text:
Fred אָלסען עקספּרעסס Ferries - פּאַססענגער און מאַשין פּראָם טיקיץ Fred אָלסען עקספּרעסס Ferries Offers ביליק מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם בילעט רעסערוואַטיאָנס מיט פאַקטיש צייַט פּראָם בילעט פּרייַז פאַרגלייַך. איר שטענדיק באַקומען די טשיפּאַסט פאַראַנען Fred אָלסען עקספּרעסס Ferries פּראָם בילעט פּרייַז ווען בוקינג אָנליין בייַ פערריטאָ - און אַז ס אַ גאַראַנטירן.
קסנומקס שטערן - באזירט אויף קסנומקס באריכטן www.ferryto.com
Fred אָלסען עקספּרעסס Ferries פּראָם טיקיץ - ביליק פּראָם טיקיץ און פּרעכטיק סערוויס
- דורך
לוקאַס האָאָקער
אפריל קסנומקס
5
/
5
שטערן
נאָך די פאַנטאַסטיש סייווינגז און קונה דינסט איך באקומען ווען בוקינג מיין Fred אָלסען עקספּרעסס Ferries פּראָם טיקיץ פון פערריטאָ איך נאָר געהאט צו לאָזן איר וויסן וואָס אַ פאַרגעניגן עס איז געווען טאן ביזנעס מיט איר. פערריטאָ איז דער ערשטער און בלויז אָנליין פּראָם בילעט בוקינג דינסט איך האָבן געניצט וואס טאָן שטעלן זייער געלט ווו זייער מויל איז מיט ביידע דינסט און פּרייַז. איך געראטעוועט קימאַט יוראַ קסנומקס דורך בוקינג מיין פּראָם טיקיץ מיט פערריטאָ, איז געווען זייער צופרידן מיט אַ גלאַט מאַסע און דיין פּרעכטיק קונה דינסט - דאַנקען איר זייער פיל טאַקע!
www.ferryto.com Fred אָלסען Ferries
Fred אָלסען Ferries מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם טיקיץ
Fred אָלסען Ferries בילעט רעסערוואַטיאָנס, פּראָם טיימטייבאַלז און פּאַסאַזשיר אינפֿאָרמאַציע פֿאַר שלום אָלסען Ferries סיילינג צו און פון די פּראָם פּאָרץ פון לאַ פּאַלמאַ, La Gomera, על Hierro, Tenerife, גראַן קאַנאַריאַ, פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע.
בוקינג Fred אָלסען Ferries טיקיץ האט קיינמאָל געווען גרינגער, פאַרגלייַכן אַלע Fred אָלסען Ferries פּרייסיז אין פאַקטיש צייַט און בוך דער טשיפּאַסט פאַראַנען Fred אָלסען Ferries טיקיץ צו און פון די פּראָם פּאָרץ פון לאַ פּאַלמאַ, La Gomera, על Hierro, Tenerife, גראַן קאַנאַריאַ, פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע אָנליין מיט רעגע באַשטעטיקונג.
טראַוועללינג דורך Fred אָלסען Ferries איז אַ שנעל, גרינג און דרוק פּאָטער וועג צו באַקומען דאָרט און צוריק ווידער. בוך איר Fred אָלסען Ferries מאַשין אָדער פּאַסאַזשיר Ferries טיקיץ מיט אונדז און הנאה מער ברירה און בייגיקייַט.
מיט די לעצט Fred אָלסען Ferries אַריבער אינפֿאָרמאַציע און טיימטייבאַלז פֿאַר אַלע Ferries סיילינג צו און פון די פּראָם פּאָרץ פון לאַ פּאַלמאַ, La Gomera, על Hierro, Tenerife, גראַן קאַנאַריאַ, פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע כולל אינפֿאָרמאַציע אויף די פּראָם פּאָרץ און נוצלעך טוריסט אינפֿאָרמאַציע וועגן די דעסטאַניישאַנז אונדזער דיטיילד מאַרשרוט און שטאָט מאַפּס וועט העלפן איר פּלאַנעווען דיין Fred אָלסען Ferries פּראָם נסיעה.
אויב זענט טראַוואַלינג דורך מאַשין, מיט אייער משפּחה אָדער ווי אַ סאָלאָ פֿיס פּאַסאַזשיר בוך אַ פּראָם אַריבער מיט Fred אָלסען Ferries און אָנקומען בייַ דיין דעסטיניישאַן דערקוויקט, רילאַקסט און צופרידן.
Fred אָלסען Ferries Offers פאַנטאַסטיש Fares צו און פון די פּראָם פּאָרץ פון לאַ פּאַלמאַ, La Gomera, על Hierro, Tenerife, גראַן קאַנאַריאַ, פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע פּראָם פּאָרץ.
היים |
פּראָם קאָמפּאַניעס |
ראָוטעס |
פּאָרץ |
טיימטייבאַלז |
גרופּעס |
Freight |
יום טוּב |
האָטעל |
ק & א
Select Language / Country ...
Albania / Shqipëri
Austria / Österreich
China / 中國的
Croatia / Hrvatska
Czech / Česká Republika
Denmark / Danmark
Estonia / Eesti
Finland / Suomi
France / Française
Germany / Deutschland
Greece / Eλλάδa
Iceland / Ísland
Ireland / Éire
Italy / Italia
Japan / 日本
Korea / 대한민국
Latvia / Latvija
Lithuania / Lietuva
Morocco / مغربي
Netherlands / Nederland
New Zealand
Norway / Norge
Poland / Polska
Portugal / Português
Russia / Poccия
Slovenia / Slovenija
Spain / España
Sweden / Sverige
Switzerland / Suisse
Turkey / Türkiye
United Kingdom
International
Fred אָלסען Ferries
פּראָם בילעט פּריסעס & רעסערוואַטיאָנס
צו און פון די פּראָם פּאָרץ פון לאַ פּאַלמאַ, La Gomera, על Hierro, Tenerife, גראַן קאַנאַריאַ, פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע אָנליין אין שטייַגן אין Ferryto.com און איר וועט שטענדיק הנאה אונדזער טשיפּאַסט פאַראַנען פּראָם בילעט פּרייַז.
בוך Fred אָלסען Ferries טיקאַץ
די פּרייַז איר זען איז די פּרייַז איר באַצאָלן. עס זענען ניט פאַרבאָרגן עקסטראַז אָדער סאַפּרייזיז אַזאַ ווי צוגעגעבן ברענוואַרג סערטשאַרדזשיז אָדער בוקינג פעעס און מיר טאָן ניט באַשולדיקן איר עפּעס עקסטרע פֿאַר פּייינג מיט אַ וויזאַ עלעקטראָן קאָרט. די פּרייַז מיר ציטירן איר פֿאַר אייער אויסגעקליבן Fred אָלסען Ferries מאַרשרוט, אַנבאָרד אַקקאָממאָדאַטיאָן און פאָרמיטל טיפּ איז אַלע איר וועט באַצאָלן, און אַז ס אַ צוזאָג.
צו קריגן אַ Fred אָלסען Ferries בילעט פּרייַז און בוך דיין פּראָם בילעט סיקיורלי אָנליין ביטע נוצן די פאַקטיש צייַט Ferries בוקינג פאָרעם אויף די לינקס.
וועגן Fred אָלסען Ferries
Fred אָלסען עקספּרעסס איז אַ ינטער אינזל פּראָם דינסט באזירט אין די קאַנאַרי אינזלען, ספּאַין. די פירמע אַפּערייץ אַ Fleet פון זעקס מאָדערן שנעל Ferries, כולל די וועלט 'ס ערשטער טרימאַראַן פעסט פּראָם, די בענטשידזשיגואַ עקספּרעסס, וואָס אריין דינסט אין קסנומקס.
Fred אָלסען עקספּרעסס אַפּערייץ פינף רוץ איבער די קאַנאַריעס. די Fred אָלסען Ferries בענטשידזשיגואַ עקספּרעסס, באָנאַנזאַ עקספּרעסס און בענטשי עקספּרעסס פאָרשלאָגן אַ אָנגענעם אַריבער אין וועגן קסנומקס מינוט.
F רויט אָלסען איז אַ קלאָר מאַרק פירער, קאַווערינג קסנומקס ים רוץ פֿאַר פֿיס פּאַסאַנדזשערז, פרייַע צייַט וויכיקאַלז און FREIGHT, קעריינג מער ווי קסנומקס פֿיס פּאַסאַנדזשערז, קסנומקס קאַרס און מער ווי קסנומקס שווער סכוירע וועהיקלעס יעדער יאָר. די fastest אַריבער פֿון Tenerife צו La Gomera גייט דורך די כאַרבערז לאס קריסטיאַנאָס דע Tenerife צו San Sebastián de La Gomera.
דאַנק צו די ינקאַמפּעראַבאַל דינסט געפֿינט דורך Fred אָלסען עקספּרעסס און זייַן Fleet פון ספּעקטאַקיאַלער, מאָדערן שנעל Ferries, די קאַנאַרי יסלעס האָבן שוין געבראכט נעענטער צוזאַמען. אָן אַ צווייפל, שלום. אָלסען עקספּרעסס איז אייער בעסטער ברירה פֿאַר אַרומפאָרן צווישן די אינזלען.
טוריס באזוכן לאַנזאַראָטע האָבן די אָפּציע צו באַזוכן צוויי ארומיקע אינזלען, לאַ Graciosa און פוערטעווענטוראַ. עס זענען אויך Ferries דיפּאַרטינג פון אַררעסיפע צו אנדערע אינזלען אַזאַ ווי גראַן קאַנאַריאַ. עס איז געזונט ווערט אַ וויזיט צו פוערטעווענטוראַ, אויב איר זענט דאָ אין לאַנזאַראָטע פֿאַר קיין לענג פון צייַט, און דער בעסטער וועג צו באַקומען דאָרט איז דורך די רעגולער פּראָם באַדינונגען אַפּערייטינג פון Playa בלאַנקאַ בייַ די דרום פון לאַנזאַראָטע.
די קוואַליטעט פון די Ferries אַפּערייטינג אויף דעם מאַרשרוט איז יקסעפּשאַנאַל פֿאַר אַזאַ אַ קורץ נסיעה, מיט די לעצטנס באַקענענ שלום. אָלסען באָקייַאַנאַ עקספּרעסס פּאַטינג פילע קרייַז וועג Ferries צו שאַנד.
באַקוועם אַריבער פֿון Tenerife צו La Gomera
מיט די גרויס Fred אָלסען Ferries La Gomera קענען זיין ריטשט בעשאָלעם פֿון Tenerife. דער קלענערער פּראָם בענטשי עקספּרעסס איז אַ ביסל מער מאַנווועראַבאַל און איז אויך קענען צו גיין אין די פּאָרץ פון Playa סאַנטיאַגאָ און ווייל גראַן ריי אויף La Gomera.
שנעל פּאַסאַזשיר פּראָם: בענטשי עקספּרעסס
דער פּאַסאַזשיר פּראָם בענטשי עקספּרעסס ראַנז זינט דעם סוף פון מאַרץ קסנומקס צווישן צווישן Tenerife און די דרייַ פּאָרץ פון La Gomera: ווייל גראַן ריי, Playa סאַנטיאַגאָ און סאַן סעבאַסטיאַן.
דרייַ מאָל אַ טאָג די Fred אָלסען פּראָם בענטשי עקספּרעסס גייט צווישן די אינזלען און קענען פירן וועגן קסנומקס פּאַסאַנדזשערז אין יעדער נסיעה.
טיקקעץ קענען זייַן בוקט אין שטייַגן מיט
Ferryto.com אָדער בייַ די וואָקזאַל אָבער אויב איר זענט טראַוואַלינג רעכט אין דער מיטן פון שפּיץ יום טוּב סעזאָן, עס איז בעסטער בוקט אין שטייַגן.
T ער פירמע איצט אַפּערייץ די ווייַטערדיק זיבן כלים:
בענטשידזשיגואַ עקספּרעסס
די בענטשידזשיגואַ עקספּרעסס איז אַ פעסט טרימאַראַן, אַפּערייטאַד דורך די פירמע צווישן לאס קריסטיאַנאָס אין Tenerife, סאַן סעבאַסטיאַן אין La Gomera, סאַנטאַ קרוז אין לאַ פּאַלמאַ און לאַ עסטאַקאַ אין El Hierro. עס איז געווען איבערגעגעבן צו אָלסען in April קסנומקס דורך אַוסטראַליאַן שיפּבילדינג ריז אַוסטאַל.
בענקאָמאָ און בענטאַגאָ עקספּרעסס
די בענטאַגאָ עקספּרעסס און בענקאָמאָ עקספּרעסס זענען זייער ענלעך פעסט קאַטאַמאַראַנס, אַפּערייטאַד דורך די פירמע צווישן סאַנטאַ קרוז אין Tenerife און Agaete אין גראַן קאַנאַריאַ. זיי זענען ביידע איבערגעגעבן צו אָלסען אין די שפּעט קסנומקסס / פרי קסנומקסס.
בענטשי עקספּרעסס
די בענטשי עקספּרעסס איז אַ קסנומקסם קאַטאַמעראַן איבערגעגעבן צו אָלסען מערץ קסנומקס. די בענטשי עקספּרעסס קאַנעקץ לאס קריסטיאַנאָס אין Tenerife און סאַן סעבאַסטיאַן דע לאַ Gomera, דעמאָלט געגאנגען אויף צו פאַרבינדן Playa סאַנטיאַגאָ צו ווייל גראַן ריי אין La Gomera. די הויפּט אַריבער נעמט קסנומקס מינוט פון לאס קריסטיאַנאָס צו סאַן סעבאַסטיאַן. די פּראָם איז קונה פון איטאַליעניש אָפּעראַטאָר סנאַוו. די שיף איז געווען ביז אַהער גערופֿן סנאַוו עקילס.
באָקייַנאַ עקספּרעסס
די באָקייַנאַ עקספּרעסס איז אַ פעסט קאַטאַמעראַן, אַפּערייטאַד דורך די פירמע צווישן Playa בלאַנקאַ אין לאַנזאַראָטע און Corralejo אין פוערטאַווענטוראַ. די פּראָם האט אַפּערייטאַד די קסנומקס מינוט אַריבער זינט קסנומקס ווען עס איז געווען איבערגעגעבן דורך אַוסטראַליאַן שיפּבוילדער אַוסטאַל.
באָנאַנזאַ עקספּרעסס
די באָנאַנזאַ עקספּרעסס איז אַ פעסט קאַטאַמעראַן, ענלעך צו די בענטאַגאָ און בענקאָמאָ עקספּרעסס, אַפּערייטאַד דורך די פירמע צווישן די אינזלען פון Tenerife, על Hierro, און La Gomera. די באָנאַנזאַ עקספּרעסס איז געווען מענט צו זייַן סאָלד צו עוראָפערריעס פֿאַר אַ דינסט צווישן Ramsgate און Boulogne, אָבער די האַנדלען אַראָפאַקן דורך און די באָנאַנזאַ עקספּרעסס האט געפֿונען זייַן וועג צוריק מיט Fred אָלסען אין די קאַנאַריעס אַמאָל מער.
בעטאַנקוריאַ
די בעטאַנקוריאַ איז אַ קאַנווענשאַנאַל מאַשין / פּאַסאַזשיר פּראָם וואָס אַפּערייץ אַ נייַ מאַרשרוט פֿאַרבינדונג גראַן קאַנאַריאַ מיט פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע. געבויט אין קסנומקס, די בעטאַנקוריאַ קענען פירן קסנומקס פּאַסאַנדזשערז און קסנומקס קאַרס.
בעסטער Fred אָלסען Ferries טיקקעט פּרייס גואַראַנטעע
בעסטער פּרייס גואַראַנטעע - מיר שטענדיק פאָרשלאָגן איר אונדזער לאָואַסט פאַראַנען Fred אָלסען Ferries בילעט פּרייַז און עס זענען ניט פאַרבאָרגן עקסטראַז אָדער סאַפּרייזיז אַזאַ ווי צוגעגעבן ברענוואַרג סערטשאַרדזשיז אָדער בוקינג פעעס און מיר אויך מיר טאָן ניט באַשולדיקן איר עפּעס עקסטרע פֿאַר פּייינג פֿאַר דיין פּראָם בילעט מיט אַ וויזאַ עלעקטראָן קאָרט . די פּרייַז מיר ציטירן פֿאַר דיין אויסגעקליבן Fred אָלסען Ferries מאַשין אָדער פּאַסאַזשיר פּראָם בילעט, אַנבאָרד אַקקאָממאָדאַטיאָן און פאָרמיטל טיפּ איז אַלע איר וועט באַצאָלן פֿאַר דיין פּראָם בילעט, און אַז ס אַ צוזאָג!
אין די אַנלייקלי געשעעניש איר געפֿינען די זעלבע אַלע ינקלוסיוו Fred אָלסען Ferries בילעט טשיפּער אין דער בראשור פון קיין אנדערע רייַזע אָפּעראַטאָר מיר צוזאָג אַז מיר וועלן טאָן אונדזער בעסטער צו שלאָגן אַז פּרייַז אָדער פאָרשלאָגן איר די ברירה פון ריקוועסטינג אַ צוריקצאָל. צו בוך Fred אָלסען Ferries טיקיץ ביטע
. דריק דא
גרופּע, שולע & סאציאל קלוב Fred אָלסען Ferries טיקקעט רעסערוואַטיאָנס
דיסקאָונטעד גרופּע רייזע מיט Fred אָלסען Ferries - Ferryto.com פאָרשלאָגן אַ דעדאַקייטאַד פּערזענלעך און אַפפאָרדאַבלע Fred אָלסען Ferries גרופּע און קאָוטש פּאַרטיי פּראָם פּאַסאַזשיר רעזערוואַציע דינסט קרבן איר די לאָואַסט פאַראַנען פּראָם רייץ.
אונדזער מומכע Fred אָלסען Ferries גרופּע אַרומפאָרן קאָלעקטיוו וועלן זיכער דער בעסטער האַנדלען פֿאַר איר און אייער פּאַסאַנדזשערז. דער בלויז פאָדערונג צו באַגרענעצן פֿאַר דיסקאָונטעד גרופּע אַרומפאָרן פּראָם רייץ איז אַז דיין פּאַרטיי זאָל זייַן בייַ מינדסטער צען מענטשן און אַרומפאָרן אין די זעלבע צייַט. פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע וועגן גרופּע אַרומפאָרן אויף Fred אָלסען Ferries ביטע
. דריק דא
Fred אָלסען Ferries Commercial וועהיקלעס & Freight
פּראָם לאָגיסטיקס פאָרשלאָגן אַ פּערזענלעך און אַפפאָרדאַבלע Fred אָלסען Ferries FREIGHT און לאַסט Ferries רעזערוואַציע דינסט צו און פון די פּראָם פּאָרץ פון לאַ פּאַלמאַ, La Gomera, על Hierro, Tenerife, גראַן קאַנאַריאַ, פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע.
אין דערצו צו קרבן פּרעפערענטיאַל רייץ צו געשעפט אָפּערייטערז און כאָלערז Ferry לאָגיסטיקס איז איצט אויך קענען צו פאָרשלאָגן דיסקאָונטעד פּראָם FREIGHT רייץ צו פּריוואַט קאַסטאַמערז אַזאַ ווי יענע וואַנינג צו נעמען דורכפאָר וואַנס אויף קיין פון די Fred אָלסען Ferries רוץ סערוויסט. פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע און אַ רעגע אָנליין ציטירן פֿאַר דיין געשעפט פאָרמיטל פּראָם אַריבער ביטע
. דריק דא
קונה קער, טעלעסאַלעס & קאָנטאַקט אונדז
אין ferryto.com איר זענען ביכולת צו קריגן לעבן Fred אָלסען Ferries בילעט פּרייסיז, טשעק אַוויילאַבילאַטי, קוק Ferries טיימטייבאַלז און בוך Fred אָלסען Ferries מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם טיקיץ אין אונדזער לאָואַסט פאַראַנען בילעט פּרייַז.
Ferryto.com איז טייל פון די וועלט 'ס גרעסטער אָנליין פּראָם בילעט פאַרשפּרייטונג נעץ פּראַוויידינג די פיייקייַט צו בוך איבער קסנומקס הויפּט European פּראָם אָפּערייטערז כולל מיט Fred אָלסען Ferries צו איבער קסנומקס פּראָם רוץ איבער די וק, France, ספּאַין, ירעלאַנד, האָלאַנד, מזרח אייראָפּע, די מעדיטערראַנעאַן, די באַלטיק און צפֿון Africa.
פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע, ענטפֿערס צו אָפט געשטעלטע פֿראגן אָדער צו קאָנטאַקט אונדז גלייַך ביטע
. דריק דא
קלייַבן Fred אָלסען Ferries Ferries פֿאַר די טשיפּאַסט פּראָם בילעט פּרייסיז צו און פון די פּראָם פּאָרץ פון לאַ פּאַלמאַ, La Gomera, על Hierro, Tenerife, גראַן קאַנאַריאַ, פוערטעווענטוראַ און לאַנזאַראָטע.


