text:
עסטרייך
דאס עסטרײַך (דײַטשיש: Österreich) , אפיציעל די רעפובליק פון עסטרייך (דײַטשיש: Republik Österreich) איז אַ פעדעראלע רעפובליק וואס איז א לאנד איינגעשלאסן לאַנד אין צענטראל-אײראָפּע. זיין הויפטשטאָט איז וויען. עס וווֹינען דאָרט מער ווי 8.5 מיליאָן מענטשן, פון זיי עטליכע טויזנט יידן. עסטרייך גרענעצט אכט לענדער: דייטשלאנד און טשעכיי צו דרום, סלאוואקיי און אונגארן צו מזרח, סלאוועניע און איטאליע צו דרום, און שווייץ און ליכטנשטיין צו מערב. עסטרייך באדעקט א שטח פון 83,879 קוואדראט ק"מ. דאס לאנד ליגט אין די אלפן און איז איבעראל בערגיק; נאר 32% פון לאנד איז נידריגער ווי 500 מעטער, און דער העכסטער פונקט איז 3,798 מעטער איבערן ים-פלאך. די מערהייט פון דער באפעלקערונג רעדט א בייערישן דיאלעקט פון דייטש ווי זייער מוטערשפראך, און די אפיציעלע שפראך איז עסטרייכישע דייטש. אויך אונגאריש און סלאוועניש זענען אפיציעלע שפראכן אין טייל פון לאנד.
עסטרייך האט א היסטאריע וואס גייט צוריק מער ווי טויזנט יאר, פונעם 9טן יארהונדערט.
אין דעם 19טן יארהונדערט האט געהערשט אין עסטרייך די האפסבורג דינאסטיע, און עסטרייך איז געווארן איינער פון די גרויסער קראפטן פון אייראפע. אין 1867, האט דער קייסער פראנץ יאזעף פארוואנדלט די עסטרייכער אימפעריע אין דער עסטרייך-אונגארישער אימפעריע. די עסטרייך אונגארישע אימפעריע איז איינגעפאלן אין 1918 ביים סוף פון דער ערשטער וועלט מלחמה. די ערשטע עסטרייכער רעפובליק איז געגרינדעט אין 1919, מיט א קלענערן שטח לאנד. אין 1938 האט עסטרייך זיך באהאפטן צו נאצי דייטשלאנד אינעם אנשלוס, וואס האט געצויגן ביז דער ענדע פון דער צווייטער וועלט מלחמה אין 1945, ווען די אליאירטע כוחות האבן אקופירט דאס לאנד. די אקופאציע האט געענדיגט אין 1955 ווען דער עסטרייכער שטאַט אפמאך האט ווידער אויפגעשטעלט עסטרייך ווי א סואוורענער שטאַט. אין יענעם יאר האט דער עסטרייכער פארלאמענט דערקלערט די אייביגע נייטראלקייט פון עסטרייך.
היינט איז עסטרייך א פארלאמענטארע דעמאקראטיע וואס באשטייט ניין פעדעראלע שטאטן. די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז ווין, מיט א באפעלקערונג העכער פון 1.7 מיליאן. עסטרייך איז איינע פון די רייכסטע לענדער אין דער וועלט, מיט א ברוטא אינלענדישן פראדוקט א מענטש פון $52,216 (געשאצט 2014). דאס לאנד האט א הויכן לעבן סטאנדארט. עסטרייך איז א מיטגליד פון די פאראייניגטע פעלקער זייט 1955, פונעם אייראפעישן פארבאנד זייט 1995, און האט אדאפטירט די אייראפעאישע וואלוטע , די איירא, אין 1999.
עסטרייך געהערט צו דער שענגען זאנע. אזוי אויך געהערן אלע שכנותדיקע לענדער, קומט אויס אז ביי די גרענעצן פון עסטרייך עקסזיסטירט נישט קיין קאנטראל.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר 788 האט קארל דער גרויסער איינגענומען דעם שטח וואס איז היינט עסטרייך. דעם נאמען עסטרייך טרעפט מען צום ערשטן מאל אין 996, געשריבן Ostarrîchi. אין 1156 איז עסטרייך געווארן א הערצאגשאפט. נאכן טויט פון פרידריך דער צווייטער אין 1246, האט אטאקאר דער צווייטער פון בעהמען באקומען הערשאפט איבער די הערצאגשאפטן פון עסטרייך, סטיריע און קארינטיע. אין 1278 האט אים געזיגט רודאלף וואן האפסבורג. פון דעמאלסט אן ביז דער ערשטער וועלט-מלחמה איז עסטרייך געבליבן אין די הענט פון דער האפסבורג דינאסטיע.
אין 1908 האט עסטרייך אנעקסירט באסניע און הערצעגאווינע. ווען דער ארציהערצאג פראנץ פערדינאנד איז דערהרגעט געווארן אין סאראיעווא אין 1914 דורך א באסנישן סערב, איז דאס געווען א תירוץ פאר עסטרייך-אונגארן פארן עסטרייכער קייסער צו פראקלאמירן מלחמה קעגן סערביע, און דורך דעם האט אויסגעבראכן די ערשטע וועלט-מלחמה, וואס ביי איר סוף איז די עסטרייך-אונגארישע אימפעריע צעטיילט געווארן. מער ווי איין מיליאן עסטרייך-אונגארישע זעלנער זענען אומגעקומען ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה.
נאך א רעפערענדום אין 1994 איז עסטרייך געווארן א מיטגליד אינעם אייראפעישן פארבאנד דעם 1טן יאנואר 1995.
פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער עסטרייכער פארלאמענט געפינט זיך אין ווין, די גרעסטע שטאט און הויפטשטאט פון לאנד. עסטרייך איז געווארן א פעדעראלע, פארלאמענטארע, דעמאקראטישע רעפובליק דורך דער פעדעראלע קאנסטיטוציע פון 1920. די פאליטישע סיסטעם פון דער צווייטער רעפובליק מיט ניין שטאטן איז באזירט אויף דער קאנסטיטוציע פון 1920 און 1929, וואס איז ווידערמאל איינגעפירט געווארן דעם 1טן מיי 1945.
אדמיניסראטיווע אפטיילונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עסטרייך איז א פעדעראלע רעפובליק, צעטיילט אין ניין לענדער (דייטשיש: Bundesländer).[1] די שטאטן זענען צעטיילט אין באצירקן (Bezirke) און סטאטואר-שטעט (Statutarstädte). דיסטריקטן זענען צעטיילט ווייטער אין געמיינדעס (מוניציפאליטעטן) (Gemeinden). Statutory Cities have the competencies otherwise granted to both districts and municipalities. די לענדער זענען נישט סתם אדמיניסטראטיווע אפטיילונגען נאר זיי האבן some legislative authority distinct פון דער פעדעראלער רעגירונג, צו ביישפיל אין ענינים פון קולטור, social care, יוגנט און נאטור שיצן, hunting, בויען, and zoning ordinances. מען שמועסט היינט צי ס'איז כדאי פאר א קליין לאנד צו האבן צען פארלאמענטן.
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס לאנד עסטרייך איז מערסטנס בערגיק אזוי ווי א גרויסער טייל פונעם לאנד ליגט אין די אלפן. פונעם גאנצן שטח פון עסטרייך (84,000 קוואדראט ק"מ) נאר 32% געפינט זיך נידעריגער פון 500 מעטער.
עסטרייך ליגט צווישן גארטל ליניעס 46º און 49º צפון, און צווישן די מערידיאנען 9º און 18º מזרח.
62% פונעם לאנד געהערט צו די מזרח אלפן. דער העכסטער בארג אין עסטרייך איז גרויסגלאקנער (3,798 מעטער).
רעגירונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער עסטרייכער פארלאמענט איז פלאצירט אין ווין, דעם לאנד'ס גרעסטע שטאט און הויפטשטאט. עסטרייך איז געווארן א פעדעראלע, פארלאמענטארישע, דעמאקראטישע רעפובליק מיט דער קאנסטיטוציע פון 1920, וואס איז אריינגעפירט געווארן ווידעראמאל דעם 1טן מיי 1948.
דער ראש-מלוכה איז דער פֿעדעראלער פרעזידענט (Bundespräsident בונדעספרעזידענט) וואס ווערט געוויקלט גראד דורך דער באפעלקערונג.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עסטרייך איז דאס צוועלפטע רייכסטע לאנד לויטן ברוטא אינלענדישן פראדוקט א מענטש, האט א גוט-אנטוויקלט סאציאל-מארק עקאנאמיע און א הויכן לעבן-סטאנדארט. ביז די 1980ער יארן זענען געווען א סך פון די אינדוסטריע-פירמעס נאציאנאליזירט, אבער אין די לעצטיקע יאר איז אדורך א פריוואטיזאציע ביז די פראפארציע פון פירמעס וואס געהערן צו דער מדינה איז ענלעך צו אנדערע אייראפעאישע עקאנאמיעס. אינטערנאציאנאלער טוריזם איז אויך א וויכטיקער טייל פון דער נאציאנאלער עקאנאמיע.
היסטאריש איז דער גרעסטער האנדל שותף פון עסטרייך געווען דייטשלאנד אבער זיינעדיק א מיטגליד אין אייראפעאישן פארבאנד האט זיך אנטוויקלט פארבינדונגען מיט אנדערע אייראפעאישע מארקן, און עסטרייך איז געווארן ווייניקער אפהענגיק אויף דייטשלאנד.
טוריזם ברענגט אריין 9% פונעם ברוטא אינלענדישן פראדוקט פון עסטרייך. אין 2007 האט טוריזם אריינגעברענגט US$ 18.9 ביליאן, דאס 9טע מערסטע אין דער וועלט.
ענערגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1972 האט עסטרייך אנגעהויבן בויען א קערנדיקע קראפט עלעקטריע גענערירן סטאנציע ביי צווענטנדארף אויפן דוניי מיטן איינשטימיגן באשלוס פון פארלאמענט. אבער אין 1978 האט מען געוויילט אין א רעפערענדום 49.5% פאר קערנדיקער קראפט און 50.5% דערקעגן, נאכדעם האט פארלאמענט באשלאסן נישט צו גענערירן עלעקטריע פון דער סטאנציע וואס מ'האט ערשט געענדיקט.
העלפט פון עסטרייכ'ס עלעקטריע ווערט געשאפן דורך וואסערקראפֿט.
דעמאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די באפעלקערונג פון עסטרייך איז געשיצט געווארן אין יולי 2015 צו 8,623,073.] די באפעלקערונג פון דער הויפטשטאט ווין איז מער ווי 1.8 מיליאן.
ווין איז אוודאי די גרעסטע שטאט אין עסטרייך. נאכדעם קומען גראץ, מיט 265,778 איינוואוינער, לינץ (191,501), זאלצבורג (145,871), און אינסברוק (122,458). אלע אנדערע שטעט האבן ווייניגער ווי 100,000 איינוואוינער.
אין 2010 האט עסטרייך געהאט 1.27 מיליאן באוואוינער וואס זענען געבוירן אין אויסלאנד, וואס איז 15.2% פון דער גארער באפעלקערונג. פון זיי, זענען 764,000 (9.1%) געבוירן ת אינדרויסן פונעם אייראפעישן פארבאנד און 512,000 (6.1%) זענען געבוירן געווארן אין אן אנדער א"פֿ מיטגליד שטאט.
שפראך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דייטש איז די אפיציעלע שפראך פון עסטרייך און, לויטן 2001 צענזוס, ווערט גערעדט דורך 88.6% פון דער באפעלקערונג ווי מוטערשפראך — נאכהער קומט טערקיש (2.3%), באסניש (2.2%), סערביש (1.9%), ענגליש (0.7%), אונגאריש (0.5%), קראאטיש (0.4%), פויליש (0.4%), אלבאניש (0.3%), סלאוועניש (0.3%), טשעכיש (0.2%), אראביש (0.2%) און רומעניש (0.2%).[3]
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מוזיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היסטאריש האט עסטרייך שיין בייגעשטייערט צו פארשידענע סארטן קונסט, ספעציעל מוזיק. אין עסטרייך זענען געבוירן געווארן די בארימטע קאמפאזיטארן יאזעף היידן, מיכאל היידן, פראנץ ליסט, פראנץ שובערט, אנטאן ברוקנער און יאהאן שטרויס דער פאטער און יאהאן שטראוס דער זון. אין זאלצבורג, דעמאלסט אן אומאפהענגיקער פרינציפאליטעט אבער הײַנט א טייל פון עסטרייך, איז געבוירן געווארן וואלפגאנג אמאדעוס מאצארט.
קונסט און ארכיטעקטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ספארט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ ציטירן גרײַז: אומגילטיגער
טאַג; קיין טעקסט נישט געשריבן פֿאַר רעפֿערענצן מיטן נאָמען
CIA
- ↑ http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do
- ↑ ציטירן גרײַז: אומגילטיגער
טאַג; קיין טעקסט נישט געשריבן פֿאַר רעפֿערענצן מיטן נאָמען
Language


c: text/html

text:
6טן סעפטעמבער
דעם 6טן סעפטעמבער איז דער 259סטער טאג פון יאר (260סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 116 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1939 - דרום אפריקע פראקלאמירט מלחמה קעגן דייטשלאנד
- 1968 - סוואזילאנד ווערט זעלבשטענדיק
- 1970 - פיר איינצייטיקע עראפלאן פארכאפונגען דורך דעם פאלקספראנט פאר דער באפרייאונג פון פאלעסטינע. צוויי פון די עראפלאנען לאנדן אין דאסאנס פעלד, יארדאניע.
- 1991 -
- דער סאוועטן פארבאנד אנערקענט די זעלבשטענדיקייט פון די באלטישע לענדער.
- לענינגראד, די צווייטע גרעסטע שטאט אין רוסלאנד, ענדערט זיין נאמען צוריק צו פעטערבורג נאך 67 יאר.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1766 - דזשאן דאלטאן, ענגלישער כעמיקער און פיזיקער (געש' 1844)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1966 - הענדריק פערווארד, פרעמיער מיניסטער פון דרום אפריקע (געב' 1901)
- 2005 - יודזשיניא טשארלס, פרעמיער מיניסטער פון דאמיניקע (געב' 1919)
- 2007 - לוטשאנא פאוואראטי, איטאליענישער טענאר (געב' 1935)
פייערונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- סוואזילאנד: זעלבשטענדיקייט טאג

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Exactspy-App To Spy On Text Messages Free
מיט Exactspy איר וועט זען אַלע SMS אַרטיקלען געשיקט אָדער באקומען אויף אַ יפאָנע, אַנדרויד ציל טעלעפאָנירן, אפילו יענע וואס זאל האָבן געווען אויסגעמעקט.
Exactspy-App To Spy On Text Messages Free לעץ איר שפּור SMS אַרטיקלען (געבויט, אין אַפּלאַקיישאַן אויף סמאַרטפאָנע פאָנעס) וואָס זענען געשיקט און באקומען דורך די ציל פאָנעס, דאס שטריך לעץ איר לייענען אַלע ינקאַמינג און אַוטגאָוינג SMS אַרטיקלען, אפילו אויב איינער האט אויסגעמעקט זיי. איר קענען שפּיאָן ישן SMS אַרטיקלען, לייענען אַלע די טעקסט אַרטיקלען דיין ציל געץ / סענדז. With Exactspy you also can:
זען ציל ס SMS ינבאָקס און געשיקט אַרטיקלען
לייענען פול אינהאַלט פון אַלע אַרטיקלען
קוק בייַ די מענטש נעמען און נומערן פון די מענטשן אין די SMS שמועסן.
באַקומען צייַט און דאַטע סטאַמפּס צו וויסן ווען יעדער שמועסן גענומען שטעלן.
פארוואס איר דארפט Exactspy-App To Spy On Text Messages Free.
זענט איר זארגן וואָס דיין קידס קען זיין טייפּינג אונטער די שייַנען פון די פאַרשטעלן שפּעט בייַ נאַכט? צי איר דאַרפֿן דורכזעיקייַט איבער אָנגעשטעלטער מעסידזשינג אויף פירמע פאָנעס? Exactspy אַלאַוז איר צו לערנען די אמת וועגן קיין אָנזאָג, שמועס אָדער קאָנטאַקט נאָמען. אויב איר האָבן קאַנסערנז, Exactspy שטריך וועט העלפן איר צו באַשטעטיקן דעם אמת. צי ניט פאַרפירן קיין מער וויכטיק אַרטיקלען.
מאל ווייסט וואָס דיין משפּחה מיטגלידער אָדער עמפּלוייז זענען טעקסטינג קענען פאַרמייַדן פאַקטיש קאָנפליקט. בוליינג אָדער ליקינג פירמע ס אינפֿאָרמאַציע זענען פּונקט אַ ביסל סינעריאָוז ווען דעם שטריך קומט אין האַנטיק. כל טעקסט אַרטיקלען זענען ניטלי אָרגאַניזירט אין דיין קאָנטראָל טאַפליע און איר קענען צוטריט זיי עניטיים.
אַטענשאַנז
פֿאַר יאָס דעוויסעס:
איר קענען מיינונג ימעססאַגע שמועס.


text:
סאציאליזם
סאציאליזם איז א סאצאיאלער און עקאנאמישער גאנג וואס איר געדאנק איז צו פארגלייכן די שטעלע פון אלע מענטשן. זיי פארטוען זיך איבער הויפט אין עקאנאמיע מיטן סאציאלן אייגנטום פון די מיטלען פון פראדוקציע.
סאציאלע דעמאקראטיע איז א פארעם פון סאציאליזם וואס מישט עלעמענטן פון קאמוניזם און קאפיטאליזם. אין אזא סיסטעם טוט די רעגירונג נעמען פארמעגן פון רייכע מענטשן איבערצוגעבן די ארעמעלייט, אבער מענטשן האבן די רעכט צו האבן אייגענע ביזנעסער און פריוואטע פארמעגן. אין די לענדער וואס פירן א סאציאלע דעמאקראטיע ווערן עטלעכע דינסטן קאנטראלירט פון דער רעגירונג, ווי למשל בילדונג, באהויזן און פובליקע טראנספארטאציע. צו צאלן פאר די דינסטן נעמט שטייערן פון דער באפעלקערונג.
די וואס האלטן פון דער סיסטעם פון פירן די עקאנאמיע ווערן גערופן "סאציאליסטן".


text:
1685
1685 איז דאס 85סטע יאר אינעם 17טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1685 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 10 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן פעברואר - זשיימס סטיוארט באקרוינט זשיימס דער צווייטער, מלך פון ענגלאנד און אירלאנד און זשיימס דער זיבעטער מלך פון שאטלאנד.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 23סטן פעברואר - געארג פרידריך הענדל, קאמפאזיטאר (געש' 1759)
- 21סטן מערץ - יאהאן זעבאסטיאן באך, דייטשער קאמפאזיטאר (געש' 1750)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן פעברואר - טשארלס דער צווייטער, מלך פון ענגלאנד (געב' 1630)


text:
ערשטע לבנון מלחמה
די ערשטע לבנון מלחמה האט אויסגעבראכן דעם 4טן יוני 1982, נאך א טעראר פרווו, וואס א פאלעסטינער טעראר גרופע האט געשיקט א בריוו באמבע צו שלמה ארגוב. הגם די גרופע וואס האט דורכגעפירט די אטאקע, זענען געווען קעגנער פון פאלעסטין באפרייאונג ארגאניזאציע, איר אנפירער איז אבו נידאל איז עס פארעכנט אלס די שטרוי וואס האט געבראכן דעם רוקן פונעם קעמל. עס ווערט אויך גערופן אין העברעיש, "מלחמת שלום הגליל", אדער פרידן פארן גליל קריג.
