text:
נארגילע
נארגילע איז א אריענטאלישע לולקע צו רייכערן זיסן טאבאק און צומאלן אויך מאריכואנע אדער אנדערע נארקאטיקן. בעיקר נוצן עס די אראבער, ווי אויך איז דא מיט פיר אדער אכט רערן פאר א גאנצער פאמיליע אינאיינעם.
ס'ארבעט בערך אזוי, אונטן איז דא א כלי פון גלאז וואס אין דעם לייגט מען אריין וויין אדער וואסער, אין דעם איז אריינגעשטעקט א שטאנג. פונדערזייט קומען ארויס די רערן, און אויפן שפיץ איז דא א שטיקל טעצל פאר די אש, אויף דעם איז דא א שטיקל קעראמיק מיט לעכערלעך וואס האט א לאך אריין און דארט לייגט מען אריין אזא נאסליכע געמישעכץ פון טאבאק, מ'דעקט עס צו מיט זילבער פאפיר, און אויף דעם לייגט מען ארויף א קויל און מ'צינדט עס אן.
די הויפט פירמע וואס דיסטריביוט עס הייסט "על פאקער"


c: text/html

text:
סועץ קאנאל
דער סועץ קאנאל איז א קינסטלעכער (געבויעטער און נישט א נאטורליכער) קאנאל וואס גייט דורך אין מצרים און טײלט אפ אזיע מיט אפריקע טריקענישן. דער קאנאל איז זייער נוצבאר צוליב דעם וואס ער באניצט אלס א קורצן דורכגאנג פאר שיפן פון אזיע צו אייראפע און פֿאַרשפּאָרט צו ארומקרייזן גאנץ אפריקע.
היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
6 יאר נאך די זעקסטאגיקער מלחמה וואס ישראל האט זיך באזעצט נעבן דעם קאנאל, האט מצרים אויסגעבראכן דער יום כיפור מלחמה אין יאר ה'תשל"ד אנטקעגן ישראל. די מלחמה האט זיך געענדיקט מיט א פייער שטילשטאנד און דער קאנאל האט זיך ווידער אויפגעמאכט נאכן שלום אפמאך אין יאר 1975.
דער קאנאל היינט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין 2004 האט עגיפטן געזאגט אז זיי ווילן פארברייטערן דעם קאנאל כדי זאל מען קענען אריבערפירן אין איר גרעסערע לאד-טאנקען. ביאלאגיער האבן א פארדאכט אז דאס קען צובריינגען זאלן ימישע חיות פון דער ים סוף אריבערגיין צום מיטלענדישן ים און פארניכטן פארשיידענע עקזיסטירטע מינים אינעם מיטלענדישן ים.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
יאפאנעזער יען
דער יאַפאַנעזער יען (יאפאניש: 円 אדער 圓; צייכן: ¥, קאד: JPY) איז די אפיציעלע וואלוטע פון יאפאן. ער איז די דריטע מערסטע באהאנדלטע וואלוטע אין דער וועלט נאכן פאראייניגטע שטאטן דאלאר און דעם איירא.[1] ער איז אויך ברייט באניצט ווי א רעזערוו וואלוטע נאך די דאלאר, איירא און דעם פונט סטערלינג.
די מטבעות זענען גאנץ קליין; זיי גייען פון ¥1 ביז ¥500. דער גרעסטער באנקנאט איז ¥10000.
זייט דעצעמבער 1931 איז דער ווערט פונעם יען באשטימט ווי א פארוואלטערטע וואלוטע.
דער ווערט פונעם יען אין דעם פרעמדע וואלוטע מארק ווערט באשטימט לויט די קראפטן פון פארזארג און נאכפרעג. דער פארזארג פונעם יען אינעם מארק ווערט קאנטראלירט דורך די האלטער פון יען וואס זיך צו בייטן זייערע יען פאר אנדערע וואלוטעס כדי צו קויפן גוטער און דינסטן. דער נאכפרעג פונעם איז קאנטראלירט דורך פרעמדער בירגער וואס ווילן קויפן גוטער און דינסטן אין יאפאן.
כדי צו שטיצן וואוקס פון דער עקאנאמיע האלט דער באנק פון יאפאן, דער צענטראלבאנק פון יאפאן, נידעריגע פראצענט ראטעס זייט די 1990ער יארן.


text:
אַגנעס מאָניקאַ
אַגנעס מאָניקאַ מולדזשאָטאָ (געבוירן דעם 1טן יולי 1986) אויך באקאנט דורך זייַן בינע נאָמען אַגנעז מאָ, איז אַ זינגער און קינסטלער נאַציאָנאַליטעט אינדאנעזישע. ער אנגעהויבן זיין קאַריערע אין די פאַרווייַלונג אינדוסטריע אין די עלטער פון זעקס ווי אַ קינד זינגער. אַגנעס האט באפרייט דרייַ אַלבומס פון קינדער וואס געראטן צו באַפרייַען זיין נאָמען צו אַ רודערן פון פאָלקס זינגער אין די תקופה פון 1990. אין דערצו צו געזאַנג, ער איז געווען אויך אַ פּרעסענטער אין עטלעכע קינדער ס טעלעוויזיע ווייזט. ווען אַ טיניידזשער, אַגנעס אנגעהויבן צו אַראָפּוואַרפן אין דער וועלט פון אַקטינג. זיין אויסזען אויף די זייף אָפּערע פרי חתונה (2001) קאַטאַפּאַלטיד אים מצליח. אַגנעס דעמאָלט באַשטערנטע אין אַ סעריע פון זייף אָפּעראַס וואָס מאַכן עס די העכסטן-באַצאָלט טיניידזש קינסטלער בייַ אַז צייַט.
דיסקאָגראַפיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אַגנעז מאָ (2013)
וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]


