text:
פרייע פראנקרייך
פרייע פראנקרייך איז געווען די פראנצויזישע רעגירונג אין גלות, דורכאויס די אקופאציע פון נאצי דייטשלאנד, און די ווישי רעגירונג, אין פראנקרייך. די רעגירונג, האט געהאט איר הויפטקוואטיר, אין לאנדאן ענגלאנד. און אנפירער איז געווען שארל דע גאל, ער איז אנטלאפן נאכן דייטשן אפענסיווע, און ער האט געגרינדעט די פרייע פראנקרייך, און ארמיי, אין יאר 1940.
דאס פרייע פראנקרייך האט זיך קעגנגעשטעלט די ווישי רעגירונג, מיט די פירער אנרי פיליפ פעטאן, וואס האט קאלאבארירט מיט די נאציס. און עס איז נישט דא קיין פארבינדונג, צווישן די פרייע פראנקרייך, מיט די "רעזיסטאנס", וואס איז געווען א גרופע אינערהאלב פראנקרייך, וואס האט אנגעפירט אן אויפשטאנד קעגן די פאשיסטישע רעגירונג.
אינהאַלט
גרינדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך דער דייטשער אטאקע אויף פראנקרייך, און דאס פאלן פון פאריז, איז די פראנצויזישע רעגירונג אריבער קיין בארדא. די מיניסטארן מיטן פרעמיער מיניסטער, זענען געווען צוטיילט אין צוויי מיינונגען, די קעמפערישע טייל וואס האט געהאלטן, מען זאל אריבער פירן די קריג צו צפון אפריקע, און פון דארט פארזעצן די קאמף קעגן די נאציס. און די נאכגעבער אין שפיץ פון פעטען, וועלכע האבן געהאלטן פון א שלום, אבער מיט דייטשלאנדס באדינגונגען. צום סוף איז פעטען, אויפגענומען געווארן אלס פרעמיער, דורכן פרעזידענט, און ער האט אונטערגעשריבן אויף אן אפמאך מיט היטלער.
די קעגנער פון א שלום מיט די נאציס, האבן פרובירט אנטלויפן, ווען עס האט זיך קלאר געשטעלט, די ציל פון די נייע רעגירונג. פאל ריינא, די פריערדיקע פרעמיער, איז געכאפט געווארן און איינגעזעצט געווארן, מיטן באשולדיקונג אז ער איז א פאררעטער. זשארזש מאנדל, וועלכע איז געווען פריערדיקע אינערן מיניסטער, איז געכאפט געווארן, און באשולדיקט געווארן, אין וועלן אויפשטעלן א רעגירונג אין צפון אפריקע, ער איז שפעטער אין יאר 1944 אומגעברענגט געווארן, דורך די פאשיסטישע געהיימע פאליציי.
שארל דע גאל, האט באוויזן צו אנטלויפן קיין ענגלאנד, אויף אן עראפלאן, וואס זיינס א פריינט, אן ענגלישער גענעראל עדווארד ספירס, האט ערלעדיקט פאר אים. נאכן אנקומען קיין ענגלאנד, האט דע גאל געהאלטן א רעדע אויפן ראדיא, די רעדע איז באוויסט אלס די רעדע פון 18טן יוני, און איז געווען דער גרונד פון די פרייע פראנקרייך.
אין גלות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שארל דע גאל האט געהאט צו זיין באנוץ, אן אפגעשאצטע 10,000 זעלנער, רוב פון זיי געראטעוועטע פון דונקערק. זיין פראבלעם איז אבער געווען, אז נאר גרויסבריטאניע, האט אנערקענט אין אים, און קיינער פון די אנדערע לענדער פאראייניקטע שטאטן אריינגערעכנט, האבן אנערקענט בלויז אין די ווישי רעגירונג.
די בריטישע ארמיי האט אטאקירט שיפן וואס האבן געהערט צו די פראנצויזישע ים פלאט, מורא האבנדיק אז זיי וועלן אריבערגיין צו די נאצישע באנוץ, און וועלן אטאקירן דערמיט ענגלאנד. דאס איז געווען א שטער פאר דער נייער ארמיי, און האט אפגעהאלטן פון אסאך פאטענציאלע אנשליסער, פון זיך מאביליזירן אין דעם פרייען פראנקרייכס ארמיי.
צווישן יוני און אויגוסט 1940, איז אויפגעשטעלט געווארן א ראט, וואס האט זיך געפונען אין ענגלאנד, אינאיינעם מיט אנדערע רעגירונגען אין גלות, ווי פוילן, דענמארק, בעלגיע, און אנדערע. אין זיין ארמיי האט ער געהאט 7,000 סאלדאטן, און 3,500 מאטראסן פון ים פלאט. עס איז קלאר געווען אז זיין עיקר שטיצע, וועט מוזן קומען פון די קאלאניעס.
נישט אלע קאלאניעס האבן זיך גערן אנגעשלאסן צו דער פרייע פראנקרייך רעגירונג. אין צפון מער אפריקע, מאראקא, טוניסיע, און אלדזשיר, זענען אלע פארבליבן ביי דער ווישי רעגירונג, אזוי אויך אינדא כינע (וויעטנאם פון היינט). דער פראנצויזישער מאנדאט, איבער סיריע און לבנון, איז אויך געווען אונטער ווישי הערשאפט. געוויסע לענדער אין צענטער פון אפריקאנע קאנטינעט, ווי טשאד, קאנגא, און די פראנצויזשע צענטראל אפריקע (היינט רעפובליק פון קאנגא), האבן זיך אנגעשלאסן צו דעם פרייען פראנקרייך.
ערשטע קאמפן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע קאמפן זענען פארגעקומען אין אפריקע, ווי פראנצויזישע טרופן האבן זיך אנגעשלאסן צו די בריטישע ארמיי זעלבסטשטענדיקערהייט, נישט אנהערנדיק זיך צו קיין פראנצויזישע אנטי פאשיסטישע ארגאניזאציע, אין די קאמפן אין אפריקע האבן די בריטישע געזיגט, און די היל פון פראנקרייך טאקע א מינימאלע, אבער א סימבאלישע, האט געהויבן די מאראל פון די פרייע פראנצויזישע זעלנער.
אין 1941, האט אין איראק אויסגעבראכן אן אויפשטאנד דורך פרא נאצישע גרופעס, דייטשע עראפלאנען פון די לופטוואפע האבן אטאקירט בריטישע צילן אין איראק, וואס זענען געווען סטאנציאנירט אין סיריע. די בריטישע האבן ארגאניזירט אן אטאקע, און מיט 8,000 פראנצויזישע זעלנער, און סאלדאטן פון ארץ ישראל, אטאקירט סיריע און לבנון, דמשק איז איינגענומען געווארן, 17טן יוני, 1941. די רעגירונגען אין די צוויי לענדער, זענען אבער געווארן בריטישע, און נישט איבערגעגעבן געווארן צו די פרייע פראנקרייך רעגירונג.
ראמעל אין אפריקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען ערווין ראמעל איז אנגעקומען קיין צפון אפריקע, זענען די אליאירטע דארט געווען ביים נידעריקסטן שטאפל. א פראנצויזישע בריגאדע האט באוויזן אפצוהאלטן די דייטשע אנגריף, און זייער פאראויס מארש, און זייענדיק ארומגערינגעלט האט ראמעל פארגעשלאגן צו די פראנצויזישע גענעראל "קעניג", ער זאל זיך אונטערגעבן, אין זיין ענטפער האט קעניג געשריבן אז ראמעל קען אים קושן פון אונטן. צום ענדע האבן די באלאגערטע זעלנער אויפגעבראכן די רינג, און האבן דערגרייכט די בריטישע טרופן. 20 פראצענט פון די בריגאדע, איז געווען פארווונדעט קראנק און אויסגעטריקנט פון די מדבר, אבער זייער שטארקייט האט אסאך צוגעגעבן צו די מאראל פון די פראנצויזישע אנטי פאשיסטישע פארטייען.
גענעראל זשירא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
גענעראל זשירא איז געווען קאמאנדיר איבער דע גאל, ער איז געווען אין געפענגעניש ביי די נאציס, און אין יאר 1942 איז ער אנטלאפן. פאר א קורצע וויילע האט ער זיך געדרייט אין ווישי פראנקרייך, און ער האט נישט געזען ביי זיי קיין חסרון. דער פראבלעם אין פראנקרייך האט ער געזען אלס מיליטעריש, און נישט קיין פאליטישע, ער איז געווען פארזיכערט אז ער איז די איינציקסטע מענטש, וואס קען העלפן פראנקרייך. נאכן אנשליסן גוטע פארבינדונגען מיט אמעריקאנע באאמטע, פרענקלין דעלאנא רוזעוועלט דער פרעזידענט האט געגלייבט אין אים. ספעציעל נאכן זיך ארומרייסן אסאך מיט דע גאל.
איידער דער גרויסער אטאקע, ארויסצוטרייבן די דייטשן און איטאליענער פון צפון אפריקע, איז זשירא אלס גענעראל פון פרייע פראנצויזישע ארמיי, אויך אריינגענומען געווארן אין די סוד, וויבאלד זיינע קרעפטן האבן טיילגענומען.
נאכן טון מערערע באשלוסן, וואס ווען נישט זיי וואלט ער אפשר געווארן רעגירער, פון א באפרייטן פראנקרייך, איז ער געווארן אויס פירער פון די פרייע פראנקרייך, און בלויז דע גאל איז פארבליבן, אויף א דאקומענט געשריבן דורכן "נאציאנאלע קאנגרעס פאר באפרייאונג, האט ער אונטערגעשריבן אז ער זאגט זיך אפ פון אמט.
איטאליע באפרייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ביים קריג פון די אליאירטע אין איטאליע, האבן 100,000 פראנצויזישע זעלנער געהאלפן אין דעם קריג, זיי האבן געהאלפן שטופן די אליאירטע פאראויס, נאכן ווערן אפגעהאלטן פון די ווערמאכט, די פראנצויזן האבן געהאלפן באפרייען רוים אום 5טן יוני 1944, און איינגענומען די עלבע אינדזלען.
נארמענדי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צו דער באפרייאונג פון פראנקרייך, האט די פרייע פראנקרייך צוגעשטעלט אן ארמיי פון 480,000 זעלנער, 50,000 מאטראזן, א לופט פלאט פון 500 עראפלאנען, מיט 30,000 זעלנער אין די לופט פלאט. צו דעם אלעם האבן 200,000 רעזיסטענס קעמפער אין פראנקרייך זעלבסט, אנגעפירט גערילא קאמפן מיט די נאציס.
די פרייע פראנצויזישע ארמיי האט זיך צעשפרייט איבער די באדן פון פראנקרייך, און האבן געהאלפן אייננעמען די גרויסע שטעט, פאריז איז געפאלן נאך אן אויפשטאנד פון די רעזיסטאנס מיט בירגער, און ווען די ארמיי איז אנגעקומען, האבן די נאציס זיך אונטערגעגעבן, אויפן 25סטן אוגוסט, א טאג דערויף איז דע גאל אנגעקומען, און מיט א קבלת פנים פאר א העלד, האבן אים די פראנצויזן אויפגענומען.
זיי האבן געהאלפן אייננעמען די שטעט מארסיי, און שטראסבורג אין עלזאס ראיאן. שפעטער האבן זיי טייל גענומען אין די שלאכטן אין דייטשלאנד זעלבסט, אינאיינעם מיט די אליאירטע ארמייען. ביזן פאלן פון די נאציס.
ענדע פון מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום מיי 1945, איז די פרייע פראנקרייך רעגירונג געקומען צו אן ענדע, דע גאל איז געווען פרעזידענט פון פראנקרייכס פערטע רעפובליק, א רעפענדערום אפגעהאלטן אין אוקטאבער, האט אויפגעשטעלט אן איבערגאנגס ראט, פאר א נייע קאנסטיטוציע, וואס האט געברענגט די אלטע דריטע רעפובליק צו אן ענדע, און אויפגעשטעלט א פארלאמענטארע דעמאקראטיע.


c: text/html

text:
ספר מלכים
ספר מלכים איז דער פערטער באנד אין תנ"ך פון די "נביאים ראשונים". דער ספר הייסט מלכים וויבאלד עס רעדט ארום די אלע אידישע מלכים, פון דער קעניג שלמה המלך (וואס האט געקעניגט נאך זיין טאטן דוד המלך) ביז צדקיהו דער לעצטער קעניג פון מלכות בית דוד פארן חורבן בית ראשון (ג'של"ח). דער ספר פארטוט זיך סיי מיט מלכי יהודה און סיי מיט מלכי ישראל.
דער ספר איז געשריבן געווארן סוביעקטיוו פון א רעליגיע אויסבליק, וואס באשולדיקט אלע געפאר-פאסירונגען צו די זינד פון די אידן פאר גאט. אויך איז דער ספר פּרָא מלכות יהודה און אנטקעגן מלכות ישראל.
די הויפט טעמעס אין דער ספר ערקלערט:
- פארוואס האט זיך מלכות ישראל צעטיילט פון מלכות יהודה.
- וועלכע קיסרים האבן געקעניגט אין מלכות יהודה און וועלכע אין מלכות ישראל.
- ווי אזוי איז חרב געווארן מלכות יהודה און מלכות ישראל.
ווער און ווען האט מען געשריבן דער ספר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויט די אידישע טראדיציע איז דער ספר געשריבן געווארן דורך דער נביא ירמיהו.
לויט די תנכישע פארשערס איז דער ספר געשריבן געווארן צווישן די יארן ג'קצ"ח וואס דאן איז געוועזן די לעצטע געשעעניש וואס שטייט אינעם ספר, (נאָכן באפרייען יהויכין פון תפיסה), צו ג'רכ"ב וואס דאן איז געשען די וויכטיקע געשיכטע ווי אזוי די אידן האבן זיך אומגעקערט צוריק פון בבל קיין ארץ ישראל, ווייל אויב דער ספר איז געשריבן געווארן נאך ווען די אידן האבן זיך אומגעקערט, האט דאך דאס געדארפט נאטורליך שטיין געשריבן אינעם ספר.
נאך א וויסנשאפטלעכע טעאריע ערקלערט, אז דער ספר איז געשריבן געווארן דורך די זעלבע גרופע שרייבערס וואס האבן געשריבן ספר דברים, אזעלכע וואס האבן געשטאמט פון שבט יהודה, און זיי בריינגען א ראיה פון דעם וואס ביידע ספרים האלטן פון דער איינפיר צו דינען גאט אין איין מקדש, און זיינען קעגן די רעפארמע פון דינען גאט אין צעשפרייטע מזבחות.
דער אויסשטעל פונעם ספר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ספר מלכים איז צעטיילט אויף צוויי חלקים: מלכים א' און מלכים ב'. אין אנפאנג איז דער ספר געווען אייניק, די צעטיילונג איז געמאכט דורך א נוצרישן מאנאך.
ביבליאטעק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אברהם בר יוסף פובליקירט דורך "אור עם"
- חולדה רז פובליקירט דורך "קידום"
- ישראל חגי פובליקירט דורך "ח"י"

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
פסיקתא דרב כהנא
פסיקתא דרב כהנא איז א מדרש אויף חומש און הפטורות. זי איז א חלק פון דער אלגעמיינער פסיקתא רבתי, אבער אזוי ווי אסאך ראשונים רופן אן דעם אלגעמיינעם פסיקתא מיטן נאמען פסיקתא דרב כהנא, און שלמה באבער האט געהאט א כתב יד פונעם פסיקתא האט ער געדרוקט דעם כתב יד און איר א נאמען געגעבן פסיקתא דרב כהנא, כאטש עס געפינט זיך נישט דערין קיין ספעציעלע חידושים, עס איז כמעט דער זעלבער ווי דער פסיקתא רבתי, דאך געפינט זיך דערין זייער אסאך מדרשים און וואונדערליכע מאמרים וואס מען טרעפט אין ערגץ נישט נאר אין דעם פסיקתא דר"כ.
ווי עס זעט אויס אין די הקדמות פון די גרויסע מפרשים (רא"ז מרגליות, הרד"ל) אויפן פסיקתא רבתי, איז דער פסיקתא מיט מיטן פסיקתא דרב כהנא גאר איינס, און דערפאר האבן די מפורשים גערופען זייער פסיקתא מיטן נאמען פסיקתא דרב כהנא, עס איז נישט קיין גאנץ נייער מדרש, עס איז נאר בלויז נאר א נוסח אזוי ווי פונעם ארגינאלן פסיקתא רבתי איז דא עטליכע נוסחאות און כתבי ידות. אבער שלמה באבער אין זיינע הקדמות טענה'ט אז דער אז דאס איז צוויי באזונעדערע פסיקתות.


