text:
קאזאן
קאַזאַן (רוסיש: KaзáHb; טאטעריש: KaзaH) איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט פון דער רעפובליק פון טאטארסטאן, רוסלאנד. מיט א באפעלקערונג פון 1,143,535, איז די אכט מערסט באפעלקערטע שטאט אין רוסלאנד. קאזאן ליגט ביים צוזאמענפלוס פון די וואלגא און קאזאנקע טייכן אין אייראפעאישן רוסלאנד. דער קאזאן קרעמלין איז א וועלט ירושה ארט.
אין 2015, האבן 2.1 מיליאן טוריסטן באזוכט קאזאן, א 20% פארמערונג אין פארגלייך מיט 2014.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאדערנע תקופה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די סוף 1980ער יארן און אין די 1990ער יארן נאך דער צערירונג פונעם סאוועטן פארבאנד, איז קאזאן ווידעראמאל געווארן דער צענטער פון דער טאטערן קולטור און אידענטיטעט. ווען קאפיטאליזם איז צוריק איז קאזאן געווארן איינער פון די וויכטיקסטע צענטערן פון דער רוסישער פעדעראציע. די שטאט איז געגאנגען פון 10טן צום 8טן ארט אין דער באפעלקערונג פאררעכענונג פון רוסישע שטעט.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קאזאן איז איינער פון די גרעסטע אינדוסטריעלע און פינאנציעלע צענטערן פון רוסלאנד, און א פירנדיקע שטאט פונעם וואלגא עקאנאמישן ראיאן אין קאנסטרוקציע און אינוועסטירונג.
טראנספארטאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קאזאן אינטערנאציאנאלע פליפעלד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קאזאן אינטערנאציאנאלע פליפעלד איז פלאצירט 26 ק"מ פון דעם שטאט-צענטער.
באנען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קאזאן איז פארבונדן מיט מאסקווע, אוליאנאווסק, יאשקאר-אלע און יעקאטעריבורג מיט דער באן.
דעמאגגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעליגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די הויפט רעליגיעס אין קאזאן זענען סוני איסלאם און פראוואסלאוונע קריסטנטום; אויך געפינען זיך קאטאליקן, פראטעסטאנטן, יידן און באהאי.
יידן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ביז 1914 האט מען ערלויבט נאר קאנטאניסטן זיך באזעצן אין דער שטאט. נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה זענען אנגעקומען אין שטאט א סך יידישע פליטים פון דער געגנט פון די קאמפן אין היינטיגע בעלארוס און ליטא, און זיי האבן אויפגעשטעלט א גרויסע קהילה. הרב בן-ציון חיים ציוני (זילבער) האט געדינט אלס שטאטס רב ביז די 1930ער יארן. דערנאך האט דער ראטן פארבאנד אנגעהוין רודפ'ן יידישקייט; זיי האבן פארשלאסן אלע יידישע מוסדות און האבן קאנפיסקירט די שול. אין דער תקופה פון פערעסטרויע און גלאסנאסט אונטער מיכאיל גארבאטשאוו האט מען באנייט יידישע טעטיקייטן. אין תשנ"ז איז אנגעקומען הרב יצחק גארעליק, א ליובאוויטשער, אין קאזאן און מען האט אים באשטימט הויפט רב. אונטער זיין פירערשאפט האט די קהילה געבליט ווייטער. קאזאן האט א שול, און אין תשע"ח האט מען געעפנט דארט א ישיבה.
שפראכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רוסיש ווערט ברייט גערעדט אין שטאט. ביי די טאטערן רעדט מען אויך טאטעריש.


c: text/html

text:
די חסידישע ישוב אין גרינוויל, זשערסי סיטי, ניו זשערסי
- פלעכטער
- שר האלף
- תגובות: 1984
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 20, 2013 11:57 am
- לאקאציע: אין קינדערישע הענט...
די חסידישע ישוב אין גרינוויל, זשערסי סיטי, ניו זשערסי
אין ביהמ"ד האב איך געהערט שמועסן איבער א נייע פלאן, וועגן זיך ארויסציען אויף ניו דזשערסי, אין דזשערסי סיטי.
הרב ר' בנציון (?) פייערוועקער (מנהל בית רחל סאטמאר?) שטייט אינטער די פראיעקט, ביחד מיט זיין שווער הרב ר' מנשה מאיער, ווי אויך אנדערע בעלי בתים ועסקנים זענען פארמישט דערין.
די פלאן איז צי אויפטרייבן אינגעלייט צי קויפן דארט הייזער, וואס די פרייז גייט בערך 200K פאר א 1 פעמעלי הויז, אין איין געגענט איז יעצט דא בערך 1500 ליידיגע הייזער.
די געגענט איז א שווארצע, אבער א נייע מעיאר וואס איז לעצטענס ערוועהלט געווארן ארבעט צי פארבעסערן די געגענט.
הלוואי אויב דאס איז מצליח!
- AHA
- שר האלפיים
- תגובות: 2008
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 30, 2011 6:14 pm
- לאקאציע: בין פטיש לסדין
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10826
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
איך וואלט גע'עצה'ט אז מען זאל נישט אוועקווארפן די באקסעס אין וואס מען פאקט זיך ווייל ביז מען וועט זיך ענדיגן אויספאקן די פעקלעך וועט מען שוין דארפן זיכן א נייע סעלושן ווייל דארט וועט מען שוין אויך נישט קענען עפארדן.
- זאל ער קומען
- שר האלף
- תגובות: 1948
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 04, 2011 12:25 am
- לאקאציע: בעיקבתא דמשיחא
שלום אויש האט געשריבן:אינטערסאנט
ווען מען מוטשעט זיך קען מען זיך אויפעסן די גאל אבער די רגע וואס עס שטעלט זיך אויף איינער און אינוועסטירט שווערע טויזענטער דאן שפראצן ארויס פולע שטעט און נייע דעוועלאפמענטס...
אדרבה, ס'יז נאך ווייט פון עולם התיקן, זאל אפיר וואקסן ווי מער, עס איז דא גענוג פאר יעדן.
ושוטלי שעטלעך ישטילו בשטעטלעך.
- זאל ער קומען
- שר האלף
- תגובות: 1948
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 04, 2011 12:25 am
- לאקאציע: בעיקבתא דמשיחא
- א איד אין גלות
- שר חמש מאות
- תגובות: 900
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 05, 2014 2:31 pm
לאמפ האט געשריבן:עס איז זייער שווער צו זעהן ווי אזוי דשערסי סיטי קען זיין א לאנג טערמיניגער סעלושאן, ווייל זינט עס איז אזוי נאנט צו ניו יארק סיטי (איין סטאפ מיט די טרעין) ווערט דער געגנט טייערער און טייערער יעדן טאג אזוי אז עס ווערט שוין היינט אנגערופן דער 'אפקאמינג מאנהעטן' און ריזיגע וואלקען קראצער מיט גאר טייערע אפט'ס ווערן שוין דארט געבויעט אין גרויסן.
איך וואלט גע'עצה'ט אז מען זאל נישט אוועקווארפן די באקסעס אין וואס מען פאקט זיך ווייל ביז מען וועט זיך ענדיגן אויספאקן די פעקלעך וועט מען שוין דארפן זיכן א נייע סעלושן ווייל דארט וועט מען שוין אויך נישט קענען עפארדן.
די לאנג טערמיניגע סעלושאן איז זיך צושפרייטן און צוזייען בארבע כנפות הארץ, כמו שנאמר ופרצת ימה וגו', א יעדע שטעטעלע וואס קומט ארויף אויפן אויבער פלאך העלפט צו צודעם ופרצת הבטחה, די קראנקע מענטאליטעט פון וואוינן גג על גג אין 1.1 סקווער מייל דארף נישט און טאר נישט האבן קיין סעלושאן.
זאל ער קומען האט געשריבן:אפשר קען איינער אפיר ברענגען די אלטע בוקלעך און לאמיר זען דעטאלן, אפשר איז עס שוין נישט פעליג.
ווי גרויס, וואספארא צושטאנד, אא"וו.
כבוד לאמפ עס איז נאר צייטווייליג משיח איז אן די וועי, נאך 5000 משפחות מאכן שבת פאר זיך עט נישט שאטן.
נישט נאר פאר 5000 משפחות לוינט צו מאכן א געגנט נאר אפילו עס זאל זיך נאר ארויסציען 500 משפחות איז דאס אויך כדאי.
די שאלה איז נאר צו מען איז נישט א מחליף פרה בחמור מיט'ן זיך ארויסציען פון וויליאמסבורג צו א געגנט וואס גייט בקרוב אויסקוקן גענוי ווי וויליאמסבורג מיט די הויכע פרייזן, יאפי'ס און אלעס אינצווישן.
- AHA
- שר האלפיים
- תגובות: 2008
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 30, 2011 6:14 pm
- לאקאציע: בין פטיש לסדין
- שוועמל
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 14180
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: גידולו בכל מקום
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10826
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
לאמפ האט געשריבן:AHA האט געשריבן:לאמפ,
איך מיז איינזעצן אז דו האסט אינוועסטירט געלט אין פראפערטיס ארום וויליאמסבורג. אדערווייז איז אביסעל אינטערסאנט דיין צוגאנג.
אויב דאס איז דער קעיס וואלט איך נישט געוואלט אז אידן זאלן בלייבן אין וויליאמסבורג..
נו וועל'מיר מיזן איינזעצן אז דו וואינסט אין א שיינע גרויסע פאלאץ אין צענטער פון וויליאמסבורג, האסט אפשר אן אייגענע שיינער ביהמ"ד, דיין ביזנעס איז אין די געגנט און דו ביזט דיך ממש מחי' מיטן הייליגן שטאט וויליאמסבורג,
פארשטייט זיך אליינס אז דו וועסט שתדל'ן און טוהן אלע מעגליכקייטן אז דיין באליבטע געגנט זאל נישט ווערן אויסגעשפילט.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 749
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 09, 2013 10:39 pm
-
- שר חמישים
- תגובות: 94
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 19, 2010 2:20 am
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10826
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
שוועמל האט געשריבן:וויזוי איז טעקס אין זשערזי?
קוקט אויס מען רעדט דא פון איין פעמילי הייזלעך, נישט קיין קאנדאס.
לויט די בילדער וואס זיי האבן געוויזן אויף די צעטלעך האט עס אויסגעזעהן ווי א טיפישע בארא פארקע גאס, מיט דריי שטאקיגע קאנדאס.
די מעשה מיט די הייזער איז אז דאס איז שטארק פארלאזט און נאכן אפקויפן מיז מען אליין אריינלייגן אסאך געלט איבערצובויען דעם גאנצן הויז,
נאכדעם, די געגנט איז זייער פארלאזט און ס'וואינען דארט בעיקר שחורים.
אבער ס'האט איין מעלה; ס'איז דא פלאטץ אין איין גרויסע קאנצעטרירטע געגנט אריינצולייגן טויזענטער דירות!
און לויט ווי זיי האבן געשריבן, האבן זיי אינוועסטארס וואס זענען גרייט אפצוקויפן ריזיגע שטחים (סקומט אויס ממש פעניס) כדאי דער עולם זאל זיין זיכער ווען מ'גייט אהין אז מ'בלייבט נישט אליינס אויפן וואסער.
דאס אלעס פארשטייט זיך אויב זיי וועלן שפירן אז דער עולם איז גרייט צו פאקן פעק און אהינגיין.
פאר צוויי יאר צוריק ווען זיי האבן אויפגעברענגט דעם פלאן איז נישט געווען צו וועם צו רעדן, זיי האבן ממש געטאפט א וואנט, יעדעמס תירוץ איז געווען; יא.. מידעלטאון..
אבער יעצט מיטן נייעם בלומענבערג דעוועלאפמענט האבן זיך זאכן שטאק געטוישט לטובה און מענטשן האבן ערנסט אנגעהויבן גלייבן אז ס'איז אפשר יא מעגליך אז א נייער מקום וועט זיך טאקע אויסארבעטן,
און פארדעם קען זיין האבן זיי זיך פריש אויפגעוועקט און אנגעהויבן צוריק מיט די אלטע פלענער.
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 312
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 02, 2009 12:32 pm
- כאפצעם
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10826
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
- farshlufen
- שר עשרים אלפים
- תגובות: 21115
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
אז מ'גייט שוין יא אויף ניו זשערסי איז דא א שעה אוועק פון מאנהעטן ''טרענטען'' ניו זשערסי וואו הונדערטער יודן האבן שוין געקויפט דארט פאר אינוועסמענט (אפשר ווערט אן אשכול פאר זיך), א וואן פעמילי קאסט דארט אינגאנצן 30-50 טויזנט דאללער, ס'איז א ספאנישע\שווארצע געגנט, אבער הונדערטער האבן שוין דארט הייזער, און נאך הונדערטער זענען ליידיג, רענט פאר אזא הויז איז 800-1000 א חודש.
איך פערזענליך האלט אז אפסטעיט האט מער טשענסעס ביים היימישען עולם ווייל מ'קען שוין דער געגענט, אבער אז מ'רעדט שוין פון א שווארצע נ. זש. געגענט, איז דא ביליגערע סאלאשענס.
- להגדיל שמו
- שר האלפיים
- תגובות: 2001
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 03, 2013 8:40 pm
- לאקאציע: אין פלאץ
צוריק צו “ישוב העולם - דירות און ישובים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 5 געסט

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
אין א קליין שטיבאלע
א ענגע מסיבה’לע
זיצן די מלאכי חבלה
אויספירן זייערע פליכטן בבהלה
פאר די מענטשעלעך גרייטן עפעס א יללה
אה, שרייט ער ווי א זיבאלע
איבאלע איבאלע
מ’וועל מיר פאר’סמ’ן דעם יקום
משמים עד תהום
נישט לאזן קיין נפש ארום
און מיר וועלן אויף וואקאציע גיין מיט טרוים
דער מלך זקן וכסיל
זיצט אויפן גרויסן שטוהל
ער רעדט נישט אריין צופיל
הערט זיך צו שטיל
נע, טרייבטס נישט איבער דעם גבול
אויסהארגענען אלע איז נישט וואס איך וויל
איך האב אסאך מער געפיל
ווען איך קען שפילן א צווייטן שפיל
מיט א גרילצענדען שטימעלע
און א זויערן לידעלע
מיין צרה איז נאר דער אידעלע
און אז איך וועל אים ברענגען איבאלע
וועט ער הייבן צום הימל א תפילה
און איך וועל בלייבן אין גרובעלע
פאר דעם אידעלע דארף איך עפעס מער
א בן מלך איז דאך ער
ער וויינט נאר איינמאל דער
און דער קעניג גיט א דערהער
פיינט האב איך עד אין שער
אבער א פלאן מוז איך האבן דערפאר
כדי אים צו באזיגן
מוז איך אים איבערקלוגן
ער זאל נישט וויסן מיינע באטריגן
מיך צו האבן איבערגעשטיגן
איך מוז מיט א פאלשן שמייכל א ריזיגן
אים געבן א הויפן שפיללצייגן
ער זאל זיך דערמיט טשאטשקען און וויגן
און אין זיי דאס גיפט זאל ליגן.
הא הא לאכט דער אלטער שטן
מיט מיין חכמה וועל איך אים שטעלן אין שאטן
ער וועט אפי’ א טרער נישט לאזן צום טאטן
זיינע געפילן פארטעמפן וועט ברענגען רעזולטאטן
און מיר מחבלים וועלן זיך האלטן אין די זייטן
ווי דער אידעלע וועט אויף אונזער פלייצע רייטן
לאמיר זיך צום קאמף גרייטן.
די הענקער דעבאטירן
באשליסן אינטער פארשלאסענע טירן
מיר וועלן ביידע אויספירן
פאר די אפריקאנער א מגיפה פרובירן
אי-באלע ביי זיי קוואטירן
אה און פאר דעם שונא נומער איינס
א טעלעפאן א שיינס
מיט א שמייכל נישט קיין קליינס
און ער וועט זיין מיינס
אהיים ברענגען אין שטוב זיינס
מיר אידעלעך פארשטייען
מיר טוען זיך גארנישט פרייען
מיר פרובירן זיך ארויסצודרייען
און מיר זענען מתפלל מיט געשרייען
טאטע, קעניג אין הימל געטרייען
פארגעב אונז און טוה אונז פארצייען
דער שטן זאל פון אונז אפשייען
און מיר זאלן דיך דינען לאנגע יארן באהבה
ביז מיר וועלן זוכה זיין צו די גאולה קרובה.


