text:
א טאטע ביים סדר טיש / ט.ב. שאץ מאץ
אחראי: אחראי
- שאץ מאץ
- שר האלפיים
- תגובות: 2882
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 15, 2008 5:01 pm
- לאקאציע: איבעראל
- פארבינד זיך:
א טאטע ביים סדר טיש / ט.ב. שאץ מאץ
פארווארט:
איך האב לגמרי נישט געפלאנט צו שרייבן נאך א טאג ביך בעפאר חג הפסח זייענדיג שטארק פארנומען מיט די הכנות וצרכי החג, איך האב געקלערט ביי מיר אז מיין "מצה בעקעריי טאג ביך" וועט זיין גענוג און נאך פאר די ליינער ביז איבער פסח, אבער למעשה רבו עלי חבירי, די חבירים האבן מיר געבעטן איז זאל שרייבן איבער די טעמע פון "א טאטע ביים סדר טיש", וועל איך מיר פראבירן זיך מצמצם זיין און שרייבן עטוואס וואס איז נוגע צום ציבור איבער דעם ענין, אפי' מיט די טרדות החג לתועלת הענין,
כאטש וואס דער חת"ס האט שוין בשעתו געשריבן אין די טעג פון פאר פסח אז די נשים צדקניות האבן אים פארטריבן פון ספרים שטוב און ער האט נישט די ספרים אין באזיץ, ווייזט אויס אז אין יענע צייטן איז נאכנישט געוועהן די טעכנעלאגיע פון א לעפטאפ און א קיבארד מ'זאל קענען שרייבן, נאכקוקן, מחדש זיין, אפי' אן ספרים און א ספרים שטוב, ווייל מיטן לעפטאפ קען מען זיצן אפי' אויף די סטעפס און שרייבן אן קיין פראבלעם.
ובזה החלי
פאקטיש זענען דא רוב שרייבער'ס פון די מער יונגערע ציבור וואס שטייען נאך גאנץ פריש אין לעבן, און צו אט די יונגעלייט ווילן מיר ווידמען דעם ארטיקל, (ר' שמחה איר קענט שוין צומאכן דעם אשכול אז איר ווילט...), געווענדליך גייען איגעלייט פסח ביים סדר נאכט פראווענען ביי די עלטערן אין שטוב, איין סדר ביים טאטן און איין סדר ביים שווער, ס'איז גאנץ שווער צו מאכן די החלטה אז מ'גייט אליין אנהייבן צו פירן א סדר,
ראשית, ס'איז דא א עיקוב מצד די עלטערן, ווייל די מידל - עידש אידן האבן ליב צו האבן א "גרויסן" סדר טיש, זיי האבן ליב ס'זאל זיך טון, זיי האבן ליב צו פירן א סדר פאר אסאך מענטש (הגם איך פארשטיי נישט די תאווה ווייזט אויס איך בין נאכנישט גענוג אלט) ממילא זענען זיי אביסל מעקב די קינדער פון פירן אליין,
שנית, ס'איז זייער שווער פאר אינגערמאן אליין צו מאכן א החלטה אז יא, ער איז דער פאסיגע טאטע צו פירן א סדר פאר זיינע קינדער, ער פראבירט זיך צו צושטעלן צו זיין טאטן, ער האלט ביי זיך אז ס'איז עפעס נישט, מיין טאטנ'ס סדר איז דאך ברייט און גרויסארטיג מיט קינדער און איידעמער סביב לשלחנו, און איך וועל מיר זיצן דא אזוי קליינטשיק מיט 3-4 קינדער, ס'איז עפעס צו שטיל פאר א סדר,
שלישית, א אינגערמאן טראכט ביי זיך אז ער איז נישט גענוג פעאיג אראפ צו געבן א סדר נאכט, פון קדש ביז נרצה, מיט א סיפור יצי"מ פאר די קינדער, איך ווייס בכלל נישט וויאזוי מ'עסט דאס, וואס זאגט מען יא און וואס זאגט מען נישט, וואס טינקט מען, וואס עסט מען, וואס זינגט מען, ס'איז צו א גרויסע פרעשור צו נעמען אלעס אויפאמאל.
דעריבער זענען דא זייער אסאך יונגעלייט וואס האלטן זיך צוריק פון פירן אליינס א סדר, איך וויל אבער מחזק זיין אינגעלייט (כאילו איך בין א אלטע איד...) זאלן יא אליינס פירן א סדר, קודם כל ס'איז א ענין פון למען תספר באזני "בנך" וואס דאס איז א חיוב און א מצות עשה מן התורה צו פארציילן פאר די קינדער, און ווען מ'גייט צום טאטן'ס / שווער'ס סדר איז נישטא אזוי די מעגליכקייט דאס מקיים צו זיין, און נאכדעם איז א אייגענע סדר א שטארקע זאך וואס בויעט אויף א קשר פון די ווייב און קינדער מיטן טאטן, און די קשר האלט אן אגאנץ יאר, (ווי צדיקים פלעגן זאגן א סדר אויף אגאנץ יאר),
און מ'טאר נישט טראכטם אז מ'איז נישט ראוי דערצו ס'פאסט נישט, ווי קום איך קליינע שמויגער צו פירן א סדר, ווייל דאס קומט נישט פונעם גוטן צד, ווייל בשעת'ן טון עפעס שלא כהוגן טראכט מען נישט ווי פאסט דאס פאר מיר צו טון אזא זאך, דארטן לאזט דער בחור אלעס טון, דא ווערט מען עפעס אזא עניו, אויף דעם זאגט שוין די אורחות צדיקים אז ס'איז ענווה פסולה.
איי וועט מען פרעגן וויאזוי עסט מען דאס?, זייער גוט געפרעגט, פארדעם ביסטו דא אויפן גוטן פלאץ, מיר וועלן פראבירן אביסל מרחיב הדיבור זיין (בקיצור, ווייל מיט אן ארוכות ווערט ווען דעם ארטיקל 100 טויזנט קערעקטערס) אז דער עולם זאל אפשר קענען ארויס נעמען אפאר פונקטן.
איינע פון די עיכובים וואס האלטן צוריק פון נישט וועלן פירן א סדר, איז די גשמיות'דיגע חלק, דהיינו אז צום סדר טיש דארף מען האבן אסאך צוגעהערן, א היסב בעט, א קערה, א כוס של אלי', כוסות פאר אלע קינדער, ועוד,
אמת, א שיינע סדר טיש איז טאקע אנגעפילט מיט אלע מיני זילבערוווארג באגלייט אפי' מיט א ורחץ האנטוך, אזויווי ביי דיין טאטן / שווער, (אדער אזוי ווי אויפן פיקטשער פונעם גורל פון א סדר טיש וואס מ'האט געקויפט פאר פסח) אבער געדענק זייער סדר טיש איז נישט אייביג געוועהן אזוי ווי ס'איז היינט ס'האט זיך אנגעהויבן צוביסלעך, הייב דו אויך אן צוביסלעך, יעדעס יאר קויף איין זאך, דאס ערשטע יאר קויף כוסות פאר די קינדער, יא די קינדער, די גאנצע סדר איז נאר פאר זיי, יעדעס קינד זאלן האבן א כוס, מ'מוז נישט האבן קיין קערה דאס ערשטע מאל מ'קען זיך באגניגן מיט א טעלער ארויף געלייגט אלע סימינים, מ'מוז נישט האבן דאס ערשטע יאר א היסב בעט, מ'קען זיך אויסציען אויף צוויי בענקלעך מיט א קישן, (ביי דיין טאטן האסטו סייווי נישט מער), מיין אייגענע מיינונג איז אז מ'זאל נישט כאפן און קויפן אלעס דאס ערשטע יאר, ווייל אויב מ'מיינט אז מ'מוז האבן אלעס דאס ערשטע יאר וואס אין פאקט קען מען דאך נישט באצאלן סיי א קערה סיי א כוס של אלי', וואס געשעהעט, מ'קויפט אלעס אבער נאר ביליגע אדער סילווער פליעטעט, און א עכטע קויפט מען שוין נישט, שפירט מען זיך יעדעס יאר זייער ארעם, משא"כ אז מ'קויפט יעדעס יאר איין זאך, דאן קויפט מען שוין עכטע זילבערנע, וועט מען איין יאר קויפן א קערה, נעקסטע יאר א כוס של אלי', נעקסטע יאר א שיסל וכו' וכו', ביז אפאר יאר האט מען א פולע סדר טיש מיט עכטע כלים וואס דאן וועט מען זיך שוין פילן ווי א עכטע מלך.
הגה: זאגט דער מחבר: וכן אני נוהג....
ס'איז באמת "נישט" שווער צו פירן א סדר, מ'דארף אביסל קענען די הלכות ומנהגים און אלעס איז מסודר, קודם די הלכות צו לערנען איז סתם אזוי דא א חיוב צו לערנען פאר יעדע יו"ט, אבער פסח איז דא אזויפיל חבורים מיט הלכות פסוקות, (לעצטנס האב איך געזעהן א דיקע ספר "חג המצות" ס'איז זייער א גוטע חיבור פאר די חלק ההלכה מיט מנהגים ער שרייבט גוט און ברענגט צוזאם א וועלט, אויבן איז דא די הלכות פסוקות אונטן איז די די הגהות, אז מ'לערנט דאס האט מען ארויס דאס גאנצע ענין), ס'איז דא אין אלע בתי מדרשים שיעור כללי'ס אויף ליל הסדר, מ'קען אפי' קויפן א טעיפ פון הלכות ליל הסדר, איינמאל מ'קען די פשוט'ע מנהגים, דארף מען זיך פארקוקן די הגדה, (נישט קיין תורות) פשוט פשט, זעהן ווי מ'קען רעדן און אויסרעדן די מעשה פון סיפור יצי"מ, אבער דאס איז קלאר אז צום סדר דארף מען זיך פארקוקן.
עס איז ראטזאם צו רעדן צו די קינדער פאר קידוש, ווען יעדער האט שוין א פלאץ מיט א בעכער מיט א הגדה, און גענוג פלאץ אויפן טיש סיי פאר די הגדה און סיי פארן בעכער, ס'איז כדאי צו מאכן די קינדער פילן וויכטיג, אז די קינדער זענען היינט ווי טאטע'ס, פסח ביינאכט ווערט יעדע'ס קינד ווי א טאטע, ער האט א אייגענע בעכער, ער מאכט אפי' אליין קידוש, (ממילא דארף זיי זיך אויפירן פסח ביינאכט ווי גרויסע טאטע'ס נישט ווי פיצי בעבי'ס) אויב קען דאס קינד עברי זאל מען אריין קוקן אין די הגדה, אויב נישט זאל מען מיט זאגן מיט טאטי וויפיל מ'קען (אזויווי המלאך הגואל ביי חתן כל הנערים)
קדש:
ווען דער טאטע קומט אהיים......
מנהג אבותי וכן נוהגין במה מקומות אז די סימנים זאגן נאר די קינדער ביז די בר מצוה, משא"כ די קשיות זאגן יא אלע קינדער ביז צו די חתונה, און ביי אונז הייבט מען אן פונעם קלענסטן (וואס רעדט שוין) און ארויף פשוט ווייל ווי קלענער איז אלץ וויכטיגער ער זאל זאגן פריער, קדש ווען דער טאטע קומט אהיים פון שול..., ווען מ'גיסט אן די כוסות איז נישט כדאי אנצופילן די קינדער'ס כוסות עד כדי אריבערגיסעכטץ ווייל ס'גיסט זיך סייוויי, וואס יא, אנגרייט אסאך נעפקינס... אויפן טיש ס'זאל זיין גרייט צו ווישן,
מ'הייבט אן מיטן יו"ט'דיגן קידוש, (מרן מהריט"ב פלעגט זאגן יו"ט'דיגע קידוש מיטן נוסח וואס פלעגט זיך אנהייבן אזויווי די שבועות'דיגע אקדמות, אקדמות מילין ושרית שותא...., סברי מרנן ברוך אתה ד' אלקינו מלך העולאאאאהההאם, בורא פרי הגפן), דא זאל זיך דער טאטע אביסל מתבונן זיין אשר בחר בנו מכל עם, יא טאקע דיר, מ'האט דיך אויסגעקליבן פון אלע גוים ורוממתנו מכל לשון, זיי נישט געקלאפט דו מיינסט חלילה ביסט סתם א איבריגע ראד אין די גרויסע וועלט, ניין, ביסט דערוועלט געווארן וקדשנו במצותיו, מאך הויעך קידוש לעבעדיג מיט א ברען, אז די קינדער זאלן דאס געדענקען אין די ביינער, (איי יעדע וואך כאפסטו אפ קידוש..., מאכט נישט אויס מ'קען אלץ אנהייבן, ביסט דאך נישט די זעלבע פון אייביג, האסט דאך א קיטל, ביסט א נייע בריאה, מיט א התחדשות...) אוי שהחיינו וקיימנו, והגענו לזמן הזה,
מ'טרינקט אויס דעם כוס אנגעלאנט, לאן דיך אן דאס מערסטע וואס מעגליך (נישט סתם א קליינע בייג אויף לינקס, נאר א געזונטע לאן אן אזוי אז אלע קינדער זאלן דאס גוט זעהן)
ורחץ
מ'וואשט זיך די הענט.... "נישט" על נט"י,
דער "נישט" זאל זיין ניכר, דהיינו אז ווען מ'וואשט זיך זאל מען נאכן וואשן ווינקען עפעס מיט די הענט מיט אזא נא נא! און נישט אויסרעדן אזויווי ביי געהעריגע על נט"י, אזוי אז די קינדער זאלן זעהן אז בעצם איז דאס א געהעריגע וואשעריי נאר מ'מאכט "נישט" קיין על נט"י.
כרפס
שטיקעלע רעטעך, וכו' זאלץ וואסער,
פאר קליינע קינדער איז שווער מסביר זיין וואס ס'מיינט פטר'ן די מרור, אבער פון כתה ה' אין העכער קענען שוין פארשטיין וואס דאס מיינט פטר'ן מרור, ווייל מ'עסט מרור אינמיטן די סעודה כדי מ'זאל נישט מוזן מאכן א ברכה אינמיטן די סעודה נאכך המוציא מאכט מען איצט בורא פרי האדמה, אויב ניצט מען פאטעטאס פאר כרפס, מ'זעהט אז איינער פון די קליינווארג איז הונגעריג, מעג מען געבן מער ווי א כזית צו שטילן דאס הונגער.
יחץ
מ'נעמט.... די גרעסערע העלפט לייגט מען אוועק פאר אפיקומן,
דאס ווארט אפיקומן ווערט געזאגט מיט אזא עקסטאז, און מיט אזא נייגעריגע בליק פרעגנדיג ווי גייט מען לייגן דעם עתיד להיות נגנב, ווען מ'צוברעכט דעם יחץ זאל מען דאס צוברעכן לעין כול, (מנהג מקובלים צו מאכן דעם אפיקומן ווי א אות ו'), ווען מ'האט שוין אפגעבראכן די מצה כדי צו מאכן אינטרעסאנט קען מען פרעגן די קינדער זייער מיינונג וואס זיי האלטן איבער וועלכע העלפט איז טאקע גרעסער, דעי אדער דעי, מ'גייט לויט רוב דיעות ביים טיש און ווי זיי זאגן וועלכעס איז גרעסער לייגט מען אריין אין אפיקומן זעקל, און גלייכצייטיג זאגן אז מ'לאזט איבער א שטיקל צובראכענע מצה ווייל א ארימע מענטש עסט נאר שטיקלעך, ער עסט נישט קין גאנצע ברויט, און לזכר ווייל אידן אין מצרים זענען געוועהן ארעם און זיי האבן נאר געהאט צובראכענע שטיקלעך עסט מען היינט צובראכענע מצות,
אסאך אידן פירן זיך (מגן אברהם תע"ג ס"ק כ"ב) צו לייגן דעם אפיקומן אויפן אקסל און גיין ד' אמות ווייזן פאר די קינדער אז אזוי זענען אידן ארויס פון מצרים, מקיים צו זיין דעם כאילו הוא יצא ממצרים בפועל ממש,
דעם אפיקומן לייגט מען אונטערן קישן, ס'איז דא א מנהג צו לייגן צווישן צוויי קישענע'ס (בשער יששכר יש טעם לזה) און פון דא הייבט זיך אן די פאן, דאס בעסטע איז אז איינער כאפט און אלע זאלן בעטן זייערע פארלאנגען, אזוי ווערט נישט קיין געשלעג, ווי אויך זאל די מאמע האלטן א אויג ווי מ'לייגט די אפיקומן, ווייל ס'איז דא קינדער וואס טרעפן אויס באהעלטענישן וואס איז נישט אזוי פאסיג פארן אפיקומן, צו אין די חמץ'יגע קלאזעט אדער גאר אין ביה"כ..., דאס בעסטע איז אז די כאפעריי זאל פארקומען וואס פריער אזוי אז די קינדער זאלן זיין רואיג ומיושב בשעת די הגדה.
מגיד
פון הא לחמא עניא ביז גאר ישראל
הא לחמא עניא, דער טאטע זאל זאגן און טייטשן אויף אידיש, אויב איר האט דער מנהג צו זאגן דעם זוהר פון פקודא בתר דא, אז מ'האט קליינע קינדער איז ראטזאם מ'זאל דאס זאגן בעפאר דעם סדר נישט יעצט פאר הא לחמא עניא ווייל דאס איז א שטארקע הפסק פאר זיי, און ס'מאכט זיי לאנג ווייליג, מ'קען אבער איבערזאגן דעם תוכן פונעם זוה"ק פאר די קינדער, אז דער באשעפער מיט די מלאכים פון אויבן קומען אראפ פסח ביינאכט זעהן ווי שיין משה'לע און יענקעלע פרעגן די קשיות און הערן זיך צו די מעשה פון מצרים און זעהן ווי אונז עסן מיר די הייליגע מצות,
מוזגין כוס שני וכאן הבן שואל מה נשתנה,
יעדער פרעגט, מ'דארף האבן געדולד, היות זייער אסאך ווערטער זענען די זעלבע און מ'קען ווערן צומישט איז כדאי אז דער טאטע זאל צוהעלפן (דער חיד"א זאגט את פתח לו, דאס קינד וויל זאגן דו העלף אים נאר צו, את פתח לו עפן זיין מויל....) למשל שבכל הלילות איז דא ביי אלע 4 קשיות, ממילא ווען דאס קינד זאגט אלע נעכט פון אגאנץ יאר, דארף דער טאטע צו העלפן וואס קומט נעקסט אנו אוכלים צו אין אנו מטבילין, די זעלבע איז ביי הלילה הזה, וואס שטייט ביי אלע פיר קשיות, ווען דאס קינד זאגט הלילה הזה די נאכט פון פסח, דארף דער טאטע זאגן כלו מצה, אדער מרור, צו שתי פעמים,
אז קינדער לאכן, ווערט נישט נערוועז, האלט דיך רואיג, דאס געלעכטער וועט נאכלאזן, ס'איז נארמאל פאר קינדער צו כאפן א לאך, פון חז"ל שטייט מחלקין כליות ואגוזים, ביי מיר איז דאס א שטארקע קפידה איך האב גרייט ניסלעך מיט קראכער'ס (בכלל איז א ניסל אסאך אינטרעסאנטער ווען מ'קראכט אים אויף, אז מ'עפנט אים אויף מיט אזא זעץ האט דער ניסל גאר א אנדערע טעם) ווען א קינד פרעגט שיין די קשיות באקומט ער אפאר ניסלעך מיט א קראכער ער קען קראכן ניסלעך (פשוט כדי ער זאל עסן עפעס און זיין געדולדיג שפעטער) טאטי! איך דארף נאך ניסלעך..., באלד נאך די מכות וועט מען באקומען נאך...,
הגה: וכן אני נוהג מבית אבא.
