געגנטער און קאנאלן, ביז די חידקל טרעפט זיך מיט די פרת אין דרום איראק, וואס פארמירט אינאיינעם די שאט על אראב.
די לענג פון טייך איז 1,740 קילאמעטער לאנג, און זיין דרענאזש בעקן איז 166,000 קוואדראט קילאמעטער.


text:
רמב"ם שפיטאל
רמב"ם שפיטאל, איז דער גרעסטער שפיטאל אין צפון ישראל, און האט די מערסטע אפטיילונגען, פון מעדיצינישע באהאנדלונגען. און דינט אלס פאקולטעט פון טעכניאן אוניווערסיטעט. און ווערט פארעכנט אלס איינע פון די בעסטע שפיטעלער אין ישראל.
געגרינדעט דורך דעם בריטישן מאנדאט, בעיקר פאר די ענגלישע באהערדע און זייערע פאמיליעס, און פאר דער אראבישער באפעלקערונג, אין חיפה. אויפגעבויט נאנט צום פארט, און צו דעם באן צענטער, וואס די מאנדאטארישע רעגירונג האט אויפגעשטלט אין חיפה.
ביז דער אומאפהענגיקייט מלחמה זענען אלע באהאנדלט געווארן אייניג. ווען דער קריג האט אויסגעבראכן, האבן די צוויי קריגערישע זייטן, אריינגעברענגט די מיינונגס פארשידנהייטן אין שפיטאל, און ווען די אראבער זענען אנטלאפן, האבן די יידן איבערגענומען דעם שפיטאל.
אנהייב איז דער שפיטאל געווען א שטאטישער שפיטאל, וואס האט געדויערט א וויילע, ביז עס איז געווארן א רעגירונגס קאנטראלירטער שפיטאל. אין 1952, איז דער שפיטאל גערופן געווארן, אין עהרע פון רמב"ם.
דער שפיטאל דינט אלס היילונגס צענטער, אויך פאר צה"ל זעלנער, דעריבער איז דא א העליקאפטער לאנדונגס ארט אין שפיטאל, און סאלדאטן דורכאויס מלחמות, זענען האספיטאליזירט געווארן אינעם שפיטאל.
דער שפיטאל ווערט אויך גערופן די די געגנט פון מעדיצין פארן געזונטהייט פון דעם מענטשן.


text:
שוועדישע קראנע
די שוועדישע קראנע אדער דער שוועדישער קרוין (שוועדיש: svensk krona; קאד: SEK) איז די וואלוטע אין שוועדן זייט 1873. אפיציעל איז די קראנע צעטיילט אין 100 Öre (ערע), אבער היינט איז נישט מער דא אזעלכע מטבעות.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פון 1604 אן איז געווען דער געזעצלעכער צאלמיטל אין שוועדן דער רייקסטאלער. אין אנהייב פון די 1870ער יארן האבן באשלאסן די סקאנדינאווישע לענדער, שוועדן , נארוועגיע און דענמארק, ארויסגעסן א נייע מטבע, א "קרוין", וואס זאל זיין ווערט א 1⁄2480 טייל פון א קילאגראם פון ריין גאלד.
אין צירקולאציע היינט געפינען זיך די מטבעות איין קראנע, 5 און 10 קראנעס, און באנקנאטן פון 20, 50, 100, 500 און 1000 קראנעס.


text:
יוסף טרומפעלדאר
יוסף וולאדימיראוויטש (וואלפאוויטש) טרומפעלדאר (א' טבת ה'תרמ"א - י"א אדר ה'תר"ף) איז געווען א ייד פון רוסלאנד, האט געדינט אין דער רוסישער ארמיי, געפאלן אין געפענגעניש צו די יאפאנער ביים רוסיש-יאפאנישן קריג אין 1908, נאכן ארויסקומען פון געפענגעניש איז ער ארומגעפארן, און ער איז געקומען קיין פאלעסטינע.
ער האט פארלוירן זיין האנט ביי דער מלחמה, און ער איז ערלויבט געווארן ארומצוגיין מיט א רעוואלווער, וואס געווענליך גייען נאר אפיצירן, אדער גענערעלער מיט אזעלכע געווער.
ביי די ערשטע וועלט מלחמה, האט ער צוזאמען מיט זאב זשאבאטינסקי, געגרינדעט די יידישע לעגיאן, און נאכן קריג איז ער פארבליבן אין פאלעסטינע. תל חי איז לויטן סייקס-פיקא פארשטענדעניש, געווען אונטערן פראצויזישן מאנדאט, און די אראבער האבן געוואלט זיין אונטער דער בריטישער מאנדאט, האבן זיי רעוואלטירט, און די ידן פון תל חי, האבן זיך געפילט אומזיכער, האבן זיי געבעטן פון טרומפעלדאר אז ער זאל זיי העלפן מיט פארטיידיגן זייער קיבוץ, ער איז געקומען, און ווען א בעדואינער שבט, האט געוואלט איבערקוקן דעם דארף, צו עס באהאלטן זיך נישט דארט אויס פראנצויזישע זעלנער, זענען זיי געקומען צום צימער ווי די מיידלעך האבן זיך אויסבאהאלטן, און ווארשיינליך האט א מיידל מיט געווער, געשאסן דעם בעדואינער הויפט, צוליב א פשוטע סיבה, און הערנדיג דעם שאס האט זיך אנגעפאנגען א שיסעריי, וואס אין די ענדע האבן זעקס פארלוירן די לעבן טרומפעלדאר אריינגערעכנט.
לויטן לעגענדע, האט ער געזאגט נאכן פארווונדעט ווערן, איידער ער איז געשטארבן "עס איז גוט צו שטארבן פאר אונזער לאנד".


text:
טאמאטע
דער טאָמאַטע אדער פּאָמידאָר (וויסנשאפטלעכער נאמען: Solanum lycopersicum) איז א א פיל-יעריגער געוויקס (ער ווערט באהאנדלט געווענלך ווי אן איין יעריגע געוויקס) פון די נאכטשאטן פאמיליע סאָלאַנאַצעאיי (Solanaceae). דער פרוכט איז ביי מערסטע ראסן רױט מיט גרינע בלעטער. עס געפֿינט זיך, אין דעם אָנהײב, אין דרום און צענטראַל אַמעריקע, פֿון מעקסיקא ביז פּערו, אָבער איצט איז ער באַרימט אין דער גאָרער וועלט, בפֿרט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע.
ברכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויף דעם פּאָמידאָר מאכט מען די ברכה בורא פרי האדמה, אזוי ווי אויף אנדערע גרינסן.
בדיקת תולעים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דעם פּאָמידאָר איז געווענליך נישט פאראן קיין אינסעקטן (שרצים) אדער ווערים, דערפאר לױט דער הלכה דארף מען זיי נישט קאנטראלירן. אויב אבער איז פארהאן אנצייגונגן פון לעכער אדער פלעקען דארף מען עס דארט קאנטראלירן.
מצוות התלויות בארץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער פּאָמידאָר וואקסט אין א ברייטן פארנעם אין ארץ ישראל דארף מען מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ): תרומות, מעשרות און שמיטה.
שמיטה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער דאטום וואס פאלט אויף דעם פּאָמידאָר די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש תשרי פון דעם זיבעטן יאר.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אנציקלופדיה לכשרות המזון


text:
געשיכטע
קאָסטאַ Almería האט סענטשעריז פון געשיכטע אַז איז אַוואַדע קענטיק אין די סטראַקטשערז אַז איר וועט זען אַרום שטאָט. איינער אַזאַ דערזען צו עדות איז די אַראַבער ציטאַדעל אַז וואַטשיז איבער די גאנצע שטאָט. אַלמערíאַ'ס געשיכטע איז נישט נאָר קאַנטריביוטיד דורך די מוריש פאַך. דאס אָרט אויך האלט סך אַרקיאַלאַדזשיקאַל ינדאַקיישאַנז פון די פאַרשידן פאַרצייַטיק קולטורען, כולל די טאַרטעססאָס, פאָעניסיאַנס, רוימער, און וויסיגאָטהס, וואס זענען ציען צו זייַן שאָרעס רעכט צו זייַן נאַטירלעך שיינקייט און נוצלעך מאַריטימע Geographic אָרט, אַפֿילו איידער די אַראַבס געקומען.
בעת דער ערשטער העלפט פון די קסנומקס סטן יאָרהונדערט, קארדאבע קאַליף אַבד אַר ראַמאַן געגרינדעט די אַלקאַזאַבאַ פון Almería. ווייל די ריזיק יסלאַמיק פאַרטיידיקונג קראַפט אַז עס איז, די אַלקאַזאַבאַ דאַמאַנייטאַד די שטאָט בעשאַס די אלטע צייטן. אין דער צווישן פון די פעסטונג איז די Segundo רעסינטאָ, בשעת אין דער מזרח סוף איז די ערמיטאַ de San Juan קאַפּל וואָס איז געווען ערידזשנאַלי אַ מאָסקווע און שפּעטער אויף קאָנווערטעד דורך די קאַטהאָליק מאָנאַרטשס אין קסנומקס.
די קאַטהעדראַל כּולל פאַרשידן קונסט ריזערווז, ווי געזונט ווי אַ געצעלט דייטינג פון די קסנומקסטה יאָרהונדערט און דיזיינד דורך ווענטוראַ ראַדריגעז. אַרויף צו די פאָרשטעלן טאָג, דעם געבייַדע נאָך שטייט ווי אַ דערמאָנונג פון Almeria 'ס כבוד טעג, ווען עס איז געווען דער הויפּט סעאַפּאָרט פון די קאָרדאָבאַ קאַליפאַטע. קאָסטאַ Almería געוואקסן רייַך אויף געשעפט האַנדל פון טעקסטיל, דער הויפּט מיט זייַד וואָס זענען וואָווען פון די סילקוואָרמס פון די Alpujarras.In קסנומקס, Almería איז נויט דורך אַ סייזמיק טעטיקייט. ריקאַנסטראַקשאַן און אָפּזוך האט נישט אָנקומען אין Almeria ס טויווע ביז די קסנומקסטה יאָרהונדערט.
מיט זייַן טשיקאַווע מידייוואַל אַרקאַטעקטשער, Almería ס אַלט שטאָט איז אַ פרייד צו שפּאַציר דורך, מיט זייַן באַרוט סקווערז, אַרטשווייַס און קאָלאָננאַדעס. די שטאָט אויך האט אַ יקסייטינג אַרטשאַעאָלאָגיקאַל מוזיי און יינציק הייל דוועלינגז אין די כילסייד אויבן די אַלט ציגייַנער פערטל.
אויב איר ווילן צו ויספאָרשן אַזאַ אַ שיין שטאָט, קאָסע דיין אַקאַמאַדיישאַן ווייזלי, אַזוי איר זענט אין די זייער צענטער פון עס! דערצו, אויב איר געפֿינען זיך וואַנינג צו קומען צוריק צו קאָסטאַ Almeria יאָר אויף יאָר, וואָס ניט באַטראַכטן אַ צייַט טיילן דאָ? פילע מענטשן טאָן עס מיט אָפּציעס אַזאַ ווי האָמעס אין דער האַמפּטאָנס (US) אָדער אַפּאַרטמאַנץ אין בוענאס איירעס און אַזוי וואָס ניט געבן עס אַ פּרובירן אין ספּאַין? איר זענט זיכער צו געניסן די געלעגנהייט צו האָבן אַ פּלאַץ אין די זון צו אַנטלויפן צו!
Almeria טאַון
יענע קוקן פֿאַר ענליווענינג Holidays טראָנג צו די באַרימט יום טוּב ריסאָרץ צו די מזרח און מערב פון די לעבעדיק הויפּטשטאָט שטאָט פון Almeria. Almeria שטאָט איז דימד אַ מוזן-זען, ספּעציעל די אַלט אַלקאַזאַבאַ שלאָס אַז טאָווערס איבער דער שטאָט. די שטאָט זיך איז אָנגעפילט צו די ברימפול דורך פייַן-קוקן סקווערז. די סייץ און סאָונדס זענען אַלע אַפּילינג. אין די שטאָט, מענטשן זאל וועלן צו לאַונדזש בייַ זייַן סוואַנגקי קאַפעס.
אַמבלינג אַראָפּ די פּראָם פּאָרט און מאַרינאַ איז אויך אַ שיינע פירנעם דאָ. ביטשיז, מאַרינאַס, האָטעלס און ספּאָרט סענטערס האַלטן די מאָמענטום אַפלאָאַט פֿאַר ווייקיישאַנערז כאָופּינג צו מאַכן די בעסטער אויס פון זייער יום טוּב. זיי זענען אַלע צומ גליק געפֿונען סטרון אין די ריזאָרט שטעט פון מאָדזשאַקאַר צו די מזרח, און אַנגואַדולסע, ראָקוועטאַס דע Mar און אַלמערימאַר צו די מערב פון די שטאָט.
צו די מערב פון Almeria זענען די ריטזי טוריסט ריזאָרץ פון ראָקוועטאַס דע Mar און אַגואַדולסע. די נאַטוריסט ביטשיז פון וועראַ זענען ליגן אין די צפֿון פון דער קאָסטאַ דע Almeria, ווו אַ נומער פון נייַ קאַמפּלעקסאַז זענען ווייל קאַנסטראַקטאַד דאָ. אַראָפּ ווייַטער דרום איז מאָדזשאַקאַר. עס באָוס פון אַ ווייַס דאָרף געלייגט אויף די כילסיידז. די שטאָט האט אלץ זינט הצלחה טשאַרמד טוריס וואס ביידע ליבע ביסל יקסקערזשאַנז אויס פון זייער ברעג יום טוּב אַנטיקס.
די גראָוינג מאָדערן קאָמפּלעקס פון אַלמערימאַר, געפֿונען צו די מערב, איז ווו טוריס זענען לאַפּט מיט מאַרינאַס, גאָלף, האָטעלס און פילע אנדערע פאַסיליטיעס. אַדראַ דערווייַל איז אַן אַלט פישערייַ פּאָרט שטאָט סיטשוייטיד ווייַטער וועסטוואַרדס. דעם האט סעאַפּאָרט שטאָט איז בעסטער באקאנט פֿאַר זייַן זייער טשיקאַווע שלאָס און פאַרשידן אַרקיאַלאַדזשיקאַל בלייבט. אָבער, טוריס אָפֿט פעלן די מאַרשרוט, ווען טראַוואַלינג צוזאמען די קאָוסטאַל motorway צו אָדער פון די קאָסטאַטראָפּיקאַל.
Almeria איז בעסטער באקאנט ווי די הויפּטשטאָט פון ספּאַין ס ווייַנטרויב אינדוסטריע. די לאַנדסקייפּט סקווערז זענען אַזוי גלענצנדיק אַז איר קענען פאַרברענגען שעה נאָר זיצן און אַבזערווינג. ענדזשויינג אַ שפּאַניש סנאַקק בשעת רילאַקסינג אין איין פון די סקווערז איז אַ טשערישט פאַרווייַלונג פֿאַר לאָוקאַלז און טוריס ענלעך. כל די באָולעוואַרדס אין Almeria זענען ליינד מיט פּרעכטיק ביימער, קריייטינג שאָטן און אַ קרוכלע, ריין אַטמאָספער.
Almeria האט געבליבן לעפיערעך אַנטשיינדזשד איבער די דעקאַדעס. עס איז נאָך קאַמפּרייזד פון אַ מייז פון שמאָל, זייַט-וויינדינג אַללייווייַס, וואָס זענען לייסט מיט קליין, פלאַך-ראָאָפעד הייזער. מאָדערן וווינונג סטראַקטשערז האָבן שוין צוגעלייגט צו די סובורבס ווייַל פון אַ פריש פאַרגרעסערן אין טוריזם. אבער די עלטערע אַרקאַטעקטשער, קאַמפּרייזד פון שיין ווייַס האָמעס, קריייץ אַ דיסטינגקטלי אַנדאַלוסיאַן אַמביאַנס ין דער שטאָט. די בנינים און רעליגיעז סטראַקטשערז פון דער שטאָט זענען אַמייזינגלי געזונט-crafted, און אַ גיין רייַזע פון Almeria איז גרויס שפּאַס.


text:
42 (נומער)
42 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 41 און פאר 43.
אין מאטעמאטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
42 איז גימטריא מ"ב צוויי און פערציג, עס איז דא א הייליג שם וואס ווערט דערמאנט און זוהר און אין ספרי קבלה, דאס איז די עליות העולמות, דערמיט ווערט נתעלה פון איין וועלט צום צווייטן, דאס הייסט עס איז דא פיר וועלטן אצילות, בריאה, יצירה עשיה, און מיטן שם מ"ב ווערט מען נתעלה, דעריבער זאגט מען ביים דאווענען אנ"א בכ"ח וואס איז מרומז אויפן שם מ"ב, ווייל דעמאלטס גייט מען איבער די פיהר וועלטן (אריז"ל).