text:
שמעקעדיג האט געשריבן:ס'קוקט אויס ווי דער עולם דא איז מער אינטרעסירט אין האקן אויפן סיסטעם ווי דיסקוסירן מעידזשאר טעכנאלאגישע נייעס. אנדערש איז שווער צו פארשטיין פארוואס קיינער האט נאך נישט בארירט דעם נושא פון CES 2015
דאס איז אזא שאו וואס מען מאכט יעדע אנהייב יאר, וואס צייגט וואס צו ערווארטן דעם קומענדיגן יאר אויפן טעכנאלאגיע פעלד, פון נייע קאמפיוטערס, טשיפס, זייגערס, קעמרעס, טעלעפאנען און טעבלעטס, בעטעריס, ווייערס און טשארשדזשינג קעפעביליטיס, ועוד ועוד.
אין א ניסל שאלאכץ, זענען די הויפט נייעס דאס יאר געווען די נייע ווינדאוס 10 וואס מייקראסאפט גייט ארויסגעבן אין די נעקסטע פאר חדשים, וועלכע וועט ערזעצן דעם פארפיינטעטן ווינדאוס 8.1; נייע (פינפטע ג'ענעראציע) פראסעסאר טשיפס פון אינטעל ("בראודוועל") וועלכע וועט העלפן לעפטאפס לעבן לענגער אויף באטערי ווי אויך בעסערע גראפיקס, אבער דאס איז נאר א צייטווייליגע זאך, זינט זיי ארבעטן שוין אויף א נייערע ווערסיע (גערופן "סקיי לעיק") וועלכע וועט ערשיינען די צווייטע האלב יאר פון 2015.
ווי אויך איז אין די נייעס די נייע USB פלאג (TYPE C), וועלכע וועט ערזעצן אלע USB פון סעלפאנ'ס און קאמפיוטער'ס, עס וועט זיין פיל שנעלער צו טראנספערירן דאטא (דאפעלט די שנעלקייט פון USB 3.0), אויכעט וועט עס טשארדזשן דעווייסעס פיל שנעלער. ווי אויך וועט מען עס קענען אריינשטעקן פון ביידע זייטן כדי נישט צו מאכן די קאנעקטינג פראצעדור אזוי קאמפליצירט, גענוי ווי עפל האט לעצטנס געטוישט.
אפצייכענענדיג א יאר פונעם שאו, איז אינטרעסאנט צוריקצוקוקן ווי רוב נייע טעכנאלאגיע פון דעם פאריעריגן שאו איז ערשינען לאור עולם.
אצינד מען האלט שוין אט אט ביים קומענדיגן CES שאו, פארן נייעם יאר 2016. די טויערן וועלן זיך עפענען בערך אין א וואך ארום פארן פובליקום אין לאס וועגאס. טייל רעפארטער האבן שוין עקסעס יעצט, בשעת'ן שרייבן די שורות.
ביי די שאו וועט מען, ווי אלעמאל, צייגן די נייע אויפטוען וואס איז ערווארטעט פארן נייעם יאר, אין אלע תחומים פון טעכנאלאגיע. נישט אלעס ווייסט מען שוין, טייל זאכן איז יא מער באקאנט. לאמיר זעהן בערך וואס מיר קענען ערווארטן – בעיקר זאכן וואס קען כאפן די אינטערעסע פונעם היימישן ציבור.
ביי קארס איז אזוי. די גרעסטע פאקוס וועט זיין אויף אויטאמאטישע דרייווערלאזע אויטאס, וואס דאס איז ווארשיינליך דער צוקונפט פון קארס, צי מען וויל עס יא צי נישט. אלע גרויסע קאמפאניס ארבעטן אויף א סעמפל פון אזא סארט קאר, עטליכע ארבעטן אליינס, אנדערע, ווי למשל פארד, האט זיך לעצטנס צוזאמענגעשטעלט מיט גוגל, אזוי ארום שפארענדיג א שיינע פאר ביליאנען.
מען וועט אויך זעהן פארשידענע פארגעשריטענע אויטאס וועלכע שפארן געז, וואס איז לעצטנס אין סטייל זינט די אבאמא אדמיניסטראציע האט פארלאנגט עקסטרעמע שריט פון די אויטא קאמפאניס צו שפארן געז. שעווי גייט ווייזן זייער נייע עלעקטראנישע אויטא דער "באלט" (נישט פארמישן מיט די "וואלט"). די ווואלט האט געקענט אנציען בלויז 40 מייל אויף עלעקטריק – ווייט פון גענוג פאר רוב דרייווער'ס. די נייע באלט וועט קענען אנציען איבער 200 מייל בלויז דורכן איינפלאגן און ריטשארדזשן די בעטערי איבערנאכט.
די דייטשע לוקסוריעזע בי.עם.דאבעליו. אויטא קאמפאני וויל פטור ווערן פון די שפיגלעך אין א קאר, און עס ערזעצן מיט קעמערעס. די אויפטוען דערפון וועלן זיין פילע, פון פארשפארן די ברייטע ארויסגעשטעקטע שפיגלען, וועלכע פארמאגן בליינד ספאטס. אנשטאט וועלן זיין קעמרעס וועלכע וועלן צוזאמענשמעלצן פון אלע זייטן איין ברייטן קלארן בילד, וואס וועט פילפאכיג פארגרעסערן דעם וויזשאן פעלד, מען וועט קענען זעהן פיל קלארער וואס טוצעך פון אונטן. די קעמערעס וועלן האבן מעכאניזם צו צולאזן אייז אדער שניי כדי עס זאל זיין נוצבאר אין אלע סארטן וועטערס וואס @וועטערבאריכט שטעלט אונז צו. אויכעט ווילן זיי פארשטעלן א נייע אינפאטעינמענט סיסטעם (פאר די מוזיק/ראדיא/און עירקאנדישאן וכו') וועלכע זאל פארמאגן איין גרויסע סקרין, און עס וועט ארבעטן בלויז מיטן רוקן די האנט, אן דעם וואס מען זאל דארפן פיזיש אנרירן דעם סקרין. זיי רופן עס Air Touch.
צווישן אנדערע, איז ערווארטעט א נייער "סטירינג ווהיל" קאווער וואס זיכער מאכן אז דער דרייווער האלט ביידע הענט אויפן רעדל און איז נישט פארנומען צו טעקסטן אדער זיך שפילן אויפן פאון.
פארן חסידישן עולם, איז ערווארטעט א נייע פארבעסערטע קרייסלער טאון-ענד-קאנטרי מיניווען, נאך וואס די יעצטיגע איז שוין אביסעלע אלטמאדיש און איז אונטערשטעליג פון די מיניווענס פון טאיאטע און האנדא.
אין אנדערע טעכנאלאגישע פעלד, וועלן ביידע גוגל און עפל ארבעטן צו לאזן די קאסטומערס קאנטראלירן ווי מער פונקציעס אינדערהיים פון דעם טעלעפאן. סעמסאנג וועט צייגן א פריזשידער וואס איז קאנעקטעד צו די סמארטפאון און מען וועט קענען זעהן אויפן פאון צי די מילך אין פרידזש איז שוין פארדארבן....
א גרויסע חלק פונעם שאו וועט זיין געווידמעט פאר די נייע הייסע טוי, די דראונס, וואס וועט בקרוב אריינגיין אין די מארקעט און מיר וועלן זעהן די הימלען פול מיט דראונס.... עס ווערט ערווארטעט איבער 100 סארטן דראונס ביים שאו.
זעלבסטפארשטענדליך אז פון די בעיסיקס האט מען נישט פארגעסן, נייע לעפטאפס, קעמערעס, טעלעפאנען, טי.ווי. סקרינס, ווידיא קעמרעס, מיט נייע פארבעסערטע טשיפס און בעסערע סקרינ'ס וועט זיין לרחצה ולמוציא מצה. בעסערי באטעריען, שנעלערע טשארדזשערס וכו'. איין קעמקארדער רופט זיך 360fly און כאפט אפ 360 דעגרי קליפס וועט מען קענען קאנעקטן צו זיך אדער צו א בייק.
עס וועט זיין א "קלוגע שיך". דער שיך וועט קענען האלטן חשבון וויפיל מייל מען גייט/לויפט (אדער נישט), אבער אויך וועט מען קענען אנשטעלן די טעמפעראטור דורך אן עפפ פונעם פאון! געענדיגט מיט די פארפרוירענע פוס...
אנדערע חידושים איז דא – א POT פאר געוואוקסן וועלכע באוואסערט זיך אליינס, מען דארף מער נישט אינזין האבן צו באוואסערן די פלאנצונגען. א אנדערע קאמפאני וועט פארשטעלן א קאוטש וואס ווען מען זיצט דערויף בשעת'ן וואטשן א מאווי וועט זיך עס מיטדרייען אדער ווייברעיטן לויטן מאווי, כדי דער וואס וואטשט זאל זיך שפירן ווי ער איז באמת דארט (אקעי דאס איז נישט ממש פארן היימישן ציבור..). מען וועט אויך ווייזן א "סמארט בעט", דער קלוגער בעט וועט אנאליזירן דיינע העביט'ס ביים שלאפן (וואס גענוי איז דער אויפטו? כ'ווייס נאך נישט...)
דאס איז נאר א קליינער חלק פון די לאנגע ליסטע, עס וועט ארויסקומען נאך פרטים יעדן טאג פונעם שאו, אז איר וועט מאכן א גוגל סערטש פאר CES 2016 וועט איר קענען מיטהאלטן די נייעס.


text:
כלל
כלל צייכענט אן דער גאנצער קאלעקטיווער זאמעלונג פון זאכן באגריפן אדער מענשטן לויט די פאקטארן פון א מערהייט פון דער סעלעקטירטע גרופע וואס מאכט זיי ביינאזאם אייניג זיי קלאסיפאצירן אין איין קאטעגאריע.
עס איז די פארקערטער פון א פרט וואס איז בלויז א איין אייציקער דעטאל ארויס און באזונדער פונעם כלל.
אין ענגליש איז דא אזא ענדליכע באגריף דאס הייסט קאלעקטיוו, אבער מען נוצט דאס מייסטענס בלויז אויף מענטשן נישט אזוי ווייט אויף באגריפען ווי כלל, דאס קומט פונעם שורש קאלעקציע ווייל די אלע מענטשן האבן איין ביינאזאמער אינטערעס וואס קאלעקטירט זיי צוזאמן אין א קאלעקטיווע גרופע.
צום ביישפיל ביי מענשטן איז שייך צו זאגן כלל ישראל דאס הייסט די כלל פון אידישע פאלק. זייער גאנצער זאך וואס פארבינדט זיי און וויאזוי מען רופט זיי צוזאמן איז כלל.
ביי פיראכץ'ער איז שייך צו זאגן אז מען פירט זיך ווי די כלל, אדער אז אן הנהגה איז נישט קיין כלל נאר א יוצא מן הכלל דאס הייסט א אויסנאם.
מען קען אויף רופן פאליסיס כללים ווייל אזוי פירט זיך די כלל, ווי די כלליים פון שרייבן אידיש לויט די ייוו"א אינסטעטוט קען אויך גערופן ווערן כלל אידיש.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא א גאנצער קאפיטל פון וויאזוי מען קען דרשענען הלכות פון די תורה לויט די כללים און די פרטים וויאזוי עס איז געשריבן אין די תורה אויב די כלל איז פאר נאך אדער אינמיטן פון א פרט אדער א מעשה האט די כלל אנדערע השלכות אויפן פסק.


text: גאַמעס פֿאַר גערלז פריזירער פֿרייַ וועט לאָזן איר צו ווייַזן אַוועק דיין סקילז אין דער שאַפונג פון אַ סופּער מאָדערן און טרענדי האַירסטילעס, ווי געזונט ווי צו פאָרשטעלן זייער קונסט צו אנדערע. איר זענט זיכער צו שפּילן אַ פריזירער איז נישט אַזוי פּשוט און לייַכט ווי עס זאל ויסקומען בייַ ערשטער בליק. איר וועט דאַרפֿן צו באַווייַזן אייער סקילז און אַבילאַטיז צו דינען דעם ווירטואַל קליענט. אויב איר זענט נישט באשלאסן און זענען דערשראָקן צו ראדיקאל טוישן איר האָר נוסח און דער נוסח אין פאַקטיש לעבן, דעמאָלט אַ שפּיל פֿאַר גערלז אָנליין האָר סאַלאָן איז נישט דער פּראָבלעם. פילן פֿרייַ צו נוצן ווירטואַל שער און קערלינג ייערנז, קאָומז, האָר דרייערז, שאַמפּו צו שאַפֿן נייַ האַירסטילעס און בילדער. פּיינט, ויסגלייַכן און גרייַזל די האָר. טאָן, אויב געוואלט, די האָר קורץ, מיטל אָדער לאַנג. דו זאלסט נישט פאַרגעסן אויך וועגן די עקסטרע האָר אַקסעסעריז: שיין האָר קליפּס, באָווס און בונט גומע באַנדס. איר וועט לערנען נישט נאָר די דעקסטעריטי פון כערדרעסינג, אָבער אויך ווערן אַ סטיליסט אין אַלגעמיין. איר האָבן צו קלייַבן זיך האָר, די רובֿ מאָדערן קליידער און טאָן אַ פאַנטאַסטיש מאַקאָוווער. מיט גאַמעס פֿאַר גערלז אָנליין האָר סאַלאָן איר קענען בעשאָלעם עקספּערימענט און האָבן שפּאַס ספּענדינג דיין צייַט געטינג צו וויסן אַ פּלאַץ וועגן שניט. אבער אַז ס ' נישט אַלע. אין אונדזער פּלאַץ איר קענען טאָן האַירסטילעס זענען נישט בלויז שיין גערלז, אָבער אויך חיות. גאַמעס פריזירער פֿאַר אַנימאַלס וועט מאַכן גרויס האַירסטילעס קיוט בעיבי אַנימאַלס. נאָך אַלע, זיי אויך ווילן צו זייַן שיין.


text:
לעאפאלד דער דריטער פון בעלגיע
לעאפאלד דער דריטער פון בעלגיע (דער פולער נאמען: לעאפאלד פיליפס קארעל אלבערט מיינראד האבערטוס ; אויף פלעמיש: Leopold Filips Karel Albert Meinrad Hubertus Maria Miguel) געבוירן 3טן נאוועמבער 1901 – 25סטן סעפטעמבער 1983, איז געווען דער פערטער קעניג פון די בעלגיער. ער האט געוועלטיגט פון 23סטן פעברואר 1934 ביז ער האט אויפגעגעבן די טראן פאר זיין זון אינעם 16טן יולי 1951. לעאפאלד דער דריטער איז געווען א קינד פון אלבערט דער ערשטער און זיין ווייב עליזאבעט. ער האט חתונה געהאט צו אסטריד פון שוועדן דער טאכטער פון קארל דער פרינץ פון שוועדן, און האבן געהאט דריי קינדער.
ווען די נאציס האבן אינוואדירט בעלגיע, אין יאר 1940, איז ער געווען קעניג, און ער איז אנטלאפן קיין לאנדאן, ענגלאנד, אינאיינעם מיט זיין רעגירונג, און אויפגעשטעלט די בעלגישע רעגירונג אין גלות, ביז די אליאירטע האבן צוריק איינגענומען בעלגיע.


text:
כראם
כראם (Chromium) איז אַ כעמישער עלעמענט מיטן כעמישן סימבאל Cr און אַטאָם נומער 24. כראם איז אן איבערגאנג מעטאל.
מען טרעפט כראם איז טייל איידלשטיינער, ווי רובין און שמאראק.
ניצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
כראם האט פילע ניצן, דאָ זענען עטלעכע:
- געשמעלץ, כראם גיט קעגנשטעל צו צעעסן.
- כראם איז איינער פון די קאַמפּאָנענטן פון זשאַוופֿריי-שטאָל.
- מען ניצט כראם צו באכראמען מעטאל.
- כראם פירער אנאדיזעציע (באדעקן מעטאַלן מיט עלעקטראליז) פון אלומיניום און מאכן עס די איידלשטיין רובין.
- כראם ניצן ווי אַ פּיגמענט. מאַני גרין פּיגמאַנץ ין נוצן הייַנט אַנטהאַלטן כראם, אַזאַ ווי גרין און ירדיאַן.
- כראם ניצט ווי אַ קאַטאַליסט פֿאַר כעמיש פּראַסעסאַז.
- כראם סאָלץ לעדער פּראַסעסינג אַפּליקאַציעס.
- K2Cr2O7 איז רייניקונג פֿאַר גלאז אין לאַבאָראַטאָריעס, עס האט עטלעכע ניצט ווי אַ שטאַרק אַקסידייזער מאַטעריאַל.
ביאלאגישע ראלע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וויסנשאפטלער זען נישט קיין ביאלאגישע ראלע פאר כראם.
באווארענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מעטאַלישער כראם און כראם פארבינדונגען זענען ניט געהאלטן דרייַ וואַלועס שעדלעך צו געזונט. אָבער, זעקס וואַלועס פון כראם פארבינדונגען זענען טאַקסיק. ½ לעפעלע פון די פארבינדונג טאַקסיק כראם זעקס וואַלועס קענען פירן צו טויט. רובֿ פון די פארבינדונגען פון כראם זעקס וואַלועס פון סטימיאַלייטינג די אויגן, הויט און נאָז. כראָניש ויסשטעלן צו כראם זעקס וואַלועס קען אָנמאַכן שטענדיק שעדיקן צו די אויג און ראַק. דער מאַטעריאַל איז ריסטריקטיד פֿאַר נוצן דורך די אי יו.


text:
מארטין בובער
מארטין (מרדכי) בובער (8טן פעברואר 1878, וויען, עסטרייך - 13טן יוני 1965, ירושלים) איז געווען א פארשער און דענקער, און מחנך.
בעיקר האט ער זיך באשעפטיקט מיט גייסט וויסנשאפט, סאציאל וויסנשאפט, און חסידות. ווי אויך האט ער איבערגעטייטשט דעם תנ"ך צו דייטשיש. בובער האט אנגעהערט צו דעם רוחניותדיקן ציוניזם, וועלכע איז געגרינדעט געווארן דורך אחד העם.
ער איז געווען א גרויסער שטיצער, פון א ביי נאציאנאל לאנד, פון יידן און פאלעסטינער. ער איז געווען א סאציאליסט, און פלעגט אייביק ארונטעררייסן די ישראל רעגירונג, פארן נישט זיין גענוג סאציאליסטיש, ער איז אויך געווען אנגעשטעקט מיט אנארכיסטישע מיינונגען, ווי עס דערקענט זיך אין זיינע שריפטן.
זיין פאמיליע איז געווען א רעליגיעזע, ער האט אבער פארלאזט די רעליגיע, זיין משפחה איז געווען א חסידישע, און דארט האט ער זיך גענומען פארשן חסידות. ווען ער האט געמאכט עליה, קיין ארץ ישראל אין די 1930ער יארן, איז ער געווארן פון די הויפט פערזענלעכקייטן און פראפעסארן אין דעם העברעישן אוניווערסיטעט.


text:
תלמוד ירושלמי
תלמוד ירושלמי (אדער ירושלמי) איז א זאמלונג פון מאמרים פון אמוראים אין ארץ ישראל (אין גליל) אויף דער משנה. ס'איז דא א ירושלמי אויף כמעט אלע מסכתות אין זרעים, מועד, נשים און נזיקין. אויף קדשים איז איבערהויפט נישט קיין ירושלמי, און אין טהרות נאר אויף מסכת נדה. די ירושלמי איז געשריבן, אנדערש ווי תלמוד בבלי אין דעם ארץ ישראל דיאלעקט פון אראמיש, און איז אסאך קורצער. אפטמאל איז נישט דא קיין שקלא וטריא אזוי ווי אין בבלי, נאר די גמרא פרעגט א קשיא און לאזט עס אן א תירוץ.
דער יסוד פון דעם ירושלמי איז אוועקגעשטעלט אין דעם בית המדרש פון רבי יוחנן.
ס'איז היינט דא נאר איין גאנצער כתב יד פון ירושלמי, דער "ליידן כתב יד", אין דער ביבליאטעק פונעם ליידן אוניווערסיטעט.
מפרשים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די עיקר מפרשים אויף ירושלמי זענען:
- פון הרב דוד פרענקל: (אויף רוב מסכתות)
- פון הרב משה מרגלית: (אויף אלע מסכתות)
- פני משה (ענלעך צו פירוש רש"י)
- מראה הפנים (ענלעך צו תוספות)
- פונעם רידב"ז:
- רידב"ז (ענלעך צו פירוש רש"י)
- תוספות הרי"ד (ענלעך צו תוספות)
דף יומי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ביי דער זעקסטער כנסייה גדולה פוון אגודת ישראל אין טבת ה'תש"ם, האט דער גערער רבי דער "לב שמחה", רבי שמחה בונם אלטער, אויסגערופן דעם געדאנק פון לערנען יעדן טאג א בלאט ירושלמי, אויפן זעלבן שטייגער ווי דער דף היומי פון תלמוד בבלי. דער ערשטער מחזור פון ירושלמי האט אנגעהויבן ט"ו שבט תש"ם. יעדער מחזור געדויערט פיר און א פערטל יאר). כ"ז טבת תש"ע האט אנגעהויבן דער זיבעטער מחזור פונעם דף היומי אין ירושלמי.