טאטע לעבן איך האב דיר געפרעגט פיר קשיות זיי מוחל ענפער מיר א תי'
דער טאטע חזר'ט איבער די פיר קשיות מיט די נוסח פון די הגדה, און הייבט אן: די תירוץ איז:
עבדים היינו....,
אויב מ'זאגט די הגדה מיט טייטש האט מען האלב וועגס יוצא געוועהן די מצוה פון סיפור יצ"מ, ס'איז יא אבער כדאי פון צייט צו צייט זיך אפצושטעלן מפסיק זיין מיט הסברים, ענדערשט ווי די גאנצע סיפור אויף איין מאל, די פאקט איז אז אפי' די בעסטע מלמד האט א פראבלעם צו רעדן לאנג אז די קינדער זאלן מיטהאלטן מתחילה ועד סוף, ער מוז האבן גאר אסאך דראמאטיע אז די קינדער זאלן אים אויסהערן א לעגערע וויילע, ממילא איך מער כדאי צו זאגן קטעים, א שטיקל דא א שטיקל דארט, אריין פלעכטן און אויסרעדן בשעת'ן זאגן די הגדה, ווייל דאס וועל זיי ענדעשט אויסהערן, ווי אויך די לאנגע געזאגעכט'ס וועט נישט זיין לאנג ווייליג, ווייל יעדער פאר מינוט קומט עפעס אינטרעסאנט.
מ'זעהט טאקע אז די עצם הגדה איז אויסגעשטעלט אזעלכע קורצע שטריכן פון סיפור יצ"מ, ויענונו, ויתנו עלינו עבודה קשה, צו אפי' די מכות, דם, צפרדע, איינציגע ווערטער וואס זאגט שוין אסאך, אזוי אויך דארף מען זיך מצמצם זיין צו זאגן קורצע שטריכן פון די מעשה, אז א קינד וויל זאגן תורות, זאל ער ענדערשט זאגן ביי די בייטאג סעודות, אדער ביי שולחן עורך, מ'דארף מער דגוש לייגן אויפן עצם הסיפור, ס'איז דאך א דאורייתא, און די צייט איז נישט מספיק פאר קיין תורות, מ'טאר נישט פארגעסן פונעם עיקר, די עיקר איז די סיפור און די מצוות הלילה, ווי מצה, מרור, אפיקומן,
בכלל מוז מען נישט פארציילן פונקטלעך נאר דאס וואס מ'הערט אליינ'ס געהערט ביים טאטן, כאילו ס'איז א מסורה וואס מ'טאר ניטש משנה זיין, אין חלק הסיפור קען מען און מ'דארף זיכן ווי מער פאסיגע ווערטער פאר קינדערישע מוחות,
אילו לא הוציא הקב"ה הרי אנו ובנינינו, אונז וואלט מיר נאך אפי' היינט!! געוועהן אין מצרים, ווען נישט די נס פון פסח, שטעלט'ס ענק פאר וויאזוי אונז וואלט מיר אויסגעזעהן אין מצרים אן א תורה, אן קיין גארנישט...
כנגד ארבעה בנים דברה תורה
דא קען זיך דער טאטע צוברייטערן רעדן בגנות הרשעים, ווי גוט ס'איז פארן ת"ח וואס לערנט תורה, ער ווייסט וואס מ'דארף צו טון, ער קען קען גאנץ הל' פסח ביז אין מפטירין (די לעצטע הלכה) ער פארהערט זיך ער קען אלעס, דער רשע נעבאך מ'האקט אים אויס די ציין, מ'לאזט אים אפי' נישט עסן דעם קרבן פסח, פארוואס? ווייל ער איז נישט נאר א רשע פאר זיך נאר ער שטערט אנדערע פון טון מצות וכו' וכו', דא קען יעדע טאטע אריין לייגן וויפיל ס'גייט, ס'איז א קבלה אז פסח ביינאכט זענען די הערצער פון די קינדער אפן, אפי' ס'דאכט זיך אז זיי הערן נישט עכ"ז די נשמה הערט!
מתחילה עובדי ע"ז הי' אבותינו
קינדער! ווער ווייסט? וואס איז געוועהן דער תרח?, דא קען מען זיך צוברייטערן איבער די גאנצע געשטקע הענדלעריי, וואס אברהם אבינו האט צוהאקט, אריין אין קאלעך אויוון, ארויס לעבעדיג, האט שוין יעדער געזעהן אז אלע געטשקעס זענען גארנישט ווערד,
און ממשיך זיין דעם השתלשלות הדברים, דער באשעפער געזאגט פאר אברהם אז אידן וועלן זיין אין מצרים, יצחק געבוירן אויף די עלטער, געהאט 2 קינדער יעקב און עשו, מ'קען רעדן בגנות עשו ער איז געוועהן א באם נישט געהאלטן ביים לערנען זיך געדרייט אין די גאסן, יעקב אבינו איז געוועהן א צדיק, אבער א קלוגע צדיק, אויסגעכאפט די בכורה, און מסכים געוועהן צו גיין אין גלות מצרים,
ויעקב ובניו ירדו מצרים,
והוא שעמדה
מ'קען לייגן דא א דגוש איבער גלות בזמן הזה, וויסן אז מיר זענען אין גלות צווישן גוים, אפשר מיר שפירן דאס נישט אזוי שטארק, אבער נאך היינט איז דא מדינות ווי מ'פייניגט אידן, אין איראן, (אפשר יאפאן), און אפי' במחשבה איז דא אויך דאהי זייער אסאך גוים וואס טראכטן ווי מ'קען עפעס שלעכט'ס טון פאר די אידן, אבער,
והקב"ה מצלינו מידם,
צא ולמד מה בקש לבן
דער לבן דער פאפער ווער געדענקט נאך וואס לבן האט געטון מיט יעקב?
ער איז שולדיג אין אלעם, ער האט פארדרייט מיט פאפעריי רחל מיט לאה, (ביי די חתונה האט מען געזינגען האליי האליי ליי ליי) איז ראובן געווארן די בכור, יעקב האט אבער געוואלט אז יוסף זאל זיין דער בכור, האבן די שבטים אים מקנא געוועהן, האבן זיי פארקויפט יוסף ביז קיין מצרים, וואס דאס האט גורם געוועהן גלות מצרים, (חיד"א) כאטש מיר האלטן נישט פון זאגן תורות אבער דאס איז ממש א חלק פון פשט, וואס איז אויך אינטרעסאנט פאר די קינדער, ווייל יעדע'ס קינד ווייסט צו זאגן פון דעם לבן דער פאפער...
ויהי שם לגו מלמד שהי' ישרא'ל מציונים שם,
מיט שם לשון מלבוש, די יסוד פון כלל ישראל בכל הדורות, מ'קען רעדן פון דעם.
ורב כמה שנאמר רבבה כצמח השדה
די מדר' אז אידישע מאמע'ס האבן געלייגט זייערע קינדער אין פעלד און דער באשעפער האט זיי געפיטערט מיט האניג און מילך, צום סוף האבן זיי אליין דערקענט זייערע הייזער בדרך נס כידוע, אויך א גוטע טעמע וואס ציט די אינטרעסע פון קינדער.
וירעו אתנו... עבודה קשה
מ'קען געבן א משל ווי די גוי'טע פאר פסח האט געארבעט שווער, אזוי האבן אידן געדארפט ארבעטן אין גוי'שע הייזער,
ויענינו
אידן האבן געמאכט קאנסטראקשן, געבויעט פיתום רעמסס... מיט פרך, פה - רך קודם באצאלט און דערנאך געצווינגען, און געשלאגן מכות אויב מ'האט נישט געארבעט
ונצעק אל ד' אלקינו
כאטש אידן האבן נאכנישט געהאט קיין סידור קיין תהלים, האט מען געשריגן בכל לשון, אפי' אויף אידיש, כביכול פארשטייט יעדע שפראך, אז א איד האט א פראבלעם קען מען רעדן צום באשעפער אזויווי מ'רעדט צו א טאטן, אויף אידיש.
ואת עמלינו אלו הבנים
אריין געווארפן די קינדער אין וואסער, א שטארקע דראמאטיע פאר קינדער,
לחצינו זו הדחק
זיי האבן געלייגט פרעשור צו ענדיגן שנעל, ס'איז געוועהן א לחץ, קליינע דירות צוזאמען געשטופט, לחצינו מ'האט געזעהן ווי אנדערע ארבעטן, טאטע, זיידע, מאמע, באבע, ברודער, שוועסטער, דאס האט צוגעגעבן זייער אסאך צום צער.
ויוצאינו לא ע"י מלאך
דער באשעפער אליין איז ארום אין מצרים קוקן וועלכע הויז האט בלוט, און אריבער געשפרינגען, ווי ס'האט געפעלט בלוט איז כביכול אריין אין געהרגעט, לא ע"י שרף, דער באשעפער אליין האט אזוי ליב אידן אז ער האט דאס געוואלט טון אליין,
אלו עשר מכות
דא קען שוין יעדער זיך צולאזן וויפיל מ'וויל, גיסן טראפן, ויש טעם בזה ווייל ביי יעדע מכה זענען געפאלן נאך מצרים, זיי זענען געווארן פוחת והולך ממילא מאכט מען דעם בעכער אויך פוחת והולך.
נאך די מכות, בעת מ'זאגט שיטת ר' אליער ר' יוסי ר' עקיבא, אויב זעהט מען א קינד איז הונגעריג קען מען אים געבן א ניסל אדער אפי' א שטיקל מצה פאר גאר קליינע קינדער.
כמה מעלות טובות וכו',
רבן גמליאל הי' אומר כל שלא אמר שלש דברים אלו לא יצא יד"ח בפסח, ואלו הן
פסח מצה מרור,
דא איז דא א קפידה אז די קינדער זאלן ארויס זאגן די דריי ווערטער, פסח, מצה, ומרור,
דערנאך צולייגן די טעמי הדברים מצה זו שאנו אוכלים על שום מה, מרור זו על שום מה, ווען מ'כאפט אן די מצה און די מרור זאל מען דאס אזוי אנכאפן און אויפהייבן אז יעדער זאל דאס באמערקן, נישט יוצא זיין מיט א קליינע ווייז מיט די פינגער מצה זו, נאר ממש ארויס נעמען און ווייזן פאר די גאנצע משפחה, קינדער עטץ זעהט'ס? "מצה זו" דעי מצה, און ביי מרור די זעלבע זאך כאפ אן דעם מרור (קענסט אפי' היייסן א קינד שמעקן די ציפעדיגע כריין זאל ער זאגן צו ס'ציפט טאקע) על שום מה שמררו את חייהם....
בכל דור ודור חייב אדם לראות את עצמו
ס'איז אביסל שווער זיך מצייר צו זיין, אבער מ'דארף דאס מערסטע פראבירן אויסצומשל'ען דעם כאילו הי' יצא, כאילו אונז האלט מיר אינמיטן ארבעט און מ'הערט היינט דעם שופר של משיח, אזוי האבן מיר אויסגעזעהן בשעת יצי"מ, אפשר געבן א משל פון די יאפאנע בחורים וואס זיצן נעבאך אין תפיסה וויאזוי וואלט זיי געפילט ווען מ'נעמט זיי ארויס פון דארט, אט אזוי דארף מיר פילן.
פאר הלל קען מען מאכן א קורצע הקדמה וואס שטייט אין מדרש, אז יענע נאכט די לעצטע נאכט אין מצרים, ווען אידן האבן געגעסן דעם קרבן פסח, און געוויסט אז ס'קומט שוין די ישועה, אינמיטן די נאכט איז פרעה ארום געלאפן מיט די פידזאמע'ס זוכן משה, ווי איז משה, ער איז דא, ער איז דארט, פרעה איז געוועהן קהל'ס נער אלע קינדער האבן געמאכט פורים פון אים...., ענדליך האט ער דעגרייכט צו משה רבינו'ס הויז, און מיט איין קול האט ער געשריגן משה! און אלע אידן! ענק זענען באפרייט!, ווי נאר משה האט געהערט די בשורה האט ער אנגעהויבן זאגן אט די פסוקים,
הללוקה הללו עבדי ד', מיר זענען מער נישט עבדי פרעה נאר די עבדי ד',
דעריבער לאמיר זאגן הללוקה הללו עבדי ד'...,
(ס'איז משמע אז הלל דארף געזאגט ווערן על הכוס דהיינו מ'דארף אנכאפן דעם כוס בשעת הלל, כ'האב אבער נישט געטראפן קיין מקור דערויף, ביי מיין שווער איז דא אזא קפידה אז יעדער כאפט אן דעם כוס (נישט מ'הייבט עס אויף נאר מ'כאפט עס בלויז אן) און מ'זאגט הלל אזוי אויך ביים בענטשן על הכוס, אבער ביי אנדערע האב איך דאס נישט געזעהן, אדרבה אז איינער האט א מקור זאל ער ברענגען)
אם הבנים שמחה הללוקה, בצאת ישראל ממצרים בית יעקב..., חלמוש למעינו מים
מ'זאגט די ברוך פון אשר גאלנו מיר גרויס כוונה און שמחה, ביז גאל ישראל, דאס איז דער באקאנטע גאל ישראל אויף וואס די קינדער קוקן ארויס נאך ביי מגיד....
רחצה מוציא מצה
ס'איז כדאי צו מאכן זיכער אז די קינדער זאלן האבן מצות בעפאר מ'וואשט זיך, יעדער זאל האבן זיין זעקל, אז מ'האט שוין אביסל גרעסערע קינדער זאל מען פארלייגן דעם שיעור, לכתחילה אביסל מער ווי א האלבע מצה איז צוויי כזיתים, (איך ווייס נישט פארוואס אבער אגאנץ פסח האקט יעדער מצה וויפיל ס'גייט און דא ביים מצות עשה דאורייתא מאכן די ווייבער קונצן ס'איז צופיל, מ'קען נישט עסן אזוי סאך מצה, גיי ווייס, ס'איז מסתמא מעשה יצר)
נאך רחצה מאכט מען אזא הויכע על נט"י, אז ס'זאל זיך הערן דעם "יא" על נט"י, מוציא, מצה, עסן אנגעלאנט מיט אלע כוחות, ס'זאל זיין ווי מער אויפאלנד אין די אויגן פון די קינדער, אז מ'קען זאל מען זיך ממש אויסציען בפישוט ידים ורגלים, אז די קליינע זאלן זאגן טאטי שלאפט... עס עסט ווען ער שלאפט....
וויאזוי צו געבן מוצאי'ס פון לחם משנה איז דא עטליכע מנהגים, דאס בעסטע איז כמנהג סיגוט וכן בהרבה מקומות אז יעדער באקומט א זעל מיט מצה פון פריער, נאכן טאטנ'ס המוציא מיט אכילת מצה, באקומט יעדער קליינע שטיקלעך פון די לחם משנה און דער טאטע נעמט זיך עסן די כזיתים,
עס דארף געזאגט ווערן אז די כזיתים זענען זייער האקל, מענטשן זענען צומאל מחמיר וואס סופו איז א קולא, ווייל אז מ'עסט זיך אן מיט צופיל מצה, ווערט דער אפיקומן אכילה גסה וואס דאן איז מען נישט יוצא, דער אפיקומן דארף זיין נאכל על השובע נישט ווען מ'איז אנגעפאקט.
מרור
די קינדער האבן ליב צו זעהן ווי דער טאטע מוטשעט זיך מיט די שארפע מרור, ס'בלייבט א זיסן רושם אין זייער מוח, אויב די מרור איז נישט גענוג שארף מעג מען סתם אזוי געבן עטליכע היסן ס'זאל לכה"פ אויסזעהן ווי שארף....,
דרך אגב אויב ס'איז טאקע שארף קען מען טרינקען ווארעם וואסער דאס נעמט אוועק די גאר שטארקע שארפקייט, און חלילה צו אטעמען מיטן מויל אריין ווייל דאן גייט אריין דאס שארפקייט אין די לינגען און מ'היסט עד הסוף, אויב זעהט מען אז ס'ציפט צו שטארק, דארף מען געבן א צו אריין פון די נאז און ארויס בלאזן פון די מויל ארויס,
כורך
מ'וויקלט איין....
דעם כורך גייט מיט 2 כזיתים, כזית מצה, כזית מרור, דא דארף מען נישט מחמיר זיין אויף צו גרויסע שיעורים, ווייל מ'דארף דאס אראפ שלינגען אויפאמאל.
שולחן עורך
מ'עסט און מ'טרינקט...., מ'עסט אייער
ווי געשמיסט אין אונזער ארטיקל "אידישע תאוות" האט דער איי פסח ביינאכט א באזונדערע טעם, מיט די זאלץ וואסער ארויף געשמירט, (טייל פוסקים זאגן מ'זאל נישט טינקען די איי אין זאלץ וואסער ווייל מ'זאגט דאך אז ס'איז נאר דא שתי פעמים מטבילין, נישט דריי)
מ'זאל זעהן די קינדער זאלן עסן געהעריג א סעודה לכבוד יו"ט, אליינ'ס דארף מען האלטן חשבון נישט צו עסן צופיל ס'זאל נישט זיין דער אפיקומן קיין אכילה גסה.
צפון
מ'נעמט אפיר....
ס'איז שוין שפעט ס'איז שוין באלד ביי חצות, אויב זעהט מען די זייגער איז פאראויס, זאל מען שוין ביי אנפאנג שולחן עורך, ווילאנג מ'ברענגט אריין דאס עסן מאכן אלע חשבונות ווער ס'בעט וואס, און זיך פאר'חשבון'ען מיט די קינדער וואס יא אוןוואס נישט וואס מ'קויפט חול המועד און וואס מ'קויפט שבועות, און אפיר זוכן דעם אפיקומן גנב, כדי אז שפעטער ווען מ'יאגט זיך זאל מען נישט מוזן זיין ביזי מיט די אלע ענינים,
נאכן אכילת אפיקומן, טאר מען שוין נישט עסן, אבער טרינקען וואסער יא, (ס'איז טאקע ראטזאם צו טרינקען ווי מער וואסער, ווייל די כזיתים טריקענען אויס דעם קערפער, און אויך די וויין טריקנט אויס, ממילא אז מ'טרינקט גענוג וואסער איז מען דעם נעקסטן צופרי א נארמאלע מענטש)
ברך
מ'בענטש מלה במלה, די קינדער זאלן מיטזאגן ווארט ביי ווארט, די ברכת המזון פון פסח ביינאכט איז גאר גרויס און הייליג עס שטייט אין די ספרים אז די ברכהמ"ז פון פסח ביינאכט איז די העכסטע בהמ"ז פון אגאנץ יאר, אויסער דעם איז דאך פסח א זמן מסוגל לפרנסה, ווי אויך ברכת המזון איז מסוגל לפרנסה, און וואס טוט מען נישט פאר פרנסה?.....