c: text/html

text:
דינסטיק יאנואר קסנומקס, קסנומקס-יאָר-אַלט מענטש איז געווען ערעסטיד דורך פּאָליצייַ אין קיפראס נאָך ווייל באַצאָלט די געוועט בייַ די בוקמייקער אין Famagusta פאַלש באַנקנאָטעס אין עוראָס קסנומקס.
קסנומקס יאנואר, דער מענטש געמאכט אַ געוועט אויף קסנומקס עוראָס, דעמאָלט בעשאָלעם לינקס בוקמייקער באקומען קסנומקס עוראָס אַוועקלייגן.
אויף דינסטאג מאָרגן, די באַזיצער פון די אָפיס איז געקומען צו דער באַנק, וואָס וואָלט האָבן לייגן געלט אין די חשבון, אָבער עס אויסגעדרייט אויס אַז די רעכענונג איז געווען פאַלש.
שפּעטער אַז זעלביקער טאָג, ווען די אַלעדזשד אַטאַקער האט קומען ווידער, וואָס וואָלט מאַכן אַ געוועט, די בוקמייקער באַזיצער גערופֿן דעם פּאָליצייַ.
שפּעטער, אַ מענטש איז געווען ערעסטיד פֿאַר קוועסטשאַנינג. קיפראס פּאַליס איז ינוועסטאַגייטינג.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
3טן נאוועמבער
דער 3טער נאוועמבער איז דער 307טער טאג פון יאר (308טער טאג אין אן עיבור-יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 58 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1493 - קריסטאפער קאלאמבוס אנטפלעקט די גוואדעלופ אינזלען.
- 1903 - פאנאמא ווערט אומאפהענגיק פון קאלאמביע.
- 1954 - געעפנט די תל אביב צענטראלע באן סטאנציע.
- 1970 - סאלוואדאר איענדע איינגעשוואירן פרעזידענט פון טשילע.
- 1978 - דאמיניקא ווערט אומאפהענגיק פון בריטאניע.
- 2013 - ליקוי חמה (אין טייל ערטער אַ גאַנצע ליקוי, אין טייל ערטער א רינג ליקוי).
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1901 - לעאפאלד דער דריטער מלך פון בעלגיע (געש' 1983)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פייערטעג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- פאנאמא - אומאפהענגיקייט טאג (1903)
- דאמיניקא - אומאפהענגיקייט טאג (1978)
- מיקראנעזיע - אומאפהענגיקייט טאג (1986)


