text:
פרשת השבוע
די חמשה חומשי תורה זענען צעטיילט אויף 54 סדרות. יעדן שבת ליינט מען איין (אדער אמאל צוויי) סדרה (סדרות) אין שול פון א כשר'ער ספר תורה פאר מוסף. מען ליינט די ערשטע סדרה, בראשית דעם שבת נאך שמחת תורה, און יעדן שבת ליינט מען די נעקסטע סדרה לויטן סדר. די סדרה פון דער וואך וועט גערופן פרשת השבוע.
די סדרות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היינטיגע צייטן צעטיילט מען די סדרות לויטן מנהג פון די יידן אין בבל, אזוי קאנטשעט מען די תורה במשך א יאר. די לעצטע סדרה וזאת הברכה ליינט מען שמחת תורה.
אין די צייטן פון די תנאים און אמוראים פלעג זיין אין ארץ ישראל אן אנדער מנהג. די סדרות זענען געווען א סאך קורצער און עס האט געדויערט בערך דריי יאר ביז מען האט מסיים געווען די גאנצע תורה. אין די צייטן פון די גאונים האבן אלע יידישע קהלות מקבל געווען דעם מנהג פון בבל.
די נעמען פון די סדרות וואס זענען אנגענומען היינט זענען על פי רוב דאס ערשטע ווארט אדער איינע פון די ערשטע ווערטער פון דער סדרה.
צופאסן די סדרות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין א שנה פשוטה וואס האט 353-355 טעג, איז דא אינגאנצן פופציג שבתים, קומט אויס אז ס'זענען דא צופיל סדרות צו ליינען איין סדרה א וואך. נאך דערצו, ווען יו"ט אדער חול המועד געפאלט שבת ליינט מען נישט איינע פון די סדרות נאר אן אנדער קריאה. אין דעם פאל דארף אמאל ליינען צוויי סדרות צוזאמען אין איין שבת. אן עיבור יאר האט 383-385 טעג, דאס הייסט 54 אדער 55 שבתים. אזוי ווי מ'ליינט נישט קיין סדרה דעם שבת פון פסח און אויך נישט דעם שבת פון סוכות, דארף מען לכל היותר 53 סדרות, גענוי וויפיל סדרות איז דא אחוץ "וזאת הברכה" וואס מ'ליינט אלעמאל יו"ט.
די סדרות וואס מ'איז נוהג צו באהעפטן ווען דאס יאר האט ווינציגער ווי 53 שבתים זענען:
- ויקהל-פקודי - גייען צוזאמען רוב פשוטע יארן, אחוץ ווען דאס יאר איז השא, געפאלט ראש השנה שבת און פסח זונטאג, קומט אויס אז ס'איז דא אן איבעריגערא שבת פאר פסח.
- בהר-בחקותי - אלעמאל צוזאמען אין א פשוטן יאר אין חוץ לארץ. אין ארץ ישראל אין א הכז יאר געפאלט פסח שבת; אין חוץ לארץ איז אחרון של פסח שבת, אבער אין ארץ ישראל דער טאג איז אסרו חג און מען דארף ליינען א סדרה, דעריבער זענען בהר און בחקתי באזונדער.
- מטות-מסעי - צוזאמען אין רוב יארן בכדי מ'זאל ליינען דברים דעם שבת פאר תשעה באב (גמרא מגילה). אין אן עיבור יאר וואס הייבט אן (ראש השנה) דאנערשטאג זענען די צוויי סדרות באזונדער. אין ארץ ישראל זענען זיי באזונדער אויך אין אן עיבור יאר וואס איז בשז אדער גכז, ווייל אחרון של פסח געפאלט שבת.
- נצבים-וילך - צוזאמען אז ראש השנה אדער יום כיפור געפאלט שבת, פעלט דעמאלסט א שבת. מען גיבט א סימן דערויף "בג המלך פת וילך" דאס מיינט - אויב דער "המלך" = ראש השנה געפאלט מאנטאג (יום ב') אדער דינסטאג (יום ג') ליינט מען פרשת וילך באזונדער.
דער תוכן פון דער סדרה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בדרך כלל, איז נישט דא קיין קשר צווישן דער סדרה און דעם זמן ווען מען ליינט זי. טראץ דעם ס'מאכט זיך די פאלגנדע:
- שבת פאר תשעה באב ליינט מען פרשת דברים וואו ס'געפינט דער פסוק "איכה אשא לבדי טרחכם משאכם וריבכם" וואס איז א סימן אויף מגילת איכה.
- די קללות אין פרשת בחקותי און פרשת כי תבוא ליינט מען אין אנפאנג פון זומער, פאר שבועות און אין דעם סוף פון זומער, פאר ראש השנה. שטענדיג איז דא נאך א סדרה צווישן די קללות פון בחקתי און שבועות כדי נישט צוטשעפן די קללות צו יו"ט, און צווישן די קללות פון כי תבוא און ראש השנה, וועגן "תכלה שנה וקללותיה".
- פרשת פקודי וואס רעדט וועגן אויפשטעלן דעם משכן ראש חודש ניסן ליינט מען אפט אום שבת החודש וואס איז ראש חודש ניסן אדער דער שבת פריער.
תימני מנהגים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויטן מנהג פון די באלאדי תימנים באהעפט מען חקת-בלק אנשטאט מטות-מסעי.


c: text/html

text:
יואליש האט געשריבן:
אבער מיר ווייסן פון היסטאריע אז די לב-טהור-אייוועלט איז באמת הורתו ולידתו בפארנגראפיע. אייוועלט איז די גלגול פון דאס פאפולערסטע חסידישע פאראנאגרעפיע זייטל על טהרת הקודש. ווען די שרייבער זענען געווען אנאנאמים איז ארויסגעקימען די אונטערדריקטע טעמעס און חמדה וועלכע עקזיסטירט ביי טייל חסידים ווי אין יעדע געזעלשאפט. ווען די שרייבער זענען געווארן אויס אנאנאמים, האט זיך אנגעהויבן א כשר'ע חזיר פיסל עפאכע, אן ערשיינונג וועלכע שפיגלט אפ דאס עכטע לעבן.
ממילא אל תהיה בז לפאליש ווייל ס'קען נאך אויסוואקסן די נעקסטע אייוועלט.
זיידעטשקע האט געשריבן:דא איז א סקרין שאט פון "היימישע שטותים" וואס פונקט ווי "פאליש" איז אויך געוועהן אפן פאר יעדעם
שפתים ישק האט געשריבן:[...]
אליבא דאמת האט געשריבן:איך רייב מיך די אויגן און איך גלייב נישט וואס איך זעה. איך וואלט דאס אין ווילדסטען חלום נישט געקענט אויסטראכטן
פוןדעסטוועגןדאך האט געשריבן:אויך וואלט איך געראטען אז אנשטאט שרייען מיטן קול נהי מציון, ווי אלע קולות הקוראים במדבר, נעם דיין מייסטערהאפטע פענע אין זיי מסביר וואס די חורבן פון פארן איז. אויב איז דא, ברענג סטאטיסטיקס וואס צייגן די כלומרשטע חורבנות וואס פארן האט אנגעזייט אויף דער וועלט.
אינטערסאנט אז די רבנים פארשטייען היינט שוין גאר גוט אז די ספקנים ובלאגיהם זענען אסאך שעדליכער ווי פארן. עס איז מיר א חידוש אז דו אלס מגיד מישרים דק"ק קאוועשטיבל, ביסטו נישט מעודכן.
זיידעטשקע האט געשריבן:איך האלט אין איין באקומען מעסעדזשעס אין אישי אז מ'וויל באקומען פון מיר די גאנצע סקרין שאט פון ווי אזוי "אייוועלט" האט זיך אנגעפאנגען, היות א מנהל האט אראפגעשניטן רוב דערפון. איך שטעל עס דא נאכאמאל ארויף, אויסמעקענדיג עטליכע ווערטער פון ניבול פה, און איך האף אז יעצט איז עס שוין אקעי דא צו זיין
טאמבל סאס האט געשריבן:קען זיין זיי מאכן יעצט תשובת המשקל דערויף. כ'ווייס נאר נישט פארוואס זיי זענען כאטש נישט געבליבן מיט'ן זעלבן קעפל.
טאמבל סאס האט געשריבן:ר' בערל, וואס זענען די אלע סמייליס וואס לויפן דיך אייביג נאך?
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
זייגער
זייגער ענגליש: clock, שעון- עברית, מורה שעות - לשון קודש) איז דער אינסטרומענט וואס מעסט און ווייזט די צייט - אין וועלעכער שעה פון דעם טאג/נאכט מען געפינט זיך.
אן א זייגער, ווייסט מען נישט צי ס'איז פארמיטאג אדער נאכמיטאג. ס'איז איינס ביינאכט אדער 4 פארטאגס?
זייגער מארק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס ווערן היינט פארקויפט זייגערס פאר פרייזן ביז $300,000 געווענליך גייט די פרייז אויף א זייגער לויטן נאמען און נישט לויט די מעטאל אין וואס די מאוומענט ליגט. צווישן די טייערע זייגערס זענען:
רוב פין די זייעגערס באשטייען פון סטענליס סטיל און לעדער.
זון זייגער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אמאל פלעג רוב זייגערס זיין א זון זייגער. וואס האט געוויזן וויפיל די זון האט זיך שוין געבויגן צו מערב. לויט דעם האט מען געוואוסט אז דער טאג איז שוין אט אט פארביי.


text:
דייאַגנאָוסינג די סיבות פון טינניטוס
January 26, 2015 דורך Emma
פילעד אונטער טינניטוס, טינניטוס עקספּלאַינעד
ווי איז טינניטוס דיאַגנאָסעד? אויב איר כאָשעד איר זאלט האָבן טינניטוס עס איז וויכטיק צו באַקומען אַ געהעריק דיאַגנאָסיס. אין עטלעכע פונט אין זייער לעבן רובֿ מענטשן דערפאַרונג עטלעכע קורץ סימפּטאָמס פון טינניטוס. אָבער, עס איז רעקאַמענדיד אַז איר בוך און אַפּוינטמאַנט מיט דיין דאָקטער אויב:
- די סימפּטאָמס פון טינניטוס לעצט מער ווי אַ וואָך
- טינניטוס איז נעגאַטיוולי ווירקן דיין לעבן
- די געזונט איז געטינג לאַודער
דיין דאָקטער וועט פרעגן וועגן דיין סימפּטאָמס און מעדיציניש געשיכטע און וועט וועלן צו ונטערזוכן איר. איר זאל זיין ריפערד צו אַ מומכע אַזאַ ווי אַ ענט קאָנסולטאַנט אָדער אַודיאָלאָגיסט אין וועלכע פאַל איר זענען מסתּמא צו האָבן אַ נומער פון טעסץ צו באַשטעטיקן אויב איר האָבן טינניטוס. דאס קענען אַרייַננעמען:
- געהער טעסץ – עס זענען אַ נומער פון פאַרשידענע טייפּס בנימצא און זיי אַנדערש זייַן פֿאַר אַדאַלץ און קינדער. מען נאָרמאַלי האָבן אַ סעריע פון געהער טעסץ
- אויער רענטגענ-שטראַלן צו באַשטימען פון עס איז קיין שעדיקן צו די אויער ביינער
- בלוט טעסץ צו קאָנטראָלירן פֿאַר ינפעקשאַנז און בלוט דיסאָרדערס
- מאַרך סקאַנז צו אַנטדעקן קיין פּאָטענציעל טומאָרס אָדער נערוו שעדיקן צו די אויערן
עס זענען אַ נומער פון וועגן צו באַשליסן אויב אַ מענטש האט טינניטוס. מענטשן יוזשאַוואַלי אַנדערגאָו אַ סעריע פון געהער טעסץ:
עטלעכע פון די טיפן פון שאלות ינוואַלווד אין געהער טעסץ אַרייַננעמען:
- ווער אויער איז ינוואַלווד – רעכט, לינקס אָדער ביידע?
- איז די ראַש איז קעסיידערדיק אָדער ינטערמיטאַנט?
- איז עס מער פּראַנאַונסט אין זיכער מאל פון טאָג?
- באַשרייַבונג פון די געזונט
- צי די סימפּטאָמס ויסקומען יגזאַסערבייטאַד דורך עפּעס?
- טוט טינניטוס ווירקן דיין פיייקייַט צו שלאָפן? אַרבעט? קאָנסענטראַטע?
- ווי אַנויינג איז עס?
עס איז עסטימאַטעד אַז בעערעך 90 פּראָצענט פון מענטשן מיט טינניטוס האָבן עטלעכע דיפּלאָם פון געהער אָנווער. דעריבער, געהער טעסץ זענען יקערדיק פֿאַר אַ געהעריק דיאַגנאָסיס פון טינניטוס זאל זיין באשלאסן. עס איז קריטיש צו באַקומען אַ דיאַגנאָסיס פון טינניטוס איידער עמבאַרקינג אויף קיין פון די טריטמאַנץ.
דאנק איר פֿאַר לייענען דעם אַרטיקל, דעם וועבזייַטל שטיצט אַ פּראָדוקט גערופן טינניטוס מיראַקלע וואָס האט ווייַטער גרויס אינפֿאָרמאַציע וועגן העלפן פֿאַר טינניטוס און צו געפינען אויס מער דריקט דאָ: טינניטוס מיראַקלע


text:
26סטן דעצעמבער
דער 26סטן דעצעמבער איז דער 360סטער טאג (361סטער אין אן עיבור-יאר), אין דער 52סטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 5 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1825 - געעפנט דער אירי קאנאל.
- 2003 - ערדציטערניש אין דרום-מזרח איראן מיט שטארקייט 6.3 אויף דער ריכטער סקאלע.
- 2004 - ערדציטערניש אין דרום-מזרח אזיע מיט שטארקייט 9.3 איז גורם גרויסע צונאמי כוואליעס וואס הרג'עט 280,000 מענטשן.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1791 - טשארלס באבידזש, בריטישער מאטעמאטיקער און ערפינדער
- 1838 - דזשוסעפע אטאלענגי, יידישער-איטאליענישער זעלנער און פאליטיקער (נפ' 1904)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1972 - הערי טרומאן, 33סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
- 2006 - דזשעראלד פארד, 38סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן


text:
פרעקווענץ
אין פיזיק, איז די פֿרעקווענץ אדער אפֿטקייט פון א פעריאדישן פענאמען וויפיל פעריאדן גייען אריבער אין אן איינס פון צייט.
מען טוט ניצן דעם סימבאל f פאר פֿרעקווענץ און ער ווערט געמאסטן, אין דער אינטערנאציאנאלער סיסטעם פון איינסן, אין הערץ (Hz); איין הערץ איז א פעריאד פון איין מאל א סעקונדע. צום ביישפיל, דער עלעקטרישער שטראם אין רוב לענדער היינט איז וועקסלשטראם מיט א פרעקווענץ פון 50 הערץ, דאס הייסט, די עלעקטרישע שפאנונג טוישט זיך פעריאדיש מיט 50 פעריאדן יעדע סעקונדע.
דער פֿרעקווענץ פון א כוואליע און איר כוואליעלענג זענען פארבונדן דורכן פארמל:
וואו v איז די גיך און (לאַמבדאַ) איז די כוואליעלענג. דער פארמל פאר דער פרעקווענץ פון ליכט (און עלעקטראמאגנעטישע) כוואליעס איז וואו c איז די גיך פון ליכט.[1]
אנדערע כוואליעס, למשל קלאנג כוואליעס, גייען מיט א קלענערער גיך.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ "Frequency of a wave". Science Scope. דערגרייכט דעם 2009-03-04.


text:
קלונימוס קלמיש שפירא
הר"ר קלונימוס קלמיש שפירא (י"ט אייר ה'תרמ"ט - ד' מרחשון ה'תש"ד) איז געווען רב אין פיאסעצנע, פוילן, א רבי פון חסידים, און א באוואוסטער מחנך.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הרב שפירא איז געבוירן אין יאר תרמ"ט אין גראדזשיסק אין קאנגרעס פוילן, א בן זקונים צו זיין פאטער הר"ר אלימלך שפירא (דער גראדזשיסקער רבי) און זיין מוטער חנה ברכה שטערנפעלד (א טאכטער פון דעם כענטשינער רבי'ן). מ'האט אים געגעבן א נאמען "קלונמוס קלמיש" נאך זיין עלטער-זיידן (דעם מאור ושמש). צו דריי יאר אלט איז ער פאר'יתום'ט געווארן פון זיין פאטער. א טייל פון זיין פאטער'ס חסידים האבן ממשיך געווען צו פארן קיין גראדזשיסק צו קלונימוס קלמיש (און זיין יונגערן ברודער ישעיה). אין ה'תרס"ה האט ער חתונה געהאט מיט חיה רחל האפשטיין, די טאכטער פון זיין נעפע דעם קאזשניצער רבי'ן. אין ה'תרס"ט האט ער באקומען היתר הוראה און אין יאר ה'תרע"ג האט מען אים אויפגענומען אלס אב"ד אין פיאסעצנע, א קליין שטעטל דרום פון ווארשע. אין ה'תרפ"ג האט ער מייסד געווען די "דעת משה" ישיבה, אין ווארשע, וואו ער האט געדינט אלס ראש ישיבה. אין דער זעלבער צייט האט ער געפירט זיין רביסטעווע אין פיאסעצנע.
ווען דער צווייטער וועלט קריג האט אויסגעבראכן, איז הרב שפירא געווען פארכאפט אין ווארשע וואס איז געווען ארומגענומען פון די דייטשן. זיינע זון, שנור און מומע זענען געהרגעט געווארן פון דעם באמארדירן, און נישט לאנג נאך דעם וואס די דייטשן האבן איינגענומען פוילן איז זיין מאמע נפטר געווארן. טראץ זיין פערזענלעכן פארלוסט, און נישט רעכענענדיג מיט די אלגעמיינע צרות, האט הרב שפירא זיך אפגעזאגט פון די פארשידענע הצלה נארייען וואס מ'האט געוואנדן צו אים, און ער האט ליבערשט געבליבן מיט זיינע חסידים אין דער ווארשעווער געטא ביז צום סוף.
א רבי פון חסידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך יעדן שבת און יו"ט האט דער רבי פארשריבן די תורות וואס ער האט געזאגט ביים טיש. די תורות פלעג ער שיקן צו זיין חסיד ר' אברהם ראדזינער וואס האט זיי איבערגעשריבן אין זיין שיינעם כתב. אין תרפ"ט האט ער שוין געהאט צען בענדער פון דברי תורה, אבער דער רבי האט אים געהייסן פארברענען אלץ. נאכער האט ער ווייטער איבערגעשריבן דעם רבי'נס תורות. ווען די מלחמה האט אויסגעבראכן האט ער געהאט מער ווי 2000 בלעטער פון תורה. ר' אברהם האט זיי מיטגענומען ווען מען האט אים געפירט קיין אוישוויץ, און רוב פון זיי זענען געווארן פארניכטעט. נאך דער מלחמה האט זיין זון ר' נתנאל ראדזינער געטראפן א קליינעם טייל פון איבערגעבליבענע בלעטער, וואס איז דערשינען אין תשנ"ה מיט'ן נאמען "דרך המלך".[1][2]
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- חובת התלמידים
- הכשרת אברכים
- אש קודש
- דרך המלך
- בני מחשבה טובה


text:
ליטערארישע פיקציע
ליטערארישע פיקציע זענען פיקטישע ווערק וועלכע האבן א ליטערארישן ווערט. דער טערמין ווערט באנוצט אויף צו פונאנדערטיילן צווישן די ווערק און זשאנער פיקציע.
אינהאַלט
באדייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ליטערארישע פיקציע טוט זיך מער פארנעמען מיט סטייל, פסיכאלאגישע טיפקייט, און אויסארבעטן די כאראקטערס -- אנדערש פון אנדערע פיקציע וואס פארנעמט זיך מער מיט דעם דערציילונג פון געשעענישן.
אין ליטערארישע פיקציע ווערט אריינגערעכנט פראזע (ווי קורצע מעשיות נאוועלען און ראמאן).
ליטערארישע מאגאזינען, ווי דער ניו יארקער[1], זאעטראפ-אל סטארי[2], א.ד.ג., ווי אויך ליטערארישע ערקענונגען ווי דער פושקארט פרייז, די או הענרי אווארדרס, דער נאבעל פרייז פאר ליטעראטור, א.ד.ג. טוען אין אלגעמיין נאר זיך באשעפטיגן מיט ליטערארישע פיקציע און נישט מיט זשאנער פיקציע.
באקנטע שרייבער פון ליטערארישע פיקציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עלטערע אדער פארגאנגענע אידישע שרייבער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- סאול בעללאו
- פיליפ ראטה
- בערנארד מלמד
- סינטיא אזיק
- עמוס עוז (העברעאיש)
- א.ב. יהושע (העברעאיש)
יונגערע אידישע שרייבער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פארגאנגענע נישט אידישע שרייבער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היינטיגע נישט-אידישע שרייבער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זע אויך פראזע.


