text:
קאנסענסוס באשלוסן-אפמאכן
קאנסענסוס באשלוסן-אפמאכן איז א באשלוס-אפמאכונג פראצעס וואס טוט נישט בלויז זוכן און שטרעבן צו די הסכמה פון דאס רוב באטייליגער, נאר אויכט צו העלפן צופרידענשטעלן איעדן און אויסגלעטן און פארגרינגערן די קעגנארטיקע ארגומענטן פון די מינאריטעט צו דערגרייכן דאס מערסטע הסכמהדיגע פאזיציע ערגעץ אין דערמיט.
קאנסענסוס טוט באצייכענען סיי די כלליתדיגער הסכמה און סיי די פראצעס וויאזוי צו דערגרייכן און אנצוקומען צו דעם ענגילטיגן הסכמה. דעריבער איז דער ארטיקל דא בעיקר באזירט אויף בלויז איין מייננוג פון קאנסענסוס ד.ה. דער פראצעדור, די טעכניקן און סטרוקטאר פון דעם פראצעס גופא.
גרופעס רעליגיעס און איבערהויפט ארגענעזאציעס באנוצען זיך פיל מיט אט דעם באשלוס אפמאך פראצעדור,
אינהאַלט
וואס איז קאנסענסוס באשלוס אפמאכן?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ווארט קאנסענסוס קומט פונעם לאטייניש ווארט קאם מיינענדיג מיט אדער צוזאמען מיט, און דאס אנדערע האלב ווארט איז פון די שורש סענטייער מיינענדיג צו טראכטן אדער שפירן. קומט אויס אז דער ווארט קאנסענסוס מיינט אין עטימאלאגיע] צו טראכטן און שפירן צוזאמען.
אלס א באשלוס-אפמאכן פראצעס, קאנסענסוס צילט צו זיין:
- אריינעמען: ווי מער נגיעות'יגע מיינונגן מעגליך זאלן ווערן אריינגעדרייט און זאלן מיטהאלטן די קאנסענסוס באשלוסן-אפמאך.
- אנטיילנעמען: די קאנסענסוס פראצעס זאל אקטיוו פארלאנגן די מיינונגן און ארויסשטעלענדע ראלע פון אלע באשלוסן אפמאכערס.
- צוזאמן-ארבייט: באטייליגער אין אן אפעקטיווער קאנסענסוס פראצעס זאלן שטרעבן צו דערגרייכן די בעסטער מעגליכער אפמאך פאר די גרופע און אלע אירע מיטגלידער, איידער ווי זיכן די גרינגע וועג פון גיין נאכן רוב מיינונג אנטקעגן די מינאריטעט, נאר מען זאל זיך דורכרעדן צו א מיטל פונקט וואס וועט קיינעם נישט מאכן אויפירן אין נצחון אבער וועט אויך נישט אזוי שטערן די מיעוט.
- אייניגקייט': אלע מיטגלידער פון די קאנסענסוס באשלוס-אפמאך קערפערשאפט זאלן ווערן געגעבן די געלעגנהייט, וויפל מעגליך, פאר אייניגע כוח און השפעה אויף דעם פראצעס. אלע מיטגלידער האבן צוטריט צום טיש, צו דאס בויגן וועטאען און אפילו בלאקירן די פארשלאגן.
- אויסוועג-אריענטירט אן אפעקטיווער קאנסענסוס באשלוס-אפמאך קערפערשאפט שטרעבט צו טרעפן און שאפן טעכניקס פון פשרות און שלום צו אויפבלאזן די זעלבע מיינונגען און פאזיציעס פון צווישן די חילוקי דעות און מען פרובירט דאס צו פארגרעסערן ווי מער איבער די פארשידעארטיגקייטן פון דער גרופע.
קאנסעסוס אלס אן אלטערנעטיוו צו וואלן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
חסידים פון דעם דאזיגן וועג פון צוקומען צו באשלוסן אפמאכן באטראכטן דאס בעסער ווי סתם וואלן, וואלן מאכט פאליטיק פון פארטייען און נגיעות מיט סתם אויפגעבלאזענע קאנקורענץ, ענדערשטער ווי צוזאמן-ארבייט וואס מאכט שלום און האט מער א אויסזיכט פון פשרות אלס א פאטענציאלער הסכמה.
וואלן האט א חסרון אז עס איז די דיקטאטורשאפט פון די רוב אויף די מיעוט. און אזוי ארום טוט דאס פארביטערן און פארטרייבן דעם מיעוט צו נעמען אנטייל אין די גרופע. אויך איז וואלן מער אחריות און זארג אויף די פלייצע פון יעדן יחיד וואס זיין שטימע קען אויסמאכן דער חילוק, וואס ביי קאנסענסוס איז דאס נישט אזוי ווייט דער אחריות אויף די יחיד ווייל זיין איין שטימע גייט נישט דאס אויסמאכן אזא דיפערענץ נאר צוזאמן מיט יעדן'ס טוט דאס אויסמאכן.


c: text/html

text:
אוראנוס
- דער ארטיקל דיסקוטירט דער פלאנעט. אויב איר זוכט אן אנדער באדייטונג, זעט אוראנוס (באדייטן).
דער אוראַנוס (ענגליש: Uranus) אדער אוראַן איז דער זיבעטער פלאנעט פֿון דער זון און דער דריטער גרעסטער און פערטער מאסיווסטער פלאנעט אין דער זון סיסטעם. אוראנוס איז געווען דער ערשטער פלאנעט וואס מ'האט אנטדעקט אין מאדערנע צײַטן. כאטש מען קען אים זען מיט די אויגן אזוי ווי די פינף לאנג-באוואוסטע פלאנעטן, די אוראלטע אסטראנאמען האבן נישט געכאפט אז ער איז א פלאנעט צוליב זיין פינסטערקייט.[1] סיר ווילאם הירשל האט געמאלדן די אנטדעקונג דעם 13טן מערץ, 1781, דאס ערשטע מאל וואס מ'האט אנטדעקט א פלאנעט דורך א טעלעסקאפ.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ MIRA's Field Trips to the Stars Internet Education Program. Monterey Institute for Research in Astronomy. דערגרייכט דעם 2007-08-27.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
קלאסישע מעכאניק
קלאסישע מעכאניק איז דער אפטייל פון מעכאניק (אין פיזיק) וואס באהאנדלט קערפערס וואס זענען נישט צו קליין און גייען נישט צו גיך. די שטודיע איז א גאר אלטע, און איז פון די גרעסטע סוביעקטן אין וויסנשאפט, אינזשעניריע און טעכנאלאגיע.
קלאסישע מעכאניק ווערט געניצט צו שילדערן די באוועגונג פון זאכן אויף דער ערד, ווי אויך פלאנעטן, שטערן און גאלאקסיעס.
דער יסוד פון קלאסישער מעכאניק איז די דריי געזעצן פון ניוטאן:
1 יעדער קערפער וועט אנגיין מיט זיין איצטיגן באוועגונגס צושטאנד (ד.ה. גיכקייט און ריכטונג) ווי לאנג עס ארבעטן נישט אויף אים קיין קראפטן. אין אנדערע ווערטער , אויב דער קערפער איז אין א צושטאנד פון רו וועט ער ווייטער רוען ווי לאנג עס וועלן אויף אים נישט ארבעטן קיין קראפטן. אויב איז ער אין או צושטאנד פון זיך באוועגן מיט א געוויסער שנעלקייט , וועט ער אנגיין מיט דער באוועגונג און זיך באוועגן מיט דער זעלבער שנעלקייט און אין דער זעלבער ריכטונג ווי לאנג עס וועט נישט ארבעטן אויף אים א קראפט דאס צו ענדערן.
2 דער קראפט וואס ארבעט אויף א קערפער איז פראפארציאנעל צו זיין פארגיכערונג און זיין מאסע. אין אנדערע ווערטער, א קראפט ברענגט צו אן ענדערונג אין דער שנעלקייט (ווי צום ביישפיל פון 1 קילאמעטער א שעה צו צוויי קילאמעטער א שעה) אדער דער ריכטונג (אדער ביידע), וואס איז פראפארציאנעל צו דער גרייס פון דער קראפט, ד.ה. דער שינוי איז גרעסער וואס גרעסער דער קראפט. מיט א געגעבענער קראפט וועט די ענדערונג זיין קלענער וואס גרעסער די מאסע.
3 אויב א קערפער שאפט א קראפט אויף אן אנדער קערפער וועט יענער קערפער צוריק שאפן א קראפט אויף אים וואס האט די זעלבע שטארקייט און איז אין דער פארקערטער ריכטונג.