text:
די פינף שטאפלען פון פארגעניגען
פון הרב נח וויינבערג (זצ”ל)
איבערגעזעצט אין יודיש דורך א.פ.א.ה.
לע”נ הרה”ג ר’ ישראל נח ב”ר יצחק מתתיהו זצ”ל (י”א שבט תשס”ט) לרגל היארצייט שחל בשב”ק בשלח תשע”ב
דער מסילת ישרים (הקדמה) זאגט לא נברא האדם אלא להתענג על ה’, דער אייבערשטער האט נישט באשאפן א מענטש נאר כדי אז דער מענטש זאל האבן פארגעניגען, פונקט ווי איעדער פארשטייט אז א לעפל איז געמאכט צום עסן אין אפילו מען נוצט עס פאר עפעס א א אנדערע צוועק ווי למשל צו פויקן בלייבט עס נאך א אלץ א לעפל צום עסן, די זעלבע זאך א מענטש ארבייט די בעסטע אלץ מענטש ווען ער האט פארגעניגען פון די זאך וואס ער טוט. מיר אלע ווילן לעבן א לעבן וואס איז פיל מיט פארגעניגען. דארף מען זיך פרעגן וואס טוהן מיר צו באקומען די מערסטע פארגעניגען? און וויאזוי קענען מיר אויסנוצן אונזער צייט צו באקומען פון די בעסטע אין העכסטע פארגעניגענס?
וועלכע פארגעניגען/הנאה ווילן עלטערן אז זייער קינדער זאל האבן?? גוטע עסן, גוטע וואקאציע, שפילצייגן, מוזיק און פארברענגען, ממש געוואלדיג!
אבער ווען די קינדער פאנגן אן ווערן עלטער אין זיי ווילן ווייטער נאר פארברענגען די צייט מיטנארישקייטן שפילצייגן אין וואקאציעס ווי איידער ארבעטען, הייבסטו אן טראכטן: “אפשר הייבסטו שוין אן צו לעבן א נארמאל לעבן, ביטע? “ס’איז פיין אין געשמאק צו פארברענגען אפאר מינוט, אבער בדרך כלל דארף דאס לעבן זיין אסאך מער אין טיפער ווי סתם פארברענגען מיט פארגעניגען. מיר אלע ווילן אז אונזערע קינדער זאלן לערנען פלייסיג, חתונה האבן אין פירן א אייגענע שיינע שטוב.
אויב זיי ווערן 25 אין זיי שפילן אין פארברענגען נאך אלץ, טאג איין טאג אויס, הייבסטו אן שרייען, “העלף, ס’טויג נישט!”
יודישקייט זאגט אז הקב”ה איז אונזער טאטע אין הימל, אין מיר זענען זיינע קינדער. און פונקט ווי נארמאלע עלטערן, וויל הקב”ה אז זיינע קינדער זאלן הנאה האבן פון די פארגעניגענס פון לעבן.
לאמיר אדורך גיין די פארגעניגענס איינס ביי איינס און פארשטיין וואס זיי זענען און זעהן ווי שטארק מיר קענען הנאה האבן אויף די וועלט…
עס זענען פארהאן פינף פארשידענע שטאפלען פון פארגעניגען — איעדע איינע איז א קלאס פאר זיך.
די פארגעניגען עראפלאן
לאמיר פארגלייכן די פארשידענע קלאסן פון פארגעניגען צו די זיצן פון אן עראפלאן. די בעסטע אין געשמאקסטע וועג צו פארן איז ערשטע קלאס. פאר די וואס קענען זיך נישט ערלויבן איז פארהאן די צווייטע בעסטע וועג? די צווייטע קלאס. פארשטייט זיך אז קיינער וויל זיך נישט באטראכטן אז זיי פארן אין די צווייטע קלאס, ממילא רופן זיי עס אן ביזנעס קלאס, עקזעקוטיוו קלאס, אדער אמבאסאדער קלאס. דריטע קלאס? דאס איז די טוריסט, קאוטש, אדער עקאנאמישע קלאס.
וואס איז די פערטע קלאס? זיי לייגן דיך אראפ אינטען צוזאמען מיט די חיות אין די באגאדזש אפטיילונג.
פינפטע קלאס? זיי געבן דיך א שטריק אין זאגן, “האלט אן שטארק!”
ווי נאריש איז איינער וואס קען און וויל פארן ערשטע קלאס, אבער ער כאפט זיך קיינמאל נישט ווי אזוי, און אנשטאטס פארט ער די גאנצע לעבן נישט צווייטע אדער דריטע קלאס נאר פינפטע קלאס, קוים וואס ער כאפט זיך אן מיט די נשמה אין די האנט. די טרויעריגע זאך איז, אז אסאך מאל ווערט עס צו שווער אין ער לאזט אפ דעם שטריק.
די מאס פון פארגעניגען
איעדע פון די פינף קלאסן פון פארגעניגען איז אזוי איינציג אין זיין מין אז מען קען נישט פארטוישן צען שטיקער פון די פינפטע קלאס פארגעניגען פאר אפילו איין שטיקעל פון פערטע קלאס פארגעניגען. אויב די ביסטאויסגעהונגערט, וואלסטו דען אויפגעטוישט א גוטע מאלצייט פאר א בליק אויף די שווייצע בערג? אדער וואלסטו דען אויפגעטוישט די ליבשאפט פון דיין לעבן פאר א הערליכע הויז ביים ברעג ים?
איין פארגעניגען קען נישט ווערן אויסגעמאסטען קעגן א צווייטע. פרעגט זיך אויב אזוי, וויאזוי באשטימט מען די ווערטפון א פארגעניגען?
לאמיר זיך פארשטעלן אז עס זאל ווען זיין א גרינגע וועג צו מעסטן פארגעניגן, און אויב די האסט פארגעניגען, געבט עס דיר כח צו גיין מיטן פילן קראפט אנצונעמען פארשידענע שווערע ארבייט. די קענסט פארנעמען אסאך עגמת נפש און שוועריגקייטן, ווייל די כח וואס די באקומסט פון די פארגעניגען שטופט דיך צו גיין ווייטער.
יעצט ווען די פראבירסט אפצושאצן די ווערט פון א געוויסעפארגעניגען, פרעג זיך די פראגע: למשל ווען איך עס אייז-קריעם, וויפיל כח, באקום איך דערפון? אויב איך הער מיך צו צו מוזיק, וויפיל כח באקום איך? אויב איך האב איינעם ליב, ווי ענערגיש מאכט דאס מיר פילן? איז דאס מער ווי עסן אייז-קריעםאדער ווייניגער? און קורצן ס’איז פארהאן א לאגישער וועג פון עס מעסטן.
פאלשע פארגעניגען
אסאך מאל, רעדן זיך מענטשען איין אז זיי באקומען עכטע פארגעניגען – אבער זיי ווערן אויסגעפאפט. ווי למשל, גוטע געשמאקע נארהאפטיגע עסן איז א עכטע פארגעניגען, אבער א שמאָרגאַסבאָרד אנגעפילט מיט כלערליי קרעם-טארטן אין נאשעריי איז פאלש, ס’טוט נאר אנרייצן די גלוסטעניש, אין מ’ענדיגט אפ פארזויערט אין אויסגעשעפט ווי איידער פיל מיט פרישע ענערגיע ס’קען טאקע אויסקוקן געוואלדיג פון אנפאנג, אבער למעשה, געוואלדיג-אויסקוקענדיג אין פרישע ענערגיע זענען צוויי פארשידענע זאכן, אין טאר נישט ווערן אויסגעמישט.
די מערסטע פארשפרייטסטע פאלשע פארגעניגען פארקויפט אין די מערב וועלט איז “פוילקייט”. לאמיר זיך אויסשמועסן פארוואס ס’איז פאלש:
ווען מען פרעגט מענטשען וואס איז די פארקערטע פון ווייטאג, מערסטנס מענטשן וועלן ענטפערן פארגעניגן. אבער אין אמת’ן נישט האבן ווייטאג טוט זיך נאכנישט פארגלייכען צו פארגעניגען!
די פארקערטע פון ווייטאג איז נישט פארגעניגן, די פארקערטע פון ווייטאג איז באקוועמליכקייט. אסאך מענטשען טראכטן אז די בעסטע פארגעניגען וואס איז פארהאן איז א וואקאציע אין האוואי — צו ליגן אויסגעשטרעקט אויף א אויפגעבלאזענע וואסער-בעט, ווען א קיל ווינטל בלאזט דורך דאס פנים, מיט א הויך גלעזל פינא-קאלאדא אין די האנט, אין איעדע ביין אין מוסקל אין דיין גוף ווערט בארואיגט. אבער געב נאר אכט אז די זאלסט נישט איינשלאפן — ווייל די וועסט פארפאסן די גאנצע געשעפט!
שלאפן אין באקוועמליכקייט איז טאקע ווייטאג-פריי. אבער דאס איז נישט די ציל פונעם לעבן!
אין אמת’ן, ווייטאג און שווערע ארבייט איז די פרייז וואס די באצאלסט פאר פארגעניגן. אויב די ווילסט גראדואירן מיט א דעגרי צו קענען באקומען א גוטער פאך, דארפסטו הארעווען אין לערנען פלייסיג. אויב די ווילסט ווערן אן אלימפיק גאלדענע-מאדאל טשעמפיאן, דארפסטו אדורכגיין אנגייווייטאגטע מוסקלען. די וועסט נישט אנקומען דארט דורכן זיצן ביים וואסער אין האוואי.
צוזאמענשטעלען פוילקייט, “באקוועמליכקייט” מיט “פארגעניגען” איז פאלש. עכטע פארגעניגען קומט נאר אלץ א רעזולטאט פון שווערע ארבייט.
די פרייז פון פארגעניגען
כדי צו האבן הצלחה אינעם געיעג נאך פארגעניגן, דארפסטו כסדר האלטן קאפ אויף די פארגעניגען אין נישט אויף די ארבייט וואס ס’נעמט אנצוקומען אהין.
שטעל זיך פאר א חברה באל שפילערס, לויפן ארום אין הויף, זיי שטויסן, ווארפן, שפרינגען, טוען זיי דען איננאכט נעמען די ווייטאג, די שווערע ארבעט וואס זיי פילן? כמעט נישט. די פארגעניגען פון שפילן טוט איבערוועגן אלע אנדערע געפילען.
יעצט וואס וועט פאסירן אויב די וועסט זיי בעטן: “שפילטס מיטן באל ווי געווענליך — לויף, שטויס, שפרינג, ווארף. אבער דאס מאל טוטץ עס אן די באל!” פאר ווי לאנג מיינסטו וועלן זיי קענען שפילן? אפשר פינף מינוט? אן די באל, איז גארנישט דא, וואס זאל אוועקנעמען זייער מחשבה פון די שווערע ארבעט. איעדע טריט קוקט יעצט אויס זייער ווייטאגליך.
געב זיי צוריק די באל, וועלן זיי שפילן פאר נאך צוויי שעה!
אין לעבן, האלט דיין אויג אויף די באל. האלט קאפ אויף די ציל — אין מאך איעדע ארבייט זאל ווערן א פארגעניגען.
זיך אויסלערנען וויאזוי צו נעמען פארגעניגען
מיר קוקן אן פארגעניגען ווי א זאך וואס דארף קומען אוטאמאטיש. אבער ס’איז נישט אזוי פשוט. פונקט ווי די קענסט נישט ריכטיג האבן פארגעניגען פון מוזיק אן זיין א מבין צו מוזיק, אזוי אויך כדי צו פארשטיין וואס פארגעניגען איז, דארפסטו קודם לערנען אלעס וועגן פארגעניגענס.
ס’איז אזוי ווי קאסטן וויין. וויין איז אסאך מער ווי סתם א פליסיגקייט וואס מאכט נאס דיינע ליפן אין מאכט דיך פרייליך. אויב די ווילסט זיין א אמת’ער וויין מבין. דארפסטו צום ערשט גוט באטראכטן דעם האלצערנעם וויין שטאפער. דערנאך באטראכטן די קאליר פון די וויין. דערנאך דרייעסטו די וויין אינעם גלעזעל. דערנאך שמעקסטו די גערוך. הערשט דערנאך טוסטו פארזוכן די וויין, ארייננעמענדיג עס צוביסלעך, לאזנדיג די טעם אין טעקסשור דורכדרינגען אין איבערנעמען די פארשידענע טעם פלעצער פון דיין מויל.
אונזער וועלט איז רייך מיט ברכות אין אוצרות, הצלחות און סוקסעס, סצענעס אין גערוכן, באציאונגען אין ענערגיע. פאטענציאל אין דערגרייכונגען. און אזוי ווי מירגעבן נישט א זויף אריין א אלטער טייערער גלעזל וויין, …זאלן מיר דען נישט געבן די זעלבע רעספעקט פארן לעבן אליינס?
אין סך הכל, געדענק די דריי כללים וואס איז שייך ביי אלע קלאסן פון פארגעניגען:
- ס’איז נישט דא קיין אויסטוישונגס ראטע צווישן די פארשידענע שטאפלען פון פארגעניגען.
- געב דיך אכט פון פאלשע פארגעניגענס.
- פאר איעדע פארגעניגען, איז דיפרייז די ארבייט וואס מען לייגט אריין.
פינפטע קלאס פארגעניגען
פינפטע קלאס פארגעניגען איז די מערסטע פשוט און איז די לעבנס שטייגער פון רוב וועלט. עס איז פיזישע אין מאטעריאליסטישע פארגעניגענס. גוטע עסן, פיינע קליידער, באקוועמע היים, גוטע קאר, פיינע אייז-קריעם, געשמאקע מוזיק, הערליכע סצענעס. דאס נעמט אריין סיי וואספארא זאך וואס ווערט געפילט דורך די “פינף חושים.”
הקב”ה האט באשאפן די פיזישע וועלט כדי מיר זאלן פון איהר הנאה האבן. די גמרא זאגט אז אויב א מענטש האט די געלעגענהייט צו קאסטן א נייע פרוכט אין וויל עס נישט טוען, וועט ער דארפן געבן א דין וחשבון אויף דעם אין די קומענדיגע וועלט.
וואס איז אזוי אינטערעסאנט וועגן פרוכטן? דער אויבערשטער וואלט ווען געקענט באשאפן אזא מין אומבאטעמטע זאפט וואס וואלט געהאט אין זיך אלע מיני ווייטאמינען אין מינעראלן וואס פעלט אויס פאר אונזער געזונט. אבער פרוכט איז די געשמאקע נאש וואס הקב”ה האט געמאכט פאר אונז. ס’איז א ארבייט פון ליבשאפט. קענסטו דיך פארשטעלען אז די מאכסט א געשמאקע נאכטמאל פאר א באליבטער חבר אין דערנאך וויל יענער עס נישט ארייננעמען אין מויל?! אבער ס’איז פארהאן א חילוק צווישן קאסטן פרוכט אין פרעסן פרוכט. אין דאס איז די פאלשע זייט פון די פינפטע קלאס פארגעניגען — צופיל פון א גוטע זאך. ווען די נעמסט אנטייל אין די פינפטע קלאס פארגעניגען אן צו אריינטראכטן אין די מתנה וואס די האסט באקומען, וועסטו צום סוףנישט קענען הנאה האבן דערפון. וויין איז זייער געשמאק אין א קליינער מאס, אריינצוזויפן א גאנצער פלעשל וויין אויפאיינמאל וועט דיך מאכן ברעכן. זיך אנצושטאפן דיין פנים מיט עסן לאזט דיך איבער שפירנדיג נידריג און אנגעפראסן, נישט זאט און אויפגעפרישט.
די שליסל איז באוואוסטזיין, זיין אויף דער וואך. ווען די ווייסט וואס די טוסט, פארלירסטו נישט קאנטראל פון לאזן דיין אפעטיט זאל דיך פארפירן. דאס מיינט נישט זאלסט דיך ארום דרייען מיט א פרעשור אז די דארפסט זיך צוריק האלטן די גאנצע צייט. פיזישע פארגעניגענס זענען געגעבן געווארן פאר אונז פון הקב”ה אין זענען געמאכט געווארן הנאה צו האבן דערפון,עס מיינט זאלסט כסדר זיין אויפ’ן וואך און זיך נישט לאזן פארפירן. איעדע הנאה אין די וועלט איז פון די הייליגסטע זאכן אויף די וועלט אויב מ’טוט עס אויפן ריכטיגן וועג מיט די ריכטיגע כוונה.
האב הנאה פון די אלע פיזישע אספעקטען פון די וועלט. דאס איז די פינפטע קלאס פארגעניגען וואס הקב”ה, אונזער טאטע, האט באשאפן פאר זיינע קינדער הנאה צו האבן.
פערטע קלאס פארגעניגען
אזוי ווי שוין אויבן דערמאנט, עס איז נישט דא קיין אויפטויש ראטע. קיין שום צאל פון די פינפטע קלאס פארגעניגען קען דיך נישט קויפן אפילו איין ברעקל פון פערטע קלאס פארגעניגען.
וועלעכע זאך איז מער ווערט פון אלע געלטער פון די וועלט?
ליבשאפט!
דא איז די באווייז:
שטעל זיך פאר אז מר. שווארץ, אן אינוועסטירער באנקיר אין א גרויסע וואל-סטריט פינאנציעלע פירמע. ער פארנוצט כמעט אלע זיינע טעג פראבירענדיג צו דערגרייכען זיין לעבנס חלום פון פארדינען צען מיליאן דאללאר. ער מיט זיין ווייב האבן דריי קינדער.
איין טאג קומט צו מר. שווארץ אין אפיס באזוכן א באקאנטער רייכער פילאנטראפ מיטן נאמען כהן, כהן באשליסט אנצושטעלן פאר שווארץ זייער א ברייטהארציגער אפפער, כהן זאגט: די האסט דאך פארגעברענגט דיין גאנצן לעבן פראבירענדיג צו פארדינען צען מיליאן דאללאר. איז איך וועל דיר געבן די בעסטע דיעל פון דיין פינאנציעלע קאריער. איך וועל דיר געבן צען מיליאן דאללאר יעצט אויפן מינוט פאר די רעכט צו אדאפטירן איינע פון דיינע קינדער. דיין קינד וועט האבן די בעסטע פון אלעם. די איינציגסטע תנאי איז א די וועסט דארפן אפברעכן איעדען קאנטאקט — די וועסט נישט מער קענען הערן אדער זען דיין קינד פאר די איבערגעבליבענע יארן פון דיין לעבן.
וואס זאגט שווארץ צו די אפפער? זיין פינאנציעלע חלום אין א אויגנבליק! אבער אויפצוגעבן א קינד אויף דעם ארויף? אוממעגליך. “נישטא קיין פארהאנדל. גיי יעצט ארויס פון מיין אפיס.”
צען מיליאן דאללאר. אפילו אזא ווילדער מאס פון פינפטע קלאס פארגעניגען וועט אים נישט איינרעדן צו פארקויפן א קינד. ליבשאפט קען נישט ווערן פארטוישט פאר קיין שום געלט און די וועלט.
אבער וויפיל צייט פארברענגט דען שווארץ מיט זיינע קינדער? אויב זיי זענען ביי אים אזוי טייער, פארוואס איגנארירט ער די פארגעניגען פון ליב האבן זיינע קינדער?
נאך זיין צוזאמענטרעף מיט כהן, איזשווארץ געווארן אויפגעשאקלט: “איך דארף אויסנוצן מער צייט צו פארברענגען מיט מיינע פארמעגענס!” ער רופט שנעל אריין זיין סעקרעטאר אין מעלדט איין אז ער נעמט א צוויי וואכן וואקאציע כדי צו פארברענגען מער צייט מיט זיינע קינדער.
שווארץ יאגט זיך אהיים. נאכן זיך מוטשען פאר א שעה אויפצומאכן דעם קינדער-וואגן, קומט ער ענדליך אן אין פארק. ער האט א געשמאקע צייט מיט זיינע קינדער’לעך. אבער דערנאך קומט צייט פאר נאכטמאל, אפבאדן אין פארציילן א מעשה. נאכן דורכשוויצן עסן קאמפן, א מבול אין די וואנע אין אומצאליגע מאל ליינען די בוך פון “די דריי בערעלעך,” טראסקעט שווארץ אראפ אויף די סאפע, דרייט זיך אויס צו זיין ווייב אין זאגט, “מעגליך אז איך בין געווען אביסל צו יאגנדיג צו נעמען א צוויי וואכן וואקאציע…”
זיך אויסלערנען ליב צו האבן
שווארץ ווייסט אז זיינע קינדער זענען מער ווערט ווי צען מיליאן דאללאר. אבער ער ווייסט נישט וויאזוי מ’האט הנאה פון זיי, ער ווייסט אז קינדער זענען די טייערסטע זאך וואס ער פארמאגט אבער ער האט נישט קיין אהנונג ווי אזוי מ’קען פון זיי האבן פארגעניגען.
די ערשטע שריט איז צו באקומען די מיינונג פון די ווארט “ליבשאפט.”
די גמרא איז מסביר ליבשאפט אלץ א פארגעניגען פון געפיהל וואס מיר באקריגן ווען מ’קוקט טיף אויף די מעלות פון א צווייטן. אויב די טוסט דאס, דעמאלטס אפילו די קינדער ווארפן שניטצלעך איבערן צימער, קענסטו זיי נאך אלץ ליב האבן (אין זיי מחנך זיין אין די זעלבע צייט).
אן א קלארע פארשטאנד וואס ליבשאפט איז, וועסטו נאר קענען זען די שווערע מיה אין ווייטאג וואס נעמט אריין מחנך צו זיין קינדער, אין די וועסט קומען צו די פארטיגע מסקנא אז ס’איז פשוט צו שווער און צופיל ארבייט, אין אויסמוטשענדיג.
וואס איז געווענליך עלטערענס גרעסטע “פארגעניגען?” זייערע קינדער.
וואס איז געווענליך עלטערענס גרעסטע “ווייטאג?” אויך זייערע קינדער.
ס’איז נישט קיין צופאל אז די עלטערענס גרעסטע פארגעניגען איז אויך די קוואל פון זייערע גרעסטע ווייטאג. ווייל ווי גרעסער די פארגעניגען, אלץ מער איז די מיה עס צו באקומען.
דערפאר, אויב מיר ווילן מצליח זיין אין לעבן, די שליסל איז נישט אינגאנצען אוועק צו נעמען די ווייטאג — דאס איז אוממעגליך. נאר ענדערש האלטן קאפ אויף די פארגעניגען וואס מיר באקומען אלץ א באלוינונג פאר די אלע מיה.
עכטע ליבשאפט אנטקעגען פאלטשע ליבשאפט
די פאלשע זייט פון ליבשאפט איז די פאנטאזיע אז עס איז פריי פון מיה — עפעס וואס טוט בלויז צופעליג פאסירן צו דיר. ליבשאפט איז א בליץ פון מזל אן א גראם אדער טעם. די ארבייטס נישט אויף ליב האבן מענטשען. ס’פאסירט אמאל יא צו דיר און אמאל נישט. דערפאר פונקט ווי גרינג ס’איז “אריינצופאלן אין ליבשאפט,” די זעלבע קענסטו “ארויספאלן פון ליבשאפט.”
יעקל אין רבקה האבן חתונה געהאט, די ליבשאפט איז געוואלדיג אין ניינטן הימל, מ’האט נאך אזוינס נישט געזען.
די יארן לויפן, זיי האבן קינדער, קויפן א גרויסער הויז, מיט נאך א גרעסערן מארדגעדזש. יעקל ארבייט גאר שווער צו באצאלן די ביללס, בלייבנדיג אין די אפיס איעדע נאכט ביז שפעט אריינצוכאפן נאך ארבייט.
די שלום בית ווערט שוואכער אין שוואכער, מיט די צייט הייבט אן צו פליען טעלערס, ביז מען קען שוין ממש שניידן די שנאה מיט א מעסער, זיי זענען ארויסגעפאלן פון ליבשאפט!
די פראבלעם? יעקל האט נישט גענוג אינוועסטירט צייט, קאפ, און מח צו פארשטיין די כאראקטאר פון זיין רבקה’לע אין ערשט דערנאך צוקומען צו אן אמתער ליבשאפט און דווקא דורכן טיפן פארשטאנד ווער זי איז. יעקל’ס ליבשאפט איז נישט געבויט אויף פלאג אין מיה צו אנטפלעקן אירע מעלות און זעהן ווער זי איז.
די הייליגע תורה זאגט אז “אדם האט געוואוסט זיין ווייב חוה.” ליבשאפט איז געבויט אויף וויסענשאפט. די טיפער די פארשטאנד איז, אלץ מער קענסטו ליב האבן.
אבער די מערב וועלט טראכט אז ליבשאפט איז נישט עפעס וואס מ’קען זיך וועלן, ליבשאפט איז עפעס וואס “ס’פאסירט.” איז דערפאר אויב די האפסט צו בלייבן חתונה געהאט, איז די עצה צו ווארטן אין האפן אז ס’וועט שוין אויף אן אופן זיך אויסארבעטן. מיט די וועג איז שוין נישט קיין וואונדער, אז די ראטע איז איבער 70 פראצענט חתונות אין די מערב וועלט ענדיגט זיך אין א גט.
פאלשע ליבשאפט איז נישט ליבשאפט, ס’איז נאר א פיזישע אטראקציע, אבער פאלש. עכטע ליבשאפט האלט זיך אן אויף אייביג.
אונז זעען מיר דאס אין די באציאונג צווישן עלטערן אין קינדער. קיין שום עלטערן וועקט זיך נישט אויף אינדערפרי אין באשליסט: “איך האב אפגעמאכט אז איך האב בעסער ליב דעם שכנ’ס קינדער, זיי וויינען נישט ביינאכט, אין זיי באקומען בעסערע צייכנס אויף רעכענן. עטץ קינדער ציעטס ענק ארויס פון דא. די שכנים ציען זיך אריין.”
טויט משוגע, אמת? מיר געבן קיינמאל נישט אויף די ליבשאפט מיט אונזערע קינדער, ווייל מיר האבן זיי אמת’דיג ליב.
וויאזוי ווייסטו אויב די האסט די אמתע ליבשאפט אדער פאלשע ליבשאפט? אויב די הערסט דיך זאגן, “ער איז פערפעקט,” אדער “זי איז פערפעקט!” זיי געווארנט! דאס איז נישט עכט. ס’איז א זיכערע צייכן פון פאלשע ליבשאפט.
עכטע ליבשאפט נעמט שווערע ארבייט. די דארפסט זיין גרייט ארייצולייגן די מיה.
דריטע קלאס פארגעניגען
וואס אין וועלט קען שטופן א מענטש אויפצוגעבן עפעס וואס זיי האבן די מערסטע ליב?
א סיבה, א צוועק. די טרייב צו מאכן א חילוק אויף די וועלט. אויפטוהן עפעס, די באגער פאר העכערס אין לעבן. די נויט צו טוען די ריכטיגע זאך.
שטעל זיך פאר אז טעראריסטען האבן פארכאפט אן עראפלאן אין זיי דרייען זיך אויס צו דיר אין בעטן דיר: “שיס אויס די אלע רייזענדע, און אויב נישט וועלן מיר הרגענען דיך מיט דיינע קינדער.”
די קענסט עס נאך אלץ נישט טוען. די קענסט נישט הרגענען אומשולדיגע מענטשען אפילו ס’וועט מיינען אז די ראטעוועסט דיין אייגענע לעבן און פאמיליע. די וועסט ענדערשט שטארבן.
אין יודישקיייט זאגן מיר: אויב די ווייסט נישט פארוואס די ביזט גרייט צו שטארבן, דעמאלטס האסטו נאכנישט אנגעהויבן לעבן. אנדערש איז די גאנצע זאך נישט מער ווי א שפיל. אויב די האסט נישט קיין העכערס אין דיין לעבן, דעמאלטס קענסטו האבן אלע פיזישע הנאות, די שענסטע וואקאציעס אין אפילו די בעסטע מאן/ווייב אין קינדער, און מיט דעם אלעם פילן אז עפעס פעלט.
זיך אויסלערנען אפצושאצן גוטסקייט
עס נעמט גרויס מיה צו זיין א עכטער גוטער מענטש. אבער רוב מענטשען קומען קיינמאל נישט אן צו די ציל. זיי ענדיגן אפ זייענדיג “נישט שלעכט” — דאס הייסט זיי הרגענען נישט, גנבענען נישט אדער טוען נישט אנדערע פארשידענע גרויסע עבירות. אבער זיין גוט איז אסאך מער ווי נאר “נישט זיין שלעכט.”
איז אויב אזוי פארוואס פראבירן מיר נישט? ווייל צו טוען דערין קוקט ענדערשער אויס מער ווי א מוטשעניש, א שוועריגקייט, ווי איידער א פארגעניגען.
די ביסט אויף וואקאציע איו ניא יארק סיטי, ארומפארענדיג אין איינע פון די טור-שיפלעך באטראכטענדיג די בארטן פוןי מאנהעטן\. אין דער צייט וואס די האלטסט אינמיטן באטראכטן די סטאטוע פון ליבערטי, פאלט איינע פון די טוריסטן ארויס פון שיף. ער קען נישט שווימען — ער טרענקט זיך. די שפרינגסט אראפ פון שיף אין די איסט-ריווער—וואס איז שמוציג פון מיסט, טויטע פיש — אבער ס’אינטערעסירט דיך נישט, די פראבירסט ראטעווען א מענטשנס לעבן. די כאפסט אים אן, ער ראנגעלט זיך — די ווערסט איינגעטונקען אין די מיאוסע וואסער — ענדליך הערט ער אויף זיך צו ראנגלען, אבער ער איז שווער ווי בליי — די שלעפסט אים ארויף מיט דיין גאנצער כח — קוים וואס די אטעמסט, די וואסער שטינקט.
ענדליך, נאך אפאר מינוט וואס קוקט אויס ווי א אייביגקייט, שלעפסטו אים צו צום בארטן. מענטשען זענען דארטן צוצולייגן א האנט, אין אן אמבולאנס נעמט דעם אומגליקליכן פארטראנקענעם צום נאנטן שפיטאל. ברוך השם, ער לעבט, ער הוסט אין שפייט אביסל גרויע וואסער, אבער ער וועט עס איבערלעבן און זיין בסדר. די גייסט צוריק אין דיין האטעל אין נעמסט א שויער זיך אפצווואשן פון די מיאוסע קלעבאכץ אין די גערוך פון פארדארבענע פיש. די זאגסט צו זיך, “איך קום דא קיינמאל און מיין לעבן נישט צוריק!”
עס גייט אדורך דרייסיג יאר אין הונדערט וואקאציעס, וועלכע איז די מערסטע געדענקבארע וואקאציע? דעמאלטס ווען די מענטש איז ארויסגעפאלן פון די שיף אין די האסט איהם געראטעוועט דאס לעבן!
ס’איז זייער געשמאק זיך צו דערמאנען אין האבן פארגעניגען פון א גוטע זאך וואס מ’האט געטוען אמאל. אבער פארוואס זאלסטו נישט פון פאראויס זוכן די געללעגענהייט צו טוען גוטס? אין נאכמער — האלט קאפ אויף די גוטס בשעת די טוסט עס! וואלט דאס נישט געווען א הויכע פארגעניגען?
אויסקוקן גוט אנטקעגען זיין גוט
טייל מאל וועלן מענטשען טוען פארשידענע אקציעס פון קוראזש וואס איז עכט נאריש. קינדער שפילן פארשידענע נארישע שפילן ווי שפרינגען א שטאק אדער אריינלויפן מיטן קאפ אין וואנט אין זיי ווערן צומזיק’ט אדער געהרגעט. זיי ווערן צומישט אין מיינען אז זיי טוען א נאבעלע זאך. דאס איז איינע פון די פאלשקייט פון די דריטע קלאס פארגעניגען.
די מערב וועלט האט נאך א ווערסיע פון פאלשע דריטע קלאס פארגעניגען: פינאנציעלע סוקסעס. די קענסט זיין א גוטער מאן, א גוטער פריינד, א געטרייער מענטש, א טראכטער, א קלוגער — אבער אויב די האסט נישט געמאכט אסאך געלט, ביסטו א דורכפאל.
אפאר יאר צוריק, האט א ברינקס דעליווערי טראק פארלוירן אפאר זעקלעך געלט. די הונטערשטע טיר האט זיך אויפגעפענט אין מיליאנאן דאלארן האבן זיך ארויסגעוואלגערט אין די גאסן, צושפרייטענדיג די געלט דורך די ווינט. איעדער איינער האט געכאפט וואס זיי האבן געקענט. אבער ס’איז געווען איינער וואס איז אריינגעקומען אין באנק אין צוריקגעברענגט 50,000$.
די פרעסע האט אויסגעפרעגט דעם מענטשענס טאטן, וואס האט געזאגט: “מיין זון איז א שוטה!” אין זיי האבן אויך אויסגעפרעגט איינער פון זיינע מיט-ארבייטערס וואס האט געזאגט, “דער באשעפער האט אים געגעבן א מתנה, אין דער פאריקטער גייט אין געט עס צוריק.”
די פאלשע זייט פון “זיין גוט” איז “אויסקוקן גוט.” אסאךמענטשען געבן אויס א געוואלד מיט כח, פלאג אין מיה פראבירענדיג צו געוואונען די באוואונדערונג פון אנדערע. וועגן דעם זענען מענטשען אלץ אזוי גרייט זיך צו לאזן אידענטיפיצירן ביי זייער קאריער. “איך בין א סטאק-בראוקער, וויצע-פרעזידענט פון מארקעטינג, א סוקסעספולער ביזנעס סוחר.” אויב אנדערע זענען איבערגענומען, דאס מאכט אונז פילן אז מיר זענען וויכטיג.
פאל נישט פאר “אויסקוקן” גוט. אמת’ע גוטסקייט קומט פון טוען די גערעכטע זאך.
אלפערט נאובל איז געווען א רייכע שוועדישע ביזנעס מאן, וואס האט געגרינדט די נאובל-פרייז, וואס האט אים געמאכט דאס טוען?
נאובל איז געווען א אויסטרעפער פון דיינעמאט אין איינער פון די וועלטס גרעסטע פראדוצירעס פון אויפרייס-מאטעריאל. ווען זיין ברודער איז געשטארבן, האט די לאקאלע צייטונג געמאכט א טעות אין געדרוקט אלבערט’ס ביאגראפישע באשרייבונג פון זיין טויט אנשטאטס זיין ברודערס. ווען אלבערט האט דאס געליינט אין געזען אז זיין לעבן האט געציילט פאר אזויפיל חרבנות אין אומברענגענס, איז ער געווארן צושאסן “דאס איז מיין לעבן? איך מוז טוען עפעס גוטס.” עס איז דעמאלטס געגרינדעט געווארן די נאובל-פרייז פאר די מענטשן וואס טוען גוט’ס אויף די וועלט.
צווייטע קלאס פארגעניגען
צווייטע קלאס פארגעניגען קען ווערן אידענטיפיצירט דורך איר פאלשע זייט. פארוואס פארא ציל וועלן מענטשען אויסשחטען אומשולדיגע לעבענס? צו באקומען מאכט.
סטאלין ימ”ש, אידיי אמין ימ”ש (אוגאנדישער דיקטאטאר), היטלער ימ”ש — א לאנגע ליסטע פון רשעים און רוצחים וואס זענען געווען גרייט אויסצוהרגענען מיליאנען צו באקומען מאכט. צו באשאפן א קומאניסטישער לאנד. צו באשאפן א וועלט באהערשט פון ריינע אריען ראסע. אבער די סארט מאכט איז פאלש. אזא מין מאכט טוט נאר אנזייען חרבנות.
עכטע צווייטע קלאס פארגעניגען איז די מאכט פון באשאפן. צום ביישפיל, א מעלער האט קאנטראל איבער זיין אויגן, זיין האנד, אין די פארב, בכדי צו קענען איבערזעצן זיינע געדאנקן צו א רעאליטעט. ער נעמט פארשלאפענע מאטריאל אין דרייט עס איבער צו עפעס פראדאקטיוו, נוצבאר, אין הערליך.
אבער מענטשען צומאל מאכן די טעות פון באשאפן דורך קאנטראלירן מענטשען אין זיי צווינגען אים נאכצוגיין, א דיקטאטאר טוט פארדרייען מענטשען צו באקומען קאנטראל, אבער במשך די פראודעצאר טוט ער חרוב מאכן לעבענס אין געזעלשאפט. ס’איז נאר א פאנטאזיע פון באשאפן.
די וועג צו וויסן אויב די טוסט באשאפן אדער קאנטראלירן איז צו קוקן אויף די רעזולטאטן איז:
באשאפן געט אנדערע מענטשען פארגעניגען. קאנטראל פירט צו חרבנות.
וואס וואלסטו ענדערשער געווען: א ארבעטער אדער א בעל הבית? כאטשיג יעדער פארשטייט אז א קאמפאני קען נישט פונקציאנירען אן ארבייטערס, דאך זענעןמענטשען ענדערשער צופרידען צו זיין די בעל הבית. אנשטאטס פשוט נאכפאלגן באפעלען, האסטו די מאכט צו באשאפן, צו ווייזן, צו פלאנירן אין צו פארשטיין.
ענליך צו דעם, איינע פון די גרעסטע ביישפילן פון צווייטע קלאס פארגעניגען איז באשאפן א פאמיליע: געבן געבורט צו קינדער, דערנאך איינפלאנצן און זיי זעלבס-ווערדע, אין זיי אויספארמען אין געזונטע, באזעצענע, געשמאקע, און געלונגענע פערזענליכקייטן.
די רייץ פון באשאפן נעמט זיך פון השי”ת, וואס ער איז דער וואס האט און טוט כסדר באשאפן די וועלט, א יש מאין, און ווען מיר באשאפן עפעס זענען מיר טועם א קליין חלק פון אט די ג’טליכע מאכט.
ערשטע קלאס פארגעניגען
שטעל זיך פאר איינער וואס האט אויסגעארבעט די פיר קלאסן פון פארגעניגן. ער/זי האט הנאה פון געוואלדיגע רייכקייט אין פיזישע פארגעניגענס, א הערליכע ליבליכע פאמיליע, העכערס אין לעבן, כח און מאכט גענוצט נאר אויף צו ברענגען גוטסאויף די וועלט. אבער דאך איז דא עפעס וואס פעלט נאך.
א פארבינדונג מיט הקב”ה.
קיין שום מענטש איז נישט אינגאנצען צופרידן אויב ער/זי איז נישט אין קאנטאקט מיט די העכערע זייט. ווען אלעס איז געזאגט אין געטוען, זוכט איעדער פון אונז ארויסצוקריכן פון די באגרעניצן פון די פיזישע וועלט אין זיך אנקניפן מיט די גרעניץ-לאז. צו ווערן איינס מיט הקב”ה.
וואס וואלסטו געטוען אויב איך זאג דיר אז, “איך האב א צימער ווי די קענסט דיך אראפ זעצן אין רעדן מיט הקב”ה דער מלך מלכי המלכים אליינס פאר א שעה.” וואלסטו ווען נישט געשפרינגען פאר אזא געלעגענהייט? וואלט עס נישט געווען די שטערקסטע און שענסטע איבערלעבונג און דיין לעבן?
עס וואלט געווען אויסער די וועלט!
מיר אלע האבן געהאט מאמענטען ווען מיר זענען ערשטוינט געווארן פון די הערליכקייט פון לעבן — די געבורט פון א קינד, באטראכטען די שטערענס פון אויבן, א ליכט שטורעם. עס נעמט אוועק אונזער אטעם. דאס איז די איבערלעבעניש פון נעמען אונזער קליינער באגרעניצטער גוף אין עס פארבינדן מיט עפעס אסאך העכער. ארויס קריכן פון אונזער אייגענער באגרעניצקייט אין זיך פארבינדן מיט די איינציקייט פון הקב”ה.
ערשטע קלאס פארגעניגען איז נישט צום פארגלייכען צו קיין איין אנדערע איבערלעבעניש. גארנישט וואס איז באגרעניצט, גארנישט וואס איז געבונדן אין די פיזישע וועלט קען זיך נישט פארגלייכען צו א פארבינדונג אונזער גרעניץ-לאזער באשעפער.
דאנקבארקייט באציאונג
פאר די גרעסטע און טייערסטע פארגעניגען, דארפן מיר באצאלען מיט די טייערסטע פרייז. דאנקבארקייט.
כדי זיך צו קענען באהעפטען מיט הקב”ה, דארפסטו זיך אויסלערנען וויאזוי צו קענען אפשאצן די אלע גוטס וואס ער האט געטון פאר דיר. דאס מיינט אויפגעבן די מחשבה אז די אליין ביזט פאראנטווארטליך פאר דיינע אויפטוען. און עס ערפילן מיט די מחשבה אז אלעס איז א מתנה פון הקב”ה. פונקט ווי איעדע שטרייך פונעם א בארימטען מעלערס בערשטל האט זיין אונטערשריפט דערויף, אזוי אויך האט איעדע זאך אין די וועלט הקב”ה’ס אונטערשריפט דערויף. מיר דארפן זיך נאר אויסלערנען וויאזוי עס אפצושאצן.
אויב די נעמסט דיך די מיה אפצושאצן די מתנות וואס הקב”ה האט דיך באגאסן, דעמאלטס וועסטו האבן אזא קלארע באוואוסטזיין פון הקב”ה’ס גרויסקייט אז אלעס וואס די טוסט וועט ווערן ארומגענומען מיט א געפיל פון זיין ליבשאפט אין אנווייזונג. די וועסט זיין איבערגענומען העכער אין נאכמער ווי סיי וואספארא פארגעניגען נאר מעגליך.
אין פאקט, דאס איז די העכסטע ציל פארוואס די מענטש איז באשאפן געווארן. מיר זענען אראפ געברענגט געווארן אויף די ערד בכדי איבערצוקומען די וועלטליכע פאנטאזיעס אין צו נוצן אונזער פרייע בחירה צו בויען א באציאונג מיט הקב”ה. ער וואלט אונז ווען געקענט באשאפן אלץ ראבאטס, אבער הקב”ה וויל נישט דאס. ער וויל א אמת’ער באציאונג מיט אונז– וואס מיינט אז מיר מוזן דאס אויסקלויבן.
פארוואס איז דאנקבארקייט אזא שווערע באוואוסטזיין זיך צו האלטן דערביי? ווייל א מענטשענס ‘איך’ טוט אלץ הונגערן פאר אנערקענונג אין זעלבסטשטענדיקייט. אויב ס’איז דא נאר א באגריף פון פארשולדיגקייט פאר איינעם אדער עפעס שטעלן מיר זיך תיכף אפ. אונז ציט ענדערשער צו גלייבן אז מיר האבן אלעס אליין געטון.
נאך א פאלשע זייט פון די ערשטע קלאס פארגעניגען איז צו טראכטן אז איינער אנדערש אדער עפעס אנדערש טוט צושטעלען פאר אונזערע געברויכן. אויב די טראכטס אז דיין קאריער אדער דיין באליבטער איז די אונטערשטע שורה וואס וועט אנפילן אלע דיינע געברויכן, דעמאלטס לעבסטו אין א גרייז. ווייל אלע דע זאכן קענען פארשוואונדן ווערן. נאר הקב”ה האט די אבסאלוטע מאכט אין נאר הקב”ה איז פאר אייביג!
דערגרייכן די שטערענס
שטעל זיך פאר דאס ארויפשיקן פון א ראקעט שיף. ווען די פיפנטע סטאנציע צינדט זיך אן דעמאלטס געשעט ‘ליפט-אופ.’ אין די פערטע סטאנציע פון אנצינדן, שניידט די ראקעט אדורך די אטמאספערע מיט א שנעלקייט פון 100 מייל פאר א סעקונדע. די דריטע סטאנציע שטופט אריין די ראקעט אין ‘ארביט.’ די צווייטע סטאנציע לייגט די ראקעט אויף א וועג צו א ספעציפישע דעסטינאציע. אין ענדליך, די ערשטע סטאנציע לאנדטעט דיך אויפן לבנה.
דאס זעלבע איז מיט די פינף שטאפלען פון פארגעניגען. פינפטע סטאנציע איז פיזישע פארגעניגען, געבענדיג דיך די ענערגיע פאר ‘ליפט-אופ.’ אבער אויב די קומסט נישט אן צו די פערטע סטאנציע — ליבשאפט — פלאפ. אבער וואס לייגט דיך עכט אריין אין ‘ארביט’ איז זעלבסט רעספעקט, העכערקייט, אין טוען גוטס אויף די וועלט. איינמאל די ביסט אין ‘ארבייט,’ וועסטו נאך אלץ דארפן די שטופ פון די צווייטע סטאנציע – באשאפן, מאכט — דיך צו שטויסן אנטקעגן דיין דעסטינאציע, אין ענדליך, די ערשטע סטאנציע איז צו לעבן אין זיך פארבינדן מיט הקב”ה.
אין יודישקייט, טוט שבת אונז געבן די געלעגענהייט הנאה צו האבן אלע קלאסן פון פארגעניגען אין איין טאג. קודם דארפסטו אויסשטעלען דעם טיש מיט א הערליכע ווייסע טישטוך, די בעסטע טשיינע אין זילבערווארג, בלומען, א הערליכע אנגעצינדענע לייכטער, געשמאקע עסענווארג אין וויין. דאס איז פינפטע קלאס פארגעניגען, ‘ליפט-אופ.’ דערנאך, בענטשסט די דיינע קינדער מיט הייסע טרערן און קישעס, אין ווען מיר אלע ארום די טיש צוזאמען, די ווארעמקייט פון די פאמיליע שיינט. מיר האבן ליבשאפט, פערטע קלאס פארגעניגען, אין מיר פארן א מייל א מינוט. אויב מיר זינגן הארציגע ניגונים אין רעדן ווערטער פון תורה, דעמאלטס פארשטייען מיר די העכערקייט אין טיפקייט פונעם טאג, אין אזוי פארט עס געשמאק. אויב די ווייסט וואס דיינע צילן אין לעבן זענען, דאס איז די מאכט פון צווייטע קלאס פארגעניגען. אין דעמאלטס האסטו דערגרייכט די צוועק פונעם טאג שבת — זיך באהעפטען מיט הקב”ה.
ווייס פארוואס די לעבסט. דער באשעפער האט אונז באשאפען צו האבן פארגעניגען. ס’איז שווערע ארבייט צו ווערן אן אלימפיק לויפער, אין ס’איז נאך שווערערע ארבייט צו ווערן א טשעמפיאן מענטש. אבער די ביסט נישט באשאפן געווארן פאר באקוועמליכקייט. די ביסט געבוירן געווארן צו האבן פארגעניגען. איז ממילא מאך א באשלוס. פאר ערשטע קלאס!