נאכן בענטשן גיסט מען אן דעם כוס של אלי', און מ'קען שיקן אלע קינדער צום טיר עפענען און מקבל פנים זיין אלי' הנביא, ס'ליגט דאך אזויפיל אמונה און תקוה ביים עפענען דעם טיר פאר אלי' הנביא וואס מ'זעהט אים בכלל נישט מיט די פליישיגע אויגן ס'איז נאר די אמונה אז ער קומט אין אידישע הייזער, זאלן טאקע אלע קינדער האבן א חלק אין דעם,
אוי אוי שפוך חמתך אל הגיום
די באדייט פון שפוך חמתך ביטע ליינט מיין ארטיקל (וואס טוט מען מיט די הונגעריגע הונט)
http://www.yiddishworld.com/forum/index ... =viewtopic
הלל
פון דא און ווייטער זאגט שוין יעדער לויט זיין טאטנ'ס מנהג, איינער זאגט, איינער זינגט, די גאנץ קליינע שלאפן שוין, און די גרעסערע קען מען רופן זיצן אויף'ן היסב בעט, (ס'איז דאך א גאנצע גדולה) און צוזאמען שיין זאגן הלל מיט די פזמונים און שטיקלעך ביז חד גדיא.....
חסל סידור פסח, מעג מען מאכן א רקידה'לע, פארוואשע נישט?, לעבעדיג, זך שוכן מעונה.... אוי פדיום לציון, פדיום לציון, ברנה,
לשנה הבא בירושלים, לשנה הבא בירושלים, לשנה הבא בירושלים
נאכן סדר עפ"י דינא דשו"ע בלייבט מען אויף עד שיחטפנה שינה, און מ'איז עוסק ביצ"מ, לערנען מדרשים, מפרשים, ועוד.
דער הייליגע גר"א האט געמאכט א חשבון וויפיל מצות א איד איז מקיים פסח ביינאכט, און דער חשבון איז אויסגעקומען צו עטליכע הונדערט מצוות, אפשר קען מען צורעכענען מיינע 23,700 קערעקטער????
.
אכטונג ליינערס עס איז דא א הוספה צו דעם ארטיקל ביי page 2
- א טאטע
- שר חמישים
- תגובות: 55
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 11, 2008 12:24 pm
- לאקאציע: א מאל אין קאך, אמאל אין הויף
- אונגארישער
- שר האלף
- תגובות: 1171
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 01, 2008 12:00 pm
- לאקאציע: אין שאראש פאטאק
- וויכטיג מאכער
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 20137
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 12, 2008 6:21 pm
- לאקאציע: צווישן טרעק 4 און טרעק 5.
שאץ, נאך יעדע טאגבוך דיינע, הייבט דער עולם אן צו שפעקילירן, איזער א שאץ, א מאץ, א רבי, א שדכן, א בדחן, צו א הארדוועיר סטאר?.. דא, נאך דעם ארטיקל וויל איך דיר זאגן, ס'איז נישט מעגליך צו געדענקן אלעס אזוי גוט, נאר פאר איינער וואס איז טאקע 'א טאטע, ביים סדר'...
און יעצט אפאר קליינע הערות, קודם איז קריטיש וויכטיג, אז יעדעס קינד, זאל שלאפן ערב פסח, ובפרט דאס יאר, גייען זיי אויפשטיין זייער פרי צו קידוש החמה, דארפן זיי שלאפן "אסאך", א אויסגערוהט קינד, קען זיצן און מיטהאלטן, א מיד קינד, אקעי, בעסער מ'רעדט נישט...
צווייטנס דו האסט זייער גוט ארויסגעברענגט דאס ענין פון מאכן די קינדער זיך שפירן 'די זאך' ביים סדר, זיי זאלן האבן א שיינע בעכער, וכד', מיין טאטע ז.ז.ג. האט א מנהג, אז נאך וואס די קינדער/אייניקלעך זאגן קדש, זאגט ער זיי, אז היינט פאלגן די טאטעס אלעס וואס די קינדער הייסן, ווייל זיי פאלגן א גאנץ יאר, נו, אז זיי האבן געהייסן אנטוהן א ווייסע קיטל, העט ער מוזן פאלגן, און אנטוהן א ווייסע קיטל...
אויך וואס דו שרייבסט ביי ורחץ, אז מ'זאל 'הויעך' "נישט" מאכן די ברכה, ביי מיין טאטען, מאכן די גרויסע קינדער זיכער, אז די קליינע דערמאנען פאר טאטי/זיידי, ווען ער וואשט זיך די הענט, שרייען זיי, "נישט א ברכה", און מיין טאטע עקט אביסל ווי ער האט עכט כמעט געמאכט א ברכה... (כ'מזל זיי זענען דא)..
און נאך א זאך, וואס דו דערמאנסט גראדע, אבער נאר אויפן שפיץ גאפל, מיין שווער ז.ז.ג. פיהרט זיך טאקע אז ביי יחץ, נאכן אריינלייגן די מצה אין די אפיקומן האלטער, לייגטער דאס ארויף אויף די פלייצע און ער שפאצירט ארום די טיש און הייבט אן, גוט יו"ט גוט יו"ט, די קינדער (אינקלודינג די שוויגער) זאגן צוריק, גוט יו"ט, און פרעגן 'פון ווי קומט א יוד'? ער זאגט 'פון מצרים', און זיי פרעגן, 'ווי גייט איר'? 'קיין ירושלים', וואס טראגט איר אין דעם זאק?.. מצה... וואס איז דאס מצה?... ווייל ווען די יודן זענען ארויס פון מצרים...... (אוי האב איך מיך געדארפט איינהאלטן די ערשטע יאר..)
אקעי, ס'שפעיט, איך וועל דא ענדיגן, שאץ, א_וואו אלעמאל, א הערליכע ארבעט, דאס מאל איזעס טאקע צאמגעשטעלט געווארן אין זייער א קורצע צייט, אבער פארט גוט, זייער גוט.. טענק יו ווערי מאטש...
לשנה הבאה בירושלים....
אפאר הגהות אויב איך מעג.
פאר א יונגערמאן וואס הייבט אן צו פירן אליין א סדר, זאל ער פירן נאר די ערשטע נאכט, וואס דאן איז דאס עקסטאז גרויס, און דאס התלהבות אויפ'ן העכסטן שטאפל.
די צווייטע סדר זאל מען גיין צום טאטע/שווער, וואס ביי די צווייטע סדר זענען די גרויסע סדרים רוהיגער און פרייליכער און א דאנק דעם אינטערסאנטער. און די עלטערן וועלן זיך פרייען. מען קען אזוי טון א גוטע פאר יאר.
דאס קויפן זילבערווארג ברענגסטו זייער גוט ארויס.
ווען דו רעדסט פון זיך צוגרייטן, איך הער אויס יעדעס יאר כמעט די טעיפס פון ר' שמוען זאב מייזליש אויף די הגדה, עס איס עפעס אויסערגעווענדליך. אויך קויף איך נייע טעיפס. דאס יאר האב איך שוין אויסגעהערט א טעיפ דרשה פון ר' יצחק אייזיק קרישוועסקי א גוטע פאר מאל, עס איז מורא'דיג, עס איז כדאי צו הערן. אזוי האב איך יעדע יאר פרישע זאכן צו זאגן ביים סדר.
עס איז גוט נאך פאר פסח ווייסט שוין יעדער וואו זיין פלאץ וועט זיין ביים סדר.
וועגן פיקדא בתר דא. מיין טאטע זאל זיין געזונט, איז דאס די עיקר וואס ער פארציילט פאר די קינדער און איינקילעך. ער טייטשט עס אויף אידיש, און זינגט עס מיט די הגדה ניגון און ער לייגט צו אייגענע מעשית מיט טייטשן, די קינדער זיצן געפלעפט.
יעצט אן אינטערסאנטער און וויכטיגער באמערקונג.
ביי וכאן הבן שואל איז דא דער באוויסטער תפארת שלמה, אז דא קען מען זיך אויסבעטן פאר קינדער. אויב ביים סדר זיצט א קינדערלאזע פארפאלק, זאל מען זיך דאס נישט אנרופן ברבים, זיי ווייסן גאר גוט דער טייטש. אסאך סדרים זענען צושטערט געווארן, ווען מען האט זיך אנגערופן דאס ווארט.
די פארפעלקער וואס ווארטן אויף א ישועה, זענען בייי א סדר נאכט זענען מורא'דיג סענסיטוו. דא זיצן זייערע יונגערע ברודער און שוועסטערס און זענען ביזי מיט זייערע קינדער, דאס הארץ זייערע רייסט שטיקער במלא מובן המלה. ביטע גיטס אכט. אדרבה מאכט זיכער אז אייערע קינדער זענען ביזי מיט זיי, מאכט זיכער אז אייערע קינדער כאפן צו זיין אפיקומן נאך פאר איינער הייסט זיי עס טון. שיקט אייערע קינדער זיי צו פרעגן קשיות אויף די הגדה, אדער זיי צו פארציילן מעשיות דירעקט פאר זיי. פארשטייט זיך אז מען זאל דאס זאגן פאר די קינדער פאר מען גייט צום סדר.
די עיקר וואס אזא פארפאלק פילט, איז אז זיי זענען איבריג אויף דער וועלט. אבער אויב מען רעדט צו זיי, (פארשטייט זיך חוץ פון די סאבדשעקט פון סגולות אדער תורות פון קינדער וכו') און מען מאכט זיך וויסדיג, איז אלעס אנדערש.
איך רעד פון עקספריענס, וואס איך האב מיטגעהאלטן ביי איין סדר, ווען דער בעל הסדר האט זיך דאס אנגערופן מיט א התלהבות, פאר מיין שוואגער, וואס האט געווארט אויף א ישועה, אבער פון דארט און ווייטער, איז דער סדר געפארן בארג אראפ!
אויב אבער מען פירט א סדר נאר פאר קינדער זאל מען זיךדירעקט יא אפשטעלן דא, און נאכזאגן די תפארת שלמה מיט אן התלהבות, און מיט די גרעסטע מאס התעוררות זאגן פאר די קינדער, וואס פארא גרויסע זמן דאס איז, און מען קען אויסבעטן פאר די וואס האבן נאכנישט קיין קינדער, און דערביי דערמאנען די פארפעלקער וואס די קינדער קענען און וואס דו קענסט וואס האבן נאכנישט קיין קינדער, און זאגן זייערע נעמען, למשל טייערע קינדער עטץ קענטס יעצט אויסבעטן פאר משה ווייס אז ער זאל געהאלפן ווערן מיט קינדער א.א.וו. די אטמאספערע וואס דאס ברענגט אריין ביים סדר איז עפעס אומבאשרייבליך, און לאזט איבער א געוואלדיגן רושם אויף די קינדער. די גרעסטע זאך דערפון אז די פארפעלקער ווערן געהאלפן! עס ברענגט אריין א מורא'דיגע אמונת צדיקים אין די קינדער. מיר האבן עס געטון, און עס האט געארבייט מורא'דיג.
א גרויסער רב וואס האלט אסאך דרשות האט מיר געזאגט, אז ער פירט די סדר ביז צפון היבש שנעל, און הערשט נאכדעם מאכט ער א גאנצער בראטל און ער ציט די סדר ביז פארטאגס. איך האלט נישט דערפון, ווייל איך האלט אז מען ווערט מיד, פון רעדן און רעדן, ווען עס איז נישט דא קיין שום עקשען אינדערמיט. עס קען אבער זיין ווייל ער איז בעל דרשן איז ביי אים אנדערש.
עס איז כדאי נאך פסח, זאל דער עולם שרייבן דא געדאנקן פון נעם סדר, און וואס מען קען אלץ טון פאר די קינדער, אזוי וועט מען עס נעקסטע יאר קענען נאכמאכן.
עני וועי, הרב שאץ א גרויסן ישר כח.
אבער בשעת די פלענער האבן געלויטעט אז מען גייט אנהייבן פראווען אליינס, האט מיר באפאלן א פרעשור צוליב די רוחניות'דיגע און געשמיות'דיגע סיבות (אפילו די רעצעפט פונעם חרוסת ווייס איך נישט אויסעווייניג), און געפלאנט צו פרעגן דערוועגן ברבים. יעצט אז אונזער חשוב'ער מיטגליד שאץ-מאץ האט דאס אזוי הערליך אפגעשריבן, דארפן מיר זיך באדאנקן ווי עס פאסט, ווייל אויב דאס וועט נישט צוניץ קומען היי יאר, אבער יש מחר לאחר זמן.
אלזא, א גרויסן דאנק פאר דיין מיה און פלאג אין די יעצטיגע ערב-פסח טעג, ישלם ה' פעלך ותהי משכורתך שלימה מעם ה' אלקי ישראל!
----
אמינה האט געשריבן:ראוי לעיין בספר הק' אוהב ישראל פ' בא
,בד"ה דברו אל כל עדת ישראל עד סוף הד"ה: שטייט דארט
וזש''ה דברו אל כל עדת בנ''י שה לבית אבות, אז מען דארף זיין ביים טאטין ביים סדר וזה מסוגל לאמינה הערת ממ"ה
,עיינו היטב ותמצאו נחת
גענימען פון דבר יום ביומו
איך זוך נאך יעצט די משמעות אינעם אוהב ישראל, לענ"ד לא דובים ולא יער.
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14176
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
שאץ מאץ האט געשריבן:א טאטע ביים סדר טיש / ט.ב. שאץ מאץ
כרפס
שטיקעלע רעטעך, וכו' זאלץ וואסער,
פאר קליינע קינדער איז שווער מסביר זיין וואס ס'מיינט פטר'ן די מרור, אבער פון כתה ה' אין העכער קענען שוין פארשטיין וואס דאס מיינט פטר'ן מרור, ווייל מ'עסט מרור אינמיטן די סעודה כדי מ'זאל נישט מוזן מאכן א ברכה אינמיטן די סעודה נאכך המוציא מאכט מען איצט בורא פרי האדמה.
.
איך האב דאס מסביר געווען פאר מיינע קינדער גאר פשוט.
וויפיל ברכות מאכט מען אויף מרור, פרעג איך זיי. על אכילת מרור קומט דער ענטפער.
"און פארוואס מאכט מען נישט א בורא פרי האדמה?" פרעג איך ווייטער.
דער 7 יעריגער האט נאך עטליכע סעקונדן געכאפט, אז יא ווייל מען האט אינזין געהאט צו פטר'ן די מרור ביי כרפס.
הערנדיג דאס האט דער 5 יעריגער אויך ארויסגעהאט דעם געשעפט..
- יאנאש
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8286
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: וואו בינעך טאקע?
- יגרסהדותא
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3682
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 03, 2006 10:14 am
- לאקאציע: קאר וואש
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19713
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
מיט דיין צושטעל פון ניסוח הקידוש און נוסח אקדמות בין איך אביסל מחולק, דאס וועל מיר לאזן פאר שבועות.
אויך ווייס איך נישט צו וואס ארויף דו האסט פון הלל און ווייטער געמאכט א קיצור, ווייזט אויס אז עפעס האסטו נאך געוואלט לאזן אויף קומענדיגן יאר.
- קוימען קערער
- שר מאה
- תגובות: 117
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג יולי 25, 2008 6:20 pm
איך האב געהערט פון א איד וואס מאכט סדרים מיט אסאך נפשות. האט ער מיר געגעבן זייער א פראקטיש עצה פארן סדר נאכט, איך טוה עס און עס העלפט שטארק ארויס.
איינע פון די גרעסטע שטערערס פארן סדר, איז די אויסטיילן די כזיתים מצה און מרור, האט ער מיר געזאגט אז ער מאכט יום בדיקת חמץ געפאקטע פעקלעך כזיתים מצה איינגעטיילט לויט די עלטערס, איינס פאר מוציא מצה און איינס פארן אפיקומן, און אויך די מרור (נישט די חריין) געפאקט אין בעגס איינס פאר מרור און איינס פאר כורך, אזוי אז ווען מ'האלט ביי מוציא מצא געט מען ארויס די געפאקטע מצות, און אזוי אויך ביי מרור און אפיקומן.
איך האב איינער וואס איז אחראי אויף די מצה און איינער אויף די מרור, און איעדער האט הנאה.
דער קוימען קערער
- קוימען קערער
- שר מאה
- תגובות: 117
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג יולי 25, 2008 6:20 pm
דער קוימען קערער
WOW WOW A-1 . PRINTER PRINT
this year is very late for me to decide but iy''h next year we will review this article and decide
THANKS SHATZ FOR YOUR HELP
איך וואלט נאר געוואלט מוסיף זיין א נקודה'לע, דאס וואס שאץ שרייבט בנוגע סדר געצייג, דהיינו כוס של אליהו, קערה, וכו' אז יעדעס יאר זאל מען קויפן אביסל,
דאס איז אקטועל אויך ביי סתם א פסח'דיגע ווירטשאפט, אפילו א שנה ראשונה אינגערמאן, איז כדאי אז ער זאל אנפאנגען איינרעכטן א אייגענע ווירטשאפט, ווייל אויב נישט, ווען עס וועט קומען די יאר, וואס ער וועט מחליט זיין, אז היי יאר בלייבט מען אינדערהיים, אויף שבת חוה"מ, וועט מען דעמאלטס דארפן אנפאנגן איינרישן פון דאסניי, און דאס ציט אריין אין גרויסע הוצאות, ממילא לוינט זיך יעדעס יאר, צוביסלעך איינצוקויפן, ספענדן יעדע פאר פסח-סעזאן א צוויי הונדערט דאלער בערך, אזוי ווען מען האט שוין א אייגענע געזינדל, קוקט מען זיך אום, און מען זעט אז מען האט שוין א קאמפלעטע, אדער כמעט קאמפלעטע, פסח קיך.
הגה: וכן עשיתי כשהייתי בשנה ראשונה (נישט מער געדאכט) ואין אני מתחרט על זה, אפילו כל שהוא.
- איך_הער
- סעקרעטאר
- תגובות: 18574
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 04, 2006 6:47 pm
- לאקאציע: אין אפיס
- פארבינד זיך:
- scy4851
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6655
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 29, 2008 11:57 am
- לאקאציע: אפשר קען איינער מיר זאגען וויא!
- מאשקע
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 12552
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
- לאקאציע: אין די חיפוש
איין גשמיות'דיגע הגה וואס כ'האב צוצוגעבן: ווען מ'באגעגנט זיך אינמיטן יאר מיט א חפץ וואס קען צוניץ קומען ביים סדר, צב"ש א שיינע עסצייג אדער געשיר סעט פאר ביליג, גלעזלעך, בעכערלעך וכדומה, זאל מען אריינכאפן דעם געלעגנהייט און דאס קויפן. דאס פארגרינגערט שטארק דעם פינאנציעלן דרוק וואס מ'האט הארט בעפאר פסח.
- scy4851
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6655
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 29, 2008 11:57 am
- לאקאציע: אפשר קען איינער מיר זאגען וויא!
שאץ מאץ האט געשריבן:פארווארט:
ס'איז באמת "נישט" שווער צו פירן א סדר, מ'דארף אביסל קענען די הלכות ומנהגים און אלעס איז מסודר,... איינמאל מ'קען די פשוט'ע מנהגים, דארף מען זיך פארקוקן די הגדה, (נישט קיין תורות) פשוט פשט, זעהן ווי מ'קען רעדן און אויסרעדן די מעשה פון סיפור יצי"מ, אבער דאס איז קלאר אז צום סדר דארף מען זיך פארקוקן.
מעזאל אבער נישט מיינען אז עס איז ווער ווייסט וויא שווער!
יעדער ווייסט און זיכער געדענקט די מנהגי הסדר וואס ער האט געזעהן ביי זיין אייגענע טאטען.
מיט דעם אליינס האלט מען שוין גאר ווייט אויף א וועג מיטען זיך פארקוקען.