text:
באזעל
באַזעל (דייטשיש: Basel , פראַנצויזיש: Bâle, איטאליעניש: Basilea , רומאנטש: Basilea) איז די דריטע מערסטע באפֿעלקערטע שטאָט אין דער שווייץ, און האט 166,209[1] איינוואוינערס (2008). מיט 731,000 איינוואוינערס אינעם מעטראפאליטאנעם שטח וואס איז פארשפרייט איבער קאנטאן און לאנד גרענעצן, איז באזעל דער צווייטער גרעסטע שטאטישער שטח זייט 2004.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טראנספארטאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
באזעל איז אן ערשט קלאסיק ארט פאר טראנספארטאציע, מיט גוטע פארבינדונגען פאר לופט-פֿראכט, שיפֿן פונעם צפון ים ברענגען סחורה איבערן ריין, אחוץ דעם וואס די הויפט שאסייען און באן רוטעס קומען צוזאם אין באזעל.


text:
מלך פון פוילן
פוילן איז געווען א מאנארכיע אין די יארן פונעם 10טן יארהונדערט ביזן 18טן יארהונדערט. פון 960 ביז 1138 האבן די מאנארכן געהאט דעם טיטל הערצאג און פון 1138 ביז 1290 האבן זיי געהאט דעם טיטל גרויסהערצאג. נאכהער האבן זיי געהאט דעם טיטל מלך. אין די יארן פון דער פויליש-ליטווישער קאמאנוועלט האט דער מאנארך געהאט ביידע טיטלען, מלך פון פוילן און גרויסהערצאג פון ליטע.
די צענטראלע דינאסטיע וואס האט געהערשט אין פוילן איז געווען די יאגעלאנער דינאסטיע, צוויישן די יארן פון 1386 ביז 1572. ווען דער לעצטער מלך פון דער דינאסטיע, זיגמונט דער צווייטער אגוסט אן יורשים, איז די מלוכ געווארן אויס ירושהדיקע מלוכה און איז געווארן א וואל-מאנארכיע, וואו דער סיים, א זאמלונג פון אדעלן, האט געוויילט דעם מלך.
די פוילישע מאנארכיע האט אויפגעהערט ביי דער דריטער טיילונג פון פוילן אין 1795.


text:
מאָנען לאַאָגהאַירע מאכט אַ גאנץ באַזע פון ווו איר קענען ויספאָרשן אַלע וואָס איז אויף פאָרשלאָגן, ניט נאָר אין די באַלדיק געגנט, אָבער אויך אין די אַרומיק געביטן פון County Wicklow און פון לויף דובלין שטאָט. די פילע ויטאָבוס רוץ און די דאַרט מאַכן עס גרינג פֿאַר וויזאַטערז צו באַקומען אַרום. א קורץ נסיעה אין דער שטאָט צענטער וועט פאַרבינדן איר צו ערגעץ אין די מדינה.
אבער וואָס אַרומפאָרן אַז ווייַט ווען עטלעכע פון די בעסטער קוקן און גייט ביסט אויף די דאָאָרסטעפּ. Killiney און Dalkey היללס, וויקאָ וועג, Dalkey אינזל און דאָרף און די יעקב דזשויס טורעם צו נאָמען אָבער אַ ביסל.
דו זאלסט נישט פאַרגעסן אַז יעדער זונטיק עס ס אַ מאַרק אין דעם מענטשן ס פּאַרק. עס זענען אויך מאַרקעץ אויף Saturdays אין מאָנקסטאָוון און Dalkey טראַם הויף און Blackrock מאַרקעט איז עפענען יעדער שבת, זונטיק & באַנק יום טוּב.
היסטאָריקאַללי Dún Laoghaire האט שטענדיק געווען אַ 'גייטוויי צו ירעלאַנד', Dún Laoghaire געץ זייַן נאָמען פון די איריש איבערזעצונג מיסיע (Dún) פון Laoghaire. עס איז געווען אַמאָל די אַוועקזעצן פון מלך Laoghaire, די אלטע הויך מלך פון ירעלאַנד איידער די וויקינגס סאַילעד פון סקאַנדינאַוויאַ און געגרינדעט זיך אין דובלין.
באָאַסטינג איינער פון די וועלטן פינעסט כאַרבערז, Dún Laoghaire נעמט עס 'ס נאָמען פאָרעם די גרויס מלך לאַאָירע וואס אין קסנומקסאַ.ד. מיינטיינד אַ גרויס "Dún" אָדער שטיין Fort אין דעם צענטער פון דער שטאָט. די אלטע Fort איז געווען דימאַלישט אין קסנומקס צו מאַכן וועג פֿאַר דער בנין פון אַ מאַרטעללאָ טורעם, וואָס אין דרייַ איז געווען ריפּלייסט אין קסנומקס דורך דער ערשטער סובורבאַן באַן אין דער וועלט. מלך לאַאָירע ס גרויס גאַריסאַן ינשורד אַז די רוימער וואָלט טראַכטן צוויי מאָל וועגן ינוויידינג אירלאנד פון בריטיש שאָרעס.
עטלעכע זאָגן אַז פּאַטריק די יינגל פּאַסטעך אנגעקומען אין Dún Laoghaire ווי אַ שקלאַף, עס איז געווען דער זעלביקער פּאַטריק וואס אומגעקערט אין קסנומקסאַ.ד. צו פּנים מלך Laoghaire און וואס דערנאָך חרובֿ זייַן פאַרצייַטיק דרויד סדר. טראַסעס פון דעם סדר קענען נאָך ווערן געפֿונען אין Dún Laoghaire און די ארומיקע דאָרף פון Dalkey. ביידע שטעט זענען ענג לינגקט פֿאַר עס איז געווען די גראַניט פון Dalkey הילל אַז געבויט Dún Laoghaire פּאָרט אין קסנומקס.
דאס איצט טרייווינג פּאָרט פּראַמפּטיד די בנין פון אַ באַן צו לינק די Southside פון דובלין צו די סיטי. קהילות, שולן און שאַפּס האט ספּרונג אַרויף צו אַקאַמאַדייט די דאַרף פון די ארבעטער און זייערע משפּחות ארבעטן אויף די קאַנסטראַקשאַן פון די פּאָרט און דעמאָלט דער באַן, טראַנספאָרמינג די פישערייַ דאָרף פון Dún Laoghaire זיך אַ בליענדיק שטאָט אַז קייטערד פֿאַר די טאָג טריפּפּערס וואס וואָלט קומען פון אַלע איבער דובלין צו געניסן די שאַפּינג און פאַרווייַלונג אַז די מאַרקעץ, די באַנדסטאַנד און דעם פּאַוויליאַן צוגעשטעלט. איצט נירינג די קסנומקססט יאָרהונדערט, Dún Laoghaire סטילז גיט ויסגעצייכנט שאַפּינג ווערט און פאַרווייַלונג, מיט שעפע פון פּאַבז, קלאַבז און רעסטראַנץ צו קלייַבן פון.
הייַנט אין Dún Laoghaire, מען נאָך הנאה אַ שפּאַציר צוזאמען די "פּראַם", און דעמאָלט אַראָפּ די דאָק. סטאָפּפּינג אַוועק בייַ טעדי ס פֿאַר אַ ניינטי ניין ייַז קרעם אויף די וועג היים איז אַ ריטואַל צו זייַן סייווערד. בעת דיין באַזוכן איר קענען הנאה עפּעס דיין האַרץ תאוות. Dún Laoghaire האט אַ ברייט קייט פון אַקטיוויטעטן פֿאַר אַלעמען, אַלט און יונג. מיט די האַרבאָור די צענטער שטיק פון די שטאָט, איר קענען זיין אַשורד פון אַ ברייט און וועריד סעלעקציע פון וואַסער ספּאָרט צו קלייַבן פון. צי עס ס ספּידינג דורך די כוואליעס פון דובלין Bay און דאַנסינג דער נאַכט אַוועק ביז דעם ווי שעה פון דער מאָרגן, סטראָולינג דורך די היללס, פערד ריידינג, פישערייַ אָדער נאָר גענומען עס גרינג, Dún Laoghaire האט אַלץ אויף פאָרשלאָגן. עס איז אויך דער אידעאל אָרט צו באַזע זיך אויב דיין פּלאַנירונג אַ וויזיט צו דובלין, אָדער די מנוחה פון ירעלאַנד.


text:
ערליכע אידן מיט אידענעס פארן אין מיאמי זיך אפרוהען פון די שווערע ארבעט. דארט איז די לופט ווארעם, און מאכט גרינג אויפ'ן הארצן. דארט קען מען זיצן אין בית מדרש א גאנצן טאג און לערנען במנוחת הנפש אהן זיך זארגן וועגן די שווערע קעלט אינדרויסן. מ'קאן גיין שפאצירן און די שטילע געגנטער, אדער בלייבן אין די קילע קאנדאמיניאמס - ווי איינער. אלץ פונקט אזוי ווי אין שטאט, מיט'ן אידישען/לבוש, כמנהג אבותינו. טראץ דעם וואס די רבנים שרייען חי וקיים אז מ'טאר אהין נישט אהינפארן זעהט אויס אז מ'קאן יא דארטן דינען דעם הייליגן באשעפער - אפילו אז אין געוויסע געגנטער איז שווער נזהר צו זיין מיט שמירת עינים. מ'זעהט אפילו אז מ'לאזט אהינפארן אינגע בחורים ווען מ'דארף האבן א "ברוך קל עליון" זינגער אדער סתם א הויזבחור אויף צו האלטן דאס טלית זעקל פון דירה אין ביהמ"ד אריין. היינט זעהט מען שוין טאקע - אפשר צוליב דעם - אסאך מער אינגעלייט וואס פארן קיין מיאמי - אדער צפון מיאמי וכדומה. דער עולם היינט פארשטייט שוין דעם ווינק וואס מ'זעהט צוזאמען מיט אלע גרויסע כרוזים און מודעות וועלכע אסר'ן אהינצופארן - חוץ פאר אלטע און קראנקע אדער שוואכע אידן וועלכע פארען אהין לצורך רפואה. יעדער איינער איז שוין היינט "קראנק" למחצה, לשליש ולרביע, און איך זוך מורה היתר אהינצופארן, בפרט טאמער דארף זיך אפגעבן מיט אן אלטען טאטע'ן אדער מאמע'ן. וד"ל
דאס וואס מיר זעהן דא קאן יא זיין א שטיקל חידוש; אידן ווערן צופייערט און פארפלאמט ביי שאלישידעס פונקט ווי אין די הייליגע באראפארק און וויליאמסבורג! אויף דעם האב איך זיך שוין נישט גערישט. איר פארשטייט? מיינע זיידעס און באבעס, כאטש זיי האבן אפשר מער געליטן ווי די זקנים דא, און טראץ דעם וואס זיי שטאמען אויך פון ארץ הגר, זענען נישט געפארן קיין פלארידע יעדעס יאר ווי עס איז היינט שוין די מאדע. איך געדענק אפשר איין מאל וואס איין באבע איז געפארען, און דאכט זיך אהן די זיידע. זעהט אויס אז לא זכינו - אדער לא זכו, בעסער געזאגט. זיי האבען נישט פארשטאנען וואס די היינטיקע זקנים פארשטייען....היינט צו טאג איז שוין כמעט א מצוה אפצוזיצן דארט חדשים לאנג, בפרט נאך ווען מען קען זיין בצילם של גדולי עולם, וואס דער עולם אין ניו יארק קאן דאס נישט! ס'איז אכשיר דרא! א וואקאנס מיט אלע מעלות... די ניו יארקער עולם גייט וואכען אהן טישן און אהן תפלות פאר'ן עמוד, און אהן דעם אז מ'זאל קענען אריינגיין צום רבי'ן מיט א קוויטל. אבער די זקנים - זיי קאנען יא. זיי זעהען דעם רבי'ן ווי ער איז אויפגעלייגט, און ווי ער איז מיט ווייניקער דאגות און מוה. כ'פארגין זיי מיט'ן גאנצען הארץ. זאל זיי וואויל באקומען. זיי האבן עס ערליך און כשר פארדינט.
אדוישעעעעעם מעילעעעעעעעעעך, אדוישעעעעעעעעעעעעם מולאאאאאאאאאאאאאאךךךךךךךךךךךך, אדוישעעעעעעעעעעעעעעעעעם ימלוך, לעולאאאאאאאאאאם ועעעעעעעעעעעעד