איידער דעם קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ישראל האט געהאט א פייער אפשטעל אפמאך, מיט דער פ.ל.א. פון 1981. אבער דאס שיסן ראקעטן אויפן גליל איז שטענדיק געווען א פראבלעם, וואס ישראל האט נישט געקענט פארשווייגן, דערפאר האט ישראל געוואלט פטור ווערן פון יאסער אראפאט, און זיין טעראר גרופע.
צה"ל האט שוין לאנג געהאט א פלאן פאר אן אקציע אין לבנון, וואס וועט ארויס העלפן די קריסן אינעם לבנון ברודער קריג. אבער געווארט פארן געלעגנהייט, נאכן אטאקע האט רפאל איתן, אויסגערופן פארן קאבינעט אבו נידאל אבו שנידאל געגנדיקט מיטן פי על או.
די אטאקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די פערטע יוני, האט די מדינת ישראל לופטפלאטע, אטאקירט פאלעסטינער צילן אין לבנון, די פאלעסטינער האבן גענטפערט מיט א מאסיווע באמבאדירונג, אינעם צפון פון מדינת ישראל. אויפן 6טן יוני האבן די ערשטע זעלנער אריבערגעשפרייזט דעם גרענעץ.
מדינת ישראל האט געמאלדן אז זיי גלייבן אין א גאנצע לבנון, און זיי ווילן שלום. אבער די סיטואציע האט זיי געצווינגען ארויס צוגיין אין א קריג. אנהייב איז די קריג געגאנגען ווי געפלאנט, מיט ווייניג פארוואונדטע און אומגעקומענע. סיריע, איז אבער געווארן פארמישט אינעם קריג, און שלאכטן צווישן די צוויי זייטן זענען פארגעקומען, מיטן אויבערהאנט פון מדינת ישראל. איינע פון די צילן פונעם מלחמה איז געווען, שוואך מאכן סיריע.
דער קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צה"ל האט געמאכט שנעלע פארשריט, אריינגייענדיג פונעם בארטן טייל, בערג אין צענטער, און טאל פון מזרח. און גאר שנעל אנגעקומען צו ביירוט, באלאגערנדיג די שטאט, וואס איז שפעטער געווארן, די ערשטע אראבישע הויפטשטאט, וואס מדינת ישראל סאלדאטן האבן איינגענומען.
זעלנער האבן אומגעברענגט עטליכע טויזנט פאלעסטינער דאס רוב פון זיי טעראריסטן, ביז אראפאט האט קאפיטאלירט, און אנטלאפן אויף טוניס.
די קריסטליכע מיליציע גרופעס זענען געזען געווארן ווי אליאירטע, ווי די לבנון קרעפטן, וואס פון זיי איז שפעטער געגרינדעט געווארן צד"ל. וואס האבן ארויס געהאלפן די מדינת ישראל מיליטער, אין זייער קריג קעגן טעראר.
אויפן 31טן אוגוסט 1982, האבן אלע סירישע, און פאלעסטינע קעמפער, פארלאזט ביירוט. און אן אינטערנאציאנאלע כח איז אריינגעקומען, האלטן ארדענונג אין דער לעבאנעזער הויפטשטאט.
מדינת ישראל דורכפעלער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
באשיר זשומייעל, איז געווען איינער פון די צילן אינעם מלחמה, מנחם בעגין האט אים געוואלט זען אלס פרעזידענט פון לבנון, ווי איינער וואס וועט אונטערשרייבן א שלום אפמאך. 14טן סעפטעמבער איז ער אומגעקומען אין אן אטענטאט, אין די הויפטקוואטיר פונעם פאלאנגען פארטיי, און זיין ברודער אמין זשומייעל, האט אים איבערגענומען, ער איז אבער נישט געווען אזוי פרא מדינת ישראל ווי באשיר. צוויי טאג נאכן אומקום פון באשיר, איז פארגעקומען די סאברא און שאטילא מאסן מארד, וואס האט געברענגט פיל קריטיק צו מדינת ישראל פונעם וועלט, און פון אינעוויניג. מנחם בעגין דער פרעמיער מיניסטער, האט געשטעלט א קאמיסיע אין שפיץ פון ריכטער שמגר, און אריק שרון, פארטיידיקונגס מיניסטער, איז געזען געווארן פאראנטווארטליך, פארן איבערגעבן קאנטראל, פון סאברא און שאטילא צו די קריסטן, נאכדעם וואס עס זיכער געווען, אז אזא זאך קען פאסירן.
דער סוף צום קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מדינת ישראל איז פארבליבן א לאנגע צייט אין לבנון, שיאטישע טעראר גרופעס, האבן עס אויסגענוצט צו אטאקירן ישראל פאזיציעס, אין צור זענען 60 מענטשן אומגעקומען פון א כעזבאלא זעלבסטמארד אטאקע.
ביז 1985 האט מדינת ישראל זיך ארויסגעצויגן פון מערהייט לבנון, און זיך באפעסטיגט אינעם זיכערהייט זאנע, און ביי יוני 1985 האבן זיך צה"ל זעלנער, מער נישט געפונען אין צענטראל לבנון, און זיך צוריק געצויגן צום דרום חלק פון לבנון, אריינגערעכנט די בופארט פעסטונג.
פון דער זיכערהייט זאנע, איז די ארמיי ארויס אין יאר 2000, אויפ באפעל פון אהוד ברק.
מדינת ישראל האט פארלוירן אין די יארן 2000-1982, 1,216 זעלנער, וואס פון זיי ביים מלחמה אליין 670.
17,825 אראבער זענען אומגעקומען, וואס איבער 10,000 זענען זיכער געווען סירישע סאלדאטן, און פאלעסטינער קרעמפער.
3 מדינת ישראל זעלנער פעלן פון א קריג וואס איז פארגעקומען אין סולטאן יעקב. און רון אראד, א מדינת ישראלדיקער נאוויגאטאר, איז אראפגעשאסן געווארן פונעם עראפלאן אין וועלכע ער איז געפלויגן, און ער איז גענומען געווארן אין געפענגשאפט.


text:
בס”ד
פרשת בשלח – לייג צו קאפ צו די מעסעדזשעס פונעם בורא
א גיט’ן טייערע חבירים, נאכן באשרייבן לעצטע וואך איבער דעם “פרעה” וואס ליגט און אינז, און אינזער הארץ, האט מיר געקלינגען א חבר (וואס איז די לעצטע מענטש וואס איך האב נאר אמאל געטראכט ער וועט מיר ריפן) און ממש געוויינט זאגנדיג …ווי אמת איז עס, שוין אזוי פיהל יאר דריי איך זיך ארום מיט א שרעקליכע “הכבדת הלב”, א פארהארטעווטע הארץ, נישט דווקא כלפי השי”ת, נאר אפילו בין אדם לחבירו, פיהר איך זיך מיט א הכבדת הלב…. !!??!!?!? …צו אזוי פיהל… אזוי פיהל פון מיינע חבירים, ווייז איך ארויס אזא הארטקייט, א קאלט הארץ, כאטש איך ווייס אז עס איז נישט ריכטיג, כאטש ביי מיר און הארץ בין איך צובראכן, און איך קוק צו זיי מיט אזוי פיהל הארץ, איך בענק מיר אזוי שטארק פאר א ווארעמע שמועס, שטעל איך אבער אן אזא הארטע חיצוניות’דיגע קאלטע גאווה’דיגע אויס זעהן, און ווער רעד נאך אינדערהיים, איך געדענק שוין נישט לעצטע מאל רעדן הארץ צו הארץ… און אזוי האבן מיר געשמועסט פאר א שטיק צייט ביים סוף זאגט ער מיר: די ביזט די געוואלדיג, איך בעט דיר חזק ואמץ שרייב נאך, שרייב נאך, בפרט איבער די ענין זיי ממשיך, ש’כח..!
איך האב אראפ געלייגט די טעלעפאן, פון איין זאך האב איך געהאט אסאך חיזוק, פון די צווייטע זייט געשפירט א גרויסע עול, אויב אפאר שורות געשריבן אויף א פאפיר קען מאכן אזא רושם, איז דאך צייט מיר זאלן זיך אלע צוזאם נעמען און שרייבן און שרייבן, בעט איך אייך טייערע חבירים ביטע שיקט אריין צו אינז אייער מיינונג, גיט ווארט, תורה חסידות, אלעס וואס די האסט, שליס דיך אן, און צוזאמען וועלן מיר מצליח זיין בעזהשי”ת…! ווי די חסידים וואס זענען אנגעקומען צום רבי’ן די הייליגע בעל שם הקדוש, און אריין קומענדיג האט ער זיך אנגערופן “די רבי, נע! אבער די “חברה” דאס איז דער עיקר”, און איז ארויס פון שטוב, מיט וואונדער קוקן די חסידים אויף זייער גרויס’ן רבי, וואס זענען די באדייט פון אזעלכע ווערטער? פלוצלינג שטעלט זיך אויף איינע פון די חברה און פארציילט אויפ’ן וועג האבן מיר זיך אפגעשטעלט איבערנעכטיגן און די קרעטשמע, ווען איהר אלע האבן זיך געלייגט, בין איך געגאנגען כאפן א טרינק און די קרעטשמע און עס האבן זיך דארט געפונען אנגעשיכורטע נידריגע עלעמענטן, און מיר איז אינטער געקומען א נסיון און פליצלינג טראכט איך צו מיר …איך פאר דאך צום רבי’ן מיט וואס פאר א פנים וועל איך אנקומען??? אבער דער יצר שיקט אריין א הכבדת הלב און זאגט …פארקערט יעצט וועל איך זינדיג’ן, און דערנאך פאר איך צום רבי’ן זיך מטהר זיין, און איך האב שוין געהאלטן כמעט ביים דורך פאלן, פאלט מיר איין נאך א מחשבה …”איין מינוט איך באלאנג דאך צו א חברה, ווי קען איך טוהן אזא זאך, מיר זענען דאך א חברה צוזאמען” און דאס האט מיר אפגעהאלטן…! טייערע חבירים מיר מוזן האבן די חברה, לאמיר שטיין שטארק כאיש אחד בלב אחד…!!!