text:
אלבערט דער ערשטער פון בעלגיע
אלבערט דער ערשטער פון בעלגיע (בריסעל, 8טן אפריל 1875 - מארש-לע-דאם, 17טן פעברואר 1934) (זיין פולער נאמען: אלבערט לעאפאלד קלעמענט מארי מיינראד; פלעמיש: Albert Leopold Clément Marie Meinrad), דער דריטער קעניג פון די בעלגיער פון 23סטן דעצעמבער 1909 ביזן שטארבן.
אלבערט איז דאס פינפטן קינד, און דער צווייטער זון, פון פרינץ פיליפ פון פלאנדערן (וואס איז א ברידער פון לעאפאלד דער צווייטער) און פרינצעסין מארי פון האהענצאלערן. פרינץ פיליפ איז געווען דער דריטער זון פון לעאפאלד דער ערשטער פון בעלגיע.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אלבערט האט געהייראט אין 2טן אקטאבער 1900 צו עליזאבעט גאבריעל וואלערי מארי, די פרינצעסן פון בייערן (פון די וויטעלסבאך פאמיליע). זיי האבן געהאט דריי קינדער:
- לעאפאלד (שפעטער: לעאפאלד דער דריטער)
- קארל (די שפעטער פרינץ-רעגענט)
- מארי יאסע, שפעטער די קעניגן פון איטאליע, ביז די איטאליענישע פאלק האט אומגעווארפן דאס מאנארכיע, און איינגעפירט רעפובליק.


text:
וואסער
וואסער פארנעמט ניינציג פראצענט פונעם מענטש'ס קערפער. עס דער סאמע קריטישסטער וויכטיגסטער באשטאנדטייל וואס דער קערפער מוז דאס האבן.
עס איז א כעמישע קאמבינאציע פון הידראגען (וואסערשטאף) מיט איין אטאם פון אקסיגען. זיין כעמישע סימבאל איז H2O. דאס באדייט 2 אטאמען פון הידראגען און איין אטאם פון אקסיגען.
ריין טרינקוואסער איז נייטיג פאר מענטשן און אלע לעבעדיקע באשעפענישן. במשך די לעצטיגע צענדליקער יארן איז זיכער טרינקוואסער געווארן מער צו באקומען אין כמעט אלע לענדער פון דער וועלט.
וואסער שפילט א חשובע ראלע אין דער וועלט עקאנאמיע און ווערט געניצט אין אסאך אינדוסטריעס. בערך 70% פון פרישוואסער ווערט געברויכט אין לאנטווירטשאפט.
ווען מען וויל רייניגען וואסער, לייגט מען צו א כעמיקאל וואס הייסט "אזאן", דאס באשטייט פון 3 אטאמען פון אקסיגען, דעמאלטס ווערט דאס וואסער פאר א קורצע צייט H2O4, און עס ווערט געצנליך אויסגערייניגט, דערנאך וועפט אויס דער אזאן כעמיקאל, און דאס וואסער ווערט צוריק איר געהעריגע באשטאנדטייל פון H2O, אבער גענצליך ריין.
אויף דער ערד פלאנעט, ווען וואסער איז נידריקער פון 0 גראד צעלזיוס ווערט זי אייז, און ווען די וואסער איז העכער פון 100 גראד צעלזיוס ווערט זי פארע.
וואסער באדינט דעם מענטש צו:
- טרינקען
- וואשן דעם קערפער אדער רייניקן
- קאכן
- אנטרינקען פלאנצונגען
- אפקילן און ווארעמען
- צעשמעלצן (אויסלייזן)
- נאוויגאציע אויפן ים
- ארויסגעבן ענערגיע
- שווימען
- אונטערשווימונג
- אויסלעשן פייער


text:
פאטענץ
פאטענץ ((העברעיש: "חזקה", ענגליש: "exponentiation")) איז אן אריטמעטישע אפעראציע אויף צאלן. דער פשושסטער אופן פון פאטענץ איז איבערגעחזרטע טאפלונג. מען שרייבט א פאטענץ מיט א מדרגה אדער כפל אנצייגער; די מדרגה שרייבט מען קליינטשיק, אויבן, ביי דער רעכטער זייט פונעם נומער, אזוי: , און דאס צייכנט אן צו טאפלען דעם באזיס נומער A מיט זיך אליין אזוי פיל מאל ווי די מדרגה b ווייזט.
צום ביישפיל: ווען עס שטייט פאר אונדז דער טערמין דארפן מיר טאפלען דעם 3 מיט זיך אליין 4 מאל. וואס קומט אויס . און מע זאגט עס ארויס "דריי צום פערטן כח" אדער "דריי צו דער פערטער מדריגה".
א מדריגה איז חל נאר אויפן באזיס נומער. צב"ש אויב דער באזיס נומער איז מיט א מינוס, דאפלען מיר ניט דאס מינוס סיידן אויב דער באזיס נומער מיטן מינוס זיינען מיט קלאמערן. למשל
באשטימטע וועגן ווי צו רעכענען איינלערנונגען מיט מדרגות.
- ווען איינער וויל זאגן 100000 קען ער אויך שרייבן: , וואס מען זאגט ארויס: 10 צו די פינעפטע כוח.
- דאס ווערט גענוצט אסאך אין נומערן סיסטעם און איז אויף וואס א נומערן סיסטעם איז געבויעט. לויט וויפול סימבאלס מען האט איז וויפול מען קען ציילען אין א קאלום, וואס יעדע קאלום מיינט די בעיס פון די נומערן סיסטעם צו די כוח פון די קאלום. למשל די דריטע קאלום אין דעסימאל וואס איז די הונדערטער קאלום, איז די הונדערטער קאלום ווייל עס איז 10 צו די צווייטע מדרגה (די ערשטע קאלום איז אלעמאל די נול קאלום).