text:
דן חלוץ
דן חלוץ (געבוירן 7טן אויגוסט 1948) איז געווען דער אכצנטער שעף פון גענעראל שטאב, פון צה"ל, אנגעהויבן אין יאר 2005, ביז יאר 2007. איידער ער איז געווארן שעף, איז ער געווען קאמאנדיר פון דעם לופטפלאט, און וויצע שעף. אין זיין צייט איז פארגעקומען די ריקצוג פון צה"ל פון עזה שטרייף, און די צווייטע לבנונישע מלחמה. ער איז געווען דער ערשטער פילאט צו ווערן שעף אין דער היסטאריע פון דער ארמיי.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געבוירן אין תל אביב, צו עלטערן עולים פון איראק און איראן. אין 1968, איז ער געווארן מאביליזירט, אין ער איז געווארן א פליער, פון א קאמפס עראפלאן, ער האט טיילגענומען אין דער מלחמת התשה, און אין דער יום כיפור מלחמה, שוין אין רעזערוו. נאכן פארלאזן די ארמיי, און שטודירט "פירן געשעפטן", האט ער זיך אומגעקערט נאכן אויסברוך פון דער ערשטער לבנון מלחמה.
אין 2005, האט שאול מופז אים געשטעלט איבערצונעמען משה יעלון, נאכדעם וואס יעלון האט זיך קעגנגעשטעלט צו דעם ריקצוג פון עזה.
נאך דער לבנון מלחמה אין 2006, איז ער ברייט קריטיקירט געווארן, פארן אנפירן דעם אימבאלימפירטן קריג, וואס ישראל האט געפירט קעגן כעזבאלא, ער האט שפעטער רעזיגנירט פון אמט, נאכן זיין שעף פאר אנדערט האלב יאר.
אום 30סטן אפריל 2007, האט דער ווינאגראד קאמיסיע אים דערקלערט אלס טייל פון דורכפאל אין דעם קריג, אינאיינעם מיט אהוד אולמערט, דעמאלטדיקער פרעמיער מיניסטער, און עמיר פרץ, דאן פארטיידיקונגס מיניסטער.


text:
לוי יצחק בערדיטשעווער
רבי לוי יצחק פון בערדיטשעוו (ה'ת"ק - כ"ה תשרי ה'תק"ע), רב אין בערדיטשעוו, פארפאסער פון דעם ספר קדושת לוי. באקאנט אלס סנגורן של ישראל.
אינהאַלט
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי לוי יצחק איז געבוירן געווארן אין יאר ה'ת"ק צו זיין פאטער הרב מאיר, רב אין הוסאקאוו, א זון פון הרב משה פון זאמושט. און צו זיין מוטער מרת שרה סאשע
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי לוי יצחק איז באקאנט געווארן יונגערהייט אלס דער עילוי פון ירופלב. נאך זיין חתונה איז ער געפארן צו דעם מעזריטשער מגיד, און ביי אים ער האט געלערנט א פאר יאר.
אין די יארן ה'תקכ"א ביז ה'תקכ"ה איז ער געווען א רב אין ריטשעוואל, פון ה'תקכ"ה איז ער געווען א רב אין זשעליכאוו. אין יאר ה'תקל"א איז ער אריבער קיין פינסק[1], דארטן איז ער געווען רב און ראש ישיבה. אין יאר ה'תקמ"ה האט ער פארלאזט פינסק צוליב רדיפות פון די דארטיגע מתנגדים און ער איז אריבער קיין בערדיטשעוו (אין אוקראינע), און איז דארט געווען רב ביז זיין פטירה.
רבי לוי יצחק איז באקאנט געווארן אלס געוואלדיגער ווארימער אין געפילישער מענטש, און מיט זיין אויסנאם ליבשאפט צו יעדען ייד, און שטענדיג האט ער געפרואווט נאר צו זעהן דער פאזיטיווער חלק און דאס גוטס ביי סיי וועלכען ייד.
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי לוי יצחק איז נפטר געווארן כ"ה תשרי ה'תק"ע און ער ליגט אין בערדיטשעוו. (ביז צום היינטיקן טאג ציט זיין ציון יידן וואס קומען זיך אויסבעטן ישועות).
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי לוי יצחק האט געהייראט מרת פערל א טאכטער פון הרב ישראל פרץ פון לאבראטאוו. זייערע קינדער:
- הרב מאיר ( - ה'תקמ"ו) (ער איז נפטר געווארן נאך ביים פאטער'ס לעבען), פארפאסער פון ספר כתר תורה
- הרב ישראל דערבארימדיגער ( - כ"ג אלול ה'תקע"ח), רב אין פיקאוו, נאכהער איז ער געווען ממלא מקום פון פאטער'ס ארט, [2] "לקוטי מהרי"ן ותולדות יצחק בן לוי".
- הרב דוב בער ( - ה'תקפ"ג)
- די ווייב פון הרב יוסף שלום בונם וואלעס, דער מחותן פון דעם מיטלן רבין פון ליובאוויטש
- די ווייב פון הרב נתן פון קאזשעניץ.
פון זיינע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- רבי אהרון פון זשיטאמיר
- רבי אברהם דוד וואהרמאן
- רבי ישראל פון קאזשניץ
- רבי אברהם מרדכי פון פינטשוב
- רבי יוסף פון נעמירוב
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ספר קדושת לוי
- ר' לוי יצחק מברדיטשוב באתר "MyTzadik"
- בני מר, ביקור חטוף בברדיצ'ב, "הארץ".
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ יצחק אלפסי, שנה בשנה תשס"ג.
- ↑ צייטונג דער איד ט תשרי תשס"ט


text:
רוסישע רעוואלוציע
די רוסישע רעוואלוציע פון 1917 איז א קאלעקטיווער נאמען פאר דער סעריע פון רעוואלוציעס אין רוסלאנד אין 1917, וואס האבן איבערגעקערט די רוסישע אימפעריע און ענדלעך אויפגעשטעלט דעם סאוועטן פארבאנד. די ערשטע רעוואלוציע איז געווען פעברואר 1917 (לויטן יוליאנישן קאלענדאר) אין פעטראגראד (היינט פעטערבורג), ווען מען האט אראפגעווארפן דעם צאר. אנשטאט דעם צאר איז געווען א פראוויזארישע רעגירונג אונטער אלעקסאנדער קערענסקי. אקטאבער 1917 האבן די באלשעוויקן אונטער וולאדימיר לענין אראפגעווארפן די פראוויזארישע רעגירונג. אין מערץ 1918 האבן די באלשעוויקן אונטערגעשריבן די בריסקער אפמאך צו קאנטשן די מלחמה מיט דייטשלאנד. נאכר האט אויסגעבראכן א בירגער קריג צווישן די רויטע (די באלשעוויקן) און די ווייסע (זייערע קעגנער).


text:
תגובהדורך ברוקלין » מיטוואך אוקטובער 21, 2009 3:33 pm
בס"ד
איך וועל באשרייבען וואס די וויכוח איז געווען אין סיגוט בשנת תרמ"ב- תר"נ.
צווישען הקדושת יום טוב זי"ע והרה"ח המובהק הראש הקהל ר' משה ארי' פריינד ז"ל (ארטדאקסען), אין הרה"ח המובהק הראש הקהל ר' קלמן כהנא ומשפחת כהנא וחסידי וויזניץ (ספרדים).
קודם אפאר נקודות:
1) מיר וויסען אלע ווער עס איז געווען גערעכט למעשה. ווי שוין געשריבען פריער: אז א שטיק צייט נאכן ד"ת זענען רוב ערליכע ארויס פין קהלת ספרדים. - איך וויל נאר דא ארויסברענגען וואס די 2 צדדים זענען געווען. (איך וועל אויסלאזען אלע זאכען וואס קען זיין שלא בכבוד).
2) עס איז דא אפאר גירסות וואס די שורש הוויכוח איז געווען: י"א וועגען רבנות הקדיו"ט (וואס איז נישט מסתבר, ווייל ר' קלמן כהנא האט אינטערגעשריבען קאנסוס של הקדיו"ט). י"א סיגוט איז דעלמאטץ אריבער פין א קהלה צי א חסידות, אין די ראה"ק האבען עס נישט ליב געהאט.
עכ"פ איך וועל דא שרייבען וואס די גדולי ישראל האבען זיך מתווכח געווען, אין וואס מ'האט דן געווען ביי די ד"ת. אין נישט די חשבונות פין יעדע בעה"ב וכדומה.
3) די סיבה וואס איך רעדט פין דעם איז, ווייל עס איז באשריבען אין געוויסע היינטיגע ביכער, אין עס איז נישט קיין סוד, אין רובו דרובו ווייסן נישט וואס איז פארגעגאנגן.
4) כדי צי פארשטיין וואס די וויכוח איז געווען וועט מען דארפען רעדן אז עס איז געווען טענות קעגען די אורטדקאסישע קאנצליי. אבער מ'דארף וויסען אז (all in all) שהיה מוסד קדוש, אין ס'האט אויסגעפירט איר שליחות מחזק צי זיין די יראים. אין אדרבה: דע טענות וואס גדולי ישראל האבען געהאט אמאל אמאל, האט געהאלפען אז עס זאל נישט פארלירען די תכלית.
קודם אביסעל וועגן טיילונג בשנת תר"ל.
אין אונגארין (אין אין דייטשלאנד) איז געווען א געזעץ אז יעדע מענטש (יוד אדער להבדיל גוי) מיז באלאנגען צי א קהלה, די קהלה האט געהאט געוויסע רעכטען אויף די מענטש, ואכ"מ.
ווען עס האט זיך אנגעפאנגען די ירידות הדורות אין אונגארין (בשנת הת"ר בערך) האט זיך געמאכט מחלוקת אין אסאך שטעט צווישען די יראים אין די משכילים/רעפארמער.
אין שנת תר"ל האט די רעגירונג איינדערקענט אז עס איז דא 2 מינע יודען, אין זיי האבען געלאזט אויפשטעלן 2 יודישע קהילות אין יעדע שטאט (אורטדאקסין אין להבדיל נעלאגען - רעפארמער)
כדי מחזק צי זיין די אורטדאקסישע קהילות אין אונגארין, האבען די רבנים אויפגעשטעלט א מוסד (קאנצליי – לשכה המרכזית) אין עיר הבירה פעסט, וואס איר אויפגאבע איז געווען צי שתדלן ביי די רעגירונג לטובת היראים. אויך האבען די רבנים מחייב געווען אז אלע קהילות פין שומרי הדת (אורטדאקסין) מיז זיך אינטערווארפען אינטער קאנצליי (ד.מ. אז די קאנצליי האט געקענט שטעלן כלי קודש אין די קהילות). די סיבה איז געווען, כדי ציזאמנעמן אלע פרימע קהילות אינטער איין מוסד, ווייל אזוי האבען די רעפארמער אויך געטיען (זיי האבען אויך געהאט א קאנצליי), אין די רבנים האבען געוואלט עס זאל זיין זה לעומת זה. ועוד סיבות. (אפילו נאכען טיילונג האבען די רעפארמער נאך אלץ גשתדל'ט אז די רעגירונג זאל מבטל זיין די רעכט פין 2 קהילות, אין מהאט געדארפט האלטען אן אויג אין פעסט).
די יו"ר פין די קאנצליי איז געווען א בעה"ב (פארשטייט זיך א ירש שמים מרובים), אין ער האט געהאט באזיך שתדלנים – לויער'ס וכדומה. אין עס איז געווען אין שטאט פעסט (וואס איז געווען די מאדערנע שטאט אין אונגארין).
ווי שטארק די כח פין די קאנצליי זאל זיין אויף די קהילות איז געווען א שאלה, די ערשטע דאס ארויף ציברענגען איז געווען הגה"ק ר' הערשעלע ליסקער (תלמיד הישמח משה) וואס האט געזאגט אז אויב די קאנצליי וועט נישט געבן געוויסע רעכטען פאר די חסידישע קהילות וועט ליסקא נישט אריינגיין אין קאנצליי (עי' בתולדותיו שבסוף ספר אך פרי תבואה). - אויך הגאון ר' אברהם שאג (מכתבו נדפס בספר דרשות הרא"ש, ירושלים תשס"ו)
למעשה (אין שנת תרל"ב) האט מען געמאכט א שטיקעל פשרה, אז יעדע קהלה וועט האבען אייגענע כח אויך.
אפילו נאכען פשרה האבן גדולי ישראל שטארק חושש געווען אויף דעם.
דער ייטב לב זי"ע (המקורות לזה ראה להלן).
דע חשש האט אויך געהאלטען הגאון מהר"י מודרן מסיגוט. (הגר"י איז געווען שטארק אינוואלד אין די טיילונג בשנת תר"ל, והיה נציג העיר סיגוט ביחד עם הרה"ח ר' משה ארי' פריינד, להקונגרעס בפעסט. ע"ע מזה בספר פרי העץ ברוקלין תשס"ט)
אויך הגאון ר' חיים סופר (עי' בספר תולדות סופר, דברים חריפים אודות הקאנצליי בשנת התרמ'ס), הגאון ר' ירמי' לעוו אב"ד איהעל (כידוע אז איהעל איז נישט אריין אין קאנצליי - עי' בספר לקורות היהות בטראנסלבניה), אין הגאון ר' הלל מקלאמיע האט חושש געווען.
אינטערסאנט: ווי באקאנט זענען ר' חיים סופר, ר' ירמי לעוו, אין ר' הלל מקלאמיע, געווען פין די גערעסטע לוחמים קעגן די רעפארמער, אין אן זיי וואלט נישט געווען קיין טיילונג. פין די צווייטע זייט זענען זיי (ר' חיים סופר אין ר' ירמי' לעוו) געווען די גרעסטע מעוררים נישט צי געבן שטארקע כח פאר די קאנצליי אויף די קהילות. (אויך ר' אברהם שאג איז געווען פין די ראשי הלוחמים ביים טיילונג, ראה אין דרשות הרא"ש הנ"ל בהמכתב של הגה"ק מדעש שמעיד כן).
די סיבה שרייבט ר' חיים סופר אין ר' אברהם שאג: אז מ'טאר נישט איבערגעבן אזוי סאך כח פאר א בעה"ב.
ר' יהודה מודרן שרייבט אז מ'טאר נישט ציזאמנעמן אלע קהילות פין איין לאנד, בפרט אז דער פירער איז בעה"ב. ואעתיק חלק מדבריו:
...ונהירנא מה ששמעתי מפ"ק אדמ"ו גאון וקדוש ישראל בעל החת"ס זי"ע שפעם בא אליו השר והטפסר ראטשילד [ז"ל] ואמר לו שאפשר לו לפעול אצל הממשלה יר"ה למנותו לרב על מכל מדינת אונגרין וזינבערגען ובלעדו לא ירום איש את ידו למנות רב או שו"ב בכל במדינה והיה נצמח מזה טובה גדולה לחזק הדת בכל המדינה כמובן, כי כבר החלו אז המתחדישם והמתפרצים. ואדמו"ר זי"ע בענות רוחו ובחכמת אלקים אשר בקרבו לא רצה לקבל המשרה הזאת על שכמו באמרו אם כי ידעתי אשר לעת כזאת יצמח מזה טובה גדולה לכללות ישראל בהמדינה, אך מי יודע מי יבוא אחר מוע"ש אחרי, ומי יודע אם לא יקלקל יותר מאשר יתקן וכל הפצרת הטפסר הנ"ל לא הזיז אותו מדעתו (ע"כ).
פין די צווייטע זייט זענען געווען (די אויבעלענדישע רבנים) הגאון ר' חיים הערש מאנהיימער, הגאון הליקוטי חבר בן חיים, אין (איך מיין) אויך דער מהר"ם שיק (ראה להלן), וואס האבען געהאלטען אז מ'דארף שטיצען די קאנצליי אינגאנצען, אין אלק קהילות דארף זיך אינטערווארפען, ווייל דעס איז די מוסד וואס שטייט בראש הקאמף.
למעשה האט דער ייטב לב אין אויך מהר"י מודרן געהאלטען אז מ'דארף שטיצען קהילות ארינציגיין אין קאנצליי, אין ביי קהילות איהעל שרייבט הגאון ר' שמעון סופר (אין אגרות סופרים) אז ער האט באקריגען א בריוו פין דעם ייטב לב אין פין הגאון ר' יהודה מודרן צי שטיצען די קהלה אין איהעל וואס וויל אריינגיין אין קאנצליי (ע"ע מזה בספר מהר"ם שיק וזמנו).
פין דער צוויטער זייט שרייבט מהר"י מודרן אין א בריוו, שאנשי סיגוט מוכנים לחזק הקאנצליי בממון ובכל אפשרי, אך "לפי תכונות העיר הזאת" אין זה טובת הדת אריינציגיין אין קאנצליי.
(נאך אזאך וואס געט מער צי פארשטיין התכונה של עיר סיגוט. המהר"י מודרן שרייבט אין א תשובה (צו הגה"צ ר' נפתלי שווארטץ הבית נפתלי זצ"ל) בענין לאכול עופות החדשים בלי מסורה:
...מכתבו הנעים קבלתי, ואחריתו להשיבו על אתר יען לא חקרתי עוד אודות העופות היאך המנהג במחוז שלנו... (אחר הבירור עפ"י הלכה שהוא מותר, מסיים הגר"י): והנה פה בעירנו אין השוחטים שוחטים אותם וכן בהרבה מקומות במחוז שלנו. אכן שמעתי כי בהרבה קהלות קהל יראים אוכלים אותם וכאשר כתוב גם מכת"ה אשר במונקאטש אוכלן אותו, ובכל זאת לדעתי המחמיר תע"ב עד כי יתברר במקום גדולם העקרי אשר משם אפשר יוודע המסורת).
אויך די ייטב לב האט געגעבן א משל: א שוחט וואס גייט שפאצירען מיט זיין ווייב שבת נאכמיטאג, איז גיט פאר די קאנצליי, אין פאר פעסט, נישט פאר סיגוט.
היו"ר פין די קאנצליי העסקן והחסיד ר' יצחק רייך ז"ל איז ארפגעקימען צום ייטב לב פויעלן ער זאל אריינגיין, די ייטב לב האט נישט געוואלט (מקונטרס "שוחרי השם"), אויך האט הגה"צ ר' חיים הערש מאנהיימער בשנת תרל"ח געשיקט א שליח צום ייטב לב ער זאל אריינגיין, דער ייטב לב האט נישט געוואלט (מספר עין הבדלוח).
למעשה (אפילו דער הייליגער ייטב לב איז געווען א לוחם קעגן רעפארמער אין סטטאטס-קווא כמובן) איז סיגוט ביז שנת תרל"ט (9 יאר נאכען טיילונג) נאך נישט אנגענימען די תקנת שומרי הדת, אין ס'האט נישט געהייסען קהלת אורטדאקס.
בשנת תרל"ט האט ר' חיים הערש מאנהיימער, אין ר' פייבול פלויט (הליקוטי חבר בן חיים) געשיקט א בריוו צום ייטב לב אז עס פעלט זייער אויס אז סיגוט זאל אנעמען תקנת אורטדאקסין (מספר מלחמת מצוה), אויך יענע יאר ווען דער ייטב לב איז געגאגען באזיכען דעם מהר"ם שיק (2 חדשים פאר מהר"ם שיק'ס פטירה אין ווינטער בשנת תרל"ט) האט דער מהר"ם שיק געבעטען דעם ייטב לב ער זאל אננעמען תקנת שומרי הדת, (מספר דרכי משה החדש – תולדות מהר"ם שיק).
א שטיקצייט נאכדעם האט דער ייטב לב געשטעלט ר' קלמן כהנא (מספר מלחמת מצוה) ער זאל אנפירען די ארבעט פין מאכען נייע שטאטען פאר סיגוט. אין אין שנת תרמ"א האט סיגעט אינטער ר' קלמן אנגענימען די נאמען אורטדאקסין די תקנת שומרי הדת - אחוץ די תקנה אז די קאנצליי זאל זיך קענען אריינמישען בענין דיינים ושוחטים.
(איך וועל דא אויסלאזען געוויסע פרטים)
די קאנצליי, אין אויך הרה"ח ר' משה ארי' פריינד זצ"ל אין אויך די הייליגער קדושת יו"ט האט מחליט געווען אז דע תקנות איז נישט גיט, אין מהאט אנגענימען די תקנת שומרי הדת אינגאנצען. אויך האט מען ציגעלייגט א תקנה אז די ראה"ק מיזן זיין שומרי תומ"צ. (אין די תקנת שומרי הדת פין גאנץ אונגארין איז נישט געווען די תקנה. אין תקנת שומרי הדת איז נאר געשטאנען אז די תקנת הקהילות מיזען זיין עפ"י תורה. דע תקנה וואס מהאט ציגעלייגט אין סיגוט איז לכאורה געקימען פין די תקנת מחזיקי הדת אין גלציה (בעלזא) וואס מהאט געמאכט בשנת תרמ"ב).
(איך וועל דא אויסלאזען געוויסע פרטים)
דעלמאץ האט מען געמאכט 2 קהילות, אורטדאקסין (אינטערן קאנצליי), אין ספרדים תקנת שומרי הדת אנעם קאנצליי.
כדי אביסעל צי זען ווער ר' קלמן איז געווען, איז כדי צי פארציילען: אז אפילו פארן ד"ת האט ר' קלמן נישט געגעסן פין זיין אייגען שחיטה, ווייל עס איז 'בחינת בשר שהורה בה חכם אל יאכל בעל נפש ממנו'!!! (כך כתוב הרה"ק ר' ברוך מגארליטץ בספר מלחמת מצוה), אויך האב געהערט ממקור נאמן אז ער פלעגט שיקען זיין שליח צים סיגעטער שוחט.
(ר' חיים סופר האט זיך נישט געוואלט ארינמישען (עי' בספר תולדות סופר). אויך ר' הלל מקלאמיער האט נישט געוואלט אסערן די ספרדים. (כ"כ בקו' שוחרי השם), אויך הגה"ק משינאווא וכל בני הקדושים מצאנז, הגאון השבט סופר זצ"ל ועוד, האבען נישט געוואלט אסרען די שוחט ביז מ'גייט צי ד"ת).
ר' קלמן איז געווען א הייסער צאנזער חסיד (ער פלעגט זיך וואשען די הענט פארן דערמאנען די דברי חיים'ס נאמען, מספר מצבת קודש), אין ער האט מסכים געווען אז הרה"ק מגארליטץ זאל זיין ראב"ד ביי די ד"ת אפילו הרה"ק מגארליטץ איז געווען א שוואגער מיטן הרה"ק הקדיו"ט.
למעשה אין שנת תרמ"ז איז געווען א ד"ת וועגען דעם, אין הרה"ק ר' ברוך גארליצער האט געפסקענט (אין נאכדעם האט שינאוואר רב זי"ע וכמה גדולי ישראל באשטעטיגט) אז מען דארף אננעמען תקנת שומרי הדת אינגאנצען.
אויך האב איך געהערט נאך א סיבה זיי האבען פארלוירען די ד"ת, ווייל אין די ספרדישע קהלה במשך הימים זענען אריין די מאדערנע פין שטאט, ווייל עס האט נישט געהאט קיין רב. (אין ר' קלמן ומשפחתו האט נישט געדאווענט אין די ספרדישע שיהל, ער האט געהאט אן אייגענע שיהל ווי ער האט געדאווענט, ממילא איז די ספרדישע שיהל געווען שטח הפקר).
(איך וועל דא אויסלאזען געוויסע פרטים)
למעשה במשך השנים זענען רוב ערליכע צוריק צי די סיגעטער קהלה.
אין קונט' שוחרי השם שטייט אז בדיעבד האט דער קדיו"ט הנאה געהאט אז עס איז דא נאך א (שוואכע) קהלה אין סיגוט, ווייל אזוי זענען די שוואכע יודן אוועק פין זיין קהלה, אין עס איז געווען א עכטע טיילונג.
המשך יבוא בעזהי"ת
לעצט פאראכטן דורך ברוקלין
אום מאנטאג נובעמבער 02, 2009 12:01 pm, פאראכטן געווארן 3 מאל סך הכל.