text:
סאמיר דזשאדזשא
סאמיר דזשאדזשא (געבוירן 25סטן אקטאבער 1952)איז געווען שעף פון גענעראל שטאב פון די לבנון קרעפטן ביי דעם לבנון בירגער קריג. ער איז פאראורטיילט געווארן צו עטליכע לעבנסלענגליכע טערמינען אין טורמע צוליב פארברעכנס, וואס ער איז באשולדיקט געווארן אין באגיין, דורכאויס דעם בירגער קריג, דער איינציקער אין לבנון, וואס איז סיי ווען, געברענגט געווארן צום געריכט, פאר קריגס פארברעכנס.
זיין יוגנט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סאמיר איז געבוירן אין עין רומאנע, א שטעטל פון קריסטן, א פארשטאט פון ביירוט, זיין פאמיליע זענען מאראנען. ער האט געלערנט מעדיצין אין אמעריקאנער אוניווערסיטעט אין ביירוט, וואו ער איז געווארן א רעכטער אקטיוויסט, און ער האט זיך אנגעשלאסן צו דער פאלאנגען פארטיי. ער איז געווארן אן אונטערטאן פון באשיר זשומייעל, אין 1978 האט ער אנגעפירט די אטאקע קעגן די טיגערס און אומגעברענגט דעם זון פון פרעזידענט סולימאן פראנזשיע.
אין די אכציגע יארן, איז סאמיר געווארן הויפט פון לבנון קרעפטן אין צפון, ווי אויך האט ער טיילגענומען אין די שווערע שלאכטן קעגן סיריע, אין דער שטאט זאכלא. און אין 1983, ביי די שלאכטן אויף דער שאף געגנט פון לבנון בארג, קעגן די דרוזן, און קעמפער פון וואליד זשומבלאט, האט ער קאמאנדירט, אבער די קריסטן האבן פארלוירן אין דעם קריג.
נאך איבערקערענישן וואס איז פארגעקומען אינערהאלב די לבנון קרעפטן, איז סאמיר געווארן שעף פון די קרעפטן, אין 1986. און אין 1989, האט ער איינגעשטימט אונטערצושרייבן דעם טייף אפמאך, וואס האט פארענדיקט דעם קריג, און א פייער שטילשטאנד, איז אנגענומען געווארן דורך די צוויי קעמפערישע פארטייען, אנהייב איז ער געשטאנען צוזאמען מיט מישעל אאון, קעגן אפמאך. אבער גאנץ שנעל האט זיך סאמיר אפגעשאקלט פון אים, און ווען אאון האט פרובירט אונטערצוברענגען די קרעפטן, האבן זיי זיך גענומען שלאגן מיט כח.
נאכן קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען סיריע האט איינגענומען באאבדע, האט מען אים פארגעשלאגן צו ווערן א מיטגליד אין דער נייער רעגירונג, אבער זייענדיק אין דער אפאזיציע, האט ער נישט געוואלט זיין אין א פרא סירישער רעגירונג. אין 1994, האט א באמבע אויפגעריסן אין א קירכע, און ער איז באשולדיקט געווארן, אין פרובירן אויפשאקלען דאס לאנד, און אין אומברענגען א פריערדיקן פרעזידענט, און א צווייטן פרעזידענטס פאמיליע. דעמאלט איז ער פאראורטיילט געווארן צו לעבנסלענגליכער טורמע; ווען ער איז געזעצן אין טורמע, האבן די קריסטן אנגעהאלטן זייער שטיצע אין אים, און פארלאנגט זיין באפרייונג.
נאך דעם טענענבוים איבערקערעניש, אין יאר 2005, האט דער פארלאמענט אים פארגנאדיקט, און ער איז ארויס פון טורמע. אין אן אינטערוויו האט סאמיר געזאגט, אז די פיר איראנע דיפלאמאטן זענען אומגעקומען דורך די פאלאנגען, אין ביירוט. און זענען נישט אין ישראלס הענט.


text:
לויט צו די ינטערנאַטיאָנאַל מאָנעטאַרי Fund (ימף), מאַלטאַ איז קלאַססיפיעד ווי אַ אַוואַנסירטע עקאנאמיע. איידער צו קסנומקס, די מערהייַט פון מאלטיזיש מענטשן זענען פאַרקנאַסט אין אַגריקולטורע אָדער פישערייַ, אין פאַקט, אַרויף ביז דעמאָלט, מאַלטאַ האט זייער ווייניק ינדאַסטריז חוץ וואַטע, טאַביק און די דאָקקיאַרדס אינדוסטריע.
זאכן צו טאָן און זען אין מאַלטאַ
בלו גראָטטאָ
טור קיין לאַנד אַרום די מעדיטערראַנעאַן און איר וועט ניט האָבן צו אַרומפאָרן ווייַט איידער איר קומען אַריבער אַ וועג צייכן דיירעקטינג איר צו די 'בלו גראָטטאָ'. איר מייַ אַפֿילו זייַן טעמפּטעד צו טראַכטן אַז אַמאָל איר ווע געזען איינער, איר ווע געזען זיי אַלע. נישט עכט!
כינעזיש גאָרטן פון סערעניטי
אויב איר ניטאָ געטינג אָוווערכוועלמד דורך אַלע די היסטארישע זייטלעך איר רע באזוכן בעשאַס די טאָג און דורך די היץ פון די ברעג, ניט צו דערמאָנען די לעבעדיק אַדווענטשערז אין די מאלטיזיש נייטלייף, דעמאָלט עס קען זיין צייַט פֿאַר עטלעכע שלום און אָפּרו. אַזוי וואָס ניט רעזערוו עטלעכע מאָל פֿאַר זיך און דיין נשמה דורך באזוכן די כינעזיש גאָרטן פון סערעניטי
דינגלי Cliffs
איר מייַ שוין האָבן געטאן דיין לעקציעס, אַזוי די פאַקט אַז מאַלטאַ איז אַ קליין, כילי אינזל סלאַנטינג סאָוטהעאַסטוואַרדס מייַ ניט קומען ווי אַ יבערראַשן. דאנק גוטסקייט פֿאַר אַז אָנבייגן, כאָטש, ווי עס מיטל רובֿ פון די מערב ברעג האט הויך Cliffs און די פּאַנאָראַמיק קוקן אַז גיין מיט זיי.
Fort רינעללאַ
Fort רינעללאַ איז געווען געבויט דורך די בריטיש אין וויקטאָריאַן מאל צו העלפן באַשיצן די גראַנד האַרבאָור פון וואַללעטטאַ. זיצן ווי אַ מיד דיינאַסאָר אויף שפּיץ פון די Fort איז אַ קסנומקס-טאָן אַרמסטראָנג ביקס - אויך געבויט דורך די בריטיש צו באַשיצן נייוואַל שיפּינג אין דער געגנט פון די נואַסט דור פון איטאַליעניש באַטאַלשיפּס.
גאָזאָ
א שפּיץ שפּיץ איך געלערנט זייער פרי בעשאַס מיין טראַוואַלינג אַדווענטשערז איז געווען צו היטן די לאָוקאַלז - ווו זיי עסן, טרינקען, גיין פֿאַר אַ טאָג אויס אאז"וו נאָר טראַכטן וועגן עס פֿאַר אַ מינוט. ווער ווייסט ווו איר לעבן בעסער ווי איר?
מאלטיזיש קהילות
כאָטש קיין-איינער מיינט צו האָבן גענומען די צייַט צו רעכענען זיי, דער זאגן גייט אַז מאַלטאַ האט אַ קהילה פֿאַר יעדער טאָג אויף די לוח. צי עס זענען קסנומקס אָדער ניט איז דאַבייטאַבאַל אָבער עס זענען אַוואַדע שעפע צו גיין אין ווי אַ קורץ קוק אין קיין מאלטיזיש הימל-ליניע וועט באַשטעטיקן. עס איז דאַמאַנייטאַד דורך קירך ספּיערס און דאָמעס.
Marsa כאָרס ראַסינג שפּור
ווער איז עס אַז געקומען אַרויף מיט די געדאַנק פון 'פּאַטינג דיין העמד אויף אַ פערד'? האָבן זיי ניט געזען די גרייס פון יענע זאכן? איר'ד האָבן צו זייַן ריזיק אויב דיין העמד איז געווען צו פּאַסיק אויף איין פון זיי. און וואָס וואָלט איר ווילן צו? זיי 'ד קיינמאָל באַקומען זייער האָאָפס אַראָפּ די סליווז און אַפֿילו אויב זיי האבן, עס וואָלט קוקן לעכערלעך!
מאַרסאַקסלאָקק Fish מאַרקעט
פֿאַר יענע פון איר וואס זענען זעלבסט-מודה 'פאָאָדיעס' איר וועט זייַן נאָר אויך אַווער אַז סוד פון גרויס קוקינג איז ניט אַ קאָמפּליצירט איינער. ווי איינער קאָכער אַמאָל געזאגט: "עס ס בלויז אַפּלייינג היץ צו פאַנטאַסטיש ינגרידיאַנץ." שטעלן אן אנדער וועג עס ס וועגן ניצן די בעסטער און פרעשעסט פּראָדוצירן בנימצא.
מדינאַ דורך טאָג
צייַט אַרומפאָרן, ווי מיר זענען אַלע אויך געזונט אַווער, בלייבט די שטאָפּן פון וויסנשאַפֿט בעלעטריסטיק. איין טאָג, אפֿשר, אָבער נישט פֿאַר איצט. סאַדלי אַז מיטל מיר וועלן קיינמאָל זייַן ביכולת צו פליקק אַ באַשטימען און דערשייַנען אין די מיטן פון אַ מידייוואַל דזשאַוסט אַרמד מיט אַ זעקס פּאַק און דיגיטאַל אַפּאַראַט.
מדינאַ דורך נאַכט
מדינאַ בעשאַס דער טאָג איז אַ מאַדזשיקאַל, שיין אָרט! אבער מיר האָבן ניטאָ אין אַז אין מער דעטאַל אנדערש. וואס מיר זענען קוקן בייַ דאָ איז ווי דער 'שטיל שטאָט' ענדערונגען און ווערט אַ אַנדערש אָבער גלייַך אַטראַקטיוו פאָרלייג פֿאַר די טוריסט אַמאָל די פאָרהאַנג פון נאַכט האט אַראָפּגענידערט.
אָללי ס לעצטע שענק
אויב עס איז געווען אלץ געגאנגען צו זיין די רעכט צייַט, אָרט און טעטיקייט פֿאַר די נאָוטאָריאַס גענעם-רייזינג אַקטיאָר אָליווער ריד ס לעבן צו קומען צו אַ סוף דעמאָלט עס האט צו זיין בעשאַס אַ ערנסט טרינקט סעסיע אין אַ באָאָזער.
שטיינערדיק ביטשיז
פֿאַר יענע פון איר וואס ליבע אַ טאָג דורך די ים אָבער זענען נישט אָוווערלי ענטהוסעד דורך דעם געדאַנק פון יקסטראַקטינג זאַמד פֿון יעדער באַדאַלי קרעוואַס דערנאָכדעם, מאַלטאַ איז באשטימט דעם אָרט צו זיין. אַז ס מחמת דעם ווונדערלעך אינזל רעסאָרט האט אַ שעפעדיק צושטעלן פון ביטשיז פון די זאַמד-ווייניקער, שטיינערדיק פאַרשיידנקייַט.
סאַן אַנטאָן גאַרדענס
דורך פיל פון די יאָר, מאַלטאַ ס קלימאַט מאכט פֿאַר אַ לאַנדשאַפט אַז ס דרייער ווי אַ מדבר קעמל ס נאָגל בעשאַס אַן עקסטענדעד טריקעניש. ווי אַ קאַנסאַקוואַנס פון דעם דעסאַקייטאַד טעריין עס ס אַ לאַנד נישט פּונקט פאַמעד פֿאַר פּראַוויידינג געביטן פון ראָולינג גרינערי אָדער ספּעקטאַקיאַלער גאַרדענס.
זאַמדיק ביטשיז
עס איז אַ שולע פון געדאַנק נאכגעגאנגען דורך עטלעכע מענטשן (איך בין איינער פון זיי) אַז איר האָבן צו זייַן ווייגלי מאַסאָטשיסטיק (מעשוגע) אויב איר זענט גרייט צו פאַרווייַלן דעם געדאַנק פון געגאנגען צו אַ זאַמדיק ברעג צו געניסן זיך.
סליעמאַ ס קאַפעס
סליעמאַ איז אַן אַלט קאָלאָניאַל שטאָט אויף דעם ברעג פון דעם ים אַריבער פון די מאלטיזיש הויפּטשטאָט שטאָט פון וואַללעטטאַ. זינט דעם סוף פון די צווייטע וועלט מלחמה עס האט אַנדערגאָן אַ דראַמאַטיק טוישן און איז איצט יקנאַלידזשד ווי די מאָדיש און טרענדי געשעפט צענטער. עס ס דער אָרט צו גיין צו זען און זייַן געזען!
טא 'קאַלי Crafts ווילידזש
פון פּריכיסטאָריק מאל, די מעדיטערראַנעאַן איז געווען אַ הויפּט מקור פון קונסט און CRAFTS וואָס וואָלט גיין אויף צו בליען אַריבער די גאנצע קאָנטינענט פון אייראָפּע און ווייַטער פון. צום באַדויערן, ווען פּעקל אַרומפאָרן געווארן גרינג בנימצא צו די מעד ', טוריס ינסיסטיד אויף יגנאָרינג די פייַן קונסט און CRAFTS און וואָלט ברענגען צוריק אַנבאַליוואַבאַל Tat פֿאַר סווואַנירז.
די דריי שטעט
"זע נאַפּלעס און שטאַרבן!" איז ווי די באַרימט זאגן גייט. ביט עקסטרעם אַז איז ניט עס? און נאַפּלעס אַינט אַזוי ספּעציעל, טאַקע, אויב מיר רע ערלעך. איך מיינען עס ס 'גוט! עס האט אַ פייַן בוכטע און אַ שלאָס אָבער עס ס אַוואַדע קיין ניסער דעמאָלט Florence, אָדער רוים, אָדער וועניס - און זיי ניטאָ אַלע אין די זעלבע לאַנד!
Valletta
ווייל אַ געשיכטע ווי לאַנג און טשעקערד ווי מאַלטאַ ס איר'ד דערוואַרטן עפּעס אַ ביסל ספּעציעל פֿון זייַן הויפּטשטאָט שטאָט. איר וועט ניט ווערן דיסאַפּויניד! שטאָלץ וואַללעטטאַ איז ווי ימפּרעסיוו ווי קיין לאַנד 'ס פּרעמיער שטאָט זאָל זייַן אָבער עס האט די מוסיף מייַלע פון ווייל ינקרעדאַבלי סאָליד אויך!
וואַללעטטאַ Waterfront
ייעבראָווס זענען מחיה, און די מער סקעפּטיקאַל צווישן אונדז קוואַקעד מיט יימע, ווען עס איז מודיע אַז אַ רודערן פון דיפּלי היסטארישן ווערכאַוזיז אויף וואַללעטטאַ האַרבאָרסידע איז געווען צו זיין רעדעוועלאָפּעד. דאס קען זיין דיזאַסטראַס מיר געדאַנק. נו, מיר קען ניט האָבן געווען מער אומרעכט! אזוי הענט אַרויף און קרעדיט ווו קרעדיט איז רעכט ... דעם נייַ מעכירעס איז פאַנטאַסטיש!
ווילידזש פעסטאַס
ווי צו באַשרייַבן אַ פּאַרטיי? Fiesta, קאַרנאַוואַל, יאָמטעוו? נו, זיי ניטאָ אַלע פון די און גאָרניט פון די ווייַל פעסטאַס זענען יוניקלי מאלטיזיש און אַזוי זיי וועט זיין ניט ענלעך עפּעס איר ווע אלץ איבערגעלעבט אין אנדערע לענדער.
באַזוכן אַ באַנדע קלוב
די שטעטלעך און וויללאַגעס פון מאַלטאַ און גאָזאָ זענען ריפּליט מיט אַלע מינים פון קלאַבז. איר האָבן די באַשערט צוויי קאָנקורענט פּאָליטיש קלאַבז - רויט ווס בלוי - אין כּמעט יעדער באַוווסט ציבור קוואַדראַט.