text:
טעגליכע קורצע אינטערסאנטע נייעס
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
טעגליכע קורצע אינטערסאנטע נייעס
יעדער קען שרייבן דא אבער ביטע "נאר נייעס"
איך היייב עס יעצט אן
א 16 יעריגע בחור'ל פון בני ברק איז פאר אפאר שעה צוריק נעבעך אויף קיינעם געזאגט אראפגעפאלן פון א פארטש 2 שטאק הויעך ווען די געיט פון די פארטש האט זיך איבערגעבראכן אין די צייט ווען ער האט זיך אנגעליינט דערויף און מ'האט אים געדארפט אריין טראגן אין שפיטאל מיט ערענסטע וואונדן.
תלאביב: רבנים האבן יעצט אונטערגענומען א גרויסן קאמפיין אקעגן די פלענער פון די מדינה פון אויסהאקן א גאנצע בית החיים און דאס מאכן פאר א גרויסע פארקינג לאט פאר באסעס.
JetBlue airlines האבן אנגעהויבן צו בעטן געלט פאר א קישן און דאכענע די פרייז איז זיבן דאללער פאר 2 שעה (ווי מ'קען מאכן א דאללער איז ער דארט...)
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
מטאנטעסעלא: א גרופע פון גנבים זענען געכאפט געווארן וועלענדיג גנבענען קופערנע פייפס פון א אידישע בעה"ב (קול מבשר בולעטין)
א פייפ האט געפלאצט נעכטן אין מחנה רעים און ס'האט איבער געלאזט געדעמעטשטע זאכן און רחמנא לצלן חרוב געמאכט ספרים אין ווערד פון איבער 1000 דאללער
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
א 20 יעריגע בחור איז שווער פארוואונדעט געווארן דורך דריי ערלים און איז געווארן אפגעפירט אין שפיטאל מיט וואונדן
די איינציגסטע אידישע בוטשער אין oakland האט אפגעברענט און ארויס פון באנוץ
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
ירושלים: ס'איז אנדעקט געווארן א SEAL פון תקופת מלך צדקיהו פון בערך 2600 יאר צוריק אין די צייטן פון ירמי' הנביא און פון די חורבן די SEAL האט די נאמען פון גדלי' בן פשר וואס איז געוועהן א מיניסטער ביים קעניג אין יענע צייטן.
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
- צייטליך
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 12466
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 01, 2006 6:13 pm
- לאקאציע: ערגעץ דא אין די געגענט.
*
פיטערסאן ניו ג'ערזי - דעיזי וועלדיוויע וויל פארשטיין ווי איז מעגליך אז גנבים האבן ביי איר גע'לקח'נט איר סווימינג פול אן איבערלאזן די מינדעסטע שפירן און אן אראפלאזן א טראפן וואסער.
וועלדיוויע האט זיך אויפגעוועקט נעכטן אינדערפרי זעהענדיג אז זייער גאנצער 10 פוסיגער רינדעכיגע סווימינג פול איז נעלם געווארן און עס איז נישטא קיין זכר דערפון. זי טענה'ט אז דער גנב האט דאס געמוזט נעמען צווישן איינסע אויפדערנאכט ווען איר מאן איז געגאנגען שלאפן און פינעווע פארטאגס ווען זי איז אויפגעשטאנען.
זי קען נישט פארשטיין וויאזוי זיי האבן דאס געקעננט אזוי שנעל מאכן, "ווי קען דאס זיין אז עס איז גארנישט ארויסגערינען פון די וואסער?" פרעגט זי פונעם בערגן קאונטי רעקארד.
זי זאגט אז אז זי איז סופרייזד אז זיי האבן גענומען דער סווימינג פול בעת זי האט געהאט דארט טישן און בענקלעך, צוויי גריל'ס און נאך זאכן.
וועלדיוויע וויל בעיקר וויסן וואס זיי האבן געטוען מיט אזויפיל וואסער...
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
א גאלף סקול הטא ארויסגעווארפן די פאלאטישאן טשוליאני'ס זוהן פון די קלאס טשוליאני זאגט אז זיין זוהן קען זייער גוט שפילן און מ'האט אים נאר ארויסגעווארפן אלץ פאליטיק אדער אנדערע אום פארשטענדליכע סיבות און ער קלאגט זיי אן מיט אפאר מיליאן דאללער ווייל מיטן ארויווארפן האבן זיי אים אפגעהארגעט אויף אייביג צו קענען ווערן א גרויסע שפילער (גיי פארשטיי א גוי'ס קאפ...)
טשיינע: א 6.2 ערדציטערניש איז פארגעקומען אין טשיינע אויף די זעלבע פלאץ וואס ס'איז פארגעקומען פאריאר
עגיפטאן פאליציי האט געטראפן אכט טונעלן ווי שמוגלערס שמוגלען אריין אומלעגאלע זאכן פון עגיפטאן צו גאזא
דעלטע האט אנגעהויבן אפפערן WI FI אין פלעין (מן הסתם פאר געלט)
ב"ה די באשעפער העלפט און געז פאלט היינט איז עס געפאלן מיט נאך 1.53 דאללער און עס האלט יעצט ביי 119.88
א גאלדען פלאו טראק אנגעפילט מיט מילך האט זיך היינט איבערגעדרייט מיטן קאפ אראפ און ב"ה ס'איז נישט דא קיין געשעדיגטע (און וואס טוט זיך מיט די מילך...)
די מקורות פון די אלע נייעס איז טעקסט מעסעטשעס וואס איך באקום פון גרופעס ווי איך בין אויפגעסיינט
כ'האב געוורלט זאגן דא אז אסאך מאל "פאררעכט" איך א תגובה און איך שרייב צו נאך א שטיקל נייעס (אזוי ווי יעצט) ווייל ווען איך האב נאר איין נייעס לייג איך עס צו צו די אלטע און איך מאך נישט קיין פרישע תגובה
- צייטליך
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 12466
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 01, 2006 6:13 pm
- לאקאציע: ערגעץ דא אין די געגענט.
הצלה איז אנגעקומען אין איילעניש אבער דער גוי איז גלייך געשטארבן אויפן פלאץ.
מתסקים און חסד של אמת זענען נישט אריינגערופן געווארן, צוליב די פאקט אז ער איז א פאלנער גוי.
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
בני ברק: אפ אליציי אפיציר האט געצווינגען א איד אום שבת קודש אונטער צו שרייבן א טיקעט וואס ער האט באקומען צוליב ווואקן טאיף א פלאץ וואס איז נישט ערלויבט (אין די זייט פון א הייוועי) און טראץ דער איד האט געשריגן חי וקים איך טאר נישט שרייבן אום שבת אבער ס'האט געהאלפן א רעטעך
בני ברק: א 6 יעריג קינד איז אראפ געקלאפט געווארן אין איז אין שפיטאל מיט ערענסטע וואונדן דער עולם ווערט געבעטן צו זאגן תהילם פאר ישראל בן חנה מלכה לרפואה שלמה בקרוב בתושח"י.
וואודריטש: א ערל איז אריינגעקומען אין א אידיש געשעפט מיט א מעסער און געמאכט א האלד אפ סטראשענדיג מיטן לעבן רחמ"ל פארלאנגענדיג דערבייי זיין גאנצע געלט סיי פונעם טאש און סיי פונעם סטאר
מאנטעסעלאו: א איד איז אראפ געפאלן פון זיין גאלף קאר אין קראסנס קעמפ אבער ב"ה ער איז אפגעקומען מיט לייכטע וואונדן
בארא פארק: א באנק רויבעריי איז פארגעקומען אויף 11TH עוועניו און 65TH סטריט ביי די קעפיטאל וואן באנק און פאליציי רופן עס אן א לעוועל 1 רויבעריי, די רויבער איז נישט צום געפונען און איז נעלם פונעם האריזאנט.
40 מיליאן קרעדיט קארדס זענען געהעקט געווארן און ארויגערויבט געווארן וויפיל געלט מ'האט נאר געקענט נעמען יעדע קרעדיט קארד מיט זיין קרעדיט לימיט (גיט א קוק צו אייערס איז נאך גאנץ... ניין דו גולם נישט אין טאש האב איך געמיינט, כ'האב געמיינט צו זאגן אויף דיין ביל... [דא לאכט מען...]) און 11 מענטשן זענען ארעסטירט געווארן בשייכות דעי גניבה.
אסאך כוללים אין ארץ ישראל וועלן נישט צוריק עפענן זייערע טויערן נאך די אב בין הזמנים (כמנהג ליטא) נאר ערשט נאך סוכות וויבאלד ס'איז נישט דא גענוג געלט אין די מוסדות אויס צו טיילן און די יונגעלייט ווייסן זיך נישט קיין עצה צו געבן פון ווי ועלן זיי לעבן (וואס הייסט פון ווי??? פון ווי זיי לעבן אייביג פון די אמערקאנע אידן העט מען העכסטנס שנארן פאר נאך א חודש...)
מאה שערים: ממש יעצט איז געוועהן א לעקטעריק אויפרייס פון אונטער די ערד אין מאה שערים און פאראורזאכט קורצשלוסן אין די געגענט א בחור פון מיר ישיבה איז פונקט געשטאנען דארט א מינוט פארן אויפרייס און איז אוועקגעגאנגען א סעקונדע בעפאר און זיך אזוי געראטעוועט.
איך האף אז איר האט הנאה פון די נייעס. (דאס איז נישט קיין חלק פון די נייעס...)
שמיי_דריי האט געשריבן:א צודרייטער אין פלארידע האט אנגערופן די פאליציי אז א ביטערע אומגליק האט אים פאסירט, ער האט געקויפט א נארהאפטיגן פרישטאג ביי דאבוועי און ס'האט נישט קיין סאוס (אפשר האט די פאליציי סאוס... ווער וויסט...)
א 20 יעריגע בחור איז שווער פארוואונדעט געווארן דורך דריי ערלים און איז געווארן אפגעפירט אין שפיטאל מיט וואונדן
די איינציגסטע אידישע בוטשער אין oakland האט אפגעברענט און ארויס פון באנוץ
דא קען מען הערן אלע 3 עמערדזשענסי 911 רופן צוליב די אומפארענדיגטע סענדוויטש:
http://www.thesmokinggun.com/graphics/s ... ndwich.mp3
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
א גוי וואס ארבייט שוין 6 יאר פאר א היימישע ישיבה אין מאנסי (נועם אלימלך) איז היינט אינדערפרי ווען די בחורי חמד זענען געקומען פארטאגס אין ישיבה לערנען האבן זיי אים געפינען טויט אויפן פארקינג לאט פון די ישיבה [גירסא אחרת: ער האט געהאנגן אויף א בוים] נאך א גרונטליכע אויספארשונג פון די פאליציי האבן זיי באשטעטיגט אז ער איז באגאנגען זעלבסטמארד (ער האט דעסיידעד שוין גענוג געוועהן...)
ירושלים: א בעביסיטער האט געקידנעפט א קינד פון די עלטערן און נישט געהאלטן ביים צוריקגעבן ווילאנג זיי באצאלן נישט די גאנצע סכום וואס זיי זענען שולדיג אבער ב"ה די קינד איז צוריק (הערסט א מעשה??? ווען מצאלט נישט ווערט עס דיינס???)
א "טויטע מענטש האט זיך אויפגעוועקט הארט בעפאר מאכן א AUTOPSY אויף אים און ער האט געבעטן פאר וואסער (נישט צום גלייבן... תחית המתים היינטיגע צייטן)
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
א 80 יעריגע פרוי פון לאנג איילענד האט היינט באקומען איר מעסטער דעגרי פאר עפעס א פאך (ס'האט איר טאקע גענומען היבש לאנג אבער צום סוף האט זי עס געמאכט...)
- קאר אינשורענס
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 319
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 04, 2008 5:48 pm
- שמיי_דריי
- שר האלף
- תגובות: 1308
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 20, 2008 8:10 pm
- לאקאציע: ביים שרייב טישל ערגעץ ווי אין יודישע וועלט
נעכטן זענען געשטאנען אסאך מענטשן גרייט ארויפצוגיין אויף א דעלטע טשעט פון לאס וועגעס צו JFK אבער די לעצטע מינוט האט זיך עס גענומען ברענען און שטעלט אייך פאר ווען ס'הייבט אן צו ברענען ווען זיי זענען שוין אויבן...
אויטראליע: א גרויסע אידישע אפיס פון עסקנים איז די נאכט בארויבט געווארן און מ'האט געגאנבעט קאמפיוטערס און אנדערע טייערע מאשינען און קליידער און (פארשטייט זיך אליינס) געלט און פאליציי זאגן אז ס'איז זיכער געוועהן א אנטיסעמיטיקע גנב און ס'האט זיך ארויסגעשטעלט ווען מ'האט אלעס געטראפן ביי א אנטיסעמיט אינדערהיים און מ'האט עס צוריק געגבען און ער אי ארעסטירט
ירושלים: היינט איז ירושלים געוועהן אויף רעדער ווען א טראקטאר איז ארויף געפארן אויף די סיידוואלק און די מענטשן האבן געמיינט אז ס'קומט שוין נאכאמאל אזוינס אבער ווי ס'האט זיך ארויס געשטעלט איז ער געוועהן א אומערפרענע דרייווער און איז בטעות אראפגעפארן פון די ראוד
מאנטעסעלאו: א גנב האט זיך ארינגעכאפט אין א קבאנגעלוי קאלעני און ער האט זיך אריינגעבראכן אין באנגעלויס רעכטס און לינקס (ווי שווער איזעס שוין...) ביז די נאכט וועכטער האט אים געכאפט און אים אנגעהאלטן ער זאל נישט קענען אנטלויפן און ער האט גערופן די פאליציי אבער ביז זיי זענען אנגעקומען האט ער שוין געהאט אנטלאפן און פאליצצי זוכן אים יעצט
וויליאמסבורג: שומרים איז גערופן געווארן צו 75 ווילסאן סטריט אז די גוים פון די פראטשעקטס ווארפן אראפ אייער און שטיינער שוין פאר די לעצטע 2 שעה אויף דורך גייענדיגע אידן
יאפאן: איינע פון די בחורים'ס מאמעס זענען יעצט אין יאפאן פאר דריי וואכן ווי זי קען יעדן טאג זעהן און רעדן צו איז זוהן פאר א האלבע שעה און לויט א שמועה וואס כ'ווייס נישט אויס ס'אמת גייט היינט זיין א הירינג פאר איינע פון די דריי בחורים און די לויערס זאגן אז ער האט גוטע טשענסעס
קאר אינשורענס, איך פרוביר צו לייגן וויפיל איך קען און ווען איך האב צייט
- קאר אינשורענס
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 319
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 04, 2008 5:48 pm
- abimlaibt
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3849
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 25, 2006 3:48 pm
- לאקאציע: נישט קיין נפק"מ איך זיך ממילא א נייע ס'פלאץ
א איד פון מאנטריאל, א חסידישער אינגערמאן,
האט געוואונען א לאטערי אין די סכום פון-------------------------------------
דריי און צוואנציג מיליאן דאלאר..................
יא 23,000,000.00 $.
איין זאך איז זיכער, אז אידן וועלען הנאה האבן דערפון.
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: Horizontal, איגערקע, טעאריע וואס לעבט, ירוושלמי22, כאפצעם, מים שלנו, ממה נפשך, שטיל און 47 געסט


text:
געזעץ ענפארסמענט ניו יארק סיטי פון דער יוד פארקינג טיקעט "קאמפלעינטס" באאמטער
ניו יארק – קיינער איז נישט פרייליך ווען מען באקומט א פארקינג טיקעט, אבער פון היינט און ווייטער וועט זיין עמיצער אין דער סיטי רעגירונג וועלכער איז גרייט צו הערן די טענות. די ניו יארק סיטי פינאנץ דעפארטמענט האט געמאלדן אז זי האט אויפגענומען א "פארקינג סאמענס אדוואקאט", וועלכער וועט העלפן מאטאריסטן וואס האבן טענות איבער א פארקינג טיקעט וואס זיי האבן באקומען. דער באאמטער איז אידענטיפיצירט געווארן אלס דזשיען וועש, א געוועזענער לויער אין די סיטי'ס "פראצעסן און הירינגס אדמיניסטראציע", און ער וועט פארדינען פאר זיין נייע פאזיציע 120 טויזנט דאלאר א יאר. סיטי באאמטע זאגן אז וועש וועט דינען אלס פארמיטלער צווישן דעם פובליק און די פינאנץ דעפארטמענט, איבער סיי וועלכע טענות ארום פארקינג טיקעטס.
ווי איז דאס געשעהן? זעה New York, NY, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
דייטשלאנד באשטייט פון 16 לענדער (דייטשיש: Land מ"צ Länder אדער Bundesland/Bundesländer) וואס זענען טיילווייז סואווערענע שטאטן פון דער פעדעראלער רעפובליק פון דייטשלאנד.
אינעם היינטיקן מצבֿ האט מען די לענדער געשאפן נאך דער צווייטער וועלט מלחמה אין 1949, ווען מ'האט אויפגעשטעלט די פעדעראלע רעפובליק. אין 1952 האט מען צונויפגעשטעלט דריי קליינע לענדער (באדן, ווירטמבורג-באדן און ווירטמבורג-האהענצאלערן) צו שאפן באדן-ווירטמבורג. אין 1957 איז די זאר פראטעקטאראט, וואס איז געווען אונטער פראנצויזישער אדמיניסטראציע, צוגעשטאנען צו דער פעדעראלער רעפובליק ווי זארלאנד. אין 1990 זענען די פאראייניקטע שטאט בערלין און די טעריטאריע פון דער דייטשלאנד דעמאקראטישער רעפובליק צוגעשטאנען די פעדעראלע רעפובליק ווי זעקס נייע לענדער.