text:
די וויללאַגעס פון די מזרח זייַט פון די אינזל אַזאַ ווי: זענקאַ, Milna, באַרגודזשאַק, פּאָדסטראַžדזשע, פּאָדסעלדזשע, פּליסקאָ Polje און מאַרינע זעמלדזשע גראַוויטייט צו די שטאָט. זינט די צווייטע וועלט מלחמה די גאנצע אינזל האט שוין אַ מיליטעריש געגנט.
די טאָוריסם אויף מיינונג אנגעהויבן צו אַנטוויקלען באטייטיק מיט די דעמיליטאַריזאַטיאָן פון די אינזל אין די אָנהייב פון דער מלחמה (קסנומקס-קסנומקס) אין קראָאַטיאַ. אזוי, עס האט שוין בלויז קסנומקס יאָרן צוריק אַז ביידע די אינזל און זייַן שטאָט Opened פֿאַר די באַזוכן פון טוריס. די בלייבט פון די מיליטעריש אַבדזשעקס אין די נאָרטוועסט און מיזרעך טייל פון די בוכטע פון מיינונג זענען די עדות פון די בלייַבן פון די יוגאסלאוו מיליטער.
בעשאַס די לעצטע הונדערט יאר אַ טייל פון די באַפעלקערונג עמאַגרייטיד אין דער זוכן פֿאַר בעסער לעבעדיק באדינגונגען. עס זענען בלויז וועגן קסנומקס מענטשן לעבעדיק אין דער שטאָט פון מיינונג, און אַרום קסנומקס אויף די גאנצע אינזל.
פילע וויזאַטערז, און ספּעציעל די יאַטשצמען, זענען קומענדיק מער און מער צו מיינונג. אין יעדער מאָמענט איר קענען זען ענדערונגען אין לעבן-נוסח, אָבער אין דער זעלביקער צייַט מיינונג האט געהאלטן די אַלט, יריזיסטאַבאַל מעדיטערראַנעאַן כיין און לעבן אָן דרוק און קאָנפליקט.
מיינונג בעאַטשעס
אויף די דרום קאָוסט, נאָענט צו די דאָרף פון רוקאַוואַק, נעבן די שטאָט פון Milna, עס איז סרעברענאַ ברעג אָדער די זילבער ברעג. דאס איז אַ סטאַנינג ווייַס פּעבבלעד ברעג, וואָס זיכער דיזערווז אַ באַזוכן. אין די ינער טייל פון די בוכטע דאָרט איז דער טייל פון סרעברענאַ באדעקט מיט Peebles. דעם טייל איז טיפּיקאַלי מער ענג, בשעת די שטיינערדיק טייל איז נאָר ווייניק מעטער אַוועק און קוקן אַרויס די בוכטע און איז אַוואַדע פיל מער פרידלעך. איר קענען געפֿינען באַרס, און רעסטאָראַן אין צען מינוט וואַלינקג פון די ברעג, נאָענט צו דער אָרט ווו איר האָבן צו לאָזן דיין מאַשין.
איינער פון די מערסט ויסערגעוויינלעך און סטאַנינג ינלעץ אין די אַדריאַטיק איז סטיניוואַ בוכטע אויף צפֿון פון דעם אינזל פון מיינונג. די ברעג איז ניט צוטריטלעך דורך מאַשין און איר האָבן צו גיין אַ שווער און אַראָפאַנג דרך פֿאַר וועגן קסנומקס מינוט.
סטאָנסיקאַ בוכטע איז ליגן וועגן קסנומקסקם פון די שטאָט פון מיינונג אויף די צפֿון מזרח ברעג פון דעם אינזל פון מיינונג. עס איז מיסטאָמע די מערסט פאָלקס ברעג צווישן יונג מענטשן. עס איר קענען געפֿינען אַ פייַן קיאָסק מיט ייַז קרימז און יבערבייַסן, אַ היימיש רעסטאָראַן און אַ ברעג וואַלי שפּילפּלאַץ. די ברעג קענען זייַן ענג אין פול סעזאָן. עס איז מיסטאָמע דער בעסטער ברעג אין די אינזל ווי ווייַט ווי קאַנסערנז פאַסיליטיעס.
פייַן ברעג זענען אויך בייַ גיין דיסטאַנסע פֿון דער שטאָט פון קאָמיזאַ. רובֿ נאָוטאַבלי די ברעג פון קאַמעניקאַ. עס איר קענען געפֿינען אַ פייַן בוכטע מיט Peebles און אַ היימיש אַטמאָספער רעכט צו דער אַקקוואַריוס באַר אַז אויף טאָג צייַט ראַנז נאָר ווייניק מעטער אַוועק פון די סעאַפראָנט. ניט קיין שפּייַז איז געדינט, אָבער איר קענען געפֿינען אַלע מינים פון יבערבייַסן.
געגאנגען ווייַטער דרום פון קאַמעניקאַ איר קענען געפֿינען אַ נודיסט ברעג.
טאָורסים & היסטאָריש מיינונג
די פאָרטרעססעס און די סטאָני מערידן עדות צו די טויזנט-יאָר-אַלט ויסגלייַך אויף מיינונג, און די בלייבט פון אַ טעאַטער געבויט אין די גרונטפֿעסטן פֿון די פראַנסיסקאַן מאָנאַסטערי אויף די פּענינסולאַ פּריראָוואָ, אַנטיק טהערמס אָדער די העללעניסטיק סעמעטערי, באַשטעטיקן אַז מיינונג איז איינער פון די אָולדאַסט שטאָטיש סענטערס אין קראָאַטיאַ.
די שטאָט מיינונג, די אַנטיק איצט, איז געגרינדעט דורך די טייראַנט פון סיראַקוסע דיאָניסיוס די עלטערע וועגן קסנומקס בק ווי אַ באַזע פֿאַר די גריכיש קאָלאָניזאַציע פון די אַדריאַטיק ים. די ויסגלייַך פון דיאָניסיוס האט שוין ליגן אין די טייל פון די שטאָט, וואָס איז איצט גערופֿן Gradina און אויף די פּענינסולאַ פון פּריראָווו.
אין די העללעניסטיק צייַט מיינונג האט שוין אַזוי שטאַרק אַז עס געגרינדעט זייַן אייגן קאָלאָניעס אויף דעם אָרט פון די הייַנט שטעטלעך פון טראָגיר, Stobreč און לומבאַרדאַ אויף Korčula אינזל. פילע אַרקיאַלאַדזשיקאַל בלייבט עדות צו דער אַנטוויקלונג פון מיינונג. איר קאַנסעע די מערסט שיין בייַשפּיל פון אַנטיק קונסט אויף מיינונג אין די אַרקיאַלאַדזשיקאַל זאַמלונג פון דער מוזיי פון מיינונג, וואָס איז ליגן ין די פעסטונג באַטאַרידזשאַ: די בראָנדז קאָפּ פון די געטין אַרטעמידאַ.
ביסייד עס עס זענען אויך אנדערע ווערטפול אַנטיק אַרבעט ווי די קאָפּ פון מענטשן און ווייבער, סעראַמיק וואַסעס פון פאַרשידן Forms, כלים, און ספּעציעל אַ זאַמלונג פון Amphora, וואָס זענען גענומען אויס פון די ים נעבן דער שטאָט.
א ספּעציעל אַרקיאַלאַדזשיקאַל וויכטיקייט זענען העללעניסטיק גרייווסטאָונז (סטעלע) געפֿונען אין די שטאָט געגנט מרטווילו אויף די מערב זייַט פון די הייַנט ספּאָרט- גראָונדס.
די נאַטירלעך באדינגונגען און די מסורה האט באשלאסן די אַנטוויקלונג פון די שפּאָרעוודיק אַקטיוויטעטן פון די באוווינער פון מיינונג. רעכט צו פילע געביטן פון קולטיוואַבלע און קוואַליטעט לאַנד, ספּעציעל אין די פֿעלדער אַרום די שטאָט מיינונג די אַגריקולטורע האט שטענדיק געווען דער הויפּט טייל פון דער עקאנאמיע.
די ווייַן-גראָוינג האט שוין די מערסט וויכטיק טעטיקייט פון די היגע באוווינער זינט די אַנטיק מאל, און אַזוי די שרייַבער אַגאַטאַרהיד דערציילט אונדז "ווי דער ווייַנשטאָק פֿון איצט, אַ אינזל אין די אַדריאַטיק ים אין פאַרגלייַך מיט אנדערע בעסער". אויף די אנדערע זייַט די רייַך פישערייַ גראָונדס אין דעם טייל פון די אַדריאַטיק
ים האָבן ינפלוענסעד די אַנטוויקלונג פון פישערייַ. ביסייד די דערמאנט אַקטיוויטעטן די הויפּט פאַקטאָר הייַנט זענען באַדינונגען, און ספּעציעל טוריזם.
די שטאָט מיינונג האט אַ רייַך קאַלטשעראַלי-מאָנומענטאַל יזאָוון פון די Newer עלטער. עס זענען פילע סוממער- קאַטידזשיז, פאָרטרעססעס און פּאַלאַסאַז.
אויב סטאַרטינג פון קאַט, וואָס איז אויף די סאָוטהעאַסט טייל פון די פּאָרט און די בוכטע, איר וועט אויך פאָרן דורך דעם פּאַלאַץ פון דזשאַקין, פּאַלאַץ פון די דיכטער Petar העקטאָראָוויק, פּעטרינאָוויקס פּאַלאַץ, די הויז ווו איינער פון די בעסטער קראָאַטיש שרייבערס ראַנקאָ מאַרינקאָוויק איז געווען געבוירן, פּרדוואַריקס פּאַלאַץ און גאַזאַראָוויקס פּאַלאַץ. עס נאָכפאָלגן די פּאַלאַץ פון גאַריבאָלדי און די באַרימט ווילאַ קאַליאָפּאַ, און די אַוסטריאַן פעסטונג באַטאַרידזשאַ.
אויף די פּאָרט עס זענען ווארטן די פּאַלאַסאַז פון מאַרדעסיסעוו, ראַדאָסידזשעוו, וווקאַסינאָוויק-דאָדזשמידזשעוו און די טראַמאָנטאַנאַ פּאַלסע, און די טאַוער פּעראַסטי. אַרויס די שטאָט דאָרט זענען די ענגליש פאָרטרעססעס טערדזשון, פאָרטיקאַ און וועלינגטאָן.
מיר קענען פונט אויס פון די סאַקראַל אַרקאַטעקטשער און קונסט ספּעציעל די פֿאַר ראָמאַניק קהילה פון סט דזשורדזשע (סט דזשארזש איז די פּאַטראָן פון דער שטאָט און איז סעלאַברייטיד אויף אַפּריל קסנומקסרד) אין די בוכטע פון די זעלבע נאָמען אין דעם לעבן פון די קזעטשוויללאַ און די קהילה פון סט מרים אין פּאָדסעלדזשו - די רוחניות צענטער פון די אינזל, ווו די באוווינער פון מיינונג פּילגרים אויף מרים אַססענסיאָן.
צווישן די אנדערע סאַקראַל אַבדזשעקס איר זאָל באַזוכן די קהילה פון סט.סיפּריאַן און דזשאַסטין אויף קאַט, די קהילה פון גאָספּאַ אָד ספּיליקאַ, וואָס קאַנעקץ קאַט און די פּאָרט, און די פראַנסיסקאַן מאָנאַסטערי אויף די פּענינסולאַ פון פּריראָוואָ.
עס איז אַ ערשטיק און די הויך-שולע "אַנטון מאַטידזשעסעוויק-קאַראַמאַנעאָ" אין מיינונג.
ין די שטאָט איר קענען האַנדלען מיט פאַרשידן ספּאָרט- אַקטיוויטעטן. עס איז געזונט-יקוויפּט ספּאָרט- און פאַרווייַלונג צענטער מיט פיר טעניס-גראָונדס, אַ קוישבאָל און אַ פוטבאָל-ערד. איר אויך האָבן אַ סיילינג, אַ קריקיט און אַ פּאַראַגלידינג קלוב אין מיינונג. עס איז מעגלעך צו ונטערטוקנ זיך אַרויס די שטאָט צוזאַמען מיט אנדערע דיווערס אין צוויי דייווינג-סענטערס. איר קענען אויך גיין באַרג קליימינג און פאָר וועלאָסיפּעד.
די שטאָט מיינונג Offers אַרום קסנומקס בעדז אין פּריוואַט הייזער און אַפּאַרטמאַנץ, און וועגן קסנומקס בעדז אין האָטעלס. איר וועט ניט פעלן איינער פון די צען רעסטראַנץ אין די שטאָט אָדער איינער פון די טאַווערנז / קאָנאָבאַס וואָס זענען טיילן פון די דאָרפיש כאַוסכאָולדז אַרויס די שטאָט. איר זאָל געשמאַק די דינער ספּעשאַלטיז ווי דינער ברויט פון מיינונג, און פּילטשאַרדס פון די גרילל.
בעשאַס די יאָר עס זענען אַ פּלאַץ פון טשיקאַווע מאַניפעסטאַטיאָנס, ספּעציעל די ניו יאָרן יוו אויף עפענען לופט, די קאַרנאַוואַל און דער אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פון ליבהאָבער טעאַטער מאי, די קולטור זומער פון מיינונג מיט קאַנסערץ און טעאַטער בעשאַס די זומער חדשים, און אַ סאַילינג רעגאַטטאַ אין אקטאבער.


text: צי נישט קווענקלען און איר קענען לייכט זאָגן אַז די שיינקייט סאַלאָן - אַ אָרט ווו איר פילן אַ ספּעציעל דייַגע פֿאַר זייער אויסזען. ווייַל עס איז דאָ אָפיטן און ומקערן דיין שיינקייט און אַטראַקטיוונאַס. גאַמעס פֿאַר גערלז שיינקייט סאַלאָן וועט עפענען פֿאַר איר אַ לאַגזשעריאַס וועלט פון גלאַמער, נוסח און שניט. דאָ איר וועט קענען צו שאַפֿן יינציק און יינציק בילדער. שיינקייט סאַלאָן גאַמעס פֿאַר גערלז וועט העלפן צו אַנטוויקלען אַ געשמאַק און מאַכן דיין אייגן נוסח. צי איר ווילן צו פילן ווי אַ פאַקטיש מאַכן - אַרויף קינסטלער, שניט דיזיינער אָדער אַ בעל פון פאַרשטעלונג? דערנאך גיין פאָרויס! אין אַ ווירטואַל שיינקייט סאַלאָן קענען טאָן באַשטאַנד, מאַניקור, אויסקלייַבן האַירסטילעס אָנליין, קאָליר האָר אין פאַרשידענע פארבן, שנייַדן און גרייַזל דיין האָר, נוצן קאָומז, קערלינג ייערנז, שער, מאַניקור שטעלט און אנדערע מכשירים צו טאָן פיישאַלז און פיל מער. עטלעכע קאָמפּיוטער שפּילערייַ פֿאַר גערלז פון די סעריע שיינקייט פאָרשלאָגן צו טאָן די באַשטאַנד, האָר, אָדער קלייַבן דיין באַליבט קליידער פֿאַר באַרבי, בראַטז, און שפּילן שיינקייט סאַלאָן פֿאַר אַנימאַלס לאָזן איר צו מאַכן אַ כערסטייל פֿאַר די ווונדערלעך וואַלד חיות. שפּיל גאַמעס שיינקייט סאַלאָן פֿאַר גערלז איז נישט בלויז יקסייטינג און שפּאַס ווי געזונט ווי נוצלעך. בשעת פּלייינג, איר קענען באַקומען די ערשטער געשעפט סקילז אין גאַמעס ווו איר זענען די באַזיצער פון אַ שיינקייט סאַלאָן און איר דאַרפֿן צו אַנטוויקלען די ינלענדיש, אַטראַקטינג קאַסטאַמערז מיט זייַן בקיעס. גוט גליק און הנאה דיין פאַרווייַלונג.