text:
איז ניט קיינמאָל געשטאנען אויף סקיס? אָנהייב טריינינג איז די צייַט, לאָנטשט אַ פּאָטער אָנליין שפּיל סקיינג. דעם אָפּטיילונג איז דער הויפּט ענדזשויאַבאַל צו שפּילן, ווייַל עס איז שטענדיק ווינטער, אָבער פֿאַר די קידס עס איז די מערסט אָנגענעם צייַט פון די יאָר. איר וועט האָבן פילע אַפּערטונאַטיז צו זעמל אַראָפּ אַ בערגל, גענומען טייל אין קאַמפּאַטישאַנז אָדער דורכפירן אַ זיכער אַרבעט ימפּאָוזד אויף די הויפּט כאַראַקטער. אויף די וועג עס איר נאָכפאָלגן די בייז סנאָוומען און קינדער פּרובירן צו קלאַפּן איר אַוועק די שפּור מיט סנאָובאָלז. האַלטן די וואָג, וועט קאַמיש פאַרגאַנגענהייַט אין הויך גיכקייַט, מאַנוווערינג צווישן שניי שניייק שעלז און ריבעלז זאַמביז.
גאַמעס סקיינג דורך קאַטעגאָריע:
אַפֿילו אויב איר האָבן קיינמאָל סקיעד, עס איז פֿאַר זיי צו באַקומען אַרויף ווי באַלד ווי איר לערנען די פּרינציפּן פון קאָנטראָל בשעת סליידינג. דעם קענען זיין דערקלערט דורך גענעטיק זכּרון, ווייַל אונדזער אָוועס, וואס געלעבט אין סקאַנדינאַוויאַ און אין די טעריטאָריע פון מאָדערן רוסלאַנד מער ווי 2000 יאר בק. און. צוריק, שוין געניצט זיי צו באַוועגן אויף די גיינ אַף.
ווי אַ דערווייַז בילד איז געפֿונען אויף דעם ברעג פון זאַלאַוורוגאַ אין רוסלאַנד, וואָס דיפּיקטיד אַ סצענע נאַרטע גייעג. אין פּסקאָוו געגנט אַרטשעאָלאָגיסץ זענען מאַזלדיק צו געפֿינען אַ נאַרטע פון עלם. די אַנאַליסיס האט שוין שטעלן טאָג & נדאַש; 2620 & נדאַש; 2160 בק.
עס איז ניט חידוש אַז עס איז די מענטשן אין די צאָפנדיק געביטן אָקקוררעד צו מאַכן ויסריכט אַז העלפּס צו באַקומען אויף די וועג צו די הויך שניי דעקן. סנאָוושאָעס זענען אויך שטעלן אַרויף די שבטים פון די געביטן, אָבער אין די עוואָלוציע פון מענטש דיסקאַווערד אַז לאַנג-דיסטאַנסע אַרומפאָרן מער באַקוועם שטייענדיק אויף די פלאַך ייבערפלאַך פון די בוים, קאָזינג עס צו רוק.
אין ערשטער סקיס זענען ברייט און קורץ, און איצט זיי זענען געניצט דורך כאַנטערז צו פישערמען. אבער ביסלעכווייַז זיי געווארן מער ילאָנגגייטאַד און שמאָל, און דער בוים איז געווען ריפּלייסט ערשטער פּלאַסטיק, דעמאָלט דער געמיש פון פאַרשידענע מאַטעריאַלס, מאכן זיי פיל לייטער און סטראָנגגער. שניי סטיקס צו די סקיס אַזוי ווייניקער, און די נוצן פון ספּעציעל אָינטמענץ בכלל ויסשליסן אַזאַ אַ מעגלעכקייט.
מאָדערן סקיינג קענען ווערן צעטיילט אין:
ווירטואַל פאַקט איז ענג ינטערטוויינד מיט גיימינג פּראָדוקטן און אַקט ווי סימיאַלייטערז, און בליץ אידיש, וואָס קענען זיין פּראַקטאַסט אַפֿילו אין ספּאָרט. גאַמעס סקיינג & נדאַש; טייל פון אַ זאַמלונג. נגני זענען געבעטן צו גיין די באַרג וועג, ווו דער פּראָצעס קוקט אַזוי פאַקטיש אַז דער בלויז פעלנדיק עלעמענט איז דער מאַנגל פון מאַמאָשעסדיק סענסיישאַנז.
די קינדער אויך ענטהוסיאַסטיקאַללי סאַבמיץ נאַרטע סלאָפּעס מיט די יעטי, דאַשאַ, העלא קיטי, באַרבי, מר בין, אָרגאַנייזיז אַ פאַרמעסט צווישן סאָניק און סופּער מאַריאָ. אַפֿילו סאַנטאַ קלאַוס קענען פילן די פאַקטיש עקסטרעם, ווען ער קאַלעקץ מנחורת בייַ גיכקייַט, און קען פאַרפירן אַ שניייק קאָרטש. סטאַמבלינג אויף אַ שלאַבאַן, עס וועט גליטש אַראָפּ קאָפּ איבער כילז, לוזינג סקיס.
אין די שפּיל סקיס אָנליין שפּילן שפּאַס, ווייַל ווינטער איז שטענדיק צופרידן ספּעציעל אין קינדשאַפט. עס איז ניט נייטיק צו ווערן אַן אַטלעט אין סדר צו אָנטייל נעמען אין די ביאַטהלאָן, ווען סקיערס גיין די דיסטאַנסע און דרייען אין טאַרגאַץ. אין אונדזער גאַמעס, אַלעמען קענען שטעלן אַרויף אַ רעקאָרד, געלאזן קאָמפּעטיטאָרס הינטער.
אין די זומער, אויך, עס איז קיין סיבה צו געבן אַרויף סקיינג & נדאַש; שיפל ראַסינג אויף די וואַסער, און פֿאַר די נאַרטלער האלט אים טייד צו אַ שטריק און קאַטשאַז אַ כוואַליע. די גערלז וועט זייַן צופרידן צו שפּילן דעם פּאָטער גאַמעס סקיס, טשוזינג אַ שיין גאַרניטער באַרבי, דאָראַ און אנדערע כעראָואַנז, וואס וועט דערשייַנען אין עס וואַסער-סקיינג אויף די דעקן פון דעם זשורנאַל. זיי וועלן זען און ליבע אַ פּאָר אַז קיסאַז ביז זייער Friends זענען פאַרנומען מיט זייער טשאָרז. אבער אויב זיי ציען די אויגן אויף איר, איר האַלטן פֿאַר אַ קליין בשעת, און איר האַלטן כעזשבן ווייזט.
ווייניק מענטשן וויסן, אָבער בעשאַס די מלחמות אין פאַרשידענע עראַס כולל פאָרשטעלן און סקיינג עקוויפּמענט. געוויינטלעך, זיי האָבן שוין געניצט, ווו ווינטערס זענען שטענדיק לאַנג, פראָסט, שניי. דער ערשטער זאָגן פּאַסירן אין 1200, ווען די שוועדישע מלך סווערקער אָרדערד זיינע זעלנער צו פירן אויס אַ ריקאַנאַסאַנס אָפּעראַציע אויף סקיס. ווייַטער, עס זענען אָפט רעפֿערענצן צו דעם ויסריכט בעשאַס פאַרשידענע מלחמות, ביז די צווייטע וועלט מלחמה. און די פּיינינגז און ינגרייווינגז קענען ווערן געזען סקיינג זעלנער נארוועגיע (בירקעביינערי), דייטשלאנד, ישראל, און פון קורס, רוסלאַנד.


text:
בת ים
בת ים איז א שטאָט אין תל אביב דיסטריקט, ישראל, און איז איינע פון די גרויסע שטעט אין גוש דן, עס געפונט זיך דרום פון תל אביב, פון מערב איז דער מיטלענדישער ים, פון מזרח איז חולון, און פון דרום ראשון לציון. איר באפעלקערונג איז געשאצט אויף ארום 130,000 איינוווינער.
די באבאווער חסידים האבן אויפגעשטעלט א שיכון אין בת-ים.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שטאט איז געגרינדערט געווארן דורך מענטשן פון תל אביב, מיטן נאמען בית וגן. וואס איז פארלאזט געווארן אין די תרפ"ט ראיאטן, נאכדעם וואס אראבער האבן אטאקירט די געגנט.
אין 1932, איז עס ווידעראמאל באזעצט געווארן, אין 1936 דערקלערט געווארן אלס לאקאלע ראט, און אין 1938, איז דער נאמען געטוישט געווארן צו בת ים. דעם נאמען האט הרב קוק פארגעשלאגן.
דער בירגערמייסטער איז שלמה לאכיאני.
טראנספארטאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נתיבי איילון פארט צו מזרח זייט פון שטאט, וואס טיילט אפ צווישן בת ים און חולון.
אויף דער נתיבי איילוןשאסיי, צווישן די צוויי ריכטונגען, פארט די ראשון לציון - תל אביב - הוד השרון באן ליניע פוןישראל באנען. אין דער שטאט זענען פלאצירט צוויי באן סטאנציעס, בת ים קוממיות און בת ים יוספטל.
ווי אויך ווערט יעצט געבויט די תל אביב לייכטע באן, וואס וועט פארן פון דער שטאט קיין תל אביב, רמת גן, בני ברק, און פתח תקוה.
צווילינג שטעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ליוואָרנאָ, איטאליע
- אַנטאַליאַ, טערקיי
- נאָיקלן, בערלין, דייטשלאנד
- ווילאורבאַנע, פראנקרייך
- אַוריטש, דייטשלאנד
- וואלפּאראיסא, טשילע
- קוטנע, פוילן
- קראַגודזשעוואַק, סערביע


text:
1896
1896 איז דאס 96סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1896 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 4טן יאנואר - יוטא ווערט א שטאַט אין די פאראייניגטע שטאטן
- 6טן אפריל - געעפנט די ערשטע אלימפיאדע
- 2טן יוני - גוליעלמא מארקאני שרייבט איין א פאטענט אויף ראדיא
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 16טן יולי - טריגווע לי, דער ערשטער סעקרעטאר פון די פאראייניגטע פעלקער (געש' 1968)
- 1טן דעצעמבער - געארגי זשוקאוו, קאמאנדיר פון דער רויטער ארמיי (געש' 1974)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 21סטן אפריל - באראן הירש, יידישער פילאנטראפ (געב' 1831)
- 10טן אויגוסט - אטא ליליענטאל, דייטשער אינזשעניר פון די פיאנערן פון אוויאציע (געב' 1848)
- 11טן אקטאבער - אנטאן ברוקנער, עסטרייכר דיריגענט (געב' 1824)
- 10טן דעצעמבער - אלפרעד נאבעל, שוועדישער כעמיקער און אינזשעניר, ערפינדער פון דינאמיט און איניציאטאר פונעם נאבעל פריז (געב' 1833)


text:
אוקראיניש
אוקראיניש איז אן אסט-סלאווישע שפראך וואס מ'רעדט אין אוקראינע. מער ווי 39 מיליאן מענטשן רעדן אוקראיניש.
די אוקראינישע שפראך איז ענליך צו איבעריגע סלאווישע שפראכן, ווי רוסיש, פויליש און סלאוואקיש. אבער די נענטסטע שפראך איז די רוסישע שפראך; איינער וואס קען רויסיש, קען געהערט האבן א שפראך מיט איינעם וואס רעדט אוקראיניש, אין פאקט איז א גרויסע חלק פון די אוקריינער רעדן בלויז די שפראך פון רוסלאנד.
די אוקראינישע שפראך זעלבסט אין צוטיילט אין צוויי סארטן שפראך, עס איז דא די צענטראלע אוקראינישע שפראך וואס איז מער מזרח אוקראינע געשטימט דאס רעדן די וואס זענען נאנט צו רוסלאנד ווי די גרויסע שטעט כארקאוו און כמיעלניציקי די שטעט וואס זענען נאנט צו רוסלאנד. דערנאך איז דא די גאליציאנער-אוקראינישע שפארך וואס ענדלט מער צו פויליש.


text:
קוואדראטישע גלייכונג
א גלייכונג פון דער צווייטער מדריגה רופט מען א קוואדראטישע גלייכונג. עס זעט אויס אזוי: ווען זיינען פאראמעטערס, און איז דער וואריאבל.
דאס פאראמעטער איז א קוואדראטישער שורש און פארבייט יעדער נומער א חוץ א נול, אבער די פאראמעטערס און קענען אויך זיין פארביטן מיט א נול.
די פארמולע צו רעכנען א קוואדראטישע גלייכונג איז ווי פאלגנדיק:
אויך איז דא גלייכונגען פון דער דריטער און פערטער מדרגה.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די בבלישע מאטעמאטיקער האבן שוין געהאט א מעטאד צו לייזן געוויסע קוואדראטישע גלייכונגען.
אין יאר 628 האט דער אינדישער מאטעמאטיקער בראהמאגופטא געגעבן די ערשטע אויסדרוקלעכע לייזונג פון דער קוואדראטישע גלייכונג אזוי:
- צו דער אבסאלוטער נומער געטאפלט מיט פיר מאל דעם [קאעפיציענט פונעם] קוואדראט, לייגט צו דעם קוואדראט פונעם [קאעפיציענט פונעם] מיטלען טערמין; דער קוואדראטישער ווארצל פונעם זעלבן, מינוס דעם [קאעפיציענט פונעם] מיטלען טערמין, צעטיילט מיט צוויימאל דעם [קאעפיציענט פונעם] קוואדראט איז דער ווערט. (בראהמאספוטאסידדהאנטא, קאלברוק איבערזעצונג, 1817, עמוד 346).
דאס איז גלייכווערטיק מיט:


text:
ליבהאבערס צו ברעכן, ענגשאַפט, צעשטערן, זענען געבעטן צו שפּילן פּאָטער אָנליין גאַמעס צעשטערונג. מאָם און ווערטער קענען זאָגן, אויב איר צעשטערן די גאנצע שטאָט, צו דירייל אַ באַן אָדער קלאַפּ אַרויף די אַעראָפּאָרט. גענוג צו רייצנ זייַן אידיש דורך ונסקרעווינג די ווילז פון קאַרס און גענומען זיין פֿיס טעדי לעווערעץ. אין די ווירטואַל וועלט איז פיל מער שפּאַס צו טאָן דאָס, ווייַל עס זענען גרויס-וואָג צעשטערונג. פֿאַר סטאַרטערס, איר קענען דרייען אַ שפּראָץ אויף די פֿענצטער & נדאַש; אַזוי צו וואַרעם אַרויף. ווייַטער, שטעלן אַ באָמבע אין די בנין אָדער דירעקט לאַזער סיסטעם אין פּלאַץ און אפֿשר איר וועט זייַן ביכולת צו קלאַפּן אַראָפּ אַ פּאָר פון סאַטאַלייץ.
גאַמעס כורבן דורך קאַטעגאָריע:
ברייקינג זאל זיין כאַאָטיש, אָבער איר קענען ווענדן עס אין אַ קונסט, ריקוויירינג אַ צוגאַנג מאַזעק. ווי צו צעשטערן אַ סקייסקרייפּער, אַזוי עס טוט נישט שעדיקן ארומיקע בנינים? צו טאָן דאָס, לאַדן עקספּערץ וואס זענען געלערנט די פּלאַן פון די ביניען און ווערטער זענען צו לייגן יקספּלאָוסיווז, צו דירעקט פאַרשטעלונג צו די צענטער. די הויז איז ווי אַ פאָלדעד אינעווייניק, ברייקינג אַרויף אין בלאַקס ווי די דיזיינער. דעוואַסטאַטינג שפּיל אין זייער מעשיות פאָרשלאָגן איבערחזרן דעם קונץ ווי ענג ווי מעגלעך צו די וואַנט געגרינדעט אין סדר. צו טאָן דאָס, איר נוצן די צוגעשטעלט מכשירים און יקספּלאָוסיווז. נאָך ארבעטן אויס, איר וועט ווערן אַ פּראָ סקראַפּינג.
לויט צו דעם פּרינציפּ קריייץ אַ לאַדזשיקאַל אָנליין צאַצקע ווו איר האָבן צו פּאָטער די כייפעץ פון טורמע. בלויז די ריכטיק כעזשבן פון מאַניפּיאַליישאַן און דעקסטעריטי העלפן פאָרן די הייך. פּלייינג אין עטלעכע סטאַגעס ווערן ינקריסינגלי קאָמפּלעקס, פּושינג מער ינטראַקאַט ווערסיעס פון די בנינים.
איר האָבן צו מעלדונג די פּייַניקונג קאַמער פון די טאַנק, צעשטערן בלאַקס פון פרוכט, דרייען אַראָפּ קעסטל קאָרעס קאָינס קראַשינג מאַטשבאַקס הייזער, דערפאַרונג פּלאַן ענדזשאַנירז.
& נבספּ;
איר זענט ווארטן פֿאַר דער מלחמה, ווו עס איז שטענדיק עפּעס יקספּלאָודז און קאַלאַפּסיז. צו רויך די פייַנט אויס פון די שלאָס, עס קענען נעמען אַ לאַנג צייַט צו באַלאַגערן און הונגערן די באוווינער, אָבער עס איז מעגלעך צו פּלאָמבירן די האַרץ פון אַ ביקס און שיסן אין אים. א ביסל מצליח היץ, און איר וועט ויסקערן אַוועק גאָר פֿאַרשטאַרקונג.
נינדזשאַ אריין די מוט און איצט ויסקערן אַוועק אַלץ אין זייער דרך, ווייווינג שווערדן און שוריקען טהראָווינג. קענען זיין דעוואַסטייטינג אַפֿילו בריק אַימעד אין די שוואַך פונט פּאַדאָגי.
ייליאַנז זענען נישט גרויס קאָנפליקט, ווען ער וועט טרעפן די פאַקטיש העלדן. זאל ס צעשטערן זייער באָוץ און כאַפּן יעדער עסן, נאָך קאַווערינג עס מיט לאָגס און שטיינער. איר נאָר דאַרפֿן אַ גוט ציל צו באָמבאַרדירן לאַנדיד אין די רעכט אָרט פאַסיליטיעס.
וויזאַרדס אַלץ איז ניט נוצלעך, און ווען איר באַמערקן אַז די פּלאַנעווען וואָווען קעגן איר, טאָן ניט וואַרטן פֿאַר אַ מאַגיש מאַך, און לונגעס ערשטער. צעשטערן ווי מאָנסטערס & נדאַש; מיר טאָן ניט דאַרפֿן בלאַדטערסטי זאָמבאַקי. און ווען איר ניטאָ געטאן מיט זיי, שטעלן זאכן אין סדר צווישן די סופּערנאַטשעראַל כוחות. ווער וועט געווינען: גענעם אָדער הימל?
אָנליין גאַמעס צעשטערונג פון די פייַנט זאַוועדוט איר אויף דער טעריטאָריע פון די בייז בירדס. אַמאָל עס איז געווען די מערסט פּראָסט בירדס זענען ומשעדלעך, אָבער ווען דער חזיר אנגעהויבן צו צעשטערן זייער נעסץ, זיי באַשלאָסן צו נעמען נעקאָמע. איצט זיי האָבן ווערן פּראַדזשעקטיילז טויגעוודיק פון ופראַמען אַוועק די הויז פון קיין מאַטעריאַל, געבויט חזיר.
קומענדיקע דיין מיסיע נעמט אָרט אין די פּריכיסטאָריק צייַט. אלטע שאַרק & נדאַש; מעגאַלאָדאָן, אין זייער מערדעראַס, דעסטרוקטיווע קראַפט טויגעוודיק פון דיסטרויינג אַלעמען און אַלץ אַרום. עס איז אַ ליכט סנאַקק פון אַ ריזיק דיינאַסאָר, צו זיין שטייענדיק נירביי.
אין אונדזער צייַט, אויך, עס זענען חיות, מאַשמאָעס יקסטינגקט. אַמאָל סייאַנטיס ריווייווד די פיש-קיללער, און זי רייסט אין אַ סטאַוו. איצט עס וועט ניט
& נבספּ; אַנטלויפן & נדאַש; ווייקיישאַנערז קומען אַריבער עס אויף די צאָן און צעשטערן די שיף פֿאַר איר, ווי פאַרווייַלונג.
לייוואַן אַרויף די שפּיל וועגן דער אומקום און טיראַננאָסאַורוס רעקס. איצט ער גייט צו ניו יארק, ופראַמען זיין עק אָדער פּאָז סקייסקרייפּערז, קראַשינג קאַרס קיקינג, פּולינג פּויליש און ביימער. קיוט קעצל אויך מיינט אַ פאַקטיש ומגליק אויב לינקס אַנאַטענדיד. אין סדר צו דערגרייכן דעם ציל פונט, ער דזשאַמפּס בעשאַס זיין ברעכן לאָמפּ וועט קער טאָפּ, טרער די פאָרהאַנג און טאַפּעטן, באַשטעטיק טעלעוויזיע, צעוואָרפן די ביכער.
אין די מערסט יקסייטינג קאַטעגאָריע, קלייַבן די שפּיל:


text:
וועלט האנדל ארגאניזאציע
די וועלט האַנדל-ארגאַניזאַציע (WTO; ענגליש: World Trade Organization) איז א גרויסע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע וואס רעגולירט האנדל צווישן לענדער. זי איז געגרינדעט געווארן דעם 1טן יאנואר 1995, אין דעם ארט פון דער פריערדיקער ארגאניזאציע, דער אלגעמיינער אפמאך וועגן צאלטאריפן און מסחר (General Agreement on Tariffs and Trade GATT). די ארגאניזאציע האט היינט 153 מיטגלידער לענדער, וואס פארטרעטן 97% פון דער וועלטס באפעלקערונג. די ארגאניזאציע איז הויפטקווארטירט אין גענף, שווייץ.
די וועלט האַנדל-ארגאַניזאַציע איז איינער פון וועלט קערפער וואס שטופן פאר מער עקאנאמישע גלאבאליזאציע. די ארגאניזאציע איז א צענטער פון עקאנאמישע פארשונג און אנאליז. זי ארבעט צוזאמען מיט די צוויי אנדערע אינטערנאציאלע פינאנציעלע ארגאניזאציעס, דעם אינטערנאציאנאלער געלטפאנד און דער וועלט באנק.
אפיציעל האט יעדע לאנד איין שטים אין דער ארגאניזאציע, אבער פראקטיש באשליסט מען נישט קיין זאך דורך שטימען נאר מען פרובירט שאפן א קאנסענזוס.


text:
מארטין לוטער קינג
מארטין לוטער קינג איז געווען א שווארצער גלח און בארימטער רעדנער וועלעכע האט געקעמפט פאר די רעכטען פון די שווארצע אין די כ' יארן ווען די שווארצע זענען נאך געווען גערעכנט אלץ צווייטע קלאס בירגער.
די מערסטע איז ער באקאנט מיט זיין בארימטע דרשה אין וואשינגטאן איך האב א חלום! ווי ער האט ארויסגעברענגט אז ער האט א חלום אז ווייסע, שווארצע, אידן, קריסטן און מוסילמענער לעבן צוזאמען. יענע דרשה האט געברענגט אסאך שטאלץ פאר די שווארצע באפעלקערונג.
ער האט זיך שטארק ארויסגעזאגט אז מ'זאל קעמפן פאר פרייהייט, אבער נישט מיט מעשי אלימות.
ער איז געשאסען געווארען דורך א ווייסע גוי שטייענדיג אויף א טעראסע אין מעמפיס טענעסי, ווינטער, תשכ"ח.
אין אמעריקע האט מען אנערקענט די אויפטיען פון קינג פאר די שווארצע באפעלקערונג דורך ערקלערן א נאציאנאלע חאגע אין די צייט פון זיין געבורטסטאג מארטין לוטער קינג דעי.
פריוואטער לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געבוירן אלס מייקל קינג, אבער זיין פאטער האט שפעטער געטוישט זיין נאמען אין עהרע פונעם דייטשן מארטין לוטער.
זיינע דרשות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אריבער וויעטנאם: א צייט צו ברעכן די שטילקייט
- גיבט אונז די רעכט צו שטימען
- ווי לאנג, נישט לאנג
- איך האב א חלום
- איך בין געווען אויפן שפיץ בארג
ביבליאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- שפרייזן צו פרייהייט: די מאנטאגאמערי געשיכטע (1958)
- די מאס פון א מענטש (1959)
- שטארקייט צו ליבן (1963)
- פארוואס מיר קענען נישט ווארטן (1964)
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זיין בארימטע דרשה איך האב א חלום לייוו אויף יו-טוב http://www.youtube.com/watch?v=smEqnnklfYs
- זיין לעצטע דרשה איך בין געווען אויפן שפיץ בארג http://www.americanrhetoric.com/speeches/mlkivebeentothemountaintop.htm


text:
זכרון משה
זכרון משה איז א געגנט אין מיטן ירושלים צווישן די הנביאים און מלכי ישראל גאסן.
זכרון משה איז געגרינדעט אין יאר 1905 דורך ציונים פון זיי ר' יחיאל מיכל פינעס, און דוד יעלין און נאך. איינער פון די פינף געגנטן וואס איז געבויט געווארן מיט משה מאנטיפיארי'ס געלט מיט א תנאי אז ס'זאל הייסן נאך אים, די געגנט איז געבויט געווארן מיט מאדערנער טעכנאלאגיע מיט די קאנצעפטן פון יענע יארן, ווי: די גאסן זאלן זיין שטאק אויסגעפלאסטערט ס'זאל אויסהאלטן די רעגן און ס'זאל נישט מאכן קיין בלאטעס, גראבן גרובער פאר ווי די וואסער זאל אפגיין, איינפלאנצן ביימער, און א פארבאט אויפצוהענגען קליידער צום אויסטרוקענען אויף דער גאס.
אזוי אויך איז זכרון משה די ערשטע געגנט אינדרויסן פון די מויער וואס איז נישט געבויט געווארן איין הויז נעבען צווייטן, און יעדע הויז האט געהאט זיין הויף און גארטן, וואס דאס איז געווען די ערשטע ווי נאכדעהן קומט רחביה און אנדערע געגנטן, ס'איז געווען נאר איין שטאקיגע הייזער און ס'האט געהייסן דעמאלט'ס די טייערסטע געגנט.
אין 1934 איז אויף ישעיהו גאס געבויט געווארן א טעאטער עדיסאן וואס האט יארן געדינט פאר דער שטאט'ס טעאטער ביזן אויפבוי פון טעאטער ירושלים אין 1971. אין יאר 2007 האט מען צעווארפן די געביידע.
מיט די יארן איז די געגנט געווארן נאכגעלאזט, אסאך הייזער האט מען אראפגעווארפן אדער צוגעבויט שטאקן, און צוליב זיין אין די טשאלנט פון ירושלים איז עס איבערגעטוישט געווארן צו א פרומער געגנט, און סאטמאר (אהרונים) בויט אויף זייער שטעטל דארט אויפן פלאץ פון די עדיסאן טעאטער, דארט איז אויך דא די לעמעל שולע, און בית דוד ילין וואס דינט היינט אגודת ישראל.


text:
אקסיסאל
אקסיסאל (ענגליש: Oxisol) איז א מין באדן פון דער באדן סיסטעם פון דער ארגיקולטור דעפארטאמענט פון די פאראייניגטע שטאטן. צום מערסטן, אקסיסאל ווערט געפונען אין רעגנוואלדן, וואס זענען במשך 15-20 גראד אויף צפון און דרום זייט פונעם עקוואטאר.
די עיקר'דיגע טיילן פונעם שאפונג פון אקסיסאלן זענען דער וועטער, ארגאנישע מאטעריעס און פארמישונג ביי בעלי חיים. אקסיסאלן זענען אייביג פון א רויטן אדער געלן קאליר, ווארום זיי האבן א גרויסע קאנסענטראציע פון אייזן און אלומיניום. זיי אנטהאלטן אויך קווארץ, קאאלין און ליים.


text:
אברהם ישעיהו קארעליץ
רבי אברהם ישעיהו קארעליץ (י"א חשוון ה'תרל"ט, 1878, קאסעוו - ט"ו חשוון ה'תשי"ד, 1953, בני ברק), איז געווען איינער פון די פירער פון יידנטום אין ארץ ישראל, און דער מחבר פון די ספרים חזון איש.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי אברהם ישעיהו איז געבויגן געווארן י"א חשוון תרל"ט אינעם שטעטל קאסעוו, ליטע, (דעמאלסט אין גראדנער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע, היינט אין בריסקער גובערניע, בעלארוס) צו זיין פאטער, הרב שמריהו יוסף קארעליץ, קאסעווער רב, און זיין מוטער, ראשא לאה, א טאכטער פון הרב קאצנעלבויגן, רב פון קאסעוו און דערנאך פון קאברין.
ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה האט ער געוואוינט אין סטויפץ, וואו ער האט געדינט ווי שטאטס-רב ווען דער ארטיקער רב, הרב יואל סאראצקין, איז געווארן פארטריבן פונעם שטעטל.
ווילנע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מינסק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום ט"ז תמוז תרצ"ג (1933) איז ער ארויף קיין ארץ ישראל, נאכדעם וואס הרב חיים עוזר גראדזענסקי האט געבעטן משה פרוש פון אגודת ישראל צו באקומען סערטיפיקאטן פארן חזו"א און זיין ווייב כדי זיי זאלן קענען וואוינען אין ארץ ישראל.[1]. לויט רפאל האלפערן האט דער חזון איש זיך איינגעשפארט אז מען זאל נישט באקומען דעם סערטיפיקאט דורכן הויפטראבינאט נאר דורך אגודת ישראל[2].
ווען ער איז אנגעקומען אין לאנד איז ער געבליבן עטלעכע טעג ביי הרב דוד פאטאש, ביז ער האט געדונגען א שטוב אין גאולה גאס אין תל אביב. עטלעכע וואכן נאך תשעה באב האט ער געדונגען א דירה אין דער נייער קהילה וואס האט זיך אנטוויקלט אין בני ברק, וואס איז שפעטער געווארן, אין א גרויסער מאס צוליב אים, א פעסטונג פון חרדישן יידנטום אין ישראל.
זומער תרצ"ד (1934) האט דער חזו"א געוואוינט א לענגערע תקופה אין צפת פאר זיין געזונט; במשך דער תקופה האט ער געלערנט בעיקר אינעם בית מדרש פון רבי יוסף קארו אין דער אלטשטאט.
דעצעמבער 1936 איז דער חזון איש געווארן געפערלעך קראנק. מען האט דאס מודיע געווען אומעטום אין דער יידישער וועלט, און מ'האט גערופן דעם עולם צו דאווענען פאר אים.[3].
אין תש"א איז נפטר געווארן ראשא לאה קארעליץ, דעם חזון איש'ס מוטער, אין ירושלים, און מען האט זי קובר געווען דארט.
זיינע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- הרב אברהם חיים ברים
- הרב אליעזר פלאצינסקי
- הרב אלעזר צדוק טורטשין
- הרב אריה פאמעראנטשיק
- הרב אריה אברהמס
- הרב גדליה נאדל
- הרב דב צבי קארלנשטיין
- הרב דוב לאנדא
- הרב חיים קאניעווסקי (זיין נעפע)
- הרב חיים שאול גריינימאן (זיין נעפע)
- הרב חיים שאול קארעליץ (זיין נעפע)
- הרב יהודה בויאר
- הרב יהודה שפירא
- הרב יחזקאל בערטלער
- הרב מאיר גריינימאן (זיין נעפע)
- הרב מאיר צבי בערגמאן
- הרב מיכל יהודה ליפקאוויטש
- הרב מרדכי שלמה בערמאן
- הרב משה יהושע לאנדא
- הרב נסים קארעליץ (זיין נעפע)
- הרב נתן שולמאן, ראש ישיבת סלאבאדקע
- הרב שאול ברזם (מאן פון זיין ניכטע)
- הרב שלמה כהן
- הרב שרגא פייוול שטיינבערג, ראש ישיבת תפארת ציון
- הרב שריה דעבליצקי
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ דער קארעספאנדענץ איז געדרוקט אין ספר גנזים ושו"ת חזון איש חלק ב' פון עמוד ק"ט
- ↑ רפאל הלפערן, במחיצת החזון איש, עמ' 51
- ↑ הרב אברהם ישעיהו קארעליץ געפעהרליך קראנק, אונזער עקספרעס, 24.12.1936. ביי דער היסטארישער יידישער פרעסע.


text:
עליזאבעט טיודאר
עליזאבעט טיודאר (ענגליש: Elizabeth Tudor ; 2טן יולי 1492 – 14טן סעפטעמבער 1495) איז געווען די צווייטע טאכטער און דאס פערטע קינד פון הענרי דער זיבעטער פון ענגלאנד און עליזאבעט פון יארק.[1]
זי איז געשטארבן פון אטראפיע בערך זעקס חדשים איידער איר שוועסטער מערי איז געבוירן. עליזאבעט איז געווארן באערדיגט אין וועסטמינסטער אבי.
איר עלטער געשוויסטער זענען געווען ארטור, פרינץ פון וויילס, מארגארעט און דער צוקונפטער הענרי דער אכטער פון ענגלאנד. איר יונגערע געשוויסטער זענען געווען מערי, עדמונד, עדווארד און קאטערינע.


text:
די טעאָריע פון קאַנספּיראַסי קעגן קיפראס געפֿונען אַ נייַ אַליירט אין דער מענטש פון דער מיניסטער פון אַגריקולטורע קויאַליסאַ NIKOS, וואס אָרדערד אַ ויספאָרשונג אין די סאַספּישאַנז פון היגע רעזידאַנץ אַז אַ בריטיש Air Force AIRCRAFT סטיישאַנד אויף די אינזל איז געטראגן אויס רעגולער ספּרייינג אַן אומבאַקאַנט כעמיש.
דער עבודה פון אַגריקולטורע איז ממש Flooded מיט טענות פון מענטשן, Farmers און אָרגאַניזאַציעס וואָס אין איין קול זאָגן אַז די AIRCRAFT ראַף באזירט אין קיפראס פּיריאַדיקלי ספּרייד קעמיקאַלז אין די לופט מיט בייז מאטיוון.
די וואס גלויבן אין די קאַנספּיראַסי טעאָריע פון די כעמיש סאַבסטאַנשאַלי געוואקסן זייַן טעטיקייט אין געזעלשאַפטלעך מידיאַ אין פריש יאָרן. זיי אַרויסרופן עפנטלעך דייַגע אַז די ספּרייינג איז געטראגן אויס אין סוד, די סוד קעמיקאַלז פאָקוסעד אויף קלימאַט ענדערונג, פאַרמייַדן די פאָרמירונג פון וואלקנס און אָפּזאַץ, און ווען ינדזשעסטאַד אַפֿילו טוישן די פֿונקציע פון די מענטשלעך מאַרך.
מיניסטער קויאַליס געשיקט אַ בקשה צו די קאַמיטי אויף די סוויווע, נאָך בעת באקומען אַ בריוו פון דער טשערמאַן פון דער יוניאַן פון Farmers (EKA) - פּאַניקאָס אַמבאַסאַ, וואס דעמאַנדעד אַ דערקלערונג פון די סיטואַציע.
עס זענען ערנסט גראָונדס צו גלויבן איז ניט פאַקטיש זאָגן אַז קעמיקאַלז קענען האָבן אַ פּראַל אויף רעגיאָנאַל קלימאַט. Farmers פאָדערן אַז דער ציל פון ספּרייינג איז צו טוישן דעם זאַץ פון דער ערד, און די כעמיש קאַמפּאַונדז אין די לופט קען פּאַטענטשאַלי דזשעפּערדייז די פיייקייַט פון די אַטמאָספער צו פֿאָרמירן רעגן וואלקנס און אָפּזאַץ, קאַמענטאַד קויאַליס.
מיר זענען עמעס זארגן, ווייַל לעצטנס עס זענען עקסטרעם וועטער געשעענישן, הויך טעמפּעראַטורעס און מאַנגל פון רעגן, האט דער טשערמאַן פון אַמבאַס.
גרין פּאַרטיי פירער דזשארזש פּערדיקיס געזאגט אַז שוין אַדכיר צו פילע סאַספּישאַנז אַז ספּרייד קעמיקאַלז אַז ביסט גיינינג מאָמענטום, פּאַסיק אַ פאַקטיש פּראָבלעם אין קיפראס.
כאָטש עס איז ניט אין דער וועלט פון קיין SCIENTIFIC באַזע אין די פאָרמירונג פון קלימאַט און וועטער געשעענישן פאַרוואַלטונג, קויאַליס מיניסטער געבעטן די עבודה פון פרעמד ענינים מיט אַ בקשה צו דורכקוקן די בריטיש באַסעס און געבעטן צו קוקן אין דעם ענין.