text:
כי תקנה עבד עברי
בס”ד
א גוטן טייערע חבירים וידידים
לעצטע וואך אין די פרשה האבן מיר זוכה געווען נאכאמאל אדורך צו לעבן מעמד הר סיני, ווי השי”ת האט אונז געגעבן די תוה”ק, און געהערט די עשרת הדברות, ווי השי”ת זאגט: אָנֹכִי ה’ אֱלֹקֶיךָ אֲשֶׁר הוֹצֵאתִיךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם מִבֵּית עֲבָדִים, איידער מיר פאנגן אָן די וואכעדיגע פרשה, לאמיר פארשטיין פארוואס שטעלט זיך השי”ת פאָר צום כלל ישראל מיט דעם וואס ער האט אונז ארויסגענומען פון מצרים, און נישט מיט דעם אז ער איז דער וואס האט באשאפן שמים וארץ, און אָן אים איז קיין וועלט נישט דא?
אין די וואכעדיגע פרשה פאנגט די פסוק אָן: וְאֵלֶּה הַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר תָּשִׂים לִפְנֵיהֶם, כִּי תִקְנֶה עֶבֶד עִבְרִי וכו’ וְאִם אָמֹר יֹאמַר הָעֶבֶד אָהַבְתִּי אֶת אֲדֹנִי וכו’ וְהִגִּישׁוֹ אֶל הַדֶּלֶת אוֹ אֶל הַמְּזוּזָה וְרָצַע אֲדֹנָיו אֶת אָזְנוֹ בַּמַּרְצֵעַ וַעֲבָדוֹ לְעֹלָם – דאס זענען די משפטים וואס די זאלסט לייגן פאר זיי, אויב א מענטש וועט קויפן א עבד עברי, זאל די קנעכט ארבעטן פאר זעקס יאר און ביים זיבעטן גייט ער ארויס פריי וכו’, און אויב וועט דער עבד זאגן איך האב ליב מיין הער, מיין ווייב, מיינע קינדער און איך וויל נישט ארויסגיין פריי, זאל אים די הער ברענגן צו בית דין, און ברענגן צום טיר אדער מזוזה, און אים באָרן די אויערן מיט א בארער, און ער בלייבט א קנעכט פאר אייביג.
זאגט רש”י הקדוש, ומה ראה אזן להרצע מכל שאר אברים שבגוף, אמר ר’ יוחנן בן זכאי אזן זאת ששמעה על הר סיני לא תגנוב והלך וגנב תרצע, ואם מוכר עצמו אזן ששמעה על הר סיני כי לי בני ישראל עבדים והלך וקנה אדון לעצמו תרצע – וואס עפעס באָרט מען דוקא די אויערן? זאגט ר’ יוחנן בן זכאי, די אויערן וואס האבן געהערט ביים בארג סיני לא תגנוב מען טאר נישט גנבענען, גייט און גנבעט יא?! אדער די אויערן וואס האבן געהערט ‘כי לי בני ישראל עבדים’, השי”ת זאגט איהר זענט מיינע קנעכט, און די גייסט און מאכסט זיך א קנעכט פאר א צווייטן?! דערפאר טוט מען אויסבאָרן די אויערן.
מיר דארפן פארשטיין א) וואס ליגט אזוי יסודות’דיג אין די פרשה פון עבד עברי אז די תורה הקדושה פאנגט אָן די משפטי התורה מיט איר? ב) אויב די טעם פארוואס מען בארט די אויערן איז ווייל זיי האבן געהערט אז מען טאר נישט גנבענען, אדער ווייל זיי האבן געהערט דעם כי לי בני ישראל עבדים, פארוואס הייסט די תוה”ק בארן נאר נאך די זעקס יאר ווען דער עבד האלט נישט ביים ארויסגיין, באָר אים גלייך ווען ער גנבעט, אדער גלייך ווען ער נעמט אויף זיך די עבדות?
די גמרא אין מסכת קידושין זאגט: תנו רבנן כי טוב לו עמך, עמך במאכל עמך במשתה, שלא תהא אתה אוכל פת נקיה והוא אוכל פת קיבר, אתה שותה יין ישן והוא שותה יין חדש, אתה ישן על גבי מוכין, והוא ישן על גבי תבן, מכאן אמרו כל הקונה עבד עברי כקונה אדון לעצמו – די תוה”ק זאגט טייערע בעל העבד, די זאלסט נישט עסן גוטע ברויט ווען די האסט נישט גענוג פארן עבד, און ער וועט דארפן עסן שווארץ ברויט, די טרינק נישט אלטע טייערע וויין און פארן עבד וועסטו געבן נייע ביליגע, די שלאף נישט אויף א פיינע קישן ווען דיין עבד דארף שלאפן אויף שטרוי, און די גמרא פירט אויס אז פון די דינים נעמט זיך די מאמר וואס די וועלט זאגט דער וואס קויפט זיך אַן עבד, קויפט זיך א הער.
לאמיר פארשטיין, א מענטש קויפט זיך א עבד, א קנעכט וואס זאל אים באדינען און פלוצלינג ווען ער האט נאר איין גלעזל וויין, איין קישן צו שלאפן, מעג ער עס נישט ניצן ווייל זיין עבד דער איד’עלע וואס האט געגנבעט און האט נישט צו באצאלן וועט נישט האבן? ער זאל זיך פרייען אז איך האב אים געקויפט יעצט האט ער א דאַך איבערן קאפ, אבער די תוה”ק זאגט ניין ר’ איד טייערע בעל העבד איר האט טאקע געקויפט א קנעכט אבער כי טוב לו עמך, די דארפסט זיך פירן גלייך מיט אים, ווי קען מען דאס פארשטיין? לאמיר אריין קוקן אין די פרשה מיט א טיפערן בליק און בסייעתא דשמיא זוכה זיין איר צו צו פארשטיין, און קענען ארויס נעמען די ריכטיגע מהלך המחשבה וואס דארף אונז באגלייטן אויפן טאג טעגליכן לעבן.
ניו יארק סיטי – ס’קומט פאר א גרויסע זיצונג צווישן די עסקנים, כלל טוער, און שומרים קארדינעטערס מיט די שטאטישע באאמטע און פאליציי הויפטן – וואס איז שוין ווידער, ס’איז באקאנט געווארן אז דריי גרויסע פארברעכער וואס פלעגן טערארזירן די אידישע איינוואוינער פון די געגנט קומען סוף וואָך ארויס פון תפיסה, נאכן אפגעזיצן 10 יאר אויף פריעדיגע פארברעכנס, די איינוואונער פון די געגנט זענען פשוט אריין אין א פאניק וואס טוט מען, די חברה זענען צוריק אויף די פריי?! דערפאר קומט פאר די גרויסע זיצונג.
נאך עטליכע שעות איז אפגעהאלטן געווארן א פרעס-קאנפרענץ, און איבריג צו זאגן אז די פאליציי הויפטן האבן פארשפראכן צו טוען אלעס וואס נאר מעגליך אין זייערע הענט צוצושטעלן מער וואַך פאר די איינוואונער און פארזיכערן די געגנט, און מטעם די עסקנים איז ארויס געגעבן געווארן א סטעיטמענט אז סיי ווער עס באמערק עפעס פארדעכטיגט, זאל עס גלייך באריכטן פאר די אינסטאנצן, כדי מען זאל זיי וואס פריער קענען צוריק זעהן אין תפיסה.
די שורות ליינען זיך גאנץ נערמאל און פארשטענדליך, לאמיר זיך אבער אָפשטעלן און אריין טראכטן פארוואס זאלן מיר נישט טראכטן און האלטן אז אמת טאקע די חברה זענען געווען ביטערע פארברעכער און צולאזטע יונגען, אבער יעצט נאכן אָפזיצן אין תפיסה פאר גאנצע 10 יאר האבן זיי זיכער זיך אויס געמענטש’לט און וועלן עס נאכאמאל נישט טוען, און מען דארף פון זיי נישט קיין מורא האבן וכדומה, פארוואס פאלט פאר קיינעם ניטאמאל איין אזעלכע מחשבות? נאר די ביטערע פאקט איז ליידער קלאר פאר אלע, די סטאטיסטיקס ווייזן אז רוב ארעסטאנטן וואס זענען ארויסגעקומען פון תפיסה זענען צוריק ארעסטירט געווארן אין די דריי יאר פון ווען זיי זענען ארויסגעקומען, וואס דאס אליין איז א גרויסע פראגע ווי קען דאס זיין, אז א מענטש האט געזינדיגט, ער ווערט געכאפט, שמאכט אין תפיסה, אונטער גאר שווערע ביטערע אומשטענדן, און ענדליך קומט ער שוין ארויס, שפילט ער איבער די גאנצע מעשה פון פריש? ווי אזוי קען מען דאס פארשטיין?!
דער תירוץ איז גאנץ פשוט, די איצטיגע תפיסה סיסטעם איז א פלאץ וואס מען “האלט” ארעסטאנטן, וואס דאס מיינט מען איז זיי נישט מחנך, מען טוט זיי נישט ווייזן ווי נישט ריכטיג זייער לעבנס שטייגער איז, מען טוט זיי נישט אויף קלערן און ווייזן ווי נאריש זיי זענען מיט דעם וואס זיי פארשפילן א לעבן וואס וואלט געקענט זיין אזוי שיין און זיס, נאר אנשטאטס דעם לייגט מען זיי אריין אין א קליין צימערל מיט אנדערע פארברעכער און איעדער פארציילט זיינע פארברעכנס און דאס האט א השפעה איינער אויפן צווייטן, נאך א שטיק צייט זענען זיי ערגער און מער פארביטערט ווי דעם טאג וואס זיי זענען דארט אָנגעקומען, נישט נאר וואס זיי באקומען נישט קיין חינוך באקומען זיי גאר דאס פארקערטע, און דערפאר ווען זיי ווערן באפרייט שפילט זיך אלעס איבער.
ואלה המשפטים דאס זענען די משפטי התורה, וואס דאס מיינט דינים וואס די תוה”ק איז אונז מגלה איר טעם און הסבר, (אנדערש ווי די חוקים וואס מיר ווייסן און פארשטייען נישט אירע טעמים), פאנגט די פסוק אָן מיט די פרשה פון ‘עבד עברי’ א איד וואס האט געגנבט און האט נישט צו באצאלן דארף מען אים פארקויפן פאר קנעכט, יעצט לאמיר אריין טראכטן ווער איז דער וואס האט זיך ערלויבט צו קויפן א קנעכט, ווער איז דער וואס האט פארמאגט געלט דערצו? און בכלל ווער האט פלאץ פאר א עבד ביי זיך אין שטוב? נאר ווי פארשטענדליך איז עס בדרך כלל געווען די בעל בתישע, דער עושר וואס פארמאגט שיין געלט און האט א גרויסע שטיב, ער האט זיך געקענט אונטער נעמען אריין צו נעמען א עבד וואס זאל ביי אים וואוינען, און פאר אים ארבעטן, זאגט די תוה”ק טייערע ר’ בעל הבית פיר זיך מיט אים מיט די גרעסטע מאָס כבוד, ווי עס ווערט געברענגט אין הלכה אז מען מעג אים נישט רופן מיט’ן טיטל ‘עבד’, און נאכמער אויב האט איר בעל הבית נאר איין גלעזל וויין זאלט איר נישט טרינקן, און אויב האט איר שוין יא צוויי גלעזלעך וויין אבער איינס איז בעסער פונעם צווייטן טרינק נישט… ווייל דער תכלית פון פארקויפן א עבד איז חינוך, די תוה”ק וויל אז ער זאל באקומען א ריכטיגע חינוך וואס ער האט ליידער פריער נישט באקומען, די תוה”ק וויל אז מיר זאלן אים ווייזן ווי א נארמאלע שיינע ערליכע שטוב פירט זיך, זעהן מיט די אויגן פון דער נאנט ווי גליקליך און לעכטיג איז צו פירן א אידיש אָפגעהיטן לעבן.
דער עבד פון זיין זייט נאכן אדורך גיין די ביטערע בזיונות ווען מען האט אים פארקויפט קומט ער ענדליך אָן צום בעל הבית אינדערהיים, מיינען מיינט ער אז ער גייט יעצט אדורך גיין יארן פון זיין א דערנידערטן שקלאף אבער ווי א טאג גייט אדורך פאנגט ער אָן באמערקן …זיי פירן זיך אזוי שיין מיט מיר, ער פאנגט אָן שפירן אז ער איז א מענטש, ער באמערקט אז זיין רייכע בעל הבית טרינקט נישט, עסט נישט, שלאפט נישט ביז ער איז מסודר, ער קען עס נישט גלייבן, ער פאנגט אָן שפירן הארץ און געפיל פון אנדערע, ער זעט מענטשן וואס פירן א תורה געטרייע לעבנס שטייגער און ס’איז גאר שיין, ס’ערוועקט זיך ביי אים אין הארץ א בענקשאפט צו פירן א אייגן נערמאלע לעבן, ער וויל האבן זיין אייגענע שטוב, אזוי לויפן אדורך די זיבן יאר, און ווען זיין גליקלעך טאג קומט שוין ענדליך אָן, לויפט ער ארויס מיט איין ציעל אז אויך ער וועט זיך נעמען בויען א שיין, נערמאלע, איידל אידיש שטוב!
זאגט אונז די תוה”ק אבער אויב ביים זיבעטן יאר וויל ער נאך אלץ נישט ארויס גיין, וואס דאס מיינט אז ער האט בכלל נישט פארשטאנען אז די אלע יארן זענען געווען איין שטיק חינוך, א לעבעדיגע מוסר ספר, און כאטש ער האט עס געזעהן און געוואוינט דאך איז ער נישט אינטערעסירט, ער לאזט זיך נישט מחנך זיין, ער איז נישט גרייט צו טוישן זיין פארקרימטן לעבנס שטייגער, דעמאלטס דארף מען אים באָרן די אויערן, און טאקע דוקא די אויערן וואס האבן געהערט ביים בארג סיני ווי השי”ת געבט די תוה”ק און זאגט אונז אלע אירע הלכות און דינים, און כאטש פון אנפאנג האסטו נישט דערהערט די רצון ה’, וואלט מען נאך געקענט מלמד זכות זיין, אבער יעצט נאכן זעהן פאר גאנצע זיבן יאר ערליכקייט און אפגעהיטנקייט, און מיט דעם אלעם ביסטו נישט אינטערעסירט דערין, די ווילסט נישט גיין פירן דיין אייגן ערליך אפגעהיטן לעבן, דארף מען שוין בארן די אויערן און דאס דינט אלץ א אויפוועקונג’ס רוף.
דערפאר פאנגט די תוה”ק אָן פרשת משפטים מיט די דיני עבדים אונז צו ווייזן די מהלך התורה אז אלעס איז איין גרויסע מוסר ספר, אלע דיני תורה, אלע אירע הלכות, מנהגים, איז אלעס אונז מחנך צו זיין, אונזער באליבטער טאטע אין הימל טוט אונז כסדר מחנך זיין, און ווייזט אונז דעם אמת’ן גליקלעך לעבן, צו מיר פארשטיין יא די טעמי התורה צו מיר פארשטיין נישט, זעה פון דעם עבד עברי און פארשטיי אז אלעס וואס די תוה”ק וויל איז איין שטיק הדרכה צו גליקלעכקייט, און דאס זאגט אונז השי”ת ביים אנפאנג פון די עשרת הדברות, איך בין השי”ת וואס האט דיך ארויסגעומען פון מצרים “מבית עבדים”, איך השי”ת האב דיר באפרייד פון די עבדות און פיר דיר כסדר צום ריכטיגן וועג, מאך זיכער חלילה נישט צו פארבלייבן אַן עבד, לאז זיך פירן, נעם די הייליגע תוה”ק מיט אלע אירע משפטים, חוקים, דינים, און הלכות דאַן וועט דיר גוט זיין.
טייערע חבירים, אסאך פון אונז טראכטן, זייער שיינע תורות אבער היינטיגע צייטן עקזעסטירט נישט די גאנצע פרשת עבדים, און איך ווייס ניטאמאל וואס דאס איז, וואס האט עס צו מיר? אוי האט עס, און נאך וואו?! מיר אלע האבן מענטשן וואס מיר זענען אויף זיי אחריות, צו דאס איז אונזערע חברים, קינדערליך, ווייב, תלמידים, ארבייטער, אויף אונז ליגט די ארבעט און חוב זיי צו געבן הדרכה און ווייזן וואס איז ריכטיג און וואס נישט, מיר זענען די וואס דארפן זיי שטעלן אויף די פיס, וויפיל מאל מאכט זיך אז במשך דעם לאנגן וועג וואס זיי שטייגן און לערנען זיך מאכט זיך א קליינע טעות, און מיר פאנגן גלייך אָן בארן די אויערן, וואס דאס מיינט נישט בדוקא בארן מיט די הענט, אמאל קען מען בארן יענעם מיט ווערטער וואס טוט לעכערן נישט נאר די אויער נאר אויך די הארץ, וויפיל מאל געבן מיר א זאג ארויס עפעס ווי …די שלימזל אזוי טוט מען? פון דיר וועט שוין גארנישט וואקסן, האסט לעכעריגע הענט וכדומה, מיר מאכן לעכער וואס מ’קען זיי נישט מתקן זיין, א קינד טוט עפעס א קלייניגקייט און מיר לייגן אים אריין אין א ‘תפיסה’ וואס דאס מיינט מיר קנס’ענן אים, אָן דעם וואס מיר זאלן אים מחנך זיין און ווייזן דעם ריכטיגן וועג, אָן דעם וואס מיר זאלן אים געבן צו פארשטיין וואס די עוולה איז, און ווי אזוי מען ארבעט אז עס זאל נאכאמאל נישט פאסירן וכדומה, ווער רעדט נאך ווען מיר נעמען זיך שרייען אויף זאכן וואס זענען א פשוטע טעות?! וויפיל מאל פירן מיר זיך אויף צו אונזערע תלמידים פונקט ווי די תפיסה סיסטעם מען לייגט זיי אריין אין אזא “האלדינג סעל” ..די מיזט טוען אזוי און אזוי אויב נישט ווארפט מען דיר ארויס, און דיין טאטע מאמע זיידע באבע און ווער נישט, וועט דארפן קומען פארהאנדלן, און מיר פארגעסן אינגאנצן פון נעמען די צייט מסביר צו זיין און ערקלערן ווי גליקלעך איז זיך יא צו פירן ריכטיג וכו’, די תורה הקדושה לערענט אונז “חינוך חינוך און נאכאמאל חינוך” אפילו איינער גנבעט האבן מיר נישט קיין רעכט אים וויי צו טוען, באשרייען, באזידלען און אוודאי נישט בארן די אויער (שלאגן וכדומה), נאר פארקערט מיר דארפן אים מכבד זיין מיט די גרעסטע מאס כבוד, מיר דארפן זיין א סעמפל צו אים, מיר דארפן אים ווייזן ווי אזוי א ערליכע לעכטיג אפגעהיטן לעבן קוקט אויס, אז ער זאל פון זיך אליין אויסשרייען …דאס איז דער לעבן וואס איך וויל פירן, און געדענק זעקס יאר דארפן מיר אזוי טוען, זעקס יאר דארפן מיר ווארטן מיט סבלנות און געדולט, מיט געטרייקייט הארץ און געפיהל, און אויב חלילה נאכדעם איז ער נישט בוחר בטוב דעמאלטס דארפן מיר אים געבן א אויפוועקונג רוף, אבער ביז אהין לאמיר געדענקן אז מיר זענען דעם מוסר ספר וואס ער/זי לערענט טאג און נאכט, מיר זענען דעם סעמפל אויף וועם ער/זי קוקט פיר אין צוואנציג שעה א טאג, און מיר זענען דעם יסוד אויף וואס ער בויט די החלטה צו ער וויל גיין אין די טריט אדער חלילה נישט, לאמיר ווייזן ווי שיין און גליקליך די ערליכע לעבן איז, וועט ער אוודאי בסייעתא דשמיא גליסטן דעם גליקליכע תורה’דיגע לעבנס שטייגער!
לסיכום געדענק:
• חינוך חינוך און נאכאמאל חינוך, לערען, ווייז, רעד, זיי מסביר, געב איבער, זיי מחנך.
• ער/זו קוקן אויף אונז 24 שעה א טאג, לאמיר זיין א ריכטיגע סעמפל פון א ערליכע גליקלעך לעבן.
• האב געדולט, און בעפאַר זעקס יאר פון ריכטיגע הדרכה טראכט ניטאמאל פון באָרן די אויערן


text:
טשאנסערי ליין אונטערגרונט סטאנציע
קאארדינאטן: 51°31′05″N 0°06′40″W / 51.518, -0.111
טשאַנסערי ליין (Chancery Lane) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צענטראל לאנדאן, אויף דער צענטראלער ליניע, צווישן סאַנט פאלס און האבארן סטאנציעס. די סטאנציע געפינט זיך ביים ראג הויך האבארן, האטן גארדן און גרייז אין ראד, מיט אריינגאנגען צו דער קאסע אונטערן טראקט. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סטאנציע איז געעפנט געווארן דורך דער צענטראלער לאנדאנער באן דעם 30סטן יולי 1900 אויפן צפון זייט פון הויך האבארן; מען איז ארויף און אראפ מיט פיר ליפטן. אין 1933 האט מען געבויט די היינטיגע סטאנציע געביידע מער דרומדיק כדי די פאסאזשירן זאלן קענען גיין אויף עסקאלאטארן.
ווען מען האט אויסגעגראבן די צענטראלע ליניע האט מען געשאפן די טונעלן אונטער די גאסן, כדי צו פארמיידן שאדן צו געביידעס פון וויברירונגען. אזוי ווי הויך האבארן איז צו שמאל, זענען די טונעלן אין דעם טייל איינס איבער דעם צווייטן, ממילא אין דער טשאנסערי ליין סטאנציע איז דער פעראן קיין מזרח איבער דעם פעראן קיין מערב.
טראנספארט לינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לאנדאנער בוס רוטעס 8, 25, 17, 45, 242, 341, 521 און N8 באדינען די סטאנציעס.
גאלעריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- לאנדאנער אונטערגרונט מוזיי פאטאגראפיע ארכיוו


text:
Top טינניטוס שטיצן און הילף גרופּעס אין די פאַרייניקטע שטאַטן
April 21, 2015 דורך Emma
פילעד אונטער פעאַטורעד, טינניטוס, טינניטוס רעמאַדיז
טינניטוס איז די געפיל פון געהער אַ זשומען, אָדער בעלז, אָדער אַפֿילו כיסינג און טשערפּינג סאָונדס ווו גאָרניט עקסיסטירן. עס זענען עטלעכע סיבות הינטער די גרונט פון עס- עס קענען זיין רעכט צו דער יבעריק אַמאַונץ פון ירוואַקס וואָס קען פירן צו אַ אויער ינפעקציע קאָזינג די צושטאַנד, אָדער אַפֿילו די אַפטערמאַטה פון אַ הויכן קלאַפּ אָדער יקספּלאָוזשאַן. עס זענען וועגן 50 מיליאָן אַדאַלץ און קינדער אין די פאַרייניקטע שטאַטן אַליין וואס פּנים דעם פּראָבלעם. די צושטאַנד קענען ווערסאַן איבער צייַט אויב לינקס אַנטריטיד. שטיצן גרופּעס קענען באַווייַזן צו זיין דער הויפּט נוציק אין העלפּינג מען האַנדלען מיט טינניטוס.
סאציאל סופּפּאָרט גרופּעס
סאציאל מידיאַ איז געהאלטן איינער פון די מערסט וווילטויק פּלאַטפאָרמס פֿאַר אַלע מינים פון סיבות, אַרייַנגערעכנט שטיצן גרופּעס. די וואס לייַדן פון טינניטוס זענען שטענדיק אויף די לוקאַוט פֿאַר עמעצער וואס קענען העלפן זיי אין סייַ ווי סייַ, און וואָס קען זיין מער באַקוועם ווי צו געפינען איינער אויף פּלאַטפאָרמס ווי פאַסעבאָאָק? פאַסעבאָאָק איז אַ פּלאַטפאָרמע וואָס איז געניצט דורך מיליאַנז אַרום די וועלט און האלט צו יקספּאַנד אין טערמינען פון וסערס יעדער טאָג. אויף אַזאַ אַ פּלאַטפאָרמע, איר קענען געפינען שטיצן גרופּעס אַזאַ ווי די טינניטוס שטיצן גרופּע. דאס שטיצן גרופּע איז געווען באשאפן דורך וויטאַ ססיענסעס, אַ פירמע באזירט אין ניו יאָרק וואָס העלפט גרינגער מאַכן די סימפּטאָמס פון טינניטוס דורך נאַטירלעך פאָרמולאַס און פּראָדוקטן.
איר קענען אויך געפינען פילע גרופּעס ווו מענטשן טיילן וואָס זיי זענען געגאנגען דורך, ווי געזונט ווי די סאַלושאַנז זיי געפרוווט צו מייַכל די צושטאַנד בייַ די פאַסעבאָאָק גרופּע טינניטוססופפערערס. אויב איר זענען קוקן פֿאַר אנדערע שטיצן גרופּעס וואָס זענען נאָענט דיין אייגן היגע קוואַרטאַל, איר קענען לייכט געפינען זיי מיט די הילף פון אַטאַ ס (אמעריקאנער טינניטוס אַסאָציאַציע) הילף. איר קענען געפינען אַ ליסטינג פון די בעסטער שטיצן גרופּעס אין דיין געגנט אויף דער וועבזייַטל, אַטאַ סופּפּאָרט גרופּעס.
אמעריקאנער טינניטוס אַסאָציאַציע
די אמעריקאנער טינניטוס אַסאָציאַציע איז ערשטער געגרינדעט אין 1971 דורך דזשאַק א. ווערנאָן, אַ מענטש וואס האט געליטן פון טינניטוס זיך און געראטן צו הצלחה מייַכל עס. ער דעמאָלט אנגעהויבן צו מייַכל דר טשאַרלעס וואס איז סטראַגאַלינג מיט די זעלבע אַרויסגעבן. די צוויי אייַנגעשלאָסן פאָרסעס, סטאַרטינג אַטאַ מיט די ציל פון געפונען די שורש גרונט פון טינניטוס דיסקאַווערינג אַ שטענדיק לייזונג צו עס.
אַטאַ איז איינער פון די ביגאַסט אַסאָוסייישאַנז וואָס אָנפירן פאָרשונג פֿאַר טינניטוס אַפעקטיד מענטשן צוזאמען מיט געפונען די לייזונג צו העלפן זיי לעבן אַ נאָרמאַל לעבן מיט גאנץ געהער קייפּאַבילאַטיז. אַטאַ קאַנדאַקץ סך פאַנדרייסינג און וויסיקייַט מגילה צו קאַמבאַט די צושטאַנד. אין 2012, אַ וואָרקבאָאָק דורך די נאָמען פון “ווי צו פירן אייער טינניטוס: א שריט-דורך-שריט וואָרקבאָאָק” איז קאָלנער אויס ווי אַ טייל פון די “פּראָגרעסיוו טינניטוס פאַרוואַלטונג פּראָגראַם” אין סדר צו העלפן די צאָרעס פון טינניטוס. די וואָרקבאָאָק דערציילט זיי ווי צו ידענטיפיצירן זייער מדרגה פון טינניטוס און ווי צו נוצן געזונט זיך צו העלפן זיי זוכן רעליעף פון די ווייטיק. עס האָבן אויך געווען פילע ראַדיאָ מגילה און בראָדקאַסץ פון אַטאַ אויף אַ נאציאנאלע מדרגה. איר קענען קאָנטאַקט זיי גלייַך וועגן דיין קאַנסערנז בייַ אַטאַ.
דאנק איר פֿאַר לייענען דעם אַרטיקל, דעם וועבזייַטל שטיצט אַ פּראָדוקט גערופן טינניטוס מיראַקלע וואָס האט ווייַטער גרויס אינפֿאָרמאַציע וועגן העלפן פֿאַר טינניטוס און צו געפינען אויס מער דריקט דאָ: טינניטוס מיראַקלע