text:
סנהדרין
סנהדרין (אַ גרייכישע וואָרט וואָס מיינט פערזאַמלונג) איז אַ געריכט (בית דין) פון 71 דיינים וואס האט געפועלט פון בית שני צייטן ביז יאר ד'קפ"ה (346).
סנהדרין גדולה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איר מקור איז פון במדבר י"א. אין די צייטן פון עזרא און נחמיה איז געוועזן די כנסת הגדולה אין לשכת הגזית אין הר הבית וואס האבן באשטימט צו מען זאל ארויס גיין אין מלחמת רשות, אדער דן זיין מלכים, פארברייטערן פלאך אין ירושלים, ארויסגעבן א דין אויף עיר הנידח.
סנהדרין קטנה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סנהדרין 23 דיינים וואס האבן דן געווען נאר דיני נפשות צווישן מענטשן אדער חיות, וואס מען לערנט ארויס פון "שופטים ושוטרים תתנו בכל שעריך".
עס האט געמוסט זיין 230 איינוווינער אין שטאט כדי צו באשטיממען א קליין סנהדרין.
מען דאוונט יעדן טאג "השיבה שופטינו כבראשונה ויועצנו כבתחילה, צו צוריק שטעלן די סנהדרין אויף פאלק ישראל.
די נייע סנהדרין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען נאפאליאן באנאפארטע איז געווען פירער פון פראנקרייך, האט ער אויפגעשטעלט א רבני'ישע קערפערשאפט מיט איין און זיבעציג רבנים וואס זאלן אנפירן אלע אידישע פראגן פון זיין גאנצע אימפעריע, אין שפיץ איז געשטאנען דער ראש הסנהדרין דער גאון ר' דוד טעבעל.
אין יאר 2004 האט זיך אויפגעשטעלעט א גרופע וואס וויל אומקערן די סנהדרין, און עס איז געגרינדעט געווארן אין עיר הקודש טבריה. אין איר אָנפאַנג האָט זי אויסגעזען ווי נאָך א מאדינע אומרעאלישע גרופע, אבער עס ענטוויקלט זיך זייער שנעל.
דער נשיא פון די סנהדרין איז הרב עדין שטיינזאלץ.


text:
פיננלינעס אַפּערייץ Ferries צו העלסינקי, Finland אַרום די יאָר. דער יאַזדע ס געדויער איז אַ ביסל מער ווי אַ טאָג.
עטלעכע Ferries און לאַסט שיפּס אַרומפאָרן צו פּאָרץ אין די באַלטיק ים און ספּעציעל אין די זומער זיי זענען גרייט צו נעמען טראַוואַלערז אויף ברעט.
טראַוועמüנדע אויפֿגעשטאַנען אויס פון אַ סטראָנגהאָלד געשטעלט דאָ דורך הענרי די ליאָן, דוק פון סאַקסאָני, אין די קסנומקסטה יאָרהונדערט צו היטן די מויל פון די טראַווע, און די דאַנעס דערנאָך געשטארקט עס. עס איז געווארן אַ שטאָט אין קסנומקס און אין קסנומקס דורכגעגאנגען אין די פאַרמעגן פון דעם פּאָטער שטאָט פון לüבעקק, צו וואָס עס האט זינט געהערט. זייַן פאָרטיפיקאַטיאָנס זענען דימאַלישט אין קסנומקס. טראַוועמüנדע איז אַן אַלט סיסייד ריזאָרט (זינט קסנומקס) און דייטשלאנד 'ס גרעסטער פּראָם פּאָרט אויף די באַלטיק ים מיט דעסטאַניישאַנז צו שוועדן, Finland און אנדערע באַלטיק לענדער.
אַניואַלי, עטלעכע קסנומקס מיליאָן פּאַסאַנדזשערז פאָרן דורך די טראַוועמüנדע סקאַנדינאַוויענקאַי פּראָם וואָקזאַל ווי די סטאַרטינג פונט אָדער דעסטיניישאַן פון זייער יאַזדע אַריבער די באַלטיק ים. דער וואָקזאַל איז אויך די קאָנטאַקט פונט פֿאַר אַ נומער פון ימפּרעסיוו אַרומפאָרן שיפּס פון אַלע איבער די וועלט.
מער ווי נאָר ברעג, זאַמד און אַ סיסייד ריזאָרט - טראַוועמüנדע איז נאָר גאנץ פֿאַר דיסקאָווערערס, ריסערטשערז, אַדווענטשערערז און באַן וויוואַנץ פֿאַר יעדער עלטער.
טראַוועלערס וועט געפינען טראַוועמונדע צו זיין אַ דינאַמיש ריזאָרט וואָס האט זייַן ביטשיז, גאָלף קאָרסאַז, געזונט ספּאַ, פישערייַ, יאַטינג, נייטקלאַבז און גאַמבלינג. אנדערע פֿעיִקייטן פון דער שטאָט זענען די סט לאָרענז קהילה-געבויט אין קסנומקסס, די אַלט ליגהטהאָוסע, די אָולדאַסט הויז -אַלסאָ קאַנסטראַקטאַד אין די קסנומקסס, די פּאַססאַט, וואָס איז אַ סיילינג שיף מיט פיר מאַסס, און די יאָריק זאַמד וועלט, וואָס איז אַ פאַרמעסט פון זאַמד סקאַלפּטשערז.
די טראַוועמונדע סאַילינג וואָך איז געהאלטן אַרום די סוף פון יולי. עס איז די צווייט גרעסטן סיילינג געשעעניש אין דער וועלט מיט אַרום קסנומקס סיילערז פון קסנומקס לענדער גענומען טייל. עס זענען Fireworks און אַ משפּחה פּאַרטיי אין ברוגמאַנן גאַרדענס. זאַמד וועלט ראַנז פון די קסנומקסנד וואָך אין יולי ביז די אָנהייב פון סעפּטעמבער. דאס איז אַ אַרויסווייַזן פון זאַמד סקאַלפּטשערז אַרויף צו קסנומקס מעטער הויך. עס איז אַ פּראַם וואָס איר קענען ציקל אָדער גיין צוזאמען. די ברעג איז דאַטיד מיט די קוואַליטעט ברעג טשערז, וואָס פאָרשלאָגן שעפע פון ווינט דעקן.
טראַוועמונדע קענען אויך זיין ריטשט דורך שיפל יאַזדע אַרויף צו טראַווע טייך פון לובעקק, דורך באַן אָדער דורך ויטאָבוס נומערן קסנומקס און קסנומקס. די מזל קאָרט איז אַ גוט קויפן, פֿאַר קסנומקס ייראָ פֿאַר איין טאָג אָדער קסנומקס עוראָס פֿאַר דרייַ טעג, די פּרייַז כולל עפנטלעך אַריבערפירן איבער לובעקק און טראַוועמונדע און רידוסט פּאָזיציע צו מיוזיאַמז און אויף קאַנאַל טריפּס און שטאָט טאָורס.
זאכן צו זען & דו זאלסט
* די פּאַססאַט
* טראַוועמונדע ביטשיז
* ישן ליגהטהאָוסע
* "אָולדאַסט הויז"
* טראַווע טייַך אַרומפאָרן צו לובעקק.
די טוריסט באַגריסונג צענטער איז ליגן ין טראַוועמüנדע ס באַן סטאַנציע "סטראַנדבאַהנהאָף". דאָ איר געפינען אַלץ דארף פֿאַר אַ מעמעראַבאַל בלייַבן אין דעם קאָוסטאַל ריזאָרט:
לüבעקק ונד טראַוועמüנדע מאַרקעטינג גאַם
סטראַנדבאַהנהאָף
בערטלינגסטר. קסנומקס
ד-קסנומקס לüבעקק-טראַוועמüנדע
טעלעפאָנירן: + קסנומקס (קסנומקס) קסנומקס / קסנומקס קסנומקס קסנומקס


text:
רענעסאנס
דער רענעסאנס איז אן עפאכע אין דער היסטאריע פון אייראפע וואס האט אנגעהויבן בערך 1400, ביים סוף פונעם מיטל אלטער.
דאס ווארט רענעסאנס נעמט זיך פון א פראנצויזיש ווארט וואס באדייט ווידערגעבוירן. מען האט געגעבן דעם נאמען ווייל אין יענער צייט האבן מענטשן זיך אינטערעסירט אין דער וויסנשאפט פון די אוראלטע צייטן, איבערהויפט די וויסנשאפט פון אוראלט גריכנלאנד און רוים. עס ווערט געזאגט אז דער רענעסאנס איז דער אנהייב פון דער מאדערנער עפאכע.
אין די רענעסאנס יארן זענען געווען אסאך בארימטע קינסטלער, שרייבער און פילאסאפן. איינער פון די מערסטע באקאנטע מענטשן וואס זענען געווען טעטיג אינעם רענעסאנס איז לעאנארדא דא ווינטשי, א קינסטלער, וויסנשאפטלער, מוזיקער און פילאסאף.


text:
דער שטירמער
דער שטורעמער (דייטש: Der Stürmer) איז געווען א נאצישע צייטונג מיט האס און פראפאגאנדע וואס איז געגרינדעט געווארן צו פארשפרייטן אנטיסעמיטיזם, האס און געהעצט קעגן אידן.
אונטערן ערשטן בלאט איז געשטאנען, Die Juden sind unser Unglück, די יידן זענען אונדזער אומגליק,
פונעם בערליןער שטאטגארטן (זאא), איז א טיגער איין טאג אנטלאפן, און אויף דער גאס האט ער געהרגט א מענטש, איז א ייד וואס האט געהאט א רעוואלווער געקומען, און דערשאסן דעם טיגער אויף טויט, אויפן קומענדיגער טאג איז געשטאנען אין דער שטירמער, פארפליכטער יודע ברענגט אום הילפסלאז קעצעלע, השנאה מקלקלת השורה.


text:
מעטאפיזיק
מעטאפיזיק איז די פילאסאפיע וואס פֿארשט אויס די פרינציפן פון ממשות וואס שטייגן אריבער די באזונדערע וויסנשאפטן. מעטאפיזיק איז כולל קאסמאלאגיע און אנטאלאגיע.
דאס ווארט שטאמט פון גריכיש uetά (מעטאַ) (וואס איז טײַטש "אריבער" אדער "נאָך") און φuσιkά (פֿיזיקא) (טײַטש "פיזיש"), "
א צענטראלער אפצווייג פון מעטאפיזיק איז אנטאלאגיע, די אויספארשונג פון סארטן זאכן אין דער וועלט און דאס שייכות איינס מיט אנאנדער. דער מעטאפיזיקער וויל אויך מברר זײַן ווי אזוי מענטשן פארשטייען די וועלט, אײַנשליסנדיק עקזיסטענץ, פלאץ, צייט, קויזאליטעט, און מעגלעכקייט.