text:
טעניס קענען לייכט זיין גערופֿן די מערסט איידעלע ספּאָרט & נדאַש; עס איז פּלייַעד דורך מלכים און פּרעסידענץ. ער איז פלינק און גראַציעז, אַפֿילו פֿאַר אים ינווענטיד אַ פאָרעם פון העל ליכט. ער איז מער אָדער דעסקטאַפּ, און ווען עס איז קיין געלעגנהייט צו גיין צו פּלאַץ, איר קענען עפענען אַ פּאָטער אָנליין שפּיל פון טעניס און שפּילן מיט אַ ווירטואַל קעגנער אָדער לאַדן פֿאַר דאַבאַלז קלאַסמייט. מיר האָבן צוגעשטעלט ווערסיעס פון דער קלאַסיש טעניס און די וואס פאָרשלאָגן עטלעכע שפּאַס מיט די אותיות באַליבט קאַרטאָאָנס. ביטינג טומל פּילקע, טאָן ניט אָווערדאָ עס, אַזוי ער געגאנגען אויס פון די שורה.
גאַמעס טעניס דורך קאַטעגאָריע:
טעניס לייכט זיין גערופֿן באָוכימיאַן שפּיל, די קרעם פון געזעלשאַפט. טעניס נגני זענען אנגעטאן אין ליכטיק ליכט און גראַציעז שאַפּעס פליטטינג אַרום די פּלאַץ, קאַמף אַוועק די פּילקע טומל קעגנער. וואַטשינג זיי, עס מיינט אַז אַלץ כאַפּאַנז געוויינטלעך און לייכט, און בלויז די אַטליץ וויסן ווי פיל מי איז יגזערטיד אין די נאָמען פון זיג.
טעניס שפּיל פאָלקס צווישן די באָססעס פון קאָמפּאַניעס און אַפֿילו די פּרעזידענט. אין גרויס קאָמפּאַניעס האָבן זייער אייגן קאָרץ, ווו עמפּלוייז קענען שפּילן נאָך אַרבעט אָדער אויף אַ ברעכן. אויב איר ווילט צו בעל דער סקילז פון טעניס קענען זיין שיין שנעל. עס איז ניט נייטיק צו גיין צו די אָפּטיילונג צו שפּילן פֿאַר פאַרגעניגן. איר קענען נוצן די פּלאַץ אָפּצאָל, ראַסטשערטיט שפּילפּלאַץ אין די הויף און שפּילן פֿאַר פּאָטער, אָדער עפענען טעניס גאַמעס אָנליין, צו מאַך אַוועק פון דער קלאַסיש ווערסיע, און אָננעמען די אַרויסרופן פון די העלדן פון קאַרטאָאָנס, קאַמיקס און טעלעוויזיע סעריע.
טעניס קענען זיין גרויס אָדער קליין (פּינגפּאָנג), און ביידע ווערסיעס זענען פאַראַנען אויף אונדזער וועבזייַטל. און אין דערצו צו די רעאַליסטיש ווערסיעס, וואָס זענען זייער ענלעך צו די טעניס, איר וועט געפֿינען פילע אַלטערנאַטיוועס אין וואָס קאַנטעסטאַנץ קאָמפּליצירן זייַן אַרבעט, פּלייינג אין די וואַסער, אָרט, וואלקנס, ייַז, און עטלעכע נגני טאָן ניט אַפֿילו האָבן אַ גוף & נדאַש; קאָפּ און זיי נאָר איין האַנט. פּלייינג טעניס דראָז אותיות ווי דאָנאַלד דאַק, Starfish פּאַטריק, די ביסל פּאָני, סמורפס, קיוט ראָובאַץ, מאָנסטערס, זיידע Frost, און אַפֿילו געוויקסן. מיר אפֿשר אַ קלאַסיש גאַרניטער גאַמעס, און אַנשטאָט פון די פּילקע אותיות נוצן באַבאַלז, שניי, ענערגיע באַללס.
גירלס Offers גאַמעס וואָס זענען פֿאַרבונדן מיט טעניס, אָבער אין פאַקט עס קלייד אַרויף. איר האָבן צו טראַכטן פון טעניס נגני ספּאָרטינג אָוטפיץ וואָס וועט געבן זיי אַ סאָרט פון רעקאַגנייזאַבאַל טריידמאַרק. פֿאַר יינגלעך עס ס קורץ קורצע הייזלעך און העמד, און פֿאַר גערלז & נדאַש; סקערץ און שירץ. די קייט איר וועט געפֿינען סטאָקקינגס, סאַקס, ווייך גומעשיך, כעדבאַנדז, קופפס און אָפּציעס ראַקאַץ. אַלע דעם האט אַ אַנדערש נוסח און פֿאַרבן, אַזוי עס וועט זיין אינטערעסאנט צו פאַרבינדן. פֿעיִקייטן פון טעניס און אַ ביסל פון געשיכטע
דארף פֿאַר טעניס:
ווי איר וויסן, טעניס איז פּלייַעד אָדער צוויי מענטשן אָדער פיר & נדאַש; די פּאָר קעגן אַ פּאָר. אבער אין די שי יאָרהונדערט עס איז געווען אַ אַנאַלאָג פון מאָדערן טעניס "בליצן דע-פּאָם", וואָס זאל זיין ינוואַלווד 12 מענטשן. דער שפּיל איז באַטייַטיק אין די מאַנאַסטעריז, און האָט מלחמה געהאַלטן צוריק די פּילקע אין זייַן הענט. שפּעטער, עס זענען גלאַווז, דעמאָלט ביטן, און בלויז אין די קסווי יאָרהונדערט אנגעהויבן צו נוצן די נעץ און ראַקאַץ.
טעניס האט שטענדיק געווען פֿון דער קאַטעגאָריע פון עליט ספּאָרט, און איצט איז די אָלימפּיק. טעניס שפּיל טשיקאַווע. עס אַלאַוז איר צו שפּילן נישט נאָר אין אַ ספּאָרטינג וועג, אָבער אויך אין ספּאָרט. די פאַקט אַז אין דעם שפּיל זענען ינוואַלווד אין כמעט אַלע טייפּס פון מוסקל. אַזוי ינעפּט שפּיל קענען געבן גוט רעזולטאַטן אין טערמינען פון מיינטיינינג גשמיות טויגיקייַט.
פֿאַר professionals ווי אַ גאַנץ לעבן. שפּילן טעניס טעגלעך טריינינג אָן עס איז נאָר אוממעגלעך, ווייַל קאָמפּעטיטאָרס ראַפּאַדלי דיספּלייס פון געשיכטע און איר, און אַלע אייער דערגרייכונגען. בלויז טאַלאַנט, פּריפּלעטענני מיט שווער אַרבעט, העלפן צו קריכן צו די שפּיץ פון טעניס. ספּעציעל. וואָס ס אין דעם שפּיל, ווי קיין אנדערע, וויכטיק סיבות אַזאַ ווי סטאַמאַנאַ און יאָוטהפולנעסס. צו ווערן מלך אין 30 יאר, איר האָבן צו זייַן אַ זשעני אַז יגזיסץ, ווי יונג מענטשן סימלאַסלי באַקומען איר אין די מינדסטע קאָנניוואַנסע.
שוועבעלעך מאל לאַסטיד פֿאַר עטלעכע שעה, מאל טראַנספעררעד צו אנדערע טעג, אַזוי אַז די שטאַרקייַט און די פיייקייַט צו שפּילן & נדאַש; אַז ס ניט אַלע. היים & נדאַש; פּסיכאָלאָגיע, מינדפולנעסס און ווילפּאַוער. שפּיל אַ לעצטע מי און פאַלן נאָך די לעצט גאַמענעסס & נדאַש; דאָ זענען די טעניס טשאַמפּיאָנס.
אויף די קאָמפּיוטער זענען אַלע זייער אַנדערש. עס טעניס שפּיל מאכט אַ גאָר אַנדערש דערשיינונג. אַלעמען געדענקט די קלאַסיש טעניס אויף דער ערשטער קאָמפּיוטער & נדאַש; צוויי ווייַס סטריפּס און פּילקע פונט. הייַנט, דעם שפּיל אַרקאַנאָיד קוים ווער עס יז איז קוקן פֿאַר אָנליין, אָבער געדענקען עס פֿאַר זיכער אַלעמען וואס איז געווען פּלייינג אין דער ערשטער קאָמפּיוטער טעניס.
ווי פֿאַר די גאַמעס הייַנט, דעריבער, ווי אין יעדער מאָדערן ספּאָרט אין טעניס עס זענען שעפע פון קאָמפּיוטער פּראָדוקטן, כולל הויך-מיינונג מאַסיוו און סימיאַליישאַן. און פּשוט גאַמעס באזירט אויף בליץ, און אַפֿילו אַ פּלאַץ פון קאָמיקער פּראַדזשעקס. אנטוויקלונג פון קאָמפּיוטער טעניס איז געהאלטן אויף די בעקאַבאָלעדיק מוסטער & נדאַש; פון פּשוט אַרקייד-געמאכט דורך אַנפּריטענשאַס Graphic סימיאַלייטערז און פול דרייַ-דימענשאַנאַל גיימינג פּראָדוקטן. הייַנט דער מאַרק איז רעפּריזענטיד דורך אַ גענוגיק סומע פון פּראָדוקט, וואָס גיט אונדז מיט די וועלט פון קאָמפּיוטער טעניס פון אַלע זייטן.
אבער אין פאַקטיש לעבן טעניס שפּיל איז זייער פאָלקס. פילע מיליאַנז פון מענטשן אַרום די וועלט טענד צו זען אַ הויך-מדרגה שוועבעלעך, אָבער בלויז אַ ביסל זענען באַשערט צו זייַן דיין העכסטן שטאַפּל פון טעניס. אבער צו געניסן די קאָמפּיוטער שפּיל קענען קיין פון אונדז. צו טאָן דאָס, נאָר סעלעקטירן דעם צונעמען חשבון אויף דעם שפּיל. כל גאַמעס אויף אונדזער פּלאַץ זענען לעגאַמרע פּאָטער, און די פּרויעקט טוט נישט דאַרפן קיין פילונג רעגיסטראַציע Forms.


text:
קאמעניץ (ליטא)
- דער ארטיקל דיסקוטירט דאס ליטווישע שטעטל. אויב איר זוכט דאס שטעטל קאמעניץ אין פאדאליע, זעט קאמעניץ, אוקראינע.
קאמעניץ (בעלארוסיש: KaMяHéц, רוסיש: KáMeHeц, פויליש: Kamieniec) איז א שטעטל אין בריסקער וואבלאסט פון בעלארוס און דער צענטער פון דער קאמעניצער ראיאן. די שטאט געפֿינט זיך אינעם צפון-מערב ווינקל פון בריסקער וואבלאסט אויף דעם ליאַסנאַיאַ טייך, בערך 40 ק"מ צפון פון בריסק. אין יאר 2002, איז די באפעלקערונג געווען 9,000.
חשובע פערזענלעכקייטן פון קאמעניץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- הרב ברוך בער לייבאוויץ, ראש ישיבה
- הרב חיים זונדל מאקאבי, דער "קאמעניצער מגיד"


text:
ארגאניש עסן
ארגאניש עסן זענען א רייע עסנווארג (נאטורלעכע געוואוקסן און פלייש, מילך, און אייער פון בהמות, חיות, און עופות) וועלכע זענען פראדוצירט לויט א געוויסע סטאנדארט און פארמאגט נישט קיין פעסטיסיידס אדער כעמישע מיסט. ביי פלייש אדער אייער מיינט דאס אז די באשעפענישן זענען געהאדעוועט געווארן מער נאטורליך און נישט געגעבן געווארן אנטיביאטיק.
ארגאניש עסן איז ארגינעל געוועזן פראדוקטן פון לאקאלע פארמער וועלכע האבן נישט נאכגעפאלגט די מאדערנע מעטאדן פון פלאנצן און האדעווען וועלכע העלפן פראדוצירן מער אין די זעלבע צייט. זינט די וועלט איז פיל געווארן מיט נאשערייען און אנדערע נישט געזונטע עסנווארג, האט זיך אנטוויקעלט א גרויסע מארקעט פאר ארגאנישע פראדוקטן.
די מענטשן וועלכע עסן ארגאנישע פראדוקטן זענען איינגערעדט אז אלע אנדערע פרוכט, גרינצייג, פלייש, און אייער זענען נישט געזונט פאר דעם קערפער און מאכט שאדן די קישקעס.
וואס איז ארגאניש עסן?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע זאך וואס מען דארף פארשטיין וועגן ארגאניש עסן איז אז נאטורליך מיינט נישט ארגאניש און די צוויי זאכן האט גארנישט צעטאן איינע פון די אנדערע. גאר אסאך פון די פראדוקטן וועלכע מיר עסן זענען געמאכט פון נאטורליכע אינהאלטן אבער זיי זענען אויסגעארבעט מיט פערזערוואטיווס. ארגאניש עסן קענען זיין נאטורליך אבער נאטורליכע עסן מיינט נישט אז עס איז ארגאניש. עסן וואס גייט אריין אין כלל פון ארגאניש מעג נישט זיין פראדוצירט מיט פערטילייזערס,אנטיביאטיקס, אדער גענעטישע ענדזשינירונג וועלכע איז באקאנט אלס ביאטעכנאלאגיע.
די דעפארטמענט אוו ארגיקולטור פארמאגט א נאציאנאלן ארגאנישן סטאנדארט באורד וועלכע שטעלט די סטאנדארטן פאר ארגאניש עסן און אלע פירמעס וואס ווילן פארקויפן ארגאניש עסן מוזן זיך האלטן צו די סטאנדארטן. עס זענען פאראן קליינע פארמער וועלכע פארקויפן פריוואט פאר מענטשן וועלכע פאלגן נישט די סטאנדארטן אבער לעגאל אויב פארקויפט מען אין די ווערט פון איבער $5,000 דארף מען איינהאלטן די סטאנדארטן. די קאנטראל איבער די ארגאנישע סוחרים איז זייער שטרענג און זיי מוזן שרייבן באריכטן און דאס שיקן צו די ארגיקולטור דעפארטמענט וואו דאס ווערט איבערגעקוקט. זיי באקומען איספעקטארס זייער אפט און מען פארגלייכט זייערע תבואות איינע צו די אנדערע.
ארגאניש עסן עסן הייבט זיך אן ביים פארמען. היינטיגע פארמער נוצן פערטילייזערס און כעמיקאלן צו מאכן די ערד ארויסגעבן ווי מער פירות. בעפאר די צווייטע וועלט קריג איז נישט געווען אזא זאך און אלע פארמינג זענען געווען ארגאניש. די טעכנאלאגיעס פון די כעמיקאלן זענען ערפינדן געווארן דורכאויס די קריג און שפעטער האט מען דאס אנגעהויבן פרובירן פאר פארמינג. טייל פון די כעמיקאלן זענען ערשט גענוצט געווארן צו מאכן מוניציע און נערוו גאזן און שפעטער האט מען אויסגעטראפן אז די כעמיקאלן קענען העלפן אוועקנעמען אינסעקטן און ריינער מאכן די פעלדער וועלכע פארשנעלערט דאס וואקסן.
די פארמער וועלכע וואקסן ארגאניש נוצן נישט די אלע זאכן אבער וויבאלד אויף דעם וועג קען מען נישט פראדוצירן אזויפיל אויף איינמאל איז עס טייערער צו פראדוצירן און עס פארקויפט זיך פיל טייערער אין די געשעפטן (א היכי תמצה: די אויסגעארבעטע עסן קאסט ביליגער און די נישט אויסגעארבעטע עסן קאסט טייערער...). זינט דער פארלאנג פאר ארגאניש עסן איז געווארן גרעסער האבן פארמער אנגעהויבן אינוועסטירן געלט פאר טייערע עקוויפמענט וועלכע זאל זיי העלפן פארשנעלערן די פארמינג כדי צו קענען אראפברענגן די פרייזן. די פראצענט פון ארגאנישע פארמער וואקסט מיט 12 פראצענט פער יאר אבער ווערט נאך אלץ פאררעכנט אלס א קליינע אינדוסטרי מיט עפעס ווייניגער פון 15,000 פארמער איבער גאנץ אמעריקע וועלכע פלאנצן אויף א סך הכל שטח פון 1.35 מיליאן אקער לאנד פון די 828 מיליאן אקער לאנד פארמינג וועלכע איז פאראן אין די פאראייניגטע שטאטן.
אין אמעריקע געפינען זיך רוב גרויסע ארגאנישע פעלדער אינעם מערב טייל פון לאנד וואו זיי פלאנצן טאמעטאס, ארגאנישע טרויבן און אנדערע מערסט גענוצטע תבואה. אין צפון-מזרח טייל פון לאנד זענען פאראן די קלענערע ארגאנישע פעלדער וועלכע פלאנצן אלע ערליי פרוכט און גרינצייג און פארקויפן דאס דירעקט צו די העלט פוד געשעפטן, רעסטוראנטן, און טיילמאל דירעקט צו די קונדן. די סטעיט פון קאליפארניע איז די גרעסטע ארגאניש עסן פראדוצירער אבער ארגאניש עסן קען מען קויפן איבער'ן גאנצן לאנד. נאך קאליפארניע קומט אריזאנע, פלארידע, טעקסאס, און וואשינגטאן. ניו יארק, וויסקאנסין, מינעסאטע פראדוצירן אויך ארגאניש עסן אבער אין קליינע קוואנטום. רוב ארגאניש מילך קומען פון די דריי שטעט.
פלאנצונג און פראדוצירונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יעדע פארם וואס פלאנצט תבואה דארף אפהיטן די תבואה פון אינזעקטן און דעזיז וועלכע קענען שטערן אדער פאר'סמ'ן די תבואה. מען דארף אויך פערטילייזן די פעלדער זיי צו העלפן מאכן וואקסן און מען דארף שפעטער קאנטראלירן די געוואוקסן. קאנווענציאנאלע פארמער נוצן כעמיקאלע פערטילייזערס און כעמיקאלע באשפריצונגן און סינטעטישע הערביסייטס צו טאן די ארבעט. די אלע זאכן העלפן זייער גוט און די תבואות וואקסן שנעל און גוט אפילו אין א שווערע יאר. ארגאנישע פארמער מעגן נישט נוצן די אלע זאכן נאר קאנטראלירן די פעלדער מיט די טעכניקס וועלכע מען האט אמאל גענוצט. מען באשיצט זיי פון אינזעקטן מיט'ן שטעלן פאסטקעס און לייגן סם און מען נוצט נאר נאטורליכע פערטילייזערס צו העלפן מאכן וואקסן די תבואה. די זוימען מעגן אויך נאר זיין ארגאניש אבער דאס געזעץ ערלויבט יא צו נוצן אויסגעארבעטע זוימען ווען די מארקעט קען דאס נישט צושטעלן.
ארגאניש מילך, אייער, און פלייש קומען פון בהמות וועלכע מעגן נאר געפיטערט ווערן ארגאנישע תבואה און בכלל האבן די בהמות שטרענגערע רעגולאציעס צו וואס זיי מעגן האבן צוטריט אדער נישט. די בהמות מעגן נישט באקומען קיין שום איינשפריצונגן זיי צו געבן מער כוח אבער מעגן יא געגעבן ווערן וואקסינאציע איינשפריצונגן קעגן קראנקהייטן. ווען די ארגאניש עסן איז געענדיגט פראדוצירן ברויך דאס געהאלטן ווערן זייער פריש וועלכע איז ווידער א רייע רעגולאציעס וועלכע די ארגינעלע פראדוצירער האבן נישט וויבאלד דאס עסן האט נישט קיין פרעזערוואטיווס וועלכע העלפט דאס האלטן פריש.
איז ווערט צו עסן ארגאניש?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז נישט פאראן קיין שום איבערווייזונג אז ארגאניש עסן איז עפעס בעסער פאר דאס געזונט ווייל אלע עסן אין לאנד דארפן גרייכן די זעלבע קוואליטעט און געזונטהייט סטאנדארטן. עס זענען פאראן געויסע שטודיעס וועלכע ווייזן יא פאזיטיוו צו ארגאניש עסן ווען עס קומט צו פארשידענע קרענק אבער קיינע פון די שטודיעס זענען נישט אזוי דראסטיש און אלס דעם אויס איז נאך נישט כדאי צו צאלן אזויפיל פאר ארגאניש עסן. אין טעם איז ארגאניש עסן אויך נישט בעסער כאטש עס איז פרישער און דאקטוירים פלאגן זיך צו טרעפן א געהעריגע סיבה פארוואס א מענטש זאל קויפן ארגאניש עסן.
איין זאך מיט וואס ארגאניש עסן איז בעסער איז די ענווייראמענט. אויב אלע פעלדער זאלן פלאנצן די ארגאנישן וועג וועט דאס פארבעסערן די ענווייראמענט און דאס עסן וואס מיר עסן און די לופט וועלכע מיר אטעמען וועט זיין געזונטער. אבער ווייניג קימערן זיך מיט די ענווייראמענט, ספעציעל אויב דארף מען צאלן א פרייז דערפאר.
אויב א מענטש עסט געהעריג און מאכט איבונגן שטייט ער נישט אויס פאר קיין שום פראבלעם אזוי לאנג ווי ער עסט נישט קיין נאשערייען. מען דארף עסן וואס די וועלט עסט היינט און מען מעג זיך יא צוריק האלטן פון די זאכן וועלכע זענען געמאכט פון ארטיפישל פלעוואורס אויף וועלכע כולי עלמה מודה אז דאס איז נישט געזונט. נאשערייען פארשטאפט די קאפ (דאס איז נישט קיין ווערטל פון די רבי אין חדר...) ווייל די צוקער אין פלעוואורס וואס ליגן דערין ארבעטן ווי א דראג וועלכע לעבט אויף דעם מענטש אויף די מינוט און מען גלוסט פאר נאך. דער מוח דארף זיין קלאר ווען מען לערנט און צוקערדיגע עסן פארשטאפט די ניראפעטס פון די קאפ און לאזט נישט דעם מענטש טראכטן מיט מנוחת הנפש.
וויאזוי אימער, איז זיכער אז עסן נאשערייען איז נישט געזונט און אפילו אויב מען זאל נאר עסן ארגאניש פלייש און אייער און טרינקן ארגאניש מילך וועט דאס נישט טוישן גארנישט. עקספערטן ראטן נישט קיינעם צו עסן ארגאניש אבער זאגן כסדר אז די אלע עסן וואס מען דארף נישט האבן וויכטיג איז כדאי צו פארמיידן ווי ווייט מעגליך ספעציעל פון קינדער וועלכע זענען אין זייער וואקסונג פראדעצור און איז א וויכטיגע טייל פון זייער לעבן. וואס מען לערנט אויס די קינדער יונגערהייט אזוי בלייבן זיי אויף שפעטער און זיי לערנען דאס ווייטער פאר זייערע קינדער. עס איז טאקע נישט גרינג אויפצוציען קינדער אבער זיי בארואיגן מיט נאשערייען איז גיפטיג און מען טוט זיי נישט קיין טובה און זיך אליין אויך נישט.
נאך א וויכטיגע זאך וואס מען דארף שטענדיג געדענקען איז מען זאל אפוואשן אלע פירות און גרינצייג בעפאר מען עסט זיי ווייל זיי זענען אנגעשפריצט מיט כעמיקאלן זיי צו האלטן פריש און באשיצן פון אינסעקטן. מענטשן זענען פארנאכלעסטיגט דערין אבער אויב זאל מען וויסן די וויכטיקייט דערין וואלט מען מער אכט געגעבן דערויף.