text:
גאָט באַשיצן קריסטן פון על-קאָטש!
דאס יאָר 2015 ווי איך האט אין מיין אַרטיקל פון יאנואר 1 (רונג דאָ ) מיר לעבן און וועט לעבן אנדערן זייער שטאַרק מאָומאַנץ פון די סוף פון צייַט ווייַל דער גרעסער די צוריקקומען פון יאָשקע משיח איז נאָענט און געשעענישן זענען שטאַרק , שטאַרק, קלאָר און יקספּלאָוסיוו.
מען קוקן אין די יאָרן ניטאָ דורך און די קאַטאַסטראַפיק ויסערגעוויינלעך זאָגן פון די גלאבאלע סיטואַציע אין אַלע געביטן אויס צו אונדז אין אַ וועג אַזוי קלאָר אַז איינער מוזן זיין בלינד נישט צו זען אָדער שלעכט אמונה אַזאַ ווי ליכט מיינט פינצטער.
אין דער ערשטער פערטל פון 2015, גאָט וועט כאַפּן וויסיקייַט צו מענטשהייַט (לינק דאָ ) מיר דערפאַרונג די ווייטיק נביאות אין די ביבל אַנאַונסינג די צוריקקומען צו ערד פון זיין בלויז זון, און באליבטע, יאָשקע משיח, אונדזער גואל און אונדזער מלך וואָס וועט קומען צוריק מיט אונדז צו הערשן די וועלט בעשאַס די טויזנט יאר, אז באַזונדער אונדז פון די לעצט דין.
מיר מוזן פאַרשטיין אַז מיר זענען לעבעדיק אין פריש יאָרן, מיין באַליבט קריסטלעך ברידער און שוועסטער פון די וועלט, די צייַט פון פֿאַרפֿאָלגונג און אמונה.
די פֿאַרפֿאָלגונג פון קריסטן איז איצט גלאָובאַלי און אויף אַ גרויס וואָג דורך יידל מלחמות, טעראָריסט אקטן און גשמיות, מאָראַליש און מינדלעך.
איסלאם רעכט-טראכטן די וועג מזרח, קאַנדעמז שטורעם און רעציכע דורך בלאַדי געשעענישן, די קאַריקאַטורעס פון זיין נביא מאָהאַמעד, געגאנגען אַזוי ווייַט ווי צו ברענען די פאָן פון אונדזער באַליבט פֿראַנקרייַך און דיגרייד אונדזער עמבאַססיעס.
ווי דעמאָלט קענען מיר האָבן רעספּעקט פֿאַר די האָרדעס פון פאנאטיקערס וואס ברוטאַלי שרייַען « טויט » צו קריסטן און פראנצויזיש.
ווי קענען מיר האָבן רעספּעקט פֿאַר אַ מיליטער פון בלאַדטערסטי פאנאטיקערס און פאָאָלס אין דעם נאָמען פון אַ גאָט זיי רופן אַלאַ טייַטן זייער ברידער און שוועסטער טאָלעראַנט און עפענען-מיינדאַד מוסלימס און אונדזער ברידער און שוועסטער מזרח קריסטן .
ווי קענען מיר פאָדערונג רעספּעקט פֿאַר געמיין ביינגז וואס אָנרירן מיים און טייטן די וואס אָפּזאָגן צו פאָרלייגן צו ווילדן געזעצן אַימעד בייַ מאכן « דער מענטש » שקלאַף פון פאנאטיקערס וואס זענען פֿאַר די ציל פון דעבאַסע מענטש צו אָננעמען אַ לעבן פון קנעכטשאַפֿט.
עס מוזן זיין דערקענט אַז די דיספּיקאַבאַל ביינגז, פאנאטיקערס, יסלאַמיסץ און טערעריסץ זוכן צו דערגרייכן דורך קראַפט, מלחמה און טעראָר, אַ נייַ ציוויליזאַציע אויף ערד « איסלאם » .
אזוי עס מוזן זיין האט געזאגט און קלאָר מאַכן די ווילד האָרדעס פון פאנאטישער יסלאַמיסט טערעריסץ אויב זיי באַשליסן צו צוריקקומען צו פּאַטראָן אָדער פירן אויס אנפאלן אין די לאַנד פון מענטשנרעכט און די בירגער די « פֿראַנקרייַך », אָדער יעדער זייַענדיק איז פֿרייַ צו לעבן זיין אמונה, זיין רעליגיע און קולטור אין רעספּעקט פון יחיד ליבערטיז און געזעצן פון די רעפובליק , מיר לאָזן אין קיין פאַל אַנפּאַנישט קריימז באגאנגען אין פֿראַנקרייַך און אַרום דער וועלט קעגן די מענטשן פון פֿראַנקרייַך, זייַן וואַלועס און זייַן רעפובליק .
שלום צייַט
די ענטפער פון פֿראַנקרייַך וועט שטענדיק זיין דורך זיין תורה און דזשאַסטיס און זייַן שטאַרקייט וועט שטענדיק זיין זיין תורה און דזשאַסטיס.
וואָרטיים
גאָט נעמען שאָד פון אונדזער שונאים !!!
די געזעצן פון די רעפובליק זענען וועלטלעך און די מוסלימס פון פֿראַנקרייַך, פראנצויזיש געבוירן לעבן ווי יעדער פראנצויזיש אין העסקעם מיט די געזעצן פון די רעפובליק, זייַן טראדיציעס און זייַן מינהגים, זייַן דינען, קולטור און רעפובליקאנער.
פֿאַר מוסלימס ווערן פראנצויזיש דורך פראנצויזיש נאַציאָנאַליטעט זיי האָבן שוין אנגענומען וואַלועס, לאָז און מינהגים פון אונדז און פֿראַנקרייַך און זיין רעפובליק אוןמוזן נאָכקומען.
פֿאַר גויים פראנצויזיש מוסלימס לעבעדיק אין פֿראַנקרייַך וואס ניט מער אָננעמען די וואַלועס און געזעצן פון דער פראנצויזיש רעפובליק, זיי האָבן אַ פּראָבלעם אַז זייער פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט צו סאָלווע.
די פראנצויזיש פּאַסיפיק און פּאַסיפיסס.
פרידלעך ווייַל זיי לעבן אין שלום
פּאַסיפיסס ווייַל זיי העלפן אנדערע צו לעבן אין שלום
מיר, די פראנצויזיש, זענען מענטשן און שלום פרויען לעבן אין שלום און אין די נאָמען פון שלום און ליבע מיר באַגריסן די וויקטימס פון טיראַני און העלפּינג אין די פריימווערק פון די « יו.ען. » און אַלע די אָרעם מען וויקטימס פון טייראַנץ און בלאַדטערסטי מאַדמאַן.
צו באַפאַלן פֿראַנקרייַך און זייַן מענטשן איז אַ פאַרברעכן קעגן דעם שלום און ליבע פון גאָט און עס וועט קיינמאָל גיין אַנפּאַנישט!
יסלאַמיסץ,
צי ניט פאַרבינדן מיין פראנצויזיש ברידער און שוועסטער, אידן, מוסלימס, ייטיאַס, קריסטן אָדער קיין רעליגיע כוואַצאָועווער!
יסלאַמיסט פאנאטיקערס און טערעריסץ, איר וואס זענען אַדוואַקייטינג דזשיהאַד קעגן אונדזער ציוויליזאַציע און אונדזער געזעלשאַפט, דיין שטראָף איז לעבן און עס וועט קומען פון הימל .
עס וועט זיין גרויס און וועט זיין מקיים
דורך די וועט פון גאָט!
יסלאַמיסץ, דעמאָלט איר באַגערן גאָט צו העלפן איר און וועט בלייַבן טויב צו אייער תפילות און דיין טרערן.
טוט תשובה אָדער וואַך די סקיעס!
צו אַלע די נעבעך וויקטימס פון די בלאַדי ווילד, איך ווילן צו דערציילן איר אַז גאָט זעט דיין צאָרעס און אַז דער טאָג פון געולע איז לעבן, דעמאָלט דיין שכר וועט זיין גרויס.
וואָרענען, מוט, געדולד און תפילה.
באליבטע ברידער און שוועסטער אין משיחן, גאָט האט ליב אונדז און וועט העלפן אונדז ווי עס העלפט אונדזער ברידער און שוועסטער פון על-קאָטש וואָס איז אַ אָאַזיס פון ליבע און שלום אין די גענעם פון יראַק!
לינק צו דרוק אַרטיקל קריסטן על-קאָטש דאָ
גאָט בענטשן אַלע מענטשן פון גוט וועט.
ליבע, שלום און פרייד אין די הערצער און אין די לאַביז אין אַנטיסאַפּיישאַן פון די צוריקקומען אין כבוד אויף ערד פון אונדזער האר יאָשקע משיח.
וויקטאָר


text:
וואַך
וואַך איז דער פארקערטער פון שלאָף, עס ווערט געמאסטן אז מען איז ביים וויסן - דהיינו אז דעמאלטס קען מען שוין אויסהערן, שרייבן, ליינען, רעדן, טראכטן, שפאצירן, גיין, ארבעטן און קאמיוניקירן. כאטשיג מען קען טוען די אלע זאכן אינמיטן שלאפן אויכט איז עס אבער נישט פון וויסן נאר פון געוואונהייט, און עס האט נישט די פרייע בחירה בעשת מען טוט דאס. דאס הייסט ענדערשט א חלום אדער לבנה קריכן.
דאס ווארט קען אויך מיינען אין פסיכאלאגיע אדער אין רעליגיע זיך צו אויפוועקן, איינזעהן און אנערעקענען א נייעם פאקט. ווי מיר טרעפן אין תנ"ך דעם באגריף: עורה כבודי ערוועק מיין כבוד. - כדי אנערקענען און איינצוזעהן גאט'ס עהרע אויף די באשעפענישען פון די וועלט.
אויפוועקן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צופרי נאך א לאנגער נאכט ספעציעל ווען אינדרויסען הערשט א פראסט גייט זייער שווער זיך אויפוועקן פון שלאָף. דוד המלך פלעגט האבן א פידל וואס האט געארבייט דורך א פאטענט זיך צו זינגען פון זיך אליינס אים צו ערוועקן.


text:
ניר בארקאט
ניר באַרקאַט (עברית ניר ברקת, געבוירן אין תל אביב 1959) דער בירגערמייסטער פון ירושלים און דער פארזיצער פון דער פארטיי "ירושלים וועט באווייזן".
ער האט אן ערשטן דיפלאם אין קאמפיוטער וויסנשאפט.
אין יאנואר 2003 ביי די וואלן איז ער געווען א קאנדידאט צו ווערן דער ירושלימער בירגערמייסטער. אבער צום סוף איז ער אומגעפאלן מיט 43% פון די שטימען און אורי לופאליאנסקי איז געווארן דער בירגערמייסטער.
אין די לעצטע יארן האט ניר אויפגעשטעלט די געזעלשאפט "סטארטאפ ירושלים" וואס איר צוועק איז צו העלפן שאפן מער ארבעט פלעצער אין דער שטאט און צום בליאונג פון דער עקאנאמיע.
אינעם יאר 2008, ביי די וואלן פון בירגערמייסטערשאפט אין דער ירושלימער מוניציפאליטעט, איז ער אויסגעקליבן געווארן ווי דער בירגערמײַסטער. ער האט קאנדידירט קעגן מאיר פרוש, ארקאדי גיידאמאק און דן ביראן, און האט געווינען מיט א מערהייט פון 19,347 שטימען.
אין אקטאבער 2013 האט מען אים געוויילט פאר א צווייטן קאדענץ אלס בירגערמייסטער, קעגן משה ליאן און חיים עפשטיין.


text:
קאלומבוס, אהייא
קאלומבוס (ענגליש: Columbus) איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאָט פון דעם שטאַט אהייא אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
אין 2010, איז קאלומבוס געווען די פופצנטע מערסטע באפעלקערשטע שטאט אין די פאראייניגטע שטאטן מיט א באפעלקערונג פון 787,033.[1]
מ'האט געגרינדעט די שטאט אין 1812, און זי געגעבן א נאמען נאכן אויספארשער קריסטאפער קאלאמבוס. אין 1816 איז זי געווארן די הויפטשטאט פון אהייא.
אין קאלומבוס געפינט זיך די אהייא שטאטלעכער אוניווערסיטעט (Ohio State University), געגרינדעט אין 1870 און גערעכנט איינער פון די גרעסטע פובליקע אוניווערסיטעטן אין די פאראייניגטע שטאטן.
צווילינג שטעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קאלומבוס האט אכט צווילינג שטעט:
- אכמעדאבאד, אינדיע
- דרעזדן, דייטשלאנד
- יאנאווע, איטאליע
- העפעי, כינע
- הרצליה, ישראל
- אדענסע, דענמארק
- סעווילא, שפאניע
- טיינאן שטאט, טייוואן
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Columbus (city) Quick Facts from the U.S. Census Bureau. דערגרייכט דעם 26סטן נאוועמבער, 2011.


text:
Microsoft Word
וואָרד איז דער ווארט פראצעסאר פון מייקראסאפט.
מ'קען דערמיט שרייבן און טייפסעטען ביכער, אי-מעיל, וויקיפעדיע ארטיקלן, און אזוי ווייטער.
- איר קענט אויפהיטן אלע פארעמעןאון דעזיינען פון טעקסט און אויסלייג וואס איר שרייבט לויט אייער געברויך, און דאס אויפהיטן אלס מוסטערן וואס הייסט ביי זיי מאקראס אדער סתם טאבעלעס.
- אויך איז דא אן אותיות אויסלייג אנאליז און גראמאטיק אנאליז
- אויסשטעלן לויט שורות קאלום'ס און קאפטילעך. א.א.וו.
- אויטאמאטיש אויפהיט, און אויטאמאטיש אפדרוק.
- מאכן אינדעקס און מפתחות, קאמענטארן און ציטאטן אינדעקס (מראה מקומות).
- פאסווארט פארזיכערונג.
און נאך פיל מער קאמפליצירטער זאכן וואס איז מער פארגעשריטן פארן דורכשניטליכן באנוצער.
עס דינט פאר די גרעסטע פראפעסיאנעלערע אויסשטעלערס ביז צום קלענסטן פשוט'ן באנוצער.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- הילף וויאזוי צו מאכן א מאקרא. חדשות אנש הייד פארק


text:
זכרון יעקב
קאארדינאטן: 32°34′15″N 34°57′06″E / 32.57083, 34.95167
זכרון יעקב און איז א מועצה מקומית (ארטיגער ראט) אין דער חיפה געגנט אין ישראל. זיין יורידיקציע איז איבער א שטח פון 32,000 דונאם. ער איז איז אמאל געווען א דארף אזא וואס הייסט א מושבה. אין יאר 1950 איז ער געווארן א מועצה מקומית. ער געפינט זיך 35 ק"מ דרום פון חיפה, און צען מינוט צו פארן אין דער בנימינה באן סטאנציע.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער דארף זכרון יעקב איז געגרינדעט געווארן כ"ה כסלו ה'תרמ"ג דורך יידן פון דער חובבי ציון באוועגונג וואס האבן עמיגרירט פון רומעניע. די ערשטע קאלאניסטן זענען אנגעקומען פון רומעניע אין דער שיף "טאטיס" וואס האט געברענגט 228 יידן.
דער דארף איז געגרינדעט געווארן אין א געגנט וואס הייסט "זאמארין" אויף אראביש. די ערשטע איינוואוינער האבן געהאט אסאך שוועריגקייטן ביז באראן ראטשילד האט זיי גענומען אונטער זיין פליגל, און ער האט א נאמען געגעבן דעם דארף "זכרון יעקב" לזכר זיין פאטער.
באראן ראטשילד האט אויפגעבויט דעם דארף און האט געהאלפן די פארמערס איינפלאנצן וויינגארטנס. ער האט אויך אויפגעשטעלט א גרויסן קעלטער. די ערשטע וויינגארטנס האבן געליטן פון פילאקסערא און דער באראן האט דערפאר אריינגעברענגט נייע מינים פון וויינשטאקן פון אמעריקע.
איינער פון די באוואוסטע איינוואוינערס איז געווען דאקטער הלל יפה וואס האט געפירט א קאמף קעגן דער מאלאריע.