text:
1851
1851 איז דאס 51סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1851 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 12טן אויגוסט - אייזיק סינגער באקומעט א פאטענט פאר זיין ניימאשין.
- 22סטן אויגוסט - גאלד אנטפלעקט אין אויסטראליע
- 18טן סעפטעמבער – צום ערשטן מאל ארויסגעקומען די ניו יארק דיילי טיימס, שפעטער געווארן די ניו יארק טיימס.


text:
פרעזידענט-עלעקט האט געשריבן:בדרך אגב די טריוביון שרייבט אויך זייער ענליכע זאכן די וואך בנציון שענקער עה און איבער די תפילין
בעל מדות האט געשריבן:ממילא?
קיין וואונדער אז פון דארט זענען אויסגעשטיגן בחורים און יונגעלייט ריזן אין תורה און אין מידות. און זיי פארנעמען היינט פאזיציעס אלס ראשי ישבה ומגידי שיעור
שמעקעדיג האט געשריבן: א אינטערוויאו איבער די (אומ)פאפולערע שומרים קארדס...
.
וואלווי האט געשריבן:אויב אזוי האב מורא אז די האסט געמאכט פורים פון אונז אלע און די ביסט גאר א יונגערמאן.
איך האף אז כ'האב נישט עובר געווען אויף גילוי יעצט..
berlbalaguleh האט געשריבן:אפילו אנקל סעם טוט אנערקענען אז איך בין ב"ה א יונגערמאן פון 66יאר, עמו"ש...!און איך אליינס רעד מיר אויכעט נישט איין אז איך בין 25 יאר אלט,
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
1815
1815 איז דאס 15טע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1815 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 26סטן פעברואר - נאפאלעאן באנאפארטע אנטלויפט פון עלבע.
- 1טן מערץ - נאפאלעאן קומט צוריק קיין פראנקרייך פון זיין גלות אין עלבע.
- 20סטן מערץ - נאפאלעאן קומט צוריק קיין פאריז נאך זיין גלות אויפן אינזל עלבע.
- 10טן אפריל - דער טאמבורע וואולקאן אין אינדאנעזיע ברעכט אויס
- 9טן יוני - דער קאנגרעס פון ווין ענדיגט און ס'ווערט אויפגענומען די החלטות וועגן אייראפע נאך דער תקופה פון נאפאלעאן: פראנקרייך גייט צוריק צו זיינע פריערדיקע דימענסיעס, האלאנד ווערט פאראייניגט, שווייץ בלייבט נייטראל.
- 18טן יוני - נאפאלעאן ווערט באזיגט אין דעם קאמף פון וואטערלו דורך די פרייסישע און בריטישע ארמייען.
- 17טן אקטאבער - נאפאלעאן הייבט אן זיין צווייטע גלות אויפן אינזל סאנט העלענע.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 11טן יאנואר - דזשאן אלעקסאנדער מאקדאנאלד, ערשטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע (געש' 1891)
- 1טן אפריל - אטא פאן ביסמארק, דייטשער פאליטיקער (געש' 1898)
- 2טן נאוועמבער - דזשארדזש בול, ענגלישער מאטעמאטיקער (געש' 1864)


text:
נחלת שבעה
נחלת שבעה איז די דריטע געגנט אין ירושלים געבויט אינדרויסן פון די מויערן פון אלטשטאט. אויפגעבויט 1869, אלס א נייע געגנט, אן א ספעציעלע פונקט אויף ארכיטעקטור, דעריבער איז דער געגנט געבויט, אויף גאר שמאלע געסלעך, און ביז אנהייב 1950ער יארן, איז נישט געווען קיין נארמאלע אפלויף סיסטעם. היינט איז די געגנט באוואוסט אלס איינס פיל מיט שענק, טרינק הייזער, קלובן, און אנדערע פארוויילונגען.
אנדערש ווי די ערשטע צוויי געגנטן, משכנות שאננים און מחנה ישראל, וואס זענען געבויט געווארן מיט א פלאן ביז צום לעצטן דעטאל, איז נחלת שבעה געבויט געווארן לויט די געברויכן פון אירע בעלי בתים. מורא האבנדיק פון די שכנים, האבן זיי געבויט די געגנט נאנט צו יפו גאס, די הויפט שאסיי פון יענער צייט. דער שטח איז געקויפט געווארן מיט דער טענה אז די יידן דארפן ווייץ אויף פסח. וויבאלד די טערקן האבן נישט ערלויבט עמעצן, וואס האט נישט קיין טערקישע בירגערשאפט, צו קענען קויפן שטח, האט אונטער געשריבן די ווייב פון לייב האראוויטץ, איינע פון די זיבן מענטשן וואס זענען געווען פון די גרינדער פון דער נייער געגנט.