סוף פרשת בא ליינען מיר: וַיְהִי בַּחֲצִי הַלַּיְלָה ה’ הִכָּה כָל בְּכוֹר בְּאֶרֶץ מִצְרַיִם מִבְּכֹר פַּרְעֹה הַיּשֵׁב עַל כִּסְאוֹ עַד בְּכוֹר הַשְּׁבִי אֲשֶׁר בְּבֵית הַבּוֹר וְכֹל בְּכוֹר בְּהֵמָה: וַיָּקָם פַּרְעֹה לַיְלָה הוּא וְכָל עֲבָדָיו וְכָל מִצְרַיִם וַתְּהִי צְעָקָה גְדֹלָה בְּמִצְרָיִם כִּי אֵין בַּיִת אֲשֶׁר אֵין שָׁם מֵת:
פרשת בשלח: וַיְהִי בְּשַׁלַּח פַּרְעֹה וגו’ וַיֻּגַּד לְמֶלֶךְ מִצְרַיִם כִּי בָרַח הָעָם וַיֵּהָפֵךְ לְבַב פַּרְעֹה וַעֲבָדָיו אֶל הָעָם וַיֹּאמְרוּ מַה זֹּאת עָשִׂינוּ כִּי שִׁלַּחְנוּ אֶת יִשְׂרָאֵל וגו’
אויב מיינטסו איך בין פערטיג מיט דעם פרעה, אוי! האסטו א טעות, איך קוק אריין און די פרשה און עס ווערט ערגער פון מינוט צו מינוט, דער זעלבע פרעה וואס עטליכע טעג צוריק לויפט ער ארום מיט זיין פידזשאמעס ווי א פארסמט’ע מייז, שרייענדיג ווי וואוינט משה און ווי וואוינט אהרן?? די קינדער שרייען דא..! און דער צווייטער שרייט דארט…! דער גרויסער פרעה וואס פרובירט איינרעדן זיין פאלק יארן לאנג אז ער גייט נישט ארויס און בית הכסא נאר ער איז א גאט, לויפט פלוצלינג ארום און די גאסן ווי א הינט מיט בזיונות אדירות, מיינסט אבער אז ער פארשטייט די מעסעדזש, קוק אריין ווייטער און די הייליגע תורה הקדושה וואס פארציילט אונז, וַיְהִי בְּשַׁלַּח פַּרְעֹה, מיר פארגינען איהם די טיטל “בשלח פרעה”, פארשטייט זיך פשוט אז השי”ת איז דער וואס האט אונז ארויס געשיקט, און נישט סתם נאר מיט כבוד און פאראד, ער האט אונז ארויס געטראגן מיט א מעכטיגן עסקארד פון אלע זייטן, מוזיק איז געווען ווי די תורה הק’ פארציילט די מצריים האבן געוויינט און געשריגן …וְהָיְתָה צְעָקָה גְדֹלָה בְּכָל אֶרֶץ מִצְרָיִם אֲשֶׁר כָּמֹהוּ לֹא נִהְיָתָה וְכָמֹהוּ לֹא תֹסִף: ענני הכבוד, נעמען ארום כלל ישראל און באשיצן ווי עס שטייט און פסוק …ה’ הֹלֵךְ לִפְנֵיהֶם יוֹמָם בְּעַמּוּד עָנָן לַנְחֹתָם הַדֶּרֶךְ וְלַיְלָה בְּעַמּוּד אֵשׁ לְהָאִיר לָהֶם לָלֶכֶת יוֹמָם וָלָיְלָה, מצות באקן זיך, …וַיִּשָּׂא הָעָם אֶת בְּצֵקוֹ טֶרֶם יֶחְמָץ מִשְׁאֲרֹתָם צְרֻרֹת בְּשִׂמְלֹתָם עַל שִׁכְמָם, אפילו די הינט שטייען שטיל מיט כבוד, …וּלְכֹל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל לֹא יֶחֱרַץ כֶּלֶב לְשֹׁנוֹ, כלל ישראל גייען ארויס איעדער איינער מיט ניינציג אייזלען אנגעפילט מיט פעק און זעק גאלד, זילבער, קליידער, …וַיִּשְׁאֲלוּ מִמִּצְרַיִם כְּלֵי כֶסֶף וּכְלֵי זָהָב וּשְׂמָלֹת, בקיצור כבוד מלכים, און דאס איז נאר א קליין חלק, פרעה אליין האלט שוין ביי כלות ער איז שוין געווען צעהן מאל כמעט און קבר אדורך צעהן שרעקליכע מכות, און נאר א דאנק די תפילות פון משה רבינו לעבט ער,
און וואס זאגט אונזער פרעה …מַה זֹּאת עָשִׂינוּ כִּי שִׁלַּחְנוּ אֶת יִשְׂרָאֵל מֵעָבְדֵנוּ, ער שטעלט אן א פנים כאילו ער איז די בעל הבית אויף כלל ישראל, כאילו עס איז גארנישט געווען אלעס איז ווי פריער, נאר דער כלל ישראל איז אנטלאפן… ער נעמט זיך נאך לויפן כלל ישראל, און ווידער זעט ער דער יד ה’, נסים גלויים, ער זעט ענני הכבוד באגלייטן כלל ישראל, “אבער ער וויל נישט זעהן”, ער קומט אן צום ים…! ער זעט ווי עס שפאלט זיך פאר כלל ישראל, ער גיבט נאך אלטץ נישט אויף ער לויפט זיי נאך… ביז… ער טרעפט זיך און ים אריין…..!!
יא..! יא..! מיין טייערע חבר, מיר קוקן צו און שמייכלן, מיר טראכטן פרעה וואס איז מיט דיר? ביסט אינגאנצן משוגע? זעסט נישט אז עס איז דא א בורא עולם אויף די וועלט? – פרעה לערנט אונז ווי ווייט א מענטש קען אנקומען, ווי טיף א מענטש קען זיך בידים באגראבן, לעבן און גאר לויפן און א דירעקציע וואס איז נגד זיין אייגענע שכל, אקעגן זיין אייגענע דעת, אקעגן די טבע, – מיר באקומען לעבן פון השי”ת, מיר זענען זוכה צו לעבן, אטעמען, גיין, קומען, רעדן, נסים ונפלאות, קיינער אויף די וועלט קען אונז עס נישט געבן נאר בורא עולם, און מיר ניצן עס חלילה נישט ריכטיג זענען מיר ח”ו פונקט ווי פרעה און מיר לויפן און ים אריין…!
מיר דארפן געדענקן אז מיר זענען די קינדער פון הקב”ה, און יעדע איד דארף כסדר טראכטן וואס חז”ל זאגן אונז און מסכת סנהדרין (לז א) חייב אדם לומר בשבילי נברא העולם, איך בין א יחיד אויף די וועלט, די וועלט שטייט אויף מיר, בורא כל עולמים רעד צו מיר, איך בין דער איינציגסטער וואס האט געהערט די ווערטער אנכי ד’ אלוקיך וגו’ און אזוי יעדע מצוה און מצוה האט בורא כל עולמים מיר באפוילן, סיי די עשה’ס און סיי די לא תעשה’ס, און די גאנצע תורה הקדושה איז געגעבן געווארן צו מיר פריוואט, וועלן מיר בעזהשי”ת בלייבן אייביג און דער ריכטיגן ציל און פאר די כבוד פון השי”ת וועלן מיר אריין שפרינגן און ים… זארג נישט, עס וועט זיך שפאלטן…!
~~~~~~~~~~~
שבת שירה – א גאנצער ניגון מיט אלע פעלער
פרשת בשלח איז דאך אויכעט שבת “שירה”, ביי חסידים פארט מען צום רבי’ן, ס’איז איינע פון די שיינע שבתים און יאר, פון מיינע יונגע יארן געדענק איך אז שבת שירה איז געווען די שבת, וואס איך האב נישט געקענט שפילן אינדרויסן נאר געדארפט אויסהערן די ליינען ווי מען ליינט די שירה, דער בעל קורא האט געזינגען אנדערע טראפן, איך האב קיינמאל נישט געוואוסט וואס איז דער ענין, וואס איז דער באדייט אין גרויסקייט פון די שירה, אז מען ריפט אן דעם שבת מיט’ן טיטל שבת “שירה”
אָז יָשִׁיר משֶׁה וּבְנֵי יִשְׂרָאֵל אֶת הַשִּׁירָה הַזֹּאת לה’ (שמות טו)
און מדרש רבה שטייט, אז ישיר משה הה”ד (משלי לא) פיה פתחה בחכמה ותורת חסד על לשונה, מיום שברא הקב”ה את העולם, ועד שעמדו ישראל על הים, לא מצינו אדם שאמר שירה להקב”ה אלא ישראל, ברא אדם הראשון ולא אמר שירה, הציל אברהם מכבשן האש ומן המלכים ולא אמר שירה, וכן יצחק מן המאכלת ולא אמר שירה, וכן יעקב מן המלאך, ומן עשו, ומן אנשי שכם ולא אמר שירה, “כיון שבאו ישראל לים ונקרע להם מיד אמרו שירה לפני הקב”ה שנא’ אז ישיר משה ובני ישראל”
די אבות האבן זוכה געווען צו ניסים, אבער זיי זאגן נישט קיין שירה, כלל ישראל ווען זיי זעהן די ים שפאלט זיך זאגן זיי שירה, ווי עס שטייט אז ישיר משה ובני ישראל, דארפן מיר פארשטיין פארוואס טאקע האבן זיי די אבות אברהם יצחק וגו’ נישט געזאגט שירה?