text:
תגובהדורך סביב העולם » מאנטאג דעצמבער 12, 2011 3:18 pm
עלטערישע תאוות!!!
תאוות שטעלן זיך נישט אפ, נאר זיי טוישן זיך לויט די יארן און לויט די אומשטענדן, און אפשטאם, און סביבה, למשל אויף דער עלטער שווימען אפיר נייע סארט תאוות אשר לא שערום ילדותינו ושביישה זקנותינו, לאמיר ביינאזאם אריינשפאצירן אין א מושב לצים (אנטשולדיטס:מושב זקנים) זיך צו באקענען פונדערנאנט מיט די עלטער שוואכקייט בדורינו אלה:
א)פונעם לענגערן שמועס מיט איינע פון די באטשי'ס האב איך אויפגעפיקט א שלל פון העלדישע לאזינגען, צו בארייכערן מיין לעקסיקאן, והרי שלך לפניך:
בימים ההם:
יונגערמאנטשיק... קום נאר אהער....וועמענס ביסטו???... איך האב גוט געקענט דיין זיידן נאך פון ...
בזמן הזה:
טאטער דו... קום נאר אהער...וועמענס ביסטו....דייין טאטע ווייסט דו ביסטא...איך קען גוט דיין טאטן נישט פון היינט... איך געדענק איהם נאך פאר ער האט זיך אליינס מוחל געווען ...
בימים ההם:
וואס ווייסט עטץ?.. די היינטיגע יונגווארג...דעי באגאבאנדען...גאלאגאנען! ...מינעהראצים
בזמן הזה:
דו ראצער איינער ווייסט נישט וואס טיטזעך מיטעך...ווער אי געווען דיין רעבע?...
בימים ההם:
(אהיימגייענדיג פון שול מיט א חבר)
נעם טא דאם...מיטשינאזי...אקאר לעס אז מאר....יאנאפאט.. מינדענרענדעוואן....
בזמן הזה:
קינדערלעך, גייטס פאראויס.... טאטי קומט שוין...
בימים ההם:
אינדערהיים איזעס נישגעווען...
בזמן הזה:
אויף דעם האט דערעבע אלע יארן געוויינט...
בימים ההם:
א קליין מאראסטיק דערפעל געווזען.....
בזמן הזה:
זאגסט מיר?! כ'געדענק עס ווי היינט ס'איז געווען פיצי ווי א טו ביי פאר....
לעצט פאראכטן דורך סביב העולם
אום דינסטאג דעצמבער 13, 2011 11:36 am, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.
AROUND THE WORLD AROUND THE CLOCK
ארום די (איי) וועלט - רונדע דעם זייגער


text:
גוט נאָכמיטאָג, ליב פריינט! זענען צופרידן צו פאָרשלאָגן איר די מערסט טשיקאַווע און פאָלקס אין פילע לענדער, פֿרייַ דייטינג זייטלעך פֿאַר חתונה, חתונה
דייטינג
אָנליין דייטינג פּלאַץ צו דאַטע, צווישן אַלע די מענטשן וואס רעגיסטרירט אויף די דייטינג פּלאַץ, און עס זענען שוין איבער מיליאָן מענטשן, אַ ימפּרעסיוו געשטאַלט, איז ניט עס, אַזוי צווישן דעם ריזיק נומער פון אַפּליקאַנץ צו טרעפן דעם גליק אין דער אינטערנעץ, כּמעט זענען מענטשן ס אַנקעטע.אַזוי עס טורנס אויס אַז פֿאַר מענטשן די שאַפונג פון די צופרידן פּאָר איז פון גרויס וויכטיקייַט, און אויב משפטן דורך די נומערן פון יענע געוואלט צו געפינען זייער ליבע אפילו מער ווי פרויען.
און עס טורנס אויס אַז אַ דייטינג וועבזייַטל קענען צושטעלן פאַקטיש העלפן, רעכט דאָ יעדער טאָג יבערגעבן, טרעפן, און דעמאָלט טרעפן פילע מענטשן און פילע פון זיי געפינען יעדער אנדערע און מאַכן אַ גליקלעך יוניאַן
א פּלאַץ פון מענטשן האָבן שוין באגעגנט דיין ליבע דאָ און לינקס אונדזער מכניס בלעטער, און איצט קענען נאָר זיין גליקלעך און דאַנקבאַר וועגן די יקסייטינג מאָומאַנץ, צופרידן דייטינג.מיסטאָמע, פריינט, האט טייַטש און איר געפינען דאָ שיין, העל צוקונפֿט, ספּעציעל ווייַל די צילן פון אַלע די פּאַרטיעס צו די קאָמוניקאַציע וועגן דער זעלביקער, און שטימען, צווישן ווי-מיינדיד מענטשן איז פיל גרינגער צו געפינען די אָנהייב פון אַ פּראָסט שפּראַך, עטלעכע מיוטשואַלי טשיקאַווע סוגיות פֿאַר קאָמוניקאַציע, און שפּעטער צו גיין פון די אינטערנעט פֿאַר פּערזענלעך מיטינגז. ווי איר קענען זען, אַלץ איז אין דיין הענט, און אין קיין פאַל עס איז נייטיק צו שפּילן, ווייַל מיר פֿאַרשטיין אַז אַ ראָולינג שטיין זאמלט קיין מאָך און ניט איין פון איר וועט פאָרשטעלן די ליבע און גליק אויף אַ זילבער טאַץ.נאָר איך קענען מאַכן מיין גליק, צו באַגעגענען זיין ליבע און מאַכן אַ גליקלעך לעבן צוזאַמען.
דייטינג
דייטינג פּלאַץ פֿרייַ דייטינג זייטלעך פֿאַר חתונה, חתונה איז זייער פּשוט און באַקוועם, אַלע באַדינונגען זענען קלאָר און צוטריטלעך און רובֿ ימפּאָרטאַנטלי, פֿאַר קיין באַדינונגען איר טאָן ניט דאַרפֿן צו צאָלן געלט. פון קורס, עס זענען עטלעכע באַצאָלט באַדינונגען, אָבער דעם איז בלויז אויף די גודוויל פון דעם יחיד באַטייליקטער קאָמוניקאַציע.פֿאַר בייַשפּיל, די אָריגינעל פּלאַן פון די אַנקעטע אַז זי וואָלט שטיין אויס פון די מאַסע און געצויגן אַ גרויס נומער פון מענטשן, צווישן וואָס גאַנץ עפשער וועט טרעפן דיין צוקונפֿט ליב געהאט איינער. עס איז אויך מעגלעך צו שיקן דעם מענטש אַ קאָמפּלימענט אין די פאָרעם פון אָריגינעל גרוס קאַרדס אָדער צו כאַפּן דיין פּראָפיל העכער אין די ראַנגקינגז, אין קורץ, דאָ איר האָבן מער פרטים צו טרעפן די באדינגונגען פון קאָמוניקאַציע, עס איז אַ פּלאַץ פון טשיקאַווע זאכן דאָרט.אַזוי, ליב פריינט, פילן פֿרייַ צו גיין צו די בלעטער פון פֿרייַ דייטינג פּלאַץ צו שאַפֿן אַ משפּחה, ערשטער, נאָר צו קלייַבן די פּאַרטיעס צו די קאָמוניקאַציע אַז איז פון אייער שטאָט און קוק זייער פּראָופיילז צו די בנימצא כּמעט אַלע באַדינונגען. נו, ווען איר טאָן באַשליסן צו שמועסן און באַקומען צו וויסן, וועט דאַרפֿן צו אַנדערגאָו אַ פּשוט רעגיסטראַציע וואָס נעמט ניט מער ווי צוויי מינוט פון אייער טייַער צייַט, דעמאָלט פּלאָמבירן אויס דיין פּראָפיל ווי איר זען פּאַסיק און אָנהייבן צו זוכן זיין מאַזל.ווינטשן איר גורל פון שפּאַס, גוט און טשיקאַווע אַקוויינטאַנסיז, און פון לויף צו געפינען אויף אונדזער בלעטער דיין ליבע