text:
בלוט צירקולאציע
די בלוט צירקולאציע איז די סיסטעם וואס בלוט שטראמט ארום דעם קערפער, פאמפירט פונעם הארץ דורך די אדערן און נאך וועגן וויאזוי צוציקומען צו די קלענסטע צעלן פונעם קערפער. אויך מאכט דאס ווארעם דעם קערפער. די לענג פון אלע אדערן אין א מענטש איז אומגעפער 100,000 ק"מ.
די אדערן וואס פירן בלוט פונעם הארץ הייסן ארטעריעס.
די אדערן וואס פירן בלוט צום הארץ הייסן ווענעס.
דאס הארץ איז דער צענטרעפונקט פון צוויי סיסטעמען. די הויפט סיסטעם פירט בלוט מיט זויערשטאף פונעם הארץ ארום דעם קערפער דורך די ארטעריעס. פון די ארטעריעס שטראמט דאס בלוט אין קליינע קאפילאריעס (אדערלעך) דורך א געוויסן טייל פונעם קערפער, און פון דאנעט אריין אין די ווענעס, אנגעלאדן מיט קארבאן דיאקסייד, צוריק צום הארץ.
די צווייטע בלוט צירקולאציע סיסטעם איז די לונגען סיסטעם, וואו דאס בלוט פונעם הארץ (ד"ה פונעם קערפער) ווערט געפירט דורך דער לונג-ארטעריע צו די לונגען. אין די לונגען ווערט דאס בלוט גערייניקט פון קארבאן דיאקסייד און אנגלעאדן מיט זויערשטאף, און שטראמט צוריק צום הארץ דורך דער לונג-ווענע.


text:
דער חורבן, גוט באַקאַנט אויף דער גאָרער וועלט מיטן העברעיִשן באַגריף "שואה", איז דער באַצייכענונגס-נאָמען פֿאַר דער סיסטעמאַטישער פֿאַרניכטונג פֿון ייִדישן פֿאָלק, וואָס די נאַציס און זייערע קאָלאַבאָראַטאָרן האָבן דורכגעפֿירט אין פֿארלויף פֿון דער צווייטער וועלט-מלחמה.
די אַנטיסעמיטישע רדיפֿות זענען נישט געווען קיין זעלטענע דערשײַנונג אין דער ייִדישער געשיכטע. אָבער דער חורבן איז געוואָרן אַן אויסנאַמלעכע געשעעניש מיט זײַן דימענסיע, מעטאָדן און אויך מיט דער אידעאָלאָגיע, וואָס האָט עקזיסטירט הינטער אים: ער איז געווען אַ ראַסיסטישער און נישט קיין רעליגיעזער.
אַנטיסעמיטיזם איז אין עצם אַ סאָרט ראַסיזם. דאָס איז אַ וועלט-אָנשויונג, וואָס באַמיט זיך פֿאָרצושטעלן אַ מענטש אויף אַ כּמו-וויסנשאַפֿטלעכן אופֿן ווי אַן אָפּגעטיילטן פֿון דער הערשנדיקער, אָדער אַפֿילו אַלגעמיינער, באַפֿעלקערונג פֿונעם טאָג פֿון זײַן געבוירן ווערן, צוליב זײַן אַנדערשטקייט. דער ראַסיזם האָט די טענדענץ צוצושרײַבן יעדער ראַסע מאָראַלישע קוואַליטעטן און אייגנשאַפֿטן, וואָס קענען זיך נישט ענדערן. דער ראַסיזם צעטיילט אַפֿילו די מענטשהייט לויט אַ היעראַרכיע פֿון ראַסן — אויבערשטע און נידעריקע. ראַסיזם פֿירט מיינסטנס צו דיסקרימינאַציע צווישן מענטשן אויפֿן יסוד פֿון זייער ראַסיסטישן קוואַל.
אין מיטלאַלטער זענען די ייִדן געווען אַ מינדערהייט אין דער קריסטלעכער אייראָפּע; זיי האָבן געהאַט אַן אַנדער רעליגיע, קולטור און געפֿירט אַנדערש זייער לעבנס-שטייגער. די באַציִונג פֿון דער קריסטלעכער סבֿיבֿה צו די ייִדן איז שטענדיק געווען אַ פֿילפֿאַרביקע און האָט זיך כאַראַקטעריזירט נישט נאָר דורך פײַנטשאַפט. נישט איינמאָל האָבן זיך אַנטוויקלט צווישן די ייִדן און זייערע שכנים גוטע צווישן-באַציִונגען, און אין אַ סך פֿאַלן — באַציִונגען פֿון סאָלידאַריטעט. אָבער אין קריסטלעכן רוים האָבן געהערשט כּוחות און שטראָמען וואָס, אָנשפּאַרנדיק זיך אויף דער קריסטלעך-טעאָלאָגישער דאָגמע, האָבן זיי געשטערט און געשעדיקט די גוטע באַציִונג צו די ייִדן. די פֿונדאַמענטאַלע שטעלונג פֿון קריסטנטום האָט געזען אין די ייִדן די יעניקע, וואָס האָבן געזינדיקט מיט נישט אַנערקענען ישו און די עוואַנגעליע. דערצו נאָך האָט מען די ייִדן באַשולדיקט אינעם טויט פֿון ישו-הנוצרי. לויט דער קריסטלעכער רעליגיע האָט גאָט באַשטראָפֿט די ייִדן צוליב זייער חטא און זיי זענען דעריבער צעזייט געוואָרן איבער דער גאַנצער וועלט, אָן אַ היים-אָרט און אָן אַן אומאָפּהענגיקער עקזיסטענץ.
די קריסטן האָבן געזען אין דער פֿונאַנדערשפּרייטונג פֿון די ייִדן אַ באַווײַז פֿון ריכטיקייט מכּוח דער קריסטלעכער רעליגיע און אירע פּרינציפּן, און געהאַלטן, אַז עס איז וויכטיק די ייִדן זאָלן עקזיסטירן אויף אַ נידעריקערן שטאַפּל צווישן דער קריסטלעכער געזעלשאַפֿט. זיי האָבן געגלייבט, אַז סוף-כּל-סוף וועלן די ייִדן אָננעמען דעם קריסטנטום און מיט דעם וועט קומען די רעטונג פֿון דער וועלט.
דער אַנטיסעמיטיזם איז דערגאַנגען צו זײַן העכסטער מדרגה אין דער נאַצישער אידעאָלאָגיע, וועלכע האָט געשילדערט די מענטשלעכע געשיכטע ווי אַ קאַמף צווישן ראַסן, אין וועלכן דער אַרישער ראַסע איז באַשטימט געוואָרן די פּאָזיציע פֿון "הערן-ראַסע", וואָס דאַרף פֿאַרשקלאַפֿן די נידעריקערע ראַסעס און, דער עיקר, קעמפֿן קעגן די ייִדן. די נאַציס האָבן דעפֿינירט די ייִדן ווי די אָנגעהעריקע צו דער "אַנטי-ראַסע", וואָס שטעלט אין סכּנה די וועלט. די דאָזיקע אידעאָלאָגיע איז געוואָרן דער צענטראַלער טרײַב-כּוח, וואָס האָט געבראַכט צו דער פֿאַרניכטונג פֿון די 6 מיליאָן ייִדן.
אָפֿיציעל האָבן די נאַציס באַשלאָסן אויף זייער וואַנזעע-קאָנפֿערענץ, דעם 20סטן יאַנואַר 1942, אין בערלין, דורכצופֿירן די פֿאַרניכטונג פֿון 11 מיליאָן ייִדן. אָבער אָנגעהויבן האָט זיך די פֿאַרניכטונג נאָך מיט אַ האַלב יאָר פֿריִער, ווען דײַטשלאַנד האָט אַטאַקירט דעם סאָוועטן-פֿאַרבאַנד דעם 22סטן יוני 1941. מיט זייער אַרײַנדרינגונג אין ליטע, וואָס איז געווען אויף דער גרענעץ מיט דײַטשלאַנד, האָבן די דײַטשע מיליטער-איינהייטן, די "אײַנזאַצגרופּן", אָנגעהויבן צו מאָרדן די ייִדן, וווּ נאָר זיי האָבן זיי געטראָפֿן.
איך פּערזענלעך בין אַרעסטירט געוואָרן דעם 24סטן יוני און געזאָלט דערשאָסן ווערן אינעם 7טן פֿאָרט אין קאָוונע צוזאַמען מיט נאָך 7,000 ייִדן. צו מײַן מזל, בין איך געווען איינער פֿון די זיבן ייִדן, וואָס האָבן זיך געראַטעוועט פֿון יענער אַקציע, און אַלע אַנדערע זענען דערמאָרדעט געוואָרן. פֿון די זיבן בין איך געווען דער איינציקער, וואָס איז זוכה געווען איבערצולעבן די מלחמה. איך האָב פֿאַרלוירן אין דעם חורבן מײַנע עלטערן און צוויי ברידער און געבליבן לעבן צוזאַמען מיט אַ ייִנגערן ברודער. ערשט נאָך אונדזער באַפֿרײַונג דורך דער רויטער אַרמיי, האָבן מיר — צוזאַמען מיט דער גאַנצער וועלט — זיך דערוווּסט וועגן די מיליאָנען דערמאָרדעטע ייִדן.
אַזוי לאַנג ווי די ייִדן זענען געווען די איינציקע קרבנות פֿון היטלעריזם, האָט אויף דעם די וועלט נישט רעאַגירט. ווען ס'איז קלאָר געוואָרן, אַז דער היטלעריזם באַדראָט די גאַנצע וועלט, איז שוין פֿאַר די זעקס מיליאָן ייִדן געווען צו שפּעט. דער דײַטשער גלח מאַרטין נימאַלער, אַן אַנטי-היטלעריסט, וואָס איז געווען פֿאַרשיקט אין די קאָנצענטראַציע-לאַגערן פֿון זאַקסענהאַוזען און דאַכאַו, האָט דערקלערט: "צוערשט האָבן די נאַציס גערודפֿט די קאָמוניסטן, און איך האָב געשוויגן, ווײַל איך בין נישט געווען קיין קאָמוניסט. דאַן האָבן זיי גערודפֿט די ייִדן, און איך האָב געשוויגן, ווײַל איך בין נישט געווען קיין ייִד. דאַן האָבן זיי גערודפֿט די קאַטאָליקן, און איך האָב געשוויגן, ווײַל איך בין געווען אַ פּראָטעסטאַנט. דאַן זענען זיי געקומען צו מיר און עס איז שוין נישט געווען ווער עס זאָל זיך אָננעמען פֿאַר מיר".
נאָך מײַן באַפֿרײַונג האָב איך נאַיִוו געקלערט, אַז אַנטיסעמיטיזם מיינט דאָך מאַסן-מאָרד, חורבן; צו זײַן אַן אַנטיסעמיט וועט פֿון איצט אָן זײַן אַ שאַנדע. שוין אַ יאָר שפּעטער, ווען איך בין אַנטלאָפֿן פֿון ליטע קיין פּוילן, האָב איך זיך דערוווּסט, אַז די פּאָליאַקן האָבן דערמאָרדעט נאָך דער מלחמה ייִדן, וואָס האָבן זיך אומגעקערט אַהיים פֿון די פֿאַרניכטונגס-לאַגערן און פֿון סאָוועטן-פֿאַרבאַנד, און האָבן געוואָלט צוריקצובאַקומען זייערע פֿאַרמעגנס. ווען איך בין געקומען אין אָקטאָבער 1945 קיין זאַלצבורג, האָב איך זיך אָנגעשטויסן דאָרט אין אַן אַנטיסעמיטישן אויסברוך, ווען אַן עסטרײַכישער שאָפֿער פֿון אַן אויטאָבוס האָט אַרויסגעוואָרפֿן אַ ייִדישן פּליט.
דעם 11טן אַפּריל הײַיאָר איז געוואָרן 47 יאָר זינט עס האָט זיך געעפֿנט אין ירושלים דער אײַכמאַן-פּראָצעס. אַדאָלף אײַכמאַן איז געמישפּט געוואָרן אין ירושלים פֿאַר די פֿאַרברעכנס קעגן דעם ייִדישן פֿאָלק און קעגן דער מענטשהייט. אין זײַן דערעפֿענונג-רעדע אין געריכט האָט דער ישׂראלדיקער פּראָקוראָר, גדעון האַוזנער, דערקלערט צווישן אַנדערע:
"אויפֿן פּלאַץ, וווּ איך שטיי איצט פֿאַר אײַך, ריכטער פֿון ישׂראל, צו באַשולדיקן אַדאָלף אײַכמאַנען, שטיי איך נישט אַליין. עס געפֿינען זיך מיט מיר הײַנט דאָ זעקס מיליאָן פּראָקוראָרן, אָבער זיי קענען זיך נישט שטעלן אויף זייערע פֿיס, אָנצוּווײַזן מיט זייערע פֿינגער אויף דער גלעזערנער צעל, וווּ איר געפֿינט זיך, און אויסשרײַען: "מיר באַשולדיקן!"
אײַכמאַן איז פֿאַרמישפּט געוואָרן צום טויט. דער העכסטער געריכט האָט אָפּגעוואָרפֿן זײַן אַפּעלאַציע און ער איז אויפֿגעהאָנגען געוואָרן אין דער רמלהער תּפֿיסה.
אין "יד-ושם" אין ירושלים זענען פֿאַראַן די ליסטעס פֿון 4 מיליאָן נעמען פֿון די ייִדישע קרבנות און דער אײַכמאַן-פּראָצעס האָט געבראַכט צו אַ קאָלאָסאַלער ווענדונג אין דער באַציִונג צום חורבן. דער פּראָצעס איז זייער ברייט באַריכטעט געוואָרן אויף דער גאַנצער וועלט און האָט מיט דעם געבראַכט דעם חורבן אין זײַן פֿולער באַדײַטונג צום אויפֿמערק און באַוווּסטזײַן פֿון די פֿאַרשידנאַרטיקסטע קרײַזן אויף דער גאָרער וועלט. פֿאַר די ייִדן, סײַ אין ישׂראל און סײַ אין גלות, האָט דער מישפּט געבראַכט טאָג-טעגלעך אין פֿאַרלויף פֿון צוויי יאָר די איבערלעבונגען פֿון גרויסן אומגליק מיט אַלע זײַנע שוידערלעכסטע פּרטים.
דער אײַכמאַן-פּראָצעס האָט געשטאַרקט די האָפֿענונג, וואָס האָט געהערשט צווישן אונדז, די איבערגעבליבענע פֿונעם חורבן, אַז עס וועט סוף-כּל-סוף נעמען אַן ענדע צום אַנטיסעמיטיזם. מיר האָבן געוואָלט גלייבן, אַז די וועלט וועט פֿונדעסטוועגן פֿאַרשטיין, אַז עס איז נישטאָ קיין ערגערע זאַך ווי די שׂינאה צום מענטשן, וואָס האָט געבראַכט צו די פֿאַרניכטונגס-לאַגערן און גאַז-קאַמערן. אָבער 47 יאָר נאָכן אײַכמאַן-פּראָצעס זענען מיר לעבעדיקע עדות, אַז דער אַנטיסעמיטיזם — דעפֿינירט ווי די לענגסטע שׂינאה אויף דער וועלט — איז נישט פֿאַרשוווּנדן. יעדן טאָג שטאַרקט זיך די איבערצײַגונג אין אמת פֿון ייִדישן שפּריכוואָרט, אַז "דער וועלט איז געגעבן געוואָרן 10 מאָסן פֿון ליידן: 9 פֿון זיי האָבן באַקומען די ייִדן און וואָס איז געבליבן — די גאַנצע וועלט".
מתּנות, וואָס אַנדערע פֿעלקער האָבן געירשנט מיט זייער געבורט, האָט ישׂראל נישט באַקומען אומזיסט, זי האָט געמוזט שטאַרק קעמפֿן פֿאַר זיי: אונדזער סוּווערעניטעט, אונדזער לאַנד, אונדזער ביסל וואַסער, אונדזער הויפּטשטאָט, די זיכערקייט פֿון אונדזערע הײַזער און לעבנס. אונדזערע צרות און שוועריקייטן זײַנען די איינציקע זאַך, וואָס קיינער האָט קיינמאָל נישט פּרובירט אַוועקצונעמען פֿון אונדז.
עס עקזיסטירט אַפֿילו די אָפּלייקענונג פֿונעם חורבן. די סיבה פֿאַר דעם איז, אַז די וואָס האָבן אונדז פֿײַנט — זייערע מאָטיוון, שטרעבונגען און מיטלען, ווי אויך זייערע העלפֿער און שטיצער — האָבן זיך נישט געענדערט אין פֿאַרלויף פֿון דער געשיכטע. עס עקזיסטירט אַ בונד פֿון עלעמענטן — דיאַמעטריש קעגנזעצלעך איינער צום אַנדערן — אָבער אַלע צוזאַמען זענען זיי געצילט קעגן די ייִדן און דער ייִדישער מדינה.
וואָס אַנדערש איז געמיינזאַם פֿאַר די אַנטיסעמיטן אין רוסלאַנד אָדער פּוילן, נעאָ-נאַציסטן אין ענגלאַנד אָדער דרום-אַפֿריקע, געגאָלטע נאַציסטן אין דײַטשלאַנד און נעאָ-פֿאַשיסטן אין איטאַליע, אַ "ליבעראַלן" רעדאַקטאָר פֿון דער "פֿאַראייניקטער קירכע" אין קאַנאַדע און אַן אַנטי-עקומענישן וואָרטזאָגער פֿון וואַטיקאַן, אַן אַראַבישן טעראָריסט פֿון "שוואַרצן סעפּטעמבער", אַ ווײַסן "טאַקואַראַ"-ראַסיסט אין אַרגענטינע און די צוויי אַמעריקאַנער פּראָפֿעסאָרן — דזשאַן מירשהיימער און סטיוו וואָלט — וואָס האָבן לעצטנס פּובליקירט זייער בוך: "די ישׂראלדיקע לאַבי און אַמעריקעס פּאָליטיק"?
אַן אַמעריקאַנער גוטבאַזיצער, אַ פֿאַרזיכערונג-אַגענט, אַן אַפֿראָ-אַמעריקאַנער לערער און זייער גלײַכן, ווען זיי לייענען דאָס בוך, וועלן זיי אַלע, אויב נישט די מערהייט פֿון זיי, גלייבן, אַז די ייִדן הערשן אין דער אַמעריקאַנער פּאָליטיק, איבער אירע פּאָליטיקער און אין דער אַמעריקאַנער טעלעקאָמוניקאַציע. מיט איין וואָרט — זיי הערשן אין אַמעריקע. אין דער מיינונג פֿון די צוויי פּראָפֿעסאָרן, איז דער טעראָר אין אַמעריקע אַ רעזולטאַט פֿון אַמעריקעס שטיצע פֿאַר ישׂראל, און דעריבער איז ישׂראל נישט קיין פֿרײַנד פֿאַר אַמעריקע, נאָר אַ לאַסט.
איז דאָס נישט קיין אַמעריקאַנער ווערסיע פֿון די "פּראָטאָקאָלן פֿון זיקני-ציון" — אַ געכּשרטער אַמעריקאַנער אַקאַדעמישער אַנטיסעמיטיזם?
אָבער אין דער צײַט, וואָס אונדזערע פֿײַנט און זייערע שטרעבונגען, ווי אויך די גלײַכגילטיקייט פֿון דער וועלט, זענען די זעלבע ווי זיי זענען געווען מיט איבער 60 יאָר צוריק, האָבן מיר, ייִדן, זיך געענדערט. אונדזער מדינה מיט איר סוּווערעניטעט זענען געווען דער קאַטאַליזאַטאָר, און אונדזער געשטאַלט אין די אויגן פֿון די נישט ייִדן, ווי אויך אונדזער רעאַליטעט, האָבן זיך געענדערט. טויזנטער יאָרן איז דער ייִד געווען אַ שוואַכער און גערודפֿטער. ווען אַ ייִדיש קינד האָט באַקומען קלעפּ, האָט ער געהאַט מורא צו שלאָגן צוריק. הײַנט איז עס גאָר אַנדערש. דער ייִד איז אַ נײַ-געבוירענער; ווען מען שלאָגט אים, שלאָגט ער צוריק.
וואָס שייך דער אָפּלייקענונג פֿונעם חורבן: נישט נאָר וואָס די דאָזיקע טענדענץ וואַשט ריין די שולדיקע פֿון זייערע פֿאַרברעכנס, נאָר זי לייגט די שולד אויף די קרבנות; אויף די, וואָס האָבן איבערעלעבט דעם גיהנום אויף זייערע קערפּערס. די קרבנות זענען באַשולדיקט אין האָבן אויסגעטראַכט דעם בילבול פֿון פֿאַרניכטונג.
היסטאָריקער זעען אין דער אָפּלייקענונג פֿונעם חורבן אויך די פֿאָלגנדיקע מאָטיוון:
(—) אַ פּרוּוו צו רייניקן דעם פּערזענלעכן און קאָלעקטיוון געוויסן; אָפּוואַשן די הענט און באַרעכטיקן די גלײַכגילטיקייט; נישט רעאַגירן אויף אַזאַ שוידערלעכן טאַט ווי די מאַסן-מאָרדן פֿון די ייִדן.
(—) אַן אַקציע צו דעליגיטימיזירן דעם פּאָליטישן ציוניזם און מדינת-ישׂראל, וועמענס אויפֿריכטונג און רעכט צו עקזיסטירן זענען צוזאַמענגעבונדן מיטן חורבן.
(—) דער ווילן צו פֿאַראייביקן דאָס געשטאַלט פֿון ייִדן, ווי אַ הערשנדיקע גרופּע איבער דער גאַנצער וועלט, ווי עס איז באַשריבן אין די "פּראָטאָקאָלן פֿון זיקני-ציון", און ווי אַ מחנה וואָס האָט דעם כּוח אַרײַנצושלעפּן די גאַנצע וועלט אין אַ ליגן, וואָס זי האָט געשאַפֿן.
די טענות פֿון די חורבן-אָפּלייקענער זענען פֿאָלגנדיקע:
(—) דער חורבן האָט בכלל נישט עקזיסטירט.
(—) נישט היטלער אָדער עמעץ אַ צווייטער פֿון די נאַצי-פֿירער האָט קיינמאָל נישט געגעבן אַ באַפֿעל צו פֿאַרניכטן די ייִדן.
(—) די נאַציס האָבן זיך קיינמאָל נישט באַנוצט מיט גאַז-קאַמערן צו פֿאַרניכטן די ייִדן.
(—) די צאָל פֿון 6 מיליאָן אויסגעמאָרדעטע ייִדן איז אַ העכסט-איבערגעטריבענע. לויט אַ טייל אָפּלייקענער איז די צאָל קרבנות געווען אַ מיליאָן, און לויט אַנדערע — בלויז אייניקע הונדערטער טויזנט. (אַגבֿ, די צאָל פֿון 6 מיליאָן קרבנות אינעם חורבן האָט אָנגעגעבן אויך אַדאָלף אײַכמאַן, וועלכער איז געווען דער פֿאַראַנטוואָרטלעכער פֿאַר דער רעאַליזירונג פֿון מאַסן-מאָרד).
(—) די פֿילמען, געוויזן נאָך דער מלחמה, אין וועלכע מען זעט דעם מאָרד פֿון די ייִדן, זענען פּראָדוצירט געוואָרן בעת דער מלחמה פֿון די אַמעריקאַנער ווי פּראָפּאַגאַנדע קעגן דײַטשלאַנד.
(—) די היסטאָרישע באַווײַזן, אַז עס איז פֿאָרגעקומען אַ פֿאַרניכטונג פֿון די ייִדן, זענען געפֿעלשטע.
(—) אַ גרויסע צאָל אַקאַדעמיקער און היסטאָריקער האָבן מורא מודה צו זײַן, אַז דער חורבן איז אַן אויסטראַכטעניש, צוליב דעם וואָס זיי קאָנען פֿאַרלירן זייערע שטעלעס.
אַז דער הויפּט-קאָמאַנדיר פֿון די אַליִיִרטע קרעפֿטן אין דער צווייטער וועלט-מלחמה, גענעראַל דווײַט אײַזענהאַוער — וועלכער איז שפּעטער געוואָרן אויסגעוויילט ווי פּרעזידענט פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן — האָט דערזען די ייִדישע קרבנות אין די טויט-לאַגערן, האָט ער געגעבן אַ באַפֿעל עס צו פֿאָטאָגראַפֿירן און זײַנע אָפֿיצירן:
"רעגיסטרירט דאָס אַלץ, נעמט פֿאָטאָגראַפֿיעס, מאַכט פֿילמען, געפֿינט עדות, ווײַל וווּ נישט איז אויפֿן וועג פֿון דער געשיכטע וועט זיך געפֿינען אַ ממזר, וועלכער וועט אויפֿשטיין און זאָגן, אַז דאָס אַלץ האָט קיינמאָל נישט פּאַסירט".
די אָפּלייקענונג פֿונעם חורבן איז דעריבער איינע פֿון די ערגסטע און געמיינסטע אויסדרוקן פֿון אַנטיסעמיטיזם.
אין די לעצטע יאָרן האָט דער טראַדיציאָנעלער אַנטיסעמיטיזם צוגעגעבן אַנטי-ישׂראלדיקע אויסדרוקן און עס האָט זיך געשאַפֿן דער אַזוי גערופֿענער נײַער אַנטיסעמיטיזם — אַ באַגריף, וואָס שטראָמט אַרויס גלײַכצײַטיק פֿון לינקס, רעכטס, און פֿון דעם פֿונדאַמענטאַלן איסלאַם. ער דערשײַנט ווי אַן אָפּאָזיציע צום ציוניזם און מדינת-ישׂראל. דער דאָזיקער אַנטיסעמיטיזם עקזיסטירט סײַ אין די לענדער, וווּ ס'זענען פֿאַראַן ייִדן און סײַ וווּ זיי זענען שוין נישטאָ; ער שליסט אײַן אַלע אויסדרוקן וואָס האָבן עקזיסטירט אין פֿאַרלויף פֿון די יאָרן אינעם טראַדיציאָנעלן אַנטיסעמיטיזם. נאָך מער: עס עקזיסטירט אַ לאַנד, איראַן, אַ מיטגליד פֿון דער "יו-ען", וואָס זײַן פּרעזידענט, אַכמאַדינעדזשאַד, רופֿט עפֿנטלעך צו פֿאַרניכטן מדינת-ישׂראל און באַמיט זיך צו פּראָדוצירן אַטאָמיש געווער, כּדי צו רעאַליזירן זײַן מערדערישן ציל.
אין אַפּריל האָט מדינת-ישׂראל און דאָס ייִדישע פֿאָלק אָפּגעצייכנט 65 יאָר זינט דעם אויפֿשטאַנד אין וואַרשעווער געטאָ און דעם "יום-השואה והגבֿורה" — דעם טאָג פֿון חורבן און גבֿורה. דעם טאָג פֿאַראייניקן מיר מיטן אָנדענק פֿון די 6 מיליאָן קרבנות, ווי אויך מיט די העלדישע טאַטן פֿון די ייִדן אין דער גרויזאַמסטער תּקופֿה. צווישן די וויכטיסקטע און באַדײַטנדיקסטע געשעענישן אין דער דאָזיקער תּקופֿה איז געווען דער אויפֿשטאַנד אינעם וואַרשעווער געטאָ — דער ערשטער עפֿנטלעכער אויפֿשטאַנד קעגן די נאַציס אין פֿאַרלויף פֿון דער מלחמה. מיר דערמאָנען אויך די העלדישע טאַטן פֿון די אויפֿשטאַנדן אין אַנדערע געטאָס און טויט-לאַגערן, די פּאַרטיזאַנער אין די וועלדער און די באַטייליקונג פֿון די ייִדן אין די אַרמייען פֿון ראַטן-פֿאַרבאַנד, אַמעריקע און ענגלאַנד אין דער צווייטער וועלט-מלחמה.
העלדישקייט האָט אָבער געפֿונען אַן אויסדרוק אויך אויף אַנדערע אופֿנים: די העלדישקייט פֿון אַ ייִדישער מוטער, דריקנדיק צו איר האַרצן איר קליין קינד אין די לעצטע מאָמענטן פֿאַרן דערשאָסן ווערן; די גבֿורה פֿון אַ טאַטן צו געפֿינען אַ שטיקל ברויט פֿאַר זײַן קינד; דאָס אַרויסהעלפֿן איינער דעם אַנדערן פֿון די פֿאַרמישפּטע, בעת זייערע שווערע ארבעטן. און נאָך, און נאָך...די ייִדן האָבן אַרויסגעוויזן העלדישקייט גייענדיק צו די גריבער אין זייערע טליתים, זאָגנדיק קאַפּיטלען תּהילים אָדער זינגענדיק די "התּיקווה".
די קרבנות האָבן אַרויסגעוויזן אַ גײַסטיקע העלדישקייט אָפּהיטנדיק אין די געטאָס און לאַגערן שבת, ימים-טובֿעם, צינדנדיק חנוכּה-ליכט און אָרגאַניזירנדיק אַ סדר אויף פּסח, קלאַסן פֿאַר קינדער, טעאַטער און קאָנצערט-אונטערנעמונגען; געלאָזט פֿאַר די צוקונפֿטיקע דורות אַ גבֿית-עדות, פֿאַרשרײַבנדיק די געשעענישן, וואָס עס האָבן פּאַסירט מיט די ייִדן אונטער די נאַציס.
דער באַקאַנטסטער פֿאַל פֿון אַזאַ געשריבענעם עדות וועגן די געשעענישן בעתן חורבן, איז דער טאָגבוך פֿון דעם האָלענדישן ייִדישן מיידל אַנאַ פֿראַנק.
איך פּערזענלעך האָב געשריבן אַ טאָגבוך אויף העברעיִש אין פֿאַרלויף פֿון מײַנע דרײַ יאָר באַהעלטעניש פֿון די נאַציס. מײַן בוך "יוגנט אין באַהעלטעניש", איז פּובליקירט געוואָרן אין 6 שפּראַכן: העברעיִש, ענגליש, פֿראַנצויזיש, דײַטש, שפּאַניש און פּאָרטוגעזיש. נישט געקוקט אויף דעם, וואָס מײַן טאָגבוך איז דערשינען אין אַ בוך-פֿאָרעם, האָט מען דעם גאַנצן טאָגבוך רעסטאַוורירט צוליב זײַן היסטאָרישער וויכטיקייט און אָריגינעלקייט, ווײַל עס איז דער איינציקער פֿולער טאָג-בוך אויף דער וועלט אין דער העברעיִשער שפּראַך. קאָפּיעס פֿון מײַן רעסטאַוורירטן טאָגבוך געפֿינען זיך אין "יד-ושם" אין ירושלים און אין חורבן-מוזעום אין וואַשינגטאָן.
די ייִדן, וואָס האָבן איבערגעלעבט דעם חורבן, האָבן אויך געלערנט אַ לעקציע: דאָס ייִדישע פֿאָלק טאָר מער נישט זײַן אָן אַ היים און אָן אַ זעלבסטפֿאַרטיידיקונג. מע טאָר אונדזער זיכערהייט נישט לאָזן אין די הענט פֿון אַנדערע; מיר מוזן זיך פֿאַרלאָזן, דער עיקר, אויף זיך אַליין; מיר מוזן זײַן שטאַרק און אַנטשלאָסן צו קעמפֿן קעגן יעדן פֿײַנט. מיר ווילן שלום מיטן גאַנצן האַרצן, אָבער מיר וועלן עס נישט דערגרייכן, זײַענדיק שוואַך און אומבאַוואָפֿנט. מיר מוזן זײַן דרייסט און אַנטשלאָסן אָפּצוהיטן, וואָס איז אונדז טײַער און לעבנסוויכטיק פֿאַר אונדזער צוקונפֿט. דעריבער מוזן מיר באַקעמפֿן אַלע אויסדרוקן פֿון אַנטיסעמיטיזם, חורבן-אָפּלייקענונג און יעדן סאָרט פֿון פּראָפּאַגאַנדע — אָפֿט פֿאַרשטעלט ווי אַנטי-ישׂראל אויסדרוקן, וואָס מערן זיך פֿון טאָג צו טאָג אין געוויסע לענדער, ווי צום בײַשפּיל אין פֿראַנקרײַך, וווּ עס געפֿינט זיך איצט די גרעסטע ייִדישע קהילה אין אייראָפּע — אַרום 600,000 ייִדן. די הויפּט-סיבה, וואָס אין פֿראַנקרײַך ווערט פֿאַרשפּרייט די אַנטי-ייִדישע פּראָפּאַגאַנדע איז פֿאַרבונדן מיט דעם, וואָס דאָרטן וווינען איצט צווישן 5 און 6 מיליאָן מוסולמענער.
די עקזיסטענץ פֿון דער אומאָפּהענגיקער מדינת-ישׂראל איז די איינציקע גאַראַנטיע, אַז אוישוויץ און מײַדאַנעק, בערגען-בעלזען און שטוטהאָף וועלן בלײַבן אַ פֿינצטערער אָנדענק-צייכן פֿון דער פֿאַרגאַנגענהייט, וואָס וועט זיך קיינמאָל נישט איבערחזרן.