תניא אמר ר’ אליעזר וגו’ אז ישיר משה, אז שר לא נאמר, אלא אז ישיר וגו’ כל מי שאומר שירה וגו’ “נזכה לומר שירה לעתיד לבא”, זאגט אונז ר’ אליעזר, דער וואס זאגט שירה יעצט, און די שווערע גלות טעג, וועט זוכה זיין צו זאגן שירה לעתיד לבא, דארפן מיר פארשטיין וועלכע שירה וועט זיין לעתיד לבא? און פון וועלכע שיר, וועלכע ניגון רעד ער? און בכלל וואס מיינט עס פאר אונז יעצט און דעם שווערן גלות “זאגן שירה”?
אויב האסטו אמאל באקומען אן עליה, אדער אויב ביסטו באקאנט, ווייסטו אז די שירה אינ’ם ספר תורה איז געשריבן אפגעהאקט, עס זענען פארהאן אסאך שיטות (ביו”ד סימן ערה) ווי מען דארף לאזן די ריוח, אבער לכולי עלמא לאזט מען איבער פלאץ צווישן די ווערטער, און אויב חלילה האט מען פארגעסן איז די ספר תורה פסול, לכאורה וואס איז דער ענין אז דווקא ביי די שירה דארף מען משנה זיין די סדר און איבער לאזן ליידיג פלאץ, און פארוואס איז עס אזוי חמור, אז אויב פארגעסט מען און מען שרייבט עס כסדר ווי די גאנצע תורה, איז עס פסול?
ווען מיר קויפן א מוזיק אלבום, קוקן מיר ווער איז די זינגער? ווער איז די ארענדזשירער? ווער האט קאמפאזירט די ניגונים? ווער איז די קאפעליע? ווער זענען די שפילער?, ווייל ווי פארשטענדליך די סוקסעס פון א מוזיק אלבום אין די סוקסעס פון א ניגון איז די שלימות די גאנצקייט, למשל א ניגון איעדע פאל איעדע תנועה פאר זיך איז עס גארנישט, נאר ווען מען לייגט עס צוזאם מיט נאך א תנועה, ווערט עס צוויי תנועות, מען לייגט צוזאם צוויי תנועות מיט נאך צוויי ווערט עס איין פאל פינ’ם ניגון, און איין פאל לייגט מען צו, צום צווייטן, און אזוי ווייטער ….אה! יעצט ווערט עפעס, …יעצט הערט זיך עס, שפעטער איז מען מוסיף נאך א שטיקל, מען לייגט צו די מוזיק, און דענאך די קאפעליע, “יעצט איז עס א ניגון”, דער ניגון, איז נאר א ניגון, ווען ער איז גאנץ בשלימות..!
די אבות הקדושים, אברהם יצחק יעקב ביי זייערע ניסים, יעדע נס איז געווען א דבר השלום, אברהם ווערט אריינגעווארפן אין כבשן האש און השי”ת האט איהם מציל געווען, יצחק ווערט געראטעוועט פון די פלשתים, יעקב פון לבן אין עשו, האבן זיי געדאנקט און געלויבט השי”ת, אבער ….”יעדע פאל פאר זיך איז קיין ניגון נישט, …יעדע תנועה פאר זיך איז קיין שירה נישט”, כלל ישראל ביים ים סוף האבן זוכה געווען וירא ישראל את היד הגדולה, זיי האבן געזעהן אז די אלע יארן באלד פיר הונדערט יאר, גייען’דיג צוריק נאך פון פאר מכירת יוסף, די גאנצע גלות מצרים, די צרות, די שרעקליכע רדיפות און פיינונגען וואס זיי זענען אדורך, די מכות, די אותות ומופתים, טעג פון צער, טעג פון שמחה, יעדע’ס ביסל איז געווען א קליין שטיקל פונ’ם בילד, א קליינע תנועה, איין פאל אינ’ם ניגון, אבער יעצט ווערט די בילד בשלימות גאנץ, אלעס פאנגט אן שטימען, …אז ישיר משה ובני ישראל, ווייל א ניגון איז גאנץ, א ניגון איז שלימות, און יעדע תנועה, יעדע קרעכטץ, יעדעס ביסל הארץ, איז א חלק פונ’ם גרויסן ניגון, און עס מאכט גאר שענער און שענער דעם ניגון, “ווייל דאס, און נאר דאס איז א ניגון”..!
זאגט אונז משה רבינו …טייערע אידישע קינדער’ליך איהר גייט נאך אדורך גיין גאר שווערע גלות’ן, אבער געדענקט דאס וואס השי”ת האט אונז מגלה געווען, דאס וואס ער האט אונז געוויזן און מצרים, אז אלעס איז איין גרויסע בילד, איין גרויסע ניגון, מען קען נישט קוקן און מען טאר נישט קוקן אויף איין שטיקל באזונדער, ווייל יעדע שטיקל פאר זיך זעט אויס שרעקליך, און עס איז באמת גארנישט, …האסט דאך געזעהן צום סוף וירא ישראל את היד הגדולה..! יעצט נעמט דאס מיט צידה לדרך, גלייבט אויך ביי אלע אנדערע גלות’ן וואס איהר וועט אדורך גיין אז צום סוף וועט מען זעהן דעם גאנצן הערליכן בילד, צום סוף וועט מען זינגן דעם הערליכן שירה, און דאס איז די תורה הק’ אונז מרמז, דווקא ביי די שירה זאלסטו איבער לאזן פלאץ, ווייל די שירה וואס שטייט און די תורה דעם אז ישיר וגו’ זאגן מיר טאקע יעדן טאג, אבער מיר זענען ליידער נישט משיג די ריכטיגע כוונות, כלשון פון די שפת אמת …אך להבין הענין כי איך בכח אנשים לשיר שירה הכתובה בתורה, ואין שיעור וערך לסודות ורזין הגנוזים באות א’ מהתורה, – מיר זאגן דאס ווייל השי”ת האט אונז געגיבן די כח אז דורכ’ן זאגן זענען מיר מעורר די כוחות און סודות התורה זיי זאלן מגין זיין פאר אונז וכו’ דערפאר איז די שירה געשריבן אויף אן אופן אז ס’איז פארהאן ליידיג פלאץ צווישן די שורות ווייל אלעס איז א חלק פון די ניגון נישט נאר די לויב ווערטער.
אבער כדי די ניגון פון יודישע היסטאריע זאל ארויסקומען בשלימות, דארף יעדער יחיד במשך די איצטיגע גלות טעג, כסדר זינגן זיינע שטיקלעך, און דאס איז תנועות סיי פון צער והתעורורת, און אמאל אריין ווארפן א קרעכטץ פון טיפ’ן הארץ, און כ”ש ווען מען איז זוכה צו זמני שמחה, טעג וואס אלעס פארט ווי א פידל דארפן מיר דאנקן און לויבן השי”ת, …שר לא נאמר, “ישיר, איהר זאלט זינגן”, וועלן מיר זוכה זיין לעתיד לבא צו זינגן שירה, ווייל לעתיד לבא גייט מען נישט מאכן א נייע ניגון, מען גייט אויסשפילן דעם זעלבע ניגון, די אלע תנועות, די אלע פעלער, וואס טוהן זיך יעצט אפשפילן גייען ווערן צוזאם געשטעלט, איז ממילא מאך זיכער אז די זינגסט דעם ניגון מיט’ן ריכטיג’ן טאן, מאך זיכער אז דער ארענדזשירער פונ’ם ניגון, השי”ת! וועט זיין צופרידן מיט דיין שטיקל, און עס וועט שטימען מיט די קאפעליע דעם גאנצן כלל ישראל, עס וועט זיין די שענסטע ניגון, …דביקות, השתוקקות, התעורורת, הלל והודאה, און וואס נישט…
…טייערע אידעלע …”די ליידיגע פלעצער”, ווי עס שטייט און הלכה מניחין ריוח, ווייל דאס זענען די פלעצער וואס די דארפסט אנפילן מיט דיין אייגענ’ם שירה, …מיט דיין אייגן ליד’עלע, און מיט דעם וואס עס איז ליידיג זאגט א מענטש …טאטע און הימל איך האב נישט די ווערטער, און עס זענען נישט דא די ווערטער, און די ליידיגע שורות דארפן מיר אריין לייגן אונזער הארץ, אונזער געפיל, אונזערע שירי בקשה שירי תפילה, און אמאל שירה וואס איז ליידער א ויאנחו בני ישראל, און די אלע פעלער גייען ארויף צום ארענדזשירער אונזער טאטע און הימל, וואס בענקט פאר יעדע תנועה יעדע’ס פאל פון זיינע קינדערליך, און אזוי ווי ביי גלות מצרים ותעל שועתם אל ה’, וועלן מיר אויך זוכה זיין בקרוב, ונזכה לשירה לעתיד לבא, “ווען מען וועט איבער שפילן די שענסטע ניגון”…! מאך נאר זיכער ביסט נישט OFF TUNE, און געדענק דארפסט נישט גיין און א סטודיא צו רעקארדירן אדער צו עדיטן א שטיקל, השי”ת הערט דיך איבעראל, ….יעצט מיין טייערע חבר! איינס צוויי דריי, פאנג אן רעקארדירן….!