text:
טעג ווארטן פֿאַר די צוריקקומען אונדזער האר יאָשקע משיח !!!
באליבטע ברידער און שוועסטער אין משיחן, איך לאַדן איר צו היטן די צוויי ווידיאס פון צוויי ברידער פֿאַר וועמען איך האב גרויס רעספּעקט און פרייַנדשאַפט.
ביידע קאַמפּלייד עסטשאַטאָלאָגיסץ האָבן אַ עפּעס אַנדערש צוגאַנג צו מייַן די צוריקקומען פון אונדזער האר יאָשקע משיח.
אין פאַקט מען ביידע אַרייַננעמען אין ביבל נבואה אַז די ראַפּטורע פון דער קהילה וועט זייַן די פרי טריביאַליישאַנז און פֿאַר מיך מיין אַנאַליזעס לאָזן מיר צו פֿאַרשטיין אַז די היספּייַלעס פון דער קירך וועט פּאַסירן אין די סוף פון די טריביאַליישאַן.
אבער מיר שטימען אויף ספּעציפיש מאל מיר לעבן אין און די אָט-אָט צוריקקומען פון אונדזער האר יאָשקע משיח.
.
אין 2015:
טראָץ אונדזער חילוק, מיר גלויבן אַז די יאָר 2015 וואָלט זייַן פֿאַר זיי די יאָר פון קירך באַזייַטיקונג און אַזוי די אָנהייב פון די זיבן יאר פון טריביאַליישאַן און פֿאַר מיר דעם יאָר פון Physics צוריקקומען פון די האר יאָשקע משיח נאָך זיבן יאָרן פון טריביאַליישאַן אַז איך גלויבן סטאַרטעד זינט סעפטעמבער 29, 2008
מיין אַנאַליז ערלויבט מיר צו דערוואַרטן די האר צוריק צו דער 14th / 15 סעפטעמבער 2015.
זען מיין אַרטיקל: דער צוריקקער OF יאָשקע משיח קען די 14 אָדער 15 סעפטעמבער 2015! בעשאַס דעם יום-טוב טראַמפּאַץ
.
קלאַודע יגנערסקי,
קלאַודע קירך האט אים געזען רימוווינג דער זעלביקער דאַטע לעצט מער פּונקט צו דער טאָג איידער סעפטעמבער 13 ספּעסיפיקאַללי (ער האט ארויס דרייַ ביכער יקספּליינינג ווי עס איז אנגעקומען אין אַז טאָג.)
זיין פּלאַץ: http://www.apocalypse-revelations-bible.com/
.
לוי ד אַלענקאָורט,
לוי ניט רולד אויף אַ ספּעציפיש דאַטע אין 2015 נאָר סטייטינג אַז 2015 קען זען די היספּייַלעס פון דער קירך און די אָנהייב פון די זיבן יאר פון טריביאַליישאַן.
זען זייַן בלאָג: https://legrandreveil.wordpress.com/2016/06/24/la-date-de-la-fin-du-monde/
אין 2016:
דאס זענען פאַרשידענע, ווייל געפֿונען אונדזער מיסטייקס, אַלעמען געקוקט פֿאַר זייַן טייל די סיבה פֿאַר די טעות.
פּערסנאַלי איך איינגעזען מיין טעות אין ניט גענומען אין חשבון די פאַקט אַז די ביבל, ביידע אין די ניו טעסטאַמענט ווי אין דער אַלט, וואָס טריביאַליישאַנז זענען צוויי מאָל דרייַ און אַ האַלב.
דערנאָכדעם איך פֿאַרשטיין אַז עס איז אַ אָפּשטיי צייַט צווישן די צוויי פּיריאַדז פון דרייַ און אַ האַלב יאר.
זען מיין אַרטיקל:
צייט, מאָל און אַ האַלב מאָל – די יאָשקע משיח קערט פֿאַר סעפטעמבער אָדער אָקטאָברע2016
ווייל קאַנווינסט אַז 2016 וועט זיין אַ ספּעציעל יאָר פֿאַר ביבל נבואה, איך ארויס דעם אַרטיקל « דער צוריקקער פון די לאם אין 2016, » די אַרטיקל זאגט דער שווער מאל מיר זענען געגאנגען דורך און אַז זאָל זיין געענדיקט אין די יאָר 2016 אָדער דורך קלויסטער פון די אַבדאַקשאַן דורך אָדער די גשמיות צוריקקומען פון אונדזער האר יאָשקע משיח:
מיין אַרטיקל:
דער צוריקקער פֿון די לאַם אין 2016!
קלאָד דערקלערט אין דעם ווידעא, די גרייַז ער האט געמאכט אין 2015 און די באַזייַטיקונג פון דער קהילה זאָל זייַן Produced פֿון 20 יוני 2016.
קלאַודע יגנערסקי
.
לוי אויך דערקלערט וועגן זייַן מיסטייקס אין 2015 און ריווילז אַז די היספּייַלעס וועט פּאַסירן אויף אָדער איידער נאוועמב 15 2016 .
.
לוי ד אַלענקאָורט
מיר האָבן פינף חדשים פון ווארטן די מאַקסימום צו צי מיר נאָך גענארט.
וואָס געזען מיין פאַרגאַנגענהייַט מיסטייקס איז ניט אוממעגלעך ווייַל ווי איר וויסן איך בין נישט אַ נביא און אונדזער ברידער קלאַודע און לוי אָדער.
.
איך דערקלערן אין דעם עקסערפּט פון די אַרטיקל צייט, מאָל און אַ האַלב מאָל – די יאָשקע משיח קערט אָדער פֿאַר סעפּטעמבער אָקטאָבער 2016 וואָס איך זוכן צו וויסן די מערסט מסתּמא פּעריאָד פון די צוריקקומען פון אונדזער האר יאָשקע -טשריסט.
.
ווען די דנאָ פון די קאַמפּיין איז געריכט דעם אָנקומען פון אַ ליב איינער, עס זענען עטלעכע וועגן צו וואַרטן.
עטלעכע פאָרזעצן זייער טעגלעך טאַסקס אַווייטינג זייַן אָנקומען אַזוי צו זאָגן: ער ווייסט די וועג, און וועט אָנקומען באַלד גענוג!
אנדערע היטן אַ ביסל בייַ נאַכט צו וואַרטן קאָמפאָרטאַבלי אין פראָנט פון די קעסטל בילד און חלום « טעלעוויזיע ».
אבער אנדערע, יקוויפּ זיך מיט וואַרעם קליידער אין ווינטער, אויך טראכטן פון וואַרעם קליידער צו דעקן אייער ליב געהאט איין געריכט, איז יקוויפּינג אַמברעלאַז ווען עס ריינז און אַ לאַנטערן פֿאַר די נאַכט.
זיי גיין אויס די טאָג און אָוונט צו היים, געגאנגען צו די ברעג פון דעם וועג, ווארטן, וואַטשינג, וואַטשינג, כאָופּינג דעם אָט-אָט אָנקומען פון דעם ווייל אַזוי טייַער און לאַנג אַווייטאַד.
פון קורס אָן געוואוסט דעם טאָג אָדער די שעה, עס איז אָפֿט נייטיק צו גיין דורך אַלע מאָל צו די ברעג פון דעם וועג און וואַרטן, וואַרטן און וואַרטן און אַפֿילו דעם צוריקקער ווי דערוואַרט ביז מידקייַט איז געשען אַזוי שטאַרק ער קערט דיסאַפּוינטיד צו אָנהייבן ווידער די ווייַטער טאָג און דעם אנדערן טאג די ווייַטער טאָג און אַזוי אויף ביז די ליב געהאט און אַווייטאַד ערייווז.
אין אַז מאָמענט פון פרייד, אַז שערד גליק. איינער ווייַל ער זעט אַז זייַן השתדלות זענען מצליח, צו ווערן ערשטער צו זען און אַרומנעמען דעם און זייַן אַזוי טייַער ווי דערוואַרט און כאָופּט. די אנדערע כאַפּאַנז צו זען אַז ער איז אַווייטאַד מיט ליבע, צערטלעכקייַט און וואַרעמקייַט אַז באַשייַמפּערלעך אים איינער וואס וואָטשט און געווארט דורך די ראָודסייד ווי ער האט געוואוסט ניט דער טאָג אדער די צייַט פון זייַן צוריקקומען.
דאס איז פֿאַר אַלע צו וואַרטן דורך די וועג און היטן אין מאל קאַנדוסיוו ווי אנדערע, איך שלאָף, איך אַנאַלייז און איך קוק פֿאַר טעאַטשאַבלע מאָומאַנץ אין צייַט אַנאַונסינג די צוריקקומען פון אונדזער האר יאָשקע משיח.
אַזוי דעם צייַט זי איז גוט!
קיין איינער ווייסט! ווי קעגן דעם איך בין זיכער איז וואָס פינף חדשים פאָרויס פון אונדז וועלן זייַן זייער שטאַרק אין ביבלישע וואונדער אַז קלימאַט דיזאַסטערז און ערדציטערנישן, פינאַנציעל און עקאָנאָמיש ומגליק, און אַ ווערסאַנינג גלאבאלע קאָנפליקט אין מזרח, זינט מיר לעבן די יסורים פון די סוף מאל און זיי קיינמאָל ופהערן צו וואַקסן ביז די קומענדיק פון אונדזער האר יאָשקע משיח.
זאל אונדז, לאָזן אונדז דאַוונען און האָפֿן פֿאַר די קומענדיק months קען געזונט זייַן די לעצטע אַז באַזונדער אונדז פון אונדזער גואל יאָשקע המשיח.
אויב דאָס איז ניט דער פאַל דעמאָלט מיר וועט נאָך לייַדן אַ פּלאַץ!
אבער איך בלייַבן קאַנווינסט אַז די סימכע פון די 2016 טראַמפּאַץ זאל געזונט גוט פֿאַר די צוריקקומען אין כבוד פון אונדזער האר יאָשקע משיח.
גאָט בענטשן איר אַלע מיינע באליבטע ברידער און שוועסטער אין יאָשקע משיח.
וויקטאָר


text:
רמב"ם
רבי משה בן מיימון, באקאנט מיט די ראשי תיבות רַמְבַּ"ם, (י"ד ניסן ד'תתצ"ח - כ' טבת ד'תתקס"ה) איז געווען פון די גדולי הפוסקים פון אלע דורות, פון די חשובע פילאסאפן פונעם מיטל-אלטער, און א דאקטער.
אינהאַלט
זיין געבורט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי משה בן מיימון איז געבוירן געווארן שבת ערב פסח, ד'תתצ"ח (1138), אין דער שטאט קארדאבע (אין היינטיקער שפּאַניע).
זיין פאטער האט געהייסן מיימון בן יוסף, און איז געווען א דיין און אויך א גרויסער חכם ביי אידן.
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין ד'תתק"ח האט די משפחה פארלאזט קארדאבע צוליב די אינוואזיע פון די אלמאהאדן. אין ד'תתק"ך איז דער רמב"ם אנטלאפן פון ספרד קיין פאס אין מאראקא, ווייל מען האט אים פאר'מסר'ט פארן קעניג. אין ד'תתקכ"ה האבן זיי זיך געצויגן קיין עכו אבער נאך פינעף חדשים האבן זיי זיך באזעצט אין פאסטאט, מצרים . דער מלך פון מצרים האט אים גענומען פאר זיין פערזענליכן דאקטער.
לויט דער הלכה טאר נישט א גרויסער טייל יידן זיך באזעצן אין מצרים עס איז דא א לאו דערויף, דער רמב"ם האט אבער נישט געהאט קיין ברירה וויבאלד ער האט געמוזט אהין אנטלויפן פאר זיין לעבן, אזוי ווי דער קעניג האט אים גענומען פאר א דאקטער דארט, האט ער שוין נישט געקענט פון דארט אוועקגיין, ער פלעגט זיך אונטערשרייבן הכותב העובר בכל יום ג' לאוין. זיין היתר איז געווען אזוי ווי די גמרא פארציילט אויף אבטולמס בן ראובן [1] איינמאל ווען ער איז געפארן אויפן ים מיט זיין משפחה איז געווען א שטורעם ווינט ער איז שיער דערטרונקען געווארן, האט דער רמב"ם געמאכט א נדר אויב ער וועט ניצול ווערן וועט ער יעדן טאג פאסטן דעם טאג, ווען ער איז ניצול געווארן און אנגעקומען קיין ארץ ישראל האט ער גאמאכט א נדר אז די צוויי טאג וואס ער איז אנגעקומען וועט ער מאכן א יום טוב ושמחה, אזוי פלעגט ער זיך פירן [2]
זיין קלוגשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רמב"ם איז געווען פון די גרעסטע געלערנטע און קלוגע לייט, א יידישער הארץ דאקטער אין רפואה, פֿילאָסאָף, און תלמיד חכם. זיינע ספרים און ביכער זענען אנגענומען איבעראל, סיי צווישן אידן און סיי צווישן גוים.
עס איז דא א תפלות הרופא מיוחס צום רמב"ם, אנדערע זאגן אז קומט נישט פון אים.
דער רמב"ם איז געווען א גרויסער שרייבער, ביי אידן איז אנגענומען אז פון זיינע ווערטער קען מען אסאך לערנען אפילו דאס וואס מען זעט נישט ארויס, ווייל צוליב זיין גרויס חכמה איז דארט באהאלטן אסאך, פארהאן הונדערטער און טויזנעטר ספרים וואס וועלן ארויס לערנען פון א ווארט פון רמב"ם גאנצע הלכות, עס ווערט אנגערופן לשונו הזהב דאס גאלדענע לשון. דאס איז אבער געזאגט געווארן בלויז אויף די ספרים וואס ער זעלבסט האט געשריבן אויף לשון הקודש ווי דער ספר הי"ד, אנדערש איז אבער די פירוש המשניות און מורה נבוכים וואס ער האט עס געשריבן אויף אנדערע לשונות, און דאס וואס מיר האבן איז נישט דער לשון פון רמב"ם.
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
משנה תורה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די הויפט ווערק פונעם רמב"ם איז זיין משנה תורה (אויך באקאנט ווי "יד החזקה"): דאס ספר האט האט 14 חלקים, דעריבער הייסט עס אויך י"ד החזקה, י"ד איז גימטריא פערצן.
אין דער הקדמה פון פירוש המשניות שרייבט ער אז ווען איימעצער לערנט תורה שבכתב, און שפעטער זיין חיבור - דארף ער נישט אנקומען צו אנדערע חיבורים. דער ספר היד האט ער אנגעהויבן שרייבען ווערן ער איז געווען צוועלף יאר נאכן ספר פירוש המשניות ספר היוחסין, עס האט אים עס געדוירט צו שרייבן אסאך יארן טייל ווילן זאגן פינעף יאר. אבער עס ווערט פארציילט [3] אז דער מלך האט אים זייער דערהויבן צוליב זיין חכמה און די אנדערע גרויסע שרים האבן אים מקנא געווען און אנגערדט לשון הרע פארן מלך, דער רמב"ם האט זיך אויף א וואונדערליכן אויפן ארויסגעדרייט פון ווערן גע'הרג'ט, ער איז אנטלויפן אין א הייל ווי ער איז געזעסן במנוחה און האט דארט געשריבן זיין וואונדליכן ספר משנה תורה. אין די תשובות הרמב"ם וואס ער שרייבט צו ר' יהונתן הכהן שרייבט דער רמב"ם אז ער האט עס געשריבן אין צען יאר.
דער סדר פון רמב"ם ער האט געשריבן און איבערגעשריבן אסאך מאל, יעדעס מאל איז עס געשריבן אויף א צווייטן אופן, ווייל ער האט מחליט געווען אז מען קען עס שרייבן קורצער, אדערער קלאהרער.[4] דעריבער טרעפט מען אסאך כתבי ידות פון רמב"ם מיט שינוי נוסחאות און עס איז שווער מחליט צו זיין וואס איז דער לעצטע נוסח.
עס איז דא אסאך מפורשים און ספרים אויפן רמב"ם, אזוי ווי זיין לשון איז זייער פליסיג און עס ליגט דערין אלע הלכות, זענען געווען אסאך ראשונים וואס האבן געהאלטן אז מען מוז צו זייכענען אויפן רמב"ם וואס דער הלכה איז אזוי און וואס נישט, ווייל אויב נישט וועט מען אנעמען דער רייד פונעם רמב"ם אלעס דאס לעצטע ווארט אין די הלכה, דעריבער געקומען דער ראב"ד און צוגעצייכנט אלע מאל ווי ער איז מחולק. דער ראב"ד איז שטענדיג מחולק מיטן רמב"ם, צומאל שרייבט ער שארפע לשונות אויף אים, ער נעמט אן בדרך כלל ווי רבני אשכנז. דער רמב"ם איז געקומען פון ספרד נעמט ער אן בדרך כלל ווי רבני ספרד. און דער הקדמה פונעם רמב"ם צייכנט דער ראב"ד אז דער רמב"ם האט נישט גוט געטוען דערמיט וואס ער צייכנט נישט אהן קיין מקורות. אבער דאך שרייבט ער אויפן רמב"ם [5] א גרויסע מלאכה האט דער רמב"ם געטון ער האט צוזאמען גענומען פון גמרא בבלי ירושלמי תוספות. דער רמ"ע מפאנו [6] שרייבט מען זאל נישט מיינען אז דער ראב"ד האט געמיינט קליין צו מאכן דעם כבוד פונעם רמב"ם, ער האט געקריגט מיט אים כדי מען זאל נישט אפ'פסק'נן אינגאנצען ווי דער רמב"ם, און אויך כדי מען זאל זיך נישט נאכשלעפן אנצונעמען אלעס וואס שטייט אין ספר המורה.
- מגדל עוז, דאס ספר איז דער ערשטער וואס צייכנט אן די מראה מקומות פון ווי אין תלמוד אדער מדרשים דער רמב"ם נעמט זיינע הלכות, ער נעמט זיך אייביג אן אויפן רמב"ם און צייגט אויף אז דער רמב"ם איז גערעכט. ער שרייבט אויך אז דער רמב"ם האט געקענט סודות התורה אין קבלה [7]
- מגיד משנה, כסף משנה, משנה למלך, לחם משנה, שער המלך
דער בעסטער דרוק רמב"ם וואס איז ביז לעצטענ'ס ערשינען איז באקאנט אין די תורה וועלט אלס שבתי פרענקל'ס רמב"ם. ער האט געמאכט א ריזן ווערק, קודם האט ער נייע געזעצט, מיט שיינע אותיות, דערנאך ברענגט ער אלע שינוי נוסחאות פון אלע דרוקן, ועל כולם האט ער צוגעצייכנט יעדער דין און הלכה אין רמב"ם ווי עס ווערט דיסקוסט אין אנדערע ספרים, שו"ת, פוסקים, ספרי דרוש הלכה ואגדה, פלפול. דער רמב"ם פון שבתי פרענקל גייט נישט אראפ פון די טיש פון לומדים, אגב דער לעצטער באנד דערפון איז ארויס געקומען לערך אדר תשס"ז, וואס דערמיט איז געווארן פארפולקאמט.
אנדערע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פירוש המשניות: אן ערקלערונג אויף די ששה סדר משנה. ביי די 23 יאר האט ער זי אנגעהויבן צו שרייבן און עס געענדיגט ביין די דרייסיג יאר.
מורה נבוכים: [1] א פילאסאפיש ספר, געשריבן אויף יידיש-אראביש און פארטייטשט אויף לשון-קודש דורך שמואל איבן תיבון אין יאר ד'תתקס"ד.
ספר המצות דער רמב"ם האט מסדר געווען די תרי"ג מצות אויף זיין אייגענארטיגן סדר, ער איז אין דעם ספר פונקטליך מברר וואס ער האלט עס גייט אריין אין דעם חשבון פון תרי"ג און וואס ער איז א דרבנן אבער א אסמכתא, ער קריגט אסאך מיט דעם סדר פון רבי סעדיה גאון, אזוי האט אויך אנגענומען שפעטער דער ספר החינוך חוץ מיט מצוה ק"ג וואס דער חינוך איז משנה, אבער דער רמב"ן און אנדערע קריגן אויפן רמב"ם איז פארענטפערן רבינו סעדיה גאון.
- אין דער הקדמה פון פירוש המשניות שטייט אז ער האט געמאכט ספרים אויף דריי סדרים פון ש"ס, אין פי' המשניות פרק חלק שרייבט ער ער האט מסביר געווען די מדרשים און די ספרי הנביאים. אין פי' המשניות מסכת תמיד שרייבט ער אז ער האט געמאכט חיבורים אויף ירושלמי.
- תשובות הרמב"ם, ספר תמים דעים
זיין גרויסע פרעזענליכקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רמב"ן קריגט אויפן רמב"ם ספעציעל אין ספר המצות, אבער ווען עס האט אויסגעראכן די מחלוקה אויף אים און מען האט מחרים געווען יעדער וואס לערנעט דעם ספר מורה נבוכים האט זיך דער רמב"ן זייער אנגענומען אויף אים.
ער שרייבט אויף אים איך בין מעיד הימל אין ערד איז האב געהערט פון אמת'ע מענשטן אז אין גאנץ תימן זענען דא אסאך קהילות וואס זענען עוסק בתורה ובמצות לשמה, זיי דערמאנען ביי קדיש בחייכון וביומיכון ובחיי דרבנן משה בן מימון, ער האט זיי דערלויכטן די תרוה און זיי געשטעלט אין א ליכטיג ווינקעל, ער האט זיך אנגענומען פאר זיי ביי די מלכות, ער האט מבטל געווען די שווערע טעקסעס וואס די רעגירונג האט אויף זיי געלייגט, [8] מיר האבן מקובל אז גאנצע מצרים, ארם נהרים סוריא ארם צובה פרס תימן אלע האבן זיך אונטערגענומען זיך צו פרין לויטן חיבור פונעם רמב"ם, דער רמב"ם האט פאר זיי אלע אויסגעלערנט תורה, ווען דער רמב"ם איז געקומען קיין מצרים איז רוב מענשטן דארט קעווען קראים, ער האט דארט איינגעפירט שטארקע תקנות, ביז זיי זענען געווארן תורה אידן [9]
די מחלוקת אויף אים און אויף זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין פראנקרייך האבן די רבנים ארויסגעגעבן א חרם אז מען טאר נישט קוקן אין ספר מורה נבוכים, אויך נישט אין די ערשטע פרקים פון ספר המדע וואס דער רמב"ם זאגט אז דארט שטייט מעשה מרכבה ומעשה בראשית, עס איז געדרוקט באריכות אין ספר מנחת קנאות, בראש ר' שם טוב און דער רשב"א. אבער דער רמב"ן האט זיך זייער אנגענומען און געבעטן מען זאל אראפ נעמען די חרם.
זיין הסתלקות און זיין זון[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רמב"ם איז נפטר געווארן כ' טבת ד'תתקס"ד (1204), מצרים. זיין גוף איז ארויפגעפירט געווארן קיין ארץ ישראל אויף א וואונדערליכן אופן אין ליגט אין טבריה.
זיין זון איז אויך געווען פון די גדולי הדור רבי אברהם בן הרמב"ם, וואס האט פארפאסט דאס ספר המספיק לעובדי ה'
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- משנה תורה ביי מכון ממרא