מיין טאטע ע"ה האט אויך אזוי געזאגט מיט דעם נוסח דער יו"ט'דיגע קידוש.שאץ מאץ האט געשריבן:קדש:
ווען דער טאטע קומט אהיים......
מ'הייבט אן מיטן יו"ט'דיגן קידוש, (מרן מהריט"ב פלעגט זאגן יו"ט'דיגע קידוש מיטן נוסח וואס פלעגט זיך אנהייבן אזויווי די שבועות'דיגע אקדמות, אקדמות מילין ושרית שותא...., סברי מרנן ברוך אתה ד' אלקינו מלך העולאאאאהההאם, בורא פרי הגפן),
ער פלעגט פאר מיר מיט מיין ברודער זז"ג אסאך מאל זאגען וועגען מנהגים וואס ער האט זיך געפירט אז ער האט אזוי געזעהן ביי זיין טאטען.
(מיין זיידע הי"ד איז געווען א תלמיד פונעם קדושת יו"ט)
שאץ מאץ האט געשריבן:מגיד
......
מוזגין כוס שני וכאן הבן שואל מה נשתנה,
יעדער פרעגט, מ'דארף האבן געדולד, היות זייער אסאך ווערטער זענען די זעלבע און מ'קען ווערן צומישט איז כדאי אז דער טאטע זאל צוהעלפן (דער חיד"א זאגט את פתח לו, דאס קינד וויל זאגן דו העלף אים נאר צו, את פתח לו עפן זיין מויל....)
טאטע לעבן איך האב דיר געפרעגט פיר קשיות זיי מוחל ענפער מיר א תי'
דער טאטע חזר'ט איבער די פיר קשיות מיט די נוסח פון די הגדה, און הייבט אן: די תירוץ איז:
עבדים היינו....,
אויב מ'זאגט די הגדה מיט טייטש האט מען האלב וועגס יוצא געוועהן די מצוה פון סיפור יצ"מ, ס'איז יא אבער כדאי פון צייט צו צייט זיך אפצושטעלן מפסיק זיין מיט הסברים, ענדערשט ווי די גאנצע סיפור אויף איין מאל,
בכלל מוז מען נישט פארציילן פונקטלעך נאר דאס וואס מ'הערט אליינ'ס געהערט ביים טאטן, כאילו ס'איז א מסורה וואס מ'טאר ניטש משנה זיין, אין חלק הסיפור קען מען און מ'דארף זיכן ווי מער פאסיגע ווערטער פאר קינדערישע מוחות,
איינער האט מיר געזאגט וואס ער טוט און עס איז מיר זייער געפעלען און זייט דען טו איך אויך אזוי.
כידוע, דער תירוץ אויף די פיר קשיות, אוויא עס איז אוועק געשטעלט און די הגדה, איז נישט זייער בולט אז קשיא נומער איינס איז דאס דער תירוץ, קשיא נומער צוויי איז דאס דער תירוץ, און אזוי ווייטער...
א ביסעל אן עלטערער קינד האט שוין א ביסעל מער פארשטאנד און ער קען שוין אליינס פארשטיין און ארויסנעמען די תירוצים פון דער הגדה.
די יונגערע קינדער, פארשטייען דאס נישט.
ער ווייסט אז מעפרעגט פיר קשיות און מעזאגט: טאטע לעבן איך האב דיר געפרעגט פיר קשיות זיי מוחל ענפער מיר א תי'
און זיין טאטע זאגט: דער תירוץ איז....
דאס איז עס..דער טאטע זיינער הייבט אהן זאגען און זאגען...ער איז נאך אביסעל יונג צי כאפען אז דא איז אמתדיג דא תירוצים אויף די קשיות...ער האט נישט קיין געדולד..ער גייט אוועק פונעם סדר טיש (וויפיל קען ער שוין איינזיצען אויף איין פלאטץ?)...מעגייט זיך שפילען..
און?....ער האט געפרעגט קשיות אבער ער הייבט נישט אהן צי וויסען אז דער הגדה איז זיין תירוץ...
איז וואס טו איך?
ביי א יעדע סדר מיינער האב איך, גלויבט דער באשעפער, א היבש צאל אייניקלעך. פון גאר יונג (3 יאהר אלט) און מאנכע מאל ביז 16 און 17 יעריגע.
יעדער פרעגט די קשיות.
דערנאך ווען יעדער איז פארטיג פרעגען. הייב איך נישט גלייך אהן די הגדה.
(און דאס טו איך לכבוד די קליינע חברה)
איך נעם די צייט צי פארציילען פאר זיי אויף זייער level די מעשה פון די יודען און מצרים דאס שווערע ארבעט דארט דערנאך די מכות און דערנאך יציאת מצרים. אזוי גייענדיג אדורך דער סיפור, פלעכט איך אריין די קשיות וואס זיי האבען געפרעגט און איך ווייז זיי די תירוצים דערויף.
די קינדער טוט מען דאך שוין און חדר אדער און סקול, פון וואכען פאר פסח, אריין פאמפען און זיי די קשיות מיטען סיפור פון די הגדה, געפלאכטען מיט מדרשים א יעדער לויט זיין עידש.
ווען איך ענטפער די קשיות אויפען אויבענדערמאנטע וועג, איז עס אן אופן פון א give and take
איך רעדט צי זיי איך פרעג פון זיי, דער גאנצער עולם פון גאר קליין אהן (אפילו כתה א') האלטען מיט און זיי האלטען מיט מיט חשק, ווייל יעדער וויל עפעס זאגען וואס ער האט געלערענט און חדר.
יעצט, זעהט דאס קליינע קינד, אויף זיין לעוועל, אז דא זענען יא דא אמתדיגע קשיות, נישט נאר עפעס א סדר סערעמאניע וואס מעהאט אוהם געלערענט און חדר
און ער זעהט און הערט תירוצים אויף זיינע קשיות...
דערנאך ווען איך בין פארטיג מיט די קליינע חברה נעם איך מיך צי די הגדה....
- פאטאקי08
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 11009
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 09, 2007 1:30 pm
- לאקאציע: בקרוב אין וואשינגטאן
און אלע אנדערע
יא
מגיימער מיטן אייבערשטענס הילף אנהייבן היי יאר אליין צי פירן דעם סדר און די ארטיקל איז א געוואלדיגע הכנה דערצו
א גרויסן ישר כח אייך אלע
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14176
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 3 געסט


c: text/html

text:
האריקעין מאריא וועטער פון פיינע נייעס פינאנץ קאריביענס שטורם האריקעין מאריא ברענגט אן שווערע שאדנס פאר דעם אינזל דאמיניקא
האריקעין מאריא איז אנגעקומען נעכטן נאכט צו די אינזל דאמיניקא אין די קאריביער אינזלן אלס א קאטעגאריע 5 האריקעין מיט שווערע ווינטן פון 160 מ.פ.ש, און אנגעמאכט שווערע שאדנס און חורבנות, נאך עטליכע שטונדן איז עס געפאלן צו א קאטעגאריע 4. די שטורעם האט אנגעמאכט שווערע שאנדס אויף דעם אינזל וועלכע איז א היים פאר ארום 75,000 איינוואוינער, דער גאווערנער פונעם איזל האט געזאגט אז די שאנדס זענען אומשאצבאר און כמעט אלע היימען אויפ'ן אינזל זענען שווער באשעדיגט געווארן, אצינד גרייט זיך פארטא ריקא אויף אן אנפאל פון דעם האריקעין, אין די צייט וואס די אינזל מוטשעט זיך נאך מיט די שאדנס וואס אירמע האט אנגעברענגט אויפ'ן אינזל, און אזויפיל ווי 70,000 זענען נאך אלץ אן עלעקטעריק צוליב אירמע.
גענומען מיט רשות פון פיינע נייעס
ווי איז דאס געשעהן?
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
דער שטייער-פלאן אנטהאלט צווישן אנדערן רעדוקציעס אין שטייער-בענעפיטן וואס מענטשן וואס צאלן מארטגעדזשעס באקומען. דאס וועט גורם זיין אז פאטענציעלע קונים וועלן טראכטן צוויי מאל פאר'ן קויפן א הויז אדער דירה אין דער שטאט.
אנאליסטן טענה'ן נאך מער, אז די השפעה פונעם דעם פארגעשלאגענעם פלאן פילן זיך שוין, און דער ריעל-עסטעיט מארקעט האט אין די לעצטע חדשים נאכגעלאזט פון זיין שוואונג, וואס די באאבאכטערס שרייבן צו צו דער זארג אז דער שטייער-פלאן וועט באשטעטיגט ווערן.
דער זעלבער באריכט זאגט אויך, אז דער פלאן, וואס וועט אפקאסטן ניו יארקער א געשאצטע 30-ביליאן דאלאר יערליך, וועט מעגליך פירן מענטשן מיט משפחות, ווי אויך ביזנעסער, צו פארלאזן מאנהעטן און זיך אריבערציען אין ביליגערע געגנטן.
פון דער אנדערער זייט, איז דער סטאק מארקעט ווי עס שיינט דווקא יא צופרידן מיט'ן שטייער-פלאן, און האט היינט געשלאגן א פרישן רעקארד.


text:
עבדים היינו, ויוציאנו ה’ אלוקינו..!
בס”ד
א גוטן טייערע חבירים וידידים..!
ס’גלייבט זיך נישט אבער פסח איז שוין דא! די “לאנגע ווינטער” איז אדורך געלאפן ווי א אויגן בליק, קוים וואס מ’כאפט זיך דאס אטעם… די טעג, די וואכן, פליען… און יעצט שטייען מיר שוין געציילטע טעג פארן הייליגן יום טוב פסח, די הכנות גייען אָן מיטן פולסטן ברען, פון הימל קוקט מען אראפ מיט שטאלץ, ווי טייער זענען די אידישע קינדער, די אידישע טאטעס און מאמעס, וויפיל הארץ, ארבעט, קאפ און מח ווערט אריין געלייגט אין דעם הייליגן יו”ט?! וויפיל צדקה וחסד ווערט פארטיילט צווישן אונז ברידערלעך ‘משפחת כלל ישראל’, און מיר האפן און בעטן אז שוין דאס יאר זאלן מיר זוכה זיין אויף דאס וואס מיר ווארטן שוין אזוי לאנג צו קענען שחטן דעם קרבן פסח ונאכל שם מן הזבחים ומן הפסחים.
יעצט טייערע חבירים! די הייליגע יו”ט איז א שפאן אוועק, די הייליגע סדר נאכט קומט, די נאכט וואס איז געקריצט ביי אונז אין נשמה, ווי מיר ווייסן אז פילע טויזענטע אידן אפילו די וואס זענען א גאנץ יאר ווייט אוועק פון שמירת תורה ומצות, אבער די סדר טוען זיי מיט אונז צוזאמען אפרעכטן, ס’איז די נאכט וואס כלל ישראל איז געבוירן געווארן, ווי די פסוק זאגט לֵיל שִׁמֻּרִים הוּא לה’, און ענדיגט לְכָל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל לְדֹרֹתָם, עס איז פאר אלע דורות די נאכט ווי מיר גייען ארויס פון אונזערע גלות’ן, די אלע אותות ומופתים וואס הקב”ה האט אונז געוויזן אין מצרים קומט אריין אין מחשבה און רופט אויס מיט א קלארקייט “ה’ הוא אלוקים”, אין עוד מלבדו, לאמיר נישט זיין נאריש און לאזן די טעג אומזיסט אדורך גיין, עס איז א צייט וואס מען טיילט, מ’קען אָן פילן די טאַשן, ס’איז א צייט וואס אונזערע זיסע קינדערלעך און בני משפחה זיצן מיט אפענע הערצער און ווארטן צו הערן פון אונז אמונה, בטחון, חיזוק, און “אידישקייט”, דאס איז אונזער ארבעט במשך די אכט טעג, צו באגיסן “זיך” און די בני משפחה מיט אמונה בה’, בטחון שמחה און ישועה. לאמיר זיך אויסשמועסן עטליכע נקודות וואס איז כדי ארויס צו נעמען פון אזא גרויסע יו”ט וכל המרבה לספר הרי זה משובח…
מה נשתנה?
מיר פאנגן אָן די הייליגע נאכט און מיר פרעגן מה נשתנה?! (ווי עס ווערט געפסקנט אז אויב איז נישט דא ווער ס’זאל פרעגן, דארף מען זיך אליין פרעגן), די טייערע קינדערלעך מאכן אויף די אויגן און פרעגן טאטי לעבן! א גאנץ יאר שפיר איך, די תורה ומצות אויף מיר ווי א עול, אבער היינט נאכט טוען מיר כל מיני זאכן וואס פון איין זייט איז עס א גאנצע עול און פרעשער ..יעצט ליין דיך אָן ..עס מרור ..עס מצה ..טינק איין צוויי מאל וכו’ אבער אין די זעלבע צייט שפיר איך אז די אלע זאכן זענען עפעס א סימבאל פון חירות? איך שפיר אז מיר זענען אלע מקיים די מצות היום סיפור יציאת מצרים, אכילת מצה, אכילת מרור, אכילת אפיקומן, ד’ כוסות, אמירת הלל, סמני חירות, מיט אזא שמחה, וואס איז היינט אנדערש?! א גאנץ יאר זענען פארהאן מצוות וואס מיר טראגן פאר א פרעשער, א עול, אבער היינט נאכט שפיר איך עפעס א מעין פון פרייהייט, אמת’דיגע חירות? …טאטי ווי אזוי קען איך מיט נעמען פון די חירות אז עס זאל מיט מיר בלייבן אויף א גאנץ יאר?!
מיר זינגן דעם הייליגער ניגון אילו… דיינו, אילו… דיינו, וואס לכאורה דארף מען פארשטיין, ווען הקב”ה וואלט אונז ארויס גענומען פון מצרים און נישט… דיינו? ווער זאגט אז עס וואלט געווען דיינו, אפשר נישט, ארויס גיין פון מצרים אָן א מתן תורה וואלט גענונג געווען? וואס זינגן מיר אזוי פרייליך, וואס איז די פשט פונעם ניגון?
פסח איז די איינציגסטע יו”ט וואס ביינאכט גלייך נאך מעריב זאגט מען הלל השלם, כאטש מען יאגט זיך אהיים כדי די קינדער זאלן נישט איינשלאפן, שטעלט מען זיך אפ און מען זאגט הלל מיט א ברען, דארף מען פארשטיין פארוואס? און בפרט אויב זאגט מען שוין הלל ביים סדר, פארוואס זאגן מיר צוויי מאל איינס נאכן צווייטן?
די תירוץ איז עבדים היינו…
צא ולמד לאמיר אראפ גיין קיין מצרים און כאפן א בליק וואס האט זיך דארט אפגעשפילט, וויאזוי ס’איז צוגעגאנגען די עבדות-קנעכטשאפט פון אונזערע אור-עלטערן אונטער די רעזשים פון דעם טיראן פרעה און זיין גאווערמענט. פרעה איז די מקור פון גאווה פון אני יאור ואני עשיתי, איך בין דער נילוס טייך אין איך האב מיך באשאפן, נאר איך, ס’איז נישט דא נאך איינער, קיינער איז נישט העכער אדער גרעסער ווי מיר, ער האט געפרעדיגט איבער גאנץ מצרים זיין אידעלאגיא אז ער איז קעניג און ג-ט, די גרעסטער און שטערקסטער כח אין די וועלט. פרעה האט געוואלט אינגאנצן אונטערדריקן די אידן אז קיינער זאל נישט אפילו טראכטן פון א משהו פרייהייט, …ס’קוקט אויס ווי די הבה נתחכמה פלאן ארבעט זיך פיין אויס, די אידן ארבעטן שווער אין ביטער, די מצרים פארפייניגן, אונטערדרוקן און פארביטערן זיי דאס לעבן.
למעשה האבן די אידן נאך יא אביסל פרייהייט, אז זיי האבן נאך די הארץ אויסצושרייען צום בורא עולם ויאנחו בני ישראל מן העבודה, אויב דאס איז נישט גענוג קומט משה רבינו צו פרעה און זאגט אים כֹּה אָמַר ה’ אֱלֹקי יִשְׂרָאֵל שַׁלַּח אֶת עַמִּי, איז דער רשע ווילד געווארן, די מיינסט מיר צו זאגן אז עס איז דא איינער גרעסער ווי מיר, וואס טיילט מיר איין וואס צו טוען?! עטץ זענטץ אינגאנצן משוגע, מ’דארף שוין טוישן די פלאַן! גלייך באפעלט ער זיינע נאנטע לֹא תֹאסִפוּן לָתֵת תֶּבֶן לָעָם, מ’זאל מער נישט געבן קיין שטרוי, זאלן זיך די אידן נאך מער מיטשענען, זאלן זיי ארבעטן שווערער, העמיר דעמאלטס זעהן ווער איז די בעל הבית?!
ליידער האט עס געארבעט, די אידישע קינדער האבן זיך פארלוירן און געקומען מיט טענות צו משה רבינו יֵרֶא ה’ עֲלֵיכֶם וְיִשְׁפֹּט אֲשֶׁר הִבְאַשְׁתֶּם אֶת רֵיחֵנוּ בְּעֵינֵי פַרְעֹה וּבְעֵינֵי עֲבָדָיו לָתֶת חֶרֶב בְּיָדָם לְהָרְגֵנוּ, און דא האט זיך אנגעהויבן עבדות אין פולסטן זין פונעם ווארט, מיר האבן פארגעסן אז הקב”ה איז מיט אונז, מיר האבן געשפירט אז דער רשע האט טאקע א כח, ווי מיר זעהן ווייטער אין פסוק וְלֹא שָׁמְעוּ אֶל משֶׁה מִקֹּצֶר רוּחַ וּמֵעֲבֹדָה קָשָׁה, אידישע קינדער זענען געווען אזוי פארזינקען אין שעבוד מצרים אז זיי האבן זיך נישט צוגעהערט צו משה רבינו, זיי האבן נישט געגלייבט אז עס איז נאך דא האפענונג, אז אפילו משה רבינו אליין איז געקומען מיט טענות ווי עס שטייט משה רבינו האט געזאגט צו השי”ת וּמֵאָז בָּאתִי אֶל פַּרְעֹה לְדַבֵּר בִּשְׁמֶךָ הֵרַע לָעָם הַזֶּה וְהַצֵּל לֹא הִצַּלְתָּ אֶת עַמֶּךָ אין קורצן מיר זענען געווארן ריכטיגע עבדי מצרים.