text:
טערמאדינאמיק
טערמאדינאַמיק איז א צווייג פון פיזיק וואס שטודירט ווי היץ באוועגט זיך פון איין אביעקט צו א צווייטן. אויך שטודירט עס די ענדערונג פון דרוק און פארנעם פון אביעקטן, און ווי היץ ווערט פארוואנדלט אין אנדערע סארטן ענערגיע.
טערמאדינאמיק האט זיך אנטוויקלט כדי צו שטודירן די עפעקטיווקייט פון מאטארן פון דעם 18טן יארהונדערט ביזן 20סטן יארהונדערט.
עס זענען פאראן פיר געזעצן פון טערמאדינאמיק. דער ערשטער געזעץ זאגט אז היץ קען אריבערגיין צווישן פיזישע סיסטעמען. דער צווייטער געזעץ זאגט אז א פיזישע סיסטעם האט ענטראפיע, וואס באגרענעצט וויפיל טערמא-דינאמישע ארבעט איז פאראן אין דער סיסטעם צו שאפן היץ.
א וויכטיקער באגריף אין טערמאדינאמיק איז "טערמא-דינאמיש גלייכגעוויכט".


text:
נולד מאוחר האט געשריבן:סדא מענטשען וואס זיכען שכל, מחשבה, טראכטן, זיי זענען די איינציגסטע אידשע אויסגאבע וואס די שרייברס פרובירען צי טראכטן.
אנפארטענטלי זענען זיי עקסטרימעסטן.
DotCom האט געשריבן:נולד מאוחר האט געשריבן:סדא מענטשען וואס זיכען שכל, מחשבה, טראכטן, זיי זענען די איינציגסטע אידשע אויסגאבע וואס די שרייברס פרובירען צי טראכטן.
אנפארטענטלי זענען זיי עקסטרימעסטן.
וואס מיינסטו מיט עקסטרעמיזם?
ראשעקאל האט געשריבן:זעהט נישט אויס אז די האסט לאנג נישט געליינט , ווייל די חודש האבען זיי וועגן די פאנזשעלאו'ס פאר שפיטעלער......
איז דאס ערענסט אדער א וויץ?יאנקל האט געשריבן:אין א געזעלשאפט וואו טראכטן איז טריפה, איז אן אויסגאבע וואו עס ערשיינען טראכטנדיגע מאמרים ווערד באגריסט צו ווערן, אפגעזען פון וואס די מסקנות זענען. גענוג האבן אנגעהויבן זייער טראכטן קאריערע אין "מעלות" און זענען שפעטער געווארן פולקאמע משכילים רחמנא ליצלן.
יאנקל האט געשריבן:עס מוז אויך דערמאנט ווערן די היפאקריטסטווע וואס שרייט אזוי הויך. די הויפט רעדאקטארין איז דאך קלאר אנגעלייענט מיט משכיל'ישער און אידישיסטישער ליטעראטור, און זי האט די גאל אונטערצורייסן אנדערע אויסגאבעס און זאגאר די וואס זענען נישט אזוי מיליאן פראצענט פרום ווי א. כ"ץ'ס ארטיקלען שטעלן פאר. ס'ארא בושה!
קלאר האט געשריבן:איך ווייס נישט פין איינער וואס זאל פרום ווערן וועגן די מעלות,
מ'קען ענדערש קאלט ווערן פין די שוואכערע אידישע ליינווארג ווי ווארעם ווערן פין די מעלות
אבער איך לאז עס נישט אריין אין שטוב וועגן די שלום בית שמועסן וואס זיי פלעגן האבען ברבים
איך דארף נישט מיינע קינדער זאל מיך מחנך זיין מיט שלום בית פין די מעלות
איך הער אז זיי האבען אויפגעהערט מיט דעם, אבער דער סעלפאן בריוו האט מיך באוואויגן ווייטער צו שטיין ווייט דערפון
נישט וועגן מיין ווייב זעהט נישט מיין סעלפאן, נאר ווייל מיינע קינדער דארפן נישט וויסן אז ס'איז א אישו
נח געציל האט געשריבן:די מעלות איז פון די איינציגע אויסגאבעס אין אידיש וואס איז ווערט די פינף דאללאר.
שמעקעדיג האט געשריבן:זעקס דאללער איז עס אויך ווערד?
ווייל די פרייז איז שוין היינט 6
שוין עטליכע יאר וואס עס קאסט זעקס דאלאר. אנדערש ווי יעדע נארמאלע אויסגאבע אויף דער וועלט, האט "מעלות" קיין איין ווארט נישט גערעדט איבער דעם וואס זיי זענען ארויף די פרייז. בסך-הכל, אויב איינער האט גענומען די מי איבערצוקוקן זיין גראסערי-רעסיט האט ער געקענט באמערקן אז די נייע "מעלות" באר-קאוד רעכנט זעקס דאלאר אנשטאט פינף.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: berlbalaguleh און איין גאסט


text:
וועסט עדמאנטאן מאלל
די וועסט עדמאנטאן מאלל (ענגליש: West Edmonton Mall), געפינט זיך אין עדמאנטאן, אלבערטא, קאנאדע, איז צפון אמעריקע'ס גרעסטע שאפינג מאלל און פארמאגט די וועלט'ס גרעסטע פארקינג לאט מיט פלאץ פאר 20,000 אויטאס. די מאלל איז 23 יאר געווען דער וועלט'ס גרעסטע מאלל ביז אין 2004 ווען די גאלדן ריסוירסעס מאלל אין כינע האט איבערגענומען דעם טיטל.
ארכיטעקטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די מאלל איז געבויט געווארן אין 1981 אינדרויסן פון דער שטאט עדמאנטאן אויף א שטח פון 5.3 מיליאן סקווער פיס און האט געקאסט 1.4 ביליאן דאלאר צו בויען. די מאלל פארמאגט איבער 800 געשעפטן וועלכע געבן אינאיינעם ארבעט פאר 23,000 מענטשן.
סוקסעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די מאלל באקומט בערך 33 מיליאן באזוכער פער יאר און צווישן 60,000 און 150,000 באזוכער פער טאג. מענטשן קומען צו פארן פון גאנץ נארט אמעריקע צו באטראכטן די געביידעס, אינערליכע האטעל, און די וועלט'ס גרעסטע אינערליכע וואסער פארק און נאך א רייע אטראקציע אוון שפיל פלעצער וועלכע געפינען זיך אלעס אונטער איין דאך.
די מאלל איז ארגינעל געווען א סוקסעס אבער האט שפעטער זיך געפלאגט ווען א טייל גרויסע געשעפטן האבן זיך פארמאכט אין שפיץ פון קענעדיען טייער וועלכע האט דארט פארמאגט איר גרעסטע געשעפט. אין די לעצטע יארן איז דער מצב בעסער געווארן ווען די פראווינץ האט אויפגעלעבט צוליב אירע גרויסע אויל קוועלער וועלכע זענען געווארן גאלד גריבער ווען די פרייזן פון אויל האבן זיך געהויבן.


text:
טראמוויי
טראַמװײ (טראַם) איז אַ מין טראנספארט װאָס פאָרט אויף גערעלסן אין די גאַסן. די ערשטע טראמווייען זענען געווען געפירט מיט פערד. שפעטער האט מען געניצט אנדערע ערליי קראפט. פון מיטן 19טן יארהונדערט ביז מיטן 20סטן יארהונדערט זענען טראמווייען געווארן פארשפרייט איבער דער וועלט, בעיקר ניצנדיג עלעקטרישן קראפט. נאכהער זענען רוב טראמווייען בטל געווארן. לעצטנס האט מען אנגעהויבן באנייען טראמוויי טראנספארט.
אין בעלגיע, די שטעט אנטווערפן, בריסל און גענט האבן טראמוויי סיסטעמען וואס מען טוט היינט פארגרעסערן. אמסטערדאם אין האלאנד האט א פארשפרייטע טראמוויי סיסטעם מיט 16 ליניעס.


text:
ראיעל קענעדיען מאונטעד פאליציי
די קעניגלעכע קאנאדישע אויפזיצנדיקע פאליציי (ענגליש: Royal Canadian Mounted Police ראיעל קענעדיען מאונטעד פאליס), באקאנט אלס די אר-סי-עם-פי אדער מאונטיס, איז די נאציאנאלע געזעץ ענפארסמענט אגענטור פון קאנאדע, און אויך א שטארקע סימבאל פון דאס לאנד. די אגענטור איז געגרינדעט געווארן אין 1873 אלס די נארט-וועסט מאונטעד פאליציי צו קאנטראלירן דאס לאנד פון אינערליכע קאנפליקטן. די אגענטור פארמאגט היינט 16,000 אפיצירן. וויבאלד ווען די פאליציי קראפט איז געגרינדעט געווארן האבן זיי גענוצט פערד, איז די סימבאל פון די אגענטור געבליבן אן אפיציר רייטנדיג אויף א פערד.
ארגאניזאציע און אירע פליכטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אר-סי-עם-פי ווערט אנגעפירט ביי א קאמישענער אין די אגענטור'ס הויפטקווארטיר אין אטאווע. די אגענטור איז איינגעטיילט צו 700 טיילן, צושפרייט איבער'ן גאנצן לאנד. אויסער די אפיצירן האט זי 5000 ציווילע ארבייטער אין אירע אפיסעס איבער'ן לאנד. די אגענטור ברויך ארויפצווינגן די נאציאנאלע געזעצן אויף די איינוואוינער און די פראווינציאלע געזעצן אין יעדע פראווינץ. אין די דריי טעריטאריעס איז די אר-סי-עם-פי די איינציגסטע פאליצייאישע כח ווייל עס איז קיינמאל נישט איינגעשטעלט געווארן א לאקאלע פאליצייאישע קראפט וואו עס איז פאראן אין אלע שטעט אין קאנאדע. די מאונטיס געפינען זיך איבעראל: אויף פליגער, באנען, אויטאס, שיפן, שניימאבילן, און נאך כדי נאכצוגיין ארגאניזירטע פארברעכן, קאמערציאלע און עקענאמישע פארברעכן, געלט שווינדלערייען, און די נייע תקופה פון קאמפיוטער און טעלעקאמיוניקאציעס פארברעכן, און היינט צו טאג אויך טעראריזם. צו ווערן אן אר-סי-עם-פי אפיציר מוז מען זיין א קאנאדער בירגער, 19 יאר אלט, און געזונט און שטארק. זיי גייען דורך א 6 מאנאטן טרענירונג און מוזן דינען 5 יאר.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בעפאר דער ערשטער וועלט מלחמה איז די אר-סי-עם-פי געווען א פאליצייאישע קראפט ווי געווענליכע פאליציי אגענטורן. נאך די קריג איז די אגענטור מאדרניזירט געווארן און אנגעהויבן טאן קאנטער-שפיאנאזש ארבעט. אין יענע יארן איז אויך געגרינדעט געווארן די עף-בי-איי אין די פאראייניגטע שטאטן. די אר-סי-עם-פי איז געווען שטארק אקטיוו אין די קאלטע קריג און האט געזאמעלט אסאך שפיאנאזש פון די קאמוניסטישע רוסלאנד ווען אין דער זעלבער צייט האט זי ווייטער געטאן אירע אינערליכע פליכטן אינלאנד. אין די 1960ער יארן איז די אגענטור געווארן שטארק אקטיוו אין קוויבעק ווי די סעפעטאריסטן האבן אנגעהויבן פארלאנגען זעלבשטענדיקייט. די סעפעטעריסטן האבן געהאט טעראריסטישע גרופעס וועלכע האבן אפגעטאן טעראריסטישע אקטן ווי קינדעפינגס און מערדערייען אויף ליבעראלע אפישעלס. די אר-סי-עם-פי איז געווארן זייער אקטיוו אין קוויבעק און האט גאר סוקסעספול אויסגעראטן די גרופעס. אבער די אגענטור איז קריטיקירט געווארן אלס באהאנדלן זאכן צו ווילד ווי זיך איינברעכן אין הייזער א.ד.ג. די קאנאדער רעגירונג האט נישט געוואלט באשמוצן איר סעקיוריטי אגענטור'ס נאמען און האט דערפאר צוריק ציוויליזירט די אר-סי-עם-פי און אנשטאט געגרינדעט אין 68' די סי-עס-איי-עס, אלס קאנאדע'ס אינטעליגענץ אגענטור. נאך אלס איז די אר-סי-עם-פי פארמישט אין אויספארשונגן פארברעכן אקטן פון שפיאנאזש און טעראריזם.


text:
תהלים כולל
די אחראים: אחראי, געלעגער, איך_הער
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 16483
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
- איזעי
- שר האלף
- תגובות: 1533
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 21, 2011 5:30 pm
- לאקאציע: אויפן שטאק
איזעי האט געשריבן:איך האב שוין גראדע אמאל געהערט אזא מעשה, נאך פאר עס איז געווען דער תהלים כולל, עס קען זיין אמת.
כאטשיג עס בלייבט א וואונדער, ווייל געווענליך קומט מען נישט אפ אזוי לייכט פון קיין צעמענטענע פלאר.
דערמאנטס מיר א מעשה
א איד האט געדארפט כאפן א פליגער, ער קומט אן אין עירפארט און טרעפט נישט קיין פארקינג, הייבט ער אויף די הענטעלעך צום טאטן אין הימל און זאגט, אוי באשעפער, איך דארף כאפן דעם נעקסטן פליגער, איך דארף א פארקינג.
אין יענע רגע בעקט איינער ארויס און ס'ווערט ליידיג א פארקינג, רופט ער זיך אן, אקעי באשעפער ס'איז גוט איך האב שוין א פארקינג...
לענינינו, זאגסט "גאטש ס'בלייבט א וואונדער", נו דאס איז דאך דער תהלים כולל, אויב עס דרך הטבע איז דאך עס דרך הטבע, און דערפאר איז דער תהלים כולל פאר שלא כדרך הטבע
- צולייגער
- שר האלף
- תגובות: 1173
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
איך בין נישט קיין אגענט פאר תהלים כולל, כאטש איך ווייס פון צוויי פעלער וואו נאכן זיך איינשרייבן האט מען געזעהן גרויסע ישועות בנסתר צו בנגלה, ש'קיין נאפקעמינע.
דאס קינד איז געפאלן מיטן קאפ אראפ - צו א סעמענטענע פלאר.
יעצט זאג איבער מחותן 'לעבט מען עס לייכט איבער, העכסטנס מיט א צובראכענע ביין'?
ערענסט גערעדט: איך לייקען נישט די פאקט אז דא קען ווען געשען א טראגעדיע, און איך לייקען נישט די פאקט אז תהלים העלפט אייביג, און מען דארף עס אייביג האבן,
עס פעלט זיך אבער אויס, א באזינדערע שמיעס איבער די תהלים כולל, אירע מקורות ע"פ ספרים וסופרים, אירע מעשות וואס זי לייגט יעדע וואך, אא"וו, און ווי דו פארשטייסט וועט אזא אשכול נישט איבערלעבן 24 שעה, דערפאר איז בעסער אז מען הייבט נישט אן
- leiby
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3904
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 16, 2008 11:08 pm
- לאקאציע: צווישן אידן
- צולייגער
- שר האלף
- תגובות: 1173
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
- יגעתי ומצאתי
- שר האלף
- תגובות: 1323
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 31, 2011 5:02 pm
- מומחה עצום
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6839
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 08, 2011 2:26 pm
- לאקאציע: צייטווייליג אויפן עולם הזה
- פארבינד זיך:
יגעתי ומצאתי האט געשריבן:ווער זענען באמת די תהלים זאגער'ס? ווער פירט עס אן? וואו איז עס פלאצירט?
לויט וואס כ'האב געהערט זענען די תהלים זאגערס בחורים, און "כולל" יונגערלייט, א שטייגער ווי ציצית קניפן... כידוע ליודעי חן
מיר שטעלן צו קאמפיוטער און טעכנאלאגיע הילף, טעק סופארט, וועב דיזיין, פראגראמינג, גראפיקס אדער סיי וואס איר ווילט פאר די בעסטע פרייזן.
- צולייגער
- שר האלף
- תגובות: 1173
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
שאלת_חכם האט געשריבן:שוין נישטא וואס צו אדווערטייזן, ווי מען גייט און שטייט קלאפט מען זיך אן אין זייערע נישט געשטויגענע מעשיות
געבויט אויף? די גלייבסט נישט אז תהילים ברענגט ישועות? הגם היינט איז א הסתר פנים און מ'זעט נישט היינט קיין אפענע זאכן, אבער ליין איבער זייערע מעשיות העסטו זען אז ס'נישט קיין אפענע זאכן, נאר ווער ס'גלייבט אין אייבערשטען ווייסט אז די גוטע ענדע האט א שייכות מיטן תהילים, א כופר קען עס תולה זיין במקרה.
זיי פארציילן נישט קיין קריאת ים סוף מעשיות.
הק' נ'חמן י'עקב ק'אהן המכונה ני"ק.
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך איצט דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און איין גאסט