text:
בעדואינער
בעדואינער זענען אראבער, און רוב זענען מוסלמענער, בעדואינער מיינט מדבר איינוווינער אין אראביש.
די מענטשן לעבן אין מדבר, און זענען וואנדערער פון איין פלאץ צום צווייטן, זיי לעבן אין שבטים צוזאמען, און דער הויפט פון שבט הייסט שייך.
די בעדואינער געפונען זיך אין סאהארא מדבר, סיני האלבאינדזל, ישראל, אראבישער האלבאינדזל און יארדאניע. אין סאודי אראביע און אין יארדאניע, זענען די הערשער טאקע בעדואינער.
בעדואינער זענען געווענליך זייער עקסטרעם, ווען עס קומט צו פאמיליע עהרע, און זייער באהאנדלונג צו פרויען ווענט זיך ביי די שבט, נארמאל האט דער מאן זיין געצעלט, זיינע פרויען אין זייער געצעלט, און די מאן זיצט מיט זיינע בהמות, ווי שעפסן, ציגן, אד"ג.
דאס לעבן פון א בעדואינער, איז געוואנדן אין זיין קעמל, פון די נקבה טרונקט ער מילך, און ער עסט די פלייש פונעם קעמל, פון די האר מאכט ער קליידער, און זיין געצעלט, פון זיין הויט מאכט ער כלים, שיך, פון די קעמלס מיסט, הייצט די בעדואינער אויף וואסער פאר זיין קאווע, און צו דעם אלעם דינט דער קעמל, אויף צו רייטן פון איין פלאץ צום צווייטן.
טייל בעדואינער וועלן צו מאל אויך האבן שאף, אויך פאר מילך און פאר וואל.
ביי די בעדואינער, איז א גרויס חשיבות צו האבן א פערד, אויך א נקבה. א פערד ווערט ספעציעל טייער אויב האט עס ענליך צו א יוחס בריוו, און אויב פארקויפט א בעדואינער זיין פערד, מיינט עס אז זיין עקאנאמישער לאגע, איז גאר שלעכט.
אין די צוואנציגסטן יארהונדערט, ווען גרענעצן, צווישן לענדער זענען געווארן באפולמעכטיקט, און אריבער גיין צו אנדערע איז שווערער געווארן, איז זייער וואנדערונג טיילווייז פארליזירט געווארן, אבער קענענדיק זיך גוט אויס אין מדבר, האבן זיי זיך אסאך פארנומען מיט אריבערשווערצן סחורה, מייסטנס אומלעגאל ווי מענטשן, דראגס, אויפרייס מאטריאל, און אנדערע אומלעגאלע ארטיקלען.
היינט זענען רוב בעדואינער באזעצט אין שטעט מיט הייזער, אין צפון ישראל איז כמעט נישטא קיין געצעלטן, אין נגב, זענען נאך פארהאן, אבער אסאך האבן זיך באזעצט אין שטעטלעך, וואס די רעגירונג האט ספעציעל אויפגעשטעלט פאר זיי.
זיי ווערן באצייכענט אלס גרויסע מכניסי אורחים, זיי באהאנדלען געסט ווי זייער שווארץ אפל פון אויג, אויב איינער רירט צי, צו זיין גאסט, קען עס ברענגן צו א גאנצע קריג, צווישן פאמיליעס אדער שבטים.
זיי האבן א באזונדערע דיאלעקט אראביש, וואס איז אנדערש פון אראביש, גערעדט ביי אנדערע מענטשן.
אין ישראל דינען אסאך פון זיי אין צה"ל, אדער אינעם מדבר רעקאניסענס באטאליאן, אדער אלס אויסשפירער (גששים), וואס באקוקן דעם שטח אויב איז עס ריין פון מינעס אד"ג.


text:
ערדציטערניש
אַן ערדציטערניש איז א נאטורליכע פלוצלינגע ערשיינונג, ווען די אונטערשטע ארגאנאן וואס האלטן צוזאמען די ערד ווערן צוטיילט, און דאס פאראורזאכט אז די ערד אויף א געוויסע פלאץ שאקעלט זיך שטארק אויף א קורצע צייט - געווענליך א מינוט, און דאס איז גורם שטארק שאדענס, צעווארפט הייזער און אלעס.
ווען עס פאסירט א ערדציטערניש אינטען אקעאן קען דאס גורם זיין א צונאמי וואס דאס נעמט צוזאמען די וואסער אויף איין פלאץ, און עס שיסט דערנאך אויס מיט א מוראדיגע קראפט און אויב עס פאסירט נעבן א לאנד וועט דאס געווענליך פארפלייצן שטעט און דערפער.
ערדציטערנישן, ווי אויך שטורעמען און וואולקאנישע טעטיקייט, קען מאכן שוואך בארגאראפן, וואס קען ברענגען צו ערדגליטשן און לאווינעס.


text:
1864
1864 איז דאס 64סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1864 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 31סטן אויגוסט - אמעריקאנער בירגערקריג: קראפטן פון וויליאם שערמאן אטאקירן אטלאנטא
- 1טן סעפטעמבער - אמעריקאנער בירגערקריג: די איינוואוינער פון אטלאנטא, דזשארזשיע, ווערן עוואקואירט פון דער שטאט נאך א באלאגערונג פון פיר חדשים
- 31סטן אקטאבער - נעוואדא ווערט דער 36סטער שטאַט אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 11טן פעברואר - ישראל זאנגוויל, יידישער ענגלישער שרייבער (נפטר 1926)
- 16טן מיי - נתן בירנבוים,יידישער עסטרייכער פילאסאף און יידישיסט (נפטר 1937)
- 22סטן יוני - הערמאן מינקאווסקי, דייטשער מאטעמאטיקער און פיזיקער פון א יידישן אפשטאם (געש' 1909)


text:
1944
1944 איז דאס 44סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1944 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
אינהאַלט
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 11טן אפריל - רודאלף ווערבע און אלפרעד וועצלער אנטלויפן פון אוישוויץ פארניכטונג לאגער. ווען זיי קומען אן אין פרעשבורג געבן זיי א באריכט צו דער יידישער קהילה וואס גייט אן דארטן אין לאגער.
- 9טן מיי - צווייטע וועלט מלחמה: די רויטע ארמיי באפרייט סעוואסטאפאל.
- 5טן יוני - צווייטע וועלט מלחמה: די אליאירטע קראפטן באפרייען רוים.
- 13טן יוני - צווייטע וועלט מלחמה: צום ערשטן מאל שיקט דייטשלאנד V-1 ראקעטן קעגן ענגלאנד. נאר פיר פון די עלף שטיק וואס פליען ארויס קומען אן אויף זייערע צילן.
- 17טן יוני - איסלאנד ווערט אומאפהענגיק פון דענמארק און ווערט א רעפובליק.
- 1טן אויגוסט
- אויסגעבראכן דער ווארשעווער געטא אויפשטאנד.
- אנא פראנק שרייבט דעם לעצטן בלאט אין איר זשורנאל.
- 5טן אויגוסט - חורבן אייראפע - ווארשעווער געטא אויפשטאנד: איינסן פון די עס עס און ווערמאכט פירן ארויס און הרגענען 40,000 בירגער
- 25סטן אויגוסט - פאריז באפרייט דורך די אליאירטע קראפטן
- 26סטן אויגוסט - צווייטע וועלט מלחמה: שארל דע גאל קומט צוריק אין פאריז
- 28סטן אויגוסט - צווייטע וועלט מלחמה: מארסיי און טולאן באפרייט
- 29סטן אויגוסט - 60,000 סלאוואקישע זעלנער רעוואלטירן קעגן די נאצי הערשער
- 4טן סעפטעמבער - צווייטע וועלט מלחמה: די 11טע געפאנצערטע בריגאדע פון דער בריטישער ארמיי באפרייט די שטאט אנטווערפן אין בעלגיע
- 8טן סעפטעמבער - V-2 ראקעט גרייפט אן לאנדאן צום ערשטן מאל.
- 29סטן סעפטעמבער - צווייטע וועלט מלחמה: סאוועטישע קראפטן אינוואדירן יוגאסלאוויע.
- 13טן אקטאבער - צווייטע וועלט מלחמה: די רויטע ארמיי נעמט איין ריגע פון נאצי דייטשלאנד.
- 30סטן אקטאבער – אנא פראנק מיט איר שוועסטער מארגא פראנק דעפארטירט פון אוישוויץ אין דעם בערגן-בעלזן קאצעט.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 21סטן מיי - מערי ראבינסאן, פרעזידענט פון אירלאנד
- 28סטן מיי - רודאלף זשוליאני, בירגערמייסטער פון ניו יארק
- 20סטן אויגוסט - ראדזשיוו גאנדי, פרעמיער מיניסטער פון אינדיע (דערמארדעט 1991)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 24סטן מערץ - ארד ווינגייט, בריטישער זעלנער (געב' 1903)
- 14טן אקטאבער - ערווין ראמעל, דייטשער פעלדמארשאל (געב' 1891)


text:
געשעענישן אין Hanko
די האַנגאָן רעגאַטטאַ האט שוין אַ בעקאַבאָלעדיק ייַנאָרדענונג אויף די פֿיניש געזעלשאַפטלעך סצענע, און איז דער הויפּט זומער געשעעניש אין Hanko. סאַילינג ענטוזיאַסץ באַדינער אין סדר צו קאָנקורירן, ווי ווויל ווי מערסטנס יונג מענטשן וואס האָבן זייער קליין אָדער קיין אינטערעס אין סיילינג, און באַדינער בלויז אין סדר צו פּאַרטיי און טרינקען. די יענער קאַנסטאַטוט די "רעגאַטטאַ עק", ניט אַפּרישיייטיד דורך רובֿ פון די שטאָט 'ס רעזידאַנץ, און וואָס ז ריזיק הוצאות פֿאַר ריין-אַרויף פון די פּאַרקס און גאסן.
אנדערע בעקאַבאָלעדיק זומער אַקטיוויטעטן זענען די "טעניס וואָך", דער "ים כאָרס" ריידינג קאַמפּאַטישאַנז, און די "זומער טעאַטער" געשעענישן. עטלעכע זאַמדיק ביטשיז און אַ המון פון פרייַע צייַט כאַרבערז צוציען טוריס בעשאַס די זומער חדשים.
געשיכטע פון Hanko
די עמיגראַנץ 'דענקמאָל סטאַטועטהע פּלאַץ איז שוין באקאנט דורך סיילערז אין די קסנומקסטה יאָרהונדערט. פּעטראָגליפס פון אַז צייַט זענען קאַרווד אין די שטיין אין די "האַוענסואָלי" אינזל.
Hanko האט אַ לאַנג געשיכטע פון מלחמות און באַטאַלז. די שלאַכט פון גאַנגוט צווישן שוועדיש און רוסיש נאַוויעס איז געהאַלטן אין קסנומקס אין די אַרטשאַפּאַלייגאָו צאָפן פון די פּענינסולאַ. די שלאַכט איז געווען דער ערשטער-אלץ נצחון פון די רוסישע רעגולער Fleet. די פאָרטיפיקאַטיאָן אַרבעט אויף די Hanko פּענינסולאַ האט שוין געווען סטאַרטעד דורך די סוף פון די קסנומקסטה יאָרהונדערט, ווען די שוועדישע קאַנסטראַקטאַד דרייַ באַזונדער פאָרץ אויף די אָוטליינג אינזלען. די פאָרץ זענען שפּעטער באַמבאַרדיד דורך די רויאַל נאַווי בעשאַס די קרימעאַן מלחמה און זיי זענען יווענטשאַוואַלי בלאָון אַרויף בעשאַס די כאַסטילאַטיז דורך זייער אייגן Defenders.
די שטאָט איז געגרינדעט אין קסנומקס, באַלד נאָך דער Hanko-היווינקää באַן איז געווען ינאָגערייטיד אין קסנומקס. די ימפּעריאַל טשאַרטער פֿאַר די שטאָט איז געווען געגעבן דורך צאַר אלעקסאנדער דער צווייטער.
Hanko איז די פּאָרט פון ברירה פֿאַר עמיגראַנץ געלאזן Finland פֿאַר אַ נייַ לעבן אין צפֿון אַמעריקע אין די שפּעט קסנומקסטה און פרי קסנומקסטה סענטשעריז. אַ דענקמאָל סטאַטוע, ווייַזונג בירדס אין פלי, קאָממעמאָראַטעס דעם.
אין די שפּעט קסנומקסס, בשעת Finland איז געווען נאָך אַ גראַנד דוטשי אונטער רוסלאַנד, Hanko איז געווען אַ פאָלקס ספּאַ ריזאָרט פֿאַר די רוסישע אדלשטאנד. עטלעכע פון די בנינים פון אַז צייַט בלייַבנ לעבן, נאָוטאַבלי די Hanko קאַסינאָ (וואָס איז ניט אַ גאַמבלינג פאַרלייגן, אָבער אַ ערשטע באַנקעט זאַל פון די ספּאַ). עס איז נאַואַדייז אַ רעסטאָראַן.
פעלד מאַרשאַל קג מאַננערהעים אָונד אַ קאַפע, "נעלדזשäן טוולען טופּאַ" ( "די הויז פון די פֿיר ווינטן") וואָס נאָך איז זייער פאָלקס צווישן טוריס און רעזידאַנץ ענלעך.
די בענגצקäר לייַכטטורעם איז די העכסטן איינער (קסנומקס מעטער) אין די נאָרדיק לענדער. עס איז סיטשוייטיד צו די דרום פון Hanko. עס איז געווען געבויט אין קסנומקס און עס איז דער ערשטער לייַכטטורעם מוזיי אין Finland.
א נומער פון Ferries אַפּערייטאַד אַרויף ביז קסנומקס צווישן Hanko און Rostock אין דייטשלאנד.