text:
קאנצעסיע
קאָנצעסיע (ענגליש: Franchise) איז א וועג פון ביזנעס אין וועלכע די פירמע פארקויפט די רעכט פאר פריוואטע אינוועסטירער צו נוצן איר נאמען און סופלייס און מאכן מסחר אין אויסטויש פאר א מאנאטליכע אדער יערליכע אפצאל וואס דער סוחר וועט צאלן די קאנצעסיע.
אינהאַלט
וואס איז א קאנצעסיע?[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רוב קייט רעסטאראנען (ווי מעקדאנעלד) זענען קאנצעסיעס וואס טייטש אז יעדע געשעפט איז געאייגענט ביי איינעם פריוואט וועלכער באצאלט א געוויסע סכום יערליך אין צוגאב צו וואס עס קאסט אנצוהייבן דאס ביזנעס.
היינטיגע צייטן זענען קאנצעסיעס פארשפרייט אין אלע ביסנעס אינדוסטריס און עס איז פאראן א גרויסע אויסוואל. א גוטע קאנצעסיע קאסט צווישן 100 און 200 טויזנט דאלאר צו באקומען די רעכט און עס קען קאסטן נאך עטליכע הונדערט טויזנטער דאלארן צו עפענען דאס געשעפט אדער ביזנעס אין רעאליטעט. דער קאנצעפט איז אבער אז מען קויפט אפ א נאמען און ביזנעס געדאנק פון א סוקסעספולע פירמע וועמענ'ס נאמען איז באקאנט אין די גאס און דאס שפארט איין די ערשטע פאר יאר ארבעט פון יעדע סארט אנדערע ביזנעס.
די קאנצעסיע הויפטקווארטירן טרענירן די נייע אייגענטומער און זיי בויען אויף דאס אויסערליכן טייל פון דאס געשעפט אדער אפיס וועלכע יענער וועט נוצן. דער אינערליכ'ן טייל וועט יענער אליינס דארפן בויען אדער איינרישן און וועט באקומען אנווייזונגן פון די פירמע וויאזוי דאס צו טאן. ווען אלעס איז גרייט ווערט מען א האלבע ארבייטער און א האלבער בעלעבאס מיט גוטע אויסזיכטן פאר סוקסעס.
די מעלות פון א קאנצעסיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויט אפיציעלע סטאטיסטיקס איז פאראן ארום 2,500 קאנצעסיע סיסטעמען אין אמעריקע וועלכע ציילן אלע אינאיינעם 534,000 אפטיילונגן. לויט דעם חשבון קומט אויס אז די קאנצעסיעס באטרעפן ארום 3.2 פראצענט פון די סך הכל ביזנעסער אין אמעריקע און אזוי סאך ווי 35 פראצענט פון פארדינסטן פון אלע ריטעיל און סערוויס ביזנעסער.
דער גרעסטער מעלה פון א קאנצעסיע איז די אינוועסטמענט איינשטעל וועלכע איז זייער נידעריג וויבאלד מען גייט אריין אין א ביזנעס וועלכע האט שוין א נאמען און צום וויכטיגסטן א פארטיגן סיסטעם וויאזוי עס ארבעט.
לויט די סמאול ביזנעס אדמיניסטראציע איז דאס דער הויפט סיבה פארוואס רוב קליינע ביזנעסער פאלן אדורך. די נייע באלעבאטים ווייסן נישט וויאזוי צו סיסטעמירן די ביזנעס און מאכן שלעכטע באשלוסן. קאנצעסיע אייגענטומער געניסן פון א פארטיגע סיסטעם מיט אנווייזונגן פון א פראפעסיאנאלע פירמע וועלכע וויל אז אויך ער זאל מצליח זיין ווייל דאס מיינט זייער אייגענע הצלחה.
א צווייטע הויפט מעלה צו קויפן א קאנצעסיע איז וויבאלד מען באקומט גוטע פרייזן איינצוקויפן די סופלייס וויבאלד דאס איז א גרויסע פירמע וועלכע האט שוין פון פריער קאנטראקטן פאר אלע אירע מאטריאלן און סופלייס. אין אן אייגענע ביזנעס צאלט מען טייערע פרייזן און מען קויפן טייל מאל פארשידענע זאכן וואס פעלן נישט אויס און עס איז אויסגעווארפן געלט.
א קאנצעסיע געניסט אויך פון איר באקאנטקייט און קאסטומערס וועלכע קומען אן אין א נייע שטעטל אדער מאכן צום ערשטן מאל ביזנעס אין די סארט וועלן שטענדיג נוצן א באקאנטע געשעפט אדער פירמע ווי איידער אן אומבאקאנטע.
ווען א מענטש הייבט אן זיין אייגענע ביזנעס ווייסט ער געווענליך נישט וואס זיין ציל איז. ער ווייסט נישט וויפיל ער דארף פארקויפן צו זיין סוקסעספול און ער ווייסט נישט פון קיין פארשטענדליכע ציל וויפיל געלט עס דארף אריינברענגן פאר די אינוועסמענט דאלאר פער דאלאר. ווען איינער קויפט א קאנצעסיע ווייסט ער פונקטליך וואס ער וויל און זעט ביי דעם צווייטן וואס יענער טוט און מיט דעם ווייסט ער וואס ער האט צעטאן און וואס זיין ציל איז.
צום בעסטן איז די פרייהייט פון אדווערטייזמענט. רוב גרויסע קאנצעסיע פירמעס אדווערטייזן אליינס און אלע אייגענטומער געניסן דערפון ביז'ן לעצטן טראפן. אדווערטייזמענט קען אריינציען אין גרויסע געלטער און מען קען אנזעצן דארט אסאך געלט אויב מען ווייסט נישט וויאזוי דאס צו טאן. די קאנצעסיע פירמע האט ערפארונג אין דעם און טוט דאס אויף א פראפעסיאנאלע וועג.
אפצאלונגן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קאנצעסיע ביזנעסער זענען איינגעטיילט צו צוויי גרופעס. זיי זענען די קאנצעסארן (די פירמע וועלכע פארקויפט די רעכט צו די ביזנעס נאמען און סיסטעם) און די קאנצעסיס (די אינדיווידועלן וועלכע קויפן די קאנטראקטן). אין רוב פעלער וועלן די פרענטשייסיס דארפן צאלן א געוויסע סומע געלט צו קענען קויפן די רעכט צו ווערן א פרענטשייסי און ברויך ווערן באצאלט ווען מען שרייבט אונטער די קאנטראקט. א געווענליכע קאנצעסיע קאנטראקט האלט אן עטליכע יאר און דערנאך דארף מען דאס באנייען וועלכע קענען אריינציען אין פרישע געלטער. אין געוויסע סטעיטס איז פאראן פארשידענע געזעצן איבער קאנצעסיעס און ספעציעל ווען עס קומט צו באנייען ווי מיר וועלן באלד זען.
איינמאל די קאנטראקט איז אונטערגעשריבן דורך ביידע זייטן איז דער געשעפט א געשעפט און די פירמע דארף צושטעלן א געגענט וואו דער פרענטשייסי זאל ארבעטן אדער אויפשטעלן זיין געשעפט אדער אפיס. די פירמע דארף אים העלפן אויסשטעלן זיין ביזנעס פון אנפאנג ביז'ן סוף און אים העלפן מאכן סוב קאנטראקטן מיט אנדערע פירמעס.
אויסער די הויפט סומע וועלכע איז נישט מער ווי א רעכט צו טאן ביזנעס ברויכן אלע פרענטשייסיס צאלן מאנאטליכע אדער יערליכע אפצאלונגן, געווענליך א געוויסע פראצענט פון די פארדינסטן. טייל פירמעס פארלאנגן נאר א געוויסע אפצאל און אויב דער פרענטשייסי איז מצליח געניסט ער פון זיינע פראפיטן. א גרויסע טייל פון קאנצעסיעס, ספעציעל געשעפטן, פארלאנגן אז די פרענטשייסיס זאלן קויפן אלע זייערע סופלייס פון זיי דירעקט. פאראן אזעלכע קאנצעסיע פירמעס וועלכע פארלאנגן אויך געלט פאר אדווערטייזמענט און אלע געלט גייט אריין אין איין קאסע וועלכע ווערט גענוצט פאר נאציאנאלע און לאקאלע אדווערטייזמענט.
אפעראציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וויבאלד דער סוקסעס פון א קאנצעסיע איז געבויט אויף א סיסטעם וועלכע די פירמע נוצט אין אלע לאקאציעס וועט די פירמע צווינגן די פרענטשייסיס צו פאלגן אלע זייערע באשלוסן און זיי קענען פארלירן זייערע רעכט אויב זיי פארלעצן דאס. דאס זעלבע איז מיט די סודות פון די פירמע. אויב איינע פון די פרענטשייסיס גיבן ארויס סודות פארלירן זיי זייערע רעכט. לויט סטעיט געזעצן מעג זיי נישט נאכטאן אן ענליכע ביזנעס אפילו נאכדעם וואס זייערע קאנטראקטן לויפן אויס ביז א געוויסע צאל יארן.
אויסוועלן א קאנצעסיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויב איינער באשליסט אז א קאנצעסיע קען זיין א גוטע פרנסה פאר אים וועט ער דארפן אויסוועלן צווישן טויזנטער ערליי קאנצעסיעס וועלכע זענען פאראן אין אמעריקע. נישט יעדע קאנצעסיע קען זיין גוט פאר יעדן אפילו אויב די פירמע מאכט אסאך געלט. א מענטש דארף וויסן אין וואספארא סארט אינדוסטרי ער וויל אריינגיין און האבן א געפיל דערצו און אזוי אויך באשליסן צו דאס זאל זיין א געשעפט, סעילס, סערוויס, אדער עפעס אנדערש. ער ברויך אויך וויסן זיינע שטונדן וואס ער קען ארבעטן זינט זייער אסאך קאנצעסיעס זענען פאר מענטשן וואס ארבעטן אין אומנארמאלע ביזנעס שטונדן.
איינמאל מען באשליסט וואס מען וויל דארף מען זיך אריינלאזן צו זוכן א עפענונג. רוב קאנצעסיע פירמעס ארבעטן אין געגענטער און וועלן נישט ארויסגעבן נאך א לייסענס אויב זיי האבן שוין איינעם אין די געגענט. א גוטע עצה איז צו נוצן א קאנצעסיע קאנסאלטענט (עצה געבער) וועלכע איז פארבינדן מיט די פירמעס און נעמט א באשטימטע אפצאל אויב ער טרעפט צו די ריכטיגע זאך.
די פראצעדורע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נישט יעדער קען קויפן א קאנצעסיע און דאס ווענדט זיך לויט יענעמ'ס היסטאריע און קרעדיט. גענוי ווי אלע אנדערע ביזנעסער וועלן די קאנצעסיע פירמעס אויך נישט וועלן אריינעמען איינעם וואס האט שוין אמאל באנקראטירט, איינער אן קיין שום ביזנעס ערפארונג, איינער וואס קען זיך נישט אליינס ערלויבן צו צאלן די קאנצעסיע רעכט, א פארברעכער א.ד.ג. די פירמעס זוכן זייער סוקסעס און נישט די סוקסעס פון די פרענטשייסיס.
ווען א מענטש ווערט ענדליך באשטעטיגט און ער שרייבט אונטער דעם קאנטראקט און לייגט אויס די באשטימטע סומע וועט ער באלד ווערן א טייל פון די פירמע און אלס אן ערשטן שריט וועט די פירמע אים שיקן צו עטליכע אנדערע לאקאציעס וואו ער וועט קענען באטראכטן וויאזוי דאס ארבעט.
מיט אזויפיל קאנצעסיעס היינט צו טאג ברויך מען זיך זייער גוט נאכפרעגן בעפאר מען שפרינגט אריין אין סיי וועלכע אומבאקאנטע קאנצעסיע. עס זענען פאראן פירמעס וואס זענען אומבאקאנט אבער זענען זייער סוקסעספול און פאראן אנדערע וועלכע אדווערטייזן גאר אסאך און זייער נאמען איז באקאנט אבער די פרענטשייסיס מאכן ווייניג געלט. פאראן פירמעס וועלכע באהאנדלן זייער שיין די פרענטשייסיס און פאראן אנדערע וואס אונטערדרוקן זיי באלד ווי א באלעבאס וועלכער זיצט אויפ'ן קאפ. דאס זעלבע איז מיט אינוועסטמענט. פאראן קלענערע אינוועסטמענטס פאר בעסערע רווחים און פאראן גרעסערע אינוועסטמענטס פאר קלענערע רווחים.
אזויווי אין א געווענליכע ביזנעס וועט מען דארפן האבן גרייט א ביזנעס פלאן בעפאר מען גייט אין באנק פאר אן הלוואה. די באנק וועט וועלן פארשטיין פארוואס איר זענט ראוי צו פירן די ביזנעס און וואספארא קוואפאליקאציעס איר האט בכלל. די קאנצעסיע פירמע וועט געווענליך העלפן צושטעלן די ביזנעס פלאן אבער פון זיי אליינס קען מען נישט באקומען גענוג אינפארמאציע וויבאלד זיי היטן זיך פון קלאגעס וועלכע מאכט זיך אפט מיט פרענטשייסיס וועלכע זענען נישט מצליח און ווילן צוריק זייערע אינוועסטמענטס. די קאנצעסיע פירמע איז נישט אינטערעסירט קיינעם אריינצושטעלן אין ביזנעס נאר אויב זיי ווייסן אז יענער וועט טאקע מצליח זיין און דערפאר וועלן זיי נישט געבן די בעסטע ביזנעס פלאן נאר וועלן ווארטן צו זען וויאזוי יענער וועט זיך אן עצה געבן.
די ביזנעס פון קאנצעסיע ארבעט אנדערש ווי יעדע אנדערע ביזנעס און מען ברויך אויפנעמען אן אדוואקאט וועלכער ספעציאליזירט זיך מיט קאנצעסיעס. אויסער די סטעיט און פעדעראלע ביזנעס געזעצן קומט צו די קאנצעסיע פירמעס רעגולאציעס וועלכע מאכט דאס א שווערערע פראדעצור צו וועלכע רוב אדוואקאטן זענען נישט באקאנט. צו עפענען א סוקסעספולע ביזנעס דארף מען האבן אן אדוואקאט און צו עפענען א סוקסעספולע קאנצעסיע דארף מען האבן א קאנצעסיע אדוואקאט. אן אדוואקאט קאסט געלט אבער אין די ענדע לוינט זיך עס ווייל איין קליינע פארזעעניש קען ברענגן אסאך עגמת נפש שפעטער. אין די קאנצעסיע ביזנעס איז דאס נאכמער אזוי און מען דארף זיין זייער פארזיכטיג.
זינט די קאנצעסיע ביזנעס איז געוואקסן גרויס אין אמעריקע (דאס פלעגט ערשט זיין פאפולער אין אייראפע) האט די פעדעראלע רעגירונג עטליכע מאל שטודירט די ביזנעס מאדעל און אדאפטירט די סמאול ביזנעס קאנצעסיע אקט אין 99' אין וועלכע עס ווערן אויסגעשמועסט און רעגולירט די רעכט פון ביידע צדדים. אין צוגאב צו די פעדעראלע געזעצן זענען פאראן 16 סטעיטס וועלכע האבן אייגענע געזעצן בנוגע קאנצעסיעס און א דאנק די הילף פון די רעגירונג איז דאס געוואקסן צו אזא סוקסעס מיט ווייניג פראבלעמען.
ווי געזאגט קומט יעדע קאנצעסיע קאנטראקט מיט אן אויסלויף דאטום (עקספיירעישן דעיט) אין וועלכע דער פרענטשייסי ברויך באנייען דעם קאנטראקט און די פירמע וועט איבערקוקן זיינע פעאיגקייטן און סוקסעס און וועט באשליסן אויב ער איז נאכאמאל ראוי צו נעמען א צווייטע קאנטראקט. אין די פארגאנגענהייט האבן אסאך קאנצעסיע פירמעס פרובירט באזייטיגן די פרענטשייסיס ווען די קאנטראקט איז אויסגעלאפן כדי זיי זאלן דאס קענען פארקויפן פאר א צווייטן און נאכאמאל מאכן געלט. עטליכע קאנגרעסלייט האבן עטליכע מאל פרובירט דאס צו שטערן אבער עס איז דורכגעפאלן. די 16 סטעיטס וועלכע האבן זייערע אייגענע קאנצעסיע געזעצן האבן דאס יא פארסירט און נאר אויב דער פרענטשייסי טויג נישט האט די פירמע א רעכט אוועקצונעמען זיין לייסענס און דאס פארקויפן פאר א צווייטן.
10 שנעלסט וואקסנדיגע קאנצעסיעס אין אמעריקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאמען פון קאנצעסיע און אינוועטמענט פרייז
סובוועי רעסטוראנטן – צווישן 70 און 220 טויזנט דאלאר
קורווס – צווישן 36 און 42 טויזנט דאלאר
קואיזנאוס רעסטוראנטן – צווישן 208 און 243 טויזנט דאלאר
דזשעקסאן הייוויט אינקאם טעקס סערוויס – 60 טויזנט דאלאר
יו-פי-עס פעקעדזשינג סערוויס – צווישן 138 און 245 טויזנט דאלאר
סאניק רעסטוראנטן – צווישן 710 טויזנט און 2.3 מיליאן
דזשעני קינג קאמערציאלע קלינינג – צווישן 11 און 34 טויזנט דאלאר
עלעווען קאנווינענס געשעפטן - בערך 100 טויזנט דאלאר
דאנקין דאונאטס – צווישן 255 טויזנט און 1.1 מיליאן
רימעקס ריעל עסטעיט אגענטן – צווישן 20 און 200 טויזנט