text:
בני גאנץ
בנימין "בעני" גאנץ איז דער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל, ער האט איבערגענמען פון גבי אשכנזי, און איז דער צוואנציקסטער שעף.
געבוירן אין יאר 1959, צו עלטערן חורבן אייראפע איבערלעבער, פון אונגארן און רומעניע.
ער איז געווארן מאביליזירט אין יאר 1977 אין ארמיי, ער איז געווען אין פאל-שירעם בריגאדע, און שפעטער אלס אפיציר פארנומען אסאך פאסטנס. ער האט טייל גענומען אין די קאמפן פון ערשטע לבנון מלחמה, און געהאלפן אייננעמען ביירוט.
ער האט געדינט אלס קאמאנדיר פון צפון פראנט, אלס קאמאנדיר פון יהודה ושומרון דיוויזיע, און אלס ליעזאן פון צה"ל אין די פאראייניקטע שטאטן, אין זיין לעצטע פאסטן איז ער געווען וויצע שעף אונטער אשכנזי. ווען יואב גאלאנט איז אויפגענומען געווארן אלס שעף דורך אהוד ברק, האט ער רעזיגנירט, אבער זיך אומגעקערט ווען די רעגירונג האט אויפגעזאגט גאלאנט.
גאנץ איז אויך געווען קאמאנדיר פון צפון ארמיי, וואס איז איינע פון די צוויי ארמייען אין ישראל, וואס ווערט גענוצט אין פאל פון קאטאסטראפאלע צושטאנד, דערווייל זענען די צוויי ארמייען קיינמאל נישט גענוצט געווארן.
מלחמות און קאמפן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין גאנצנס תקופה האט צה"ל געקעמפט אין די פאלגנדע מלחמות און קאמפן:


text:
בארדא
בארדא (פראנצויזיש: Bordeaux) איז א פארט שטאָט אויפן גאראן טייך אין דעם אקוויטאניע ראיאן אין דרום-מערב פֿראַנקרײַך. די שטאט בארדא, מיט א באפעלקערונג פון 239,157 איינוואוינער, איז די 9טע גרעסטע שטאט אין פראנקרייך.
אינהאַלט
עקאנאמיע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
וויין[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
וויין פראדוקציע איז פון די וויכסטיקסטע אינדוסטריעס אין בארדא. בארדא האט 116,160 העקטארן פון וויינגארטנס, מיט 13,000 טרויבן וואקסער און 10,000 וויין פראדוצירער. די יערלעכע פראדוקציע פון בארדא וויין איז אומגעפער 960 מיליאן פלעשער. רויט בארדא וויין ווערט געמאכט פון קאבערנע סאוויניאן, מערלא און אנדערע טרויבן. אין ענגלאנד רופט מען רויט בארדא וויין "קלארעט". ווייס בארדא וויין ווערט געמאכט פון סאוויניאן בלאנק, סעמיאן און מוסקאדעל טרויבן.
טראנספארט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
באן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
די הויפט באן סטאנציע, גאר דע בארדא סט-זשאן, נאענט צום צענטער פון דער שטאט, האט 4 מיליאן פאסאזשירן א יאר. די באן דינסט איז דורך דער הויכגיך באן TGV, וואס פארט קיין פאריז אין דריי שעה, מיט פארבינדונגען צו די הויפט אייראפעישע צענטערן ווי ליל, בריסל, אמסטערדאם, קעלן, גענף און לאנדאן. אויך איז פאראן א נארמאלע באן דינסט קיין נאנט, ניס, מארסיי און ליאן.
באקאנטע מענטשן פון בארדא[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- רישארד דער צווייטע פון ענגלאנד (1367–1400)—געבוירן אין בארדא
צווילינג שטעט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
בארדא האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Bristol City – Town twinning. 2009 Bristol City Council. דערגרייכט דעם 17טן יולי 2009.
- ↑ International Relations of the City of Porto. 2006–2009 Municipal Directorate of the Presidency Services International Relations Office. דערגרייכט דעם 10טן יולי 2009.
- ↑ Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties. Saint Petersburg City Government. דערגרייכט דעם 23 March 2008.


text:
רמת דניה
רמת דניה איז א געגנט אין דרום מערב ירושלים, נאנט צו בית וגן, קריית יובל, און רמת שרת. אויפגעבויט אין יאר 1966, און רוב איינוווינער זענען וועלטלעכע, דאקטוירים, און פראפעסארן.
אין די קליינע געגנט וווינען עטליכע טויזנט מענטשן, וועלכע ווערן צעטיילט אין פיר קלענערע געגנטער, פיל שטאקיגע געביידעס, פריוואטע וווינונגען, עטליכע דירות אין איין געביידע, און די נייע געגנט, וועלכע איז געבויט אויף (ווילאס) פריוואטע הייזער.
איינע פון די גרעסטע פארקן פון ירושלים, און פון די גאנצע געגנט בכלל, געפונט זיך אין רמת דניה. אין די געגנט פארט נישט אריבער קיין איין אויטאבוס ליניע, וואס איז פון די איינציקסטע געגנטער אין ירושלים, וואס האט נישט פובליק טראנספארטאציע.


text:
װיקיפּעדיע:פרעפערענצן
מיינע פרעפֿערענצן. דאס איז די פערזענלעכע פרעפערענצען אנשטעלונגען. איר וועט דאס טרעפן אויבן אויף דער לינקער זייט דארט קענט איר איינשטעלן די וויקיפעדיע שטעלונגען לויט אייער פערזענלעכע געשמאק. וואס איר וועט דאס בלויז זען ווען איר זענט איינגעשריבן מיט אייער באנוצער נאמען.
איר קענט דארט אנשטעלן אייערע שטעלונגען טעכניש:
- אינטערסאנטע שיינע זאכן פאר אייער אונטערשריפט
- נוצלעכע שטעלונגען וויאזוי איר זאלט זען די טעקסט און בלעטערער פון אייער קאמפיוטער סקרין ווען איר ליינט אדער רעדאקטירט וויקיפעדיע.
- נוצלעכע שטעלונגען פאר אייער רעדאקטירונג געצייג.
- נוצלעכע שטעלונגען פאר דעם לעצטע ענדערונגען בלאט, ווי למשל אויב איר ווילט נאר זעהן אייערע אייגענע ענדערונגען אדער איגנארירן איין באנוצערס ענדערונגן. א.א.וו.


text:
לייב
דער לייב איז א מין חיה װעלכער װאוינט מערסטנס אין אפריקע, אבער ס'איז נאך דא א קליינע פּאפּולאציע אין אינדיע. לייבן פלעגן װאוינען אין אסך אנדערע לענדער; דער שטח האט זיך אויסגעשפּרייט פון מאראקא ביז אינדיע, און ביז דרום אפריקע.
אין היינטיגע צייטן, געפינט מען זייער ווייניג די לייבן, אבער אין אמאליגע צייטן זענען זיי געװען גאר אסאך.
דער לייב איז א פארצוקער; ער עסט אלע מיני חיות אויסער אויפגעװאקסענע העלפאנדן אין זשיראפן. ער געהערט צו דער קאץ פאמיליע, אבער אנדערש פון אנדערע קעץ איז דא א גרויסער אונטערשייד צװישן די געשלעכטער אויסזעהן. די לייביכע, װעלכע איז די נקיבה'דיגע, האט נישט קיין גריװע (די טונקעלע האר ארומען האלדז), אבער דער לייב האט יא איינע.
אין דער תורה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין חומש (פרשת ויחי) איז שבט יהודה גערופן א לייב (גור אריה יהודה), און דערפאר ער איז געװארן יענעם שבט'ס סימן.