text:
30סטן יאנואר
דעם 30סטן יאנואר איז דער דרייסיגסטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 335 טעג (336 אין אן עיבור-יאר).
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1649 - טשארלס דער ערשטער מלך פון ענגלאנד ארויסגעפירט צו זיין עקזעקוציע
- 2007 - מייקראסאפט באפרייט די אפערירן סיסטעם Windows Vista פאר היים באניצער.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1882 - פרענקלין דעלאנא רוזעוועלט, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1945)
- 1893 - יצחק מאיר לעווין, פארזיצער פון אגודת ישראל און דער ערשטער שטיץ מיניסטער פון ישראל (נפטר 1971)
- 1894 - באריס דער דריטער, מלך פון בולגאריע (געש' 1943)
- 1937 - באריס ספאסקי, שאכשפיל מייסטער
- 1941 - דיק טשעיני, וויצע פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1649 - טשארלס דער ערשטער מלך פון ענגלאנד (געב' 1600)
- 2002 - דניאל פערל, יידישער-אמעריקאנער זשורנאליסט (דערמארדעט) (געב' 1963)


text:
קסרי
קאארדינאטן: 32°30′09″N 34°53′30″E / 32.5025, 34.89167
קסרי איז א פארט שטאט געגרינדעט אין דער תקופה פון דעם צווייטן בית המקדש. אידן האבן געוואוינט אין קיסרי אין די צייטן פון די תנאים ואמוראים, ווי עס ווערט צוגעצייכנט אין תלמוד בבלי, מסכת תענית, דף טו, עמוד ב "רב אבא דמן קסרי". אין די צייטן פון די רוימען איז קיסרי געווען די הויפטשטאט פון ארץ ישראל.
היינט הייסט די שטאט קיסריה.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צוזאמען מיט גאנץ ארץ ישראל, האבן די מוסולמענער איינגענומען קסרי אין דעם 7טן יארהונדערט. פון דעם 10טן ביזן 12טן יארהונדערט האט די הערשאפט איבער קסרי געטוישט עטלעכע מאל צווישן די קרייצפארער און סאלאדין. אינעם 13טן יארהונדערט האבן די מאמעלוקן איינגענומען די שטאט, וואס איז נאכהער געליגן חרוב צוזאמען מיט די אנדערע בארטן שטעט אין ארץ ישראל.


text:
אביגדור האט געשריבן:מסורת משה.
ריכטיג האט געשריבן:ער האט שוין געשריבן זיין מהלך אין זיין פריערדיגע ספר "עין תחת עין", זיין טענה איז אז מ'מאכט אומזיסט א שטינק פון א פארווייטאגטע פרשה פון א פעולה וואס ער האט געטוהן אונטערן השפעה פון א נערוון בראך.
ונבנתה העיר האט געשריבן:
קל וחומר האט געשריבן:פארוואס איז שש משזר אויפן פראנט קאווער?
טמיר האט געשריבן:לערנען האלט ער דאכט זיך אז בריסקער רב האט בעסער געקענט
חוקר וסקרן האט געשריבן:די ספר פון ר' חיים ליב כץ קעגן בוני עולם
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
סודאן
די רעפובליק פון סודאן (אראביש: جمهورية السودان) איז אן איסלאמיש לאנד אין צפון-מזרח אפריקע,וואס האט די גרעסטע טעריטאריע אין אפריקע, און פון אלע אראבישע לענדער, און דאס פופצנטע גרעסטע לאנד אין דער וועלט לויט שטח. סודאן גרענעצט עגיפטן צו צפון, עטיאפיע און עריטרעע צו מזרח, דרום סודאן צו דרום, די צענטראלע אפריקאנער רעפובליק צו דרום-מערב, טשאד צו מערב און ליביע צו צפון-מערב. די הויפטשטאט איז כארטום.
די באפעלקערונג פון סודאן איז 44 מיליאן (אין 2010). 8.5 מיליאן מענטשן וואוינען אין דרום סודאן, וואו מ'האט געהאלטן א רעפערענדום אין יאנואר 2011 און א גרויסע מערהייט האט געשטימט אויפצושטעלן א באזונדער לאנד.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סודאן איז געווארן זעלבשטענדיק דעם 1טן יאנואר, 1956, אבער האט געליטן 17 יאר פון א אינערליכן ברידער קריג צווישן די צוויי פראקציעס די איסלאמישע פון צפון און די שווארצע, און קריסטן אין דרום ביז 1972 ווען מ'איז געקומען צו אן אפמאך.


text:
טשאלנט
טשאָלנט איז אן עסנווארג-געמיש פון פארשידענע באנדלעך, קארטאפל גערשטן און פלייש.
אזוי ווי ס'שטייט אין די תורה אז מ'טאר נישט קאכן שבת, ווייל דאס איז א מלאכה פון בישול, איז די איינציגע מעגליכקייט פון עסן ווארעמס שבת בייטאג צו האלטן ווארעם א מאכל. טשאָלנט איז אזא מין מאכל וואס מ'קען האלטן ווארעם פאר א לענגערע צייט. דער מנהג פון עסן טשאָלנט שבת איז פארשפרייט אין אלע אשכנזישע לענדער.
דער מנהג פון עסן ווארעמס איז דירעקט געווארן איינגעפירט להוציא מלבן פון די קראים וואס האלטן אז מע טאר בכלל נישט עסן קיין ווארעמס שבת.
אין רוסלאנד איז עס באשטאנען פון קאשע און אין די אראבישע לענדער איז עס אויך אנדערש.
ס'דא וואס לייגן אויך אריין די אייער פאר די אייער-צוויבל אין דעם טשאלנט.
דער מנהג אין די אמאליגע שטעטלעך אין ארייראפע פלעגט זיין אז יעדער פלעגט טראגן ערב שבת דעם טאפ טשאלנט צום בעקער, וועלכער האט געהאט א גרויסן אויוון, וואו עס האט זיך געהאלטן ווארעם ביז שבת אינדערפריה אינמיטן די סעודה ווען מען האט עס אָפּגענומען.
דער הויך פונקט פון אלע שבתדיגע געשמאקע עסן איז דער טשאָלנט, ביי אסאך קען שוין קוים אויסווארטן ביז שבת צופרי צו טועם זיין דעם טשאָלנט, און מען איז טועם פרייטאג אויך.
איינע פון די נאכווייען פון דעם געשמאקן שבת מאכל איז אז עס איז גורם צו אסאך גאז. דאס געשעהט צוליב דעם וואס די פייבער פון די באנדלעך זענען שווער צו פארדייען און עס לאזט בלעזלעך, אויף דעם איז דא אן עצה אז מ'לאזט די באנדלעך ווייקן דאנערשטאג א גאנצען נאכט פאר מ'קאכט דאס אפ. אזוי ארום נעמט דאס אוועק אביסל פון די הארטנעקיגער שטארקע פייבער און די ארבעט פון די געדערעם איז גרינגער צו לאזן ווייניגער באבעלס.
טשאלנט קוגל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויך איז פארהאן א מנהג אריינצולייגן קישקע (ווערט אויך גערופן מעל קוגל) אין דעם טשאלנט.
עטימאלאגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טייל מענטשן מיינען אז דאס ווארט „טשאָלנט" שטאמט פון אַלט פראַנצויזיש chaud-lent וואס מיינט עס ווארעמט זיך פאמעלאך, אבער די מבינים האלטן אז דאס איז א טעות, און דאס ווארט שטאמט פון לאטייניש: calentem (קאלענטעם) ד.ה. וואס ווערט געקאכט.


text:
קאמפיוטער ווארעם
קאמפיוטער ווארעם איז א זעלבסט דאפעלטער פראגראם. עס נוצט א נעצווערק צו שיקן קאפיס פון זיך צו אנדערע קאמפיוטערס. אנדערשט ווי א קאמפיוטער ווירוס האט א ווארעם אין זיך אריין געבויעט א וועג ווי אזוי זיך צו פארשפרייטן און אנצוקומען צו זיין ציל און אנזייען א חורבן, געווענטליך נוצט עס א באג און דער אפערירן סיסטעם, זיך צו פארשפרייטן אן דעם באנוצער וויסן, קאמפיוטער ווערעם טוען געווענליך שעדיגן די נעצווערק צוליב וואס עס נוצט דעם נעצווערק זיך צו פארשפרייטן נוצט ער אויף דעם גאנצן BANDWITH מה שאין כן די ווירוס שעדיגט די טעקעס און אינפעקטירט און קארופטירט דעם קאמפיוטער.
עס זענען דא קאמפיוטער ווירוס וואס באנוצן זיך מיט דעם ווארעם טעכניק זיך צו פארשפרייטן, אנזייענדיג א געוואלדיגן חורבן.
וויאזוי זיך צו באשיצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אזוי רוב קאמפיוטער ווערעם נוצן אן אפערירן סיסטעם באג זיך צו פארשפרייטן איז זייער וויכטיג צו מאכן זיכער אז איר האט די לעצטע דערהיינטיגן פון אייערע אפערירן סיסטעם.


text:
תנא דבי אליהו
תנא דבי אליהו איז א מדרש אגדה. אין גמרא (כתובות, קה, ב - קו, א) שטייט אז אליהו האט גלערנט מיט רב ענן יעדן ערב שבת, א טייל חכמים און חוקרים קלערן אז דערפון איז געמאכט געווארן דעם ספר תנא דבי אליהו. אבער רוב חוקרים היינט האלטן אז דער היינטיקער תנא דבי אליהו איז נישט יעניגע חיבור. עס אנטהאלט צוויי חלקים תנא דבי אליהו רבא וזוטא, דער לענגסטער פרק פונעם ספר איז פרק י"ח.
דער מדרש האט עטליכע פירושים, די באקאנסט איז דער ספר זיקוקין דנורא וביעורין דאשא, א תלמיד פון האר"י. עס האט א פי' ישועות יעקב תוספות בן יחיאל. מאיר איש שלום האט ארויס געגעבן דעם ספר לויט א כתב יד.
גאנץ לעצטענס איז געווארן געדרוקט מיט גאר א נייע אויפלאגע דורך די באקאנטע וויינפעלד משפחה פון דפוס אשכול, ווישניצער חסידים, עס איז געדרוקט מנוקד, און צוטיילט אויף די פרשה פון די וואך, דאס הייסט מען קען יעדע וואך לערנען א חלק ביז סוף יאהר פארטיגט מען דאס גאנצע ספר.
עס איז מערקווירדיג אז דער ערשטער חלק פון תנא דבי אליהו האט איין און דרייסיג פרקים, און דער צווייטער חלק תנא דבי אליהו זוטא האט צוואציג פרקים, צזאמען איז עס איבער פופציג פרקים, דאס הייסט מען קען עס מסדר זיין יעדע וואך לערענן א פרק, און במשך און א יאהר צייט פארטיגט מען עס. מען דארף אבער געדענקקען אז עס איז דא קליינע פרקים און גאנץ גרויסע פרקים אזוי ווי פרק י"ח וואס איז ריזיג גרויס.


text:
1טן סעפטעמבער
1טן סעפטעמבער איז דער 244סטער טאג פון יאר (245סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 121 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1864 - אמעריקאנער בירגערקריג: די איינוואוינער פון אטלאנטא, דזשארזשיע ווערן עוואקואירט פון דער שטאט נאך א באלאגערונג פון פיר חדשים
- 1897 - די ערשטע אונטערגרונט באן אין צפון אמעריקע געווידמעט אין באסטאן
- 1905 - אלבערטא און סאסקאטשעווען ווערן אפיציעלע פראווינצן אין קאנאדע
- 1920 - גרעסערע לבנון ווערט געשאפן נאך די שפורן פונעם סייקס-פיקא פארשטענדעניש
- 1923 - ערדציטערניש אין טאקיא און יאקאהאמע, יאפאן איז גורם מער ווי 100,000 טויטע
- 1928 - אהמעט זאגו פראקלאמירט אלבאניע אלס מאנארכיע און רופט זיך דעם מלך זאג דער ערשטער
- 1939 - צווייטע וועלט מלחמה: אויסברוך פון דער מלחמה, ווען נאצי דייטשלאנד אינוואדירט פוילן
- 1943 - נאציס הייבן אן ליקווידירן די ווילנער געטא
- 1951 - די פאראייניגטע שטאטן, אויסטראליע און ניו זילאנד שרייבן אונטער א פארטיידיקונגס בונד, דער ANZUS בונד
- 1969 - רעוואלוציע אין ליביע ברענג מואמאר קאדאפי צו דער הערשאפט
- 1972 - אין רעקיאוויק, איסלאנד, באבי פישער זיגט באריס ספאסקי און ווערט פראקלאמירט וועלט מייסטער פון שאכשפיל
- 1991 - אוזבעקיסטאן ווערט אומאפהענגיק פון דעם סאוועטן פארבאנד
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1529 – טאדעא צוקארי, איטאליענישער מאלער (געש' 1566)
- 1854 - ענגלבערט הומפערדינק, דייטשער דיריגענט (געש' 1921)
- 1861 - לאזאר עדעליאנו, רומענישער כעמיקער, ייד (געב' 1941)
- 1877 - פראנסיס וויליאם אסטאן, בריטישער פיזיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר כעמיע אין 1922 (געש' 1945)
- 1938 - עלען דערשאוויץ, אמעריקאנער יוריסט
- 1939 - טאני פראנדזשיע, לעבאנעזער פאליטיקער און מיליציע פירער אין די לעצטע יארן פונעם לבנון ברודער קריג (געש' 1978)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1557 - זשאק קארטיער, פראנצויזישער אויספארשער (געב' 1491)
- 1715 - לואי דער פערצנטער, מלך פון פראנקרייך (געב' 1638)
- 1935 - אברהם יצחק הכהן קוק, הויפט רב פון ארץ ישראל (געב' 1865)
- 1988 - לואיס אלווארעז, כעמיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר כעמיע 1968 (געב' 1911)