text:
ויותר יעקב לבדו
בס”ד
א גוטן טייערע חבירים וידידים
אין די וואכעדיגע פרשה געפינען מיר ווי די מלאכים וואס יעקב האט געשיקט צו עשו קומען צוריק מיט די נישט גוטע נייעס אז דער ברידער עשו קומט אקעגן און מיט זיך האט ער פיר הונדערט מענטשן, זאגט די פסוק: וַיִּירָא יַעֲקֹב מְאֹד, וַיֵּצֶר לוֹ, וַיַּחַץ אֶת הָעָם אֲשֶׁר אִתּוֹ וְאֶת הַצֹּאן וְאֶת הַבָּקָר וְהַגְּמַלִּים לִשְׁנֵי מַחֲנוֹת, וַיֹּאמֶר אִם יָבוֹא עֵשָׂו אֶל הַמַּחֲנֶה הָאַחַת וְהִכָּהוּ, וְהָיָה הַמַּחֲנֶה הַנִּשְׁאָר לִפְלֵיטָה – יעקב אבינו האט זיך זייער דערשראקן, און עס האט אים געשטערט, האט ער צוטיילט די מענטשן וואס זענען געווען מיט אים, די שאָף און די רינדער און די קעמלן צו צוויי גרופעס, און ער האט געזאגט אז אויב וועט עשו קומען צו איינע פון די צוויי מחנות און זיי שלאגן וועט כאטש די צווייטע איבערבלייבן. פארוואס איז יעקב אזוי דערשראקן? אין די פסוק טרעפן מיר ווייל יעקב האט מורא געהאט אז נאך די אלע ניסים און חסדים וואס השי”ת האט שוין געטוען מיט אים ביז אהער האט ער אפשר אויסגעניצט זיינע זכותים, און ממילא וועט ער נישט קענען אדורך מאכן דעם מלחמה מיטן ברידער עשו, ווי מיר געפינען יעקב אבינו בעט זיך ביי השי”ת אין זיין הייסע תפילה קָטֹנְתִּי מִכֹּל הַחֲסָדִים וּמִכָּל הָאֱמֶת.
פרעגט זיך די פראגע: ווי קומט צו יעקב אבינו וואס איז אדורך די שווערסטע נסיונות מיט א תמימות און פארשטאנען אז השי”ת איז דער מנהיג העולם און אָן אים פאסירט נישט גארנישט אז ער זאל מורא האבן און גאר ווערן דערשראקן? נאך דערצו ווען השי”ת אליין האט אים פריער געגעבן דעם הבטחה ווי די פסוק זאגט וְהִנֵּה אָנֹכִי עִמָּךְ וּשְׁמַרְתִּיךָ בְּכֹל אֲשֶׁר תֵּלֵךְ ער האט דאך קלארע ווערטער פון השי”ת אז ער וועט אים היטן פלוצלינג האט ער מורא?
שפעטער דערנאך וואס יעקב האט זיך געגרייט מיט דורן, תפלה, און מלחמה, ווי די פסוק רעכענט אויס אין פונקטליכע דעטאלן פארציילט אונז די תוה”ק די מעשה מיטן מלאך ווי די פסוק זאגט וַיִּוָּתֵר יַעֲקֹב לְבַדּוֹ וַיֵּאָבֵק אִישׁ עִמּוֹ עַד עֲלוֹת הַשָּׁחַר וכו’ יעקב איז געבליבן אליין און א מענטש (מלאך) האט זיך געשלאגן מיט אים ביזן עלות השחר, ווען דער מלאך האט געזעהן אז ער קען אים נישט געווינען האט ער אים געגעבן א זעץ בכף-ירכו אבער יעקב אבינו האט נישט אויף געגעבן נאר מיטן פארריקטן דיכט האט ער זיך ווייטער געשלאגן, ביז דער מלאך האט זיך געבעטן שיק מיר אוועק ווייל דער פרי מארגן איז שוין אנגעקומען, האט יעקב אבינו געזאגט איך וועל דיר נישט לאזן גיין ביז די וועסט מיר בענטשן, פרעגט אים דער מלאך וואס איז דיין נאמען? זאגט ער יעקב, זאגט דער מלאך די וועסט מער נישט גערופן ווערן יעקב נאר ישראל וכו’
וואס מיר דארפן פארשטיין איז א) פארוואס עפעס קומט דער מלאך זיך שלאגן דוקא ווען יעקב איז אליין? ב) וואס שלאגט דער מלאך, וואס איז זיין ציעל? ג) פארוואס ווען דער עלות השחר האט אויף געשיינט געבט דער מלאך אויף און וויל אוועק גיין? ד) יעקב אבינו בעט אים א ברכה און אנשטאטס אנוואונטשן פרעגט אים דער מלאך זיין נאמען? און ענדליך ווען ער וואונטשט שוין יא זאגט ער אים די וועסט מער נישט געריפן ווערן יעקב נאר ישראל, וואס פאר א ברכה איז דאס? און אזוי פרעגן זיך פילע שאלות וואס לאזט אונז איבער פארוואונדערט וואס האט דארט פאסירט און וואס פארציילט אונז די תוה”ק, לאמיר אין איר אריין קוקן מיט א טיפערן בליק און בסייעתא דשמיא זוכה זיין איר צו פארשטיין און ארויסנעמען די ריכטיגע מוסר השכל פאר אונזער טאג טעגליכן לעבן.
מייקעל א העכסט געלונגענע סאלדאט איז נארוואס אויפגעשטאנען פון זיין טעגליכן שלאף, איידער ער לאזט זיך ארויס אויף זיין טעגליכן נאכט-פאטראל וואס האלט אָן פון ווען עס ווערט נאכט ביז ווען דער טאג שיינט אויף וואס דאס איז די צייט וואס די פארברעכער נוצן אויס די נאכט טונקעלקייט און טוען אריין שווערצן זייער אומלעגאלע מאטריאל… שוין באלד אכט חדשים וואס ער געפינט זיך דא ביים גרעניץ און טוט זיין ארבעט מיט די גרעסטע מאס געטריישאפט, אזוי ווי איעדע נאכט טוט ער מיט זיינע חבירים אנלאדענען זייער דזשיפ מיט אלע סארט כלים וואס עס פעלט זיך אויס צו זיין גרייט אויף איעדע מין פאל וואס זאל זיך נאר נישט מאכן און אזוי לאזן זיי זיך ארויס אונטערוועגנס.
ס’איז שטיל און רואיג, א נאכט ווי איעדע נאכט, מייקעל באמערקט נישט גארנישט ספעציעל וואס זאל ציען זיין פארדאכט, אבער פלוצלינג דרייט זיך מייקעל ארום און באמערקט אז דער דזשיפ איז ליידיג… זיינע חבירים זענען נישט צום געפינען ער קוקט אהער און אהין אבער כאפט גלייך אז ער איז איינער אליין, קיינער איז נישט דא, וואוסענדיג אז א סאלדאט ווערט נישט פארלאזט פון זיינע קאלעגן כאפט ער גלייך אז ס’טויג נישט, ער געבט א שטעל אפ דעם טרעקל שפרינגט אראפ און פאנגט אָן זיכן שיץ, ער זוכט א פלאץ זיך אויסצובאהאלטן ביז ער וועט קענען אביסל בעסער אנאלעזירן די סיטואציע, אבער ס’העלפט אים נישט נאר אזוי ווי ער גייט אראפ ווערט ער פלוצלינג איבער געפאלן דורך א חברה ער ווייסט נישט ווער זיי זענען, וואס זיי ווילן און וואס זייער ציעל איז, אבער איין זאך ווייסט ער אז זיי שלאגן אים ביטערליכע קלעפ.
זייענדיג אבער א געלערנטע סאלדאט שטייט ער נישט מיט צוזאם געלייגטע הענט נאר פאנגט גלייך אָן ארויס צו געבן זיינע אינערליכע כוחות און די חברה פאנגן אָן צוריק כאפן איינס נאכן צווייטן… אבער פארשטייט זיך אז זיי לאזן זיך נישט אזוי שנעל, נאר זיי נעמען זיך צוריק שלאגן און אזוי גייט עס א גאנצע נאכט ביז עס פאנגט אָן ווערן לעכטיג און ווי פארשטענדליך איז נישט אזוי באטעמט פאר די חברה צו שטיין אין מיטן העלן טאג און שלאגן א סאלדאט, שטרעגן זיי זיך אָן און געבן מיט אלע זייערע כוחות א זעץ אויף מייקלען און ס’האט געארבעט מייקל פאלט אראפ, …אבער מייקעל איז א סאלדאט, א אמתדיגע סאלדאט און מיט זיינע לעצטע כוחות אזוי הינקעדיגערהייט הייבט ער זיך אויף און נעמט זיך ווייטער צו קעמפן… ווען דער טאג איז ענדליך אנגעקומען און די זון שטראלן האבן אנגעהויבן צו שיינען ווערט מייקעל פארגליווערט, ער גלייבט נישט זיינע אויגן די אלע מיט וועם ער האט זיך ארום געשלאגן זענען גאר זיינע נאנטע חבירים און דער הויפט שלעגער איז גאר זיין געטרייע גענעראל אמיר, אינגאנצן פארמאטערט און מיט פארוואונדערטע אויגן פרעגט ער וואס גייט דא פאר וואס איז געשעהן? איך האב געמיינט אז איר זענט אויך געפאנגען און די וואס שלאגן זענען פון די אנדערע… דער גענעראל געבט אים א האק איבער און זאגט מזל טוב מייקעל פון היינט אָן ביסטו נישט סתם א סאלדאט די ווערסט געהעכערט צו זיין א קאמאנדיר!