text:
אַרויסגאַנג דעם צימער גאַמעס
פֿאַר יענע וואס ווינטשן צו ונ דורך זוכן פֿאַר און געפֿינען דעם אמת, געזאמלט גאַמעס אָנליין פֿאַר פֿרייַ געפֿינען אויס.גאַמעס, מער, דיזיינד פֿאַר דיין ינדזשאַנואַטי און פּערסאַוויראַנס פון שווער.וואָס גיט פּלייַערס דעם קאַטעגאָריע פון גאַמעס?ערשטער, טשיקאַווע לאָוקיישאַנז און בייַ מינדסטער אַמיוזינג גראַפיקס.געפֿינען זיך געשפילט אין די שפּיל אָנליין איז גרינג, קאָנטראָל און צובינד זענען דיזיינד פֿאַר לאַנג-טערמין ינטעראַקשאַן מיט די שפּילער.צווייטנס, אַלע מינים פון סודות און פּאַזאַלז צו סאָלווע אַז פאַרגעניגן זיך.אבער טאָן ניט טראַכטן אַז די זוכן פֿאַר אַ וועג צו זייַן גרינג.פֿרייַ אָנליין גאַמעס געפֿינען אַ וועג, פאַנס פון די זשאַנראַ וועט הנאה פאַרשידענע לעוועלס פון קאַמפּלעקסיטי.מאל צו געפֿינען אויס טאַקע באַדלי דאַרפֿן צו ברעכן אַראָפּ.אבער פון די גאַמעס איר דערוואַרטן פּערסאַוויראַנס.האָבן צו געפֿינען אַ וועג ניט נאָר צו דער פּראָסט אין ערשטער בליק, די רומז, אָבער די דאַנדזשאַנז און קאַסאַלז, אַנדערוואָטער קאַוועס, מדבר אינזלען, מאל אַפֿילו אויס פון די צעל אין טורמע.און דריט, די שפּיל אָנליין געפֿינען אויס איז דעוועלאָפּינג כאַראַקטער.צו געפֿינען אַ דרך לידינג צו דער אַרויסגאַנג, איר דאַרפֿן צו אַרייַננעמען אַלע פון זייער באַטראַכטונג און זאָרג.מאל איין קליין דעטאַל קאַונץ פֿאַר אַ פּלאַץ, אָבער צו געפֿינען דעם פּרט זאָל זייַן זייער פיל געדולד.גאַמעס געפֿינען אַ וועג אויס פון די צימער צו באַהאַלטן זיך פארשידענע סיקריץ.עטלעכע פון זיי זענען אַ קאָמבינאַציע פון אַ נומער פון לעוועלס, און צו באַוועגן פון איין מדרגה צו דעם אנדערן צו דורכפירן אַ זיכער נומער פון דזשאָבס.געפֿינען אויס אָנליין גאַמעס האָבן קיין עלטער ריסטריקשאַנז, אַלע איר האָבן צו טאָן - פּערסאַוויראַנס און זאָרג.טשוזינג די שפּיל געפֿינען אַ וועג אויס פון די צימער, איר קלייַבן אַ פאַסאַנייטינג זשאַנראַ פון טשיקאַווע פּאַזאַלז.דאס מין פון אַ רעטעניש - עס ס אַ אַמייזינג עסנוואַרג פֿאַר די מאַרך, און איר אָפּרוען און באַן דיין מיינונג, און דיין מדרגה פון זאָרג בייַ מאל ינקריסיז.עטלעכע פון די גאַמעס דאַרפן די פיייקייַט צו מאַכן שנעל דיסיזשאַנז אויף דעם קורס פון קינדער קענען בייַטן אַפֿילו דער לעבן פון דיין כאַראַקטער.די ריכטיק צווייַג פון דיוועלאַפּמאַנץ אין די גאַמעס צו געפֿינען אויס בלויז איין.אין בעסטער, אויב איר טאָן ניט טאָן אַלץ רעכט, איר נאָר טאָן נישט פאָרן צו דער ווייַטער מדרגה און וועט פאָרזעצן צו קוקן פֿאַר די רעכט לייזונג.אין ערגסט, דיין כאַראַקטער איז דומד, און די שפּיל צו אָנהייבן ווידער.טשיקאַווע סיטואַציע און געפֿינען אַ וועג אויס פון זיי וועט געבן איר די געלעגנהייט צו צוריקציען גאָר פון די וועלט פון פאַקט, און דזשויפאַלי אין דער וועלט פון פּאַזאַלז.גאַמעס אָנליין פֿרייַ גאַמעס געפֿינען אויס איר פירן אַוועק אַזוי פיל אַז איר וועט ניט אַפֿילו באַמערקן אַ פּאָר פון שעה פלאָון.לויפן די בליץ-גאַמעס צו געפֿינען אויס איצט און טאָן דיין בעסטער צו מאַכן דיין כאַראַקטער איז געווען קענען צו באַקומען אויס פון די צימער פֿאַר דער בעסטער קורץ טערמין.


text:
מוסטער:אויסדערוויילטע ארטיקלען
פֿון װיקיפּעדיע
- איבונגען מיינט לויפן, שפּאַצירן, און הייבן שווערע וואָג, האַלט די מוסקלען פונעם קערפער אויפגעפרישט און אַקטיוו צו לעבן לאַנג און געזונט.
- קאמוניזם, טייטש: א טעאריע און סיסטעם פון סאציאלע און פאליטישע ארגאניזאציע וועלכע איז געווען א הויפט קראפט אין וועלטליכע פאליטיק פאר רוב יארן אינעם 20סטן יאר-הונדערט. אלס א פאליטישע באוועגונג האט קאמוניזם געזוכט אונטערצואווארפן קאפיטאליזם דורך אן ארבייטערס רעוואלוציע און איינשטעלן א סיסטעם אין וועלכע פראפערטי איז די אייגנשאפט פון א גאנצע באפעלקערונג אינאיינעם אנשטאט אינדיווידועלן.
- אלבערט איינשטיין - איז געווען א אידישער פיזיקער און מאטעמאטיקער וואס איז מערסט באקאנט פאר זיין ספעציעלער טעאריע פון רעלאטיוויטעט. אין יאר ה'תרפ"א ; 1921 איז ער באלוינט געווארן מיט דער נאבעל באלוינונג פאר פיזיק.
- יידישער לוח איז א יערליכע קאלענדאר וואס האט אין זיך די טעג, מאנאטן און יאר, ווי אויך די פרשת השבוע און ימים טובים. עס קען אויך האבן אין זיך יארצייטן, דף היומי, חק, און אנדערע טעגליכע באזירטע שיעורים.
- הארץ אטאקע איז אַן אַקוטע אינפֿאַרקציע פֿון מיִאָקאַרדיום (AMI אָדער, מער געוויינטלעך צווישן דאָקטוירים, MI) איז אַן ערנצטע, פּלוצעמדיקע האַרצקרענק וואָס איז כּולל פֿאַרשיידענע ניוואָען ברוסטווייטיק אָדער אומבאַקוועמקייט, שוואַכקייט, שוויצן, ניט-גוטקייט, ברעכן און קרומע האַרצריטמען, און דערפֿירט טייל מאָל צום פֿאַרלירן די באַוווּסטזײַן.
- דער פיטאַגאָראַס פּרינציפּ איז א געאמעטרישער כלל וועלכער איז געווארן באקאנט געמאכט דורך דעם גריכישן פילאסאף און מאטעמאטיקער פיטאגאראס. דער כלל לערנט אז ביי יעדן רעכטווינקל דריי-עקן, וועט די שטח פון א פערפעקטן קעסטל אויפ'ן היפאטענוז (דער שיפער חלק אנטקעגן דעם רעכטווינקל) זיין גלייך ווי די סומע פון ביידע קעסטלעך פון די אנדערע צוויי זייטן.
- ר' חיים יוסף דוד אזולאי (חיד"א) איז דער באקאנטער ספרדישער גדול וואס האט באלייכט דעם ספרדישן יידנטום מיט זיין תורה, קדושה און חכמה. ער האט מחבר געווען צענדליקער ספרים אויף אלע תּורה-פּראָפֿעסיעס, ער איז געווען א באקאנטער מענטש אין דער גארער וועלט. ער איז געווען א שד"ר צוויי מאל פון ארץ ישראל קיין חוץ לארץ, וואס האט געזאמלט געלט פאר די ארימע ייִדן אין ארץ ישראל.
- ד"ר מרדכי שעכטער (2007-1927), דער דריטער רעדאַקטאָר פֿון אױפֿן שװעל (1957-2004), איז אַ באַװוּסטער ייִדיש-לינגװיסט, -שרײַבער, און -לערער. ער איז געבױרן געװאָרן אין טשערנעװיץ (דעמאָלט רומעניע) אין 1927 און האָט געקראָגן זײַן דאָקטאָראַט אין לינגװיסטיק פֿון װינער אוניװערסיטעט אין 1951. פֿון דעמאָלט אָן װױנט ער אין אַמעריקע.


text:
סימן כה סעיף ד: צריך שיהיו תפילין עליו בשעת ק"ש ותפלה
ענליך דערציילט הרה"ח ר' ישעי' משב"ק שליט"א: "ווען דער רבי ז"ל איז געווען אין צפת ביים חתונה פון יבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א, איז מיין ברודער הגה"צ ר' יצחק שלמה זצ"ל - גאב"ד חוג חתם סופר מיטגעפארן מיט דעם קאר פונעם רבי'ן ז"ל. האט ער געהערט ווי דער רבי ז"ל האט געבעטן פונעם טעקסי-דרייווער אז ער זאל לייגן תפילין, האט ער געזאגט אז ער האט נישט קיין צייט. האט דער רבי ז"ל גע'טענה'ט: 'ווי לאנג נעמט עס? נאר זאגן קריאת שמע מיט שמונה עשרה!' "שפעטער נאך אסאך יארן, איז מיין ברודער זצ"ל געווען אין תל-אביב, הערט ער ווי עמיצער שרייט אים נאך: כבוד הרב, כבוד הרב! דאס איז געווען יענער טעקסי-דרייווער, און ער זאגט אים: "אני מניח תפילין כל יום!" פון דעמאלטס אן האט ער געלייגט תפילין! אגב, בנוגע הלכות תפלין, האט רבי משה בן משה ווייס ז"ל דערציילט אז דער רבי ז"ל האט אים אמאל געזאגט: כ'האב אלץ געוואלט וויסן, פארוואס מען פירט זיך נישט ביי א געוויסע הלכה ווי דער רב שלחן ערוך אין הלכות תפלין. איינמאל האט רבי משה געטראפן אין א זידיטשובער ספר א מקור צו דער וועג וויאזוי מיר פירן זיך, און ער האט עס צוגעוויזן פאר'ן רבי'ן ז"ל, האט דער רבי ז"ל שטארק הנאה געהאט
מפי הרה"צ רבי אהרן מנחם מענדיל (בן כ"ק אדמו"ר) שליט"א
(see page 7 for the original text)
Box.com link


text:
דזשאווארהארלאל נעהרו
דזשאַוואַרהאַרלאַל נעהרו (ענגליש: Jawaharlal Nehru; הינדי: जवाहरलाल नेहरू 14טן נאוועמבער 1889 - 27סטן מיי 1964), אויך באקאנט ווי "פאנדיט נעהרו", איז געווען דער ערשטער פרעמיער מיניסטער פון אומאפהענגיקער אינדיע פאר 17 יאר, פון 1947 ביז זיין טויט אין 1964. ער איז געווען דער פירער פון דער סאציאלישטישער אינדישע קאנגרעס בשעת ווען די בריטישע האבן געהערשט אין אינדיע.
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נעהרו איז געבוירן געווארן אין אלאהאבאד, אוטאר פראדעש, אינדיע. זיין פאטער, מאטילאַל נעהרו, איז געווען א גבירישער אדוואקאט וואס האט געהערט צו דער קאשמירי פאנדיט געמיינדע. זיין מוטער איז געווען סווארופראני טהוסו. דזשאַוואַרהאַרלאַל איז געווען דאס עלטסטע קינד; ער האט געהאט צוויי שוועסטער. אין 1905 האט מען געשיקט נעהרו אין הארא שולע אין ענגלאנד. אין 1907 האט ער אנגעהויבן שטודירן אין טריניטי קאלעדזש קעמברידזש און ער האט באקומען זיין דיפלאם אין נאטירלעכע וויסנשאפטן נאך דריי יאר, אין 1910.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נעהרו האט געהייראט קאמאלא קויל אין 1916. זיי האבן געהאט איין טאכטער אינדירא נאך א יאר, אין 1917. אין נאוועמבער 1924 האבן זיי געהאט א יינגל, אבער האט געלעבט נאר איין וואך.
זייער טאכטער אינדירא גאנדהי איז שפעטער געווארן פרעמיער מיניסטער פון אינדיע.