text:
1839
1839 איז דאס 39סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1839 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 23סטן אויגוסט - בריטאניע געוועלטיקט איבער האנג קאנג
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 18טן מערץ - גראווער קליוולאנד, דער 22סטער און 24סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1908)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 26סטן מערץ - רבי שלמה זלמן ליפשיץ, מחבר פון "חמדת שלמה", ערשטער הויפט-רב פון ווארשע (געב' 1765).
- 3טן אקטאבער - רבי משה סופר, דער "חתם סופר", אב"ד פרעשבורג און פון די גרעסטע פוסקים אין זיין דור (געב' 1762)


text:
חפץ חיים
דער חפץ חיים, רבי ישראל מאיר הכהן פון ראדין (י"א שבט תקצ"ט, זשעטל - כ"ד אלול תרצ"ג, ראדין) האט געפירט א ישיבה אין ראדין, פוילן. ער איז געווען איינער פון די גרינדער פון אגודת ישראל, און ער האט פארפאסט די ספרים חפץ חיים, משנה ברורה און נאך.
אינהאַלט
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ישראל מאיר איז געבוירן געווארן אין זשעטל, ליטע (היינט בעלארוס), י"א שבט, ה'תקצ"ט. ביי די צען יאר איז ער פאר'יתומ'ט געווארן פון זיין פאטער. זיין מוטער האט חתונה געהאט א זיווג שני מיטן נאמען פאפקא. ווען ישראל מאיר איז געווען אלט 17 יאר האט ער חתונה געהאט מיט זיין שטיף-שוועסטער.
ער איז געווען א תלמיד פֿון ר' נחום'קע פֿון הורודנא.
נאך דער חתונה האט ער געוואוינט אין ראדין, א שטעטל נישט ווייט פון ווילנע. שפעטער איז ער געווארן א ראש ישיבה אין וואשילשאק, ווילנער גובערניע; דארט פלעג ער עסן ביים ראש ישיבה, רבי יצחק הכהן קאפלאן. זיין געהאלט איז געווען 50 רובל א זמן.
א שטיק צײַט האט ער פֿארדינט זיין פרנסה פֿון א קלייט וואס ער האט געהאלטן, אבער שפעטער האט ער זי פֿארמאכט, זאגנדיג אז ער נעמט אוועק פרנסה פֿון די אנדערע סוחרים.
תורה און כלל-ארבעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געווען פֿון די גדולי הדור און איז געווען איינער פֿון די מייסדים פֿון אגודת ישראל.
צווישן די ספרים וואס ער האט געשריבן זענען דער "חפץ חיים" (וועגן די דינים פֿון לשון הרע, רכילות און מוציא שם רע) און "שמירת הלשון" (וואס רעדט ארום די וויכטיגקייט פֿון געבן אכט אויף וואס מען רעדט ארויס. ווי אויך "ליקוטי הלכות" אויף די מסכתות אין סדרים זרעים און קדשים וואס האבן נישט קיין רי"ף.
ער האט אויך ארויסגעגעבן דעם באקאנטן "משנה ברורה" דער הלכה ספר וואס איז געווארן צאמגעקליבן דורך א שטאב כולל אינגעלייט אונטער זיין אנפירערשאפט, און געווידמעט זיין לעבן מען זאל נישט רעדן קיין לשון הרע שלעכטע רייד אויף אן אנדערן.
געווען א גרויסער עניו, און אליינס פארקויפט זיינע ספרים.
ער איז נפטר געווען אין ראדין אום כ"ד אלול ה'תרצ"ג.
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פון זיין ערשטן זיווג:
- הרב אריה לייב הכהן פופקא
- גיטל - ווייב פון הרב אהרן הכהן, מחבר הספר "עבודת הקרבנות".
- שרה – ווייב פון הרב צבי הירש לעווינסאן, רעכטער האנט פונעם חפץ חיים אין דער ראדינער ישיבה
- אברהם – נפטר אין תרנ"ב, אין זיינע 20ער יארן.
פון זיין צווייטן זיווג:
- הרב אהרן הכהן קאגאן – אין די 1940ער יארן איז ער געווען רב פון א שול אין מאנטרעאל, קאנאדע. אין 1945 איז ער אריבער קיין ניו יארק. נפטר אין תשי"ז. קיינמאל נישט חתונה געהאט.
- פייגא חיה – ווייב פון הרב מנחם מענדל זאקס.
- הרב הלל זאקס, ראש ישיבה פון חברון און כנסת הגדולה
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- משנה ברורה
- חפץ חיים
- שמירת הלשון
- אהבת חסד
- נדחי ישראל
- זכור למרים
- מחנה ישראל
- ליקוטי הלכות (אויף מסכתות וואס האבן נישט קיין רי"ף)


text:
12טן יוני
דעם 12טן יוני איז דער 163סטער טאג פון יאר (164סטער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 202 טעג .
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1859 - זילבער ווערט אנדעקט אין די קאומאסטאק לאד, אין ווירזשיניע און נעוואדא.
- 1898 - האבן די פיליפינען זיך אפגעריסן פון דער שפאנישע הערשאפט און פארדינט זעלבסטשטענדיקייט.
- 1926 - בראזיל פארלאזט די פעלקער-ליגע אלס מחאה אויף דעם פלאן אריינצולאזן דייטשלאנד
- 1940 - 13,000 ענגלישע סאלדאטן גיבן זיך אונטער צום דייטשן פעלד מארשאל ראמעל.
- 1943 - 1,180 יידן ווערן דערשאסן צום טויט אריין אין א מאסן קבר אין אוקריינע, דורך די דייטשען.
- 1967 - די ערשטע ראקעט צו ווערן ארויסגעשאסן צו א צווייטן פלאנעט "ווערינא 4" האפנדיג צוריק צו ברענגען אינפארמאציע.
- 1978 - דער מערדער דוד בערקאוויטש "סאן אף סעם" ווערט פאראורטיילט צו 356 יאר אין תפיסה פאר 6 מארדן.
- 1987 - דער אמעריקאנער פרעזידענט ראנאלד רייגען פאדערט פון רוסישן פרעזידענט מיכאיל גארבאטשאוו אראפ צו נעמען די בערלינער וואנט.
- 1991 - באריס יעלצין ווערט ערוועלט אלס רוסישער פרעזידענט.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1897 - אנטאני אידן, פרעמיער מיניסטער פון בריטאניע (געש' 1977)
- 1899 - פריץ אלבערט ליפמאן, אמעריקאנער ביאכעמיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיאלאגיע און מעדיצין (געש' 1986)
- 1924 - דזשארזש הערבערט וואלקר בוש, 41סטער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
- 1929 - אנא פראנק, יידיש מיידל וואס איז אומגעקומען אין חורבן אייראפע, און האט געשריבן א טאגבוך וואו זי האט געשילדערט אירע לעצטע יארן (נפטר 1945)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1994 - הרב מנחם מענדל שניאורסאהן, דער "לובאוויטשער רבי" (געב' 1902)


text:
לייב
דער לייב איז א מין חיה װעלכער װאוינט מערסטנס אין אפריקע, אבער ס'איז נאך דא א קליינע פּאפּולאציע אין אינדיע. לייבן פלעגן װאוינען אין אסך אנדערע לענדער; דער שטח האט זיך אויסגעשפּרייט פון מאראקא ביז אינדיע, און ביז דרום אפריקע.
אין היינטיגע צייטן, געפינט מען זייער ווייניג די לייבן, אבער אין אמאליגע צייטן זענען זיי געװען גאר אסאך.
דער לייב איז א פארצוקער; ער עסט אלע מיני חיות אויסער אויפגעװאקסענע העלפאנדן אין זשיראפן. ער געהערט צו דער קאץ פאמיליע, אבער אנדערש פון אנדערע קעץ איז דא א גרויסער אונטערשייד צװישן די געשלעכטער אויסזעהן. די לייביכע, װעלכע איז די נקיבה'דיגע, האט נישט קיין גריװע (די טונקעלע האר ארומען האלדז), אבער דער לייב האט יא איינע.
אין דער תורה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין חומש (פרשת ויחי) איז שבט יהודה גערופן א לייב (גור אריה יהודה), און דערפאר ער איז געװארן יענעם שבט'ס סימן.


text:
שויס
שויס איז דער אויבערפלאך באשאפן וואס ליגט צווישן די קנו און די טאליע ווען מען איז אין א זיצן'דער פאזיציע. א שויס הייסט נאר ווען מען זיצט און נישט ווען מען שטייט אדער ליגט.
קאנסומער פראדוקטען פארן שויס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פארהאן פארשידענע קאנסומער געצייגן באשאפן ספעציפיש פארן באנוץ אויפן אדער מיטן שויס. די לעפטאפ צ.ב.ש., איז דעזיין'ט פאר מענטשן וואס ברויכן נוצן זייערע קאמפיוטער אוועק פון זייער ארבייטס טיש וואס זיי קענען זיך נישט באנוצן מיטן דעסקטאפ. היינט צוטאגס האט זיך שוין געטוישט איר נאמען אויף נאוטבוק אלס א נאטיץ ביכל וואס דינט מיט צושלעפן ווי מען גייט, אבער איר אגינעלער נאמען האט באצייכענט איר הויפט סיבה פון פאזיציע. ווייל מען נוצט דאס אויף א שויס אנשטאט א טיש.
שויס אין קאלטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ביי עלעטער לייט איז די סדר צו נעמען א קליין קינד אויפן שויס ארויסצווייזן חביבות און ליבשאפט זיך שפילן דערמיט.
אבער אז עלטערע מענטשן זאלן זיך ארויפזעצן אויפן אן אן אדערן'ס שויס איז דאס מער סעקסועל פון נאטור, עס איז אויך דא א אינטערטעימענט אפציע וואס הייסט שויס טאנץ, ווי א מיידל טוט זיך אויס האלב נאקעט און טאנצט אויפן שויס פון דעם צאלער.


text:
Exactspy-Image Tracking Software Free
אויב אייער ציל דיווייסאַז זענען עפּל דעוויסעס, אַנדרויד און איר ווילן צו זען וואָס בילדער זיי האָבן אויף זייער דעוויסעס און וואָס בילדער זיי נעמען דעמאָלט נאָר Exactspy-Image Tracking Software Free אָפפערס די מערסט פולשטענדיק בילד קאַפּטשערינג בנימצא.
– זען אַלע בילדער זיי נעמען אויף זייער דיווייסאַז
– זען אַלע בילדער שוין אויף זייער דיווייסאַז
– Access all their images online from the comfort of your Exactspy online account
– שטיצט געפֿינען, גיף, במפּ, עקסיף, דורכפֿאַל, רוי, פּנג, פּיפּיעם, פּגם, פּבם, פּנם, ECW file formats 100MB file size limit for rapid image file uploading
Instantly see a preview of their photos inside your Exactspy online account before uploading the full file to your account to save both time and bandwidth
וואָס איר דארפט דעם שטריך
צי איר ווילן צו מאַכן זיכער דיין קינדער זענען נישט ניצן זייער סמאַרטפאָנע קאַמעראַס פֿאַר גענומען גראָב בילדער? צי איר ווילן צו באַשיצן זיי פון סייבער-בוליינג? צי איר כאָשעד אַז עטלעכע פון דיין עמפּלוייז זענען גענומען בילדער אַז זאל זיין פון נוצן צו דיין קאָמפּעטיטאָרס? Exactspy will help you ensure nothing inappropriate is going on.
בילדער רעדן אַ טויזנט ווערטער און איצט איר דאַרפֿן קיינמאָל זיין ספּיטשלאַס דאַנק צו Exactspy-Image Tracking Software Free און זייַן בילד קאַפּטשערינג פיייקייַט. Exactspy intelligently captures both images taken on their phone after Exactspy-Image Tracking Software Free has been installed as well as any pictures taken before Exactspy איז אינסטאַלירן דאַנק צו זייַן היסטארישע מידיאַ שטריך. אויב ווער עס יז אין דיין לעבן איז קעסיידער גענומען בילדער אויף זייער טעלעפאָנירן איר דאַרפֿן צו נעמען אַ נעענטער קוק בייַ Exactspy.
Also Exactspy can let you see other multimedia data such as video, קול מעמאָס, הערות ...
אַטענשאַנז
דיין פאָטאָס זענען קאַמפּרעסט און רעסיזעד איידער געשיקט צו סערווירער צו רעדוצירן דאַטן אַריבערפירן צייַט און ראַטעווען דיין מיטל באַטאַרייע. דעריבער, די קוואַליטעט פון פאָטאָס אויף דיין קלאָץ זאל זיין ניט דער זעלביקער מיט אָריגינעל פאָטאָס אויף דיין מיטל.


text:
טאני ראבינס
אנטאני "טאני" ראבינס (ענגליש: Tony Robbins) (געב' דעם 29סטן פעברואר 1960 אין נארט האליוואד, קאליפארניע, אמעריקע) איז א אמעריקאנער לעבן'ס-אנווייזער משפיע רוחני פאר הונדערטער טויזנטער גוים, שרייבער און פראפעסיאנאלער רעדנער.
זיינע טעיפס און ספרים פארקויפן זיך אין די מיליאנער קאפיס זייענדיג עטליכע מאל פאר חדשים אויפן בעסט סעלער ליסטעס דורכאויס אמעריקע.
ער איז הויכער שלאנקער מאן וואס ציט זיך ארויף די ארבל ווען ער רעדט צו ווייזן זיינע אויסגעארבייטע מוסקלען און א טונקל הויטיגער שווארצע-ברוינע האר אן קיין ברילען טאנצט ער און שפרינגט און לויפט ארום דורכאויס זיין רעדע אויפצולעבן זיין מעסעדזש, מיט שאלות ותשבות פונעם אוידיענס דורכאויס די דרשות אז אלעס איז אריינגעטאן און לעבט מיט זיינע רייד.
עס זענען דא קריטיקירער וואס טענה'ן אז זיין התעוררות סטייל איז נישט עכט און ארגינעל נאר ער שטאפט זיך מיט כעמיקאלען און מעדעצינישע סובסאטאנצן צו ווייזן אומ-נאטורליכע פרייליכקייט און ענערגיע וואס דער עולם פון זיינע מיליאנען תמימותדיגע צוהערערע מיינען אז זיין מעסעדזש איז בלויז דער כוח פון זיין פרייליכקייט און מאטיוויציע. ער איז מודה אז ער נעמט כעמיקאלן אבער לייקנט אז דאס איז צוליב זיין זיך וועלן ווייזן מאטיוויציע אדער ענערגיע, נאר צוליב דעם וואס ער איז געבוירן מיט א קראנקייט פון א טומער אין זיין מוח ביים פיטשוארי גלענד וואס מאכט אז זיינע גלידער וואקסן זייער שטארק מער אין פראפאראנץ ווי א נארמעלער מענטש מוז ער דאס רעגולירן דאס וואוקס אז עס זאל זיין פראפארציאנאל.
ער פירט דורך סעמינארן ווי טויזנטער ווערן אויפגעלעבט פון זיינע התעוררות דרשות מיט מוהט און מאטיוויציע אנצוגיין ווייטער אין לעבן און זיין פראדוקטיוו אין שטוב אדער אין פרנסה און סיי וואסערע אנדערע לעבן אויפגאבעס.
ער פארציילט אז זיין קאריערע פון אויפלעבן מענטשן מיט שמחת החיים צו זיי ערוועקן צו ערפילן זייער תכלית אין לעבן האט זיך אנגעהויבן אלס קליין קינד, ווען זיין טאטע איז געווען אן אלקאהאליקער וואס האט פארנאכלעסיגט די אויפגאבעס כלפי זיין פאמיליע, און איינמאל צוליב דעם וואס האט געהערשט אן ארימקייט אין שטוב, האבן זיי באקומען א ווארימע מאלצייט לכבוד עפעס א חגא פון א וואולטעטיגע ארגאניזאציע זיין טאטע דאס דערזעהנדיג האט ער פון גרויס צער פון די שאנדע אז ער קען זיך נישט אליין קער נעמען און מוז אנקומען צו אנדרעןס טובות, האט ער עס נישט אויסגעהאלטן און זיך צושריגן אז זיין לעבן איז א דורכפאל און ער איז פלוצלינג אנטלאפן פון די היים און מער נישט געזעהן זיינע קינדער. די איבערלעבונג האט אים געשטופט צו העלפן אנדערע איבערצייגן אז אפילו זיי זענען דורכגעפאלן אין זייער לעבן קענען זיי זיך אייביג צוריקשטעלן אויף די פוס און מאכן א סוקסעס מעשה פון זייער לעבן. ער האט יענע סעקונדע זיך דאס אליין'ס גענומען אויף זיך און ער האט אנגעהויבן צו זאמעלן געלט דורך פארקויפן לעמאן עיד אין פארענט פון זיין הויז צו העלפן שפייזן זיין פאמיליע, און אויסטיילן מאלצייטן פאר אנדערע. היינט טייל ער אויס איבער צענדליגע מיליאנען פארציעס אין עפעס איין חגא א יאר צום זכרון פון יענע נאכט וואס זיין טאטע האט אים מפקיר געווען.