text:
גרייפפרוכט
גרייפפרוכט איז אן אונטער-טראפישער ציטרוס בוים מיט ביטערע פרוכט, אן 18טן-יארהונדערט מישלינג ערשט געהאדעוועט אין זשאמייקע.[1]
די דאזיגע גרינביימער זענען געוויינטלעך 5-6 מעטער הויך, אבער זיי קענען וואקסן אפילו 13-15 מעטער. די בלעטער זענען טונקלגרין, לאנג (ביז 150 מ"מ) און שמאל. ער האט ווייסע בלומען מיט פיר קרוינבלעטעלעך. די פרוכט האט א געל-אראנזשן הויט מיט א דיאמעטער פון 10-15 צ"מ.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Grapefruit: a fruit with a bit of a complex in Art Culinaire (Winter, 2007)


text:
פֿאַר די וואס בעסער אַ קירצער סיילינג צייַט פון נאָר קסנומקס מינוט די סקראַבסטער - Stromness מאַרשרוט איז ידעאַל. פילע מענטשן ווינטשן צו נעמען מייַלע פון די ספּעקטאַקיאַלער קוקן פון די אַלט מענטש פון הוי, און סט יוחנן 'ס קאָפּ, וואָס קענען נאָר זיין געזען אויף דעם מאַרשרוט.
די שפּיץ צען מערסט פאָלקס גאַסט אַקטיוויטעטן און דאס צו טאָן אין סקראַבסטער זענען: -
באַזוכן אַ שלאָס - בלויז קסנומקס מייל פון סקראַבסטער איז די קאַסטלע פון מיי - דער זומער וווינאָרט פון די מלכּה מוטער. אַ שיין בנין, דעם שלאָס פון מיי האט פיל צו פאָרשלאָגן דעם גאַסט, כולל אַ צוויי אַקער גאָרטן, אַ טעאַראָאָם און אַ כייַע צענטער. עס זענען אויך פילע ספּעקטאַקיאַלער שלאָס חורבות אין קאַיטהנעסס, כולל קאַסטלע סינקלער גירניגאָע וואָס רעסץ פּריקעריאַסלי אויף קראַמבלינג פעלדז פאָרמאַטיאָנס!
גיין צו די ברעג אָדער הנאה די דעקאָראַציע - די וועג צוזאמען די צפֿון ברעג האט עטלעכע פאַנטאַסטיש ביטשיז, קליינטשיק כאַרבערז און שיין דעקאָראַציע בייַ מעלוויטש, סטראַטהי, בעטטיהילל, אַרמאַדאַלע, די קילע פון צונג און דורנעסס. גענומען דעם וועג וועט אויך פירן איר צו די מערסט צאָפן וועסטערלי פונט אויף די בריטיש יאַבאָשע, קאַפּע צארן.
דערגרייכן דעם סוף פון די וועג - כאטש די מערסט נאָרדערלי פונט אין יאַבאָשע בריטאַן איז נירביי דוננעט קאָפּ, יוחנן אָ 'גראָאַץ איז איינער סוף פון די לאָנגעסט דיסטאַנסע צווישן צוויי ווייזט אויף די בריטיש יאַבאָשע. די אנדערע פונט, פון קורס, איז ארץ ס סוף. פילע צדקה ציקל ראַנז אָדער גייט נעמען און סוף דאָ. דער דאָרף נעמט זייַן נאָמען פון Jan דע גרויס, אַ דוטטשמאַן וואס באקומען אַ שענקען צו לויפן אַ פּראָם צווישן די סקאַטיש יאַבאָשע צו Orkney.
הנאה עטלעכע לאַכאָדימ טעראַפּי - עס זענען פילע שיינע שאַפּס צו באַזוכן אין טהורסאָ און וויק, ביידע אַ קורץ פאָר פון סקראַבסטער. אויף די אַוצקערץ פון Wick איז אַ נייַ לאַכאָדימ פּאַרק וואָס האט אַ טעסקאָ, האָמעבאַסע, עדינבורגה וואָאָללען מיל, פּעץ אין שטוב, אַרגאָס, ניו קוקן, סופּערדרוג, און אַ קאַרפּעטריגהט.
קוק אָדער טאָן עטלעכע סערפינג - קאַיטהנעסס וואסערן זענען פאַמעד פֿאַר גרויס, שנעל און שטאַרק כוואליעס. טהורסאָ Bay, דוננעט Bay, סינקלאַירס Bay, פרעסוויקק Bay, מורקלע Bay, ברימס נעס, סאַנדסידע Bay, מעלוויטש Bay, סטראַטהי Bay, אַרמאַדאַלע Bay, פאַרר Bay און טאָרריסדאַלע זענען אַלע רעקאַמענדיד ספּאַץ פֿאַר Surfers.
צי עטלעכע פויגל וואַטשינג - קאַיטהנעסס האט אַ סטאַנינג נאַטירלעך לאַנדשאַפט גאנץ פֿאַר בירדס. א ברייט קייט פון פויגל מינים זענען געצויגן צו די באָג אָנגעפילט, פּעאַטי לאַנדסקייפּס פון קאַיטהנעסס און אויך צו די ווילד ים Cliffs. רספּב ריזערווז אַזאַ ווי יענע בייַ די Cliffs פון דוננעט קאָפּ און אין די פאַרדעקן באָג און לאָטשאַן לאַנד פון פאָרסינאַרד ביסט דער הויפּט רעקאַמענדיד.
באַזוכן אַ מוזיי - אין דעם צענטער פון טהורסאָ איז אַ ויסגעצייכנט נייַ מוזיי, קאַיטהנעסס האָריזאָנס, וואָס איז באשטימט ווערט אַ באַזוכן. מיט פּאָטער אַרייַנטרעטן, קאַיטהנעסס האָריזאָנס Offers אַ יקסייטינג ינסייט אין די געשיכטע, פּייאַנירינג אינדוסטריעלע פאַרגאַנגענהייַט, וויילדלייף און עקאָלאָגי פון קאַיטהנעסס. די געשיכטע פון דאָונרעייַ - וואָס שייפּט די פריש עקאנאמיע און געשיכטע פון קאַיטהנעסס - איז אויך ארויסגעשטעלטע.
כאַפּן אַ פיש - קאַיטהנעסס האט עטלעכע פון די בעסטער טראָוט און לאַקס פישערייַ לאָטשס און טייכן אין סקאָטלאַנד, כולל לאַק וואַטטען, לאַק קאַלדער, סט יוחנן 'ס לאַק, לאַק העילען, לאַק טאָפטינגאַלל, Wick טייך און טהורסאָ טייך. ים אַנגלערס וועט הנאה פישערייַ אין די פּענטלאַנד Firth וואָס איז שטוב צו כאַדאַק, ווראַסס, לינג און פּאַלאַק. האַרבאָור ווענט און ראַקס אין טהורסאָ Bay, דוננעט קאָפּ, לאָנגבעררי, בראָאַדהאַווען, סאַנדיגאָע און העלמאַן קאָפּ זענען ידעאַל ספּאַץ.
האָבן אַ שפּיל פון גאָלף - קאַיטהנעסס האט פילע גאָלף קאָרסאַז - מיינטיינד מיט ענטוזיאַזם דורך היגע גאָלפערס. כאָטש עטלעכע קאָרסאַז זענען שטיל קורץ, אַלע זענען געהאלטן גאַנץ טשאַלאַנדזשינג, רעכט צו די טעריין און וועטער. אין קאַיטהנעסס איר וועט דערפאַרונג גאָלף קאָרסאַז פּאַפּיאַלייטאַד מיט וויילדלייף און ווילד געוויקסן, אין אַ ווילד און נאַטירלעך באַשטעטיקן, וואָס איז ריטיינד און טשערישט. פּרובירן Reay גאָלף קלוב, טהורסאָ גאָלף קלוב, Wick גאָלף קלוב, ליבסטער גאָלף קלוב פֿאַר טשאַלאַנדזשינג און ריוואָרדינג גאָלף פֿאַר אַלע צייטן און אַבילאַטיז.
גיין בערגל גיין - קאַיטהנעסס און סוטהערלאַנד האָבן אַ סטאַנינג לאַנדשאַפט וואָס Offers פּרעכטיק ברירה פֿאַר וואָקערז. גייט צוזאמען די ברעג צו זען דראַמאַטיק פעלדז דעקאָראַציע, אָדער ינלענדיש צו זען קאַסאַלז און בראָטשעס, זענען רעקאַמענדיד. פֿאַר בערגל וואָקערז, די רובֿ נאָרדערלי פון די מונראָס, בן האָפֿן איז געפֿונען אין קאַיטהנעסס, און אויף דער גרענעץ פון קאַיטהנעסס און סורטהערלאַנד זענען די באַרימט היללס, מאָרווען און מיידאַן Pap. חוץ פון סטאַנינג קוקן, וואָקערז קענען דערוואַרטן צו זען הירש, Buzzards און יגאַלז.


text:
הארטער דיסק
אַ האַרטער דיסק איז א קאמפיוטער באשטאנדטייל וואס איז באשטימט צו היטן אין איר דאטן (ווי פראגראמען און פארשיידענע אנדערע איינצלאיטן). א הארטער דיסק קען אנטהאלטן גרויסע טיילן פון דאטן אין פארגלייך מיט אנדערע זיכרונות, אבער פון דער צווייטער זייט ארבעט ער למשל 10,000 מאל פאמעלעכער ווי דער RAM זיכרון.
דער הארטער דיסק איז א ניט-אויסוועפיקע מעכאנישע זיכרון מיטל וואס דערלאזט איינשפרייכלען די דאטן בקביעותדיק (אנדערש איז למשל דער RAM זיכרון וואס איז יא אויסוועפיק, און ער פארלירט די דאטן גלייך ווען מען האקט אים אפ פון דער עלעקטריע).
די מאסן פון זיין געהאלט רעכנט זיך אין ביטן לויטן ביינערי צאל.


text:
סאלח שבתי
סאלאח שבתי, (געזאגט סאלאך שאבאטי), איז א פילם ארויסגעקומען אין ישראל, אום יאר 1964. ווערט פארעכנט אלס ערשטע פון בורעקאס פילמען, וואס לאכט אפ פון סטערעאטיפן, אין געזעלשאפט, פון ישראל באפעלקערונג, דאס געמישעכטץ פון ספרדים, און אשכנזים, אין די ערשטע יארן פון לאנד, ווען עס איז געווען א גרויסע עליה, קיין ישראל.
דער דירעקטאר, און שרייבער פון די געשיכטע, איז אפרים קישון, א ייד געקומען פון אונגארן, וואס ער האט געוווינט אין די איבערגאנגס לאגערן (מעברות}, און זיין שכן איז געווען א ייד פון מאראקא.
דער הויפט אקטיאר, איז חיים טופול, וואס איז סאלאך, און ער איז פון מאראקא, ווי ער שטויסט זיך אן אין הארטן ביוראקראטיע, פון די רעגירונג, ער פארשטייט נישט צופיל וואס גייט פאר, אבער צו מאכן שפיצלען פארשטייט ער גאנץ גוט. די פאליטיק אין לאנד, איז א קארופטירטע, און פון דעם מאכט ער געלט.
דער פילם איז א קאמעדיע, און דראמאטיש אויף א קאמישן אופן.
דער פילם איז געווען, דער ערשטער ישראל פילם צו זיין אויף די ליסטע פון אסקאר, אלס בעסטע אויסלענדישע פילם, און די ערשטע ישראל פילם צו באקומען די גאלד גלאבוס פרעמיע, די פילם האט עס באקומען צוויי מאל.
אין ישראל איז די מעדיע געווען שטארק קעגן פילם, קישון האט געטענהט, אז גאלדע מאיר האט נישט געוואלט די פילם זאל קומען קיין אמעריקע, צום סוף האט דער פילם געהאט דארט גרויס הצלחה.


text:
נועם כאמסקי
אברהם נועם כאמסקי (ענגליש: Noam Chomsky נועם טשאמסקי; געב' 7טן דעצעמבער 1928) איז אן אמעריקאנער ייד, א לינגוויסט, פילאסאף און לאגיקער.
ער איז א לינקער ליבעראלער פראפעסאר עמעריטוס אין מאסאטשוסעטס אינסטיטוט פון טעכנאלאגיע.
כאמסקי איז געבוירן געווארן אין אן אשכנזישער משפחה אין פילאדעלפיע. ער האט שטודירט לינגוויסטיק אינעם אוניווערסיטעט פון פענסילוועניע, וואו ער האט באקומען די דיפלאמען BA, MA און PhD. פון 1951 ביז 1955 איז ער געווען אין הארווארד אוניווערסיטעט. ער האט געשאפן די כאמסקי היערארכיע, א סיסטעם פאר קלאסיפיצירן פארמאלע שפראך.
אין 1949 האט ער געהייראט קאראל דאריס ש"ץ.
פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די 1960ער יארן איז כאמסקי געווען א שטארקער קריטיק פון דער וויעטנאם קריג.


text:
װיקיפּעדיע:דרויסענדיגע לינקען
דרויסנדיגע לינקען אדער וועבלינקען איז די לעצטע אפטיילונג אין יעדן ארטיקל מיט לינקען וואס פירן די ליינער צו וועבזייטלעך וואס זענען נישט אונטער די וויקימעדיע פונדאציע'ס קאנטראל, אבער העלפט אסאך פארברייטערן די פארשטאנד פונעם ענין וואס דער ארטיקל פרובירט צו לערנען. אזעלכע פארבינדונגען דארפן זיין צו דעם ענין פונעם ארטיקל, וואס מ'קעננישט שרייבן אינעם ארטיקל צוליב קאפירעכט וכדומה.
מ'זאל נישט לייגן קיין דרויסנדיקע לינקען אין גוף פונעם ארטיקל נאר אין דער "וועבלינקען" אפטיילונג.


text:
אמין זשומייעל
אמין זשומייעל (געבוירן 1942) איז דער פירער פון דער פאלאנגען באוועגונג, אין לבנון, און איז געווען פרעזידענט פון לבנון.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געבוירן אין 1942 אין לבנון צו פיער זשומייעל. א מאראן קריסטליכער. ער האט געלערנט געזעץ, אינעם אמעריקאנער אוניווערסיטעט אין ביירוט, אויך האט ער געלערנט ביזנעס פירערשאפט. ער האט געהייראט דזשויס זשומייעל.
ער איז געווען א געגנטלעכער פירער פון די פאלאנגען, מזרח פון ביירוט. און ווען זיין יונגערע ברודער באשיר זשומייעל, איז אומגעקומען אין אן אטענטאט, האט אמין אים איבערגענומען, אלס פרעזידענט פון לבנון, אין 1982.
פון אנהייב זיין קאדענציע, איז ער געווען פרא מערב וועלט, און ער האט אפילו אונטערגעשריבן א פארשטענדעניש מיט ישראל, ישראל האט געהאט פאר א שטיק צייט, א דיפלאמאטישע אנוועזנשאפט אין ביירוט, אריק שרון האט אמאל אויסגערופן, אז ישראל האלט ביים שלום מאכן מיט נאך א לאנד אינעם מיטל מזרח.
דאס איז פארגעקומען אינמיטן די ערשטע לבנון מלחמה, און טרופן פון דער אמעריקאנער ארמיי, און פראנצויזישער ארמיי, זענען געווען אין לבנון, אלס אינטערנאציאנאלע שלום טרופן. האט דער כעזבאלא, דורכגעפירט עטליכע זעלבסטמארד אטאקעס, און די צוויי דערמאנטע ארמייען, האבן ארויסגעצויגן זייערע טרופן, און סיריע, איז געבליבן די איינציקע לאנד, וואס געווען פארמישט אינעם לבנון ברודער קריג. אמין האט דערנאך מבטל געווען די פארשטענדעניש דעקלעראציע מיט ישראל.
זייענדיק געצווינגען נאכצוקומען סיריעס פארלאנען, האט ער געמוזט צוקומען צו כאפעז על אסאד טובות. ער האט געמוזט אריינלאזן סירישע זעלנער אין ביירוט, אין 1987. נאכדעם וואס אין 1982, האבן זיך געמוזט ארויסצוען נאך דרוק פון צה"ל.
אין 1988 ווען זיין פרעזידענטליכע טערמין איז אפגעלאפן, האט ער זיך געפונען אין א דילעמא, די פארלאמענט, האט נישט ערוויילט א נאכפאלגער, און לויט די לעבאנעזע קאנסטיטוציע, ווערט די פרעמיער מיניסטער צייטווייליג פרעזידענט, און דאס האט ער נישט געוואלט, עס זאל געשען. סאלים על כוץ, א סוני איז געווען פרעמיער דעמאלט אין לבנון. האט ער אויפגענומען מישעל אוען, אלס פרעמיער, און ווען זיין טערמין האט זיך גענדיקט, איז מישעל געווארן פרעזידענט, און פרעמיער. עס איז אויסגעקומען אז אין מזרח ביירוט, איז מישעל געווען הערשער, און אין מערב ביירוט, סאלים.
אמין איז געגאנגען וווינען אין פאריז, פראנקרייך.
ווען יצחק רבין, איז אומגעקומען, איז ער געגאנגען צום ישראל אמבאסאדאר, אפגעבן די טרייסטן פארן ישראל פרעמיער מיניסטערס טויט, וואס האט אויסגערופן א שטורעם אין לבנון.
ער האט עטליכע קינדער. זיין זון פיער אמין זשומייעל, איז אומגעקומען אין אן אטענטאט, אין 2006. זער זון איז געווען אינדוסטריע מיניסטער ביז זיין טויט. היינט איז אמין צוריק אין לבנון, וואו ער איז איינער פון די אנגעזענסטע פאליטיקער.