text:
קעניע
די רעפובליק פון קעניע (ענגליש: Republic of Kenya; סוואהילי: Jamhuri ya Kenya דזשאַמהורי יאַ קעניאַ) איז אַ לאַנד אין מזרח אַפֿריקע וואס ליגט אויפן עקוואטאר. מיט דעם אינדישן אקעאן צו דרום-מזרח, האט זי גרענעצן מיט סאמאליע צו צפון-מזרח, עטיאפיע צו צפון, סודאן צו צפון-מערב, אוגאנדע צו מערב און טאנזאניע צו דרום. אין דרום-מערב פון לאנד געפינט זיך די וויקטאריע אזערע, וואס איז געטיילט צווישן קעניע, אוגאנדע און טאנזאניע.
איר הױפּטשטאָט איז נײַראָבי. דער שטח פונעם לאנד באדעקט 580,000 קוואדראט ק"מ, און עס האט א באפעלקערונג פון 39 מיליאן מענטשן פון מער ווי 40 עטנישע גרופעס.


text:
דורך ברוקלין » מיטוואך אוקטובר 21, 2009 2:33 pm
בס"ד
איך וועל באשרייבען וואס די וויכוח איז געווען אין סיגוט בשנת תרמ"ב- תר"נ.
צווישען הקדושת יום טוב זי"ע והרה"ח המובהק הראש הקהל ר' משה ארי' פריינד ז"ל (ארטדאקסען), אין הרה"ח המובהק הראש הקהל ר' קלמן כהנא ומשפחת כהנא וחסידי וויזניץ (ספרדים).
קודם אפאר נקודות:
1) מיר וויסען אלע ווער עס איז געווען גערעכט למעשה. ווי שוין געשריבען פריער: אז א שטיק צייט נאכן ד"ת זענען רוב ערליכע ארויס פין קהלת ספרדים. - איך וויל נאר דא ארויסברענגען וואס די 2 צדדים זענען געווען. (איך וועל אויסלאזען אלע זאכען וואס קען זיין שלא בכבוד).
2) עס איז דא אפאר גירסות וואס די שורש הוויכוח איז געווען: י"א וועגען רבנות הקדיו"ט (וואס איז נישט מסתבר, ווייל ר' קלמן כהנא האט אינטערגעשריבען קאנסוס של הקדיו"ט). י"א סיגוט איז דעלמאטץ אריבער פין א קהלה צי א חסידות, אין די ראה"ק האבען עס נישט ליב געהאט.
עכ"פ איך וועל דא שרייבען וואס די גדולי ישראל האבען זיך מתווכח געווען, אין וואס מ'האט דן געווען ביי די ד"ת. אין נישט די חשבונות פין יעדע בעה"ב וכדומה.
3) די סיבה וואס איך רעדט פין דעם איז, ווייל עס איז באשריבען אין געוויסע היינטיגע ביכער, אין עס איז נישט קיין סוד, אין רובו דרובו ווייסן נישט וואס איז פארגעגאנגן.
4) כדי צי פארשטיין וואס די וויכוח איז געווען וועט מען דארפען רעדן אז עס איז געווען טענות קעגען די אורטדקאסישע קאנצליי. אבער מ'דארף וויסען אז (all in all) שהיה מוסד קדוש, אין ס'האט אויסגעפירט איר שליחות מחזק צי זיין די יראים. אין אדרבה: דע טענות וואס גדולי ישראל האבען געהאט אמאל אמאל, האט געהאלפען אז עס זאל נישט פארלירען די תכלית.
קודם אביסעל וועגן טיילונג בשנת תר"ל.
אין אונגארין (אין אין דייטשלאנד) איז געווען א געזעץ אז יעדע מענטש (יוד אדער להבדיל גוי) מיז באלאנגען צי א קהלה, די קהלה האט געהאט געוויסע רעכטען אויף די מענטש, ואכ"מ.
ווען עס האט זיך אנגעפאנגען די ירידות הדורות אין אונגארין (בשנת הת"ר בערך) האט זיך געמאכט מחלוקת אין אסאך שטעט צווישען די יראים אין די משכילים/רעפארמער.
אין שנת תר"ל האט די רעגירונג איינדערקענט אז עס איז דא 2 מינע יודען, אין זיי האבען געלאזט אויפשטעלן 2 יודישע קהילות אין יעדע שטאט (אורטדאקסין אין להבדיל נעלאגען - רעפארמער)
כדי מחזק צי זיין די אורטדאקסישע קהילות אין אונגארין, האבען די רבנים אויפגעשטעלט א מוסד (קאנצליי – לשכה המרכזית) אין עיר הבירה פעסט, וואס איר אויפגאבע איז געווען צי שתדלן ביי די רעגירונג לטובת היראים. אויך האבען די רבנים מחייב געווען אז אלע קהילות פין שומרי הדת (אורטדאקסין) מיז זיך אינטערווארפען אינטער קאנצליי (ד.מ. אז די קאנצליי האט געקענט שטעלן כלי קודש אין די קהילות). די סיבה איז געווען, כדי ציזאמנעמן אלע פרימע קהילות אינטער איין מוסד, ווייל אזוי האבען די רעפארמער אויך געטיען (זיי האבען אויך געהאט א קאנצליי), אין די רבנים האבען געוואלט עס זאל זיין זה לעומת זה. ועוד סיבות. (אפילו נאכען טיילונג האבען די רעפארמער נאך אלץ גשתדל'ט אז די רעגירונג זאל מבטל זיין די רעכט פין 2 קהילות, אין מהאט געדארפט האלטען אן אויג אין פעסט).
די יו"ר פין די קאנצליי איז געווען א בעה"ב (פארשטייט זיך א ירש שמים מרובים), אין ער האט געהאט באזיך שתדלנים – לויער'ס וכדומה. אין עס איז געווען אין שטאט פעסט (וואס איז געווען די מאדערנע שטאט אין אונגארין).