text:
וויליאמסבורג, ברוקלין
וויליאַמסבורג (ענגליש: Williamsburg) איז אַ געגנט אין צפון ברוקלין, ניו-יאָרק, צופיסנס פונעם וויליאמסבורג בריק וואס פירט קיין מאנהעטן. ער האט א גרויסע געמיינדע פון חרדי'שע יידן.
אינהאַלט
- 1 באפעלקערונג
- 2 וויליאמסבורג אין נומערן
- 3 פאליטיק און קאנטראווערסיעס
- 4 גרענעצן פון דער אידישער געגנט
- 5 די פארשידענע געגנטער פון וויליאמסבורג
- 6 צייטונגען און אויסגאבעס וואס זענען פארשפרייט אין וויליאמסבורג
- 7 באוואוסטע רבנישע פערזענליכקייטן פון וויליאמסבורג
- 8 באוואוסטע פערזענליכקייטן פון וויליאמסבורג
- 9 באוואוסטע כאראקטערן פון וויליאמסבורג
- 10 אידישע ארגאניזאציעס פון וויליאמסבורג
- 11 בילדער פון וויליאמסבורג
- 12 פילמען און ביכער וועגן וויליאמסבורג
- 13 היסטאָריע פון די נאמען
- 14 וועבלינקען
באפעלקערונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די מערהייט איינוואוינער היינט צו טאג זענען חסידישע אידן מערסטנס אונגארישע אפשטאמיגע וואס האבן זיך אהערגעצויגען אין די יארן נאך דער צווייטער וועלט מלחמה. אויך וואוינען דארטן א באדייטנדע צאל אפשטאמיגע פון פארטא ריקא, שווארצע און ארטיסטן.
די אידישע באפעלקערונג אין וויליאמסבורג זענען צוטיילט צו א באדייטענדע צאל געמיינדעס. די גרעסטע געמיינדע איז סאטמאר, וואס איז היינט צוטאגס צוטיילט צווישן די צוויי גרויסע פראקציעס, די זאליס און די אהרונים. ווי אויך זענען דא דארטן די גרעסערע קהילות ווי פאפא, וויזשניץ, קראלי, ספינקא, קלויזענבורג, וויען, נייטרא, קראסנא, צעהלים, שאפראן, דינוב, סקווירא, בעלז , בעלז-מאכניווקע און נאך. טייל פון די האבן אייגענע שולן, תלמוד תורה'ס פאר יונגלעך, בתי חינוך פאר מיידלעך און קעמפס אין די קעטסקילס פארן זומער. א טייל האבן אויך אייגענע מקוה'ס, זאלן, מצה בעקערייען, און פארשידענע ערליי אינסטיטוציעס וואס פעלט זיך אויס צום אידישן לעבן.
עס איז פארהאן א באקאנטער ניגון פון ר' יום טוב עהרליך אויף זיין יידיש נחת קאסעטע, ווי ער באזינגט די אידישע שטאט וויליאמסבורג אין זיינע צייטן, און לייגט עס אראפ מיט הערליכע פארבען, ווי עס ווירבלט אידישקייט אין אלע ווינקלען, תלמודי תורות און ישיבות, אפילו דאקטוירם לויערס אלעס איז עהרליך און פרום, די פרויען צניעות'דיג, פארציילט פון אלע אידישע קהילות וואס עס עקזיסטירן דארט, יעדער לויט זיין מנהג און שורש, און פארגעסט נישט צו פארציילן פון זיין סטאלינער ביהמ"ד "און די סטאלינער חסידים שרייען".
וויליאמסבורג אין נומערן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אין וויליאמסבורג וואוינען אין 2018 צוטאגס ארום 18,000 משפחות.
- די צענזוס פון יאר 2010 האט געפונען ארום 80,000 נפשות אין וויליאמסבורג.
- קרוב צו 36,000 קינדער לערנען אין די חדרים, ישיבות און מיידל שולעס אין שטאט.
פאליטיק און קאנטראווערסיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ארטיסטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין משך פון די לעצטע יארן האבן זיך אריינגעצויגן אין די געגנט פון צפון וויליאמסבורג פילע "היפסטערס" און "ארטיסטן", אינגערע לייט פונעם מיטל-העכערן סאציא-עקאנאמישן קלאס. דאס געגנט איז צוליב זיי אדורך א פראצעס פון גענטריפיקאציע, און דאס האט ארויף געברענגט ריעל עסטעיט פרייזן אין דעם גאנצן געגנד.
כאטש פילע פון די בנינים אין די היינט טייערע געגנט געהערן צו חסידים פון וויליאמסבורג, און דער איבערטויש פון דעם געגנט איז געווען פאר זיי לטובה, זענען אבער וויליאמסבורגער איינוואוינער אומצופרידן אויף די אנטוויקלונגען. טייל רופן דאס אן א "מכה" און האלטן אז זיי שאפן א ריזיגן מאראלישע סכנה פאר די חסיד'ישע איינוואוינער.
עירוב[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין תש"ס יארן איז געווען א שערורי' אין וויליאמסבורג מיט אן עירוב וואס איז געשאפן געווארן קעגן די דעת פון רוב רבנים און איינוואוינער פון וויליאמסבורג וואס האלטן אז דאס איז קעגן די הלכה, און אזוי אויך טענה'ן די סאטמאר'ע אידן אז דאס איז געווען קעגן דעם סאטמארער רבי'ס מיינונג צוליב וואס וויבאלד עס איז נישטא קיין איין רב וואס האט א כוח אויף דער שטאט אלס שטאטס רב, קען מען נישט אויפפאסן אויף דעם עירוב געהעריג, און ווי דער סאטמארער רב האט זיך אפאר מאל אויסגעדריקט פאר זיינע נאנטע אז אין מאנהעטען ווי דער רב הכולל האט געמאכט אן עירוב האבן זיך אידן נאך סומך געווען דערויף אסאך יארן נאכדעם וואס ער האט שוין נישט געלעבט און דער עירוב איז שוין לאנג נישט געווען כשר, ווידער איז דא וואס טענה'ן און ברענגען באווייזן אז די מעשה מיט מאנהעטן איז ארויסגעזויגן פון די פינגער פאר פאליטישע חשבונות
אנדערע פארציילן גאר אז ער זאל זיך האבן אפאר מאל אויסגעדריקט אז בעדפארד עוועניו איז א רשות הרבים דאורייתא, ע"כ קען מען נישט מאכן א עירוב אין וויליאמסבורג. א זאך וואס איז נישט פארשריבן, און אפילו עס איז געווען עירובין בחייו אין בעדפארד גארדענס, ראדני, אין סוכות, איז אבער קיינמאל נישט געווען א עירוב איבער בעדפארד עוו. ווייל דער סאטמארער רבי האט געהאלטן אז עס איז א רשות הרבים דאורייתא. אבער דער אודווארי רב ז"ל שרייבט אין זיין תשובה אז דער סאטמארער רב האט יא געשטיצט צו מאכן אן עירוב אין וויליאַמסבורג. דער עירוב אין וויליאמסבורג איז געבויט געווארן דורך ר' אשר גאלדהירש, א באיאנער חסיד.
למעשה האלטן זיך רובא דרובא פונעם וויליאמסבורגער עולם צוריק פון טראגן מיט'ן עירוב, און בלויז די באיאן'ער און די צאנז-קלויזענבורג'ער און סקווירא חסידים באניצן זיך דערמיט.
נאך פארשידענע מערכות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ווי אויך איז פארגעקומען במשך די יארן פילצאליגע מערכות איבער געשעפטן און ארגעניזאציעס מיט'ן ציל אנצוהאלטן די אפגעזונדערטע סטאנדארטן פון די אידישע וויליאמסבורג, אנגעהויבן יארן צוריק ביי גרינ'ס פיצא שאפ וואס איז געווען די ערשטע פיצא געשעפט אין וויליאמסבורג, און דערנאך ביים געוועזענעם גל-פז, ווי אויך ביי א מעיק-אפ געשעפט אויף 111 ליע עוו. ווי עס זענען פארגעקומען טעגליכע פראטעסטן במשך בין הזמנים ביז זיי זענען געצווינגען געווארן צו שפארן. ווי אויך ביי די מערכה קעגן אינטערנעט און סמארטפאון'ס איז געווארן אפגעהאלטן א פראטעסט אקעגן סאנרייס פאטא-געשעפט פאר'ן אנגעבליך פארקויפן סמארטפאון'ס פאר בחורים.
גרענעצן פון דער אידישער געגנט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פון מערב זייט לויפט קענט עוועניו, פון מזרח און צפון לויפט שיף די בראדוועי גאס. און פון דרום ווערט היינט צוטאגס פארעכענט לאפאיעט עוועניו די גרעניץ.
די פארשידענע געגנטער פון וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
גרויס-וויליאמסבורג איז איינגעטיילט אין פארשידענע קווארטאלן, אנגעהויבן ביי די סאוט-סייד געגנט וואס באשטייט בעיקר פון די סאוט 8 און סאוט 9 גאסן באוואוינט בעיקר דורך מיטל-יעריגע אידן, דערנאך די געגנט פון קליימער סט. -וואס רעכנט אריין פילע שטאטישע פראדזשעקטס- ביז די הייוועי, דערנאך אריבער די הייוועי -ווי עס געפונט זיך די גרעסטע טייל פון וויליאמסבורג- וואס איז אויסגעבויעט מיט אנגעפולטע גאסן פון בראונ-סטאון הייזער, דערנאך קומט די נייע געגנט וואס האט ערשט אנגעהויבן באוואוינט ווערן בערך תש"ס נאך וואס די קאמערציאלע פאבריקן האבן זיך אוועקגעצויגן פון דארט און אויף זייער ארט איז אויפגעקומען פילע גרויסע וואוינונג געביידעס (א גרויס טייל דערפון געבויט דורך דער ראבסקי גרופע), דער דאזיגער געגנט הייבט זיך אן בערך פון וואלאבאוט סט. וואו עס געפונען זיך גאר אסאך געשעפטן, און ציעט זיך פאר פילע לאנגע גאסן אראפ ביז לאפאיעט עוו. וואס דאס ווערט גערופן "ניי וויליאמסבורג". דערנאך איז דא א נייע געגנט וואס האט לעצטנס אנגעהויבן ווערן מער באוואוינט, די טרופ געגנט, וואס ציעט זיך היינט-צוטאגס אראפ מארסי עוו. און טאמפקינס ביז פולאסקי סט. נעב'ן דעם האום דיפאו געשעפט.
צייטונגען און אויסגאבעס וואס זענען פארשפרייט אין וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- וויליאסבורג בולעטין
- דער איד
- די צייטונג
- דער בלאט
- מעלות
- דער שטערן\שפאקטיוו
די קנאישע קרייזן ווילן אז מזאל נישט פארקויפן די המודיע צייטונג אין וויליאמסבורג, אזוי אויך די משפחה און עמי מאגאזינען. א ספעציעל אגרעסיווע קאמפיין איז פארגעקומען אנטקעגן די עמי מאגאזין אין ווינטער פון תשע"ב.
באוואוסטע רבנישע פערזענליכקייטן פון וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
געוועזענע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- רבי יואל טייטלבוים זצ"ל (1888-1979 נפטר כ"ו אב תשל"ט) סאטמאר
- רבי משה טייטלבוים זצ"ל (1914-2006 נפטר כ"ו ניסן תשס"ו) סאטמאר
- רבי יוסף גרינוואלד זצ"ל אב"ד פאפא
- רבי יונתן שטייף זצ"ל אב"ד וויען
- רבי שמעון ישראל פאזען זצ"ל אב"ד שאפראן
- רבי לוי יצחק גרינוואלד זצ"ל אב"ד צעהלים
- רבי יעקב לעבאוויטש זצ"ל אב"ד קאפיש
- רבי יחזקאל שרגא מערץ זצל אב"ד תולעת יעקב
- רבי אלעזר שפירא זצ"ל אב"ד קיוויאשד
- רבי הערשעלע ספינקער זצ"ל
- רבי משה האלבערשטאם זצ"ל אב"ד קיוויאשד
- רבי אשר אנשיל קרויז זצ"ל מראצפערט
- רבי אלחנן יוסף הערצמאן ז"ל מגדולי בעלי המוסר
- רבי פישל הערשקאוויטש זצ"ל אב"ד האליין (נפ' תשע"ז)
היינטיקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- רבי זלמן לייב טייטלבוים מסאטמאר
- רבי ישראל חיים מנשה פרידמאן שליט"א ראב"ד סאטמאר
- רבי מענדעלע טייטלבוים אב"ד סאטמאר (אהרונים)
- רבי יעקב יחזקיה גרינוואלד, פאפא רבי שליט"א
- רבי אשר אנטשיל כ"ץ, וויענער רב שליט"א
- רבי יוסף משה גרינוואלד שליט"א אב"ד צעהלים
- רבי יצחק יוחנן האגער שליט"א אב"ד וויזניץ וויליאמסבורג
- רבי יצחק יעקב ראבינאוויטש אב"ד דינוב
- רבי יצחק מאשקאוויטש שליט"א אבד"ק מדר"ש חמ"ד נייטרא וויליאמסבורג
- רבי טודרוס זילבער שליט"א אב"ד יאוואזשנא
- רבי חיים מערץ שליט"א אב"ד תולעת יעקב
- רבי אהרן גד כ"ץ שליט"א אב"ד קאפיש
- רבי שלמה לייב וויינבערגער שליט"א אב"ד פאיע
- רבי זלמן לייב פילאפ שליט"א חבר בד"צ התאחדות הרבנים ובד"צ סאטמאר
- רבי יצחק אייזיק אייכנשטיין שליט"א אב"ד גאלאנטא וחבר התאחדות הרבנים
- רבי ישראל מענדל שווארטץ אב"ד לאשאנץ
באוואוסטע פערזענליכקייטן פון וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
געוועזענע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
היינטיגע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- משה דוד נידערמאן
- ר' איצא גליק פון התאחדות הרבנים
- משה פרידמאן (גבאי)
- ר' אברהם שלמה יאווא
- עבי שטיין
- בערי קליין
באוואוסטע כאראקטערן פון וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אידישע ארגאניזאציעס פון וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- התאחדות הרבנים
- יו. דזשעי. אי.
- או. די. עי.
- סי. דזשעי. סי.
- חברה הצלה
- חברה שומרים
- קרן עזר
- ביקור חולים ד'סאטמאר
בילדער פון וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פילמען און ביכער וועגן וויליאמסבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- א פילם פון חסידישע ייִדן פון יאר תשנ"ז A Life Apart, Hasidism in America
- א בוך פון חסידישע ייִדן Hasidic People: A Place in the New World
היסטאָריע פון די נאמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין יאַר תקנ"ב האָט ריטשאַרד מ. װאוּדהאל אָפּגעקױפט דרײצן אקער אריבער די איסט ריווער טייך און עס אַ נאָמען געגעבן נאָך יונתן װיליִאַמס.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- היסטאריע פון וויליאמסבורג אויף אייוועלט
- רבנים אין די בראשית יארן פון וויליאמסבורג אויף אייוועלט
- וומס"ב ארד WBURG
- וומס"ב פארשידענארטיגס Billburg
- וומס"ב מאגאזין Free Willamsburg
- וומס"ב היסטאריע אין בילדער
- בילדער פון אמאליגע חסידישע לעבן אין וומס"ב Herzberg Photos
- וומס"ב לייברערי Williamsburgh Library
אלע פרומע אידישע געגנטן וואו עס זענען צעשפרייט די היינטיגע אידישע באפעלקערונג איבער דער גארער וועלט
אלעד • אנטווערפן • אפער וועסט סייד • אשדוד • באלטימאר • באקא ראטאן • באסטאן • בארא פארק • בודאפעשט • בית ישראל • בית שמש • ביתר עילית • בלומינגבורג • בני ברק • בעיסוואטער • גאלדערס גרין • גייטסהעד • גרעיט נעק • דיל • דעטרויט • וואודמיר • ווארשע • וויליאמסבורג • וועסטקליף • וויען • זשיטאמיר • חברון • חיפה • טאהש • טאראנטא • טבריה • טינעק • יאהאניסבורג • ירושלים • לאוער איסט סייד • לוגאנא • לעיקוואד • לאס אנזשעלעס • מאדריד • מאנטרעאל • מאנטשעסטער • מאנסי • מאסקווע • מאונט קיסקא •מארסיי • מודיעין עילית • מיאמי • מילאן • מעלבארן • נווה יעקב • ניי סקווער • סארסעל • סטאמפארד היל • סידני • סידערהערסט • סיאטל • סי געיט • סקאקי • עדזשווער • פאסעיק • פאר ראקעוועי • פארעסט הילס • פאריז • פלעטבוש • פייוו טאונס • פוירט • ציריך • צפת • קווינס • קייאמישע לייק • קליוולאנד • קענווי אינזל • קרוין הייטס • קרית יואל • ריווערדייל • רמת וויזשניץ • שטראסבורג • שיקאגא


text:
משה קצב
משה קצב איז געווען דער אכטער פרעזידענט פון מדינת ישראל. דער ערשטער פּרעזידענט װאָס איז נישט פֿון מפא"י. ער איז געבוירן אין איראַן און איז אָנגעקומען אין ישראל צו פֿינף יאָר, אין 1950. ער איז געווען יארן לאנג א חבר הכנסת מטעם ליכוד. צו 24 יאָר געװאָרן פֿאָרזיצער פֿונעם אָרטס-ראַט — דער ייִנגסטער אין דער מוניציפּאַלער געשיכטע פֿון ישׂראל; צו 32 יאָר געװאָרן אויסגעװײלט אין דער כּנסת אויפֿן 9טן אָרט אין דער רשימה פֿון "ליכּוד", און צו 39 יאָר געװאָרן דער ייִנגסטער מיניסטער אין ישראל.
סעקסועלעס סקאנדאל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער האט זיך באפרייט פון זיי אויפנאמע נאך ווען 10 פרויען האבן אנגעקלאגט אז ער האט זיי פארגוואלדיקט.


text:
וויסנשאפט
װיסנשאַפֿט איז די שטודיע און וויסן פון נאטור, דעם אוניווערס און דעם מענטשלעכן קערפער דורך אן אנגענומענעם וועג פון לערנען.
אין אלגעמיין האט וויסנשאפט צו טאן מיט פארשן, ווייל דורכן פארשן דערוווסט מען זיך זאכן. דער וואס פארנעמט זיך מיט וויסנשאפט הייסט א וויסנשאפטלער, און דער וואס פארשט הייסט א "פארשער".
עס איז דא צוויי ערליי סיבות פארוואס א מענטש פארשט, איינע קומט פון א נאטירלעכע נייגעריקייט וואס א מענטש אינטרעסירט זיך צו פארשטיין און ארויס האבן ווי יעדע זאך איז צוזאמגעשטעלט, און נאך א סיבה, איז כדי צו אנטוויקלען און אויפצוטאן פאר דער וועלט אין אלערליי ענינים וו.צ.ב.ש. באשאפן נייע מעדיצינען א.א.וו..
עס איז א כסדר'דיגע טוישענדע וועלט און אלעס גייט קודם אויף טעאריעס געבויט אויף פאקטן, ביז עס ווערט אפגעוואנדען פון נייערע פאקטן.
למעשה, איז דאס אמאל געווען א טיטל וואס האט געפאסט בלויז פאר איינער וואס טוט אין וויסנשאפט, ווי די נאמען לויטעט, אבער היינט יעדער וואס גלייבט אין אן אידעע אדער אילוזיע און באשרייבט דאס אין אן עססעי מיט לאטיינישע אויסדרוקן יעדע דא און דארט, ווערט געשאנקן דורך די אקעדעמיקער מיטן צונאמען 'וויסנשאפטלער'.[פֿעלט אַ מקור]
אינהאַלט
געביטן פון וויסנשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאדערנע וויסנשאפט ווערט געוויינלעך צעטיילט אין דריי געביטן: נאטור-וויסנשאפטן, סאציאלע וויסנשאפטו און גייסט וויסנשאפטן.
פארשידענע צוגאנגען אין איינשליסן געביטן אין "וויסנשאפט"[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- טייל באגרענעצן דעם באדייט פונעם באגריף "וויסנשאפט" נאר צו נאטור-וויסנשאפטן. אנדערע אבער שליסן איין אין וויסנשאפט אויך טעטיקייטן פון דעם געביט פון סאציאל וויסנשאפט וואס זענען באזירט אויף אבזערוואציע און עקספערימענט, אויך ווען די מעסטונגען זענען נישט אזוי שטארק מדויק, אדער אפילו די וואס שליסן איין אבזערוואיציעס אבער נישט קיין עקספערימענטן. אנדערע ווילן איינשליסן אויך גייסט וויסנשאפטן.
- טייל האלטן מאטעמאטיק פאר א וויסנשאפט, כאטש זי איז נישט באזירט אויף אבזערוואציע און עקספערימענט, ווייל די מערהייט פון וויסנשאפטן פארלאזן זיך אויף בארעכטיגונג פון דעם געביט פון מאטעמאטיק. אנדערע האלטן אבער אז מאטעמאטיק איז א צווייג פון לאגיק.
קאטעגאריעס פון וויסנשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ביאלאגישע וויסנשאפטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פיזישע וויסנשאפטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סאציאלע וויסנשאפטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
צווייגן פון וויסנשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאדערנע וויסנשאפט ווערט אפט צעטיילט אין דריי הויפט צווייגן, וואס זענען די נאטור-וויסנשאפטן, סאציאל-וויסנשאפט און פארמאל-וויסנשאפט. יעדער איינער פון די דאזיגע צווייגן באשטיין פון פארשידענע ספעציאליזירטע וויסנשאפטלעכע דיסציפלינען וואס אפמאל האבן זייער אייגענעם נאמענקלאטור.[1] די נאטור- און סאציאל-וויסנשאפטן זענען ביידע עמפירישע וויסנשאפטן[2] אזוי ווי זייער וויסן איז באזירט אויף עמפירישע אבסערוואציעס און מען קאנטראלירן דורך אנדערע פארשער וואס ארבעטן מיט די זעלבע באדינגען.[3]
עס זענען פאראן אויך אנדערע דיסציפלינען וואס ניצן וויסנשאפט, ווי למשל אינזשעניריע און מעדיצין.
נאטור-וויסנשאפטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – נאטור-וויסנשאפטן
נאטור-וויסנשאפטן באהאנדלען די באשרייבונג, פאראויסזאָג און פֿארשטאנד פון נאטירלעכע פענאמענען באזירט אויף עמפירישע באווייזן פון אבזערוואציע און עקספערימענטאציע. מען קען דאס צעטיילן אין צוויי הויפט צווייגן: ביא-וויסנשאפטן און פיזישע וויסנשאפט. פיזישע וויסנשאפט ווערט צעטיילט ווייטער אין צווייגן, וואס שליסן איין פיזיק, כעמיע, אסטראנאמיע און ערד-וויסנשאפט. די צוויי הויפט צווייגן קען מען צעטיילן ווייטער אין מער ספעזיאליזירטע דיסציפלינען. מאדערנע נאטור-וויסנשאפטן זענען דער נאכפאלגער פון דער נאטור-פילאסאפיע וואס האט אנגעהויבן אין אוראלט גריכנלאנד. גאלילעא, דעקארט, באקאן און ניוטאן האבן דעבאטירט די מעלות פון ניצן צוגאנגען וואס זענען מער מאטעמאטיש און מער עקספערימענטאליש אויף א מעטאדישן אופן. דאך, פילאסאפישע פערספעקטיוון און השערות, אפטמאל פֿאַרזען, בלייבן נייטיד אין נאטור-וויסנשאפטן.[4] סיסטעמאטישע דאטן זאמלונג האט נאכגעפאלגט נאטור-געשיכטע, וואס איז ארויסגעקומען אינעם 16טן יארהונדערט, באשילדערן און קלאסיפיצירן פלאנצן, בעלי חיים, מינעראלן אא"וו.[5] היינט טוט דער טערמין "נאטור-געשיכטע" פארלייגן אבזערוואצייע-באשרייבונגען פארן ברייטערן עולם.[6]
סאציאלע וויסנשאפטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – סאציאל וויסנשאפט
סאציאל וויסנשאפט באהאנדלט די געזעלשפאט און די באציאונגען צווישן יחידים אינערהאלב א געזעלשאפט. זי האט פיל צווייגן וואס שליסן איין (אבער זענען נישט באגרענעצט צו) אנטראפאלאגיע, ארכעאלאגיע, קאמוניקאציע-וויסנשאפט, עקאנאמיק, היסטאריע, מענטשלעכע געאגראפיע, יוריספרודענץ, לינגוויסטיק, פאליטיק-וויסנשאפט, פובליק-געזונט און סאציאלאגיע.
וויסנשאפט קעגן רעליגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רוב וויסנשאפט וועלט האלט פון די טעאריע פון עוועלאציע. אבער זענען נאך אלס פונקט אזוי גלויביג אין רעליגיע. אמאל אבער איז דער אלגעמיינער וויסנשאפטלעכער געווען מער גלויביג ווי די מאסן, ווייל פאר די טעאריע פון עוועלאשען האט מען אלע וואונדער און חסד פון באשעפעניש אנגעהאנגען אין א גוטער קלוגער באשעפער, היינט צוטאגס גלייבן זיי דאס אלס אן עקסידענט דורך עוועלאציע. אזוי ארום האט זיך געשאפן א קאנטער קולטאר פון גאר פרומע עקסטרמע רעליגיעזע וואס גלייבן נאר אין נפלאות הבורא, שער הבחינה אדער ווי מען רופט דאס אן אין ענגליש אינטעליזשענט דעזיין שטרעמונג קעגן די אלגעמיינע וויסנשאפטלעכע באוועגונג.
די וויסנשאפט באוועגונג איז געשטיצט דורך אלע געלטער פון אלע מאדערענע רעגירונג סיסטעמען פון די מידיע, ביז די חינוך אינסטעטוציעס פון קינדערגארטן ביז די גרעסטע פארש צענטערס און אוניווערסיטעטן וואס פאפמפען אריין אין דעם טריליאנען דולער א יאר אויפצוהאלטן דעם טעאריע. לעומת זה זענען די רעליגיעזע חינוך אינסטעטוציעס מאכטלאז קעגן דעם מעכטיגן אפאראט און סשאפט זיך א מציאות אז רוב וועלט נעמט אן די עוועלאשען טעאריע קעגן די אמונה פון א מנהיג ובורא.
די פרומע באשולדיגען די וויסנשאפטלער אין זיין פאנאטישע פונדאמענטאליסטן, ווייל מ'זעהט אזויפיל שוועריגקייטן, אויסגערעכענטע טיפע פלענער און וואונדער אין די נאטור אז עס אומעגליך צו זאגן אז דאס בלויז אן עקסידענט פון עוועלוציע. זיי זאגן אז וועגן דעם איז וויסנשאפט אזא שטארקע גלויבן, ווייל די אלע וויסנשאפטלער ווילן זינדיגן ממילא זוכן זיי א מוח-וואש אז עס איז נישטא קיין באשעפער און ציל פון די וועלט כדי מען זאל קענען זינדיגן. און דערפאר איז זיי שווער צוצוקומען אז איינער האט געמאכט דעם ערשטן חומר, ווייל ס'איז זיי גרינגער צו זאגן אז ס'איז אלעמאל געווען, ווי איידער צו זאגן אז ס'האט עס איינער באשאפן, ווייל ס'איז זיי אויסטערליש מחייב. און א מענטש אפילו ער איז קלוג איז ער דאך נאריש און ער האט מורא צו קומען מיטן אמת פנים אל פנים.
און שכלדיג איז דאס אויך גאר שווער צו פארשטיין, וויאזוי קען אזא שיינע מסודר'דיגע וועלט באשאפן ווערן פון ספאנטאנע מישונגען און אומאויסגערעכנטע געשעענישן? אויף דעם איז נישטא קיין צופרידנשטעלנדע תירוץ ווי דזשאן פאלקינגהארן – א פיזיקער אין קעמבריזש אוניווערסיטעט שרייבט: "נאכן שטודירן די בריאה זע איך אז דאס איז נישט געשען, דאס האט מען געטון". און דארווין (דער מערסט באקאנטער אטעאיסט) אליינס שרייבט: "הגם ס'איז מיר שווער צו גלייבן אין א גאט, איז מיר אפטמאל שווערער צו גלייבן אז קיינער שטייט נישט אונטער דער בריאה". אויך פֿראנסיס קריק – נאבעל פרייז געווינער פארן אנטדעקן די געבוי פון DNA זאגט אז נאכן שטודירן ביאלאגיע איז אוממעגליך צו גלויבן אז דאס איז א רעזולטאט פון ספאנטאנע טוישונגען, וויאזוי האט יענער געזאגט? דארווין האט בכלל נישט געשריבן דאס בוך איבער עוואלוציע, אפאר זעברעס האבן זיך צוגעזעצט צו א טייפרייטער און געהאקט, און נאך אזויפיל יארן פון רענדאם האקערייען איז ארויסגעקומען די בוך...
ווי אויך איז שווער אויף זיי, אז וואס האט געברענגט די אזויגערופענע נאטורליכע עוואלוציע? די ביג בענג, ווער האט געשאפן די אויפרייס? וואס האט אויפגעריסן? ווער האט באשאפן די ערשטע אטאם? אהההה! דער באשעפער, נו, וואס פעלט דעמאלס אויס די גאנצע עוואלוציע תורה?...
אבער די וויסנשאפלעכער באשולדיגן צוריק די רעליגיעזע פרומע אין קאמפ מיט וויסנשאפ אז דאס איז פאנאטיש און פאנדאמעטאליסטיש צו גלייבן אז עפעס א העכערע כוח האט געמאכט די וועלט טרוקן אן קיין טוישונגען בשעת ווען זיי זעהן נישט קיין אנדער טעאריע וואס מ'קען פארשטיין, און דאס אז עס איז וואונדערליך און שווער מיט אומפארענטפערטע פראגעס מאכט נאך נישט אויס טעאריע. און די קעגנער פון וויסנשאפט זענען א סכנה פאר די וועלט ווייל זיי ווילן ארויפצווינגען א אומבאזירטע הוילע נישט-וויסנשאפטלעכע תירוץ אויף אלע פראגעס.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Scientific Method: Relationships Among Scientific Paradigms. Seed Magazine (7טן מערץ, 2007). ארכיווט פון דעם אריגינאל דעם 1טן נאוועמבער, 2016.
- ↑ Bunge, Mario Augusto (1998). Philosophy of Science: From Problem to Theory. Transaction Publishers, 24. ISBN 978-0-7658-0413-6.
- ↑ Popper 2002, p. 20.
- ↑ Hugh G. Gauch Jr, Scientific Method in Practice (Cambridge: Cambridge University Press, 2003), pp. 71–73 Archived 2015-09-06 at the Wayback Machine
- ↑ Oglivie 2008, pp. 1–2.
- ↑ Natural History. Princeton University WordNet. ארכיווט פון דעם אריגינאל דעם 3טן מערץ, 2012. דערגרייכט דעם 21סטן אקטאבער, 2012.