text:
געשיכטע
די ויסגלייַך ס געשיכטע נאָר גייט צוריק צו די קסנומקסטה יאָרהונדערט. לאנג געניצט ווי אַ לאַנדינג ערד פֿאַר פישערמען פון די ברעג פון סאַמאָטהראַסע פאַרקערט, אַ שטעטל דעוועלאָפּעד אין די געגנט בעשאַס די קאַנסטראַקשאַן פון אַ באַן שורה קאַנעקטינג יסטאַנבול צו די הויפּט שטעט פון מאַסעדאָניאַ פֿון קולעליבורגאַז.
די אַרבעט איז געווען טייל פון אַ מי צו פאַרהייַנטיקן די אָטטאָמאַן Empire, און איז געווען אַסיינד צו ענדזשאַנירז פון עסטרייך-אונגארן. די ויסגלייַך באַלד געוואקסן אין אַ פישערייַ דאָרף באקאנט ווי דעדעאַגאַטטש.
אַלעקסאַנדראָופּאָליס, אַמאָל דעדעאַגאַטטש, איז געלייגט אויס אויף אַ גריד סיסטעם פון ברייט גלייַך גאסן צו לאָזן די גיך שטייַגן פון טרופּס. אין דעם עס דיפפערס פון אנדערע אָטטאָמאַן שטעטלעך פון די צייַט מיט זייער קאַבאַלד גאסן און טאָכעס-דע-סאַקס. עס איז דער רעזולטאַט פון רוסישע פאַך בעשאַס די רוסישע-טערקיש מלחמות פון קסנומקס-קסנומקס.
די שטאָט האט שוין וועריאַסלי פאַרנומען דורך בולגאַריאַ, טערקיי און גריכנלאנד ביז פריש מאל ווען עס איז געווען דעצידירט קאָלנער איבער צו גריכנלאנד ווייַטערדיק די צווייטע וועלט מלחמה. אַזאַ אַ מישן פון שרים און זייַן נאָענט פּראַקסימאַטי מיט די געמארקן פון טערקיי, בולגאַריאַ און גריכנלאנד, ווי געזונט ווי די קאַנטאַנאַנץ פון ביידע אייראָפּע און אזיע, האָבן קאַנטריביוטיד צו די קאָסמאָפּאָליטאַן פילן פון דער שטאָט.
אַ ויסגעצייכנט מוזיי פון עטהנאָגראַפי קאַווערינג יעדער אַספּעקט פון לעבן אין טהראַסע. באַזונדער פון ענלייטנינג אונדז בנוגע די געגנט ס טשעקערד געשיכטע, עס זענען געווען ויסשטעלונג גאַלעריז קאַווערינג מינהגים און קאָסטיום, CRAFTS און קלימאַט, אַגריקולטורע, פישערייַ, געאָגראַפי, זייַד פּראָדוקציע, ספּיננינג, וויווינג, ווייַן און האָניק פּראָדוקציע און אַפֿילו פֿילמען פון די פּראָדוקציע פון טערקיש פרייד, טאַהיני, האַלוואַ און סירופּי טערקיש סוועעטמעאַץ.
אַלעקסאַנדראָופּאָליס טאַון
אַלעקסאַנדראָופּאָליס איז הויפּטשטאָט פון די Prefecture פון Evros און היים צו די מעדיקאַל שולע פון די דעמאָקריטוס אוניווערסיטעט פון טהראַסע און די לערערס און קינדער פּעדאַגאָגיק דיפּאַרטמאַנץ. זייַן ערשטער רעזידאַנץ, אין די מיטן קסנומקסטה יאָרהונדערט, זענען געווען אַ ביסל פישערמען און די שטאָט אנגעהויבן צו וואַקסן ווען דער ערשטער באַן ליניע איז געלייגט אין קסנומקס קאַנעקטינג טהעססאַלאָניקי מיט קאָנסטאַנטינאָפּלע.
דאס צוגעשטעלט די פיייקייַט צו אַרויספירן פּראָדוקטן צו די מנוחה פון די מדינה. באַגער ווי די Prefecture פון רהאָדאָפּי, די Prefecture פון Evros איז געווען ינקאָרפּערייטיד אין גריכנלאנד אין מייַ קסנומקס. די באַזוכן פון די דעמאָלט מלך אלעקסאנדער איז געווען די טערעץ אויף וואָס די שטאָט איז געווען ריניימד ווי אַלעקסאַנדראָופּאָליס.
די שטאָט איז נייַ מיט אַ מאָדעם גאַס פּלאַן און איז אַ אַריבערפירן הוב מיט אַ פּאָרט, אַ אַעראָפּאָרט און אַ גרויס באַן סטאַנציע. סייץ אין דער שטאָט זענען די עקקלעסיאַסטיקאַל מוזיי מיט זייַן גראָונדס, די היסטאָריש - Folk מוזיי, דעם Flora און פאַונאַ מוזיי פון Evros און אנדערע.
טענס פון האָטעלס זענען פאַראַנען צו וויזאַטערז ווי געזונט ווי די גרויס לאַגער פּלאַץ אויף די טוריסט ברעג וואָס יקסטענדז פֿאַר פילע קילאָמעטערס. בעשאַס די זומער חדשים עס זענען פילע געשעענישן אָרגאַניזירט אין עגנאַטיאַ פּאַרק בייַ זייַן עפענען לופט טעאַטער. אַלעקסאַנדראָופּאָלי איז די סטאַרטינג פונט פֿאַר וויזיץ צו די ינלענדיש פון די Prefecture און די אינזל פון סאַמאָטהראַסע.
אַוואַנטאָס סט לידז צו די צפֿון פון דער שטאָט. אין דיסטאַנסאַז פון זעלביקער קסנומקס-קסנומקס קילאמעטער ליגן די מידייוואַל קאַסאַלז פון פּאָטאַמאָס און אַוואַנטאַ ווו מען קענען זען ווענט דייטינג פון די מיסענאַעאַן, קלאסישע און ביזאַנטין פּיריאַדז. אין די אַרומיק בערג דינען זייטלעך פון די אלטע קיקאָנעס זענען צו ווערן געפֿונען.
אין די שמאָל פאָרן וואָס די טהעססאַלאָניקי - אַלעקסאַנדראָופּאָלי באַן ליניע פּאַסיז עס זענען פילע קאַוועס. אין איין פון די איז די טשאַפּעל פון די אַגיי טהעאָדאָרי וועמענס ווענט האָבן שוין פּייניד מיט וואַן פּיינינגז אין צוויי Layers דייטינג פון די קסנומקסטה און קסנומקסטה סענטשעריז.


text:
דאס ווערסיע כולל אַ לעפיערעך גרויס שטעלן פון קליין ענדערונגען, זינט 0.6.0 איז געווען אַ הויפּט מעלדונג עס איז געווען גאנץ זיכער אַז עס וואָלט זייַן אַ ביסל ווייזט אַז וועט דאַרפֿן עטלעכע ייערנינג, און גורל פון אָפּציעס צו פֿאַרבעסערן די ווייכווארג, ביסל דורך ביסל.
זאל ס אָנהייבן מיט די נייַ שטאָפּן!
אויב איר זענט שרייַבן אַ בלאָג אין אַ ביסל שפראכן, אָדער האָבן שרייבערס אַז בעסער שרייַבן אין איין שפּראַך און אנדערע פּריפערינג אנדערע, עס איז איצט מעגלעך צו צייכן אַ פולשטענדיק פּאָסטן ווי ניצן אַ פאַרשידענע שפּראַך (מיר ערידזשאַנאַלי געדאַנק צו שרייַבן דעם פּאָסטן אין אַ אנדער שפּראַך, אָבער דיסיידז קעגן אים). מאַרקינג אַ פּאָסטן איז איצט געטאן דורך אַדינג דער מנהג פעלד פון
tp_language און שטעלן אים צו די שפּראַך ווערט. נעם צעטל אַז עלטערע טימז זאל ניט זייַן זייער פאָנד פון דעם און זאל דאַרפֿן צו זייַן פאַרפעסטיקט.
אן אנדער שטריך איז די פיייקייַט צו ריין-אַרויף אַלט אָטאַמייטיד איבערזעצונגען פון דיין דאַטאַבאַסע, אָדער גאָר, אָדער די עלטערע ווי צוויי וואָכן (אלץ געוואלט צו נאָכקומען מיט Google איבערזעצונג קאַטשינג טערמינען? איצט איר קענען), דאס איז געשען אין אַ קלוג וועג, ווו מענטש טראַנזליישאַנז זענען ניט אויסגעמעקט, און אויך אָטאַמייטיד איבערזעצונגען וואָס זענען געווען ריפּלייסט דורך מענטש טראַנזליישאַנז זענען געהאלטן אין דער איבערזעצונג קלאָץ פֿאַר רעפֿערענץ. באַניצער דיסקרעשאַן איז אַדווייזד ווען ניצן דעם, און אַ באַקקופּ איז קיינמאָל אַ שלעכט געדאַנק.
א גרויס ענדערונג אין די קאָד איז געטאן צו מינאַמייז קאַליזשאַנז מיט אנדערע פּלוגינס, ווי איצט אַלע פאַנגקשאַנז און קאַנסטאַנץ מייגרייטיד אין סטאַטיק קלאסן, דעם טיפּ פון פראבלעמען זענען רעפּאָרטעד מיט אַ ביסל פּלוגינס, און זאָל זייַן גוט איצט.
מיר וועלן צו דאַנקען דזשייסאַן, רעוואָנאָרווייַ, טערענסע, מארטין און ווער עס יז אַנדערש וואס איז געווען ינוואַלווד מיט זייער הילף דיבאַגינג און טעסטינג דעם מעלדונג.
איצט צו דער רשימה פון אנדערע ענדערונגען:
- פיקסט טיפּאָ אין בודדיפּרעסס טייַך
- לאָזן בלויז פּאַרסער פּראַסעסינג פון נעסטעד טאַגס
- מייַכל די
noscriptקוויטל ווי פאַרבאָרגן, פיקסיז זשוק מיט בודדיפּרעסס
- פיקסעס צו איבערזעצונג ראַגרעשאַן מיט גויים לאַטייַן אותיות
- פיקסעס צו מאַסע איבערזעצן מיט בינג איבערזעצער פֿאַר כינעזיש און טאַיוואַנעסע
- פאַרקירצט קאַפּירייט באַמערקן אין מקור טעקעס, און געמאכט עס אַ ביסל מער ינפאָרמאַטיוו
מיר האָפן איר וועט הנאה דעם ווערסיע, אויב איר טאָן און אויב איר טאָן ניט, נאָר לאָזן אונדז וויסן וועגן אים!


text:
1836
1836 איז דאס 36סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1836 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 15טן יוני - אַרקענסא ווערט דער 25סטער שטאַט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
- 5טן סעפטעמבער - סאם יוסטון געוויילט דער ערשטער פרעזידענט פון דער רעפובליק פון טעקסעס.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 17טן מיי - ווילהעלם שטייניץ, עסטרייכער יידישער שאכשפילער, ערשטער וועלט שאך גרויסמייסטער (נפטר 1900)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 10טן יוני - אנדרע מארי אמפער, פיזיקער (געב' 1775)
- 28סטן יוני - זשיימס מעדיסאן, פערטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1751)
- 28סטן יולי - נתן מאיר ראטשילד, ענגלישער באנקיר פון דער ראטשילד משפחה (געב' 1777)
- 3טן סעפטעמבער - דניאל מענדאזא, יידישער ענגלישער באקסער (געב' 1764)


text:
קוועסץ גאַמעס
אין די רעלמז זענען פילע מיסטעריעז און געפערלעך געשעענישן - פאַרשווינדן וויכטיק סאַבדזשעקץ, חיות און מענטשן, געפערלעך קרימאַנאַלז סטראַשען צו צעשטערן די וועלט, סקערי זאַמבי יקסייטינג שטאָט און אָנשטעקן סאַוויליאַנז, ייליאַנז פליען צו ערד צו פאַרנעמען אַלע קאַנטאַנאַנץ און ענסלייוו מענטשהייַט.בלויז די אריינמישונג פון אַ גיימער קענען פאַרמייַדן טראַגעדיעס, צו ראַטעווען אומשולדיק לעבן, צו האַלטן די בייז קרימאַנאַלז, געפֿינען פאַרפאַלן אוצרות.קוועסט גאַמעס אָנליין פֿאַר פֿרייַ עפענען צוטריט צו די אַמייזינג פּלאַץ אין וואָס איר קענען ווענדן אין אַ שרוד דעטעקטיווע, דערינג Explorer, אַ העלדיש וואָריער.אין די אידיש אויף אַ מיסיע צו אַרומוואַנדערן די שפּיל וועלט, ויספאָרשן יעדער נוק און קראַני, צו זאַמלען ווערטפול און נוצלעך זאכן, סאָלווע אַלע סאָרץ פון רידאַלז און פּאַזאַלז.מיסיע אין קוועסץ אָפֿט דאַרפֿן צו דורכפירן קאַנסיסטאַנטלי, און די הצלחה פון די ערשטער טאַסקס וועט אָפענגען אויף די מצליח קאַמפּלישאַן פון די פאלגענדע.אָפֿט אַפֿילו צו לייענען דעם תּנאָים פון די נייַ קוועסץ, איר דאַרפֿן אַ גוט נישטערן אַרום אין די בושעס, און די קאַפערז פּאָזאַגליאַדיוואַט פּאָריסקאַט אין אַלט רעקאָרדס.קוועסט גאַמעס אין רוסיש זענען אָפֿט געשאפן, וואָס זייער סימפּלאַפייז די שפּיל, געמאכט אַ קלאָר דערמאָנען צו די מיסיע און הינץ פון שפּיל אותיות.פון מיני-גאַמעס פאָרשלאָגן פּשוט קוועסץ וואָס דאַרפן פילע חדשים פון געגאנגען אין סאַלווינג פּאַזאַלז און געפֿינען אַרטאַפאַקץ.פלאַש חלק פון אַלע קייַלעכיק געשעענישן פּאַסירן ין דער זעלביקער לאָקאַל.די שפּילער מוזן קערפאַלי ונטערזוכן עס, דריקט אויף די פארשידענע אַבדזשעקס און זען ווי זיי קענען זייַן געניצט.א טיפּיש בייַשפּיל פֿאַר דעם - אויב איר זען די שלאָס אויף די טיר, רובֿ מסתּמא ערגעץ מוזן באַהאַלטן דעם שליסל.איר קענען מאַך די קישן, אַ בוך אין אַ שאַפע אָדער קוק אונטער די שטאָק מאַץ - איין וועג אָדער די שליסל וועט זייַן געפונען, אָדער עס איז עטלעכע סאָרט פון קלו ווי צו ווו צו נעמען דעם אָפּציע.שפּיל אָנליין קוועסץ קענען זייַן אַ פאַרשיידנקייַט פון סוגיות.פֿאַר בייַשפּיל, דער אַלט פרוי האט פאַרפאַלן איר קאַץ און צו געפֿינען עס ווי עס פּאַסיז דורך מאַזעס, סאָלווע פּאַזאַלז, קוק פֿאַר מאַדזשיקאַל דעוויסעס.אָדער קענטיק אין די שפּיל פעסטונג, וואָס לויפט אויף די ריטער.ער קוקט אין פאַרשידענע רומז, מיץ אַ גייַסט מעלדונג פון טורמע מיידז צונויפקום נייַ וועפּאַנז און וויל צו געפֿינען אַ שיין היים.אָנליין גאַמעס קוועסץ בנימצא אין פאַרשידענע לעוועלס פון קאַמפּלעקסיטי.דעריבער, אויב אַ שפּילער איז נאָך ניט געקענט צו געפֿינען אַ מיסטיש פאָרמולע אין אלטע אַקאַדעמיע פון מאַגיש, ער קענען קוקן פֿאַר פרוכט אין אַ פאַביאַלאַס גאָרטן און אידיש אין די קינדער - צימער.שפּיל אָנליין קוועסץ זענען בנימצא אין דעם אָפּטיילונג פון דער פּלאַץ.יעדער פון זיי גיט צוטריט צו די נייַ פאַקט, לעץ ונטערטוקנ זיך אין די לעצט אַדווענטשערז און שפּאַנונג די מאַרך צו סאָלווע שפּאַס פּאַזאַלז.


text:
שמואל דוד האלבערשטאם
רבי שמואל דוד האלבערשטאם איז דער צאנז-קלויזענבורגער רבי אין ניו יארק.
דער רבי איז דער יונגערער זון פון דעם פריערדיקן צאנז-קלויזענבורגער רבי'ן זי"ע, רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם. נאך דעם וואס זיין טאטע איז אוועק אום ט' תמוז תשנ"ד האבן די חסידים אים אויפגענומען אלס איינער פון די צאנז-קלויזנבורגער רבי'ס.
ער וואוינט אין בארא פארק, ניו יארק, ווו ער האט זיין גרויסן בית המדרש אין צענטער פון געגנט.
דער רבי איז באוואוסט מיט זיין שטארקער עבודת התפילה, בפרט ביי קריאת שמע, ווי מען קען ממש זען ווי דער רבי איז מקבל עול מלכות שמים מיט מסירת נפש, און מען זעט ווי דער רבי גייט אויס ביים ווארט "א-ח-ד" און ביי די ווערטער פון "ואהבת את ה' אלקיך" "בכל לבבך" אז עס קען דויערן צוויי אדער צוויי א האלב שעה די ערשטע פרשה פון קריאת שמע אליין.
אזוי אויך פירט דער רבי אן א גאר לאנגע עבודה ביי שלוש סעודות ווי די זמירות און תורה ציעט זיך אריין לאנגע שעות אינעם מוצאי שבת, ווי מבקשי השם פון בארא פארק קומען כסדר שואב זיין מיט חיזוק והדרכה.
דער רבי איז אויך שטארק באוואוסט מיט די שטארקע פלפולים יעדע וואך פרייטאג צונאכט, אזוי אויך יעדן יום טוב, בפרט חנוכה זאגט דער רבי אלע אכט נעכט שטארקע פלפולים אויף דער סוגיא פון כבתה זקוק לה. עס איז אויך באקאנט פאר אלע מחברי ספרים אינעם פעלד פון פלפולים, אז מען קומט יעדע געלעגנהייט אריין צום רבי'ן אין הויף צו כאפן א רעיון, חידוש אדער סברה, וואס קען זיין גאר נוצבאר פאר תלמידי חכמים.
דער רבי איז דער נשיא פון דער קהילה און מוסדות צאנז קלויזענבורג פון אמעריקא. די קהילה האט מוסדות און שולן אין בארא פארק, וויליאמסבורג, מאנסי און לייקוואוד, און אויך אין מאנטריאל, לאנדאן און אנטווערפן, און אזוי אויך אין ארץ ישראל אין ירושלים, בני ברק און אלעד. אויך איז דער רבי נשיא פון מפעל הש"ס העולמי און נשיא הכבוד פון דעם גאליציאנער כולל צדקת רבי מאיר בעל הנס אין אמעריקא.
זיין חסידות ציילט איבער צוויי און א האלב טויזנט משפחות[פֿעלט אַ מקור] איבער דער גארער וועלט.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- בילדער פון צאנז קלויזענבורג
- ווידעא קליפ פון שמועס מיט רבי מרדכי דוד אונגאר, באבאווער רבי


text:
מעקסיקע שטאט
מעקסיקע שטאָט (שפאניש: Ciudad de México) איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט אין מעקסיקע. זי איז אויך די גרעסטע שטאט אין די אמעריקעס לויט באפעלקערונג, נאך סעאל און טאקיא. זי געפינט זיך אין דעם טאל פון מעקסיקע, א גרויסער טאל אין די הויכע פלאטאען פון מעקסיקע, מיט א הייך פון 2240 מעטער. מעקסיקע שטאט איז איך דער פעדעראלער דיסטריקט (Distrito Federal), דער זיצפלאץ פון דער פעדעראלער רעגירונג פון מעקסיקע.[1] מעקסיקע שטאט איז דער וויכטיגסטער פאליטישער, קולטורעלער און פינאנציעלער צענטער אין לאנד.
מעקסיקע שטאט איז איינער פון די וויכטיגסטע פינאנציעלע צענטערן אין צפון אמעריקע.[2]
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דער שטאט געפינען זיך מער ווי 160 מוזייען, 100 קונסט גאלעריעס און 30 קאנצערט זאלן. מעקסיקע שטאט געפינט זיך אין פערטן פלאץ אין דער וועלט, נאך ניו יארק, לאנדאן און טאראנטא, אין דער צאל פון טעאטערס אין דער שטאט. אסאך בילדער פונעם נאציאנאלן מעקסיקאנער מאלער דיעגא ריווערא זענען פארשפרייט אין נאציאנאלע אנשטאלטן (כולל דעם נאציאנאלן פאלאץ) און אין א צאל גאלעריעס ארום דער שטאט. ער מיט זיין ווייב פרידא קאהלא, וואס זי אויך איז געווען א באוואוסטע מאלערין, האבן געוואוינט אינעם קאיאקאן געגנט אין דרום טייל פון דער שטאט. זייער הויז, און א טייל פון די קונסט גאלעריעס און זאלן וואו די צוויי האבן געמאלט זענען אפן צום ברייטערן ציבור. נישט ווייט פון דארט איז דאס הויז פון לייב טראצקי, וואס איז דערמארדעט געווארן אין 1940 דורך די לאנגע ארעמען פון דער קאמוניסטישער רעגירונג אינעם סאוועטן פארבאנד, בהוראת סטאלין.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ ארטיקל 44 פון דער קאנצטיטוציע פון מעקסיקע
- ↑ WFE - Member Exchanges. World-exchanges.org (2003-04-01). דערגרייכט דעם 2010-03-25.