ווי שטארק די כח פין די קאנצליי זאל זיין אויף די קהילות איז געווען א שאלה, די ערשטע דאס ארויף ציברענגען איז געווען הגה"ק ר' הערשעלע ליסקער (תלמיד הישמח משה) וואס האט געזאגט אז אויב די קאנצליי וועט נישט געבן געוויסע רעכטען פאר די חסידישע קהילות וועט ליסקא נישט אריינגיין אין קאנצליי (עי' בתולדותיו שבסוף ספר אך פרי תבואה). - אויך הגאון ר' אברהם שאג (מכתבו נדפס בספר דרשות הרא"ש, ירושלים תשס"ו)
למעשה (אין שנת תרל"ב) האט מען געמאכט א שטיקעל פשרה, אז יעדע קהלה וועט האבען אייגענע כח אויך.
אפילו נאכען פשרה האבן גדולי ישראל שטארק חושש געווען אויף דעם.
דער ייטב לב זי"ע (המקורות לזה ראה להלן).
דע חשש האט אויך געהאלטען הגאון מהר"י מודרן מסיגוט. (הגר"י איז געווען שטארק אינוואלד אין די טיילונג בשנת תר"ל, והיה נציג העיר סיגוט ביחד עם הרה"ח ר' משה ארי' פריינד, להקונגרעס בפעסט. ע"ע מזה בספר פרי העץ ברוקלין תשס"ט)
אויך הגאון ר' חיים סופר (עי' בספר תולדות סופר, דברים חריפים אודות הקאנצליי בשנת התרמ'ס), הגאון ר' ירמי' לעוו אב"ד איהעל (כידוע אז איהעל איז נישט אריין אין קאנצליי - עי' בספר לקורות היהות בטראנסלבניה), אין הגאון ר' הלל מקלאמיע האט חושש געווען.
אינטערסאנט: ווי באקאנט זענען ר' חיים סופר, ר' ירמי לעוו, אין ר' הלל מקלאמיע, געווען פין די גערעסטע לוחמים קעגן די רעפארמער, אין אן זיי וואלט נישט געווען קיין טיילונג. פין די צווייטע זייט זענען זיי (ר' חיים סופר אין ר' ירמי' לעוו) געווען די גרעסטע מעוררים נישט צי געבן שטארקע כח פאר די קאנצליי אויף די קהילות. (אויך ר' אברהם שאג איז געווען פין די ראשי הלוחמים ביים טיילונג, ראה אין דרשות הרא"ש הנ"ל בהמכתב של הגה"ק מדעש שמעיד כן).
די סיבה שרייבט ר' חיים סופר אין ר' אברהם שאג: אז מ'טאר נישט איבערגעבן אזוי סאך כח פאר א בעה"ב.
ר' יהודה מודרן שרייבט אז מ'טאר נישט ציזאמנעמן אלע קהילות פין איין לאנד, בפרט אז דער פירער איז בעה"ב. ואעתיק חלק מדבריו:
...ונהירנא מה ששמעתי מפ"ק אדמ"ו גאון וקדוש ישראל בעל החת"ס זי"ע שפעם בא אליו השר והטפסר ראטשילד [ז"ל] ואמר לו שאפשר לו לפעול אצל הממשלה יר"ה למנותו לרב על מכל מדינת אונגרין וזינבערגען ובלעדו לא ירום איש את ידו למנות רב או שו"ב בכל במדינה והיה נצמח מזה טובה גדולה לחזק הדת בכל המדינה כמובן, כי כבר החלו אז המתחדישם והמתפרצים. ואדמו"ר זי"ע בענות רוחו ובחכמת אלקים אשר בקרבו לא רצה לקבל המשרה הזאת על שכמו באמרו אם כי ידעתי אשר לעת כזאת יצמח מזה טובה גדולה לכללות ישראל בהמדינה, אך מי יודע מי יבוא אחר מוע"ש אחרי, ומי יודע אם לא יקלקל יותר מאשר יתקן וכל הפצרת הטפסר הנ"ל לא הזיז אותו מדעתו (ע"כ).
פין די צווייטע זייט זענען געווען (די אויבעלענדישע רבנים) הגאון ר' חיים הערש מאנהיימער, הגאון הליקוטי חבר בן חיים, אין (איך מיין) אויך דער מהר"ם שיק (ראה להלן), וואס האבען געהאלטען אז מ'דארף שטיצען די קאנצליי אינגאנצען, אין אלק קהילות דארף זיך אינטערווארפען, ווייל דעס איז די מוסד וואס שטייט בראש הקאמף.
למעשה האט דער ייטב לב אין אויך מהר"י מודרן געהאלטען אז מ'דארף שטיצען קהילות ארינציגיין אין קאנצליי, אין ביי קהילות איהעל שרייבט הגאון ר' שמעון סופר (אין אגרות סופרים) אז ער האט באקריגען א בריוו פין דעם ייטב לב אין פין הגאון ר' יהודה מודרן צי שטיצען די קהלה אין איהעל וואס וויל אריינגיין אין קאנצליי (ע"ע מזה בספר מהר"ם שיק וזמנו).
פין דער צוויטער זייט שרייבט מהר"י מודרן אין א בריוו, שאנשי סיגוט מוכנים לחזק הקאנצליי בממון ובכל אפשרי, אך "לפי תכונות העיר הזאת" אין זה טובת הדת אריינציגיין אין קאנצליי.
(נאך אזאך וואס געט מער צי פארשטיין התכונה של עיר סיגוט. המהר"י מודרן שרייבט אין א תשובה (צו הגה"צ ר' נפתלי שווארטץ הבית נפתלי זצ"ל) בענין לאכול עופות החדשים בלי מסורה:
...מכתבו הנעים קבלתי, ואחריתו להשיבו על אתר יען לא חקרתי עוד אודות העופות היאך המנהג במחוז שלנו... (אחר הבירור עפ"י הלכה שהוא מותר, מסיים הגר"י): והנה פה בעירנו אין השוחטים שוחטים אותם וכן בהרבה מקומות במחוז שלנו. אכן שמעתי כי בהרבה קהלות קהל יראים אוכלים אותם וכאשר כתוב גם מכת"ה אשר במונקאטש אוכלן אותו, ובכל זאת לדעתי המחמיר תע"ב עד כי יתברר במקום גדולם העקרי אשר משם אפשר יוודע המסורת).
אויך די ייטב לב האט געגעבן א משל: א שוחט וואס גייט שפאצירען מיט זיין ווייב שבת נאכמיטאג, איז גיט פאר די קאנצליי, אין פאר פעסט, נישט פאר סיגוט.