text:
תהלים כולל
די אחראים: אחראי, געלעגער, איך_הער
- חאצקל פרייליך
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 268
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 29, 2016 4:59 pm
חאצקל פרייליך האט געשריבן:אין א פארטאגס פאראיאר ווינטער בין איך אמאל געגאנגען אריינכאפן א טבילה במקוה אין אונטערשטן שטאק פון א שול בשכינות ביתי שמקור הקהילה קדושה הוא בגאליציע, און ביים אריינסטאפן פאר א האלבע מינוט אין היכל הביהמ"ד האב איך געזען ווי די אידן זאגן תהלים מיט גרויס התעוררות ויה"ר שיתקבל לרצון לפני אדון כל, ואמרתי אני בלבי אז ס'איז מעגליך די נאטורליכע קארגשאפט ערלויבט זיי נישט צו ספענדן אביסל געלט פאר כוללי חצות ותהלים, ממילא מוזן זיי עס אליין טון. אית מאן דפרע בגופי' ואית מאן דפרע בממוני'.
אוואו זעענדינג אויפ'ן בּאס א איד זאגן תהלים, רופט זיך אן עימעצער: הייסט דאס דו בּיסט אן אויבּער חכם, דו מוזט אליין זאגן, תהלים כּולל איז דיר נישט גוט... יענער האט עס נאך געזאגט פאר א וויץ, אבּער ווי לאנג קלערט עטץ וועט עס נעמען בּיז מ'וועט עס זאגן פאר ערענסט?
ס'איז על הכּלל כּולו יצא, ווען אנשטאט מ'זאל אנקוקן די אלע קאפּ פארדרייערס ווי לצים, זענען עס די וואס קרומען דערקעגן גאנצע אפּיקורסים בּיי געוויסע. ועל זה ידוו כּל ה.....
- יהודי
- שר האלף
- תגובות: 1789
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג סעפטעמבער 02, 2016 2:20 pm
- לאקאציע: ווייט פון פאליטיק.
האסט נישט וואס צו טון ? דאן דריק דא
האסט קריטיק ? אויב יא דריק דא אבער שוין יעצט !!
און פאר א שקויעך דריק דא, נאר אויב די האסט נערוון.
פארוואס האט דער בעל התהלים כולל נישט די רעכטען וואס יענע בדחן האט?
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 325
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 08, 2016 8:53 pm
- לאקאציע: אין בונקער
- שטאלצער יוד
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 479
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 19, 2016 2:00 pm
בעל דעת האט געשריבן:איך וויל סתם פארשטיין, איך האב פריער געוואטשט א קליפ וואס איינער האט ארויף געליייגט אויף אינזער וועלטעל ווי א גוויסע בדחן ריפט אויס א געוויסע רבי, אין בשעתן אויסריפען איז משפיע ער נישט נארמאלע ברכות, אזוי ווייט אייז איינער האט דארט געשריבען אז עס נישט געווען קיין טריקענע אויג בשעת מעשה
פארוואס האט דער בעל התהלים כולל נישט די רעכטען וואס יענע בדחן האט?
דו האסט אליין געזאגט די תירוץ. ווייל ער איז א בדחן.
- טשאלענט
- שר האלף
- תגובות: 1476
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 07, 2016 3:34 pm
- לאקאציע: אין טשאלענט טאפ
צד תמות האט געשריבן:ווי האט שוין דער יארמער פאראויסגעזאגט: "דן, מיט'ן כולל, איז בגימטריא גנב"...
אינגערהייט פלעג איך זאגן:
"די לעבן איז צו ערנסט צו נעמען אזעלכע נארישקייטן פערזענליך",
היינט בין איך שוין געקומען צום שכל זאג איך:
"די לעבן איז צו נאריש צו נעמען אזעלכע ערנסטע זאכן פערזענליך"...
להודיע האט געשריבן:דן בן יעקב ? וואס ? יא נישט קיין שום מיסטעיק, דן בן יעקב!
ענד איטס עגעין "תהלים כולל" וואס באווייזט יעדעס מאל עקסטער צו ערשטוינען אלעמען מיט זייערע פאנטאסטישע חידושים וואס מאכט שפרינגען יעדן נפש היפה.
איר זענט שוין זאט צו הערן פון אלע סגולה פירמעס וואס נוצן ריבניץ ? טאהש ? מירון ? נישט גע'דאגה'ט, תהלים כולל, די אלטימעט ישועות מאשין איז דא אייך צו העלפן לייזן אייער קאנסערן. א פרישע יאר, א פרישן ספין, און דאסמאל איז קבר "דן בן יעקב" געפאלן א קרבן. טאקע גאנץ א ווייטע וועג אבער מ'מוז מודה זיין, קריעטיוו עס איז.
די מעלה מיט דן בן יעקב איז ווארשיינליך אז דער ציון באלאנגט נישט פאר א באזונדערע קבוצה ביי כלל ישראל, די ליטווישע למשל זענען נישט גורס די גאנצע געפאראכטס קיין מירון, ריבניץ ציט אויך נאר א געוויסן סארט קלייענטל, טאהש איז א חצר הקודש, דער ציון פון יונתן בן עוזיאל איז פאר אלטע בחורים עקסילוסיוו, אפילו רבי לייב בעל יסורים איז געווען א חסיד פון מיטעלער רבי'ן. "תהלים כולל" וויל נישט ראסיזים, די געטרייע שלוחים פון כלל ישראל זענען דא פאר יעדן איד וואס שטאמט פון די י"ב שבטי קה אפגעזען פון קאליר, קרייז אדער גענדער.
אט דא קומט אריין אין בילד דער קבר פון "דן בן יעקב". נישטא קיין איין איד וואס קען זאגן איך באלאנג נישט צו דעם קרייז. יעדער וואס שטאמט מזרע אברהם יצחק ויעקב איז א מחותן אהער. דער מעסעזש פון "תהלים כולל" לויטעט: " איר זענט א פרענק וואס ווייסט נישט וועגן ריבניץ ? טאהש רעדט נישט צו אייך ? מירון איז צו טיפיקל ? נאו פראבלעם. לעצטע מאל מיר האבן געטשעקט שטאמט איר אלע פון די שבטים הק', דן בן יעקב איז יאר וועי טו גאו! גיט ביטע אהער די קרעדיט קארטלעך, סיינט היינט אויף מעמבערשיפ, שטיצט די מוסדות און פועל'ט אלעס גוטס."
זייט מיר נישט חושד, איך בין נישט דא ח"ו צו מאכן חלילה ליצנות פון דעם מקום קדוש. חזקה על תהלים כולל זאלן אפירשלעפן אלע פארשטיפטע ענינים און קבלות איבער דעם ענין, און גראדע איז טאקע דא אין ספרים פארשידנס איבער די סגולות פון דעם ציון. פארט איז בויך וואקלנדיג צו מיטהאלטן וויאזוי דאס מוסד הק' תהלים כולל טראגט דעם ציבור אויף א רייד וואס דו קענסט קיינמאל נישט וויסן וואס איז נעקסט.
דאס איז אמאל זיכער, ווען משוגע וואלט וויי געטאן וואלט מען געברויכט אן אווער דאז פון פעין קילער.
ק/פ
איך כאפ נישט די דשאוק
וואס איז די פראבלעם צו זאגן תהילים ביי קבר דן בן יעקב? אין ארץ ישראל איז עס א מקובל'דיגע מקום מסוגל.
- מה פתאום???
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4214
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2015 5:16 pm
- לאקאציע: פארמעסט ביורא
- פארבינד זיך:
וויאזוי צו זוכן אנליין
וויאזוי צו זוכן אייוועלט
~מומחה עצום
שטאלצער יוד האט געשריבן:בעל דעת האט געשריבן:איך וויל סתם פארשטיין, איך האב פריער געוואטשט א קליפ וואס איינער האט ארויף געליייגט אויף אינזער וועלטעל ווי א גוויסע בדחן ריפט אויס א געוויסע רבי, אין בשעתן אויסריפען איז משפיע ער נישט נארמאלע ברכות, אזוי ווייט אייז איינער האט דארט געשריבען אז עס נישט געווען קיין טריקענע אויג בשעת מעשה
פארוואס האט דער בעל התהלים כולל נישט די רעכטען וואס יענע בדחן האט?
דו האסט אליין געזאגט די תירוץ. ווייל ער איז א בדחן.
עקזעקטלי, די תהלים כּולל מעשׂיות איז אזוי אמת ווי יענע בּדחן'ס מעשׂיות.
א חוץ פון דעם האט דער בּדחן לכאורה נישט געבּעטן קיינעם פון די אנוועזענדע קיין מעמבּערשׁיפּ אויפ'ן בּארוף פון די ישׁועות...
-
- שר מאה
- תגובות: 162
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 02, 2016 11:11 pm
קארעקט האט געשריבן:ברזל פארגינען, פארגינען יענעם...
תהלים כולל צווינגט אויך נישט מעמבערשיפ פון קיינעם, ווער ס'וויל קען זיי געבן געלט פאר זייער סערוויס פון זאגן תהלים פאר זיינע הזכרות און ווער סאיז דשעליס קען שרייבן תגובות אויף אייוועלט אראפצורייסן א מפעל וואס האט קיינעם גארנישט געטון קיין שלעכטס.
קארעקט!
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 346
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 26, 2016 5:36 pm
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 325
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 08, 2016 8:53 pm
- לאקאציע: אין בונקער
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט


text:
לשון הרע
פארלוימדונג און לשון הרע מיינט ווען איינער רעדט שלעכט אויף א צווייטן אפילו די שלעכטס איז אמת, אבער עס טוט שעדיגן יענעם. אויב עס איז אויך נישט אמת, הייסט דאס הוצאת שם רע. און ווען צ.ב. ראובן דערציילט שמעון אז לוי האט אים געזאגט אז דו שמעון האסט געטאן א געוויסע שלעכטס, דאס הייסט רכילות [1].
חז"ל זאגן: "לשון הרע שקול כנגד עבודה זרה, גילוי עריות ושפיכות דמים".
דער חפץ חיים האט זיך זייער אפגעגעבן און געשריבן ספרים וואס לערנט אויס אלע געזעצן פון הלכות לשון הרע.
אויב איינער איז א באקאנטער פובליק פיגור, און זיינע מעשים ווערן דעבאטירט און דורכגעהאנדעלט דורך די מאסן איז נישט דאס קיין עבירה ווייל עס איז נוגע פאר יעדן יחיד וואס ווערט אפעקטירט פון די מעשים.


text:
רעגנבויגן
א רעגנבויגן איז א נאטורליכע דערשיינונג.
די רעגנבויגן אין תנ"ך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויט די ווי עס שטייט אין די תורה, איז די רעגנבויגן דערשינען געווארן נאך די געשיכטע פון דער מבול אלס א צייכונג צו דערמאנען גאט צו מער נישט פארפלייצן די וועלט מיט א מבול. דאס האט פאסירט גלייך נאך'ן מבול ווען נח האט מקריב געווען א קרבן פאר גאט, און גאט האט אים צוגעזאגט און געמאכט א בונד מיט אלע באשעפענישן אז מער וועט ער נישט פארלענדן דער מענטש אויך אויב זיי וועלן זינדיגן.
ביי די יידישע טראדיציע איז מקובל, אז ווען עס קומט ארויס א רעגנבויגן איז דאס א שלעכטער סימן און דאס ווייזט אז גאט איז אין צארן און ער וויל פארלענדן דער מענטש, נאר ער דערמאנט זיך אין זיין בונד און שיקט ארויס די רעגנבויגן גערן.


text:
װיקיפּעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט
אינהאַלט
- 1 וואס וויקיפעדיע איז נישט
- 1.1 וויקיפעדיע איז נישט קיין צוזאם ווארפעניש פון אלערליי אינפארמאציע
- 1.2 וויקיפעדיע איז נישט קיין ווערטערבוך אדער א זשארגאן ערקלערונגס בוך
- 1.3 וויקיפעדיע איז נישט קיין פלאץ צו דריקן ארגינעלע חקירות און באמערקונגען
- 1.4 וויקיפעדיע איז נישט קיין מקוה
- 1.5 וויקיפעדיע איז נישט קיין אדרעסן-בוך אדער טעלעפאן-בוך
- 1.6 וויקיפעדיע איז נישט קיין סאציעלע צוזאמקום
- 1.7 וויקיפעדיע איז נישט צענזורירט
- 2 וואס דער וויקיפעדיע געמיינדע איז נישט
- 3 וואס דער באנוצער בלאט איז נישט
וואס וויקיפעדיע איז נישט[רעדאקטירן מקור]
וויקיפעדיע איז נישט קיין צוזאם ווארפעניש פון אלערליי אינפארמאציע[רעדאקטירן מקור]
- דאס אז א זאך איז 100% אמת מיינט נישט אז דאס באלאנגט אין אן ענציקלאפעדיע. בדרך כלל זאל דאס זיין א זאך וואס איז נישט אינטואיטיוו (ד.ה. א זאך וואס מענטשן ווייסן נישט פון זיך אליין).
- צ.ב.ש. אן ארטיקל אויף "טיש" וואס זאגט אז "דאס איז א הארטע פלאכע זאך עטליכע פיס אין דער הויך אויף וואס מען קען לייגן פארשידענע זאכן," און איז דערנאך מסביר א ליסטע פון זאכן וואס מען קען לייגן ("ברויט, טשאלנט, טעלעפאן, שפילגעצייג") איז נישט קיין פאסיגע ענציקלאפעדישע ארטיקל, כאטש די זאכן זענען אמת.
וויקיפעדיע איז נישט קיין ווערטערבוך אדער א זשארגאן ערקלערונגס בוך[רעדאקטירן מקור]
- ביטע מאכט נישט קיין ארטיקלען וואס טוען נאר ערקלערן א טערמין אדער אן אויסדרוק. אן ארטיקל זאל זיך געווענליך אנהייבן מיט א קורצע און ריכטיגע ערקלערונג פון דעם קעפל'ס טערמין, אבער עס ברויך האבן מער פון דעם צו באלאנגען אין אן ענציקלאפעדיע.
- אויב טרעפט איר אזא ארטיקל, זעהט אויב איר קענט דאס פארבעסערן דורך צולייגן פרטים ווי עס פאסט פאר אן ענציקלאפעדיע. אויב קיין פרטים זענען נישט פאסיג אויף דעם, שטעלט אן {{אויסמעקן}} מוסטער.
וויקיפעדיע איז נישט קיין פלאץ צו דריקן ארגינעלע חקירות און באמערקונגען[רעדאקטירן מקור]
- וויקיפעדיע איז נישט דאס פלאץ צו שרייבן רעזולטאטן פון אייער אייגענע פארשונגען.
- אויך איז דאס נישט קיין פלאץ צו מאכן באמערקונגען אויף ענינים וואס זענען נישט פריער געדריקט געווארן ערגעץ אנדערש וואו.
- רעצענזיעס אויף קונסטווערק און ליטעראטור זאלן נאר געשריבן ווערן אויב זיי זענען שוין געדרוקטע פון פריער.
- ביטע נישט שרייבן אייער אייגענע פאליטישע מיינונגעןל, אריינגערעכנט וואס איר האלט אויף דעם אדער יענעם פאליטישן אדער רעליגיעזן פיגור.
- ביטע נישט האלטן קיין דיסקוציעס אין די ארטיקלען גופא. דורכשמועסן אויף ענציקלאפעדישע נושאים זאל מען נאר אין די רעדן בלעטער.
וויקיפעדיע איז נישט קיין מקוה[רעדאקטירן מקור]
- ביטע נישט שרייבן סתם נייעס, געשעענישן, אדער שמועות אן קיין מקור. וויקיפעדיע איז געמאכט אויף אויסצוארבעטן ארטיקלען אויף ענציקלאפעדישע נושאים. נייעס און געשעענישן וואס האבן יא א מקור קענען געלייגט ווערן אין ארטיקלען אויב זיי זענען וויכטיג צום כללות'דיגן נושא אין וועלכן זיי ווערן געלייגט. סתם נייעס זאל געהאלטן ווערן צו וויקינייעס.
וויקיפעדיע איז נישט קיין אדרעסן-בוך אדער טעלעפאן-בוך[רעדאקטירן מקור]
אן ענציקלאפעדיע איז נישט קיין ארט צו פארעפנטלעכן אדרעסן און טעלעפאן נומערן פון מענטשן אדער ארגאניזאציעס.
וויקיפעדיע איז נישט קיין סאציעלע צוזאמקום[רעדאקטירן מקור]
- כאטש מיר ארבעטן אויף צו האבן א נעימות'דיגן מיטארבעטונג צווישן די פילע באנוצער, איז אבער וויקיפעדיע נישט געמאכט פאר מענטשן זיך צוזאם צו קומען און פירן שמועסן און/אדער דעבאטעס. די עיקר ציל פון באטייליגער זאל זיין אויף צו ליינען און פארבעסערן אינפארמאציע ארטיקלען.
וויקיפעדיע איז נישט צענזורירט[רעדאקטירן מקור]
- עס קען זיין ארטיקלען וואס זענען פאר געוויסע מענטשן אומאיינגענעם אדער באליידיגענד, אויב זענען די פאקטן אמת'ע און זענען פאראויס געדריקט געווארן דורך א פארלעסליכן מיטל. וויקיפעדיע קוקט נישט איבער קיין ארטיקלען זיכער צו מאכן אז דער תוכן שטימט מיט מאראלישע צו רעליגיעזע פרינציפן, און וויקיפעדיע באנוצער ווערן געבעטן נישט צו לאזן מאראלישע און רעליגיעזע פרינציפן פארמישן זייערע ענדערונגען. וואס איז פאר איינעם אומאנגענעם קען פאר א צווייטן זיין אינטערעסאנט און מערקבאר.
וואס דער וויקיפעדיע געמיינדע איז נישט[רעדאקטירן מקור]
וויקיפעדיע איז נישט קיין קריגס פעלד[רעדאקטירן מקור]
- יעדער באנוצער ווערט געבעטן זיך אויפצופירן העפליך, רוהיג, און העלפן ברענגען א געמיינזאמע אטמאספערע.
- נישט באליידיגן, סטראשענען, אדער בעלאסטיגן די מיט וועם איר האט חילוקי דעות. טרעט צו צו דער ענין מיט שכל און פרובירט צו לייזן אייערע דיפערענצן אויף א רוהיגן, ציווילן אופן.
- אויב פירט זיך אויף א צווייטער צו אייך מיט באליידיגונגען, אומרוהיג, אן ציוויליטעט, אדער מיט אן אומאנגענעמען טאן, גיבט דאס נישט קיין אויסרייד פאר אייך צו טאן דאס זעלבע. איגנארירט די באליידיגענדע פונקטן און באציט זיך צו די פאקטן און אקטועלע תוכן, אדער איגנארירט דעם קאמענטאר.
- אויב קענט איר נישט לייזן אייער סכסוך, פרובירט זיך צו באנוצן מיט די אנווייזונגען אין מחלוקת פארלייזונג.
וויקיפעדיע איז נישט קיין דעמאקראטיע[רעדאקטירן מקור]
- וויקיפעדיע איז נישט קיין פרואוו אין דעמאקראטיע אדער סיי וועלכע פאליטישע סיסטעם. דער הויפט מיטל פאר געמיינזאמע מיטארבעטונג איז דורך דיסקוציעס און נישט מיט שטימען. אין שווערע פעלער קען מען זיך באנוצען מיט וואלן, אבער דאס איז נאר אויף צו פארגריגערן צו הערן אלע מיינונגען, און דאס איז נישט בינדענט. דער הויפט פארלאנג איז אז מיטטיילער זאלן קענען לאזן הערן זייער מיינונג, אין סיי וועלכן אופן זיי פילן זיך באקוועם.
וויקיפעדיע איז נישט קיין פרואוו אין בויען געזעצן[רעדאקטירן מקור]
- געזעצן קענען מאכן גרינגער אויף צו אפמאכן א געמיינזאמען גאנג, אבער מען זאל נישט ווערן אריינגעכאפט אין מאכן אזויפיל געזעצן אז מען קאנצענטרירט אויף דעם צופיל. מען זאל נאכפאלגן די גייסט פון די געזעצן, אבער עס איז נישטא קיין ענין פון זיין אפגעהיטן בקלה כבחמורה. דער הויפט מיטל צו לייזן דיפערענצן זאל זיי דורך זיך דורכרעדן.
וואס דער באנוצער בלאט איז נישט[רעדאקטירן מקור]
- אלעס וואס איז דא געזאגט געווארן גייט אויך ארויף אויפ'ן באנוצער בלאט.
- אייער באנוצער בלאט איז נישט א פערזענליכע היים בלעטל, אדער א בלאג. נאכמער, דער באנוצער בלעטל איז נישט אייערס. עס איז א חלק פון וויקיפעדיע, און איז געמאכט אויף צו פארגריגערן דאס צוזאמענארבעטונג.