text:
26סטן מערץ
דעם 26סטן מערץ איז דער 85סטער טאג פון יאר (86סטער טאג אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 2801 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1812 - שטארקער ערדציטערניש איז גורם אסאך היזק אין קאראקאס, הויפטשטאט פון ווענעזועלע
- 1872 - ערדציטערניש מיט שטארקייט 7.6 אין דער ריכטער סקאלע אין קאליפארניע הרגעט 27 מענטשן
- 1917 - ערשטע וועלט מלחמה: ערשטער קאמף אויף עזה צווישן בריטאניע און דער אטאמאנישער אימפעריע
- 1971 - דער מזרח ראיאן פון פאקיסטאן פראקלאמירט זיין אפשיידונג פונעם לאנד און שטעלט אויף א נייע מדינה - באנגלאדעש
- 2000 - וולאדימיר פוטין געוויילט פרעזידענט פון רוסלאנד
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1913 - פאל ערדאש, מאטעמאטיקער (געש' 1996)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1827 - לודוויג וואן בעטהאווען, דייטשער קאמפאזיטאר (געב' 1770)
- 1839 - רבי שלמה זלמן ליפשיץ, מחבר פון "חמדת שלמה", ערשטער הויפט-רב פון ווארשע (געב' 1765)
- 1945 - דייוויד לויד זשארזש, פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געב' 1863)
- 2001 - שלהבת פאס, ישראלדיקע קינד דערמארדעט פון א שאס
- 2005 - דזשיימס קאלאהאן, פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געב' 1912)
פייערונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- לויט דער יידישער הלכה, זאגט מען ברכת החמה איין מאל צו 28 יאר אום 26סטן מערץ לויטן יוליאנישן קאלענדאר (אין די 20סטן און 21סטן יארהונדערטער קומט דאס אויס דעם
8טן אפריל אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר)
- באנגלאדעש - אומאפהענגיקייט טאג


text:
וויזוי האט דאס פאסירט? וויזוי קען זיין אז צוויי מענטשן וואס האבען מער ווייניגער דעם זעלבן לעבנס שטייגער זעהט איינער נישט וואס דער אנדערער זעהט? וועלכע סארט בריללען קען העלפן? איז דאס דער איינפלוס פון אייער - קרי סאטמאר - אייגענעם פרעססע, און איר מיינט פשוט אז אלע אנדערע זענען פארקויפט פאר די פאר פיאסטער וואס מ'קריגט פון די דארטיגער רעגירונג? און נאר איר ווייסט דעם ריינעם אמת? איר מיינט טאקע אז חוץ אייך מיט די משוגעים פון "עץ" זענען אלע גרייט גיין אין מיליטער? אז נאר די פאר סאטמורים מיט תולדות זענען מסכים בלייבען ביים לערנען? און דאס איז נישט קיין איינמאליגע זאך. דאס גייט שוין אהן א פאר יאר אזוי וואס כמעט וואך איין און וואך אויס טראמפייטערן די קעפלאך פון אייערע צייטונגן וועגן מערכות אהין און מערכות אהער, און גארנישט. חוץפון אייך ווייסט קיינער נישט פון וואס ס'האנדלט זיך. אבער איר רעדט דאך מיט מענטשן פון מאל צו מאל פון אנדערע קרייזן אויך, פרעגט איר זיי נישט צי זיי גייען אויך צום פראטעסט? און אז זיי פרעגן וואס און וואו און דו פארציילסט זיי וועגן דעם "שרעקליכן גזירה", און זיי שטעלן אהן א פאר קעלבענע אויגן, הייבט איר נישט אהן צו טראכטן אז אפשר בין איך וכו'? און וואס איז ווייטער? ווי לאנג וועט איר זיך לאזען אזוי פארפירן?
איר זענט דאך קלוגע אידן, לאזט זיך נישט אזוי
As an aside I add an email communication I received today while writing this post: Hi again. As per Matzav today the anti medina forces have scheduled an asifa to protest drafting leidek geyers into our esteemed IDF. Rav Aaron of Chaim Berlin and Rav Eli Ber will be there. As someone who has a mesora from his father that when litvaks and Satmar Chasidim make shulem so they can not support Israel it's a bad marriage, as it is built on Sheker. As someone who put up the flag of Israel in my heimish shul in KGH stating an appreciation to Medinat Yisrael for donating $303,000,000 To support Torah, (more than Joe and Faye Tenenbaum) and as someone who is a son of a survivor of 13 camps but felt his zechus of fighting in 1948 in the milchomo hakodosha of liberating our land was his greatest achievement, and as someone who was in front of the Beis Yisroel at 5:00am for tea, and went to Amshinov as well, and was meshamesh Rav Hutner zt"l - I state today that the yeshivish chasidic world has pushed me away, and that is why I am more Chabad today than ever. I want to declare that we must protest these people for going against our medina and I hope you can arrange a demonstration against them that day. Enough is enough. Sorry to take your time venting.


text:
אגרות הקודש חלק ב תשה-תשח שלב
מפתחות אגרות הקודש - - אגרות הקודש, די אגרות אויף יידיש: - - קעג - - קעד - - קפט - - קצח - - רב - - ריא - - רטז - - רלז - - רמה - - רמח - - רמט - - רנ - - רנא - - רנח - - רסג - - רעא - - רפ - - רפא - - רצט - - שה - - שכב - - שלב - - שמד - - שנו - - שעח - - שעט - - שפב - - שצא - - שצד - - תב
ב"ה ז' אדר א', תש"ח
כבוד הנדיב הנכבד הוו"ח אי"א חובב תורה ורודף צדקה,
העסקן הנעלה, כמר צבי אליעזר שי' בר' אברהם עביר
הלוי קרויזהאר
שלום וברכה!
איך נעם די געלעגנהייט אייך הערצליך צו באדאנקען אין נאמען פון "מורכז לעניני חנוך" פאר אייער ווירדיגע אונטערנעמונג און מיטהילף ארויסצוגעבן אין דרוק די סעריע ספרים-ענציקלאפעדיע באוואוסט אונטערן נאמען "שדי חמד" פון ר' חיים חזקי' מדיני, ז"ל.
גלייכצייטיק באשטעטיקן מיר די דערהאלטונג פון אייערע חשוב'ע ביישטייערונג - די ערשטע איינצאלונג אויף דער דאזיגער אונטערנעמונג. אן אפיציעלע קבלה איז דא בייגעלעגט.
דער דאזיגער ספר-ענציקלאפעדיע, וואס כ"ק מו"ח אדמו"ר שליט"א האט אייך אויסגעקליבן צו מזכה זיין מיט דעם אייביקן זכות המזכה את הרבים, איז א העכסט וויכטיגע ענציקלאפעדיע וועלכע אנטהאלט די פסקי דינים פאר דער אויפפירונג פון א יידן, א יחיד און א רבים, לויט די אחרונים און אחרוני אחרונים.
נאך פאר דער לעצטער מלחמה איז שוין דער ספר אויסגעגאנגען, און מ'האט אים אפגעדרוקט אין פוילן אין תרצ"ט-ת"ש, אבער צוזאמען מיט די מיליאנען קרבנות קדושים וועלכע זיינען אומגעקומען דורך די רוצחים י"ש, איז אויך דער ספר פארניכטעט געווארן, אזוי אז די נויטווענדיגקייט ווידער אויפצולעבן און אפדרוקן דעם דאזיגן יקר המציאות איז זייער א גרויסע.
גראדע יעצט לייענען מיר די סדרות וואו עס רעדט זיך וועגן בויען פון משכן, וואס אויף זיין ארט איז שפעטער געקומען דער בית המקדש. די שונאי ישראל האבן אונזער בית המקדש חרוב געמאכט, אבער זיי האבן געהאט די מאכט נאר אויף די עצים ואבנים - אויף די גשמיות'דיקע, מאטעריעלע זאכן; אויף די רוחניות'דיקע הייליגקייטן האבן די שונאים קיין שליטה ניט.
אזוי אויך מיט די מיליאנען יידישע לעבענס וועלכע זיינען אומגעקומען על קידוש השם און די הייליקע ספרים וועלכע זיינען פארניכטעט געווארן. נאר די גופים און דאס פאפיר זיינען פארניכטעט געווארן, אבער די נשמות און דער גייסט פון די ספרים זיינען אייביקע.
אבער א נשמה אן א גוף איז ניט דער תכלית פון דער וועלט, פונקט אזוי ווי א גוף אן א נשמה קען ניט עקזיסטירן. דורך דערציען א נייען דור אין גייסט פון אונזערע קדושים וטהורים, און דורך ווידער אפדרוקן און פארשפרייטן דעם גייסט פון די הייליקע ספרים, פארבינדט מען ווידער די אייביקע רוחניות אין גשמיות'דיגע גופים און לבושים.
דעריבער איז ניט צו משער זיין דעם גרויסן זכות וואס איר האט זיך איינגעשאפן דורך דערמעגליכן אונז אפצודרוקן און צו פארשפרייטן דעם דאזיקן וויכטיגן ספר-ענציקלאפעדיע.
ס'איז אויך ניט צו משער צו זיין דעם זכות פאר די נשמות פון די קדושים, די עלטערן פון אייער ווערטע פרוי מרת סאשע תחי', הקדושים ר אלעזר בר' נטע ומרת איטא בת מיכל שמסרו נפשם על קידוש השם,
דער זכות פון דער זאך זאל אייך מיט אייער פרוי ביישטיין בגשמיות וברוחניות, אייער נסיעה זאל זיין בהצלחה, און עס זאלן מקוים ווערן די ברכות וואס כ"ק מו"ח אדמו"ר שליט"א האט אייך געגעבן.
בברכת כט"ס.
הרב מנחם שניאורסאהן
יושב ראש ועד הפועל