היו"ר פין די קאנצליי העסקן והחסיד ר' יצחק רייך ז"ל איז ארפגעקימען צום ייטב לב פויעלן ער זאל אריינגיין, די ייטב לב האט נישט געוואלט (מקונטרס "שוחרי השם"), אויך האט הגה"צ ר' חיים הערש מאנהיימער בשנת תרל"ח געשיקט א שליח צום ייטב לב ער זאל אריינגיין, דער ייטב לב האט נישט געוואלט (מספר עין הבדלוח).
למעשה (אפילו דער הייליגער ייטב לב איז געווען א לוחם קעגן רעפארמער אין סטטאטס-קווא כמובן) איז סיגוט ביז שנת תרל"ט (9 יאר נאכען טיילונג) נאך נישט אנגענימען די תקנת שומרי הדת, אין ס'האט נישט געהייסען קהלת אורטדאקס.
בשנת תרל"ט האט ר' חיים הערש מאנהיימער, אין ר' פייבול פלויט (הליקוטי חבר בן חיים) געשיקט א בריוו צום ייטב לב אז עס פעלט זייער אויס אז סיגוט זאל אנעמען תקנת אורטדאקסין (מספר מלחמת מצוה), אויך יענע יאר ווען דער ייטב לב איז געגאגען באזיכען דעם מהר"ם שיק (2 חדשים פאר מהר"ם שיק'ס פטירה אין ווינטער בשנת תרל"ט) האט דער מהר"ם שיק געבעטען דעם ייטב לב ער זאל אננעמען תקנת שומרי הדת, (מספר דרכי משה החדש – תולדות מהר"ם שיק).
א שטיקצייט נאכדעם האט דער ייטב לב געשטעלט ר' קלמן כהנא (מספר מלחמת מצוה) ער זאל אנפירען די ארבעט פין מאכען נייע שטאטען פאר סיגוט. אין אין שנת תרמ"א האט סיגעט אינטער ר' קלמן אנגענימען די נאמען אורטדאקסין די תקנת שומרי הדת - אחוץ די תקנה אז די קאנצליי זאל זיך קענען אריינמישען בענין דיינים ושוחטים.
(איך וועל דא אויסלאזען געוויסע פרטים)
די קאנצליי, אין אויך הרה"ח ר' משה ארי' פריינד זצ"ל אין אויך די הייליגער קדושת יו"ט האט מחליט געווען אז דע תקנות איז נישט גיט, אין מהאט אנגענימען די תקנת שומרי הדת אינגאנצען. אויך האט מען ציגעלייגט א תקנה אז די ראה"ק מיזן זיין שומרי תומ"צ. (אין די תקנת שומרי הדת פין גאנץ אונגארין איז נישט געווען די תקנה. אין תקנת שומרי הדת איז נאר געשטאנען אז די תקנת הקהילות מיזען זיין עפ"י תורה. דע תקנה וואס מהאט ציגעלייגט אין סיגוט איז לכאורה געקימען פין די תקנת מחזיקי הדת אין גלציה (בעלזא) וואס מהאט געמאכט בשנת תרמ"ב).
(איך וועל דא אויסלאזען געוויסע פרטים)
דעלמאץ האט מען געמאכט 2 קהילות, אורטדאקסין (אינטערן קאנצליי), אין ספרדים תקנת שומרי הדת אנעם קאנצליי.
כדי אביסעל צי זען ווער ר' קלמן איז געווען, איז כדי צי פארציילען: אז אפילו פארן ד"ת האט ר' קלמן נישט געגעסן פין זיין אייגען שחיטה, ווייל עס איז 'בחינת בשר שהורה בה חכם אל יאכל בעל נפש ממנו'!!! (כך כתוב הרה"ק ר' ברוך מגארליטץ בספר מלחמת מצוה), אויך האב געהערט ממקור נאמן אז ער פלעגט שיקען זיין שליח צים סיגעטער שוחט.
(ר' חיים סופר האט זיך נישט געוואלט ארינמישען (עי' בספר תולדות סופר). אויך ר' הלל מקלאמיער האט נישט געוואלט אסערן די ספרדים. (כ"כ בקו' שוחרי השם), אויך הגה"ק משינאווא וכל בני הקדושים מצאנז, הגאון השבט סופר זצ"ל ועוד, האבען נישט געוואלט אסרען די שוחט ביז מ'גייט צי ד"ת).
ר' קלמן איז געווען א הייסער צאנזער חסיד (ער פלעגט זיך וואשען די הענט פארן דערמאנען די דברי חיים'ס נאמען, מספר מצבת קודש), אין ער האט מסכים געווען אז הרה"ק מגארליטץ זאל זיין ראב"ד ביי די ד"ת אפילו הרה"ק מגארליטץ איז געווען א שוואגער מיטן הרה"ק הקדיו"ט.
למעשה אין שנת תרמ"ז איז געווען א ד"ת וועגען דעם, אין הרה"ק ר' ברוך גארליצער האט געפסקענט (אין נאכדעם האט שינאוואר רב זי"ע וכמה גדולי ישראל באשטעטיגט) אז מען דארף אננעמען תקנת שומרי הדת אינגאנצען.
אויך האב איך געהערט נאך א סיבה זיי האבען פארלוירען די ד"ת, ווייל אין די ספרדישע קהלה במשך הימים זענען אריין די מאדערנע פין שטאט, ווייל עס האט נישט געהאט קיין רב. (אין ר' קלמן ומשפחתו האט נישט געדאווענט אין די ספרדישע שיהל, ער האט געהאט אן אייגענע שיהל ווי ער האט געדאווענט, ממילא איז די ספרדישע שיהל געווען שטח הפקר).
(איך וועל דא אויסלאזען געוויסע פרטים)
למעשה במשך השנים זענען רוב ערליכע צוריק צי די סיגעטער קהלה.
אין קונט' שוחרי השם שטייט אז בדיעבד האט דער קדיו"ט הנאה געהאט אז עס איז דא נאך א (שוואכע) קהלה אין סיגוט, ווייל אזוי זענען די שוואכע יודן אוועק פין זיין קהלה, אין עס איז געווען א עכטע טיילונג.
המשך יבוא בעזהי"ת
לעצט פאראכטן דורך ברוקלין
אום מאנטאג נובמבר 02, 2009 12:01 pm, פאראכטן געווארן 3 מאל בסך הכל.