text:
מרדכי יוסף ליינער
רבי מרדכי יוסף ליינער (ה'תקס"א-ז' טבת ה'תרי"ד) איז דער ערשטער און דער גרינדער פון דעם חסידות און דינאסטיע פון איזשביצע.
זיין גרויסער יחוס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ר' מרדכי יוסף איז געבוירן אין דער שטאט טאמאשאוו אין פוילן, זיין פאטער איז געווען ר' יעקב, א תלמיד פונעם חוזה פון לובלין. ער האט געשטאמט פון גרויסע לייט, די משפחה איז געווען גאר גרויסע מיוחסים, ר' יעקב איז געווען א זון פון ר' מרדכי פון סקאל, דער זון פון ר' יצחק פון לובלין וואס מען האט גערופן ר' יצחק בעל מופת, איינער וואס האט געמאכט וואונדערליכע זאכן פאר אידן, א זון פון ר' יהושע העשיל פון טארנאפאל דער טארנאפילער רב, דער זון פון דעם גאון ר' צבי הירש פון לובלין דער רב פון לעמבערג און לובלין. ר' צבי הערש איז געווען א זון פון דעם באקאנטן גאון ר' זכריה מענדל פון קראקע (קלויזנער), וואס מען האט גערופן ר' זכריה הנביא.[1] ער האט געשאטאמט פון ר' משה וואהל, דער רב פון חעלמא, דער זון פון ר' מאיר וואַהל, דער זון פון דעם באקאנטן עסקן און גרויסן תלמיד חכם ר' שאול וואהל פון בריסק וואס האט זוכה געווען צו זיין דער קעניג פון פוילן אויף איין נאכט.[2]
צו צוויי יאר איז ער געווארן פאר'יתומט פון זײַן פאטער.
ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי יוסף, דיין אין טאמאשאוו, א תלמיד פון רבי יוסף הויכגילערנטער פון זאמאשטש.
אין פרשיסחא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ר' מרדכי יוסף האט זיך פֿארבינדן מיט דער חברה חריפים אין טאמאשאוו פון תלמידים פונעם רבי'ן ר' בונים, אונטער דער פירערשאפט פון רבי מנחם מענדל פון קאצק וואס האט דעמאלסט געוואוינט אין טאמאשאוו.[2]
צוריק קיין טאמאשאוו
ביי רבי מנחם מענדל מקאצק
די מחלוקה ברעכט אויס
א נייער חסידישער הויף
דער איזשביצער וועג
זיינע גרויסע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זיינע הויפט חסידים זענען געווען הר"ר יהודה לייב אייגער און הרב צדוק הכהן.
זיין הויזגעזינד
זיין הסתלקות
זיין אייניקל הר"ר גרשון העניך ליינער, דער ערשטער ראדזינער רבי, האט ארויסגעגעבן זײַנע תורות אינעם ספר "מי השילוח".
רעפערנצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ סדר היחס אין מי השלוח, ניו יארק, תשד"ם
- ↑ 2.0 2.1 יומא דנשמתא, עלים לתרופה גליון תרמט (טבת תשס"ט)


text:
ביאליסטאק
ביאליסטאק איז א גרויסע שטאט אין פוילן, וואו עס האבן געוווינט טויזנטער יידן.
ווען די דייטש האט אריינמארשירט קיין פוילן, איז ביאליסטאק געווען אונטער רוסלאנד, לויטן ריבענטראפ מאלאטאוו אפמאך, אבער אין יוני 1941 האט דייטשלאנד אונטער גענומען אפעראציע בארבאראסע, און אטאקירט די סאוועטן פארבאנד, ביים אריינקומען אין ביאליסטאק, האבן געוווינט דארט, איבער פופציג טויזנט יידן, גלייך ביים אנקומען האבן די נאציס אנגעפאנגען מיט זייערע מערדערישע אקטן, און האבן פארברענט צוויי טויזנט יידן לעבעדיגערהייט, איבער די קומענדיקע פאר וואכן, האבן זיי אומגעברענגט, נאך אפאר טויזנט יידן.
אין אויגוסט 1941, איז אויפגעשטעלט געווארן א געטא, ווי אין אלע אנדערע געטאס, געווארן א ציל צו רויבערייען, פון דאס יידישע האב און גוטס, די געטא איז געווען אנגעפירט דורך א יודנראט, און אלס עלטעסטער, איז געווען אפרים באראש.
א יידישע אונטערגרונט איז געווען טעטיג אין דער געטא, אבער איז געווען פארטייאיש, אבער אין יולי 1943, איז אויפגעשטעלט געווארן א פאראייניקטע יידישע קאמפס ארגאניזאציע, מיטן אנפירערשאפט פון מרדכי טענעבוים-טאמאראוו, אויך איז אויפגעשטעלט געווארן אן ארכיוו, וואס האט באשריבן דאס לעבן אינעם געטא.
אין פעברואר 1943, זענען צען טויזנט יידן פארשיקט געווארן קיין טרעבלינקע, אום אויגוסט איז געווען א באפעל, צו פארשיקן נאך דרייסיג טויזנט יידן, אבער עס האט אויסגעבראכן אן אויפשטאנד, וואס האט אנגעהאלטן פון 16טן אוגוסט ביזן 20סטן אוגוסט, און די קעמפער זענען אומגעקומען, דערנאך איז געבליבן א קליינע געטא, מיט א פאר טויזנט איינוווינער, וואס אין ענדע יאר 1943 זענען זיי אויך אומגעקומען.
הונדערט פופציג יידישע אונטערגרונט מיטגלידער, האבן זיך אנגעשלאסן מיט פארטיזאנער, און א טייל פון זיי האבן איבערגעלעבט די קריג, נאך דריי הונדערט יידן זענען אהיים געקומען קיין ביאליסטאק, ווען די מלחמה האט זיך גענדיקט.


text:
פעניס
דער פעניס איז דער גליד פון דעם מאנס פערזאן וואס דער זרע קומט דערפון ארויס, אין אריין צו דער נקיבה וואס קען מאכן קינדער נאכן האבן געשלעכט מיט דער נקיבה, אויך איז דאס דער אפיציעלער אפפיר מיטל צו ארויס נעמען דאס איבעריגע אומרייניגע וואסער פונעם קערפער.
דאס איז זייער סענסעטיוו און ווען דאס שטעלט מען אריין אין פרויס װאַגינע ביים געשלעכט לאזט דאס ארויס זרע וואס קען מאכן מאכן א קינד אין פרויס רחם אז עס שטויסט זיך אן מיט איר אייער דאס ווערט דערנאך אן עובר.
- זעט ערעקשאן
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויט דער תורה איז דאס א הייליגער ארגאן[פֿעלט אַ מקור] וואס דערמיט האט מען מאכען א ברית אדער א שבועה. אבער די מפרשים זאגן אז היינט ווען עס איז שוין דא אנדערע דברים שבקדושה[פֿעלט אַ מקור] טאר מען שוין לויט די הלכה נישט דאס צורירן ווייל מ'קען צוקומען צו אן ערעקשאן[פֿעלט אַ מקור], דאס שטייפקייט פונעם פינעס. וואס וועט דערנאך פירן צו סעקסועעלן רייץ, ארויסלאזן זרע וואס ווערט פארעכנט ווי הארבע זינד, ווייל 1) עס ברענגט צו זיין פארנומען און אריינגעטאן כל כולו אין די רייץ פון סעקס[פֿעלט אַ מקור]. 2) די פליסיגקייט - זרע האט אין זיך א לעבן לויט די קבלה[פֿעלט אַ מקור] וואס מען טאר דאס נישט סתם אזוי פארדארבן אויף דער ערד ווי אונן האט געטאן.


text:
דרייסיג יעריגער קריג
דער דרייסיג יעריגער קריג איז געווען א קריג וואס האט געדויערט פון 1618 ביז 1648. די קאמפן זענען געווען בעיקר אין דער הייליגער רוימישער אימפעריע (וואס איז היינט דייטשלאנד). דער קריג האט אנגעהויבן צווישן די פראטעסטאנטישע לענדער און די קאטוילישע לענדער, אבער די האפסבורג דינאסטיע האט אויסגעניצט די מלחמה צו פארגרעסערן איר קראפט. פראנקרייך, כאטש עס איז געווען א קאטויליש לאנד, האבן דערגעגנט די האפסבורגן און געקעמפט מיט די פראטעסטאנטישע לענדער.
דער דרייסיק יעריקער קריג האט גורם געווען הונגער און קראנקייט, און די פראבלעמען האבן געצויגן יארן נאכן סוף פונעם קריג.
צום סוף האט מען געמאכט שלום ביים וועסטפאליע אפמאך.