text:
אידעאלאגיע
אן אידעאלאגיע איז א זאמלונג פון צילן און געדאנקען, בפרט אין פאליטיק. מ'קען קוקן אויף אן אידעאלעאגיע ווי א פולשטענדיקע וויזיע, א וועג ווי צו קוקן אויף זאכן, אזוי ווי דער שכל הישר, אדער א זאמלונג פון געדאנקען פארגעשטעלט פון דעם דאמינאנטן קלאס פון א געזעלשאפט צו אלע מיטגלידער פון יענער געזעלשאפט. דער עיקר צוועק פון אן אידעאלאגיע איז פארצולייגן אן ענדערונג אין דער געזעלשאפט, און אנהענגען צו א גרופע אידעאלן ווי ס'איז שוין דא מיטהאלטונג, דורך א נארמאטיוון געדאנק גאנג.
אידעאלאגיעס זענען סיסטעמען פון אבסטראקטן טראכטן אנגעווענדט צו ציבורדיקע ענינים און אזוי מאכט מען דעם באגריף צענטראל צו פאליטיק. יעדע פאליטישע טענדענץ ברענגט מיט נישט בפירושדיקערהייט אן אידעאלאגיע צי זי וועט פראפאנירט צי נישט.


text:
יעקב וויינראט
ר' יעקב וויינראט איז א פרומער אידישער אדוואקאט וואס איז דער גרעסטער אדוואקאט אין ארץ ישראל. ער פארטרעט אלעמען פון פאוער פונעם ראש הממשלה ביזן חברי הכנסת.
ער איז 59 יאר אלט, א טאטע פון 6 קינדער וואוינט אין רמת גן און זיין דאקטאראט האט געדינט אלס יסוד פאר א געזעץ צו באפרייען עגונות אין ארץ ישראל פון זייערע מענער וואס ווילן נישט געבן קיין גט.
ער איז אויך א פראפעסער פאר געזעץ און א פיליזאף, פסיכיאלאג, מאטעמאטיקער, און גרויסער תלמיד חכם.
ער איז געווען א תלמיד פון פאנאוועזשער ישיבה.
ער איז געווען א מיטגליד אין וועדת טל.


text:
געב די מתנה פון דעת
וויקימעדיע דארף אייך | Appeal from Board Chair | Press Release | FAQ | Donor Privacy Policy | Tax-deductibility of donations |
Gift Policy | Planned Spending | Gift Certificate
וויקיפעדיע גייט אריין אין יאר 2007 אלס איינער פון די 10 מערסטע באנוצטע וועב סייטס פון די גאנצער אינטערנעט. דאס איז א גרויסער באווייז אויף אונזער סוקסעס.
אבער, מיט די הצלחה, קומט א נייער פאר פון נסיונות און פאראנטווארטליקייטן. אזויווי אונז פלאן מיר די עתיד פון וויקיפעדיע און אלע אנדערע וויקימעדיע פראיעקטן, איז אונזער 2 מערסטענס וויכטיגסטע צילן: פארלעסליכקייט פון די אינהאלט און דער לאנג-טערמין'דיגער אויפהאלטונג פון אלע פראיעקטן וואס מיר זענען פארמישט.
צו ערגרייכן די צילן האבן מיר פיל ארבייט צו טאן, דעריבער בעט איך פאר אייער הילף. אין די קומענדיגע יאר טוט די וויקימעדיע פאונדאוציע ערווארטען א דראמאטישער וואוקס אין פאנדינג אויפטרייבונג מיטצוהאלטן מיט די כסדרדיגע וואוקס פון טראפיק און דעריבער פארגרעסטערטע סערווער פארלאנגען, און נייע אדמיניסטראציע פערסאנאל נאכצוקומען ארגענעזאציע צוועקן, פארבעסערן אונזער סאפטוועיר פראגראמען און אנטוויקעלן מעטאדען צו פארבעסערן די קוואליטעט פון אינהאלט, אלעס בשעת מיר זענען פארטאן אין מאכן פארשריט צו אונזער הויפט און עיקר אויפגאבע: צו געבן פרייע בחינם'דיגע דעת פאר יעדן איינעם אויף די וועלט.
אונזערע באזוכער און רעדאקטירער האבן זיך שטענדיג אנגערופן גאר ווארעם אין די פארגאנגענהייט, און זייערע נדבות האבן אונז דערלויבט אנצוהאלטן משך פון די ערשטע דריי יאר פון אונזער עקיזסטענץ. אונזער לעצטיגער אודיט ווייזט ווי פאראנטווארטליך מיר האבן זיך פארנוצט מיט די פילע נדבות וואס מיר האבן ערהאלטן. איצט ווען מיר ברויכן זיך און נאך פאנדס צו אנהאלטן די אויפהאלטונג און וואוקס פון די פראיעקטן. ביטע נעמט אין באטראכט זיך צו ביישטייערן צו די וויקימעדיע פאונדאוציע. דאס וועט זיין אייער אינוועסטמענט אין וויקיפעדיע און אין אלע אירע שוועסטער פראיעקטן צו פארזיכערן אז די קוועלער פון דעת פארבלייבן אפען און פריי פאר יעדן צו האבן גלייכע צוטריט דערצו בעשת ווען אונזער יוניווערס פון באנוצער וואקסן.
פלוירענס דעוואוירד
פארזיצער פון די וויקימעדיע פאונדאוציע - דעסעמבער 2006


text:
גאַמעס שורות
ווי איר וויסן, שורות 98 גאַמעס אָנליין ביסט איינער פון די מערסט פאָלקס רעטעניש גאַמעס פון הייַנט.אָפֿט, דעם שפּיל איז פשוט גערופן "באַללס".זיכער, פילע פון די אַקטיוו גיימערז פּונקט לינעס שפּיל איינער פון די ערשטער 98 גאַמעס, מיט וואָס ינטוזיאַסטיק קאָמפּיוטער שפּילערייַ.שפּיל לינעס איז זייער טשיקאַווע, יקסייטינג און זייער פּשוט.עס אַלאַוז איר צו בישליימעס אָפּרוען פון טעגלעך אַרבעט און די מאַנאַטאַני פון וואָכעדיק לעבן.צו טאָג שורות שפּיל ווי אין די אָפיס, און די הויפּט וילעם פון די שפּיל זענען די מענטשן וואס אַרבעטן אין אָפאַסיז.ווייַל מיר האָבן אַזאַ מענטשן אין ארבעטן שעה אָפֿט געשאפן פינף אָדער צען מינוט צו ספּער ווען איר דאַרפֿן עפּעס צו פאַרנעמען זיך.אין אַזאַ צייט, מען אָנהייבן פּלייינג אָנליין שורה און האָבן אַ גרויס צייַט.כּללים פון די שפּיל זענען גאַנץ פּשוט.די הויפּט אָביעקטיוו פון די שפּיל איז צו באַזייַטיקן באַללס פון די שורה פון באַללס פון די פּלייינג פעלד די גרייס פון נייַן דורך נייַן.אין דער צייַט פון באַזייַטיקונג איר וועט פאַרדינען אַ געוויסע סומע פון פונקטן.יעדער קער די שפּילער מוזן מאַך איין פּילקע אין סדר צו בויען די שורה.די שורה קענען זייַן דיאַגאָנאַל אָדער גלייַך, און מוזן צונויפשטעלנ פון פינף באַללס פון די זעלבע קאָליר.קענען זייַן זעקס, זיבן, און אַזוי אויף, אָבער נישט ווייניקער ווי פינף.אויב אַ שפּילער איז ביכולת צו בויען אַ שורה פון פינף אָדער מער ריכטן באַללס, זיי פאַרשווינדן פון די שורה, און די שפּילער איז געגעבן אַן עקסטרע קער, וואָס איז, ער איז ביכולת צו באַוועגן אן אנדער פּילקע, מיט נייַ באַללס זענען נישט נאָך דערשייַנען.אין דער געשעעניש אַז די פּילקע טוט נישט באַוועגן צו פאַרענדיקן די קאַנסטראַקשאַן שורה, עס זענען נייַ באַללס, און דער שפּיל וועט פאָרזעצן ביז אַזאַ צייַט ווי די פעלד איז נישט אָנגעפילט גאָר באַללס.אין אַלגעמיין, איר וועט ליבע צו שפּילן פּילקע גאַמעס אין די שורה, אַזוי הנאה דעם ווונדערלעך רעטעניש שפּיל.אין אַ שפּיל אין סדר צו כעזשבן די מערסט ווייזט, איר דאַרפֿן מאַקסימום קאַנסאַנטריישאַן און ופמערקזאַמקייַט, אַנדערש איר וועט ניט זייַן ביכולת צו באַמערקן אַ גוט קאָמבינאַציע פון באַללס, וואָס קען זייַן געבויט.איר זאָל נישט פאַרפירן אַזאַ אַ קורס, וואָס קענען זייַן ווי מצליח.פילע פּלייַערס פונאַנדערקלייַבן די סיטואַציע אויף דעם פעלד פֿאַר אַ ביסל מינוט צו אָפּשאַצן עס און באַשליסן וואָס קורס איז בעסטער צו טאָן.און פילע טאָן ניט באַטראַכטן, און מאַכן אַזאַ אַ מאַך, וואָס קומט ערשטער אין די קאָפּ.און די זענען מענטשן וואס האָבן לאַנג געשפילט דעם שפּיל, געשווינד נעמען די רעכט באַשלוס און קענען געשווינד זען די קלענסטער פרטים, און קענען ציילן אויף די שפּיל עטלעכע באוועגט פאָרויס.עס ס נישט גרינג צו שפּילן אָן מיסטייקס אין דעם קאָמפּלעקס, אָבער טשיקאַווע שפּיל!


text:
אוואקאדא
אַוואָקאַדאָ איז דער נאָמען פון א טראָפּישע פרוכט, דער פרוכט-בוים זעלבסט ווערט אויך אנגערופן מיטן זעלבן נאמען.
דער אפשטאם פון דעם אוואקאדא איז פון מעקסיקא און פון צענטראל אמעריקע, פון דארט איז דער אוואקאדא פארשפרייט געווארן קיין צפון אמעריקע, אפריקע, אזיע און ארץ ישראל.
אין די פאראייניגטע שטאטן איז ער געווענליך גאנץ טייער.
דער פארעם פון דעם אוואקאדא איז ענליך צו דעם פארעם פון א באר. ער האט א גרינעם קאליר און איז רייך מיט פעט שטאפן, ספעציעל ווען ער איז קאמפלעט צייטיג. די פרוכט ווערט געקליבן פון בוים ווען ער איז נאך הארט, און ווערט ערשט פאסיג צום עסן ווען ער איז ווייעך.
אן אויפגעשניטענער אוואקאדא ווען ער קומט אין בארירונג מיט לופט, ווערט עס שנעל ברוין - גלייך ווי קארטאפל. אבער עס אפעקטירט נישט דעם טעם.
מען קען עס עסן אזוי ווי עס איז, אבער אין אלגעמיין נוצט מען עס אלס שמיר אויף ברויט אדער אנדערע מזונות. אויך איז אוואקאדא סאלאט געמישט מיט לימענע זאפט און געווירצן זייער פאפולער ביי די מזרח אפשטאמיגע.
אינהאַלט
באקאנטע ראסן אין ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- "עטינגער" (Ettinger)
- "פֿוערטע" (Fuerte)
- "העס" (Hass), געשאפן דורך רודאלף גוסטאוו העס
- "נאַבאַל" (Nabal)
- "ריד" (Reed)
וויטאמינען און מינעראלן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אוואקאדא איז זייער א געזונטע פרוכט ווייל עס האט אסאך אמעגא דריי.
בדיקת תולעים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דעם אוואקאדא איז געווענליך נישט פארהאן קיין אינסעקטן (שרצים) אדער ווערים, דערפאר לױט דער הלכה דארף מען זיי נישט קאנטראלירן. אויב אבער עס איז פארהאן קענטליכע סימנים צו קלערן אז יא, מוז מען עס קאנטראלירן פאר מען עסט אים.
מצוות התלויות בארץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער אוואקאדא איז פון די פרוכט וואס וואקסט אין א ברייטן פארנעם אין ארץ ישראל, און מען דארף מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ): תרומות, מעשרות, שמיטה און ערלה.
שמיטה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער דאטום וואס פאלט אויף דעם אוואקאדא די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש אב פון דעם זיבעטן יאר, ביז אין מיטן אלול דעם אכטן יאר. אנפאנג אלול פון דעם זיבעטן יאר הייבט זיך אָן דער סעזאן פון די פרי-צייטיגע ראסען, ווי דער עטינגער און דער פוערטע, אנפאנג דעם אכטן יאר הייבט זיך אָן דער סעזאן פון דער ראסע האס, אומגעפער חנוכה דעם אכטן יאר, הייבט זיך אָן דער סעזאן פון דער ראסע נאַבאַל, דער סעזאן פון די ראסע ריד הייבט זיך אן אדר פון דעם אכטן יאר.
ברכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מען מאכט דערויף א בורא פרי העץ.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אנציקלופדיה לכשרות המזון


text:
תלמודישע ענציקלאפעדיע
די תלמודישע ענציקלאפעדיע ווערט ארויסגעגבן דורך אן אנשטאלט געגרינדעט דורך הרב מאיר בר אילן, זון פון נצי"ב און געווען אנגעפירט דורך הרב שלמה יוסף זעווין עס אנטהאלט שוין 32 בענדער.
דארטן ווערן אויסגעשמועסט אלע שיטות פון ראשונים אחרונים פוסקים און מפרשים אויף ש"ס, הלכה מנהג און קבלה און מקרא איבער יעדן נושא וואס נאר פארהאן אין אידישקייט.
עס גייט לויט די אותיות
מען האלט ביי ענדיגן די ענציקלאפעדיע.
מיטגלידער פון דער רעדאקציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- הרב אברהם פארבשטיין, ראש ישיבת חברון[1]
- הרב מאיר דוד בן-שם, מעורכי תורה שלמה ומחבר כמה ספרים[2]
- הרב רפאל שמואלעוויטש, ראש ישיבה אין מיר[2]
- הרב אפרים באראדיאנסקי, ראש ישיבת שבט מיהודה[2]
איינער פון די פרינציפאלע רעדאקטארן צווישן די יארן תשמ"א ביז תשס"ו איז געווען דער גאון רבי עזריאל לעווי שליט"א, א תלמיד פון דעם גאון רבי חיים יעקב ראטנבערג, דער פאריזער רב, און פון דעם גאון רבי לייב גורוויץ, דער גייטסהעדער ראש ישיבה, און פון דעם באוואוסטן גאון רבי נחום פרצאוויטש זצ"ל.