text:
כאשר ישא איש את בנו..!
בס”ד
א גוטן טייערע חבירים וידידים..!
ימים חולפים ימים עוברים, די טעג וואכן און יארן לויפן זיי לאזן זיך נישט ווארטן, קוים געכאפט א בליק אין ספר בראשית און שוין שטייען מיר דא ביי ערבות מואב מיט אלע אידישע קינדער גרייט אריינצוגיין אין הייליג לאנד. מיר שטייען יעצט אין שווערע טעג, די ניין טעג פון חודש אב, אונזערע הערצער זענען פיל מיט פיין און ווייטאג, די אויגן קוקן ארויס פון אירע טיפענישן און ס’פרעגט זיך אוי הייליגע טאטע עד מתי ווי לאנג נאך, ווילאנג נאך וועלן מיר זיצן דא אין גלות זיך ארומדרייענדיג אָן א קאפ, מח און הארץ?! טאטע ווי קענען מיר צוקוקען ווי די שכינה איז אזוי פארשוועכט, אנשטאטס וואס עבודת השם זאל זיין די נארמאלסטע נאטורליכסטע זאך אויף דער וועלט, דער געשפרעך פונעם טאג, דער ציעל פון קינד און קייט, איז גאר אידישקייט א מלחמה וואס דארף געהאלטן ווערן אויף טריט און שריט, מיר פרעגן טאטע עד מתי? ווי לאנג נאך וועט דער הייליגסטער פלאץ אויף די וועלט זיין פארמיאוסט און פארהוילן פון אונז? די טרערן שטייען ביים עק האלז אבער עס קומט נישט ארויס ווייל מיר האבן שוין ליידער פארגעסן וויאזוי צו וויינען, אוי ממקומך מלכנו תופיע הערט זיך דער קול וואס שרייט ארויס פון איננעווייניג, טאטע מיר ווילן שוין פארזיכן דעם זיסן טעם פון א אמת’ן אידיש לעבן, א לעבן אין ירושלים עיר הקודש מיט די זיסע קלאנגען פון תורה תפלה, שירה וזמרה 24 שעה אין טאג-זיבן טאג א וואך, א לעבן וואס עס איז מלאה הארץ דעה את ה’, ווי איעדער מענטש זאגט און לעבט דעם בית יעקב לכו ונלכה באור ה’ – קום לאמיר ארויפגיין קיין ציון זיך צו באלעקן מיט דעם דבר ה’.
לאמיר צוזאמען כאפן א שפאציר אין די פרשה וואס ווערט געליינט יעצט די וואך ‘שבת חזון’, זיך פארטיפן און אנקניפן מיט די טייערע זיסע ווערטער פון אונזער געטרייע פאַסטוך משה רבינו, וואס געזעגענט זיך יעצט פון אונז אנגעפאנגען פון ראש חודש שבט ב’ אלפים תפ”ח לפ”ג, און ווי באקאנט ברענגט רש”י הקדוש ארויס אז אונזער געטרייע רבי זאגט דא מוסר פאר כלל ישראל, ער זאגט און לערענט אונז ‘את הדרך אשר ילכו בה’.
עס איז פארשטענדליך פאר איעדן בר דעת ווי שווער עס מוז זיין פאר אונזער געטרייע רבי צו זאגן מוסר ספעציעל ווען ער האלט אט אט ביים זיך געזעגענען פון אונז, אונזער הייליגע רבי וואס האט זיך פאר אונז מוסר נפש געווען איין מאל און נאכאמאל, אונזער רבי וואס האט נישט געקוקט אויף זיין כבוד קיין איין רגע והאיש משה עניו מאוד מכל האדם, אונזער רבי וואס האט פאר 40 יאר געטראגן אלע אונזערע פעק און זעק איכה אשא לבדי טרחכם ומשאכם וריבכם, אלע קריגערייען און סכסוכים האט געלאַנדעט ביי זיין טיר, כאטש ער האט געפילט אז ער קען נישט לא אוכל לבדי שאת אתכם, פונדעסטוועגן האט ער נישט אויפגעהערט צו קלאפן ביי קודשא בריך הוא פאר אונזערט-וועגן, מיט הארץ און געדולד העלפט ער געטריי אלע אידן, צו איז עס אנשים טמאים ביי פסח שני, בנות צלפחד, צו בני גד ובני ראובן, אדער אפילו ווען מ’קומט זיך קריגן בני קרח, מרגלים, מתאוננים, ערב רב, מעפילים וכו’ וכו’ אלץ שטייט ער געטריי און העלפט אונז מיט אלעם וואס נאר מעגליך, און יעצט פון זיין גרויס געטריישאפט און ליבשאפט וואס איז שטערקער ווי אייזן נעמט ער זיינע לעצטע כוחות און זאגט אונז די דברי מוסר, ער לאזט אונז איבער צידה לדרך פאר דעם לאנגן וועג אהיים, לאמיר באטראכטן און ריכטיג אפלערנען, אריינבאַקן אין זיך דער נקודה, דער געדאנק וואס אונזער רבי וויל אז מיר זאלן דאס מיט נעמען פארן עתיד ווען ער וועט נישט זיין צווישן אונז אחר מאה ועשרים.
אונזער רבי הייבט אָן גאר אין קורצן די עלף טעג פון הר סיני ביז קדש ברנע, און ווארפט אריין אין געציילטע ווערטער די ווידערשפעניגן ביים ים סוף, דעם חטא העגל, זיך אפרעדן ביים מן, מחלוקת קרח, דערנאך קומט א לענגערע שמועס פון די חטא המרגלים די מעפילים, און די אלע שוועריקייטן און מלחמות וואס די אידן האבן געהאט אין מדבר מיט אדום, מואב, אמורי, בשן און ביז די אידן שטייען שוין גרייט אריינצוגיין אינעם הייליג לאנד – לאמיר פארשטיין פארוואס האט אויסגעפעלט אז אונזער רבי זאל אונז דערמאנען און איבערגיין די אלע שוועריגקייטן?
אז מיר באטראכטן ריכטיג די פרשה באמערקט זיך קלאר אז צווישן די אלע פסוקים שטייט ארויס איין פסוק וואס אין דעם ליגט די שליסל צו די גאנצע שמועס וואס אונזער רבי משה לערענט אונז וַתֹּאמְרוּ בְּשִׂנְאַת ה’ אֹתָנוּ הוֹצִיאָנוּ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם לָתֵת אֹתָנוּ בְּיַד הָאֱמֹרִי לְהַשְׁמִידֵנוּ – עטץ האטס געטענה’ט אז וויבאלד הקב”ה האט אונז ‘פיינט’ דערפאר האט ער אונז ארויסגענומען פון מצרים אונז איבערצוגעבן אין די הענט פון די אמריים אונז צו פארטיליגען! אויף דעם האב איך ענק גענטפערט: וָאֹמַר אֲלֵכֶם לֹא-תַעַרְצוּן וְלֹא-תִירְאוּן מֵהֶם ה’ אֱלֹקֵיכֶם הַהֹלֵךְ לִפְנֵיכֶם הוּא יִלָּחֵם לָכֶם כְּכֹל אֲשֶׁר עָשָׂה אִתְּכֶם בְּמִצְרַיִם לְעֵינֵיכֶם וּבַמִּדְבָּר אֲשֶׁר רָאִיתָ אֲשֶׁר נְשָׂאֲךָ ה’ אֱלֹקֶיךָ כַּאֲשֶׁר יִשָּׂא אִישׁ אֶת בְּנוֹ בְּכָל הַדֶּרֶךְ אֲשֶׁר הֲלַכְתֶּם עַד בֹּאֲכֶם עַד הַמָּקוֹם הַזֶּה… – פונקט דאס פארקערטע! הקב”ה גייט שטענדיג פאר ענק בייטאג און ביינאכט ער פירט ענקערע מלחמות, נאך מער דורכאויס די גאנצע וועג פירט ער ענק מיט די גרעסטע מאס ליבשאפט אזוי ווי א טאטע פירט זיין זין, דאס אז עטץ פארשטייטס נישט ווי שטארק הקב”ה האט ענק ליב איז גאר די גרעסטע חסרון אין אמונה ..וּבַדָּבָר הַזֶּה אֵינְכֶם מַאֲמִינִם בַּה’ אֱלֹקֵיכֶם, הַהֹלֵךְ לִפְנֵיכֶם בַּדֶּרֶךְ לָתוּר לָכֶם מָקוֹם לַחֲנֹתְכֶם בָּאֵשׁ לַיְלָה לַרְאֹתְכֶם בַּדֶּרֶךְ אֲשֶׁר תֵּלְכוּ בָהּ וּבֶעָנָן יוֹמָם.
האלו! ווער איז דאס? אָה מאיר’ל מיין טייער קינד וואס מאכסטו עפעס? שוין לאנג נישט געהערט פון דיר,
מאיר: ב”ה דא ביי מיר איז פיין, וויאזוי איז ביי דיר?
טאטע: ב”ה מ’קען זיך נישט אפרעדן, נָא וואס פארציילסטו עפעס?
מאיר: טאטי כ’האב דיר געוואלט בעטן א טובה איך האף אז ס’וועט דיר נישט זיין צו שווער,
טאטע: א טובה פאר דיר? שווער? קיינמאל! ביזט דאך מיין באליבטער זין, וואס קען איך טוען פאר דיר?
מאיר: אקעי איך וויל זיך טרעפן מיט דיר,
טאטע: וואס הייסט דאס טרעפן?
מאיר: איך מיין צו זאגן איך וויל מיך מיט דיר אראפזעצן דורכשמועסן א וויכטיגע ענין, ס’וועט נישט נעמען צופיל צייט, אבער ס’איז מיר זייער וויכטיג,
טאטע: זאג נאר מאיר’קע זייט ווען קענסטו מיר פאר אַן אפיציעלר מענטש, זאג מיר יעצט אויפן טעלעפאן וואס די ווילסט און כ’וועל דיר גערן העלפן!
מאיר: גערעכט אבער ס’איז אביסל א פארצווייגטע ענין, האב איך געטראכט אפשר איז בעסער מען זאל זיך אראפזעצן,
טאטע: פארצווייגט, פארשמייגט טרעט צו צום ענין און לאָדען אראפ פון הארץ, איך בין א טאטע, איך וועל דיר שוין זאגן צו ס’איז פארצווייגט קודם רעד צו מיר,
מאיר: שוין אז די ווילסט דווקא יעצט וועל איך דיר זאגן, איך … איך נויטיג זיך זייער אין א ‘פינעווער’! כ’האב געוואלט וויסן צו ס’וואלט אפשר געווען שייך אז די זאלסט מיר בארגן?!
טאטע: א פינעווער?! פינף הונדערט? פינף טויזענט?!
מאיר: ניין וואס עפעס, פינף דאללאר!
טאטע: מאיר’קע איך בין אינגאנצען פארשעמט, פאר פינף דאללאר דארפסטו זיך אראפזעצן מיט מיר און מאכן צענדליגער הקדמות??? איך בין טאקע נישט אזוי פארמעגליך אבער איך וואלט דיר געהאלפן מיט אפילו אסאך מער געלט ווייל איך האב דיך ליב אהבת נפש, אבער פאר א פינעפער אזא הקדמה דאס איז שוין איבערגעטריבן, מיינסט נישט אזוי?!
מאיר: איך וועל דיר זאגן די אמת איך ווייס אז ס’איז נישט אסאך אבער לעצטענס האב איך זיך אויפגעפירט … צו דיר און מאמי, דערפאר האב איך געהאלטן און געשפירט אז די ביסט אביסל ברוגז אויף מיר?!
טאטע: מיין קינד וואס איז מיט דיר, ברוגז – געשפירט?! די ביסט מיין קינד אפילו די וועסט דיך שטעלן אויפן קאפ ביסטו מיין איינציגע מאיר’קע און איך וועל גיין אין פייער פאר דיר, בעט וואס די ווילסט און איך וועל דיר עס ערפילן…
טייערע חבירים! לאמיר זיך אפשטעלן פאר א רגע פון התבוננות, לאמיר אריינקוקן אין זיך און באטראכטן מיט אַן אמת אונזער פערזענליכע נאנטשאפט מיט אבינו שבשמים אונזער טאטע אין הימל, וועלן מיר זעהן אז מיר זענען נישט צופיל אנדערש ווי מאיר’קע מיט זיין טאטע! איעדער פון אונז ווייסט אז השי”ת האט באשאפן די וועלט מיט איין ציעל, און דאס איז להיטיב עם בריותיו, השי”ת וויל נאר אונזער גוטס שטענדיג אויפן בעסטען אופן וואס נאר שייך, נישט נאר ווייסן מיר דאס, נאר טיף אין הארצן שפירן מיר אז השי”ת וויל נאר אונזער גוטס און נישט קיין איין ברעקל ווייניגער ווי א טאטע האט ליב זיין קינד איז די אהבה פון השי”ת צו אונז, מיר זענען דאך בנים למקום קינדער פון השי”ת, ווי מיר זאגן ביים דאווענען אהבת עולם בית ישראל עמך אהבת, השי”ת האט ליב כלל ישראל מיט א אייביגער ליבשאפט, און ער וויל נאר איין זאך משפיע זיין פאר אונז גוטס און הצלחה אויף טריט און שריט.
פונדעסוועגן דאך לעבן מיר אסאך מאל מיט אזא מין פרעמדקיייט צום בורא כל עולמים אזוי ווי מאיר ווען ער רופט זיין טאטען פאר די הלואה! דער יצר טוט כסדר זאגן פארן מענטש אז די ליבשאפט פון השי”ת צו אונז ווערט אפעקטירט און געמאסטן לפי ערך פון אונזער אידישקייט לויט אונזער מצב אין עבודת השם, מיר מיינען אז ווען מיר זענען נישט אזוי הונדערט פראצענט מיטן דאווענען, לערנען וכדומה, טוישט זיך די מאס ליבשאפט פון השי”ת צו אונז, און ווען דער מענטש הייבט זיך אָן ארומדרייען מיט אזעלכע מחשבות און געפילען הייבט אָן אריינצווואקסן א שפאלט אין אונזער קשר מיט אונזער טאטען, און דעמאלטס פאנגן זיך אלע צרות און פראבלעמען אָן, פלוצלינג פאנגט דער איד אָן שפירן עפעס א פרעמדקייט אז השי”ת איז נישט העכסט צופרידן פון אים ..וואס הייסט די האסט דאך געטוען דאס און יענץ, השי”ת וויל נישט וויסן פון דיר און ס’קומט דיר גארנישט, די תפילות פאנגן אָן ווערן שוואכער און שוואכער, אוודאי בעט ער ווייטער אויף זיינע לעבנס-וויכטיגע באדערפענישן ווי פרנסה געזונט נחת וכדומה, ער האפט אז ער וועט עס באקומען, אבער ער פילט עפעס אזא מין אומזיכערקייט, און פארשטייט זיך אז ער הערט אויף בעטן אויף גרויסע זאכן ווייל ער שפירט …ווער בין איך צובעטן פינעם רבש”ע, בין איך דען ווערד?! דערנאך ריקן זיך אריין די זעלבע הרגשות אויך אין זיין טעגליכע עבודת ה’ ער שפירט אז ער טוט נישט גענוג, און ווער רעדט נאך אויב ער פאלט חלילה אדורך דעמאלטס שפירט ער ווי השי”ת האט אים גאר ח”ו פיינט, ער שפירט אז השי”ת איז אויף אים ברוגז… און ווען ס’גייט אים שווער, דעמאלטס טראכט ער צו זיך, אה מסתמא באקום איך יעצט וואס ס’קומט זיך מיר, און אפילו ווען ער זעט ווי זיינע תפילות ווערן יא געעטנפערט פרייט ער זיך מיט זיין גוטן מזל, אבער ליידער פאלט אים נישט איין אז די אלע ישועות וואס ער באקומט דא איז פון גרויס ליבשאפט וואס השי”ת האט צו אים, ווייל אין זיין מחשבה איז דאך זיין קשר מיט השי”ת עפעס וואס ווענדט זיך ווי גוט און ערליך ער איז, און ער ווייסט דאך ביי זיך אז ער איז נישט, און אזוי דרייט ער זיך ארום מיט א צובראכן הארץ און א אראפגעלאזטע געמיט און די אידישקייט זעט אים אויס גאר שווער…
טייערע חבירים! דער ריינער אמת איז אבער גאר פארקערט אוודאי דארף א איד זיין ערליך און אפגעהיטן אדם לעמל יולד, מען דארף נוצן אלע כוחות און מחשבה צו דינען השי”ת בכל לבבכם מיטן גאנצן הארץ און מיט א נפש חפיצה, און טוען דאס בעסטע וואס מיר קענען, אבער השי”ת’ס ליבשאפט איז בכלל נישט איינגעצוימט, ס’ווענדט זיך אין גארנישט, דער איד’ס טעגליכע מצב אין עבודת ה’, זיינע שוואכקייטן, עליות און ירידות טוט נישט קיין טראפל עפעקטירן אונזער קשר און נאנטשאפט מיט אבינו שבשמים, און אפילו אויב ח”ו א איד פאלט דורך האט זיך דער שטענדיגער פליס פון ליבשאפט פון הקב”ה צו זיינע טייערע קינדערלעך נישט אפגעשטעלט פאר קיין איין רגע, נאר פארקערט ס’איז דארטן אָן א אויפהער, אם אסק שמים שם אתה ואציעה שאול הינך… נישט קיין חילוק צו דער איד גרייכט הימלען אדער פארקערט דעם תהום איז הקב”ה’ס ליבשאפט ווייטער דארטן פונקט ווי פריער.
נאכמער אפילו ח”ו ווען א מענטש גייט דורך שווערע מצבים, איז עס ווייל אונזער געטרייע טאטע השי”ת געבט “א קלאַפ אין די פלייצע מיט ליבשאפט”, אמת אמאל טוט עס וויי אבער השי”ת טוט דאס ווייל ער וויל צוריק אונזערע תפילות וואס קומען מיטן גאנצן הארץ, ער וויל צוריק זעהן אז כאטש מיר שפירן אז מיר זענען נישט ווערדט אף על פי כן שטעלן מיר זיך מיטן לב שלם און מיר גיסן זיך אויס דאס הארץ, און דאס ברענגט צוריק די הרגשה ביים מענטש אין הארץ אז יא השי”ת איז מיין טאטע אין איעדע מצב, די ליבשאפט איז אמת’דיג, עס איז נישט תלויה בדבר ס’ווענדט זיך נישט אין גארנישט, און ס’איז עזה כמות אהבה, די ליבשאפט איז שטערקער פון אלעס אויף די וועלט…
ווי ס’שטעלט זיך ארויס איז עס נישט קיין נייע פראבלעם פון תשע”ג ס’איז א פראבלעם וואס כלל ישראל ליידט שוין פון די מינוט וואס מיר זענען געווארן א פאלק, אלע פראבלעמען און נסיונות וואס די אידן זענען אדורך אין מדבר איז געווען נאר מחזק צו זיין די נקודה, השי”ת האט אונז געוויזן אז שטענדיג צו דער מענטש זעט יא אדער נישט איז די שכינה הקדושה געגאנגען פאר אונז און אונז געטוען באגלייטן, און זיך פאר אונזער גוטס כסדר געטוען זארגן – ווי א טאטע טראגט זיין קינד אויף די פלייצעס, מיר זענען קינדער פון השי”ת, ער איז אונזער טאטע און א טאטע געבט און באגלייט אָן קיין חשבון, אָן קיין גרעניץ און סוף… אבער מיר אידישע קינדער האבן דאס כסדר פארגעסן, און נאכמער מיר האבן גאר געשפירט פון צייט צו צייט אז השי”ת האט אונז חלילה פיינט, ווייל אז נישט וואלט ער דאך אונז נישט געברענגט להמיתנו במדבר, דא די מצריים, דא דער ים, די הונגער, נישט דא קיין וואסער, און ער וויל אונז נאך אריינברענגן אין א לאנד פון גרויסע שרעקעדיגע ריזן?! דערפאר חזר’ט דא משה רבינו איבער מיטן נייעם דור וואס גייט אריין גיין קיין ארץ ישראל, וּבַדָּבָר הַזֶּה אֵינְכֶם מַאֲמִינִם טייערע קינדער עטץ פארגעסטס אז השי”ת האט ענק ליב, עטץ מיינטס אז די ליבשאפט איז עפעס א מענטשליכע אהבה וואס האט זמנים און תנאים… געדענקט אז די מציאות איז פונקט פארקערט די ליבשאפט איז גאר געוואלדיג און שטארק און בלייבט אויף אייביג און אונזער רבי טוט אונז פארזיכערן ה’ אֱלֹקֵיכֶם הַהֹלֵךְ לִפְנֵיכֶם הוּא יִלָּחֵם לָכֶם וכו’ אֲשֶׁר רָאִיתָ אֲשֶׁר נְשָׂאֲךָ ה’ אֱלֹקֶיךָ כַּאֲשֶׁר יִשָּׂא אִישׁ אֶת בְּנוֹ וכו’ אֶת הַכֹּל נָתַן ה’ אֱלֹקֵינוּ לְפָנֵינוּ ער געט אונז אלעס… עֵינֶיךָ הָרֹאֹת אֵת כָּל אֲשֶׁר עָשָׂה ה’ אֱלֹקֵיכֶם לִשְׁנֵי הַמְּלָכִים הָאֵלֶּה כֵּן יַעֲשֶׂה ה’ לְכָל הַמַּמְלָכוֹת אֲשֶׁר אַתָּה עֹבֵר שָׁמָּה… עטץ האטס דאך געזעהן מיט די אויגן איינמאל און נאכאמאל אז אונזער טאטע טראגט אונז ווי א קינד און דאס זאלט איר אריינקריצן אין הארץ לֹא תִּירָאוּם כִּי ה’ אֱלֹקֵיכֶם הוּא הַנִּלְחָם לָכֶם וכו’ האט נישט קיין מורא ווייל השי”ת ער טוט פאר ענק מלחמה האלטן און ווען א טאטע האלט מלחמה פאר זיינע קינדער קען דער קינד זיין רואיג און פארזיכערט.
די זעלבע איז מיט אונז טייערע ברידער, מיר זענען שוין אין גלות באלד צוויי טויזענט יאר, און מיר פילן זיך פארפרעמדט אזוי ווייט אז עס פילט זיך שוין אביסל נישט בעטעמט ..וואס איך וועל בעטן אויף די גאולה, איך וועל בעטן אויף א בית המקדש וכדומה?! איך בין דאך נישט ווערדט, אסאך גרעסערע און פריעדיגע פון מיר האבן אויף דעם שוין געבעטן און יעצט קום איך..?! ווער און וואס בין איך, פלוצלינג ווערט דער מענטש א גאנצע עניו, און דערפאר וויינען מיר איכה ישבה בדד, פארוואס זיצסטו אליין, פארוואס גארטעלסט דיך נישט אָן מיט שטאלץ צו בעטן פאר די גאולה מיט א פולן מויל ווי א זון בעט זיין טאטען וואס וויל נאר זיין גוטס, געדענק הקב”ה זיצט ביים ליידיגן טיש און ווארט בכליון עינים אז זיינע קינדער זאלן צוריק קומען, ער האט נישט אויפגעבויעט קיין אנדערע הויז אדער איבערגעלאזט דעם טיש פאר איין סיבה “ווייל מיר זענען זיינע קינדער און ער האט אונז ליב אהבת נפש און ער ווארט אויף אונז”, אפילו ווען ער שטראפט אונז איז עס מיט ליבשאפט ‘חסדי ה’ כי לא תמנו כי לא כלו רחמיו’ זענען ווערטער פון מגילת איכה, וואס ענדיגט זיך מיט די בקשה פון השיבנו ה’ אליך ונשובה לאמיר זיך נישט פילן מער פרעמד, נאר געדענקן אז אונזער טאטע ווארט מיט בענקשאפט און ליבשאפט, לאמיר גוט אפלערנען די ווערטער פון אונזער רבי און לעבן דערמיט “אז אין סיי וועלכע מצב מיר זענען האבן מיר איין איינציגער טאטע אין הימל וואס וואַרט און בענקט זיך נאך אונז”, פארשטייט זיך אז די זעלבע איז אויך ווען עס קומט צו אונזער פריוואטע לעבן זאלן מיר בשום אופן נישט אריין לאזן די מחשבות וואס דער יצר ריקט אריין אז די האסט דאך געטוען דאס און יענץ און ממילא ווער און וואס ביסטו דען ווערדט וכו’ ניין געדענק מיט א קלארקייט אז השי”ת איז מיין טאטע און ער האט מיך ליב אהבת נפש און פארקערט אויב מען פאלט אדורך איז השי”ת’ס בענקשאפט נאך שטערקער ווארטנדיג אז די זאלסט צוריק קומען… לאמיר דערפרישן און שטארקן אונזער קשר און ליבשאפט מיט אבינו שבשמים און אט בקרוב וועלן מיר זוכה זיין השיבנו ה’ אליך ונשובה חדש ימינו כקדם בבנין בית המקדש בביאת ינון בב”א.
לסיכום געדענק:
- ווען דיין מח זאגט: ווער און וואס בין איך דען ווערדט?! ענטפער צוריק: איך בין א קינד פון השי”ת
- אין סיי וועלכע מצב מיר זענען גיסט זיך ליבשאפט פון אונזער טאטע אָן אויפהער.
- “כאשר ישא איש את בנו” מיר האבן איין איינציגער טאטע וואס טראגט אונז אויף זיינע פלייצעס אויף טריט און שריט.