השתא עבדי
מיר לעבן היינט אין א וועלט וואס מיר זענען אין א שטענדיגע געיעג נאך פרייהייט, די גרעסטע מדינות איבער די וועלט געבן אויס טרילליאנען דאללער צו ברענגען מער פרייהייט און דעמאקראטיע אויף די וועלט, אזוי אויך פרובירן די גרעסטע פירמעס און קאמפאניס אויף צוקומען מיט כל מיני זאכן וואס דארף צו ברענגען פארן מענטש מער צייט, רואיגקייט, און פארשטייט זיך אסאך מער פרייהייט, אבער ווער ווייסט דען נישט די פאקט אז עס איז נאך נישט געווען א וועלט וואס איז אזוי פאריאגט און פארפלאגט, צומישט און צוחושט, ווי די וועלט אין וואס מיר לעבן היינט..! א וועלט פון השתא עבדי, מיר זענען אין מצרים ממש, וואס דאס מיינט “מצר-אונטערדרוקט”, מיר האבן נישט קיין צייט א מינוט’קלע פאר א מחשבה, אביסל התבוננות… די עולם הטעכנעלאגיא האט אונז גארנישט פארגרינגערט, נאר גאר די פארקערטע, מיר זענען געבינדן מיט די גאנצע וועלט 24 שעה, מען לעבט מיט פרעשער און אנגעצויגנקייט, די נסיונות ווערן גרעסער און שטערקער… ליידער ליידן אסאך פון עדיקשענס צו כל מיני זאכן וואס זיי קענען זיך נישט אפגעוואוינען, עס איז נאך נישט געווען א צייט ווי די זעלבסט-ווערד איז געווען אזוי נידריג ווי היינט, מענטשן דרייען זיך ארום אָן קיין שום סיפוק שפירנדיג אז זיי זענען איין גרויסע דורכפאל, און פרעגן זיך וואס גייט זיין? וואס איז דער תכלית החיים?! לב יודע מרת נפשו יעדער ווייסט זיין אייגען מצב וד”ל… ואין כאן מקום להאריך… עס שרייט זיך ארויס הויעך און קלאר, וַיֵּאָנְחוּ בְנֵי יִשְׂרָאֵל מִן הָעֲבֹדָה וַיִּזְעָקוּ טאטע אין הימל ווי לאנג נאך, ווי איז די ישועה? ווען וועסטו שוין ליכטיג מאכן פאר דיינע באליבטע קינדערלעך? ווען וועסטו אונז ארויס נעמען פון דעם ביטערן גלות? ווען וועל איך זיך ארויס זעהן פון מיין שווערן מצב וכדומה, בקיצור מיר זענען עבדים ממש…
זמן חרותינו..!
האט אבער אונזער געטרייע טאטע אבינו שבשמים אונז געגעבן א געוואלדיגע מתנה, די יו”ט פסח, ווי מיר אלע ווייסן אז די יו”ט רופט זיך אויך מיטן נאמען “זמן חרותינו”, און זי האט דער כח משפיע צו זיין פאר די מענטש אמת’ע חירות-פרייהייט, און נישט נאר אויפן מינוט נאר א חירות וואס פארבלייבט אויף א גאנץ יאר.
געווען איז א איד ר’ יענקל, וואס זיין מצוה’לע איז געווען צו קאנטראלירן די טרעפיק ביי גרויסע פארנומענע אינטערסעקשאנס, מאכן’דיג מיט די הענט אהער און אהין, זיכער צו מאכן אז אלע קארס פאָרן שיין און רואיג, זאגנדיג צו זיך “ווי געוואלדיג איז מיין ארבעט …יענקל שטעל דיך נאר פאָר ווען די וואלסט נישט דא געווען ווי זאכן וואלטן אויסגעקוקט!”
איין טאג שטייענדיג ביי די ארבעט פלייסיג האט ער געוויזן פאר א גרויסע טראק אהער און יענער האט פארשטאנען אהין און… הצלה… הצלה… מען האט אים תיכף אפגעפירט אין שפיטאל, ווען אין גאנצן שטאט קלעבן גרויסע פליקאטן נא לעורר רחמים שמים וכו’, אזוי איז ר’ יענקל געליגן אין א קאמא באוואוסטלאז ר”ל.
איין טאג ווען אלע זענען געשטאנען ארום אונזער ר’ יענקל און געבעטן צום רופא נאמן, פלוצלינג! די שמחה איז אויפ’ן העכסטן שטאפל ער איז אויף… ר’ יענקל עפענט זיך צוביסלעך די אויגן און שמייכעלט צו די משפחה, גייט אבער נישט אדורך קיין צוויי גאנצע מינוטן און פלוצלונג ווערט ער בלאס ווי די וואנט און הייבט אָן ראַנגלען מיטן אטעם, דער דאקטאר לויפט צו און פרעגט וואס גייט פאר, ר’ יענקל שטאמלט קוים ארויס: ווער קאנטראלירט די טרעפיק? ווער האט מיך איבער גענומען אויפן גאס? און אלע בלייבן שטיל, …וואס הייסט??!! ער געבט זיך א פולן ערוועק און נעמט זיך שרייען היסטעריש, עס איז סכנת נפשות וויפיל צענדליגע עקסידענטן פאסירן דארט יעדע מינוט, ער שפרינגט ארויס פון בעט, לויפט ארויס פון שפיטאל און לויפט ראטעווען די פארוואונדעטע ביים אינטערסעקשן… ווי ערשטוינט ווערט ער אבער, ווען ער זעט אז אלעס פארט זיך שיין און רואיג, עס איז נישט דא קיין עקסידענטן, און די גרעסטע וואונדער איז אז קיינער קאנטראלירט נישט די טרעפיק?! ער פאנגט אָן שרייען וואס טוט זיך דא ווי קען דאס זיין?! פלוצלינג געבט ער א הייב אויף זיין קאפ און קוקט ארויף, ס’גלייבט זיך נישט, ס’איז דא א רויט לייט/גרין לייט וואס קאנטראלירט די גאנצע טרעפיק, ווען עס ווייזט רויט שטעלט זיך אלעס אפ ווען עס ווייזט גרין פארט אלעס.. ר’ יענקל טראכט צו זיך הייסט אז איך שטיי סתם אינדערמיט פון א גרויסע אינטערסעקשן, איך האב געמיינט אלע יארן אז איך פיר די גאנצע מעשה, דערווייל שטייט דער פון אויבן און פירט די גאנצע געשעפט.
טייערע חבירים! מיר זענען דער ר’ יענקל, מיר מיינען אז מיר פירן אונזער לעבן, אבער באמת אלמלא הקב”ה עוזרו לא יכול לו, מיט השי”ת’ס הילף קענען מיר אדורך גיין א ים סוף, אָן השי”ת’ס הילף קענען מיר נישט אדורך גיין די שוועל פונעם טיר, דער מענטש איז א טויטער, מיר דארפן אנערקענען אז נישט מיר פירן די וועלט, מיר מאכן נישט גארנישט, מיר דארפן אויפהייבן די קאפ און איינזעהן אז עס איז דא איינער אויבן וואס ער קאנטראלירט אלעס, ‘אבינו שבשמים’ ווען ער זאגט רויט שטעלט זיך אלעס אָפ, ווען ער זאגט גרין פארט אלעס, לאמיר זיך אויפוועקן פון אונזער טיפן שלאף און פארשטיין אז דער מענטש טוט נישט, מאכט נישט, קויפט נישט, פארקויפט נישט, און קיינער קען נישט וויי טוען אדער אוועק נעמען עפעס פון א צווייטן, וואס איז דיינס איז דיינס, וואס איז באשערט פאר דיר וועט זיין ביי דיר, ווייל הקב”ה איז דער וואס באשלוסט וואס די וועסט האבן און וואס נישט… עס איז דא א העכערע כח וואס פירט די וועלט און דער זעלבער פירט ‘מיר’ און מיין משפחה, ער נעמט פון אונז נישט אראפ זיינע אויגן קיין איין רגע, נאר איין זאך פארלאנגט זיך פון אונז, “זיך לאזן פירן”, מיר דארפן אריינלאזן השי”ת אין אונזער לעבן, און פארשטיין אז השי”ת איז דער בעל הבית, אויב עפעס גייט חלילה נישט וואו געפלאנט פארשטיי אז השי”ת מאכט עס, און ווענד זיך נאר צו איהם.
חירות אמיתי
לאמיר אנקוקן חירות מיט א טיפערן בליק, די ווארט חירות מיינט ווי די גמרא זאגט חרות על הלוחות, אזוי ווי די לוחות זענען געווען אויסגעקריצט, פון ביידע זייטן ארום אין ארום, דאס הייסט, אמת’ע פרייהייט איז נאר ווען אונזער הארץ איז פריי פון אלע זייטן, גארנישט האלט אונז נישט צוריק, ווילאנג מיר רעדן זיך איין אז …איך בין דער וואס טוט, דער וואס מאכט, בין איך נישט אמת’דיג פריי, פארוואס? ווייל איעדער מענטש ווי קלוג, שטארק, רייך, ער זאל נאר זיין, איז ער נאך אלץ ארומגענומען מיט פארשידענע מניעות פון היינט ביז מארגן, לא לחכמים לחם ולא בגבורת הסוס יחפץ, דער קלוגער איז נישט אלץ סוקסעספול, און דער שטארקער האט נישט אלץ די לעצטע ווארט, כח און מאכט איז נישט אלץ פארזיכערט מיט הצלחה, און ווען יא, ביסטו נישט פארזיכערט אז ס’וועט אייביג אזוי בלייבן, אבער ווען די מענטש זעט איין אז השי”ת פירט די וועלט און אלעס, אלעס ווערט געטוען דורך אים אזוי ווי חז”ל זאגן אונז אין אדם נוקף אצבעו מלמטה אלא אם כן מכריזין עליו מלמעלה, א מענטש קען נישט ריקן אפילו זיין קליינע פינגער נאר אויב השי”ת איז מסכים, ווען דער מענטש פארשטייט דאס, און לעבט מיט די מחשבה דעמאלטס איז ער זוכה צו זיין באמת פריי, ער נעמט אויף זיך די עול התורה ומצות מיט א שמחה און געשמאק, ער פארשטייט אז עס איז גאר א זכיה אז איך קען האבן סייעתא דשמיא הימעלישע הילף, איך קען האבן השי”ת מיט מיר איעדע מינוט, און מיט זיין הילף קען איך אלעס אין די וועלט טוען, ווייל אין מיין ציעל, אין מיינע רצונות/ווילן איז נישט פארהאן קיין שום צוריקהאלט וואס זאל מיך שטיין אין וועג, השי”ת איז מיט מיר… דאס איז די פרייהייט מיט וואס מיר דארפן לעבן, דאס איז די איינציגע אפטייטש פון פרייהייט וואס געבט פארן מענטש א גליקליך און רואיג לעבן!
אמת’ע חירות גייט א טריט ווייטער אז אפילו ווען מען איז ר”ל אין א צרה, אדער אין א נסיון ווערט ער נישט פארלוירן, נאר ער ווייסט און גלייבט אז השי”ת איז מיט אים, השי”ת איז די איינציגסטע כח אויף די וועלט, און השי”ת שטייט מיר צו מיין האנט, ווי מיר ווייסן אז אין מצרים איז הקב”ה מיט געשטאנען מיט אונז “וַיַּרְא אֱלֹקים אֶת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וַיֵּדַע אֱלֹקִים” זאגט רש”י נתן עליהם לב ולא העלים עיניו, השי”ת האט נישט אראפ גענומען א אויג נאר מיט אונז מיט געגאנגען אויף טריט און שריט, און כאטש די גלות האט געדארפט צו נעמען 400 יאר, זעהנדיג די מצב האט הקב”ה מקצר געווען און אונז אויסגעלייזט נאך 210 יאר, אבער פאר מיר האבן זוכה געווען צו די ישועה איז נאך מער פינסטער געווארן, דער רשע פרעה ווילנדיג ווייזן אז ער האט נישט קיין מורא פון קיינעם …קיינער וועט מיר נישט זאגן וואס צו טוען, האט ער גאר שווערער געמאכט פאר אידישע קינדער, און משה רבינו האט געפרעגט פון הקב”ה לָמָה הֲרֵעֹתָה לָעָם הַזֶּה?! האט השי”ת געענטפערט פאר משה “עַתָּה תִרְאֶה” אֲשֶׁר אֶעֱשֶׂה לְפַרְעֹה זאגט רש”י די ביסט נישט ווי אברהם און יצחק וואס זענען געגאנגען צו די עקידה אָן קיין חשבונות, השי”ת פארלאנגט אז מיר זאלן אים דינען און לעבן אָן קיין חשבונות, צו דער מענטש פארשטייט יא אדער נישט, אים אנכאפן מיט א שטארקע אמונה ובטחון אין סיי וועלכע מצב זאל זיך נאר נישט מאכן, און זיך אויף אים פארלאזן, און נאר דאס איז אמת’ע חירות.
חייב אדם לראות את עצמו כאילו הוא יצא ממצרים, געדענק אז צום סוף האט השי”ת אונז ארויס גענומען מיט אותות ומופתים, כבוד און פאַראַדע, און מיט דעם אראפ געלייגט א יסוד פאר אלע דורות אז ווען א שווערע מצרימ’דיגער מצב וועט זיך איבער שפילן צו דאס וועט זיין א פרטיות’דיגע אדער א כללות’דיגע מצרים, …ווייס, אז איך בין דארט און האלט אלעס מיט און גרייט צו די גרויסע ישועה, לעב מיט א רואיגקייט און מיט אמת’דיגע פרייהייט, אז מיין טאטע און הימל איז מיט מיר אין יעדע מצב, און קוקט אויף מיר יעדע רגע, ניין איך בין נישט קיין דורכפאל, ניין די דאקטורים אדער מבינים האבן נישט קיין ווארט אדער מיינונג ..איי איך זעה נישט קיין וועג ארויס ..שוין אזוי פיל מאל און עס גייט נישט, איך זעה נישט קיין טראפל נחת, איך בין טיף אינעם פלאנטער, דריי זיך צו הקב”ה אונזער באליבטע טאטע אין הימל רעד זיך מיט אים אדורך, ער שטייט דאך נעבן דיר, רעד צו אים!
יעצט פארשטייען מיר שוין די הייליגע פיוט דיינו, ביי יציאת מצרים האט השי”ת אונז געוויזן “חירות” מיטן זיך מגלה זיין צו כלל ישראל, השי”ת’ס מעסעדזש צו אונז איז, איך בין מיט אייך צוזאמען אויף טריט און שריט, איך בין דער וואס פירט די וועלט, יעדע זאך פינעם וואסער ביז פרעשעלעך וואס שפרינגען, לייז וואס קריכן, חיות פון וואלד, בהמות פון שטאל, די לופט וואס עטץ אטעמט, די בלעטלעך אויפן בוים, די תבואה אויפן פעלד, און אפילו דער גרויסער מענטש, אלעס אלעס בין איך, און אפילו בשעת ווען אלעס ארום קוקט אויס שווארץ ווי אין חושך מצרים זענען מיר זוכה צו זעהן די יד ה’, ניסים ונפלאות, ער ווייזט איך בין מיט דיר מיין קינד זארג נישט, דאס איז די גרעסטע חירות-פרייהייט, דעריבער זינגן מיר צו השי”ת אילו… נאר דיר זעהן, נאר דיין זיין מיט מיר צוזאמען דיינו! איז אונז שוין גענוג, די אלע אנדערע ניסים ברענגן צו הר סיני וכדומה וואס השי”ת האט געטוען מיט אונז טוט אוודאי פארשטערקערן די אמונה, אבער די יסוד היסודות פון חירות איז אז השי”ת איז מיט אונז… דיינו, און דאס פארשטייען מיר נאר פון ארויסגיין פון מצרים אליין, דיינו דאס איז מיר גענוג, ווייל ווען דער מענטש פארשטייט אז ער איז קיינמאל נישט אליין, דאס איז דער גרעסטע בן חורין א ריכטיגע פרייע מענטש!
ליל הסדר
מיט די יסוד טאקע פאנגן מיר אָן די הייליגע יו”ט פסח מיט די פארשטאנד אז אמת’ע חירות פרייהייט איז פונקט די פארקערטע פון וואס די וועלט רופט פרייהייט, ביי זיי איז עס זיין הפקר אָן קיין מחשבה, לעב אָן א תכלית, טו וואס דיין הארץ פאלט ביי וכדומה, מיר ווייסן ליידער ווי די וועלט קוקט אויס… ביי אונז כלל ישראל איז חירות פארקערט, פארשטיין אז פרייהייט איז זיך אינגאנצן אויפמאכן און לעבן מיט השי”ת, אים האלטן און איין זיכן, צו פארשטיין אז ווי מער איך טרעף השי”ת, ווי מער איך טו זיין רצון, בין איך מער פריי, און מער זוכה צו אמת’ע חירות.
און דאס ענטפערן מיר: עבדים היינו מיר זענען געווען עבדים, און מער נישט, מיר האבן כסדר מחשבות ווי …איך וויל, איך מאך, איך טו, איך גיי ווייזן, איך, איך, איך, …דער האט מיך צוגענימען איך וועל איהם ..מיין קאמפעטישען האט אויפגעמאכט נעבן מיר.. וואס וועט זיין מיט א שידוך פאר מיין… די דאקטער האט געזאגט.. און דערנאך קומען אריין מחשבות אז דער ‘איך’ מוז מצליח זיין, דער ‘איך’ מוז זיין צופרידן וכדומה, שיקט אבער אמאל השי”ת אריין קליינע פרעשעלעך, זאכן וואס מאכן דעם מענטש טאנצן ה”י, און דער גאנצע ‘איך’ צופלאצט, דער מענטש פאלט אריין אין א צובראכענקייט, ער פארגעסט אז זיין תכלית החיים איז די היפך פון ‘איך’, פסח אויף דער נאכט רופן מיר אבער אויס אז די עבדות איז א פארגאנגענהייט, מיר זיצן צוזאמען און מיר זענען זוכה צו פארשטיין, טועם זיין, שפירן אמת’ע חירות, רופן מיר אויס ס’איז נישט דא קיין “איך, מיך, דיך” ס’איז דא “אונז ברידער’לעך קינדער פון איין באליבטע טאטע” וואס ער איז די “מלך מלכי המלכים”!
ווען מיר זענען זוכה דאס צו שפירן, וועלן מיר זוכה זיין אז אלע אונזערע דאגות, חשבונות, מחשבות זרות ווי למשל וואס גייט זיין, ווי לאנג נאך, וכו’ וכו’ וועט ווערן בטל ומבוטל מיט איין מחשבה ‘מיין טאטע ער נעמט קעיר פון אלעס’, ער שטייט מיר צום האנט, אז מ’האט די זכיה דאס צו פארשטיין פאנגט די הארץ אָן גיסן מיט א שבח והודאה צו השי”ת, און מיר נעמען זיך זינגן מיט א אויסטערלישן שמחה דעם הלל ..מקימי מעפר דל, אנא ד’ הושיעה נא, העלף מיר טייערע טאטע ווייל אָן דיר קען איך נישט, ווי וואלט איך אויסגעקוקט אָן דיין הילף, די ליכטיקייט פון פרייהייט פאנגט זיך אָן ווי נאר דער יו”ט קומט אריין אזש מיר קענען זיך נישט איינהאלטן און ווארטן ביז סוף סדר נאר מ’נעמט זיך גלייך נאך מעריב זינגן הלל, שפעטער ביים סדר גיסט זיך נאכאמאל איבער דאס הארץ נעמט זיך דער אידעלע נאכאמאל זינגן הלל, דערנאך א נשמת, הודו און שיר השירים, דער איד’ס הארץ איז פיל מיט פרייד, איך בין פריי איך בין זוכה צו די גרעסטע און אמת’ע חירות, איך דאנק, לויב, שריי, בעט, זינג און טאנץ צו אונזער גרויסע טאטע און הימל, די הרגשים זענען אזוי גרויס אז פון הארץ גיסט זיך ארויס ואילו פינו מלא שירה כים ולשוננינו רנה, אין אנחנו מספיקים להודות לך!
לסיכום געדענק:
- עבדות איז ווען מ’רעדט זיך איין אז איך אדער אנדערע פירן מיין לעבן.
- חירות-פרייהייט איז ווען מ’פארשטייט אז אלעס איז השי”ת, ער מאכט און טוט אלעס.
- השי”ת אונזער באליבטע טאטע, נעמט נישט אראפ די אויגן פון “אונז” זיינע טייערע קינדער.