text:
קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט מלחמה רעגירער
די קאטעגאריע שליסט איין פירער פון די לענדער וואס האבן געקעמפט ביי דער צווייטער וועלט מלחמה און גענעראלן פון די ארמייען.
עס פעלט פון דער קאטעגאריע די פאלגנדע ארטיקלען:
דאגלעס מעקארטור - זשארזש מארשאל - וואסילי טשויקאוו - וולאדיסלאוו אנדערס - נחום גאלדמאן - הענריעטע סולד - - פומימארו קנואה - הידקי טאזשא - וולאדיסלאוו ראצקייעוויטש - וולאדיסלאוו שיקארסקי - פערענץ סאלאשי - מיכיי דער ערשטער - טשיאנג קיי שעק - קארל דעניץ - עריך רעדער
אַרטיקלען אין קאַטעגאָריע "צווייטע וועלט מלחמה רעגירער"
די קאטעגאריע האט די פֿאלגנדע 25 בלעטער, פֿון 25 אינגאנצן.


text:
גוש דן
קאארדינאטן: 32°2′N 34°46′E / 32.033, 34.767
גוש דן איז א געגנט אין צענטער פון ישראל. דאס איז די געגנט מיט דער גרעסטער באפעלקערונג אין ישראל.
עס איז די מעטראפאליטען שטח, פון שטאט תל אביב. די מעטראפאלין איז נישט געהעריג דעפינירט, און דערפאר האט עס נישט קיין לעגאלע סטאטוס. די הויפטשטאט איז תל אביב, און די רינג ארום, רמת גן בני ברק, הרצליה, און בת ים, חולון. די צווייטע רינג ראשון לציון, פתח תקוה רמלה און לוד. און אפילו א דריטע רינג וואס רעכנט אריין נתניה, רחובות, אשדוד.
אלעס צוזאמען באשטייט די באפעלקערונג פון די מעטראפאלין אומגעפער 3 מיליאן איינוווינער. און איז די מערסט באוווינטע געגנט אין ישראל. די שטח שפרייט זיך אויס פאר ניינציג קילאמעטער דרום-צפון, און צוואנציג קילאמעטער מזרח-מערב. לענגאויס די בארטן פון מיטלענדישער ים.


text:
אפטישע פיברע
אן אפטישע פֿיברע איז א דינער פֿיברע פון גלאז אדער פלאסטיק וואס קען פירן ליכט פון איין עק צום צווייטן. אזא פֿיברע אפטיק קען טראגן 10 מיליאן מעלדונגען אויף א מאל. די וויסנשאפט און אינזשעניריע פון שאפן אפטישע פיברעס הייסט פֿיברע אפטיק. די הויפט ניץ פון אפטישע פיברעס איז אין טעלעקאמוניקאציע
פֿיברע אפטיק איז א טעכנאלאגיע, וואס לאזט דורכפירן אין מיליאנסטל ברוכטיילן פון וואס די דיגיטאלישע סיסטעם האט געלאזט אריבערפירן דורכן די קופערנע דראטן.
אינהאַלט
די היסטאריע דערפון[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער טעלעאפאן ווערט געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע אנאלאג טעלעפאן דראטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע קופערנע טעלעפאן דראטן האבן געארבעט אויף א סיסטעם לויט וויפיל מאס עלעקטער עס איז יעצט אויפן סעקונדע דא אינעם דראט (קעיבל)
אלעקסאנדער גרעהעם בעל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וואס ווערט פארעכנט אלס דער ערפונדער פון דעם טעלעפאן אפאראט, האט דאס פאר יארן לאנג שטודירט, ביז איינמאל איז אים געלונגען אריינצורעדן אין דעם ריסעפטער פון זיין פלאץ אין איין צימער, און עס איז ארויסגעקומען זיין אריגינאלער קול פון דעם רעסיווער פון דעם צווייטן צימער, ווען ער האט אריינגעזאגט די ווערטער קום אהער, האט דער געהילף געמיינט אז ער איז געווען אין זיין צימער און ער האט אים גערופן אז ער זאל אריבער קומען מיט אים צוזאמען, דערווייל ווען ער איז אריין געקומען פרעגט ער אים וויאזוי זיצטו שוין דא, האט ער אים געענטפערט איך האב דיר פון דא גערופן, האט ער אים געזאגט אז עס קען נישט זיין איך האב דאך געהערט דיין קול, האט ער אים געזאגט יא עס איז אמת און דאס איז דער כלי וואס איז דער טעלעפאן און דעמאלטס איז דער ערשטער טעלעפאן געבוירן געווארן
אנאלאג ווערט אויפגעטוישט אויף דיגיטאליש[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שפעטער האט מען אויפגעטוישט דעם וועג וויאזוי די אינפארמאציע ווערט אריבערגעשיקט די קופערנע דראטן וואס דאס האט מען אויפגעטוען אויף צוויי וועגן, איינס די שנעלקייט וואס עס גייט, און איינס די וואליום וויפיל עס פארנעמט אין דעם זעלבן זענדונג
דאס איז בעיקר געווארן אויפגעטוען אויף א וועג אז אנשטאט ווי אנאלאג וואס האלט אויף די צייט פון דעם דראט (קעיבל) געט מען איינמאל א שיק, אבער עס איז נאך אלס בעצם דער זעלבער וועג אז מען שיקט אריבער עלעקטרישע שטראמען דורך א קופערנער דראט
די היסטאריע פון פֿיברע אפטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער טעכנישער חלק דערפון[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער הויפט אונטערשייד איז אז אנשטאט צו ווערן געשיקט דורך קופערנע דראטן שיקט מען א ליכטיגקייט דורך א גלאזערנעם דראט, וואס עס לויפט מיליאנען מאל אזוי שנעל ווי עלעקטער לויפט דורך קופער, ווי אויך קען מען אויף איינמאל שיקן מיליאנען זענדונוגען (שטראלן פון ליכטיגקייט) אין דעם זעלבן גלאזערנעם דראט, און אויב דאס איז נישט גענוג, קען דער גלאז בטבע פארנעמען אויף איינמאל ציי אהין און צו אויף צוריק און עס איז נישט קיין סתירה, דאס הייסט דרייפאכיג פארשנעלערט פון דעם קופערנע דראטן


text:
מארגארעט טאטשער
מארגארעט הילדא טאטשער, די באראנעסע טאטשער, (13טן אקטאבער 1925 - 8טן אפריל 2013) איז געווען די פרעמיער מיניסטארשע פון דעם פאראייניגטן קעניגרייך פון 1979-1990, די ערשטע און איינציגסטע פרוי צו האלטן דעם אמט.
טאטשער האט שטודירט כעמיע אינעם אוניווערסיטעט פון אקספארד, און איז שפעטער געווארן אן אדוואקאט.
זי איז געווען פרעמיער אין ענגלאנד אין דער צייט פון דעם אמעריקאנער פרעזידענט רייגן, זי האט זיך צום ערשט באקאנט געמאכט אין דער וועלט ווען זי האט שטרענג רעאגירט ביי די מלחמה מיט ארגענטינא, ווען ארגענטינא האט פארכאפט די פלאקס אינזעלן, ענגלאנד האט גלייך געשיקט אהין מלחמה שיפן און נאך א קורצע צייט האט זיך ארגענטינע געבראכן און איז ארויס פון דארט, אזוי ארום האט ענגלאנד געוואונען דעם פארמעסט.
ביי די מלחמה פון די פאלקלאנד אינזלען האט ארגענטינא פארלוירן איבער זעקס הונדערט סאלדאטן, און די ענדלענדער האבן פארלוירן צווי הונדערט און צוואנציג בערך. אויך לאקאלע מענטשן פון די אינזלן זענען אומגעקומען.
זי ווערט פארעכנט אלס א שטרענגער קאנסערוואטיווער פירער, מען האט זי גערופן די אייזערנע פרוי צוליב איר שטייפקייט, אויפן אינטערנאציאנעלן פארנעם האט זי זייער פיינט געהאט די קאמוניסטן און זי צוזאמעם מיט רייגן האבן געקעמפט קעגן די רוסן אויף טריט און שריט ביים קאלטן קריג, עס איז אנגענומען אז זי האט א גרויסער חלק פאר וואס קאמניניזם איז צוזאמענגעפאלן.
זי איז געשטארבן דעם 8טן אפריל 2013 פון א שלאק.