text:
יידישער אנטי פאשיסטישער קאמיטעט
דער יידישער אנטי פאשיסטישער קאמיטעט איז געווען א יידישע ארגאניזאציע, וואס האט זיך געפונען אין דעם סאוועטן פארבאנד, ארויסצוהעלפן רוסלאנד אין איר קריג קעגן נאצי דייטשלאנד, ביי דער צווייטער וועלט קריג, אין יאר 1942.
די גרינדונג איז געווען מיטן ציל ארויסצוהעלפן די קאמוניסטישע קריגס-מאשין, דורך יידן וואס א טייל זענען געווען פארגלייבט אין קאמוניזם, און א טייל זענען געווען סתם תמימות'דיקע יידן וואס זענען אריינגעפאלן אין נעץ. די ציל איז געווען צו פארשאפן שטיצע פון יידן איבער דער גארער וועלט וואס זאל העלפן רוסלאנד, זיי האבן געשיקט שליחים צו דער מערב וועלט, און האבן באוויזן צאמצושטעלן א גרויסע סומע געלט, א גרויסע טייל פון די געלט איז געקומען א דאנק פאלטשע פראפעגאנדע איבער דעם שווערן מצב פון יידן אין רוסלאנד.
די ארגאניזאציע איז אויפגעשטעלט געווארן מיט דער גוטהייסונג פון די ען קא ווע דע, און האט זיך געפונען אין קויבישאוו. אין 1943 איז די הויפטקוואטיר אריבער קיין מאסקווע, און האט געהאלפן אויפלעבן יידיש טעאטער און קולטור. דער פארזיצער פון דער ארגאניזאציע איז געווען דער פאפולערער אקטיאר שלמה מיכאלס, דער סעקרעטאר איז געווען א זשורנאליסט מיטן נאמען שכנא עפשטיין.
זיי האבן באוויזן צאמצושטעלן מיליאנען דאלארן, פון די פאראייניקטע שטאטן, קאנאדע און ענגלאנד, און אפילו פון יידן אין ארץ ישראל. זיי האבן אויך פארגעשלאגן אויפצושטעלן אן אינטערנאציאנאלע יידישע מיליטער וואס זאל קעמפן קעגן די נאציס. דער קאמיטעט האט געהאלפן ראטעווען אברהם סוצקעווער, פון די וואלד ווי ער האט זיך געפונען מיט פארטיזאנער, אין בעלארוס.
דער קאמיטעט האט אויפגעלעבט, אין די יארן פון זיין טעטיקייט, די יידישע קולטור הינטערן אייזערנעם פארהאנג, און האט ארויסגעגעבן א צייטונג מיטן נאמען אייניגקייט, די צייטונג האט אנגעהאלטן ביז 1948.
נאך דער מלחמה, האט דער קאמיטעט זיך באשעפטיקט אין נאכגיין איינצלהייטן אויף חורבן אייראפע, די עדות זענען אויסגעארבעט געווארן דורך צוויי זשורנאליסטן, און ארויסגעקומען אין ניו יארק און אין רומעניע, אין יאר 1946.
אין יאר 1948, האבן זיך אנגעהויבן די רדיפות פון יאזעף סטאלין קעגן יידן, און שלמה מיכאלס איז אומגעקומען אין א אונטערגעשטעלטער אויטא עקסידענט דורך די ען קא ווע דע, און אנדערע מיטגלידער זענען ארעסטירט געווארן, מיטן שולד פאר זייענדיק אומגעטריי דאס לאנד, אנפירענדיק אנטי קאמוניסטישע פראפעגאנדע, און אויך פארן מאכן א קאנספיראציע, אויפצושטעלן א יידישע רעפובליק אין די קרים האלב אינדזל און זיך אפטיילן פון רוסלאנד. זעלבסטפארשטענדליך אז די באשולדיקונגען זענען נישט געווען באזירט אויף קראנטע ראיות.
דעם 12טן אויגוסט 1952, זענען דרייצן יידן אומעברענגט געווארן, אלע מיטגלידער פון דעם קאמיטעט, און איז באוואוסט אלס די קאמוניסטישע הרוגי מלכות, אדער די "דיכטערס אומקום".
נאך סטאלינס טויט, זענען די פארבליבענע יידן אין די טורמעס באפרייט געווארן, און די נעמען פון די אומגעקומענע זענען ריינגעוואשן געווארן אין יאר 1956.
מיטגלידער פונעם יידישן אנטי-פאשיסטישן קאמיטעט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אלעקסאנדער טייראב
- שמואל האלקין, דראמאטורג, איינגעזעצט אין תפיסה
- איציק פעפער, דיכטער
- לייב קוויטקא, דיכטער, הינגעריכט
- יעקב קרייזער
- דוד האפשטיין
- לינא שטערן
- דוד בערגלסאן
- פרץ מארקיש