דער גענעראל אמיר זאגט ווייטער מיט א ליבלעך טאָן: מייקעל זייט די ביסט אריין געקומען אין די ארמיי ביסטו גאר שטארק געשטיגן, איך האב כסדר אויף דיר ארויס געקוקט אז די זאלסט ווערן פון די גרעסטע גענעראלן אין די לאנד’ס ארמיי אבער איך פלעג איעדע שטיק צייט באמערקן אז כאטש דיינע געוואלטיגע כוחות און דיינע געלונגענע טאלאנטן האסטו נאך אין זיך עפעס וואס טוט דיר כסדר צומישן און טוט אין דיר אריין ברענגן אזעלכע ספיקות ווי …אפשר וועט עס נישט געלונגען, אפשר וועל איך עס נישט אדורך מאכן, און אפשר נישט אויספירן, …אפשר האב איך נישט גענוג געווער וכדומה, האב איך דיר געוואלט ווייזן וואסערע אינערליכע כוחות די פארמאגסט, ווי שטארק די ביסט, און ווי געלונגען די ביסט, און יעצט ווען די האסט אנערקענט דיינע אינערליכע כוחות וואס די פארמאגסט ביסטו גרייט צו גיין ווייטער אָן א אפהאלט…
יעקב אבינו האט טאקע באקומען די געוואלדיגע הבטחה פון השי”ת וְהִנֵּה אָנֹכִי עִמָּךְ וּשְׁמַרְתִּיךָ בְּכֹל אֲשֶׁר תֵּלֵךְ אבער מיט דעם אלעם איז געווען אין אים מחשבות ווי קָטֹנְתִּי מִכֹּל הַחֲסָדִים וּמִכָּל הָאֱמֶת, אפשר וועלן מיינע זינד גורם זיין אז די ברכה זאל נישט חל זיין און איך וועל נישט מצליח זיין, ער האט זיך ארום געמוטשעט מיט ספיקות אפשר דארף מען זיין ראוי, אפשר דארף מען האבן זכותים וכדומה, האט השי”ת געשיקט דעם מלאך אין א מינוט וואס יעקב אבינו איז געווען גענצליך אליין, אומערווארטעט און ער טוט אים אטאקירן און פאנגט זיך אָן ארום שלאגן מיט יעקב, און טאקע אין דעם מצב פון וַיִּוָּתֵר יַעֲקֹב לְבַדּוֹ קומט ארויס יעקב’ס אינערליכע כוחות און יעקב פאנגט אָן קעמפן ווי א העלד, קעמפט און קעמפט אָן אויפהער, דער מלאך פרובירט מיט אלע כוחות אונטער צוהאקן יעקב אבינו, ער פרובירט איין מאל און נאכאמאל אבער יעקב לאזט זיך נישט… יעקב זעט איין וואסערע כוחות דער איד פארמאגט טיף אינעווייניג, נישט קיין חילוק וואס דער מצב איז צו ס’איז פארהאן זכותים צו נישט פארמאגט דער איד כוחות צו קעמפן מיט א מלאך פנים אל פנים.
אזוי קעמפט ער ביז עס ווערט טאג, דער צייט וואס די זון שטראלן שיינען אויף און א קלארקייט פאנגט אָן הערשן אויף די וועלט, אבער דער מלאך וואס ארבעט מיט אלע כוחות אריין צוברענגן א ספק אין יעקב אבינו, דער מלאך וואס וויל צוברעכן יעקב אבינו, שטרענגט זיך אָן און מיט זיינע לעצטע כוחות געבט ער אים א זעץ ער וויל אז יעקב אבינו זאל בלייבן אומקלאר אזוי הינקעדיג פאר אייביג, אבער יעקב אבינו לאזט זיך נישט, אפילו ער איז נישט אינגאנצן קלאר ווייסט ער שוין יעצט אז ער פארמאגט גאר הויעכע און שטארקע כוחות און ער קלאפט צוריק, ווען דער מלאך זעט אז יעקב לאזט זיך נישט, וויל ער אוועק גיין ווייל ער האט שוין פארענדיגט זיין שליחות, יעקב אבינו זעהנדיג אז עס האנדעלט זיך פון א מלאך ה’ וואס איז געקומען מיטן ציעל אים צו ווייזן און לערנען אז דער מענטש דארף נישט האבן קיין זכותים דער מענטש דארף נישט זיין ראוי, נאר דער מענטש דארף קעמפן העלדיש מיט אמונה און בטחון זאגט אים יעקב איך וועל דיר נישט אוועקלאזן ביז די וועסט מיר געבן א ברכה, פרעגט אים דער מלאך וואס איז דיין נאמען? און ווען יעקב אבינו ענטפערט יעקב, זאגט אים די מלאך דיין נאמען איז “ישראל” לֹא יַעֲקֹב יֵאָמֵר עוֹד שִׁמְךָ כִּי אִם יִשְׂרָאֵל דיין נאמען וועט מער נישט זיין יעקב נאר ישראל, ווייל יעצט ווייסטו שוין די טיפקייט פון א איד דער אפטייטש פון די ווארט ישראל וואס דאס איז די געוואלדיגע כוחות וואס די האסט, און דאס אליינס איז דיין ברכה, דאס אליין איז די גרעסטע ברכה, און ווילאנג די ווייסט דאס וועסטו בייקומען דעם עשו עד סוף כל הדורות, די קעמף נאר ווי א העלד, ווייס אז די ביסט א “ישראל” וואס פארמאגט אויסטערלישע אינערליכע כוחות, קעמף נאר נאך אביסל ביז די זון שטראלן וועלן אויף שיינען און דעמאלטס וועט שוין אלעס קלאר ווערן.
שפאצירט זיך א יונגערמאן, צו א בחור אין די גאס, זיין קאפ ווירבלט מיט אלע מיני קטנתי געדאנקן …ווער זאגט אז איך בין ראוי …וויאזוי וועל איך קענען מצליח זיין, וואס טויג איך דען, וויפיל איך פרוביר פאל איך דורך, ס’גייט נישט, ס’פארט נישט, און דערווייל לויפן די טעג און די יארן, וואס וועט זיין??? קומט אונז די תוה”ק פארציילן און מחזק זיין, די תוה”ק ווייזט אונז אז איעדער איד האט אין זיך גאר שטארקע כוחות און ענערגיע צו קענען בייקומען אלע שטיינער אין וועג, ס’פעלט נאר אויס אז דער איד זאל וויסן אז יא! איך קען, איך בין א אייניקל פון די אבות אברהם יצחק יעקב און איך האב כוחות צו ריקן א וועלט, איי איך זעה עס נישט, איי זאכן ריקן זיך נישט פאראויס, דאס איז מסתמא ווייל דער איד כאפט נישט אז ער איז פון נאטור אויס א קעמפער, ער פארגעסט אז דאס פינטעלע איד וואס ליגט אין אים איז שטערקער פון אלע כוחות אין די וועלט, מלאכים און שרפים ציטערן פון אים, און נישט נאר דארף דער איד וויסן אז ער האט די כוחות נאר ער טאר אויך נישט זיין מסופק דערין, ער דארף גלייבן אין זיך, ער דארף זיך אליינס קלאפן אין די פלייצע און זאגן יא טייערע איד איך קען אבער נאך ווי, ער דארף זיין שטאלץ און מיט א קלארקייט וויסן אז ער קען געוואונען סיי וועלכע מלחמה עס קומט זיין וועג, נאר נישט מורא האבן, אוודאי דארף מען נוצן שכל, תפלה און סייעתא דשמיא, אבער אין פאטענציעל שלאפט דארטן א גבור עצום, א איד דארף האלטן שטענדיג פאר די אויגן ישראל אני! איך בין א איד אין איך האב אלע כלים צו גיין פאראויס מיט א זיכערקייט… ובשם ה’ נעשה ונצליח!
לסיכום געדענק:
• מעק אויס די אלע ספיקות און מחשבות גלייב אין זיך געדענק ווער די ביסט.
• ישראל אני! איך בין א אידיש קינד וואס פארמאגט אין זיך העלדישע כוחות..
• די כאפסט איין זעץ נאכן צווייטן, געדענק דער געווינער איז דער וואס געבט די לעצטע.


text:
ריא דע זשאנערא
ריא דע זשאנערא מען רופט זי אויך ריא סתם אזוי. דאס איז א שטאט ביים ברעג ים אין בראזיל וואס איז באקאנט אלס טוריזם ציאונג פונקט.
עס איז אמאל געווען פאר א שטיק צייט די הויפט שטאט פון בראזיל
עס הייסט אז אזוי אלס טייך פון יאנאוואר
אירע דראג אינפעסטירטע געגנטן וואס ווערן געטריבן פון ארימקייט און גענגס איז א שם דבר אין די גאנצע וועלט, די פאליצי ציטערט און איז אינטערטעיניגט דארטן די פארברעכער.
טראץ דעם אלעם איז איר הערליכער פאנאראמע פון ריזן גראדע בערג אין הימל אריין אין די געשמאקע ביטשעס און פעסטיוואל א פלאץ ווי טויזנטער קומען אהין יעדן טאג פאר וואקאציע אין אירע גאר טייערע לוקסוסדיגע האטעלן וואס זענען אויסגעשורהט צענדליגע מיילן דורכאויס די פלאזשעס.