text:
די הויפּט דערזען איז די גרויס רוימער אַמפיטהעאַטער (עפענען קסנומקס: קסנומקס - קסנומקס: קסנומקס; קסנומקס לעק), אין דעם צענטער פון שטאָט. געבויט צווישן קסנומקס-קסנומקס בק, עס כאָוסטיד גלאַדיאַטאָריאַל גאַמעס וואָטשט דורך אַרויף צו קסנומקס מענטשן. אַמייזינגלי, עס לייגן פֿאַרגעסן ביז קסנומקס, און קסנומקס% פון די אַמפיטהעאַטער נאָך בלייבט בעריד ונטער הייזער.
די Fortress פון די סיטי : די בלייבט פון די ווענט געהערן צו די קסנומקסטה יאָרהונדערט; די דערצו פון קסנומקס-קסנומקסטה יאָרהונדערט. וואַרס און ערדציטערנישן חרובֿ די פעסטונג.
די אַמפיטהעאַטרע : מיט אַ קאַפּאַציטעט פון קסנומקס ספּעקטייטערז. זייַן דיאַמעטער מוזן האָבן שוין מער ווי קסנומקס מעטער. עס איז איינער פון די ביגאַסט און רובֿ מעהודערדיק מאַניומאַנץ אַז האָבן סערווייווד פון די אלטע שטאָט. עס איז געווען געבויט אין די קסנומקסנד יאָרהונדערט אַד
די בעל פון דוררעסעס איז די מערסט פּאָליטשראָמאַטיק מאָסאַיק געפֿונען אין דער מדינה. די מאָסאַיק איז געווען דיסקאַווערד ונטער אַ וווינונג, אין אַ רעזידענטשאַל פערטל פון די שטאָט. עס איז יליפּטיקאַל אין פאָרעם און מיטלען קסנומקס רענטגענ קסנומקס פֿיס. די מאָסאַיק דיפּיקס אויף אַ בלאָק ערד ג פרוי 'ס קאָפּ סעראַונדאַד דורך בלומען.
רוימער טערמאַל באַטס: זענען דיסקאַווערד אויף קסנומקס. די באַטס האָבן אַ היפּאָקאַוסט אָדער באַהיצונג סיסטעם און אַ בעקן, קסנומקס פֿיס לאַנג דורך קסנומקס פֿיס ברייט.
די אַרטשאַעאָלאָגיקאַל מוזיי: סיטשוייטיד לעבן דער ים. עס גיט אַ קוק אויף די אלטע דירראַטשיום. עס זענען פילע אַבדזשעקס עקסקאַווייטיד אין דוררעס און דעם מוזיי ווייל קליין קענען ניט אַנטדעקן אַלע פון זיי. עס זענען איצט פּלאַנז צו בויען און געשפּרייט צו די יגזיסטינג מוזיי.
אויף די מערב זייַט פון די שטאָט, אויף שפּיץ פון אַ בערגל, ריסעס אַ גלענצנדיק ווילאַ. עס געניצט צו זיין די ווילאַ פון מלך זאָג. הייַנט עס איז געניצט צו קריגן פרעמד דעלאַגיישאַנז. דער ווילאַ, מיט זייַן סטרייקינג ראָזעווע פּאַינטוואָרק, אָוווערלוקס די פּאָרט פון דוררעס.
מער פאַרצייַטיק שטאָפּן קענען זיין וויוד בייַ די אַרטשעאָלאָגיקאַל מוזיי (Rr. טאַולאַנטיאַ, עפענען קסנומקס: קסנומקס - קסנומקס: קסנומקס, קסנומקס: קסנומקס - קסנומקס: קסנומקס, פֿאַרמאַכט Mon). נעבן די אַמפיטהעאַטער און די פּאָרט שטייט די לעצטע רוען טורעם פון די שטאָט 'ס פאָרטיפיקאַטיאָנס.
דאס איז איצט געניצט דורך די טאָר בר (עפענען קסנומקס: קסנומקס - קסנומקס: קסנומקס); עס ס אַ שאָטנדיק טעראַסע מיט אַ גוט SEAFOOD רעסטאָראַן רעכט בייַ אים, און די פּיאַזאַ רעסטאָראַן איז פּונקט אַריבער די גאַס (זעלביקער מאל).
אין שטאָט, די אַרווי איז די האָטעל פון ברירה (Rr. טאַולאַנטיאַ קסנומקס, TEL., + קסנומקס קסנומקס קסנומקס קסנומקס קסנומקס / + קסנומקס קסנומקס קסנומקס קסנומקס קסנומקס, arvishpk@msn.com). די ביטשיז די דרום פון דוררעס זענען קראַמד מיט טיראַנאַנס בעשאַס זומער. דער בעסטער פּלאַץ צו בלייַבן איז אין די פאַנטאַסטיש קסנומקס-שטערן אַדריאַטיק האטעל.


text:
גאַמעס קוקינג
די זכר און ווייַבלעך האַלב פון געזעלשאַפט האט זייַן טראדיציאנעלן אינטערעסן און אַבדזשעקטיווז.אפילו אויב זיי באַצאָלן ופמערקזאַמקייַט צו די לעקציעס פון דער פאַרקערט געשלעכט, עס טוט נישט ברעכן די סטעריאָוטייפּס, אָבער נאָר גיט אַ נייַ קוק בייַ באַקאַנט זאכן.מענטשן טענד פערדל קאַרס, וועפּאַנז, קאַנסטראַקשאַן, ראַסינג, גרינדן זייַן אייגן פירערשאַפט, און פרויען טענד צו בויען זיך אין די פעלד פון שאפן טרייסט, פּעראַנטינג, קולינאַריש דילייץ.אבער עס זענען עטלעכע געביטן וואָס זענען ביידע אַקטיוולי אַרייַנציען ביידע מענטשן און פרויען: רעליגיע, מוזיק, קונסט, שניט און פּלאַן, ליטעראַטור, פילם, טעאַטער, ספּאָרט, קאָמפּיוטער שפּילערייַ.לעבן אָפפערס פילע אַפּערטונאַטיז פֿאַר מענטשן צו אַרויסווייַזן זייער טאלאנטן און צולייגן זיי אין פיר.אבער ווי צו געפֿינען דעם טאַלאַנט, בשעת איר זענט נאָך זייער יונג און יניקספּיריאַנסט?צו טאָן דאָס, קומען אַרויף מיט פארשידענע קרייזן פֿאַר דער אַנטוויקלונג פון קינדער, און באַוווסטזיניק עלטערן זענען אַקטיוולי ינוואַלווד אין דער אַנטוויקלונג פון אַ קינד 'ס כאַראַקטער און העלפן אים געפֿינען אַ פּענטשאַנט פֿאַר אַ באַזונדער פאַך.אבער עס זענען ווונדערלעך זאכן ווי קאָמפּיוטער שפּילערייַ, וואָס פאָרשלאָגן דער קינד מער אַפּערטונאַטיז צו לערנען וועגן קאַרעערס אין אַ שפּאַס וועג, און צו פֿאַרשטיין וואָס זיי וועט טרעפן אין פאַקטיש לעבן, אויב זיי מאַכן אַ ברירה אין טויווע פון איינער פון די פּראַפעשאַנז.צווישן די פילע פּראַפּאָוזאַלז, עס זענען אויך גאַמעס פֿאַר גערלז קוקינג עסנוואַרג.וואָס וואָלט ניט ויסקומען אַ נישטיק אַרויסגעבן, אָבער די פיייקייַט צו קאָכן געשמאַק און ינוואַלווז ניט בלויז די דערפאַרונג, און וויסן.עס איז ווייַל פון די ינאַביליטי צו רעכט שעפּן עסנוואַרג און פאַרבינדן זיי אין אַ שיסל, איר קענען נישט בלויז צעלאָזן די טעם פון די קיילים, אָבער אויך מאַכן עס געפערלעך צו אייער געזונט.הייַנט, קיין איין דיספּיוץ אַז עס איז נייטיק צו האָבן אַ טאַלאַנט פֿאַר קוקינג.אפילו די מערסט פּשוט רעצעפּט וועט פאַרלאָזן אויב קוקינג איז ווייַטער פון דעם פאַרנעם פון מענטש סקילז.לערן דעם קונסט זינט קינדשאַפט, אָבער ימפּרוווינג לעבן.עס טוט נישט ענין אויב איר טאָן ניט וויסן ווי צו באַקן קייקס, קאָכן פלייש אָדער פיש, קאָכן סופּס און אנדערע קיילים.אַזוי דאָס איז ניט דיין דרך, אָבער איר האָבן אַ פּלאַץ פון אנדערע טאלאנטן.אבער אויב איר געווען ניט אַ שעף און טאָן ניט וויסן ווי צו מאַכן מאַרזיפּאַן אין שטוב, קענען צו קאָכן פּשוט מילז, דאך, עס איז נייטיק ניט צו ספּלערדזש אויף רעסטראַנץ און נישט איינער צו קאָרמען זיך, אָבער אויך זייער משפּחה.דערצו, היים קוקינג האט שטענדיק שוין געהאלטן מער נוצלעך ווי געקויפט אין אַ סופּערמאַרק שטיקל מישן.וואָס איז וואָס מיר פאָרשלאָגן איר צו באַקומען באַקאַנט מיט די כעדינג "קוקינג שפּיל" און טאָן ניט פאַרגעסן צו העלפן מאַם אין דער קיך.מיט אונדזער גאַמעס איר וועט לערנען אַ פּלאַץ פון נייַ רעסאַפּיז, וואָס, צוזאַמען מיט איר מוטער אָדער עלטערע שוועסטער קענען שטענדיק צוגרייטן נייַ קיילים אויף זייַן קראַנט קיך.מיר פאָרשלאָגן איר אַ ברייט פאַרשיידנקייַט פון פודז, ווו איר וועט געפֿינען די ערשטער קורס, רגע און דיזערץ.איר וועט לערנען וועגן די קוויזין פון פאַרשידענע אומות און דיווערסאַפיי דיין דעסקטאַפּ.באַקומען צו וויסן די אָפּציעס וואָס זענען געדינט פֿאַר פרישטיק, לאָנטש און מיטאָג, און ווי צו עסן רעכט, צו זייַן שטענדיק אין גוט פאָרעם.פיייקייַט צו באַצירן האַלב קיילים אויך ריקווייערז ופמערקזאַמקייַט און בקיעס.אפילו פּראָסט מאַשט פּאַטייטאָוז קענען זייַן דעקערייטאַד אַזוי אַז עס וועט זייַן פון אינטערעס און אַפּעטיט.א פרוכט-צוזאַמען און טאַפּט מיט סירעפּ אָדער קרעם און דעקערייטאַד מיט קאָקאָסנוס אָדער שאָקאָלאַד טשיפּס, ווי אַלעמען.טראדיציאנעלן יום טוּב קיילים זענען נישט לינקס אָן ופמערקזאַמקייַט, און איר וועט לערנען ווי צו באַקן ניטל קיכלעך אין די פאָרעם פון מענטשן, ניטל ביימער און אנדערע שאַפּעס, דעקערייטאַד מיט בונט גלייז.אויב איר האָט באַשלאָסן צו פאַרבעסערן זייער קוקינג סקילז מיט נייַ רעסאַפּיז, מיר זענען באַזאָרגט צו ביטע איר, געזאגט אַז אויף אונדזער וועב פּלאַץ איר קענען שטענדיק שפּילן אָנליין גאַמעס קוקינג.


text:
שכם
שכם (אין אראביש: نابلس - ניבלוס) איז די גרעסטע שטאט אין פאלעסטינע אין דער שטח פון יהודה און שומרון מיט 104,596 איינוווינער.
אין יאר 1967 נאך די זעקס טאגיקער קריג האט צה"ל געהערש איבער שטאט שכם, און עס איז דארט אויף געשטעלט געווארן עטליכע התנחלויות, אבער אין אל-אקטסא אינטיפאדע... היינט רוב זעלבסטמערדער קומען ארויס פון שכם.
אין שכם ליגט יוסף הצדיק וואס היינט איז זייער שווער דארט צוטרעטן.
שכם אין תנ"ך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין תנ"ך ווערט געבראכט די ערשטע מאל "שכם" ווען אברהם אבינו איז אריין אין כנען (ארץ ישראל) איז ער געקומען צום ערשט קיין שכם און געבויעט דארט א מזבח מיטן נאמען אלון מורה.
יעקב אבינו איז געקומען וווינען אין שכם נאך וואס ער איז צוריק געקומען פון חרן.
ווען מלכות ישראל האט זיך אפגעטיילט פון מלכות יהודה, האט ירבעם בן נבט באשטימט די שטאט שכם אלץ די הויפטשטאט פון מלכות ישראל.


text:
געארג פרידריך הענדל
געארג פֿרידריך הענדל (ענגליש: George Frideric Handel, דייטשיש: Georg Friedrich Händel; 23סטן פעברואר 1685 – 14טן אפריל 1759) איז געווען א דייטשער-בריטישער קאמפאזיטאר, באוואוסט פאר זיינע אפערעס און ארגאן קאנשערטאס. הענדל האט געלערנט מוזיק אין האלע, האמבורג און איטאליע ביז אין 1712 האט ער זיך ענדלעך באזעצט אין לאנדאן, און ער איז געווארן א בריטישער סוביעקט אין 1727.
הענדל האט קאמפאזירט מער ווי 42 אפערעס.
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הענדל איז געבוירן געווארן אין האלע, הערצאגשאפט פון מאגדעבורג, צו זיין פאטער געארג הענדל און זיין מוטער דאראטעא טאוסט. ביי זיין געבורט איז זיין פאטער געווען אלט 63. ווען ער איז געווען אלט זיבן יאר האט ער באקומען א קלאוויקארד, וואס ער האט געשפילט אין דעם בוידעם ביינאכט ווען אלע זענען געשלאפן.
אין 1710 איז ער געווארן דער הויף מוזיקער פון פרינץ געארג לודוויג פון האנאווער. נאך א שטיק צייט זענען זיי געווארן פאראיבלט, און הענדל האט געזוכט זיינע גליקן ערגנטסוואו אנדערש. אין 1712 האט ער זיך ענדלעך באזעצט אין ענגלאנד. דארט האט ער באקומען געהאלט פון 200 פונט שטערלינג פון דער קעניגין אן. צו זיין באדויער, איז אן געשטארבן אין 1714 אן א יורש, און די מלוכה איז אריבערגעגאנגען צו זיין פריערדיקן בעל-הבית, געארג, וועמען מ'האט באקרוינט געארג דער ערשטער, מלך פון בריטאניע.
מוזיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שריפטן פון זיין מוזיק זענען היינט אין דעם בריטישן מוזיי.


text:
דער רבי ר' אלימלך'ס טאנץ
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
דער רבי ר' אלימלך'ס טאנץ
ווער ווייסט עפעס צו זאגן וועגן דער טאנץ וואס ווערט גערופן בפי החסידים "דער רבי ר' אלימלך'ס טאנץ"?
איז עס טאקע פון הייליגן ר"ר אלימלך מליזענסק זי"ע?
איז דער טאנץ פון אים, אדער דער ניגון, אדער אפשר גאר ביידע צוזאמען?
מפי השמועה אז אין באבוב איז עס טאקע מקובל אלץ א הייליגער טאנץ.
ווייסט איינער עפעס וועגן דעם?
יישר כחכם
איז ער געגאנגען אין די רייע, איך געדענק נישט אלעס אבער וויפיל איך געדענק וועל איך שרייבן.
שבע יפול צדיק וקם, איז א בחינה וואס ווערט געברענגט אז טראץ די ירידות הייבט מען זיך אויף.
די וועלט איז א גלגל החוזר, היינט איז איינער אויבן מארגן איז דער צווייטער.
דאס וואס ר''ר אלימלך שרייבט אין צעטיל קטן, אז מען זאל זיך נעמען א חבר אין עבודת השם.
הכנעה פאר יעדן איד.
מען קען זאגן אסאך בחינות אויף דעם, ס'איז דא די בחינה פון ''על כל גל וגל נעניתי ראשי'' זיך צו דראפען אין שווערע צייטן, (איך געדענק נישט אויף זיכער ס'קען זיין ער האט דאס אויך דערמאנט).
מיושבי הקרעטשמע יצ"וו
קומט אריין און כאפט א טרונק (ד')
המהר"ש השני הי' רוקד בחתונת צאצאיו הניגון, ויש בבאבוב קבלות שונות אודות ריקוד זה, למשל, שבימי קדם לא הניחו לבחורים לרקוד את זה, ושמעתי הטעם, מפני שיש בו ענינים של יחודים וקבלה, שאינו שייך לבחורים וכו'
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3528
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 13, 2008 7:11 pm
- לאקאציע: צווישן סקרענטאן און סיראקיוז
צוריק צו “על הצדיקים ועל החסידים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: זכות אבות און 5 געסט


text:
14טן אפריל
דעם 14טן אפריל איז דער 104טער טאג פון יאר (105טער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 261 טעג .
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1865 - אברהם לינקאלן, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן געשאסן (און צומארגן געשטארבן)
- 1912 - די שיף "טיטאניק" אנטשטויסט זיך אין אן אייזבארג אזייגער 23:40 אויף איר ערשטן אפפאר אינעם אטלאנטישן אקעאן.
- 1931 - די רעפובליקאנער זיגן אין די וואלן אין שפאניע און דערקלערן א רעפובליק; דער מלך, אלפאנסא דער דרייצנטער, זאגט אפ דעם טראן
- 2002 - דער פרעזידענט פון ווענעזועלע, יוגא טשאוועז קערט צוריק צו דער הערשאפט נאך צוויי טעג פון א רעוואלוציע
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1629 - קריסטיאן הויגנס, האלענדישער פיזיקער און מאטעמאטיקער (געש' 1695)
- 1738 - וויליאם קאווענדיש בענטינק, פרעמיער מיניסטער פון בריטאניע (געש' 1809)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1759 - געארג פרידריך הענדל, דייטשער-בריטישער קאמפאזיטאר (געב' 1685)
- 1917 - לייזער זאמענהאף, פוילישער ייד וואס האט דערפינדן די אינטערנאציאנאלע שפראך עספעראנטא (געב' 1859)
- 1935 - עמי נעטער, דייטשע פיזיקער און מאטעמאטיקער (געב' 1882)
- 1951 - ערנעסט בעווין, בריטישער פאליטיקער (געב' 1881)
- 1980 - שמעון דזשיגאן, יידיש-שפראך קאמיקער און אקטיאר (געב' 1905)