text:
היסטאריע פון כינע
די היסטאריע פון כינע גייט צוריק צו אוראלטע צייטן, מיט באריכטן פון פאר 3,500 יאר. כינעזישע קולטור האט אנטוויקלט ארום די דינאסטיעס וואס האבן געהערשט איבערן לאנד, די פילאסאפיע פון קאנפוציוס אין דעם 6טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג, און דער פאראייניגטער שריפט וואס האט אנטוויקלט אין דעם 2טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג.
די ערשטע יישובים זענען געגרינדעט געווארן אינעם טאל פונעם געלן טייך.
אינהאַלט
- 1 אוראלטע תקופה
- 2 אימפערישע כינע
- 3 מאדערנע כינע
- 4 וועבלינקען
אוראלטע תקופה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שיא דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שאנג דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די זשאו דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פרילינג און הארבסט תקופה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די קעמפנדיקע מדינות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אימפערישע כינע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טשין דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
האן דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – האן דינאסטיע
טאנג דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מינג דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – מינג דינאסטיע
טשינג דינאסטיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – טשינג דינאסטיע
מאדערנע כינע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפובליק פון כינע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מענטשנס רעפובליק פון כינע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – כינע


text:
טראַנספּאָרט אין פּעמבראָקע איז גוט מיט אַ רעגולער ויטאָבוס דינסט און באַן דינסט געדינט די שטאָט (זען אַרומפאָרן). פּעמבראָקע איז שטענדיק דעוועלאָפּינג. עס זענען שעפע פון גייט און אַקטיוויטעטן צו פאַרווייַלן אַלע וויזאַטערז און לאָוקאַלז און געראַנטיז אַ ענדזשויאַבאַל, פולפיללינג דערפאַרונג פֿאַר אַלעמען.
טוריזם איז אַ זייער וויכטיק סכוירע אין פריש יאָרן מיט זייַן קלאָוסניס צו טענבי און Saundersfoot יום טוּב ריזאָרץ, דעם מיט די סך ביטשיז ין מייל פון פּעמבראָקע און פּעמבראָקע קאַסטלע וועט אַלעווייַ פאָרזעצן צו זען פּעמבראָקע בליענדיק אין דער צוקונפֿט מיט זייַן טוריסט אינדוסטריע.
די שטאָט 'ס סענטערפּיס איז זייַן גלענצנדיק נאָרמאַן שלאָס, שטייענדיק שטאלץ אין די קאָפּ פון אַ שטיינערדיק באַרגרוקן און סעראַונדאַד אויף דרייַ זייטן דורך וואַסער. עס איז איינער פון די פינעסט און בעסטער פּרעסערוועד סטראָנגכאָולדז אין דער מדינה.
פון די שפּיץ פון די שלאָס ס גוואַלדיק קייַלעכיק האַלטן עס איז אַ גלענצנדיק מיינונג פון די שטאָט זיך, סעראַונדאַד דורך זייַן אלטע שטאָט וואַנט - פיל פון וואָס איז נאָך שטייענדיק. עס איז גרינג צו זען וואָס פּעמבראָקע איז דערקלערט אַ קאַנסערוויישאַן געגנט אין קסנומקס. דריקט דאָ צו באַזוכן די פּעמבראָקע קאַסטלע וועב פּלאַץ
די הויפּט גאַס, וואָס ראַנז די לענג פון דער אַלט שטאָט, איז ידעאַל פֿאַר סטראָולינג און בראַוזינג. עס זענען עטלעכע טשיקאַווע טודער און גרוזיניש הייזער, צוויי היסטארישן קהילות, און אַ אָנגענעם געמיש פון שאַפּס, פּאַבז, קאַפעס און רעסטראַנץ. עס זענען מילד גייט צוזאמען די מיל פּאָנד (קוק אויס פֿאַר קינגפישערס און אָטטערס) און צו די בלייבט פון מאָנקטאָן ס בענעדיקטינע פּריאָרי.
פּעמבראָקע איז אין די זייער צענטער פון אַ ברייט קרייַז פון זאכן צו טאָן און ערטער צו זען, פילע פון וואָס קומען אונטער די זאָרגן פון די Pembrokeshire קאָוסט נאַשאַנאַל פּאַרק.
ין גרינג דערגרייכן פון פּעמבראָקע זענען די ריזאָרץ פון טענבי און Saundersfoot; די היסטארישן און רעוויטאַליזעד דאָקקיאַרד שטעטלעך פון פּעמבראָקע דאַק און Milford Haven; די קאַסאַלז פון מאַנאָרביער און Carew; די גלענצנדיק ביטשיז פון די דרום Pembrokeshire קאָאַסטלינע; די פאָלקס מאַרק שטאָט פון Narberth; די פּיקטשעראַסק קסנומקס מייל האַווען וואַטערווייַ, און, פון קורס, דער Pembrokeshire קאָוסט פּאַט. אַלע דעם, פּלוס פילע קינסטלעך אַטראַקשאַנז און אַקטיוויטעטן צו זייַן געפֿונען אין דער געגנט.


text:
קאוונע
קאוונע (ליטוויש: Kaunas; פויליש: Kowno) איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין דער ליטע און אן אמאליקע הויפטשטאט. מען קען צוקומען קיין קאוונע דורך דער וויאַ באַלטיקאַ אויטאסטראדא (E67) און דער ווילנא-מעמל (A1) שאסיי. קאוונע געפינט זיך ביים צוזאמענפלייץ פון די צוויי גרעסטע טייכן אין דער ליטע, דער נעמאן טייך און דער נעריס, און נאענט צום קאוונער רעזערווואר, דער גרעסטער קערפער פון וואסער אינגאנצן אין דער ליטע.
קאוונע איז די הויפטשטאט פון דער קאוונער גובערניע.
הרב יצחק אלחנן ספעקטאר איז געווען שטאטס רב אין קאוונע.


text:
גאַמעס נאַרוטאָ אויף יוגנט & נדאַש; פּראָוטאַגאַנאַסט פון פילע קאַמיקס, וואס איז דערשראָקן פון גאָרנישט און שטענדיק גרייט צו העלפן. איצט עס קענען זיין פּלייַעד אָנליין פֿאַר פּאָטער, אין די אַקאַמפּאַניינג אַדווענטשערז, וואָס ער האט אין זעט. ער famously געהאַלטן די פייַנט ווינס מאָנסטערס, דעוועלאָפּס אַלע מינים פון ספּאָרט, איז ניט דערשראָקן פון גיכקייַט און הייך. ניט פרעמד צו אים און ראָמאַנטיש פעעלינגס און גערלז קענען דערפאַרונג אַ ווירטואַל קוש אים אָדער פאָרשלאָגן אים אַ ביסל אָוטפיץ אין קלייד. ער אנטייל אין פילע שפּאַס לאָגיק און קאָלאָרינגס, פּיאַטנאַשעק און פּאַזאַלז. מאל ער מיינט צו זיין ערנסט, אָבער די שמייכל איז באזוכן זייַן שיין פּנים.
גאַמעס נאַרוטאָ דורך קאַטעגאָריע:
מאַרשאַל קונסט געקומען צו אונדז פון לענדער פון די מזרח און אין ספּאָרט קלאַבז, יינגלעך און גערלז דורכפירן אין ספּאַרינג קעגן יעדער אנדערע. געמישט טימז ווייַזן יינגלעך אַז זיי זענען נישט אויך שטרענג, אָפֿט מאל לוזינג צו גערלז. און יענע, אין דרייען, פילן אין די גאסן אין די אָוונט שעה מער זיכער ווען אומגעקערט היים פון אַ פּאַרטיי איינער. איצט גערופֿן אַ פּאַכדן און שפּראַך טוט ניט אומקערן, און די בוליז וועט טראַכטן צוויי מאָל איידער קעגן די באַזיצער פון אַ שוואַרץ גאַרטל. איצט, אין טערמינען פון די אינטערעסן פון די שיין געשלעכט זענען:
און אויב זי איז פאַרקנאַסט אין קאַראַטע, דעמאָלט שפּילן אין נאַרוטאָ איז ניט טשיקאַווע צו איר ווייניקער ווי איר ברודער אָדער קלאַסמייץ.
נאַרוטאָ & נדאַש; קינד וואס איז טריינד אין דער נינדזשאַ שולע און פּלאַנז צו ווערן דער קאָפּ פון דעם דאָרף, ווינינג די רעספּעקט פֿאַר זייַן באוווינער. וועגן נינדזשאַ שטענדיק לעדזשאַנדערי און זיי אַטריביאַטאַד מאַדזשיקאַל כוחות. פּראָסט מענטשן סאַפּרייזד און אַפֿילו ימפּרעסט מיט וואָס אַלאַקריטי זיי באַוועגן און טייטן זייער וויקטימס. מענטשן געדאַנק אַז די זעלנער כיידינג פּנים און שטענדיק אנגעטאן אין שוואַרץ, קענען זיין צעלאָזן אין די לופט, אַזוי זיי געשווינד פאַרשווונדן פון דערזען. אין פאַקט איך דיסראַפּטיד דער רעזולטאַט פון יאָרן פון טריינינג. זיי זענען טריינד צו ריספּאַנד געשווינד צו דער סיטואַציע דורך געבן אַנטקעגנשטעלנ די אַטאַקער, צו קריכן די אַראָפאַנג וואַנט, האַלטן דיין אָטעם פֿאַר אַ לאַנג צייַט, גאנץ די נוצן פון געווער, צו אַנטוויקלען געהער און זעאונג, אַלאַוינג די נינדזשאַ צו הערן די מינדסטע ראַסאַל און זען אין די טונקל.
נינדזשאַ & נדאַש; עס איז, אין פאַקט, כייערד קיללערס, וואס ריזאָרט צו די באַדינונגען אויב מיר האט עמעצער אַראָפּנעמען אָדער בונד ייסעק. זיי זענען גרויזאַם, כאַרדי און פּאַציענט, און אין די געשעעניש פון געפאַר אָן כעזאַטיישאַן טייטן זיך, ניט צו זיין געגעבן צו די אַרעסטאַנט. וואָס מיר איצט פאָרשטעלן זיי אין אַ מער ראָמאַנטיש פאָרעם, און מיר אנגעהויבן צו טראַכטן פון זיי ווי מענטשן, און זייער פיייקייַט צו אַנטוויקלען איז איצט בנימצא צו אַלעמען. געדענק קליימערז וואס באַקומען די באַרג טאַפּס, און בעסער שניט גאַנג פּאַרקאָור, ווו מענטשן אָן פאַרזיכערונג צו קאַנגקער קיין מניעות די שטאָט גאסן בייַ הויך גיכקייַט. וואָס איז ניט אַ נינדזשאַ?
לויט אומגעקערט איר צו די נאַרוטאָ גאַמעס אָנליין, מיר ווילן צו באַקענען דעם טיניידזשער נעענטער. טראָץ דער פאַקט אַז ער איז געווען נאָך אַ יינגל, עס איז קלאר קענטיק פּלאָמבע פון קלאסן אין זייַן שולע און די דערפאַרונג גאַינעד אין פאַרגאַנגענהייַט באַטאַלז. דאס בראַווע וואָריער. וואס קיינמאָל כיידז הינטער אַ פרייַנד און ער שטייט אין די פאָרעפראָנט ווען עמעצער איז אין געפאַר. איר האָבן צו גיין דורך אַ פּלאַץ פון פיגהץ ווו שלאָס, דרייווינג נאַרוטאָ, איר וועט זיין מיט אים איינער.
ווי מיט אַלע די גודיז, און נאַרוטאָ האט זייַן שונאים. זאַבוזאַ & נדאַש; ביטטערעסט פייַנט יונג מענטש און ער קיינמאָל סטאַפּט אין זיין טרעטשערי. קאַמף מיט שווערדן אָדער מייליי עס וואַרעם אַרויף, אָבער אַפֿילו אויב איר טאָן ניט האָבן אַ דעדלי וואָפן, ער קענען נעמען צו וואַרפן סנאָובאָלז אָדער זיסוואַרג. ער האט אַפֿילו טשיילדיש פּראַנקס ווענדן אין אָפּאָזיציע און קענען ניט זיין איגנאָרירט.
אין איין ווערסיע פון די אָנליין שפּיל פון נאַרוטאָ איר האָבן צו סאָלווע די רעטעניש פון דערגייונג דעם נאַרוטאָ. איך זאַבוזאַ אַמאָל ווידער געשלאגן אונדזער העלד און קלאָונד. ווינינג דיין וועט טריומף נאָר ווען איר געפֿינען אַלע די פאַלש נאַרוטאָ פרעעד פון די רעגע פון אמת. כאָטש גערלז און אַדיקטיד צו קאַמף, אָבער פֿון צייַט צו צייַט אַפֿילו זאַהאַזשיווייַוט אין סעקשאַנז אַזאַ ווי קלייד אַרויף, לפּחות אין סדר צו פֿאַרשטעלן זיך בעשאַס די בליצן שפּיל נאַרוטאָ. אויך שפּילן די שפּיל אָנליין נאַרוטאָ קענען מיט פּאַזאַלז און קאַלערינג בלעטער, זוכן זאכן, און חילוק פון פּערז פון יידעניקאַל בילדער.


text:
חאצקל האט געשריבן:לעצטנס הערט מען א סך, א ס'אנטוויקלט זיך א פרישער שטראם פון משכילים, ס'דרייען זיך ארום א סך אויפגעקלערטע אינגעלייט מיט קשיות און ענדגילטיגע תירוצים... אשר לא שיערים אבותינו נאכן קריג,
בעת די אלטע משכילים עקזיסטירן שוין כמעט נישט, אדע זענען זיי זייער ווייט פון אונזער לעבנס שטייגער, הייבט זיך אן שטיל צו וועבן א פרישער עפאכע פון היימישע משכילים אויף מאמע לשון.
טייל זאגן אז ס'איז א תוצאה פון טעכנילאגיע, אנדערע זאגן פון סתם תאות און ווייניג אמביציע אין אידישקייט ווי ס'איז נאטורליך ווען ס'האלט שוין ביים פערטן דור פון די וואס האבן אנגעהויבן אידישקייט מרצונם הטוב וכו'
וואס האט איר צו זאגן דערוועגן?
קודם כל, א אינגערמאן וואס האט קושיות הייסט נאכנישט קיין משכיל, אפשר ווען ער באקומט תירוצים וואס זענען קעגענזייטיג צו וואס ער איז אויפגעוואקסן.
די ווארט משכיל לכשעצמו איז נישט קיין נעגאטיווע נאמען, אויף נעים זמירות ישראל שטייט שוין ויהי דוד לכל דרכיו משכיל וה' עמו, די גמרא זאגט שוין אויף דעם "א"ר שמואל בר נחמני אמר ר' יונתן כל האומר דוד חטא אינו אלא טועה שנאמר ויהי דוד לכל דרכיו משכיל וה' עמו וגו', אפשר חטא בא לידו ושכינה עמו?".
משכיל קומט פון די שורש פון שכל, איינער וואס ארבעט אויף באקומען מער שכל איז א משכיל.
סא ווער הייסט א משכיל וואס די לוחמי ההשכלה ובראשם די חתם סופר זי"ע?
ס'זייער שווער צו זאגן היינטיגע צייטן. ווען השכלה האט זיך געשטעלט אויף לערנען דקדוק, האט מען מחרים געווען דקדוק און אויסגעלאזט דקדוק רש"י'ס, וועסטו זאגן אז איינער וואס לערענט היינט דקדוק הייסט א משכיל? ווען משה מענדלסאן האט ארויסגעגעבן זיין ביאור איז מען ארויסגעקומען קעגן דעם זייער שארף, אבער היינט איז שוין יעדע ספר כמעט איבערגעטייטשט אויף לשונות העמים, איז גאנץ מסורה/ארטסקרול משכילים?
די פאקט איז אז השכלה האט דעמאלס געשניטן שטיקער איז מען ארויס קעגן דעם בחרב ובחנית, ווען אסאך פון די ראשי המשכילים וואלטן געלעבט מיט הונדערט יאר פריער אדער שפעטער וואלטן זיי געווען גרויסע רבנים און ראשי ישיבות פון די שענסטע און בעסטע וואס מיר פארמאגן.
אסאך ראדיקאלן פון אונזער "סיסטעם" האבן מיר צו פארדאנקען די השכלה, די מושג פון נאכגיין מסורה בלינדערהייט, דער דערהער פון א מנהג שטות איז אינגאנצן פארגעסן געווארן, די לשונות העמים פאביע, די חכמת הגוים פאביע, די חדש אסור מן התורה פענאמענאן, ועוד הרבה.
יעדע אינגערמאן וואס גייט היינט אין קאלעדזש זיך לערנען אקאונטינג אדער ספעשעל עד וואלט בזמן החת"ס געווען א פולקאמער משכיל, דער פראבלעם איז נאר אז זאכן וואס ער האט געזאגט אלס א הוראת שעה זענען געווארן א הוראה לדורות.
צו ענטפערען דיין שאלה, יא, היינט איז דא אסאך יונגעלייט וואס זענען משכיל אינעם ארגינעלען דוד המלך'דיגער זיך פון ווארט, זיי זענען מיד פון די מצות אנשים מלומדה, פון די גיין מיט קאפ אין וואנט מענטאליטעט, זיי ווילן פארשטיין מער וועגן זייער רעליגיע, ווילן וויסן וואס דער באשעפער וויל פון אונז, וואס אונזער תפקיד איז, וואס אנדערע שטראמען פון אידישקייט זאגן, און ווילן מקיים זיין דעם תורה עם דרך ארץ.
די יונגעלייט ווערן ע"פ רוב נישט קיין שוואכערע אידן, פונקט פארקערט, ס'ווערט נאר שטערקער ביי זיי, אפשר פון אידישקייט 11211 ווערן זיי שקצים, זיי הייסן אויפגעקלערטע, אנגעלייענטע, אפשר וועט ער אוועקמאכן געוויסע זאכן וואס ביי יהדות 11211 איז דאס מעיקרי האמונה, אבער זיין קשר צו גאט בלייבט פונקט אזוי שטארק, אויב נישט שטערקער.