text:
קאנסענסוס באשלוסן-אפמאכן
קאנסענסוס באשלוסן-אפמאכן איז א באשלוס-אפמאכונג פראצעס וואס טוט נישט בלויז זוכן און שטרעבן צו די הסכמה פון דאס רוב באטייליגער, נאר אויכט צו העלפן צופרידענשטעלן איעדן און אויסגלעטן און פארגרינגערן די קעגנארטיקע ארגומענטן פון די מינאריטעט צו דערגרייכן דאס מערסטע הסכמהדיגע פאזיציע ערגעץ אין דערמיט.
קאנסענסוס טוט באצייכענען סיי די כלליתדיגער הסכמה און סיי די פראצעס וויאזוי צו דערגרייכן און אנצוקומען צו דעם ענגילטיגן הסכמה. דעריבער איז דער ארטיקל דא בעיקר באזירט אויף בלויז איין מייננוג פון קאנסענסוס ד.ה. דער פראצעדור, די טעכניקן און סטרוקטאר פון דעם פראצעס גופא.
גרופעס רעליגיעס און איבערהויפט ארגענעזאציעס באנוצען זיך פיל מיט אט דעם באשלוס אפמאך פראצעדור,
אינהאַלט
וואס איז קאנסענסוס באשלוס אפמאכן?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ווארט קאנסענסוס קומט פונעם לאטייניש ווארט קאם מיינענדיג מיט אדער צוזאמען מיט, און דאס אנדערע האלב ווארט איז פון די שורש סענטייער מיינענדיג צו טראכטן אדער שפירן. קומט אויס אז דער ווארט קאנסענסוס מיינט אין עטימאלאגיע] צו טראכטן און שפירן צוזאמען.
אלס א באשלוס-אפמאכן פראצעס, קאנסענסוס צילט צו זיין:
- אריינעמען: ווי מער נגיעות'יגע מיינונגן מעגליך זאלן ווערן אריינגעדרייט און זאלן מיטהאלטן די קאנסענסוס באשלוסן-אפמאך.
- אנטיילנעמען: די קאנסענסוס פראצעס זאל אקטיוו פארלאנגן די מיינונגן און ארויסשטעלענדע ראלע פון אלע באשלוסן אפמאכערס.
- צוזאמן-ארבייט: באטייליגער אין אן אפעקטיווער קאנסענסוס פראצעס זאלן שטרעבן צו דערגרייכן די בעסטער מעגליכער אפמאך פאר די גרופע און אלע אירע מיטגלידער, איידער ווי זיכן די גרינגע וועג פון גיין נאכן רוב מיינונג אנטקעגן די מינאריטעט, נאר מען זאל זיך דורכרעדן צו א מיטל פונקט וואס וועט קיינעם נישט מאכן אויפירן אין נצחון אבער וועט אויך נישט אזוי שטערן די מיעוט.
- אייניגקייט': אלע מיטגלידער פון די קאנסענסוס באשלוס-אפמאך קערפערשאפט זאלן ווערן געגעבן די געלעגנהייט, וויפל מעגליך, פאר אייניגע כוח און השפעה אויף דעם פראצעס. אלע מיטגלידער האבן צוטריט צום טיש, צו דאס בויגן וועטאען און אפילו בלאקירן די פארשלאגן.
- אויסוועג-אריענטירט אן אפעקטיווער קאנסענסוס באשלוס-אפמאך קערפערשאפט שטרעבט צו טרעפן און שאפן טעכניקס פון פשרות און שלום צו אויפבלאזן די זעלבע מיינונגען און פאזיציעס פון צווישן די חילוקי דעות און מען פרובירט דאס צו פארגרעסערן ווי מער איבער די פארשידעארטיגקייטן פון דער גרופע.
קאנסעסוס אלס אן אלטערנעטיוו צו וואלן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
חסידים פון דעם דאזיגן וועג פון צוקומען צו באשלוסן אפמאכן באטראכטן דאס בעסער ווי סתם וואלן, וואלן מאכט פאליטיק פון פארטייען און נגיעות מיט סתם אויפגעבלאזענע קאנקורענץ, ענדערשטער ווי צוזאמן-ארבייט וואס מאכט שלום און האט מער א אויסזיכט פון פשרות אלס א פאטענציאלער הסכמה.
וואלן האט א חסרון אז עס איז די דיקטאטורשאפט פון די רוב אויף די מיעוט. און אזוי ארום טוט דאס פארביטערן און פארטרייבן דעם מיעוט צו נעמען אנטייל אין די גרופע. אויך איז וואלן מער אחריות און זארג אויף די פלייצע פון יעדן יחיד וואס זיין שטימע קען אויסמאכן דער חילוק, וואס ביי קאנסענסוס איז דאס נישט אזוי ווייט דער אחריות אויף די יחיד ווייל זיין איין שטימע גייט נישט דאס אויסמאכן אזא דיפערענץ נאר צוזאמן מיט יעדן'ס טוט דאס אויסמאכן.


text:
אלד וויליאמסבורג האט געשריבן:איז דא דא ביי אונז א curator?
איך האב געטראפן א גאנצע משפחה בוים, פאלטש פון קאפ ביז פיס, אויפגעמאכטע נעמען, און אריינגעלייגט פאלטשע בילדער, און ער איז קאנעקטעד צו עטליכע משפחות, עטליכע ווייס איך אז זיי האבן נישט געהאט קיין קינדער בכלל, ער האט געשריבן גאנצע ביוגראפיע אויף געוויסע מענטשן אלעס איז פריש געבאקן, עס שמעקט פון ארבעט פון דער שווינדלער פון נתניה אדער זיינס גלייכן.
אויב איז דא איינער וואס קען אפמעקן אלעס עס זאל נישט בלייבן קיין שם ושארית וועט עס זיין א גרויסע מצוה.
מיסטער בומג—ן פון נתניה קען טאקע גוט ליינען Geni, אבער ער איז א קנאפער באנוצער דערפון. (וואס יא, עס איז מעגליך אז איינער האט אפ געקויפט זיינע מעשיות און האט עס ארויף געלייגט אהין, וכבר היה...)
עס איז פארהאן מער ווי איין שווינדלער אויף די וועלט, און נאך מער זעלבסט-איין-גערעדטער, בפרט אויף Geni. כמעט יעדער גדול בישראל האט זיך דארט פארשאפט נאך א פאהר זיידעס/זיווגים/קינדער שלא היו מעולם, בעיקר צוליב תמימות'דיגע גרייזן. (למשל - עס איז א מאהל שיר נישט געוועהן א merge צווישן מ' מלכה אשת השר שלום מבעלזא ונכדתה מ' מלכה אשת המהר"א מבעלזא, בת הרה"צ מסקאהל...)


text:
װיקיפּעדיע:פארלאמענט/אפריל ארכיוו 2006
אינהאַלט
זאל מען שטעלן נייעס וואס איר איין איינציגסטע מקור איז טשעטרום'ס? #7[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א נייעס וואס האט נישט קיין בכבוד'יגן אנגענומענעם מקור. אפילו עס איז אמת האט א פראבלעם אז עס איז נישט לויט די אנגענומענע זשורנאליסטישע סטאנדארטן. איז די שאלה פארוואס?
למשל: אויב א ראש הקהל האט מזנה געווען מיט א שיקסע. וועלן די "יידישע" צייטונגען נישט שרייבן דערפון. און די די סיבות איז געוויינליך אדער אז 1. מ'קען דאס נישט באשטעטיגן. אדער ווייל אונזערע אידישע צייטונגען זענען נאך פרימיטיוו און באריכטן נישט אמת'ע פאקטן וואס שטערן זייערע פארטייאישע אינטערעסן.
אלס טעם נומבער 2 איז שוין דא אן אנדער אפשטימונג צו מ'זאל בכלל ערלויבן חסידישע פאליטיק. אבער אלס טעם נומער 1 זאל מען אפשר צוימן און נישט דערלאזן קיין נייעס פון טשעט רום'ס?
יא שטעלן מקווה-נייעס[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ניין, נישט שטעלן די נייעס[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- פארבאטן! כללית אלע טשעט רום'ס אחוץ יוצא מן הכלל'ס וואס זייער נאמנות איז אנגענומען פון אונז אלס א מקור מיט סטאנדארטן. אויף דעם וועט מען מוזן מאכן אן עקסטער אפשטימונג וועלכער מקור איז יא גוט.--יודל 13:32, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
שמועסן איבער די אפשטים[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
שטעל בעסער פריער אויס דאס פארשלאג מיט ביישפילן, ווייל איך מיין אז קיינער אלט נישט מען זאל שטעלן סתם מקווה-נייעס ►רוני◄ 13:36, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
- איך גיי שטעלן א משל אבער מ'דארף וויסן אז מקוה נייעס קען אסאך מאל זיין אמת און אסאך מאל נישט ממילא אפילו ס'מקוה נייעס האלט איך אז איר פלאץ איז יא אין וויקיפעדיע, בכלל געווענליך דארפן מיר גיין מיטן אנגענומענעם כלל צו לאזן פרייהייט און נישט מאכן קיין פארבאטן אבער אזוי ווי 2 חשובע באנוצער האבן דערמאנט פארטרייבט די חסידישע מחלוקת נייעס אסאך פאטענציאלע באנוצער מוז מען אריינברענגן אביסל סטאנדארטן. אבער דאס אליינס וואלט נישט געווען גענוג סיבה ווייל דאס איז דאך צענזור אבער וויבאלד די נייעס זענען נישט מיט קיין באגלייבטקייט רוב מאל איז דאס נאך וואג צו ענקערע טענות.--יודל 13:41, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
זאל מען פארבאטן שרייבן מקוה נייעס מיט א באגלייבטע מקור? #8[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אז טאמער א ראש הקהל האט מזנה געווען אדער געשלאגן אדער סיי וואסארא עוולה, מעג מען דאס באריכטן אין די נייעס בלאט, אדער מען זאל נאר שרייבן הויפט נייעס וואס קען ווארשיינליך שטיין אין פאפאלארישע צייטונגען?
אין הכי נמי אז ביי חסידים איז דאס א הויפט נייעס פונקט ווי פרעזידענט בוש וואלט דאס געטאן, אבער וויבאלד יידיש וויקיפעדיע דארף זיך רעכענען מיט אסאך יידיש רעדער וואס זענען נישט קיין חסידים זאל מען דאס באשטעטיגען ווי נישט קיין הויפט נייעס און דאס פארבאטן?
יא פארבאטן[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- מען זאל שרייבן נאר הויפט-נייעס און נישט פריוואטע נייעס וואס טוט זיך ארום אין פריוואטע חסידות'ן וואס קען נאר אינטרעסירן מענטשן פון די געוויסע חסידות. ►רוני◄ 14:02, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
ניין, נישט פארבאטן[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ניין אין יעדע נארמאלע וויקיפעדיע איז דאס ערלויבט, אחוץ אין העברעישן וואס די נייעס דארטן איז סתם אזוי נישט קיין ענין. די איינציגסטע טעם פארוואס די פאפולערע צייטונגען וועלן נישט שרייבן דערפון איז ווייל זיי פאראינטערסירט נישט וואס טוט זיך אין די יידישע וועלט און זיי באריכטן נישט אונזערע נייעס. דא איז אבער א יידישע וויקיפעדיע וואס יידיש רעדנדיגע ליינער באנוצן זיך צו בויען אלע אינפארמאציע און פאקטן ארום יידישע ענינים און פירער פאסט זיך דאס זייער גוט אריין, אויב דאס האט א "באגלייבטער" מקור.--יודל 13:50, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
רעדן #6[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- רוני, ווי געשמועסט איז דא אן אנדער אפשטימונג אין די פראגע צו מ'זאל ערלויבן חסידישע אינפארמאציע, דו ערקלערסט דא אז חסידות איז פריוואט און איז נישט קיין אינטערעסע פאר יידיש, אויף דעם האסטו געשטימט פארקערט דארטן טויש דארט אויך דיין שטימע, וועט עס זיין פארשטענדליך. און איך האב מיטלייד מיט רוני אז ער איז פארעקלט פון חסידישע פאליטיק אז ער רופט דאס אן יחידיש, אבער דער פאקט איז אז יידיש רעדער זענען היינט רוב חסידים ממילא קען מען דאס נישט אנרופן פריוואט נייעס נאר יידישע נייעס, קען אבער זיין אז רוני איז גערעכט דאס צו פארבאטן ווייל סעקולערע אידן וועלן זיך ענדערשט באטייליגן אין בויען וויקיפעדיע מוז מען זאגן אז לגבי וויקיפעדיע'ס אינטערעסן זענען די חסידות'ער יא א פריוואטע ענין. אבער איך טייל מיך און האלט אז עס זענען דא פיל מער חסידים מיט אינטערנעט צוטריט וואס ווארטן אויסצוטרעפן ווקיפעדיע איר צו בארבייטן און אונזער ארבייט דארף זיך יא מער קאנצעטרירן זיי צו פאנגן. אבער ווי געזאגט איך קען מיך טוישן מיין מיינונג אין דעם--יודל 14:04, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
- אויב ס'חסידישע גאר גרויסע נייעס וואס קען אינטרעסירן יעדן (ווי דיין ביישפיל אז א ראש הקהל האט מזנה געווען אדער אפילו אז סאטמער רבי איז אוועק פון דער וועלט) קען מען געוויס לייגן דא, ווייל נאך אלעס זיינען דא פיל חסידישע און יידישע מיטגלידערס. אבער שרייבן יעדע שלאגעריי וואס טוט זיך אין סאטמער, זעט מיר אויס איבעריג. ווי צ.ב.ש. איז יעצט דא אין די נייעס "הויפט ארוני ר' אברהם רובין ארויסגעווארפן פון צענטראלן סאטמאר שול. (חדשות סאטמאר)" ►רוני◄ 14:23, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
פיין ! איצט דמאלטס דארפן מיר מאכן פאליסי וואסארא מקור וועט ווערן אנערקענט. ממילא וועט אלע סאטמאר געשלעגן אויב איז דאס פון א גוטער באגלייבטער מקור, וואס דאס דארף מען טאקע אויסארבייטן לויט די הנחות וואס דו דערמאנסט, ווערן אטאמאטיק הויפט נייעס?--יודל 14:31, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
- איך האלט אויך אז מען דארף אראפנעמען יענעם נייעס אבער נישט ווייל דאס איז פריוואט, ניין דאס איז שוין איינמאל א פאפולערע ענין, דער פראבלעם איז אבער אז יענער מקור חדשות אנש איז נישט באגלייבט. דעפאר טראכט איך אז דאס איז ליגענט און מיר מוזן עמערזענסי באשטעלן כללים וואס איז באגלייבט)--יודל 14:42, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
- אדרבה, נעם צו די ארבייט צו מאכן פאליסי ►רוני◄ 14:44, 25 אַפּריל 2006 (UTC)
קום אריין אין געמיינדע בלאט העלף מיר. האפענטליך וועט דערנאך די וואלן קענען אפגערופן ווערן ווייל עס וועט זיך ארויסשטלען אז איז קיינמאל נישט געווען קיין פארשידענהייט מיינונג נאר פשוט א מיס-פארשטענדעניש.--יודל 14:48, 25 אַפּריל 2006 (UTC)


text:
מאריאטשי
מאַריאַטשי (שפאניש: Mariachi) איז א מוזיק זשאנער וואס שטאמט פון כאליסקא פראווינץ אין במערב מעקסיקא. מוזיק פון דער זשאנער שליסט איין סטרונע אינסטרומענטן און איז באאיינפלוסט פון דער היסטארישער און קולטורערלער אנטוויקלונג פון מערב מעקסיקע. דורכאויס דער היסטאריע פון מאריאטשי, האבן מוזיקאנטן עקספערימענטירט מיט בלאז אינסטרומענטן און שלאג-אינסטרומענטן. דערצו האבן סאציא-היסטארישע פֿאקטארן געהאט א השפעה אויפן רעפערטואר פון דער מוזיק און אויך אויף דער עוואלוציע פון דער קליידונג.
א מאריאטשי טרופע איז נארמאל צוזאמענגעשטעלט פון פידלען, טרומייטן, קלאסישן גיטאר, וויאלע און א באס גיטאר. די שפילער זענען אלע אנגעטון גלייך מיט זילבערנע קליידער, א טשארא (רייטהויזן) און ברייטע קאפעליטשן.