text:
טאמיל נאדו
טאַמיל נאַדו (ענגליש: Tamil Nadu; טאמיל: தமிழ்நாடு) איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין דרום אינדיע, מיט די בוכטע פון בענגאל צו מזרח און דער אינדישער אקעאן צו דרום. די ארומיקע שטאטן זענען קעראלא, קארנאטאקא און אנדרא פראדעש.
די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז טשעניי (פריער געהאט דעם נאמען מאַדראַס). די שפראך פון דעם שטאט איז טאמיל.
טאמיל נאדו באדעקט א שטח פון 130,058 ק"מ², און האט א באפעלקערונג פון 72,138,958 מענטשן (אין 2011). טאמיל נאדו איז דער עלפטער גרעסטער שטאט פון אינדיע לויט שטח און דער זעקסטער גרעסטער לויט באפעלקערונג.


text:
סורינאם
סורינאַם, אפיציעל די רעפובליק פון סורינאם (האלענדיש: Republiek Suriname, [ˌrepyˈblik ˌsyriˈnaːmə]), איז אַ לאַנד אין צפון פון דרום אַמעריקע. ער גרענעצט פראנצויזישע גויאנע צו מזרח, גויאנע צו מערב, בראזיל צו דרום, און דעם אטלאנטישן אקעאן צו צפון. זײַן הױפּטשטאָט איז פּאַראַמאַריבאָ.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר 667' האבן די האלענדער פארכאפט דעם שטח פון ענגלאנד, אין יאר 700' האט איר ענגלאנד צוריק דעראבערט און אין יאר 815' איז זי אפיציעל - דורך א פרידנס-אפמאך אין פאריז - צוגעטיילט געווארן צו האלאנד און א יאר שפעטער איז עס אריבער אין זיין רשות. סורינאם איז געבליבן א האלענדישע קאלאניע ביז 1954, ווען ער איז געווארן א מיטטייל-לאנד פונעם קעניגרייך פון די נידערלאנדן, מיט גלייכן סטאטוס אזוי ווי האלאנד און די האלענדישע אנטילן. דעם 25סטן נאוועמבער 1975 האט סורינאם פארלאזט דעם קעניגרייך פון נידערלאנדן צו ווערן אן אומאפהענגיק מדינה, אבער מיט נאענטע עקאנאמישע, דיפלאמאטישע און קולטורעלע פארבינדונגען מיט האלאנד.
באפעלקערונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די צייט פון די ציווילע קריג, האבן אסאך אנדערע לענדער נאכגעפאלגט דעם ביישפיל און באפרייט די שקלאפן. איינע פון זיי איז געווען סורינאם. דעמאלט האט אויסגעפעלט נאך ארבעט-הענט, ממילא האט מען אריבערגעברענגט אסאך ארבעטער פון די דערנעבנדיגע אינדיע. מען שאצט אז אין די יארן פון 873' ביז 916' זענען אריבער פיר און דרייסיג טויזנט ארבעטער געקומען פון אינדיע אליינס, און זיי זענען שוין דארט פארבליבן אויף שטענדיג.
די איצטיגע באפעלקערונג באשטייט פון קעראלעס (וואס איז א געמיש פון ניגערס [פעך שווארצע] און מולאטן), אינדיער יאוואנא כינעזער און נאך.
ווען מען קומט אהן אינעם לופטפעלד פון פּאראמאריבא באמערקט מען א גרויסן טאוול וואס דערציילט אביסל סטאטיסטיק פון די איינוואוינער און רעכנט אויס זייער רעליגיע און צאל, וואס דערגרייכט צו איבער צוואנציג: מאכמעדאנער, פּרעסביטעריאנער, לוטעריאנער, הוסיאנער, רומיש-קאטויליש, גריכיש-קאטויליש און נאך. ביי איזרעאל ווערט אויסגערעכנט 850 לויט די סטאיסטיק, אבער עקספערטן זאגן אז דער ציפער איז שטארק איבערגעטריבן.
קלימאט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער קלימאט איז א טרוקענע און פייכטע און ווען עס רעגנט (געווענליך עטליכע מאל א טאג) קען מען ממש דערשטיקט ווערן פון היץ. נאכמיטאג זענען די געשעפטן געשלאסן צוליב די גרויסע פייכטקייט.
אויך איז דארט פארהאן גאר אסאך קאמארעס וועלכע פירן ארום פארשידענע מחלות
יודן און יודישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שפירן פון יודישע פארגאנגענהייט פירן צוריק צו אזוי ווייט ווי אין 632' ווען לויט די אפיציעלע אינפארמאציע פון דער האלענדישער געשיכטע זענען אין דעם יאר אהינגעקומען א קליינע גרופע פארטוגעזער יודן מיט די ערשטע ענגלישע קאלאניסטן.
אסאך יודן זענען אהינגעקומען וועלנדיג אנטלויפן פון די אינקוויזיציע. דער גובערנאטאר האט די יודן איבערגעגעבן א באזונדערע געגנט, וועלכע מען האט דאן גערופן די יודישע סאוואנא, וואו יודן האבן געהאט אן אייגענע אויטאנאמיע וועלכע האט עקזיסטירט כמעט צוויי הונדערט יאר. נאך היינט צו טאג קען מען דארט זעהן איבערבלייבענישן פון יענע צייט.
יודן האבן דאן געהאט אן אייגענעם פירשט וועלכע האט געהייסן דוד הנשיא, אור אור איינקלעך פון דער משפחה געפינען זיך נאך דארט ביזן היינטיגן טאג. איינער פון זיי איז ד"ר נאסי, א בארימטער מעדיקער אינעם רעגירונגס-שפיטאל.


text:
אנזשעלינא זשאולי
אנזשעלינא זשאולי (ענגליש: Angelina Jolie; געבוירן 4טן יוני, 1975) איז אן אמעריקאנער פילם אקטריסע, א געוועזענע מאדע מאדעלקע, און א יו.ען הומענטארישער ארבייטער פאר פליטים.
זי ווערט אפט באטראכט און אנגעוויזן אין די פאפולערע מעדיע אלס איינע פון די וועלט'ס שענסטע פרויען און איר פערזענליכער נישט אויפן סקרין לעבן איז ברייט באריכטעט.
זי האט שוין באקומען 3 גאלדן גלאובס פרייזען, 2 סקרין עקטערס גאולד פרייזען, און אן אסקאר.
זי האט שין אנגעהויבן איר שפילן קאריערע אלס קינד ווען זי האט אויפגעטרעטן מיט איר פאטער אין א 1982 פילם, איר האליוואד אויפגייענדער שטערן האט זיך אנגעהויבן א צען יאר שפעטער און 1993 און זינט דאן האט זי שוין געאקט אויף פילצאליגע מאוויס.
זי האט דערגרייכט אינטערנאציאנאלע באקאנטשאפט אלס רעזולטאט פון שפילן אלס לארא קראפט אין "לארא קראפט: טום ריידער" (2001), און זינט דאן איז איינע פון די מערסטע באצאלטסטע אקטיארן אין האליוואוד.
פערזענליכע לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זי איז אפגעגט שוין פון 2 מענער וואס זענען אויך גרויסע אקטיארן, זשאני לי מילער און בילי באב טראנטאן, און זי לעבט איצט מיט א דריטן גרויסן אקטיאר, ברעד פיט, און א אישית וואס טוט ציען טעגליכע דעקונג פון די וועלטס פרעסע איבער אלע זייערע אקטן און רורן אין פערזענליכען לעבן. [1]
זשוילי און פיט האבן אדאפטירט שוין דריי קינדער, מעדאקס, פאקס און זאהארא, און זי איז איצט טראגעדיג מיט זייער אייגן ביאלאגישער קינד.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ The Brangelina fever. Reuters. February 6, 2006. Accessed April 14, 2007.


text:
10טן מיי
דעם 10טן מיי איז דער 130סטער טאג פון יאר (131סטער טאג אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 235 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1503 - קריסטאפער קאלאמבוס אנטפלעקט די קיימאן אינזלען.
- 1529 – די טערקישע ארמיי אונטער סוליימאן דער ערשטער פארלאזט קושטא כדי צו אינוואדירן אונגארן.
- 1940
- נעוויל טשעמבערליין רעזיגנירט פונעם אמט פון פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך, און ווינסטאן טשערטשיל ווערט באשטימט אין זיין ארט
- צווייטע וועלט מלחמה: דייטשלאנד אינוואדירט בעלגיע, האלאנד און לוקסעמבורג
- 1941
- צווייטע וועלט מלחמה: די געביידע פונעם בריטישן פארלמאנט דעמאלירט אין א דייטשער באמבארדירונג
- צווייטע וועלט מלחמה: רודאלף העס, פון די פירער פון נאצי דייטשלאנד, פאראשוטעט זיך אינעם פאראייניגטן קעניגרייך צו רעדן וועגן א פרידן אפמאך
- 1942 - חורבן אייראפע: רוב יידן פון וואלאזשין דערמארדעט דורך די נאציס
- 1981 - פראנסוא מיטעראן דערוויילט דער ערשטער סאציאליסטישער פרעזידענט פון פראנקרייך.
- 1994 - נעלסאן מאנדעלע דערוויילט דער ערשטער שווארצער פרעזידענט פון דרום אפריקע.
- 1997 - 2,400 מענטשן אומגעקומען אין אן ערדציטערניש מיט שטארקייט 7.5 אין צפון איראן.
- 2013 - רינג ליקוי חמה.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1888 - מאקס שטיינער, יידישער אמעריקאנער קאמפאזיטאר (נפטר 1971)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1774 - לואי דער פופצנטער, מלך פון פראנקרייך (געב' 1710)
- 1829 - טאמאס יאנג, ענגלישער וויסנשאפטלער (געב' 1773)
פייערטעג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אנדענק טאג פאר די וואלאזשינער יידן