text:
מיר זענען צוגעוווינט צו Firearms אַזוי אַז עס איז נישט ווי עס געניצט צו קאָסטן די מענטשהייַט מיט נייווז און באָווס. זאל דער קליין, אָבער נאָך, דעם וועט געבן אַ געדאַנק וועגן די אָנליין שפּיל שפּיל אַרטשערי. איר וועט טרעפן די וואַלד באַנדיט ראָבין כוד, פּרובירן אויף וניפאָרמס אַרטשער פון די רויאַל אַרמיי. דער ערשטער ראַבד די רייַך צו ראַטעווען די נעבעך, און זייַן אַקיעראַסי איז לעדזשאַנדערי איצט. און די אַרטשערס זענען ריקרוטיד בלויז די מערסט פיייק Fighters אַזוי זיי געהאלטן אַוועק די פייַנט בעשאַס די Offensive. איר באשטימט ווי צו שפּילן, לערנען וועגן אלטע וועפּאַנז.
גאַמעס אַרטשערי דורך קאַטעגאָריע:
עס איז באקאנט אַז פון די בויגן צו דרייען מענטשן געלערנט צוריק אין די פּאַלעאָליטהיק טקופע, וואָס איז אין די שטיין אַגע, וואָס איז וועגן 2,500,000 יאָרן צוריק. ימאַדזשאַן פּרימיטיוו מענטש, צעשויבערט און אָן קאָוכיראַנט מענטשלעך רייד, פליסנדיק אַרום צווישן די פערנס און באַאָבאַבס מיט אַ בויגן אין די גרייט. עס איז געווען זייער רובֿ אַוואַנסירטע וואָפן, ווייַל איצט די כאַנטערז קען נישט צוגאַנג די שפּיל רעכט אַרויף און דרייען פון אַמבוש. דאס איז פאַסיליטאַטעד פּראָדוקציע פון עסנוואַרג פֿאַר דעם שבט און ראַטעווען אַ פּלאַץ פון כאַנטערז לעבן.
אַרטשערי איז אויך געניצט אין דער מלחמה, ווען ער האט צו באַשיצן די רעכט צו בלייַבן אין דער געגנט. אין די עוואָלוציע פון אַרראָווהעאַדס געסט שעפּן פּויזאַנז חיות און געוויקסן. אַפֿילו אויב די אַרטשער ניט גאָר אַקיעראַסי, ער האט ניט האָבן צו שלאָגן די וויכטיק אָרגאַנס פון די פייַנט פֿאַר לעבן & נדאַש; עס איז גענוג צו קראַצן, צו די סם אריין די בלוט און געהרגעט די קאָרבן. דאס וואָפן איז אַ לאַנג צייַט איז געווען ליסטעד איינער פון די הויפּט. אין די מיטל עלטער עס זענען גאַנץ גרופּעס וואס האָבן שוין טריינד אין דעם קונסט צו צולייגן עס בעשאַס די שלאַכט. אַפּטלי רעלעאַסעד אַ פייַל קענען ווערן אַוועקגענומען מיט אַ הויך היטן טורעם, אָבער די Defenders פון דעם שלאָס און לאָזן אַראָוז רעגן אויף די בעסיעגינג אַרמיי, דיסטרויינג די פייַנט ען מאַס, טריינג צו נישט לאָזן עס צו זייער ווענט.
שפּעטער, עס זענען קראָסבאָוז & נדאַש; modified באָווס יקוויפּט מיט אַ פרילינג מעקאַניזאַם. די בום איז געשטעלט ין די מיטל, די שטריקל איז אויסגעשטרעקט, און דעריבער די צינגל איז געשיקט צו דעם ציל. אַפֿילו הייַנט, עס זענען אָריגינעל דיזיינז, צווישן וועלכע עס זענען אַזוי קליין אַז לייגן אַרויף צו פּאַסיק אין אייער קעשענע.
אַלע פון איר האָבן געהערט פון אַ פייַן באָכער ראָבין כוד. ער אַטשיווד אַזאַ בקיעס אין אַרטשערי אַז ער קען באַקומען אין די קעגנער ס בום, וואָס האט סטאַק אין די ציל, ספּליטינג עס אין צוויי. צו באַקומען צו דעם עפּל אויף עמעצער ס קאָפּ פֿאַר אַ קינד ס שפּיל, ווייַל עס איז גרינג צו שלאָגן דורך אַ פויגל אין דער הימל אָדער גאַלאַפּינג פּראָטעין אַימעד שאָס אַ פייַל אין די אויג.
גאַמעס אַרטשערי אָנליין זענען אָפֿט מעשיות וועגן דעם וואַלד גזלנים, וואס וואָר גרין טייץ און אַ הוט מיט אַ פעדער. ער איז געווען אויך אַ פאַרטיידיקער פון דעם שוואַך, אַזוי אָפֿט רעסקיוד פון די גאַלאָוז פון די פּעאַסאַנץ. איר דערוואַרטן עס אויך & נדאַש; ציען די בויגן סטראָנגגער און אַמאָל איר טייטן די שטריק אויף די מענטשן ס האַלדז, האַלב צו טויט דורך כאַנגגינג.
כל די אַרטשערי שפּיל אָנליין זענען צעטיילט אין:
ווי דעם ציבעלע איז געניצט בלויז אין ספּאָרט, מיר האָבן אָפּציעס פֿאַר זייער סימיאַליישאַנז. איידער איר ציל אַז מוזן זיין שלאָגן. איר זענט required ניט בלויז שאַרף אויג, אָבער אויך ענדעראַנס און אַ פעסט האַנט. עס נאָר נעמט איין פינגער ציטערן ווי אַ פייַל פליען אין "מילך" אָדער אַפֿילו פאַרגאַנגענהייַט די ציל. אין לעבן אויך שפּילן די ראָלע פון וועטער טנאָים & נדאַש; בליינדינג זון, ווינט, נעפּל און רעגן. מאל פאָרשלאָגן אַרטשער שפּיל צו שלאָגן אַ מאָווינג ציל, און עס רייזאַז דער מדרגה פון שוועריקייט. ימאַדזשאַן אַז איר זענט אין די וואַלד, און עס איז נייטיק צו טאָן די אַרבעט & נדאַש; קלאַפּן אַראָפּ אַ פּרידיטערמינד נומער פון בירדס אָדער גיינ אַף אַראָפּ און דרייען אַ הירש. און אויב איר זענען אין דער געשיכטע פון פאַנטאַזיע, ווינקס וועט אַרוישעלפן אין אַרטשערי, צו שלאָגן אַ פייַנט ציל אָדער קלייַבן נוצלעך אַרטיפאַקץ פליענדיק צווישן טוסעק.
גאַמעס אַרטשערי אויך אומקערן איר אין מלאכים מיט אַראָוז באַפֿוילן עליקסיר פון ליבע. זיי זוכן אויס פּאָטענציעל קאַפּאַלז אין דער מאַסע און געשיקט זיין עראָוז אין זייער הערצער. עס איז זייער הייליק מיסיע & נדאַש; פאַרבינדן מענטשן, געבן זיי גליק. די מער זיי זענען אונטערטעניק צו די הערצער פון ליכט געפיל, די גיכער ריטשט אַ נייַ ינקאַרניישאַן אין די כייעראַרקי פון מלאכים.


text:
נתן בירנבוים
נתן בירנבוים (דייטשיש: Nathan Birnbaum) (16טן מיי 1864 – 2טן אפריל 1937), אויך באוואוסט מיט דעם פסעוודאנים מתתיהו אחר,[1] איז געווען א יידישער דענקער וואס האט אויסגעקלערט דעם טערמין "ציוניזם". דערנאך איז ער געווארן א יידישיסט און האט אויפגעשטעלט די ערשטע קאנפערענץ פון יידיש.
אין גאנג פון דער ערשטער וועלט מלחמה איז ער געווארן א בעל תשובה. ענדלעך האט ער זיך איינגעשלאסן אין אגודת ישראל און געווארן איר סעקרעטאר.
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
בירנבוים איז געבוירן געווארן אין ווין, די הויפטשטאט פון עסטרייך. אין זיין יונגע יארן האט ער געלערנט אין דייטשע שולעס, און האט אויפגעהערט היטן מצוות. ביי די פופצן יאר האט ער, פון א נאציאנאליסטישן באוואוסטזיין, אוריסגעגעבן א העפט קעגן אסימילאציע.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ אויפן נאמען פון אלישע בן אבויה, באקאנט אין ש"ס מיטן נאמען "אחר"
- מיכאל קינטאפ, "נתן בירנבוים. ביאגראפיע", טיבינגען, 1990


text:
מאיר כהנא
הרב מאיר כהנא הי"ד איז געווען דער גרינדער און אנפירער פון דער ראדיקאלער ציוניסטישער פארטיי כ”ך. ער האָט שטענדיק גערעדט וועגן זיין פלאן צו פארטרייבן אלע פאלעסטינער אראבער פון ארץ ישראל. צוליב דעם רוב פרייע אידן און א גרויסער חלק פון די פרומע אין ארץ ישראל האבן געהאלטן פוּן אים פאר א ראסיסט.
ער האט אינספירירט עטלעכע אמעריקאנער יידן תשובה צו טאן און עולה זײַן קיין ארץ ישראל, אבער זיי האבן געפאלגט זיין ראדיקאלע אידיאלאגיע.
מאיר כהנא איז אויך געווען דער אנפירער פון JDL, א אידישע זיכערהייטס-ארגאניזאציע אוּן אפשר א טעראריסטישע גרופע אין ניו יארק.
ער איז דערשאסן געווארן דורך אן אראבער אין ניו יארק בשעת אן אויפטריט.