text:
1745
1745 איז דאס 45סטע יאר אינעם 18טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1745 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 11 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 18טן פעברואר - אלעסאנדרא וואלטא, איטאליענישער פיזיקער, ערפינדער פון דער ערשטער עלעקטרישער באטעריע (געש' 1827)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 19טן אקטאבער - דזשאנאטאן סוויפט, אירישער שרייבער (געב' 1667)


text:
שייטל
שייטל מיינט האר וואס איז אפגעריסן פון איהר ארגינאלער פלאץ, מען לייגט עס ארויף אויפן קאפ.
יידישע פרומע ארטאדאקסישע פרויען שערן זיך אפ די האָר אינגאנצען אדער נאר א טייל האר נאך די חתונה, אבער מיידלעך פאר די חתונה האבן יא די אייגענע שיינע הארעלעך כדי זיך צו עדווערטייזן אז זיי זיינען נאך פריי פאר בחורים צו חתונה האבן מיט זיי, אבער ווען זיי זיינען שוין געווארן ווייבער, פארדעקן זיי די קאָפּ מיט א שייטל, א נאכגעמאכטע האר וואס זעהט אויס ווי עכטע האר, צוליב צניעות.
עס זיינען דא 2 ערליי שייטלען, איינע וואס איז געמאכט פון העכטע האר, וואס דאס איז די טייערערע שייטל צווישן זיי, און אזעלכע וואס איז געמאכט סינטעטיש.
א שייטל איז געוועזן זייער פאפולאר אין די אייראפישע קולטור ביז אנהייב די 20סטע יארהונדערט (ביז יאר 1900), היינט זיינען ממשיך דאס גיין פרומע פרויען אדער אזעלכע וואס ליידן פון אפגעקאלאכטע קעפּ.
הלכה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא א גרויסע מחלוקת אין די פוסקים צו א פרוי מעג גיין מיט א שייטל אויף די גאס צו נישט. דער באר שבע איז פון די הויפט אוסרים אז פרויען טארן נישט גיין מיט אויפגעדעקטע שייטלן, נאר אויב עס איז צוגעדעקט אונטער א טיכל, אויך דער חתם סופ"ר האט אנגענומען אזוי. אבער פון רמ"א און פין מגן אברהם זעט אויס אז מען מעג יא דערין גיין אויף דער גאס. אין די חסידות פון צאנז איז עס געווען זייער אסור, דער דברי חיים האט עס גע'אסר'ט, אבער אסאך אייניקלעך און ממשיכי דורך ווי באבוב גיין מיט שייטלן. דער ליובאוויטשער רעבע איז מתיר און מצווה גווען אין אגרות קודש פון זיין אויף אלע פרויען גיין מיט שייטלן


text:
אהוד ברק
אהוד ברק (געב' אהוד בראג דעם 12טן פעברואר, 1942) איז געווען דער 10טער פרעמיער מיניסטער פון מדינת ישראל. די אינטיפאדא און דאס ארויסציען זיך פון לבנון זענען געווען אין זיינע יארן. דערנאך איז ער געווען דער אנפירער פון דער ארבעטער פארטיי, און פארטיידיגונגס מיניסטער אין דער קאליציע פון בנימין נתניהו. אין זיינע יארן ווי פארטיידיקונג מיניסטער האט מען אויסגעפירט די ווארעמער ווינטער אפעראציע, די געגאסענע בליי אפעראציע און די עמוד ענן אפעראציע. ער האט זיך אפגעזאגט פון פאליטיק י"ב כסלו תשע"ג.
לעבנסגעשיכטע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אהוד ברק איז געבוירן געווארן אהוד בראג אין 1942.
פון 1991 ביז 1995, איז ער געווען דער 14טער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל.
נאכן אפטרעטן פון אמט וועלנדיג צוריק גיין צו ביזנעס האט אים ראבין גענומען אלס אינערן מיניסטער, נאכן אטענטאט אויף רבין איז ער געווארן אויסערן מיניסטער, 1996 איז ער געווארן א כנסת דעפוטאט פון עבודה פארטיי און אין יוני 1997 איז ער ערוועלט געווארן דער פירער פון עבודה פארטיי.
אין 1999 איז ער געלאפן פאר פרעמיער מיניסטער און געווינען מיט 56% קעגען בנימין נתניהו.
אין 2001 ווען ער האט שוין נישט געהאט די קאאליציע אין רוב האבן געוואלט פריע וואלן האט ער אפגעטראטן און פאר רופן ספעציעלע וואלן פאר פרעמיער מיניסטער, ער האט פארלוירן קעגן אריאל שרון געבענדיג שרון א 62% אין די וואלן.
וואס האט צוגעברענגט צו זיין פארלירן קאאליציע און פרעמיער מיניסטער אמט איז די קעמפ דייוויד שלום אפמאך און די נאכפאלגענדע אינטיפאדא, מיט די דורכגעפאלענע שלום מיט סיריע.
זיין אגענדע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געווען גרייט זיך צוריקצוציען צו די גרענעצן פון ה'תשכ"ז (1967), אפגעבן סיריע דעם גולן, און פארגעשלאגן אראפאטן 97% פון די שטחים, און די אלטע שטאט פון ירושלים און שותפות אויפן הר הבית.
זיין פאליטישן אנזען אין ישראל איז זייער נידריק, און ביי די וואלן פון 2009 האט די ארבעטער פארטיי געליטן א גרויסע נידערלאגע, די נידריקסטע וואס די אלטע גרויסע פארטיי זאל נאר האבן געפאלן.
נאך א סקאנדאל אין גענעראל שטאב אין יאר 2010, האט ברק באשטעטיקט יואב גאלאנט, צו פארטרעטן גבי אשכנזי, ווען זיין טערמין וועט אפלויפן אנהייב יאר 2011. די סקאנדאל וועלכע ווערט גערופן אין ישראל, די גאלאנט דאקומענט, איז א פלאן וואס פרובירט אריינצושטעלן גאלאנט, אלס שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל, דורך פאליטישע מאנוווערן, און האט אויפגעשטורעמט די מאסן אין ישראל.


text:
קאשע
קאשע איז א געקעכצץ (אויף די סלאווישע שפראך), געמאכט פון פארשידענע סארט תבואות.
דעם געקעכץ פלעגט מען עסן אינדערהיים ספעציעל אין פוילן איז דאס געווען שטארק פארשפרייט.
שבת שירה איז א מנהג אז מען שפרייט אויס קאשע פאר די פייגלעך בשכר וואס זיי האבן אויפגעגעסן די מן וואס דתן ואבירם האבן אויסגעשפרייט שבת אינדערפרי אין מדבר צו קענען זאגן אז שבת פאלט אויך מן.
אויך אין רוסלאנד איז קאשע געווען א טאג טעגליכער מאכל, און באזונדער האט מען שבת קודש מיטאג, געגעסן קאשע זופ אנשטאט טשאלנט .
קאשע פאר זיך, איז אויכעט א שווערע מאכל, אבער אינעם זופ, איז דאס זייער פיין אפצושווענקען א שווערע סעודה, און עס זעטיגט שטארק.