text:
באאט
די באאט פארטיי איז אן אראבישע סאציאליסטישע פארטיי, באזירט אויף נאציאנאליזם און פאן-אראביזם, זי איז א סעקולערע שטרעמונג, וואס איר ציל איז אנטי קאלאניאליזם, קעגן די מערב וועלט לענדער.
געגרינדעט אין דמשק, סיריע, אין די 1940ער יארן. דער נאמען באאט באדייט אויפלעבן, און איר מאטא איז, "אחדות (אינערהאלב דעם אראבישן פאלק), פרייהייט (פון דרויסענדיקע איינפלוס), און סאציאליזם".
די פארטיי פארמאגט פיליעס אין עטליכע אראבישע לענדער, איראק, לבנון, יארדאניע, תימן, און סודאן. נאך א שטרייט צווישן די סירישע פארטיי, און די איראקישע פארטיי, זענען זיי אויף מעסער שטעך. די פאלעסטינער זענען צעטיילט צווישן די איראקישע אראבישע פרייהייטס פראנט, און די סירישע אל-צאיקע וואס איז א מיטגליד אינעם פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע.
די רעגירונג אין סיריע, איז א באאטישע, פון די 1960ער יארן. כאפעז על אסאד, איז געווען א מיטגליד אין די פארטיי, ווי אויך זיין זון און נאכפאלגער, באשר על אסאד, געהערט צום באאט פארטיי.
אין איראק, זענען פארגעקומען עטליכע רעוואלוציעס, ווי צום סוף איז דער באאט ארויף געקומען צום מאכט, סאדאם כוסעין האט אנגעהערט צום באאט.


text:
אראבישע ליגע
די אראבישע ליגע איז א בונד פון אַראַבישע לענדער פֿון צפֿון-אַפֿריקע און דרום-מערב-אַזיע וואָס האָבן זיך פֿאַרבונדן מיט אַ צוועק צו לעזן די אַראבישע פּראָבלעמען. איינע פון זייערע הויפט-פראבלעמען איז דאס וואס מדינת ישראל נעמט-איין פאלעסטינער שטחים.
זי איז געגרינדעט געוואָרן אין יאָר ה'תש"ה (1945) דורך זיבן שטאַטן: עגיפטן, סיריע, איראַק, סאודי אראביע, לבנון, יארדאניע און תימן. די אָרגאַניזאַציע איז פֿאַראייניגט פֿון 22 לענדער ווען איינע פֿון זיי איז פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע (PLO) וואָס ביי די אַראַבישע-ליגע איז אש"ף פֿארעכנט ווי אַן אומאָפהענגיקע פאַלעסטינער-שטאַט. אין די 50קער יארן האבן זיך מיטגעטיילט אויך ליביע, סודאן, מאראקא און טוניסיע, און אין די 1960ער יארן קואווייט, און אלזשיר. אין די 1970ער יארן די פאראייניגטע אראבישע עמיראטן, באכריין, קאטאר, אמאן, מארעטאניע, סאמאליע, דזשיבוטי און אש"ף אלס א "פאַלעסטינער שטאַט". קאמארע האט זיך פאראייניגט צו דער ליגע אין יאר (1993).
אין יאר ה'תשל"ט (1979) האט מצרים געבראכן דעם חרם וואס די ליגע האט ארויפֿגעלייגט אויף ישראל, ווען דער נשיא פֿון עגיפטן, אנוואר סאדאט האט אויסגעפירט דעם שלום אפמאך, און געמאכט פרידן מיט ישראל. עגיפטן איז דערפֿאר דערווייטערט געוואָרן פון דער ליגע אויף 10 יאר.
אינהאַלט
די גרינדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
געגרינדעט געווארן אין עגיפטן, מיט גרויסבריטאניעס פלאן, גרויסבריטאניע האט עס געוואלט אויפשטעלן אינמיטן דער צווייטער וועלט מלחמה, כדי די אראבישע וועלט, זאל זיך אנשליסן צו די אליאירטע קרעפטן, וויבאלד אסאך אראבער האבן גענויגט צום נאצישן זייט.
אין 1964, זענען פארגעקומען צוויי שפיצן-קאנפערענצן אין קאירא, אין די ערשטע איז אויפגעשטעלט געווארן א צוזאמען ארבעט אין קולטור, דערציונג, און וויסנשאפט. און ביי די צווייטע קאנפערענץ יענע יאר, איז די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע (פ.ל.א.) געגרינדעט געווארן, און אין 1976 איז די פ.ל.א. אנגענומען געווארן ווי א לאנד-מיטגליד אין דער ליגע. 1976 איז געווען דער אנהייב פונעם לבנון ברודער קריג, און די אראבישע ליגע, האט געשיקט שלום טרופן קיין לבנון, וואס האבן זיך גאנץ שנעל ארויסגעצויגן פון דארט.
פראבלעמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פון שטענדיג אן זענען געווען פראבלעמען, מיינונגס פארשידנהייטן איבער ישראל, איבער פאלעסטינער פליטים, ירדן האט אנעקסירט דעם מערב ברעג, און איז געווארן א טייל פון איר וואס דאס איז געווען קעגן ווילן פונעם ליגע. עגיפטן האט געמאכט שלום, מאכנדיג אן איבערקערעניש אינעם ליגע פירערשאפט. די פי על או האט אונטער געשריבן דעם אסלא אפמאך, קעגן די ווילן פונעם ליגע.
איינע פון די הויפט פראבלעמען איז געווען, אז ביי אן אפשטימונג, מוזן אלע איינשטימען, אז נישט איז עס נישט אריבער, און עס איז דורכגעפאלן. דאס הייסט אדער אלע אדער גארנישט.
אין 1992 איז אויסגעבראכן אין סאמאליע, א בירגער קריג, און א שווערע הומאניטארישע צוזאמפאל, וואס איז זיי נישט געלונגען צו העלפן, נאר מיט די הילף פון די פאראייניגטע שטאטן, און אייראפע, האט זיך דער מצב עטוואס פארבעסערט.
אויך ביי די אומרוען אין קענען זיי נישט צופיל אויפטון.
אין יאר 2011, ווען עס האבן זיך אנגעהויבן א רייע פון אומרוען אין א טייל פון די אראבישע לענדער, האט די אראבישע ליגע ארויסגעווארפן מואמאר קאדאפי, דער פירער פון ליביע פארן באפעלן פאר זיין מיליטער אומצוברענגען די אויפשטענדלער, און אונטערברענגען די אויפשטאנד מיט א שטייפער האנט. נאכדעם וואס די רעבעלן האבן ענדגילטיג ארויסגעשטויסן קאדאפי און זיינע אנהעגער פון דער מאכט, איז ליביע צוריק א מיטגליד אין דער אראבישער ליגע.
אום נאוועמבער 2011, האט די אראבישע ליגע ארויסגעשטעלט סיריע פון דער ליגע, דאס קומט נאכדעם וואס באשער על אסאד, דער פרעזידענט פון סיריע, האט אלץ רעזולטאט צו די רעוואלט אין זיין לאנד, אונטערגענומען גאר ברוטאלע שריט קעגן זיינע בירגער, וואס רעכנט אריין אומברענגען אסאך ציווילע אומשולדיגע בירגער.
פירערשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רוב גענעראל-סעקרעטארן זענען געווען עגיפטישע בירגער, אויסער איינער וואס איז געווען א טוניסישער, אין דער צייט וואס עגיפטן, איז געווען ארויסגעווארפן פון דער ארגאניזאציע, נאכן שלום מאכן מיט ישראל.
די הויפטקוואטיר געפונט זיך אין קיירא.


text:
װיקיפּעדיע:אריינפיר 2
פֿון װיקיפּעדיע
לייגט צו אינהאלט צו אן עקסיסטירנדן ארטיקל...
- לערנט נאך וועגן רעדאקטירן בלעטער
- צייכנט אן און פֿארמאטירט וואס איר שרייבט
- לייגט צו בילדער און קלאנגען צו אייערע ארטיקלען
שרייבט א נייעם ארטיקל...
- לערנט וויאזוי צו שאפֿן א נייעם בלאט
- הייבט אן א געזוכטן ארטיקל
- ...גייט אריין אין קהילה פארטאל פֿאר נאך געדאנקען
לערנט נאך...
- זעט דעם גיך רעפערענץ פֿאר גרונטיגע רעדאקטירן פֿונקציעס
- עקספערימענטירט רעדאקטירן אין דעם זאמדקאסטן
- ווערט געוואויר פֿון די פינף זיילן וואס שטיצן וויקיפעדיע
- ליינט וואס וויקיפעדיע איז יא און וואס וויקיפעדיע איז נישט
ווײַטער: פֿארשט וויקיפעדיע ←


text:
דוד בן גוריון
דוד בן גוריון (16טן אקטאבער 1886, תרמ"ז - 1טן דעצעמבער 1973 תשל"ד) איז געווען דער ערשטער פרעמיער מיניסטער פון מדינת ישראל.
אינהאַלט
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בן גוריון איז געבוירן י"ז תשרי ה'תרמ"ז (1886) אלס דוד גרין אין פלאנסק, פוילן, דאן א חלק פון צאריסטישן רוסלאנד, צו זיינע עלטערן אביגדור און שיינדל גרין. זיין מוטער איז געשטארבן ווען ער איז אלט געווען צען יאר. זיין פאטער איז געווען אן אדוואקאט, און אן ענטוזיאסטישער מיטטיילער אין דער חובבי ציון ארגאניזאציע.
אין זיין יוגנד איז בן גוריון שוין געווארן א שטארקער ציוניסט, און אין 1906 האט ער זיך געצויגן קיין פאלעסטינע. צוערשט האט ער געארבעט אין אגריקולטור אין די מאראנצן פעלדער און שפעטער איז ער געווארן א זשורנאליסט. אין דער תקופה האט ער אנגעהויבן זיינע פאליטישע אקטיוויטעטן, און האט אנגענומען דעם נאמען בן גוריון.
אין 1915 האבן אים די טערקן פארטריבן פון פאלעסטינע וועגן זיין רוסישע בירגערשאפט, און ער האט זיך געצויגן קיין ניו יארק. אין ניו יארק האט ער זיך אנגעטראפן מיט פאולא מונווייס מיט וועמען ער האט דערנאך חתונה געהאט און געהאט מיט איר דריי קינדער.
אין 1918 האט ער זיך אנגעשלאסן אין דעם 28'סטער באטאליאן פון דער אידישער לעגיאן פון דער בריטישער ארמיי. ער האט זיך צוריקגעקערט קיין פאלעסטינע נאך דער ערשטער וועלט קריג ווען דאס לאנד איז שוין געווען איינגענומען דורך די בריטישע.
אין דער ציוניסטישער פירערשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בן גוריון האט זיך טיף אריינגעטוהן אין פאליטישע אקטיוויטעטן און איז געווארן אן אנגעזעהענער פירער פון ארבייטער ציוניזם, וועלכער איז שפעטער געווארן דער דאמינירנדער פראקציע אין ציוניזם. ער איז געווען שטארק אנטקעגן די אקטיוויטעטן פון די עקסטרעמע גרופעס אצ"ל (באקאנט אלץ דער אירגון) און לחי, וועמען ער האט גערופן טעראריסטישע גרופעס פאר זייער דורכפירן געוואלדטאטן קעגן די ענגלישע וואס האט אויך געברענגט פיל ציווילע קרבנות.
אין 1948, כאטש עס איז געווען שטארקע געגנערשאפט אפילו פון זיין אייגענעם פארטיי, האט ער דורכגעפירט דער רעזאלוציע צו גרונדן מדינת ישראל מיט שטימען פון זעקס קעגן פיר לויט דעם צוטיילונגס פלאן פון די פאראייניגטע פעלקער.
מיט'ן אויפקום פון דער מדינה האט ער געהייסן גרונדן דעם ישראל'ישן ארמיי, דער צבא הגנה לישראל (צה"ל), און פארבאטן דאס עקזיסטענץ פון אנדערע באוואפנטע גרופעס. דאס האט געפירט צו אנגעצויגענע באציאונגען מיט מנחם בעגין דער פירער פון דעם אירגון. ווען בעגין האט געברענגט א שיף פול מיט וואפן, דער אלטאלענא, האט בן גוריון באפוילן דאס איבערגעבן פאר'ן ניי געבוירענעם צה"ל. בעגין, וועלכער איז געווען אויפ'ן שיף, האט מסכים געווען איבערצוגעבן אכטציג פראצענט פון די וואפן, און די איבריגע פאר די אצל קעמפער פון ירושלים, דאס איז וויבאלד ישראל האט נאך נישט איינגענומען ירושלים, און איר צוקונפט איז נאך נישט געווען קלאר, און בן גוריון האט באפוילן באמבאדירן דעם שיף, טראץ דעם אפמאך וואס די אצל האט פון פריער געהאט מיטן ארמיי. זעכצן אידישע מיטטיילער פון דעם אירגון זענען אומגעקומען. בעגין אליין איז נישט געשעדיגט געווארן, אבער ער האט דערנאך נאכגעגעבן און אנגעשלאסן זיינע קעמפערס מיט'ן צה"ל.
אלץ פרעמיער מיניסטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בן גוריון האט געפירט מדינת ישראל אין די קריטישע תקופה פון דעם זעלבסטשטענדיגקייט קריג, וועלכער האט זיך געצויגן פון נובעמבער 1947 ביז מרצ 1949. נאכ'ן קריג איז ער געווארן אויפגענומען אלץ פרעמיער מיניסטער און געפירט דער מדינה אין אירע יונגע יארן.
אין 1953 האט ער דערקלערט אז ער ציהט זיך ארויס פון דער פרעמיערשאפט זיך צו באזעצן אין קיבוץ שדי בוקר אין דער נגב. אין 1955 איז ער אבער צוריקגעקומען צום פרעמיערשאפט און געדינט ביז 1963. ער איז ווייטער פארבליבן פארמישט אין פאליטישע ענינים ביז ער האט זיך אנטזאגט פון דעם אין 1970. זיינע לעצטע יארן האט ער פארברענגט אויף זיין קיבוץ, און ער איז געשטארבן דעם 1טן דעצעמבער, 1973.
זיינע ווערק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די שפעטע ת"ר יאהרן האט ער אינאיינעם מיט יצחק בן צבי געשאפן און ארויסגעגעבן א דיקע בוך אויף די יודישע שפראך מיטן נאמען ארץ ישראל, וועלכע נעמט ארום די פארגאנגענהייט און געגנווארט פון ארץ ישראל און איהרע איינוואוינער.
דרויסענדע לינקס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ספעציעלע באריכט אויף בן גוריון פון דער בי.בי.סי.
- ביאגראפיע אויף בן גוריון פון דער דזואיש ווירטועל לייברערי
- בן גריון אין א רעדע אויף יודיש אין שוועדן אין יאהר 1962 https://www.youtube.com/watch?v=UUQrJakOQCU


text:
יהואחז
יהואחז דער זון פון יאשיהו מיט "חֲמוּטַל בַּת יִרְמְיָהוּ" איז געווען דער 17סטער קעניג אויף מלכות יהודה בלויז 3 מאנאטן אין ירושלים, ער איז געווארן קעניג אין יאר ג'קנ"א. ער איז געווארן קעניג ווען ער איז געווען 23 יאר אלט, נאך וואס זיין טאטע יאשיהו איז געמארדעט געווארן אין מגידו ווען ער איז ארויס א קריג קעגן פרעה.
לויט ווי עס שטייט אין ספר מלכים (פרק כ"ג) האט ער געזינדיקט פאר גאט אזוי ווי די פריעריגע מלכים וואס האבן געזינדיקט.
נאך וואס יאשיהו אין געשטארבן איז מלכות יהודה פארשקלאפט געווארן אונטער מצרים'ס קעניגרייך אין פארלויף פון 4 יאר.
גלייך נאכדעם וואס יהואחז פרא אשור האט געהערשט 3 מאנאטן, האט פרעה דער קעניג פון מצרים ארויף געלייגט א געלטשראף אויף יהואחז, און האט באקרוינט יהויקים (דער זון פון יהואחז) וואס איז געווען פרא מצרים צו ווערן קעניג אויף מלכות יהודה.


text:
נאמיביע
נאַמיביע, אפיציעל די רעפובליק פון נאַמיביע (ענגליש: Republic of Namibia) איז א לאנד אין דרום אפריקע, וואס גרענעצט דעם אטלאנטישן אקעאן צו מערב. נאמיביע גרענעצט אנגאלא און זאמביע צו צפון, באצוואנע צו מזרח און דרום אפריקע צו מזרח און דרום. דער שטח פונעם לאנד איז 820,000 קוואדראט ק"מ.
די הויפטשטאט איז ווינדהוק. נאמיביע איז א מיטגליד אין די פאראייניגטע פעלקער, דעם אפריקאנער פארבאנד און דער קאמאנוועלט.
די באפעלקערונג איז געשאצט צו 2,100,000.
די עקאנאמיע פון לאנד פארלאזט זיך אויף לאנדווירטשאפט, טוריזם און מינעריי פון בריליאנטן, אוראניום, גאלד און זילבער.


text:
העברעישע וויקיפעדיע
העברעישע וויקיפעדיע (העברעאיש: ויקיפדיה העברית) איז די וויקיפעדיע אויף דער העברעישער שפראך.
זי ווערט געפירט דורך אַ אײנציקן ביראקראט דארטן ה' דוד שי. ער האט באוויזן היסטאריע ווי א טאלטירטער וויקיפעדיע באנוצער וואס מען האט אים געגעבן מעמדות אויסהאלטן זיין ווערטשאפט ביי דעם וויקיפעדיע דארטן.
די העברעישע װיקיפעדיע, ריכטיג צו יוני 2014 האלט מיט העכער װי 158,500 ארטיקלען.
זייער פאפולער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ישראלים פראצענטואלע מער אינטערנעט צוטריט ווי סיי וואסארא לאנד און קולטור.
גוגל וויילט טאקע אויס זיי ענדטערשטער צו לינקן אויבן אויף די ליסטע פון די רעזולטאטען.
אויך האט יאהו וואס האט שותפות מיט "הארץ" אין דעם ישראלדיקע וואלה פארטאל אנגעהויבן צו קאפירן אלע ארטיקלען פון דער העברעישער וויקיפעדיע אלס דער אפיציעלער עלעקטראנישער ענציקאלפידיע.
אַן אינטערסאַנטער אַרטיקל וואָס איז ערשינען אין דער ישראלדיקער וואָכן צייטונג "מקור ראשון" וואַרפט אַסאַך ליכט איבער דעם פּראָיעקט.[1] דאָרטן איז דער הייסער טעמע וואס מ'קען זיך נישט פאַראייניגן און ווערט נאָכאַנאַנד געטוישט; "משיח" וואס די לובאַוויטשער שלאָגן זיך צו ער לעבט נאָך; און "יאַסיר אַראַפאַט", וואס די רעכטע מיט די לינקע שלאָגן זיך אַרום.