א חג כשר ושמח!


text:
און גרינגער די קראָלינג פּראָצעס. זיי זענען געמאכט אין פּיטהאָן, דזשאַוואַ, רובי, C + + און אנדערע פּראָגראַממינג שפּראַכן און זענען אויך גערופן דאַטן עקסטראַקטאָרס אָדער וועב כאַרוואַסטערז. דאָ מיר האָבן שערד אַ פולשטענדיק רשימה פון בעסטער וועב סקרייפּינג ווייכווארג אויף די אינטערנעט -
.
סקראַפּעבאָקס איז נישט בלויז אַ וועב סקרייפּער אָבער אויך אַ פולשטענדיק סעאָ געצייַג. עס איז פּאַסיק פֿאַר סעאָ קאָמפּאַניעס, פרילאַנסערז און וועבמאַסטערס; עטלעכע פון זייַן יינציק פֿעיִקייטן זענען זוכן מאָטאָר קראָלינג, קיווערד כאַרוואַסטינג, פראקסי כאַרוואַסטינג, קאָמענטאַר פּאָסטינג, און לינק טשעק. פּלוס, דעם געצייַג טשעקס בלאַט ראַנג, קריייץ רסס פידז, עקסטראַקץ email ווענדט, געפינט אַנרעדזשיסטערד דאָומיינז, און פּערפאָרמז דאַזאַנז פון טאַסקס. סקראַפּעבאָקס איז פּאַסיק פֿאַר ביידע פּערזענלעך און פאַכמאַן ניצט.
ימפּאָרט. דעם:
דעם וועב סקרייפּינג ווייכווארג איז אַרום פֿאַר עטלעכע מאָל. ימפּאָרט. עס לעץ איר אומקערן וועב זייַטלעך אין אַ פּאַסיק API מיט בלויז אַ ביסל קליקס. עס מאכט עס גרינג פֿאַר איר צו ציען אינפֿאָרמאַציע פון די וועב. עס האט פילע פונקטן און קענען שעפּן ביידע קאָמפּלעקס און פּשוט זייטלעך סיימאַלטייניאַסלי.
ימאַקראָס:
ימאַקראָס איז איינער פון די בעסטער דאַטן עקסטראַקטאָרס אויף די אינטערנעט. עס אַלאַוז איר צו קלייַבן און סקראַפּ דאַטע ווי פּער דיין באדערפענישן. דעם געצייַג טעסץ און דאַונלאָודז די טעקסט, בילדער, און ווידיאס. מיט ימאַקראָס, איר קענען ימפּאָרט אָדער אַרויספירן די אינפֿאָרמאַציע צו קסמל און קסוו טעקעס. עס איז פּאַסיק פֿאַר בוסינעססמען און ענטערפּריסעס און פּערפאָרמז קייפל טאַסקס אין דער זעלביקער צייַט.
סקראַפּי:
סקראַפּי איז איינער פון די מערסט באַרימט וועב סקרייפּינג באַדינונגען. עס איז אַ הויך-מדרגה וועב קראַוולער, געניצט צו סטרויערן און אָרגאַניזירן אינפֿאָרמאַציע פון פאַרשידענע וועבסיטעס און בלאָגס. עטלעכע פון זייַן מערסט באַרימט פאַנגקשאַנז זענען דאַטן פּראַסעסינג, אינפֿאָרמאַציע מיינינג, און היסטארישע אַרקייווז. עס לעץ איר באַקומען בענעפיטיד פון זייַן געזונט-דיפיינד אַפּי און מאכט דיין אַרבעט גרינגער.
מאַזענדאַ:
מאַזענדאַ איז פּאַסיק פֿאַר קליין, מיטל און גרויס-סייזד געשעפטן. עס איז אַ שטאַרק וועב סקראַפּער און קאַפּטשערז צופרידן פון פאַרשידענע וועבסיטעס קאַנוויניאַנטלי. מיט מאָזענדאַ, איר קענען קלייַבן און אָרגאַניזירן די אינפֿאָרמאַציע אין אַ עפעקטיוו שטייגער. זייַן וואָלקן-באזירט אַרקאַטעקטשער ינשורז גיך דיפּלוימאַנט, און סקאַלאַביליטי צו אַ מאָס. עס ריקווייערז קיין וישאַלט און קענען דורכפירן קייפל טאַסקס אין אַ שעה.
PromptCloud:
PromptCloud איז באקאנט פֿאַר זייַן קאַסטאַמייזד וועב סקרייפּינג און קראָלינג פֿעיִקייטן. עס לעץ איר קריכן און סקראַפּ גורל פון דאַטן פון קייפל מקורים אין איבער 130 שפראכן. די דאַטן קענען זיין געראטעוועט אָדער דאַונלאָודיד אויף דיין שווער פאָר פֿאַר אָפפלינע ניצט. איר קענען ציל באריכטן וועבסיטעס, דיסקוסיע גרופּעס, געזעלשאַפטלעך מידיאַ זייטלעך און נייַעס אַוטלעץ מיט דעם געצייַג. פּראָמפּטקלאָוד אקטן ווי אַ שטאַרק קראַוולער און קעסיידער אינדעקס דיין וועב זייַטלעך פֿאַר בעסער זוכן מאָטאָר ראַנגקינגז.
פּאַרסעהוב:
פּאַרסעהוב איז לייסאַנסט דורך Debuggex, ינק. עס איז איינער פון די בעסטער, שטאַרק און באַרימט וועב סקרייפּינג באַדינונגען. דעם קראָום פאַרלענגערונג איז געניצט צו דרייען דינאַמיש זייטלעך אין ליינעוודיק און סקאַלאַבלע אינפֿאָרמאַציע. פֿאַר פּראָגראַממערס און דעוועלאָפּערס, דעם געצייַג גיט פול קאָנטראָל איבער די סטרוקטור פון דאַטן.
ווינאַוטאָמאַטיאָן:
ווינאַוטאָמאַטיאָן איז לייסאַנסט דורך סאָפטאָמאָטאָמע לטד. עס איז אַ פולשטענדיק אָטאַמיישאַן געצייַג אַז אַלאַוז איר צו אָטאַמייט די ריפּעטיטיוו טאַסקס. עס מאכט דאַטע יקסטראַקשאַן, און וועב קראָלינג גרינגער און גיט פּינטלעך רעזולטאַטן. דעם מיטל איז לעפיערעך נייַ און האט פילע פֿעיִקייטן: איר קענען ראַטעווען יקסטראַקטאַד דאַטן אין עקססעל טעקע אָדער Google דרייוו פֿאַר דיין יז. איר קענען אויך אַרויספירן דאַטן צו קסמל, רסס און דזשסאָן פאָרמאַץ.


text:
געדענקען ווען איך געהאסט באַקינג? אויב איר האָבן שוין ווייַטערדיק מיר פֿאַר קיין לענג פון צייַט, איר מיסטאָמע געדענקען. איך טאָן ניט ווי צו מעסטן ווען איך קאָכן און איך האָבן באגרענעצט געדולד אָבער איך האַלטן אין עס ווייַל איך בין פאַרביסן. און אמת זיין דערציילט, די מער איך באַקן, די ווייניקער איך האַס עס. איך בין געטינג […]
פאַרבינדן ארכיוון | פראָסטינג
גלוטען-פֿרייַ קאַראַט שטיקל מיט וואַלנוץ און קרעם קעז פראָסטינג
קאַראַט שטיקל האט שטענדיק געווען מיין באַליבט שטיקל. איך קען לעבן די מנוחה פון מיין לעבן און קיינמאָל האָבן אן אנדער זאַך פֿאַר פאַרבייַסן אַזוי לאַנג ווי איך קענען האָבן מער שטיקל. אבער עס האט צו זיין גוט. איך האָבן אַ זייער הויך נאָרמאַל. מער שטיקל האט אַ פּלאַץ אין פילע פון מיין מעמעריז. […]


text:
בעריש'ל האט געשריבן:א ביל פון א געבורט אין די גאלדענע יו. עס.
אנטקעגן א געבורט ביל פון שוועדן.
(יעצט לאמיר ציילן א קאונטדאון ביז א מוח געוואשענער שרייט סטאלין און מארקס)
בילל אדער וויפיל מען ברויך צאלן?
אין שוועדן צאלסטו טעקס און דא צאלסטו פרימיומס!
גראדע אויף מעדיקעל קאסטן דא ביסטו גערעכט! אבער שולדיג איז נישט קיין צווייטער ווי די רעגירונג וועמען דו ווילסט פארטרויען די גאנצע העלט קעיר סיסטעם! אויב מעדיקעיר וואס איז פעדעראל (בערך 44 מיליאן) צאלן די געשוואלענע פרייזן פאר דראגס וואס אין יוראפ קאסטן האלב פרייז און עס איז זיי קיינמאל בייגעפאלן צו מאכן א דיעל מיט א פארמעסודיקעל מענופעקטשערינג פאר א ביליגע פרייז, זעה איך נישט קיין האפענונג ווען זיי וועלן קאנטראלירן 350 מיליאן מענטשן
די עצה פאר העלט קעיר אין מיין אפיניען איז
1) אויסרייניגן די FDA, דאס נעמט אריין
אפראוון גרינג מעדעצינען, מעדעצין פאבריצירער, וכד' וואס זענען שוין אפראווד אין ערשטע וועלט לענדער ווי ענגלאנד, יוראפ, שוועדן וכד'
לאזן פארמעסיס און שפיטעלער קויפן אפראווד מעדיצינען פון אנדערע לענדער (דאס וועט דראסטיש שניידן די פארמעסודיקעל הוצאות)
2) טאמער סוט מען א דאקטאר/שפיטאל וכד' און מען פארלירט, דארף מען באצאלן יענעמס לויער קאסטן (דאס וועט דראסטיש שניידן די מאלאפרעקטיס אינשורענס וואס קאסט די דאקטוירים/שפיטעלער ימים מיט געלט, און אויך א געוואלד אומנויטיגע procedures, אטאמאטיש קען דער דר. זיין ביליגער און די ארבעט ווייניגער)
3) לאזן קויפן אינשורענס אריבער סטעיט ליניעס (דאס וועט ברענגן קאמפעטישן און מיט דעם פארביליגערן די פרייזן פון אינשורענס)
4) אפשאפן די עסענשל העלט בענעפיטן (דאס וועט ברענגן קאמפעטישן און מיט דעם פארביליגערן די פרייזן פון אינשורענס)
5) מאדיפיצירן די פרי עקזיסטינג קאנדישענס!, די מהלך,
נעקסטע 2 יאר למשל מוז יעדע אינשורענס נעמען פרי עקזיסטינג קאנדישענס (פארשטייט זיך יעדע נייע קאמפעני וועט אויך מוזן עפעס א סכום יארן פשוט צו זיכער מאכן אז די גרויסע עפענען נישט קיין פרישע און לאזן די אלטע פייפן);
איינער וואס איז אינשורד קען נישט ווערן אראפגעווארפן צוליב וואס האט זיך נאכדעם געמאכט א קאנדישאן;
יעצט אויב איינער האט אינשורענס און האט א קינד איז דאס אטאמאטיש אונטער די מאמעס/טאטעס אינשורענס, קיין נפק"מ מיט/אָן א קאנדישן;
יעדע ביזנעס אינשורענס דארף האבן די אפציע צו קאנווערטן צו אן אינדיווידועל אינשורענס;
איינער וואס איז אויף מעדיקעיד פאר 5 יאר למשל (פשוט זיכער צו מאכן אז מען מאכט נישט מעדיקעיד צוליב די סיבה)
מוז ווערן אנגענומען ביי אלע אינשורענס פירמעס קיין חילוק מיט/אָן קאנדישען;
אויב איינער האט זיך נישט אנגעשלאסן אין די 2 יאר אדער ער איז געווען געזונט און נישט געקויפט אינשורענס און קראנק געווארן שפעטער, דאן מוז די אינשורענס אנעמען אבער מעג בעטן 2-3 מאל די פרייז + א קאנטראקט פון למשל 5 יאר פאר די פרייז אפ' ער ווערט געזונט; (דאס איז אלעס אז דער אינשורענס קאמפאני זאל נישט ווערן באלעסטיגט מיט קראנקע מענטשען און מוזן הייבן פרייזן)
6) אויף די שפיטעלער מוז מען עפעס טאן (לדוגמה אז די רעגירונג צוזאמען מיט די שפיטעלער זאל 1 יאר ספענדן ביליאנען צו אפגרעידטן צו די נייעסטע מאשינערי אזוי צו פארביליגערן די סיסטעם) , אבער דערווייל האב איך נאכנישט קיין געהעריגע איידיע
אויב איז די אלע זאכן שייך צו טאן דאן קען דא זיין ביליגע און גוטע קוואליטעט העלט קעיר + א פרייע מארקעט, און אויב נישט (ווייל לאביאיסטן/קראפטירטע אינסיידערס וכו' וכו') דאן העט א רעגירונג געפירטע סיסטעם זיכער נישט טויגן...
כדי א נושא זאל בלייבן אינטערעסאנט איז די שליסל א פוינט פאר א פוינט - עגרימענט אדער דיסעגריעמענט, פארשידענע מיינונגען געבן צו לעבן צו א נושא און ברענגט די שרייבער און ליינער הנאה צו האבן. און דאס פארקערטע איז מיט רעטאריק


text:
אין די לופט באזע ווי ער האט באזוכט האלטן זיך אויף ארום 20,000 אמעריקאנער מיליטערישע שטאב מיטגלידער, די פאקט אז דער העכסטער אמעריקאנער דיפלאמאט דארף זיך "אריינכאפן" אין דאס לאנד צוליב זארג פאר אן אטאקע צייגט אויף די דורכפאל פון די 14 יעריגע קריג וואס אמעריקע פירט דארט, און נאכדעם וואס טויזנטער אמעריקאנער זענען אומגעקומען דארטן האבן נאך אלס די טאליבאנער א שטארקע אנוועזנהייט און זייען אן שרעק און טעראר. דער סעקערטאר איז אפילו נישט ארויס פון די באזע פאר א באזוך אין קאבול צוליב די זיכערהייטס געפארן.
די באזוך קומט נאכדעם וואס ער האט אפגעשטאט באזוכן אין קאטאר און אין סאודי אראביע ווי ער האט גערופן פאר נענטערע קאאפעראציע צווישן אמעריקע און די אראבישע לענדער צו באקעמפן טעראר און ספעציעל צו שטעלן א פאראייניגטע פראנט קעגן איראן, ער האט עפנטליך גערופן פאר די איראנער מיליציעס צו פארלאזן איראק און זיי באשולדיגט און דע-סטאביליזירן דעם ראיאן.


text:
די "מקלעטשי" נייעס אגענטור האט דורכגעפירט א דשורנאליסטישע פארש ארבייט אין אוקראינע צו דערגיין וואספארא ראלע מאנאפארט האט געשפילט אין די פרואוון פון רוסלאנד צו אונטערמינעווען די זעלבסשטענדיגקייט פון אוקראינע און וויאזוי ער האט אקטיוו געארבעט פאר וולאדימיר פוטין צו אפהאקן אוקראינע פון די מערב וועלט. די אויפדעקונגען טוט אפווארפן די טענה פון מאנאפארט'ס אדוואקאטן אז ער האט אדוואקאטירט פאר נענטערע באציאונגען צווישן אוקראינע און אמעריקע, און עס ברענגט פילע עדות'שאפטן אז ער האט אייגנטליך אקטיוו געארבעט פאר פוטין.
אויספארשער אין די שטאב פון מיולער קוקן אריין אויב די פאקט אז מאנאפארט האט געארבייט פאר די פרא-רוסישע פראקציעס אין קיעוו האט געשפילט א ראלע אין די פאזיציעס וואס די טראמפ קאמפיין האט אפט גענומען וועלכע זענען געווען גענייגט קעגן די יעצטיגע רעגירונג אין אוקראינע, ווי צום ביישפיל די פאקט אז די טראמפ קאמפיין האט ארויסגענומען פון די רעפובליקאנער פלאטפארמע א פארדאמונג קעגן רוסלאנד פאר'ן אינוואדירן מזרח אוקראינע.


text:
סאטמאר (הויף)
- דער ארטיקל דיסקוטירט דאס חסידות. אויב איר זוכט די שטאט, זעט סאטמאר (שטאט).
סאטמאר איז א חסידות וואס איז געגרינדעט דורך רבי יואל טייטלבוים, רב אין סאטמאר, זיבנבערגן. היינט וואוינען די חסידים בעיקר אין וויליאמסבורג, ניו יארק, און אין דעם סאטמארער שטעטל קרית יואל אין מאנרא, ניו יארק. ווי אויך זענען דא סאטמארער חסידים אין אנדערע פרומע יישובים איבער דער וועלט. זיי זענען בעיקר באקאנט מיט זייער שטארקן קעגנזאץ צו ציוניזם וואס רבי יואל האט שטענדיק שטארק געשטורעמט קעגן דער גרינדונג און אידעאלאגיע פון ציוניזם. די סאטמארער חסידים זענען בעיקר פונעם אונגארישן און רומענישן אפשטאם.
אינהאַלט
רבי יואל טייטלבוים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – יואל טייטלבוים
סאטמאר איז א גרויסע שטאט אין טראנסילוואניע (היינט אין ראמעניע) דארט וואו עס האבן געוואוינט טויזנטער פרומע אידן פון פארשידענע שיכטן און קרייזן אין די יארן נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה. אין יאר ה'תרפ"ח איז פלוצלינג נסתלק געווארן דער סאטמארער רב, רבי אליעזר דוד גרינוואלד, דער קרן לדוד, איז דאן ווידער ערוועקט געווארן דער געדאנק פון אויפנעמען רבי יואל טייטלבוים פאר רב. רבי יואל האט דארט געהאט פילע אנהענגערס און חסידים, נאך געציילטע יארן פון מיינונגס פארשידנהייטן און א דין תורה איז רבי יואל אויפגענומען געווארן פאר רב, און איז זיך געקומען באזעצן אין שטאט אין יאר תרצ"ד.
אין סאטמאר האט רבי יואל געפירט א גרויסע ישיבה. ער איז געווען דארט רב ביזן חורבן אייראפע, ווען מ'האט אין ניסן ה'תש"ד קאנצערטרירט די סאטמארער אידן אין געטא, און זיי שפעטער ליקווידירט אין דעם טרויעריג-בארימטן פארניכטונג לאגער, אוישוויץ הי"ד.
אדמורי"ם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רבי יואל טייטלבוים, אן אייניקל פונעם ישמח משה פון איהעל, דער מייסד פון סאטמארער חסידות, איז נסתלק געווארן אום כ"ו אב תשל"ט, און זיין ציון איז אין זיין געגרינדעטע שטעטל קרית יואל. זיין ציון איז א פלאץ וואו מען קען טרעפן אידן פון איבער דער גארער וועלט, פון אלע שיכטן און קרייזן וועלכע קומען זיך אויסגיסן דאס הארץ ביים קבר פון דעם צדיק.
נאך זיין פטירה האט איבערגענומען די הנהגה זיין פלומעניק רבי משה טייטלבוים וועלכע האט ממשיך געווען מיט די הייליגע ארבייט, ווי מחזק זיין די יסודות און אזוי אויך מייסד געווען פרישע פליגל'ען צו דער הייליגער תורה אימפעריע בכל קצווי תבל.