text:
דער ארטיקל, כאטש ס'איז נישט די קאווער סטארי איז עס זיכער די נשמה סטארי, ס'ליגט דערין אזויפיל הארץ און געפיל אז ס'קען מאכן שוואכע וויינען, ס'איז אזוי פיינפול וואס אידישע קינדער גייען דורך, נאכדערצו ווען באמת ווילן זיי זיין ערליך און גלויביג. והעולה על כולנה אז ס'איז כמעט נישט דא צו וועם צו רעדן און זיך אויסגעבן די ספיקות אן ווערן א אפגעסטעמפלטער אפיקורס.
וואס ס'מאכט עס מער ווייטאגליך איז די וויאזוי זיי ווערן אוועקגעמאכט אלץ פושעים וואס זוכן זיך נאכצוגעבן זייערע תאוות, וויענע רב האט לכאורה געמאכט א טעות מיט קעטעגארייזן די אלע אונטער איין זאץ. און ס'איז זיכער אז ס'איז פארהאן אזאנע וואס פאלן אונטער וויענע רב'ס שאצונג, ס'איז דא אסאך עכטע אומוויסנדע, וואס פארשטייען ניטאמאל וואס אמונה איז, קליינע פארשטאפטע מוחות וואס זענען מסביר זייערע קשיות כאילו זיי זענען אויסגעקאכט דערין עד הסוף, ווען באמת הייבן זיי נישט אן צו וויסן וואס גייט פאר מיט זיי, בסך הכול בלעבלן זיי נאך עימיצן בלינדערהייט, דאך גלייכן זיי צו מאכן אסאך גערודער, און אט די חברה האט וויענע רב לכאורה געמיינט, אבער ס'איז פארהאן אסאך וואס סטראגלען מיט קשיות, טראגן זיך ארום מיט ספיקות, (כאטש זיי פארשטייען אפשר אויך נישט וויאזוי עלעקטעריק ארבעט) און וויענע רב וואלט געדארפט זיין מער פארזיכטיג.
אינמיטן דעם ארטיקל ווערט דערמאנט ווי יעדער באשאפט זיך א גאט כדמותו וכצלמו, דער שמייכלדיגער שאפט זיך א שמייכלדיגער גאט, דער אנגעצויגענער א צערנדער גאט, נאכן אריינאטעמען די ווערטער, און זיי אפלייען אויף מיר און אויף מיינע ארומיגע האב איך געשטוינט אויף די נביאות.
ס'איז פרייליך צו זעהן אז ס'איז נאך דא מענטשן וואס לעבן מיט העכערס, ווילן פארשטיין און פרובירן צו דערגיין, אין א צייט וואס רוב מענטשהייט איז אריינגעטוהן אין הבלים, (אפילו ביי אונז אין שטיבל האלט שוין די גיוס אשכול ביי 50 זייטן, און דער א' בלק אסיפה פארנעמט נאך די אויבן אן) מ'איז פאריאגט און פארפלאגט אן קיין רגע צו טראכטן, דאך קענען מיר נאך אלץ אנגערופן ווערן עם חכם ונבון מיט אט די הייפעלע אידן וואס ווילן פארשטיין דאס וואס אונזער זיידע אברהם האט געוואלט פארשטיין, ס'איז נאר צום האפן אז יעדער זאל טרעפן די אמת און ס'זאל נישט קיינעם פארפירן.
און ווי ראובן זאגט, אין דער ארטיקל ליגט זיין הארץ און נשמה, און דאס איז שוין איינמאל אמת, ווי נישט ווי קוקט ראובן געווענדליך אויס ווי א מאשין וואס ארבעט אויף דיזל, אן קיין גרייזן און אן קיין פלאץ צו דעבאטירן זיינע מיינונגן, אלעס מיט א ישרות, און א דייטשע פונקטליכקייט וואס איז כמעט נישט מעגליך פאר די מין האנושי, ניטאמאל א גוט מארגן, א גוט ווארט, צו א פערסענעל טאטש ווערט אריינגעווארפן, פלוצים האט זיך געגעבן א צינד אן א נשמה און די הארץ האט אנגעהויבן קלאפן, מ'זעהט צום ערשטן מאל ווי דער ראובן איז מענטש מיט פריינט, קווענקעלנישן, עצות און חיזוק, ס'איז ניכרים דברי האמת.


text:
ספרי כ"ק אדמו"ר > אגרות קודש > כרך כד > ט'קמג
ב"ה, א' במדבר, ה'תשכ"ו
ברוקלין, נ.י.
צו אלע אנטיילנעמער אין דעם יערלעכן דינער פאר דעם מוסד חינוך "אהלי תורה" ה' עליהם יחיו
שלום וברכה!
דער דינער קומט הייאר פאר אויף מארגן נאך שבת פ' במדבר, געציילטע טעג פאר שבועות, זמן מתן תורתנו. איז אין דעם פאראן א ספעציעלע טרעפלעכקייט און באדייטונג פאר דער יערלעכער אונטערנעמונג לטובת דעם מוסד חינוך "אהלי תורה".
לויט די גאונים, לייענען מיר די פרשה במדבר שטענדיג פאר שבועות. די פרשה הויבט זיך אן מיט דער ציילונג פון די אידן אין מדבר סיני, וואס דערפאר ווערט דער גאנצער חומש במדבר אנגערופן חומש הפקודים.
איינע פון די אנדייטונגען דערפון איז, אז ווען עס קומט צו מתן-תורה דארפן אלע אידן געציילט ווערן און אריינגערעכנט ווערן אין דעם כלל ישראל, ווייל יעדער איד האט א חלק אין דער תורה און יעדער אידישע נשמה איז פארבונדן מיט דער תורה הקדושה.
יעדער איד, פון משה רבינו ביז א פשוט שבפשוטים, מוז געציילט ווערן אלס "איינער", ניט מער און ניט ווייניגער, ווייל מצד פנימיות הנפש זיינען אלע אידן גלייך און טייער דעם אויבערשטן, אלס בנים למקום, ווי עס ווערט דערקלערט אין תניא (פרק לב) כולן מתאימות ואב אחד לכולנה - אלע זיינען גלייך, און אלע האבן איין פאטער.
דערפון איז אויך פארשטאנדיג, אז מ'טאר קיינמאל חלילה ניט "אפזאגן" א אידן, ניט קוקנדיג ווי און וואס זיין מעמד ומצב אין תורה ומצוות איז.
די אנערקענונג פון דער הויכקייט פון דער אידישער נשמה, און אז יעדע נשמה איז א טייל פון כלל ישראל און אז דער אויבערשטער איז "אב אחד לכולנה" - דאס איז א הכנה צו קבלת התורה בשמחה ובפנימיות.
נעמענדיג אין אכט, אז די תורה איז געגעבן געווארן ערשט דאן ווען מיר האבן אנגעגעבן די קינדער אלס פארזיכערונג, אז די תורה וועט געלערנט ווערן און אפגעהיט ווערן - בנינו ערבים בעדינו - איז קלאר ווי לעבנס-וויכטיג עס איז דער אמת'ער תורה-טרייער חינוך, און וואס דער צוגאנג צו דעם חינוך דארף זיין: מצד די מחנכים - אין איינפלאנצן אין די יונגע הערצער פון די תלמידים אהבת תורה ויראת שמים, צוזאמען מיט אהבת השם און אהבת ישראל, אין דעם גייסט פון כולן מתאימות ואב אחד לכולנה; און מצד די בעלי-בתים - צו אנערקענען זייער אחריות, און זכות, צו שאפן אלע מעגלעכקייטן פאר דעם דאזיגען חינוך על טהרת הקדש, און זען, אז קיין איין איינציג קינד זאל חלילה ניט דארפן בלייבן אין דרויסן.
עס איז צו האפן זיכער, אז אלע אנטיילנעמער אין דער יערלעכער אונטערנעמונג פאר דעם מוסד חינוך אהלי תורה וועלן ריכטיג אפשאצן זייער אחריות און זכות פאר דעם מוסד חינוך, צו פארזיכערן אז די
אונטערנעמונג וועט דערפילן אלע דערווארטונגען, אין אלע הינזיכטן און אין דער פולסטער מאס, און אז די הצלחה דערפון וועט זיך פילן א גאנץ יאר.
בכבוד ובברכה להצלחה
מ. שניאורסאהן
ט'קמג
נדפסה בלקו"ש ח"ח ע' 231, והושלמה עפ"י צילום האגרת.
פרשה במדבר שטענדיג פאר שבועות: תוס' מגילה לא, סע"ב. רמב"ם הל' תפלה פי"ג ה"ב. טושו"ע או"ח סתכ"ח ס"ד.
חומש הפקודים: יומא רפ"ז (סח, ב) ובפרש"י. סוטה לו, רע"ב.
בנינו ערבים בעדינו: שהש"ר פ"א, ד.


text:
שבועות איז אלעמאל געווען א באליבטער יום טוב פאר מיר. די הויז ווערט הערליך באצירט מיט שמעקעדיגע בלומען, אפילו ארום די טרעפ אינדרויסן האט מען באדעקט מיט גרינע בלעטער און פארביגע רויזן פון פלאסטיק. די ריח פון פריש געבאקענע קעז קוכן, דעלקעלעך (זיסע קעז-בולקעלעך) און אלע סארט דעליקאטעסן מאכט יעדן ווארטן מיט פרייד אויף דעם גרויסן טאג פון קבלת התורה.
איך וועל קיינמאל נישט פארגעסן יענעם יאר ווען מיין טייערע טאטע האט אונז קינדער דאס ערשטע מאל דערציילט וועגן די וואונדערליכע מעשה פונ'ם סמבטיון. מיר זענען געזעסן געשפאנט מיט אפענע אויגן און אויערן ביז צו די גליקליכע ענדע ווען דער קליינער רויטער אידל האט מיט אותות ומופתים געברענגט א מפלה צום שונא ישראל וואס האט געוואלט אומברענגען די אידן.
יארן שפעטער, ווען איך בין געווען א לערערין, און די אנפירער פון זומער קעמפ האט מיר געבעטן געבן א „שיעור‟ צו די קינדער אין די דריי וואכן, ווען מ'טרויערט אויפ'ן חורבן בית המקדש, האב איך דערציילט די קינדער אן אינטערעסאנטע געשיכטע וואס איז מיר זייער נאנט געווען צום הארצן. עס איז געווען א דראמאטישע שילדערונג פון צוויי אידן וואס אנטפלעקן זייער שליחות צו העלפן צוגרייטן די וועלט פאר משיח'ן. זיי האבן אויסגעקוקט ווילד פרעמד אבער זיי האבן געטראגן ציצית און געזאגט אז זיי זענען פון די פארלוירענע שבטים פון אנדערן זייט סמבטיון.
דער טרויעריגער סוף פון די מעשה איז געווען אז כאטש דער וואגשאל אין הימל איז געווען פונקט אייניג: די זכותים און קיטרוג האבן געוואויגן די זעלבע און כביכול האט גע'פסקנ'ט אז כלל ישראל קען שוין אויסגעלייזט ווערן פון ביטערן גלות, איז אבער געקומען די שלעכטע בשורה: נאכדעם וואס די צוויי אידעלעך זענען שוין געווען אין דער מיט פון די גרויסע הכנות, איז א איד ערגעץ וואו אין דער וועלט באגאנגען א זינד, וואס האט גורם געווען אז דער וואגשאל זאל מער נישט זיין אייניג און ליידער האט עס אפגעהאלטן דעם משיח'ן…
איך געדענק ביז היינט וואספארא ציפ אין הארצן דאס האט מיר געגעבן. ער איז שוין כמעט געקומען! נאר איין זינד האט פארווישט דעם גליקליכן טרוים פון אידישע קינדער וואס קלאגן און מוטשען זיך שוין איבער צוויי טויזנט יאר אין גלות…
איך האב פרובירט מיט דער מעשה ערוועקן די קינדער און זיי געבן צו פארשטיין אז מיר ווייסן קיינמאל נישט, אויב איין גוטע אקט וואס מיר טוען וועט איבערוועגן דעם וואגשאל צום גוטן און דאן וועט יעדער טייטלען אויף אונז, און גאנץ כלל ישראל וועט וויסן אז אין אונזער זכות איז געקומען די לאנג ערווארטעטע ישועה.
ביי די זיבעצן יאר, איידער איך בין א כלה געווארן האב איך אנגעשריבן א ליד וועלכע איך פלעג אפט זיך אונטערזינגען אין דער שטיל כדי נישט מחלל זיין אויף קול באשה ערוה, ווען א מאן הערט א פרוי זינגען. עס דריקט אויס מיין בענקשאפט, ווי א געבעט, אויף דעם גרויסן טאג ווען דער כבוד פון באשעפער וועט נתגלה ווערן אויף דער וועלט.
אט קענט איר הערן דאס ליד:
און אט זענען די ווערטער צום ליד:
אוי טאטע געטריי
ס'איז שוין תשנ"ה
הער זיך צו, צו אונזער וויי געשריי
לאז דיין כבוד נתגלה
קול שופר זיך שוין הערן
ווייל ס'איז שוין איבערגעפולט דער כוס פון טרערן
The Yiddish Daily Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. In the interest of maintaining a civil forum, The Yiddish Daily Forwardrequires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and The Yiddish Daily Forward reserves the right to remove comments for any reason.


text:
בעטאן
בעטאָן (פון פראנצויזיש: Béton) איז א וויכטיגער שטאף וואס ווערט באנוצט פאר קאנסטרוקציע. מאָדערנער בעטאָן איז געמאכט פון א מישונג פון צעמענט, זאמד, זשווירן און וואסער. נאך די מישונג איז געמאכט, ווערט עס איבערגעפֿירט צו דער קאנסטרוקציע ארט אין א בעטאן-מישער, און עס איז אפט איבערגעפֿירט אין א בעטאן-פאמפע.
בעטאָן ווערט באנוצט עפֿטער ווי יעדער אנדערער מענטשן-געמאכט שטאף אין דער וועלט. די עלעמנטן זענען געמישט צו מאכן א פאסטע, א ביסל אזא ווי מאכן טייג פאר ברויט. דער בעטאָן איז דערנאך אַװעקגעשיט אַריין אין א ראַם. נאך עטלעכע שעות, פֿאַרשטײַפֿט זיך דער בעטאָן. בעטאָן ווערט פֿאַרשטײַפֿט צוליב א כעמישע רעאקציע וואס הייסט הידראציע. דאס וואסער רעאגירט מיטן בעטאָן, וואס פארבינדט די אנדערע עלעמענטן און מאכט א שטארק שטיין-ענלעכן שטאף.
בעטאָן ווערט באנוצט צו מאכן טראָטואַרן, רערן, ארכיטעקטורישע סטרוקטורן, אויפֿבויען, שטראזן, בריקן, מולטי-שטאָק אָפּלאָגערטער, ווענט, באזעס פאר טויערן, פּלויטן און סטויפעס, און אפילו שיפלעך. זיין גרעסטער געווין איז אז עס פארבינדט ציגלען און שטיינער בעסער ווי אנדערע מעטאָדן באקאנט צו דער מענטשהייט.


text:
מעקסיקע שטאט
מעקסיקע שטאָט (שפאניש: Ciudad de México) איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט אין מעקסיקע. זי איז אויך די גרעסטע שטאט אין די אמעריקעס לויט באפעלקערונג, נאך סעאל און טאקיא. זי געפינט זיך אין דעם טאל פון מעקסיקע, א גרויסער טאל אין די הויכע פלאטאען פון מעקסיקע, מיט א הייך פון 2240 מעטער. מעקסיקע שטאט איז איך דער פעדעראלער דיסטריקט (Distrito Federal), דער זיצפלאץ פון דער פעדעראלער רעגירונג פון מעקסיקע.[1] מעקסיקע שטאט איז דער וויכטיגסטער פאליטישער, קולטורעלער און פינאנציעלער צענטער אין לאנד.
מעקסיקע שטאט איז איינער פון די וויכטיגסטע פינאנציעלע צענטערן אין צפון אמעריקע.[2]
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין דער שטאט געפינען זיך מער ווי 160 מוזייען, 100 קונסט גאלעריעס און 30 קאנצערט זאלן. מעקסיקע שטאט געפינט זיך אין פערטן פלאץ אין דער וועלט, נאך ניו יארק, לאנדאן און טאראנטא, אין דער צאל פון טעאטערס אין דער שטאט. אסאך בילדער פונעם נאציאנאלן מעקסיקאנער מאלער דיעגא ריווערא זענען פארשפרייט אין נאציאנאלע אנשטאלטן (כולל דעם נאציאנאלן פאלאץ) און אין א צאל גאלעריעס ארום דער שטאט. ער מיט זיין ווייב פרידא קאהלא, וואס זי אויך איז געווען א באוואוסטע מאלערין, האבן געוואוינט אינעם קאיאקאן געגנט אין דרום טייל פון דער שטאט. זייער הויז, און א טייל פון די קונסט גאלעריעס און זאלן וואו די צוויי האבן געמאלט זענען אפן צום ברייטערן ציבור. נישט ווייט פון דארט איז דאס הויז פון לייב טראצקי, וואס איז דערמארדעט געווארן אין 1940 דורך די לאנגע ארעמען פון דער קאמוניסטישער רעגירונג אינעם סאוועטן פארבאנד, בהוראת סטאלין.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ ארטיקל 44 פון דער קאנצטיטוציע פון מעקסיקע
- ↑ WFE - Member Exchanges. World-exchanges.org (2003-04-01). דערגרייכט דעם 2010-03-25.