text:
1881
1881 איז דאס 81סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1881 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 19טן פעברואר - קאנזאס ווערט דער ערשטער שטאט אין די פאראייניגטע שטאטן וואס אסר'ט פארקויפן אלקאהאלישע געטראנקען
- 1טן יולי - דער ערשטער אינטערנאציאנאלער טעלעפאן-רוף, צווישן ניו בראנסוויק, קאנאדע און מיין, פאראייניקטע שטאטן
געבוירן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 9טן מערץ - ערנעסט בעווין, בריטישער פאליטיקער (געש' 1951)
- 25סטן מערץ - בעלא בארטאק, אונגארישער קאמפאזיטאר (געש' 1945)
- 6טן אויגוסט - אלעקסאנדער פלעמינג, פארשער וואס האט אנטפלעקט פעניצילין (געש' 1955)
- 25סטן אקטאבער - פאבלא פיקאסא, שפאנישער מאלער און סקולפטאר (געש' 1973)
- 31סטן דעצעמבער - יעקב דע האן, אדוואקאט (געהרגעט 1924)
געשטארבן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- 9טן פעברואר - פיאדאר מיכאילאוויטש דאסטאיעווסקי, פון די חשוב'סטע רוסישע שרייבער (געב' 1821)
- 19טן אפריל - בנימין דיזראעלי, געשמד'טער בריטישער ייד, שרייבער און פרעמיער מיניסטער פון בריטאניע (געב' 1804)
- 19טן סעפטעמבער - זשיימס גארפילד, 20סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1831)


text:
אברהם יעקב פרידמאן (אביר יעקב)
רבי אברהם יעקב פרידמאן זצ"ל (דער צווייטער) (ח' מנחם אב ה'תרמ"ד - ה' טבת ה'תשכ"א), רבי פון סאדיגורא און תל אביב, דער "אביר יעקב".
אינהאַלט
אפשטאם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רבי אברהם יעקב איז געבוירן אין סאדיגורא ח' מנחם אב ה'תרמ"ד, צו זיין פאטער הרב ישראל פרידמאן, פון סאדיגורא, א זון פון הרב אברהם יעקב פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת בת שבע א טאכטער פון הרב שלום יוסף פרידמאן, פון סאדיגורא.
רבנות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר ה'תרס"ז נאך דער פטירה פון זיין פאטער האט רבי אברהם יעקב איבערגענומען דעם פאטער'ס ארט אין סאדיגורא. צוזאמען מיט זיין יונגערן ברודער רבי שלמה'ניו האט ער אויפגעשטעלט א ישיבה אין סאדיגורא און זיך אליינס אפגעגעבן מיט די בחורים.
ביים ערשטן וועלט קריג איז רבי אברהם יעקב אנטלאפן קיין וויען צוזאמען מיט זיין פעטער דעם פחד יצחק, נאך דעם קריג איז ער געבליבן וואוינען אין וויען. אין יאר ה'תרצ"ח זענען די נאציס ימח שמם אריין קיין וויען, און די ערשטע זאך מיט וואס זיי האבן זיך פארנומען איז געווען אפשפעטן פון די יידן, און זיי האבן געצווינגען די רבי'ס צו קערן די גאסן. רבי אברהם יעקב האט געמאכט א נדר, אויב ער וועט זוכה זיין ארויף צופארן קיין ארץ ישראל וועט ער קערן די גאסן אין ארץ ישראל.
זיינע אנהענגער האבן זיך שטארק געמוהט ארויסצוברענגען רבי אברהם יעקב פון וויען נאך א שווערער אינטענסיווער ארבעט איז זיי געלונגען צו באקומען פאר אים א וויזע קיין ארץ ישראל. כ"ג אלול ה'תרח"ץ איז רבי אברהם יעקב אנגעקומען קיין ארץ ישראל און זיך באזעצט אין תל אביב.
יארן לאנג איז ער געווען א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל, און א שטיק צייט איז ער געווען איר נשיא.
הסתלקות[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רבי אברהם יעקב איז נפטר געווארן פרייטיק צונאכטס ה' טבת ה'תשכ"א, און ליגט אין חלקת נחלת יצחק אין תל אביב.
פאמיליע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
י"ז מנחם אב ה'תרס"ב האט רבי אברהם יעקב געהייראט מרת בלומה רייזיל ( - ו' אייר ה'תשי"ח, א טאכטער פון הרב יצחק מאיר העשל פון קאפיטשניץ. זיי האבן נישט זוכה געווען צו קינדער.
זעט אויך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
- אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר
- נר ישראל ח"ו בערכו (6)


text:
נארד-פא-דע-קאלע
נארד-פאַ דע קאַלע (פראנצויזיש: Nord-Pas de Calais; האלענדיש: Noord-Nauw van Calais) איז איינער פון די 27 ראיאנען פון פראנקרייך. ער שליסט איין די דעפארטמענטן נארד און פא-דע-קאלע, און געפינט זיך אין צפון פראנקרייך, לעבן דעם גרענעץ מיט בעלגיע און (אריבערן ענגלישן קאנאל) מיטן פאראייניגטן קעניגרייך. זיין באפעלקערונג איז 4.02 מיליאן. די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז ליל. די צווייטע גרעסטע שטאט איז קאלע, א וויכטיקער טראנספארט קנופ.
דער שטח פון נארד-פאַ דע קאַלע פלעג זיין א טייל פון די נידערלאנדן. צווישן 1477 און 1678 איז ער ביסלעכווייז געווארן א טייל פון פראנקרייך. מען רעדט אין דעם ראיאן סיי פראנצויזיש סיי האלענדיש.
טראנספארט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
דער ראיאן איז באהאפטן צום פאראייניגטן קעניגרייך דורכן 50 ק"מ לאנג אייראטונעל.


text:
געלע זשורנאליזם
געלע זשורנאליזם איז א טערמין אויף אזא סארט פארדרייטען זשורנאליזם וואס לייגט פאר א ציל נישט בארייכערן די אינפארמאציע און צו פארציילן די פאקטן פאר די ליינער. נאר עס דרייט אן א קאשע מיט די אינפארמאציע איר צו אויפבלאזן און פארדרייען צו מאכן לעבעדיג. עס ציעט דעם ליינער שטערקער ווי סתם זשורנאליזם, ווייל עס מאכט דאס לעבעדיג הייס, און פיל מיט געפילן אבער עס דינט קעגן דעם ציל פון זשורנאליזם צו זיין נייטראל.
ביישפילן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]
טאבלויד'ס ווי דער ניו יארק פאוסט און דער דעילי ניוז ווערן פארעכענט אין דעם כלל, ווייל זיי זיכן נאר צו האבן שניידעדיגע קעפלעך. קעגן דעם ניו יארק טיימס וואס איז טאקע לאנגווייליג אבער עס שרייבט בלויז אינפארמאציע נישט לאזונגען.
די זעלבע אין ארץ ישראל הארץ וואס איז אינפארמאטיוו קעגן ידיעות און מעריב וואס זענן צוויי טאבלוידן (אין קוואליטעט אבער נישט אין מאס) וואס העצן און שימפן פון יעדעס ווארט פון סתם ארטיקלען.