רבי משה טייטלבוים , דער מנהיג פון די סאטמארער מוסדות, איז נסתלק געווארן אום כ"ו ניסן ה'תשס"ו, און איז נטמן געווארן אינעם אוהל אין קרית יואל.
נאך זיין פטירה האבן איבערגענומען די הנהגה זיין עלטסטער זון רבי אהרן (מהר"א) אין קרית יואל און זיין דריטער זון רבי זלמן לייב (מהרי"י) אין װיליאמסבורג.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סאטמאר איז א קהילה אין ניו יארק וואס איז אויפגעשטעלט געווארן דורך א גרופע אידן ובראשם רבי יואל טייטלבוים, דער סאטמארער רבי. סאטמאר איז דער נאמען פון א שטאט אין זימבערגן וואו דער אדמו"ר איז געווען רב - נאכ'ן אנגעקומן אהין שוין נאך דער צווייטער וועלט מלחמה קיין אמעריקע, אין זיך געזעהן אהן גארנישט אויף אזוי ווייט אז מ'האט געדארפט מצרף זיין צו מנין א קטן מיט א ספר תורה האט מען אנגעהויבן צו בויען מוסדות אין נאך פיל מיה און פלאג האבן מענטשן אנגעהויבן צו קומען דאווענען אדער צום טיש קיין סאטמאר (דאן א קליין בית המדרש'ל), אויך זענען אנגעקומען אביסל אידן פון מעבר לים.
קנאות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סאטמאר איז באקאנט אין דער וועלט פאר זיין אומ'פשרה'דיגן דרך און שטארקן אנטי ציוניזם. סאטמאר'ס פשרה'לאזער וועג אין אידישקייט שטאמט פון דעם דרך פונעם חתם סופר, רבי הלל ליכטענשטיין און די אונגארישע קנאות איבערהויפט.
סאטמאר האט באוויזן נאכ'ן קריג אויפצושטעלן אין אמעריקע א פארצווייגטע נעץ פון מוסדות און ארגאניזאציעס פאר חינוך און געזעגשאפטליכע אינטערעסן וואס זענען היינט צושפרייט איבער דער גארער וועלט. סאטמאר ווערט היינט פאררעכנט פון די סאמע גרעסטע רבי'שע הויפן איבער דער וועלט.
צדקה וחסד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א באזונדערן כח האט דער סאטמארער רבי ארינגעלייגט אין איינפלאנצן די מדה פון צדקה און חסד אין זיינע חסידים, זייענדיג אליין דער לעבעדיגער מוסטער פאר זיי, ער האט פארטיילט שווערע לעגענדארישע סומעס פאר צדקה, און זיך געבארגט צו טיילן ווייטער.
דאס טיילן צדקה האט ער אויך אויסגעלערנט זיינע חסידים, ווען נאך היינט צו טאג זענע די סאטמארער פון די גרעסטע צדקה טיילער פאר יעדן צוועק.
די סאטמארער רביצין אלטא פייגא האט פארנומען דעם ארט פון די קעניגן אין די סאטמארער מלוכה, און האט געהאט א גרויסן חלק אין אויסבויען אוןו אוועק שטעלן די סאטמארער אימפעריע, ביז דאס איז אויסגעוואקסן וואס ס'איז היינט.
רבי יואל און אלטא פייגא האבן אויך געגרינדעט און אוועקגעשטעלט ארגאנעזציעס וואס העלפן אידן אין שווערע אומשטענדן, צווישן די מוסדות ווערן פאררעכענט, רב טוב, ביקור חולים, און נאך פיל אנדערע.
מוסדות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סאטמאר פארמאגט היינט באזונדערע קהלות און מוסדות פאר אלע יארגענג אריינגערעכנט כוללים פאר אינגעלייט אין רוב חרדיש'ע געגענטער. צווישן אלע, וויליאמסבורג, קרית יואל, בארא פארק, מאנסי, מאנטריאל, לאנדאן, אנטווערפן, ירושלים, בני ברק, בלומינגבערג, לעקוואד און נאך.
אזוי אויך פארמאגן ביידע קהלות, קעמפס פאר אלע יארגענג.
חברה קדישא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סאטמאר האט זעקס בתי חיים. דאס ערשטע איז געווען אין לאנג איילענד, דערנאך האט מען געקויפט אין ניו דזשערסי. נאך דער פטירה פון רבי יואל האט מען מחדש געווען אין קרית יואל. שפעטער ביי דער סאטמארער חלוקה האבן די חסידים פון מהרי"י מחדש געווען א נייע ביה"ח הארט נעבן דעם אלטן בית החיים. אויך האבן די חסידים פון מהרי"י אפגעקויפט א נייע חלקה אין ניו דזשערסי,
סאטמאר אין ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די רבנים פון דעם חסידות אין ארץ ישראל זענען:
- הרב אליהו כ"ץ, ממלא מקום אביו ורב פון שיכון קרית יואל ב'סאטמר אין בני ברק
- הרב חיים צבי טייטלבוים, זון פון רבי זלמן לייב, רב פון קהלות ומוסדות סאטמאר אין ירושלים
- הרב חיים צבי מייזליש (אייניקל פונעם ברך משה), רב סאטמאר אלעד, ראש ישיבת סאטמר אין בני ברק.
- הרב משה זאב זורגער, דיין אין ירושלים (מהרי"י)
- הרב שלמה יהודה הירש, דיין אין ירושלים (מהרי"י)
- הרב משה טייטלבוים, דיין אין ירושלים (מהר"א)
דייני ורבני סאטמאר (קהלות מהר"א)
הרב מנחם מענדל טייטלבוים עלטסטע זון פון רבי אהרן אבדק"ק ור"מ ווילאמסבורג
הרב בעריש מייזליש אבדק"ק סאטמאר ב"פ
הרב שלום אליעזר טייטלבוים אבדק"ק 15 עוו. ב"פ - ונשיא 'כולל עצי חיים' ד'סאטמאר בני ברק
הרב געציל בערקאוויטש דומ"ץ קרית יואל
הרב משה פרידמאן דומ"ץ בארא פארק
הרב אברהם הערש וואזנער אבדק"ק ודומ"ץ מאנסי
הרב יוסף בנימין וואזנער אבדק"ק סאטמאר לאנדאן
הרב מאיר וויינבערגער אנטווערפען
הרב בנציון לאוב מו"ץ סאטמאר ווילאמסבורג
הרב צבי ארי בערנשטיין, מו"ץ ובעל מכשיר מהר"א מצה בעקריי בוויליאמסבורג
הרב שלמה זאבעל מו"ץ ביהמ"ד בית דוב קרית יואל
הרב אונגאר סאוט 8
הרב שלום טייטלבוים ראה"כ בכולל עצי חיים בני ברק ודומ"ץ קרית ויואל משה - מאנטיסעלאו
הרב אפרים שמעון לייכטאג דיין 15 בארא פארק, ובעל מכשיר בבית השחיטה ד'סאטמאר לגסות חסיד נלהב למהר"א מסאטמאר
סאטמארער דיינים ורבנים (קהלת מהרי"י)
הרב ישראל חיים מנשה פרידמאן דומ"ץ סאטמאר ווילאמסבורג
הרב משה מנחם טירנויער דומ"ץ סאטמאר מאנטריאל
הרב שלמה לייב וויינבערגער פייעא רב חבר הביד"ץ וראש הכולל
הרב זלמן לייב פילאף חבר הביד"ץ
הרב חיים דוד כ"ץ דומ"ץ בארא פארק חבר הביד"ץ
הרב ארי' ראזענפעלד דומ"ץ קרית יואל
הרב חיד"ו ווייס דומ"ץ סאטמאר אנטווערפין
הרב ברוך נתן האלברשטאם אבדק"ק ור"ם סאטמאר לאנדאן
הרב שלו' שנעק דיין לאנדאן
הרב שטאלצבערג דיין לאנדאן
הרב משה פאללאק דיין לאנדאן
הרב פאדאווע מו"ץ בארא פארק
הרב לייבוש פרידמאן דומ"ץ ביהמד"ר הגדול ב'ראדני
הרב חיים קלמן גוטמאן דומ"ץ סאוט 8
הרב ברוך אברהם פרידמאן דומ"ץ העריסאן
הרב יצחק רויזענבערגער חדב"ן רב ב'ליע גארדענס
הרב פנחס לייב כ"ץ דיין טראף ביהמ"ד
הרב משה ארי' ליבערמאן מו"ץ
הרב לעמבערגער מו"ץ אנטווערפין
הרב פרידמאן מו"ץ אנטווערפין
הרב שמעון כ"ץ דומ"ץ מאנסי
הרב יודא לייב ניימאן מו"ץ מאנסי
הרב יוסף ברוך יונגרייז ראש הכולל מאנסי
הרב ישעי' טירנויער מו"ץ מאנסי
הרבנים וראשי ישיבות מקהלות סאטמאר וואס לעבן נישט
רבי נתן יוסף מייזעלס ראש ישיבת ומנהל סאטמאר ואבדק"ק סאטמאר לאנדאן
הרב שמעי' שווארץ ממאנטריאל
רבי כ"ץ רב פון ריסקווע און פון סאטמאר קרית יואל - בני ברק
רבי משה ארי' פריינד גאב"ד העדה החרדית רב און ראש ישיבה פון סאטמאר אין ירושלים
רבי שמעון ישראל פויזענן משאפראן ראש ישיבת סאטמאר נפטר תשכ"ח
רבי רפאל זילבער רב פריימאן ראש ישיבת סאטמאר
רבי משה יאזפאוויטש רב צלותא דשלמה ראש ישיבת סאטמאר
רבי אברהם לייטנער רב מאנטיוודיעא וראש ישיבת סאטאמר
רבי משה דוב וויינבערגער רב פון פייעא ממקרובי רבי יואל
הרב יוסף אשכנזי גבאי ואיש סודו פון רבי יואל
רבי יונה פילאפף ראש ישיבת סאטמאר קרית יואל עד יומו האחרון
רבי מענדל רובין רב פון מוזשיי מנהל סאטמאר בארא פארק
רבי ברוך מילער ראש כולל בקרית יואל
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- היסטארישער פראטעסט אין וואשינגטאן קעגן ציונות ווערט געזען ר' זלמן לייב טייטלבוים נעבן זיין ברודער ר' אהרן טייטלבוים אויך די פאליטישע פירער פון סאטמאר: ר' בערל פרידמאן ר' סענדער דייטש ר' חיים משה שטויבער ר' אברהם ווידער ר' יוסף וואלדמאן. [1]
בילדער פון סאטמארער רבי'ן אויך כ"א כסליו תשל"ו, און ארץ ישראל תשכ"ה.
רבי יואל טייטלבוים
רבי משה טייטלבוים
רבי אהרן טייטלבוים


text:
3טן סעפטעמבער
דעם 3טן סעפטעמבער איז דער 246סטער טאג פון יאר (247סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 119 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 301 - דער שטאַט סאן מארינא געגרינדעט.
- 1189 - ריטשארד דער ערשטער באקרוינט מלך פון ענגלאנד.
- 1651 - ענגלישער בירגערקריג: דער מלך טשארלס דער צווייטער באזיגט אינעם וואוסטר קאמף.
- 1939 - צווייטער וועלט קריג: פראנקרייך, אויסטראליע און דאס פאראייניגטע קעניגרייך פראקלאמירן מלחמה אויף דייטשלאנד.
- 1971 - קאטאר באקומט אומאפהענגיקייט פונעם פאראייניגטן קעניגרייך.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1938 - ריאדזשי נאיארי, יאפאנעזער כעמיקער, געווינער פון נאבעל פריז
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1658 - אליווער קראמוועל, לארד פראטעקטאר פון ענגלאנד (געב' 1599)
- 1836 - דניאל מענדאזא, יידישער ענגלישער באקסער (געב' 1764)
- 1948 - עדווארד בענעש, פרעזידענט פון טשעכאסלאוואקיי (געב' 1884)
- 1969 - הא טשי מין, פרעזידענט פון צפון וויעטנאם (געב' 1890)


text:
מפתח האשכולות בפארום "בילדער, גראפיק און דעזיין"
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
- leiby
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3905
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 16, 2008 11:08 pm
- לאקאציע: צווישן אידן
איז דאס אן ארבעט, איך האב שוין לאנג געווארט אויף דעם,
א גרויסן שכוח
- סימקאוויטש
- שר מאה
- תגובות: 230
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש ינואר 09, 2010 7:02 pm
- לאקאציע: ביי דער ארבעט
- פארבינד זיך:
- צים פינטעל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4953
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג יולי 31, 2009 11:07 am
- סימקאוויטש
- שר מאה
- תגובות: 230
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש ינואר 09, 2010 7:02 pm
- לאקאציע: ביי דער ארבעט
- פארבינד זיך:
אבער.... פארוואס איז הלכות לאגא נישט ביי לאגא'ס?
- thefact
- שר האלפיים
- תגובות: 2512
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך ינואר 31, 2007 3:30 pm
- לאקאציע: וויליאמסבורג, ברוקלין
- פארבינד זיך:
- leiby
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3905
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 16, 2008 11:08 pm
- לאקאציע: צווישן אידן
כדי מ'זאל קענען זעהן מער אויפאמאל
- סימקאוויטש
- שר מאה
- תגובות: 230
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש ינואר 09, 2010 7:02 pm
- לאקאציע: ביי דער ארבעט
- פארבינד זיך:
קרעמער האט געשריבן:אוי איז ער געווען א צדיק דער משה קאפויער (בנוסח אור זרוע לצדיק ולישרי לב שמחה)
איך ווייס נישט מיט וועלכע נוסח די זאגסט עס, אבער מיט מיין נוסח שטימט עס טאקע
- האניג
- שר האלפיים
- תגובות: 2727
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 09, 2009 5:32 pm
- לאקאציע: אין דער היים, אין האטעל, אין מיין דארמינטארי צימער
- פארבינד זיך:
- זייער נייגעריג
- שר האלף
- תגובות: 1916
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש ינואר 30, 2010 7:04 pm
משה קאפויער האט געשריבן:קארעל
הילף אין קארעל -- קארעל פעינטער -- קארעל x3 אין ווינדאוס וויסטא???? -- קארעל X5
אדאבי
טאטעל טרעינינג -- עדאבי CS3 פראגרעם (די אידישע) -- אריבער גיין צו CS3 -- סי עס 4 -- פאטאשאפ cs4 + ענדליך ערשינען -- אדובי עקרעבאט אכט -- אדאבי מעקס 2009 -- ביטע העלפט PDF -- אקראבעט דאט קאם -- Dreamweaver CS4
פאטא שאפ
פאטאשאפ הילף -- פאטא שאפ הילף -- וויכטיגע שנעלע הילף געזוכט!! - פאטא שאפ -- pattern stamp tool אין פאטאשאפ -- מאכן Feather פאר א בילד אין פאטאשאפ -- גוטע טיפ אין פאטאשאפ -- 3D אין פאטאשאפ פארשוואונדען! -- א ממלא מקום פאר PHOTO SHOP -- פאטאשאפ cs4 + ענדליך ערשינען -- Strata 3D פאר פאטאשאפ -- עליען סקין פלאג אין -- מדריך פון ארטיסטראפאל: ווי אזוי איך האב געמאכט די בעקראונד -- photoshop recovery -- עפענען א בילד פון געלט -- ווערטער אין א פיקטשער -- פאטאשאפ לעבעדיג
איליסטרעיטאר
אילעסטרעטער -- איליסטרעיטאר הילף -- פראבלעם מיט פאנטס אין איליסטרעיטאר -- קאוד פאר איליסטרעטאר cs2/cs3 -- איליסטרעטאר סי עס טרי פראבלעמען -- הוי, בין איך געווען בארד!...
אינדיזיין
אדאבי אינדיזיין -- פארעגרעפס ווערן פארדרייט ווען מ'מאכט פאטנאוט'ס אין אינדיזיין -- פרינטן דורך אינדיזיין איז עס גיט און דורך פי די עף נישט??? -- אינדיזיין פוטנאוט שאלה -- גלייכע שורות אין אינדיזיין -- פארזעצונגען אין אינדיזיין? -- א בילד אין אינדעזיין -- מעסטער אין אינדיזיין זאל זיין העכער דעם פעידש? -- "ווארד ארט" אין אינדיזיין -- פעידש נומבער אין אינדעזיין -- שטרעכליך אין אינדיזיין -- קלענער מאכן די איינגערינגעלטע -- סקראל אין אינדיזיין??? -- טוישן פון mm צו in -- עפענען אן אינדיזיין CS4 פייל אין CS3 -- עפענען Quark פיילס אין InDesign -- אויסשטעלן ספרים / קונטרסים אין אינדיזיין -- מאכן א חלון אויף אינדיזיין -- פאנט אין אינדעזיין -- אימפארטן א ווארד פייל אין אינדיזיין -- אימפארט א פייל מיט נאמבער'ס פון ווארד צו אינדיזיין -- נומערן אין איןדעזייען קומען ארויף מאדנע
תג
"תג"! דער פראגראם פאר עימוד ספרי קודש וכדו' -- תג באלאנגט נישט נעבן ווארד?