text:
קורקלענד האט געשריבן:ביידע בלעטער קומען מיר פאר ווי די זעלבע. ביידע זענען חלק ב'. טעות?
שמעקעדיג האט געשריבן:קורקלענד האט געשריבן:ביידע בלעטער קומען מיר פאר ווי די זעלבע. ביידע זענען חלק ב'. טעות?
די אויספירליכע בריוון פון דעם הרב וואזנער יעדן שני וחמישי אויף דברים של מה בכך צייגט נישט אויף קיין איבערגעטריבענע חכמה און דאס אוועקגעבן מלחמה פולווער פאר לופט וועט אים אין דער ענדע צוריקפאטשן אין פנים מיט'ן ביישטייערן נאך איין שטיינדל צום סתימת הגולל פונעם ללעג ולקלס'דיגן כח הרבנים.
אלנפאלס, מיר זעט אויס אז ער גלייכט זיין שיינעם שריפט און ער איז אויסן זיך צו פאטאגראפירן דערמיט ווען אימער א געלעגנהייט.
ראובן האט געשריבן:הרב וואזנער האט מזל אז ער איז נישט קיין תלמיד חכם. העט ער ווען געווען, וואלט מען געקענט זאגן "תלמיד חכם שאין בו דעת נבלה טובה הימנו."
ראובן האט געשריבן:הרב וואזנער האט מזל אז ער איז נישט קיין תלמיד חכם. העט ער ווען געווען, וואלט מען געקענט זאגן "תלמיד חכם שאין בו דעת נבלה טובה הימנו."
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:דער ח"ח ווען זיין זוהן האט זיך אפגערעדט אויף די ווילדקייט פון חסידים אז זיי שלאגען זיך געפערליך און זיי האלטען נישט קיין הלכה. האט דער ח"ח געזאגט אז דער גמרא זאגט אונז המציל מן הרודף ושיבר כלים בהליכתו פטור. די חסידים זענען מציל פון די משכילים און דער שיבר כלים בדרכו דארף מען פארקוקען. אזוי אויך, דאס אריינברענגען ביי די יוגענד א שנאה צו די כלים קען ברענגען שלעכטס, אבער אזוי דארף זיין.
גיי צוריק אינטערנעט און אידישקייט
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 0 געסט


text:
וועלכע חסידישע ספרים זענען נאכנישט איבער געדרוקט?
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
- הילולא דצדיקיא
- שר האלף
- תגובות: 1449
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 22, 2014 11:40 am
- לאקאציע: באהלי צדיקים
אמאל האב איך געזעהן א ספר 'דברים מאירים', אדער פנים מאירים, פון רבי מאיר'ל פרעמישלאנער, אלע טשיקאווע תורות, איז דאס נאך דא ווי צו טרעפן?
פאר נאך אינפערמאציע 'אויף יא"צ פון צדיקים' קוקט דא http://www.yuhrzeit.com
- יוראפ
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 17089
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
- לאקאציע: על אדמת נכר
-
- שר העשר
- תגובות: 31
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 20, 2015 1:24 am
הילולא דצדיקיא האט געשריבן:וועלכע יאר האט מען דאס איבערגעדריקט און ווער?
אמאל האב איך געזעהן א ספר 'דברים מאירים', אדער פנים מאירים, פון רבי מאיר'ל פרעמישלאנער, אלע טשיקאווע תורות, איז דאס נאך דא ווי צו טרעפן?
דברי מאיר וועט זיין צו באקומען נאכאמאל ימים טובים צייט בעזה"י, מיט אסאך נייע תורות מכתבים וכו'
פנים מאירים איז נישטא צו באקומען זייט באלד נאכן דריקען.
-
- שר העשר
- תגובות: 31
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 20, 2015 1:24 am
אדער יא האט געשריבן:יעקב99 האט געשריבן:דברי שמואל - ניקלשבורג
דברי מאיר - מפרמישלאן
דרך אמת - זבאריז
חסד לאברהם תלמיד הבעש"ט
קב ונקי - זלאטשוב
פרי חיים - אפטא
רזין דאורייתא - זאבריז
תורת אמת - אפטא
איינער פון די ספרים איז שוין איבערגעדרוקט?
רוב פון דיין ליסטע איז שוין איבערגעדרוקט
און וועלכע פון דעם איז נאכנישט איבערגעדרוקט?
- שטאלצער יוד
- שר האלפיים
- תגובות: 2351
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 19, 2016 2:00 pm
וואס זוכט מען דא צאמצונעמען? וואס הייסט צו ס'איז שוין איבערגעדרוקט? מיינט מען פשוט איבער געפרישט פון צוהאקטע אותיות פון די ת"ר יארן צו מער נייערע אותיות? אדער וויל מען וויסן ווער ס'האט איבערגעארבייט די ספרים מיט מראה מקומות, (נקודות?), השוואות, תולדות וכו' וכו'?
- שטאלצער יוד
- שר האלפיים
- תגובות: 2351
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 19, 2016 2:00 pm
יעקב99 האט געשריבן:שטאלצער יוד האט געשריבן: מיינט מען פשוט איבער געפרישט פון צוהאקטע אותיות פון די ת"ר יארן צו מער נייערע אותיות?
יא.
איך פארשטיי אז דו אלץ פותח האשכול מיינסטו דאס צופרעגן. די שאלה איז נאר צו די עולם פארשטייט אויך אזוי.
לתועלת הענין וואלט געווען אז אויב מ'זאגט אז עפעס איז שוין איבערגעדרוקט, זאל מען זאגן וועלכע הוצאה, א בילד, אדער א לינק. אזוי וועט מען וויסן ווי מ'האלט מ'דעם ספר.
-
- שר העשר
- תגובות: 31
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 20, 2015 1:24 am
הילולא דצדיקיא האט געשריבן:שאראש-פאטאק האט געשריבן:לקוטי תורה וש''ס מהרי''א זידיטשוב
ליידער נישטא פאר וועמען צו איבערדריקן (אויב איבערדריקן, איז דאס גאר א טייערע פראיעקט, וואס כדי דאס זאל זיך לוינען, דארף זיין פאר וועמען דאס צו פארקויפן, און דאס איז טיפע ספר, וואס אן קיין גוטן פירוש, איז א שאד דאס איבער צו דריקן)
ס'אפשר דערווייל נישטא 'ווער' ס'זאל עס איבערדרוקן, אבער פאר וועמען?.. אז ס'וועט זיין איבערגעדרוקט פונעם פאסיגן איבערדרוקער וועט שוין איינמאל זיין פאר וועמען.
צוריק צו “ועל פליטת בית סופריהם”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 7 געסט


text:
ענטעבע אפעראציע
די ענטעבע אפעראציע איז געווען א ישראל אקציע, אין דער שטאט ענטעבע אין אוגאנדע, אין יאר 1976. נאכדעם וואס דייטשן און פאלעסטינער, פון די פראנט פונעם פאלק פארן באפרייען פאלעסטינע, האבן פארכאפט אן עראפלאן פון דער ער פראנס פירמע, אפגעזונדערט די יידן פון די גויים, אלס משכונות, און פארלאנגט דערפאר די באלדיגע באפריינוג פון טעראריסטן אין ישראל טורמעס.
אין 4טן יולי 1976, זענען אהינגעפארן עטליכע ישראל עראפלאנען פון דעם לופטפלאט, מיט זעלנער פון סיירת מטכ"ל און גולני, און באפרייט די 105 פארכאפטע יידן, אין אן אקציע וואס האט מצליח געווען, און די וועלט איז געווען ערשטוינט פון די סוקסעס.
פיר ציווילע זענען אומגעקומען ביים אקציע און נאכדעם. אן עלטערע פרוי, דארא בלאך, וואס מ'האט זי גענומען אין שפיטאל ווען זי האט זיך דערשטיקט אויף א ביינדל, און איז געהרגעט געווארן אויפן באפעל פון אידי אמין, דער פרעזידענט פון אוגאנדע יענע צייט.
די 102 פארכאפטע יידן וואס זענען געבליבן לעבעדיג האט מען געפירט קיין ישראל דורך נייראבי, קעניע, א קורצע צייט נאכהער.
דער קאמאנדיר פון דער אפעראציע יונתן נתניהו, דער ברודער פונעם שפעטערדיקן פרעמיער מיניסטער, בנימין נתניהו, איז אומגעקומען אינמיטן דער אקציע ביי שיסעריי אויסטוישן צווישן די ישראל זעלנער, און אוגאנדישע זעלנער. אויף זיין נאמען ווערט גערופן די אקציע אין ישראל "מבצע יונתן".
די מערב וועלט האט עס אנגענומען ווי א פארלייכטערונג, און מערערע לענדער האבן אויסגעדרוקט סאלידאריטעט פאר ישראלס שריט. די אראבישע וועלט און די קאמוניסטישע לענדער, האבן פארדאמט די טעראריסטן. עגיפטן, איראק, תימן און סיריע, האבן פארדאמט ישראל פארן אומברענגען פרייהייט קעמפער.
אין די פאראייניקטע שטאטן האט מען געזען אין דעם א זיג פארן פרייהייט, וויבאלד עס איז געווען אויפן 4טן יולי.
די פאראייניגטע פעלקער האט אויך פארדאמט די אקציע, ווי געווענליך. און קורט וואלדהיים האט דערקלערט אז דער פאברעכן איז א "שרעקליכע ווייגעשריי" קעגן ציוויליזאציע.


text:
ספרי כ"ק אדמו"ר > אגרות קודש > כרך ו > א'תקעח
ב"ה, כ"ד אייר, תשי"ב
ברוקלין.
שלום וברכה!
איך האב ערהאלטען אייער בריף פון /13;5amp& אין וועלכען איר פרעגט אין נאמען פון אייער זון, א עצה וועגען דעם שידוך וואס מען לייגט אים פאר, און בא עם איז ניט זיכער אויב די עלטערן פון דער מיידעל וועלען עם קאנען ארויסהעלפען מיט גרעסערע סומעס.
מיין מיינונג אין דער איז, וויבאלד אז איר שרייבט אז זי האט מעלות וועלכע פאסען פאר אייער זון, דאס איז דער עיקר בא א שידוך, און וועגען פרנסה וועט זיי השי"ת העלפען, און מן הסתם וועלען אויף דער ערשטער צייט לכל הפחות די עלטערען פון ביידע צדדים ארויסהעלפען, און בפרט אז איר שרייבט אז די עלטערן פון דער מיידעל האבען א פאבריק.
איר שרייבט, אז איר טראכט איבער וועגען א קפידא אויף אייך פון הרב... וואס מען האט פארגעשלאגען זיינע א טאכטער פאר אייער זון שי', אויף דעם איז מיר שווער צו ענטפערן ניט וויסענדיק קיין פרטים אין דעם, אויף ווי ווייט עס האט זיך גערעט דער שידוך, אויב אייער זון האט זיך ניט באגעגענט מיט איר און איר האט גארניט פארשפראכען, איז ניטא וואס איבער צו טראכטען וועגען דעם, אבער אויב אייער זון האט וואס פארשפראכען איר, איז דענסטמאל דארפמען בעטען מחילה בא איר, און זיכער וועט איר מיר שרייבען מער פרטים אין דעם.
ווען איך וועל זיין אויף דעם ציון פון מיין שווער כ"ק אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע, וועל איך מזכיר זיין אייך, אייער פרוי און אייער זון שיחיו, יעדערן פון אייך צו וואס ער באדארף.
מיט א וואונש פאר א פרייליכן יו"ט שבועות.
נ"ב: זיכער היט איר אפ צו זאגען תהלים אלע טאג און אויך דער שיעור פון לערנען חומש, און אייער פרוי גיט צדקה פאר רבי מאיר בעל הנס יעדער מאל פאר ליכט צינדען ערב שבת און ערב יום טוב, ווי איך האב אייך שוין געשריבען אין די פריערדיקע בריף.


text:
װיקיפּעדיע:פארלאמענט/אויגוסט ארכיוו 2007
אינהאַלט
זאל מען שרייבן קורצע ארטיקלען אויף קליינע ישיבֿות וואס אירע תלמידים רעדן נישט אידיש?[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- צדדים אויף יא:
- אויך די העברעישע וויקיפעדיע שרייבט w:he:קטגוריה:ישיבות אויף זייערע שפראך ישיבות.
- יעדע ישיבה האט מיט זיך א היסטאריע און א אידיאלאגיע, ווען האט זיך עס אויפגעשטעלט, דורך וועמען, וועלכער רב שטייט אונטער דעם, דרכי הלימוד וכד'.
- דאס וועט ציען אהער פרישע באנוצער וואס וועלן זיך פרייען אז זייער ישיבה ווי מ'רעדט נישט קיין אידיש ווערט דא באשריבן.
- צדדים אויף נישט:
- אלע שטומפיגע קורץ געשירבענע ארטיקלן באלאנגן נישט אין א אנציקלאפעדיע. און א זאך וואס האט נישט מיט אידיש רעדענדע וויסן גארנישט איינגעלייגט און עס איז נאך קורץ אויך איז עס בדרך כלל מסתם נישט גענוג מערקבאר פאר אונזער שפראך וויקיפעדיע אחוץ אז די באנוצער פארעכטן דאס אדער ברעננגן ארויס אין רעדן בלאט פארוואס דער ארטיקל איז א יוצא מן הכלל.
- נישט יעדער היסטאריע פון יעדן רב איז מערקווערדיג. למשל א ספרדישער חשובער עסקן, וואס רעדט נישט קיין אידיש, און קען נישט קיין אידיש, וואס האט געפענט א ישיבה'לע אין ערגעץ א געגענט וואס א אידיש רעדער וועט קיינמאל און זיין לעבן אהין פארוואפארן ווערן, וואסערע אומקער קענען מיר האבן מיט די דאזיגע פארשטופטע השקפה פארן אלגעמיינער אידישער אנציקלאפעדיע באנוצער?
- מיר שרייבן נישט איבער פריוואטע זאכן מיטן חשבון אז דאס וועט ציען פריוואטע מענשטן אהער. עס דארף זיין אויסגעהאלטן מיטן וויקיפעדיע:מערקווערדיגקייט פאליסי. און אז טאמער די דאזיגע מענטשן רעדן נישט קיין אידיש וויאזוי וועלן מיר זיי אהער ציען?
יא[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- איך בין מסכים איך זע נישט מיט וואס איז דאס אנדערש פון באשרייבן יעדע קליינע דערפל אין כינע צי אין שפאניע. ►רוני◄
ניין[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
שמועס[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער לינק וואס רוני ווייזט אן איז נישט דומה אהער, מיר פארשטייען אז יעדע זאך איז שייך צו באשריבן ווערן ישיבות מענשטן באגריפן נאר עס פאסן פאר אונזער אנציקלאפעדיע. מיר קענען נישט באשרייבן קיין באגריפן וואס איז נישט שייך אין דעם שפראך. ישיבות וואס מ'רעדט אידיש איז אוואדאי אין די אינטערעסע פון אידיש רעדער. אבער ישיבות וואס איז קליין קורץ געשריבן און ווילד פרעמד פאר אונזער געוויסן קען מען נישט לאזן דא. אויך וואס ער זאגט אז מיר באשרייבן יעדע קליינע דארפל איז ליגענט. מיר באשרייבן בלויז די דערפער וואס עס האבן געוואונט דערין אונזערע זיידעס רעביס און אידן בעפאר די חורבן--יודל 21:27, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
- איך זעה אז דאס וועט העלפן ברענגען פרישע באנוצער, אבער מצד שני קען דאס מאכן אסאך מחלוקות, שטיי איך אוועק און איך נעם נישט קיין שטעלונג. --משגיח 21:32, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
- יעדע זאך קען העלפן ברענגן פרישע באנוצער. מיר זענען אבער פאר אלעם אן אנציקלאפעדיע. באלאנגט דאס אין אן אנציקלאפעדיע? אויסדרוקליך נישט.--יודל 21:34, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
- אויב די שאלה איז אויב ס'בלאנגט אין א אינצילאפידיע האלט איך קלאר אז יא. אבער אלס מורא פון מחלוקת וואס דאס קען ברענגען שטיי איך ווייט. --משגיח 21:35, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
- פארוואס דארף א קורצער שטומפיגער טעמע וואס האט נישט גארנישט מיט אידישע רעדער זיין מערקווערדיג פאר אונז?--יודל 21:38, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
- אויב די שאלה איז אויב ס'בלאנגט אין א אינצילאפידיע האלט איך קלאר אז יא. אבער אלס מורא פון מחלוקת וואס דאס קען ברענגען שטיי איך ווייט. --משגיח 21:35, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
- יעדע זאך קען העלפן ברענגן פרישע באנוצער. מיר זענען אבער פאר אלעם אן אנציקלאפעדיע. באלאנגט דאס אין אן אנציקלאפעדיע? אויסדרוקליך נישט.--יודל 21:34, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
- איך זעה אז דאס וועט העלפן ברענגען פרישע באנוצער, אבער מצד שני קען דאס מאכן אסאך מחלוקות, שטיי איך אוועק און איך נעם נישט קיין שטעלונג. --משגיח 21:32, 2 אױגוסט 2007 (UTC)
ערשטנס אן ענציקלאפעדיע האט נישט צו טאן מיט וועלכע זייי רעדן די שפראך צווייטנס עס זענען דא אויך ספרדים וואס רעדן יידיש. ►רוני◄
- סתם אן אנציקלאפעדיע האט טאקע נאר צו טאן מיטן ליינער, אבער אונזער אנציקלפעדיע האט בעיקר צוטאן מיטן שרייבער דאס הייסט אויב אן ארטיקל איז נישט מערקווערדיג פאר די שרייבער נעמט מען דאס אראפ. די ספרדים וואס רעדן אידיש לעבן צווישן אשכנזים. בדרך כלל איז אידיש אן אשכנזישער שפראך.--יודל 11:31, 6 אױגוסט 2007 (UTC)