פאנטס
די נייע 2010 קעטעלאג פון פאנטביט -- פי.ד.עף. ליינט נישט די פאנטס -- פראבלעם מיט פאנטס אין איליסטרעיטאר -- פאנט כתב אשורית - opentype?? -- איך זיך א פאנט... -- פונטביט -- פונטס -- אינטערוויו: א בליק בעולם הגראפיקס און פאנטס -- קאמענטס אויפן אינטערוויו -- קלארע פאנטס... -- פאנט אין אינדעזיין
בילדער
איך זוך א בילד.... -- האניג לכבוד ראש השנה -- הערליכע נוי סוכה לכבוד סוכות! -- הכשרים סימבאל'ס -- נייער בילדער אויסגאבע "די וואך" -- בילדער אויסגאבעס דעבאטע -- פרינטן בילדער ס'זאל אויך פרינטן דעם פייל נאמען -- פיקסן א דיזשיטעל קאמערע -- אראפנעמען די בעגראונד פון א JPEG -- איז א קעמקארדער אויך א קאמערע? -- עפענען א בילד פון געלט -- בילד: מאראקא אתרוגים -- וויאזוי קען מען גרעסער מאכן א בילד -- וויאזוי קען מען קלענער מאכן א GIF בילד? -- איך זיך א שותף/שותפים פאר SHUTTERSTOCK -- סטאק אימעדשזרי -- איז דא וואו צו קויפן היימישע קונץ ווערק? -- Stock Photos בחנם, אבער טאקע בחנם -- פון PDF צו JPG -- פון א DVD מאכן א JEPG -- vector פיילס -- פאוער פוינט סליידס צו JPG -- picasa3 -- מאכן GIF פאר א ווידיאו -- מאכן פון א פרינט סקרין א JPG אדער ווארד דאק. -- ווערטער אין א פיקטשער -- update: מיינע פאטאגראפען: לאזט מיר וויסן אייער מיינונג -- אידישע פיקטשערס -- מלכות - וויאזוי מאכט ער עס? -- בילדער וואס פאפן . די מענטשליכע אויגן , -- וויאזוי ארבעט PICASA -- מאכן די בעקגראונד פון א פיקטשור פאר 'טרענספערענט' -- וויאזוי צו קאפיען פלעש אימעזשעס -- וויאזוי צו מאכן פלעש ווידיאוס -- אבאמא!!! יעס ווי קען
עד'ס
די One Man Band עד [אהרן גרויז] פון JDzign -- טאפ זאון מארקעטינג (פלעש עד פון דער זייט) -- איר דארפט מאכן אן עד, די איידיע? -- וויזוי צו לייגן עדס פון גראפיק דיזיינערס -- די 'אידישע צוויבל' צייטונג -- סקראל פון "ווער בין איך?" -- דעבאטע: איז יושר צי לייגען נאמען פינעם גראפיקער אויפן עד?? -- נאך אן עד פון JDZIGN פאר 'שמירת הלשון וואויס מעיל' -- עד פון Oregraph פאר מהדרין פלייש -- 2 פרישע עדס פאר מוסד פתח תקוה פון דער גראפיסט. -- לולבים עד -- ספטאלעס-קלינינג עד, פאר נייע הייזער פון DESIGN&PRINT -- נאך אן עד פון Fine Point פאר I&R. -- פיזיקל טעראפי עד, פון Fine Design -- נאך אן עד פון JDZIGN פאר חדוה One Man Band -- עדASM פון Fine Design -- א פשוטע איד דעקל,פוןDESIGN&PRINT -- צום שמייכלן - אלטע עד'ס -- בעננער | חומש סעודה -- די שתוליכנו לשלום עד -- "כל ישראל ערבים" עד -- די Buckle Up עד [איצקאוויטש שיך] פון Fine Point -- פליישמאנס האטעל עד פון Dart Design -- שמחת פורים -- שיינע עד'ס וואס זענען געלאפן לעצטנס -- פרנסה גורל - לאגא - עדס -- מטבע לאטא עד, פוןDart Design -- מבינות אויף א עד -- די מז"ט עד פון ארטיסטראפאל -- ביזנעס קארד'ס -- די עדד פון "דעלישעס קיטשען".. -- מיינע עדס / דער גראפיסט -- חוות דעתכם - א עד וואס איך האב נארוואס געענדיקט -- "שטראלן" סלייד פרעזענטאציע עד. -- די אתרוג עד וואס איך האלט אינמיטן, קריטיק? איידיעס? ביטע! -- פערסטער העטס עד -- הוי, בין איך געווען בארד!... -- טרענסעלעיטן א עד
לאגא'ס
מבינות אויף א לאגא -- דעבאטע: יא לאגא נישט לאגא -- לאגא'ס פון באוויסטע אידישע און נישט-אידישע קאמפאניס -- Liebers Logo -- הלכות לאגא -- פרייז אויף לאגא -- פרנסה גורל - לאגא - עדס -- יעקב שוועקי'ס נייע טעיפ דעקל - מיין לאגא -- ק נ א לאגא פארמעסט -- אייוועלט-לאגא פארמעסט! די לאגא'ס... -- אייוועלט-לאגא פארמעסט! קאמענטארן און וואוט'ס... -- קאמענטארן אויף לאגא -- לוגא'ס פון גרויסע קאמפעניס "די פשט דערפון"
פארשידענס איבער גרעפיקס
גרעפיק און דיזיין -- אנקעטע: גראפיקס און דעזיין סאב פארום -- גרעפיקס לעסינס -- אייוועלט גרעפיק פארמעסט #2 - סקיי-ליין. -- עס ווערט געזוכט: גראפיק דעזיינער אין מאנסי -- איך זיך א טייפסעטער און א גרעפיקער -- גראפיק דעזיין ענציקלאפעדיע און נייעס -- גרעפיקער: ארבעטן פאר א צווייטן, אדער גיין אליינס -- גרעפיקער'ס און שרייבער'ס נעטווארק -- גרעפיק חקירה: די חילוק צווישן א קינד און א ערוואקסענע? -- אייוועלט גראפיק פארמעסט #1 די וואלן!!! גיט אפ אייער שטימע! -- וואלן: אויף וואס זאל זיין די גראפיק'ס פארמעסט?.. -- ש'כוח פאר די הנהלה פארן מאכן גרעפיקס א הויפט פארום -- איך זוך א גוטן גראפיק דעזיינער גרייט צו צאלן -- יישר כוח פאר די נייע די גרעפיקס אפטיילונג -- אלעס ארום colors -- איז גרעפיקס א געפיל אדער א פאך? -- מעלדונג בנוגע די 'פארמעסטן'... -- ברוכים הבאים, בילדער גראפיק און דעזיין.. -- =====פאול - גרעפיקס פרייזן!!!====== שטימט!! -- וויפיל טשארדשט א מתחיל? -- פרייזן אויף גרעפיקס "פון משה קאפויער"
דעבאטעס און פארמעסטן
דעבאטע: אויף וואס זאל זיין די פארמעסט?.. -- תג באלאנגט נישט נעבן ווארד? -- דעבאטע: איז יושר צי לייגען נאמען פינעם גראפיקער אויפן עד?? -- דעבאטע: יא לאגא נישט לאגא -- אייוועלט גראפיק פארמעסט #1 די וואלן!!! גיט אפ אייער שטימע! -- וואלן: אויף וואס זאל זיין די גראפיק'ס פארמעסט?.. -- =====פאול - גרעפיקס פרייזן!!!====== שטימט!! -- אנקעטע: גראפיקס און דעזיין סאב פארום -- מעלדונג בנוגע די 'פארמעסטן'... -- ק נ א לאגא פארמעסט -- אייוועלט-לאגא פארמעסט! די לאגא'ס... -- אייוועלט-לאגא פארמעסט! קאמענטארן און וואוט'ס... -- איז גרעפיקס א געפיל אדער א פאך?
הילף איבער מאכן א Spec sheet -- וועב דעזיין - סלוינט זיך ? -- ביטע באקענט אייך -- די PR קאמפיין פון BFG -- נוצבארע לינקס -- הלכות פיקסלס -- אייוועלט גראפיק פארמעסט #1 [די פענגווין'ס] -- הילף | לוח שנת תש"ע (וועקטאר) -- דעבאטע: גראפיקער'ס און שרייבער מעגן זיך אדווערטייזן? -- ווידיאו קליפ; קורצע איבערזיכט איבער Fine Point -- אתם מזומנים לבקר במחשב שלי! - אוהד מושקוביץ -- שנה טובה ומתוקה! -- גוגל דודלס -- דעילי ניוס באשרייבט "עוז והדר" חומש קאמפיין -- Adobe CS5 -- שלאפט מיט adobe -- להחזיר עטרה ליושנה -- הילף נויטיג - דידזשיטעל אנארשי - בעקדראפ דיזיינער -- וואס האלט איר איז בעסער? מיט וועלכע קען מען אויפטוען מער? -- דיזיינען א cover פון א ספר -- דערוואגט אייך נישט! -- טאטע!!! תן אורות -- Drawing פערספעקטיוו -- איך זוך א פראגראם... -- רילאקס 2 - Cover -- אן אמת'ע מעשה מיט אן ארטבארד וואס מאכט מיר צומישט -- איר ווערט צודרייט פון אייערע קאסטומערס?
- leiby
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3905
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 16, 2008 11:08 pm
- לאקאציע: צווישן אידן
אויף דעם האמיר געווארט
שכוח
- צים פינטעל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4953
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג יולי 31, 2009 11:07 am
- צייט שטיפער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 474
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מארטש 17, 2016 12:50 pm
- לאקאציע: וואו נישט וואו...
Of course האט געשריבן:I am looking for an experienced graphic designer to introduce a new product to the market.
The bigger companies are charging a crazy amount just for lookimg at you.
Thank you.
אויב ווילסטו אדווערטייזן דיין פראדוקט פארשטיי איך דיר אבער אויב ווילסטו אויך דער עולם זאל דאס למעשה קויפן זאלסטו באצייטנס לויז מאכן דיינע טעשער..
צוריק צו “בילדער, גראפיקס און דעזיין”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 6 געסט


text:
קומזיץ האט געשריבן:קיינער מיינט נישט ח"ו חוזק צו מאכן פון ר נחמן זצ"ל ,
מ'האלט זיך אינטער אויפן חשבון פון די די וואס טאנצען אויף די דעכער..
יואלי ווייסט אויך פון דעם און עס באדערט עם אז מענטשען באקומען א שלעכטע איינדרוק
אויף ברסלב וועגן די מענטשען , פרובירט ער צו דערשרעקן מענטשען מ'זאל אויפהערן צו רעדן פון דעם
קומזיץ האט געשריבן:קיינער מיינט נישט ח"ו חוזק צו מאכן פון ר נחמן זצ"ל ,
מ'האלט זיך אינטער אויפן חשבון פון די די וואס טאנצען אויף די דעכער..
יואלי ווייסט אויך פון דעם און עס באדערט עם אז מענטשען באקומען א שלעכטע איינדרוק
אויף ברסלב וועגן די מענטשען , פרובירט ער צו דערשרעקן מענטשען מ'זאל אויפהערן צו רעדן פון דעם
berlbalaguleh האט געשריבן:קומזיץ האט געשריבן:קיינער מיינט נישט ח"ו חוזק צו מאכן פון ר נחמן זצ"ל ,
מ'האלט זיך אינטער אויפן חשבון פון די די וואס טאנצען אויף די דעכער..
יואלי ווייסט אויך פון דעם און עס באדערט עם אז מענטשען באקומען א שלעכטע איינדרוק
אויף ברסלב וועגן די מענטשען , פרובירט ער צו דערשרעקן מענטשען מ'זאל אויפהערן צו רעדן פון דעם
קומזיץ: איך בין נישט אינגאנצן מסכים מיט דיר. איך האב אויך געהערט די גאנצע קליפ. ווי ר' יואל ראטה שליט"א רעדט מיט הארצווייטאג. ער אליינס ווייסט אויך אז די וועלכע טאנצן אויף די דעכער און בכלל די גאנצע נ-נח באוועגונג זענן נישט קיין געזעצטע מענטשן (כ'ווילל נישט שרייבן קיין שארפערן לשון). זיין ווייטאג נעמט זיך פון דעם פאקט וואס דאס איז גלייך צו א מענטש וואס האט א קרוב אין די משפחה וואס איז ל"ע נישט מיט אלעמען. און דער קרוב גייט ארום אין די גאסן זינגענדיג און טאנצן און שרייען מיט קולות (ווי גלייך דער צודרייטער איד וועלכער לויפט ארום איבער די גאסן פו בארא פארק און שרייט מיט משונה'דיגע קולות.) און די גאנצע משפחה שעהמט זיך מיט איהם. יעצט, ווען מענטשן קומען און לאכן הויעך אויפ'ן קול און זיי מאכן חוזק פון דעם נישט געזינטן מענטש. טוט דאס זייער שטארק וויי פאר די גאנצע משפחה....! כן הדבר הזה. פון גרויס צער רעכנט ער אויס (אן נעמען, פארשטייצעך) די חסרונות און מחלוקת'ן פון אנדערע חסידות'ן. און ער פרעגט (רהעטאריש) מיט ביטערניש...."שטעלט אייך פאר ווען איך זאלל נעמען 2 גרופעס יונגלעך און מאכן א שוי ווי זיי שלאגן זיך איין גרופ מיט די 2'טע. אדער ווי די רבי רעדט שטותים והבלים. און מאכן א שוי פון דעים...! איז פארוואס טוט מען דאס. ווען דאס איז גורם גרויס צער פאר די געסעטל'טע, נארמאלע מענטשן פון יענע חסידות...?!
דאכצעכמער האט געשריבן:שטעל דיך עס פאר אויפ'ן הייליגן בארדישטובער זי"ע, איך וויל נישט ח"ו אויפשפילן דעם נאמען, אבער טראכט.............. וכו' און אין די קעמפס מאכט מען היינט איז ליי לייוו דעי, רחמנא ליצלן
עס דארף הסבר, אדער מען דארף א שפיטאל דא?
שלום שטיסל האט געשריבן:א צווייטע נקודה
רבי יואל ראטה איז געקומען פארעכטן די וועלט, ער האט שוין גערעדט צענדליגער דרשות קעגן די אלע וואס האבן געטוהן טעראר אין די לעצטע פופציג יאר, פלוצלינג איז ער זעלבסט דא מיט א וידיאו ווי ער פאדערט בפה מלא אז יעדער פון זיינע תלמידים זאל אנרופן דעם טרעוועל אגענט
וואס איז פלוצלינג געשעהן? ווייל מ'האט געטשעפעט דיין רבי?
נו וואס איז סקווירא אנדערשט ווען מ'טשעפעט זייער רבי?
ווי איז מותר געווארן צו רודפן מענטשן? נאר ווען איינער זאגט א ווארט קעגן ברסלב אדער מוהרא"ש מעג מען יענעם רודפן?
דאס דערמאנט פון די צייטן ווען סאטמאר האט געמאכט פאוני קאללס, זיי האבן אויך נאר געמיינט די כבוד פון זייער רבי, און האבן אויך גערופן שיינערהייט מוחה זיין.....
איך אויך האט געשריבן:הרב שיק איז דאך באקאנט אז דו קענסט נישט ליינען קיין 3 ווערטער אין זיינע קונטרסים אן זיך באגעגענען מיט עקס רעיטד קאנטענט.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
שיינקייַט בלאָגגערס האָבן נישט סאַפּרייזד די וועלט פֿאַר אַ לאַנג צייַט מיט זייער מעשוגע געדאנקען? מיר אויך געדאַנק אַזוי און נאָך געפונען אַ מאָדנע נייַקייַט אין דער וועלט פון מאַניקור. דעם מאָל די וועלט איז געווען סאַפּרייזד דורך די בעל פון מאַניקור פון דרום קארעע, וואס געפֿינט די גערלז לאַנג, טראַנספּעראַנט ניילז, אין אויסזען
קסנומקס בילדער מיט טרענדי זאַך דעם זומער - אַ רעקל מיט אַ רייעך
א רעקל מיט אַ רייעך איז אַ מאַסטאַדזשאָע אין דעם גאַרדעראָב פון יעדער פרוי דעם זומער. מיט אַזאַ אַ רעקל איר קענען מאַכן ביידע שטרענג געשעפט בילדער און באַקוועם זומער אָנעס. מיר פאָרשלאָגן איר קסנומקס בילדער מיט אַזאַ סקערץ פֿאַר יעדער געשמאַק. זאַמש רעקל מיט אַ שמעקן קוקט ...
ווי צו מאַכן אַ דרייַ-דימענשאַנאַל כערסטייל
מיר זענען גערלז, באשעפענישן וואָס זענען געוויינטלעך ענדאָוועד מיט כיין און שיינקייט. א ספּעציעל כיין גיט אונדז לאַנג, לאַגזשעריאַס האָר. און אויב עמעצער איז דיק און געגרייַזלט. עמעצער האט צו אַרבעט שווער צו געבן זיי באַנד. זאל ס זען ווי צו קאָפּע מיט דעם ...
מיט וואָס צו טראָגן פרויען ס אָווועראָלז
כּמעט יעדער פארשטייער פון די שיין געשלעכט חלומות פון שטענדיק קוקן מאָדערן און מאָדערן. אבער אין די זעלבע צייַט אַ וויכטיק פאַקטאָר אין טשוזינג דיין אייגן גאַרדעראָב זענען אַזאַ ינדאַקייטערז ווי פּאַשטעס און טרייסט. זומער צייַט 2018 יאָר צופרידן אַלע די פרויען פון שניט
וואָס צו טראָגן אין זומער
זומער איז די בלויז צייַט ווען איר קענען פאַרגינענ זיך צו טראָגן אַ מינימום פון קליידער, אַלאַוינג די גוף צו אָטעמען. אבער אפילו אונטער אַזאַ טנאָים, פילע פרויען קענען צו צעלאָזן זייער בילד מיט זאכן וואָס זענען נישט נאָר אויס פון שניט, אָבער האָבן ווערן אַנטרראַינינס. עס איז האַלב אַ יאָר שוין, ...
טונקל פראנצויזיש וואָמען מאל שטעקן צו דעם דיעטע, 10 טעג זענען גענוג
פראנצויזיש דייאַטישאַן האָבן דעוועלאָפּעד אַ דיעטע פֿאַר פרויען און מענטשן מיט זייער הויך וואָג. זייַן אַרבעט איז צו פאַרגרעסערן מאַטאַבאַליזאַם, פאַרברענען וידעפדיק פעט און פאַרמייַדן וואָג געווינען אין דער צוקונפֿט. און דער געדויער איז קסנומקס טעג. א מענטש וואָס איז צוגעוווינט צו עסן ימפּראַפּערלי, מאָווינג צו אַ געזונט
דער שלאַכט פון ביקיני: אַז ס וואָס סווימסויץ בעסער פּרינסעסיז
פארשטייערס פון די בריטיש רויאַל משפּחה האָבן שטענדיק געווען קאָנסידערד טרענדסיטערז. אַלע פרויען ווילן צו פילן ווי פּרינסעסיז, אַזוי די דוטשעסס און מלכּה ס אַוטפיץ זענען שטענדיק פארבונדן מיט עלאַגאַנס און ראַפינירטקייַט. אבער דאָס איז וואָס די ליידיז בעסער צו טראָגן


text:
אימיגראציע דאנעלד טראמפ מעקסיקא פון דער יוד פליטים אימיגראנטן פון מעקסיקא געווארן אפגעהאלטן
אין לויף פונעם יום טוב האט די אמעריקאנער רעגירונג זיך צוגעקוקט מיט שפאנונג, צו א דראמאטישע אנטוויקלונג אין מעקסיקא, וואו א קאראוואן פון פליטים פון עטליכע צענטראל-אמעריקאנער לענדער האבן זיך גערוקט פאראויס, מיט'ן ציל אריינצוקומען קיין אמעריקע. די באריכטן האבן געלויטעט אז די מיטגלידער אינעם קאראוואן פלאנירן זיך אריינצוברעכן אומלעגאל, אבער זיי האבן קלאר געזאגט אז זיי וועלן אריינקומען לעגאל און בעטן פאליטישע שוץ סטאטוס. פרעזידענט טראמפ האט זיך באקלאגט אז מעקסיקא טוט גארנישט אפצושטעלן דעם קאראוואן, אבער עווענטועל אום דאנערשטאג שביעי של פסח, האט מעקסיקא אינגאנצן אויפגעלעזט דעם קאראוואן.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Mexico אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
ספרי כ"ק אדמו"ר > אגרות קודש > כרך ח > ב'תכד
ב"ה, כ"ב שבט, תשי"ד
ברוקלין.
שלום וברכה!
זיינער צייט האב איך באקומען א פ"נ וועגען אייער זון... עס וואלט געווען נויטיג צו וויסען, צי איז ער געבארען געווארען בטהרה (ד. ה. אז צו יענער צייט האט זיין מוטער אפגעהיט די דינים פון גיין אין מקוה) לויט דער תורה הק', ווארום אויב חס ושלום וח"ו, עס איז ניט אזוי, דארפמען וויסען וועגען דעם, און טאן פאסענדע ענינים אום לכל הפחות אין א באשטימטער מאס צו פאריכטען דאס אויף וויפיל עס לאזט זיך, און וויבאלד דאס איז א זאך וואס איז נוגע צו געזונט דארפמען וויסען די אמת ווי דאס איז געווען, ווארום ווען מען וויל באזייטיגען א ניט גוטע זאך צושטאנד, מוז מען באזייטיגען פריער די סיבה וואס עס האט פאראורזאכט אזא ניט געוואונשענעם צושטאנד און טאן מיטלען אין פארבינדונג מיט דעם, און השי"ת זאל אייך העלפען איר זאלט קענען אנזאגען גוטע בשורות בכל הנ"ל.
בברכה.
בשם כ"ק אדמו"ר שליט"א,
מזכיר