text:
געשיכטע פון אַעגינאַ
די אינזל פון אַעגינאַ איז ליגן אין די מיטן פון אַ געגנט וואָס כאָוסטיד עטלעכע פון די מערסט פּראָדוקטיוו קולטור סענטערס פון אַנטיקוויטי, און ווי אַזאַ עס פלאָורישעד פֿון נעאָליטהיק צו די העללעניסטיק עראַס פון גריכיש ציוויליזאַציע. אַרקיאַלאַדזשיקאַל זאָגן לייגט די אינזלען ערליאַסט וואוינארט אַרום די קסנומקסטה מאַלעניאַם בסע.
די אינזל איז געווען פֿאַרלאָזן צווישן די קסנומקסטה און קסנומקסטה סענטשעריז בסע אָבער איז געווען קאַלאַנייזד ווידער אַרום קסנומקס בסע, מיסטאָמע דורך סעטאַלערז פון עפּידאַורוס און דורך דעם סוף פון די קסנומקסטה C. בסע אַעגינאַ איז געווען אַ הויפּט געשעפט און קולטור צענטער. סטראַבאָ סייטאַד די אלטע היסטאריקער עפאָרוס ווי סטייטינג אַז אַעגינאַ איז די פויסט גריכיש פּאָליס צו מינץ קאָינס. די אַעגינעטאַן קאָינס זענען מינטיד פון זילבער, און זענען באקאנט ווי "טערטאַלז" * ווייַל זייער רעליעף פּלאַן ריזעמבאַלד אַ טשערעפּאַכע. די קאָינס האָבן שוין געפֿונען אין פילע ערטער אַרום די מעדיטערראַנעאַן, אַ צאַוואָע צו אַעגינאַ ס פאָרמידאַבלע געשעפט גווורע.
די שיין שפּעט אַרטשאַיק טעמפּל פון אַפאַיאַ איז צאַוואָע צו אַעגינאַ ס בייַשטייַער צו די Arts. די היכל, און די סקאַלפּטשערז אַז באדעקט עס איז אַ הויפּט בייַשפּיל פון די יבערגאַנג פון די אַרטשאַיק צו די קלאסישע אידעאלן. אַעגינאַ אויך Produced פילע היגע קינסטלער, רובֿ באַרימט פון וואָס זענען אַנאַקסאַגאָראַס, קאַללאָן, און אָנאַטאַס.
אין די פינפט יאָרהונדערט בסע אַעגינאַ גענומען טייל אין די פּערסיש מלחמות, און ווי אַ הויפּט נייוואַל מאַכט זי קאַנטריביוטיד פאָרסעס צו די גריכיש דעפענססע פון העללאַס. אין דעם שלאַכט פון Salamis די אַעגינעטאַנס קאַנטריביוטיד אַ גרויס קאָנטינגענט פון טרירעמעס און האָט מלחמה געהאַלטן ווייַטער צו די אַטהעניאַנס מיט העלדישקייַט.
אַעגינאַ טאַון
די שטאָט פון אַעגינאַ איז דער גרעסטער ינכאַבאַטאַד אָרט פון דעם אינזל און עס ס אַ לעפיערעך שטיל אָרט צו אָפּרוען פֿאַר אַ טאָג, אָבער זייַן סייציינג איז פאַירלי פּראָסט דורך גריכיש אינזל סטאַנדאַרדס.
די אלטע קאָלאָננאַ און די אַרטשאַעאָלאָגיקאַל מוזיי אויף די צאָפנדיק סוף פון שטאָט קענען האַלטן אַ ליבהאָבער פון פאַרצייַטיק אַרטיפאַקץ פאַרנומען פֿאַר אַ פּאָר פון שעה, און די סך קאַפעס ונטערשלאַק די פאַרביק פּראָמענאַדע זענען אַ פייַן פּלאַץ צו אָפּרוען בשעת וואַטשינג די פויל מאָושאַנז פון די קאַיקוועס בייַ די פאַרביק פּראָמענאַדע.
די פּראָמענאַדע פון אַעגינאַ טאַון איז דורך ווייַט די ביזיאַסט אָרט פון די אינזל מיט סך Ferries און הידראָפאָילס דאַקינג יעדער שעה אָדער אַזוי, און עס איז פּאַקט פֿון סוף צו סוף מיט טוריסט שאַפּס, רעסטראַנץ און קאַפעטעריאַס. עטלעכע ניי-קלאסישע בנינים אין פאַרשידן שטאַטן פון רעסטעריישאַן זענען סאַנוויטשט צווישן די געשעפט עסטאַבלישמאַנץ, און פערד קאַרידזשיז פּראָם אַריבערפירן טוריס צוריק און אַרויס. פּאַסטאַשיאָו ניסלעך זענען אין קלאָר מיינונג אומעטום און געגעבן די אינזל ס שעם פֿאַר זייער קוואַליטעט אַ קאַנסאַמשאַן פון לפּחות איין זעקל איז געזונט אַדווייזד.
אויסער די פאַרנומען פּאָרט, די שטאָט פון אַעגינאַ איז אַ פּאָנעם אַנטאַטשט דורך דעם טוריסט פאַרקער אַז פּערמיייץ די Waterfront. נאָר אַ פּאָר פון בלאַקס אַוועק פון דער ים איר וועט געפֿינען זיך געטובלט אין עכט גריכיש שטאָט לעבן. די גאסן ווייַטער פון אַעגינאַ פּאָרט זענען אָנגעפילט מיט היגע סטאָרז קייטערינג צו די היגע באַפעלקערונג, און אַז איז אַ אָנגענעם יבערראַשן פֿאַר די וואס באַגערן אַ ביסל נאָרמאַלסי אין די לויף פון אַ וואַקאַציע.
אַעגינאַ איז די קלאָוסאַסט אינזל צו אַטהענס ווערט אַ וויזיט, פֿאַר אַ דייַלאָנג יאַזדע פון אַטהענס אָדער אַפֿילו אַ קורץ בלייַבן. אויב איר זענט אין אַ ייַלן, איר קענען פאַרבינדן דרייַ פאַרשידענע אינזלען אויף אַ טאָג אַרומפאָרן פון פּיראַעוס.
אַעגינאַ איז היים צו איינער פון די מערסט שיין טעמפּלעס פון שפּעט אַרטשאַיק גריכנלאנד, די המקדש פון אַפאַיאַ. אַ וואַלקאַניק אינזל מיט פּליינז פון לייַטיש גיביקייַט צו די נאָרדערן און סאָוטהערן פּאַרץ. אַעגינאַ איז אויך ווו די באַרימט פּאַסטאַשיאָו ניסלעך קענען זייַן געפֿונען אַלאָנגסייד די אנדערע הויפּט פּראָדוצירן פון די אינזל, קערל, וויינז, אַלמאַנדז און הזיתים. די דאָרעמדיק סוף פון די אינזל איז שטיינערדיק און ומפרוכפּערדיק. די העכסטן שפּיץ פון די אינזל איז מט אָראָס.
אַעגינאַ איז אַ אָנגענעם אינזל מיט שמאַכטן קלאַד היללס, קליין פרוכטבאַר וואַליז, און אַ טשיקאַווע ברעג, אָבער זייַן ביגאַסט אַסעט איז זייַן אָרט אין דעם צענטער פון די סאַראָניק גאַלף.
ווי ווייַט ווי דאס צו טאָן אין אַעגינאַ שטאָט, ליזערלי גייט, לייענען, און באזוכן די אלטע שטאָט און מוזיי, אָדער די וואַטערפּאַרק נאָר צו די דרום פון די שטאָט וואָלט ויסמאַטערן רובֿ וויזאַטערז 'אָפּציעס. א קליין ברעג פון סאָפעקדיק קוואַליטעט איז ליגן נאָר אַרויס די אַרקיאַלאַדזשיקאַל פּלאַץ, פינף מינוט צו די צאָפן פון די פּאָרט, אָבער פֿאַר מער ענדזשויאַבאַל שווימערייַ אַ יאַזדע אַרויס פון אַעגינאַ שטאָט איז דער בעסטער אָפּציע.


text:
קאנטי דארהאם
קאנטי דארהאם (ענגליש: County Durham) איז א גראפנשאפט אין די צפון-מזרח ענגלאנד. קאנטי דארהאם גרענעצט צפון יארקשיר צו דרום, קאמבריע צו מערב, און נארטהאמבערלאנד און טיין און וויר צו צפון. קאנטי דארהאם באדעקט א שטח פון 2,676 קוואדראט ק"מ. די גראפנשאפט שטאט איז דארהאם. קאנטי דארהאם האט א באפעלקערונג פון 510,800 (געשאצט 2010).
דער שטח פון דער צערעמאנישער גראפנשאפט פון קאנטי דארהאם נעמט איין די שטאט דארלינגטאן, אן אוניטארישע אויטאריטעט, און די נישט-שטאטישע גראפנשאפט, וואס האט א היסטאריע פון גראבן און לאנדווירטשאפט, ווי אויך שווערע באן אינדוסטריע אין דעם דרום-מערב טייל.


text:
אפטעמיסט האט געשריבן:איינע פון זיינע גוטע שטיקלעך:
"ס'שטייט אין די תורה אז מרים הנביאה האט געשפילט אויפן פויק פאר די אידן, כא! א גרויסע מציאה. קען מיר אפשר איינער זאגן ווער ס'איז אינטערעסירט צו זעהן א פינעף טויזענט יעריגע נקבה שפילן אויף א פויק?!?!
ויה"ר שיהא שפתותיו דובובות בקבר אמן כן יהי רצון.
אפטעמיסט האט געשריבן:איינע פון זיינע גוטע שטיקלעך:
"ס'שטייט אין די תורה אז מרים הנביאה האט געשפילט אויפן פויק פאר די אידן, כא! א גרויסע מציאה. קען מיר אפשר איינער זאגן ווער ס'איז אינטערעסירט צו זעהן א פינעף טויזענט יעריגע נקבה שפילן אויף א פויק?!?!
ויה"ר שיהא שפתותיו דובובות בקבר אמן כן יהי רצון.
רויטע וואנצעס האט געשריבן:http://en.wikipedia.org/wiki/Shimon_Dzigan
berlbalaguleh האט געשריבן:רויטע וואנצעס האט געשריבן:http://en.wikipedia.org/wiki/Shimon_Dzigan
לויט ווי איך האב געהערט האט ער שוין געשפילט אין אידישן טעאטער נאך פאר די וועלט מלחמה...!
אפטעמיסט האט געשריבן:איינע פון זיינע גוטע שטיקלעך:
"ס'שטייט אין די תורה אז מרים הנביאה האט געשפילט אויפן פויק פאר די אידן, כא! א גרויסע מציאה. קען מיר אפשר איינער זאגן ווער ס'איז אינטערעסירט צו זעהן א פינעף טויזענט יעריגע נקבה שפילן אויף א פויק?!?!
ויה"ר שיהא שפתותיו דובובות בקבר אמן כן יהי רצון.
סאשי פיש האט געשריבן:א ברינעם פון ווי דו האסט גענומען וואסער,ווארף נישט דארטען א שטיין.
פישל'ע העררינג האט געשריבן:את חטאיך של היום תזכיר לך היום. אסור לספר אחר מיטתו של אדם, און בפרט א איד וואס האט מיטגעמאכט שבעה מדורי גיהנום און נאך אפאר יאר אין סיביר'ישע גיהנום, און נאך אלעמען האט ער נאך באוויזען ארויפצוברענגען א שמייכעל אויף די לעפצן פון די עצמות יבישות נאכ'ן קריג.
אל תדון את חבירך עד שתגיע ח"ו למקומו.
Kool man האט געשריבן:סאשי פיש האט געשריבן:א ברינעם פון ווי דו האסט גענומען וואסער,ווארף נישט דארטען א שטיין.
א ברונעם וואס איז פאר'סמט זאלסטו ווארענען אלעמען חלילה נישט צוצוגיין
סאשי פיש האט געשריבן:אויב איך מעג פרעגן וואס איז די אפטייטש פון די ווארט "שייגעץ" ?
סאשי פיש האט געשריבן:Kool man האט געשריבן:סאשי פיש האט געשריבן:א ברינעם פון ווי דו האסט גענומען וואסער,ווארף נישט דארטען א שטיין.
א ברונעם וואס איז פאר'סמט זאלסטו ווארענען אלעמען חלילה נישט צוצוגיין
דו נישט. אפשר א צווייטער יא!
זיי נישט ברוגז, נישט גערעדט צו די זאך
משה רבינו האט נישט געשלאגען די טייך ביי דם. און נישט די שטויב ביי כינים.
ווייל משה רבינו איז שולדיג געוועזען הכרת הטוב פאר די וואסער, משא"כ דא וואס דער באם האט נישט מער ווי פאר'סמט מיין יונגע קאפ [אזוי ווי נאך טויזענטער יודישע קעפ] בין איך אים שולדיג א גוטען קאפע פון די הונטען
זוך דיך אנדערע מצוות,
די הדרכה וואס איך זאל טוהן וועל איך נעמען ביי גרעסערע פון דיר, אולי ואפשר קען איך דיר זאגען צוהערען דיינע אייגענע ווערטער, און דו זאלטס אויכעט זוכען אנדערע מצוות ווי זיך אננעמען פאר א אפיקורס און לאנגיעריגע מחטיא את הרבים, כ'אב נישט באמערקט די רעספעקט און כבוד פאר אנדערע עהרליכע און פרומע יודען שומרי תורה ומצוות
א דאנק.
נישטא פארוואס
שלום שטיסל האט געשריבן:זאת ועוד איינער וואס האט שוין געהערט א פולישער איד וואס איז געווען פון פיר יאר און מער אין לאגער רעדן פון די ענינים קען פארשטיין פשט אין פסוק אל תדון את חברך עד שתגיע למקומו
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
היץ
היץ איז א פארם פון ענערגיע וואס האט צוטאן מיט די לויפן פון אטאמען - אדער אנדערע באשטאנדטיילן וואס פארמירען זאכן - אין א זאך. אין טערמא-דינאמיק איז היץ די ענערגיע וואס גייט צווישן צוויי אביעקטן ווען איינער איז ווארעמער פונעם צווייטן.
- היץ ווערט אויך אנגערופן ענערגיע אין וועג.
- מען קען מאכן היץ דורך די פאלגנדע וועגן:
- דורך א כעמישער רעאקציע, אזוי ווי ברענען א פייער.
- דורך א יאדערישער רעאקציע, אזוי ווי דאס וואס געשעט אין דער זון.
- עלעקרא מאגנאטישע כוחות אזוי ווי דאס וואס אן עלעקטרישע אויוון מאכט היץ.
- אדער דורך א מעכאנישער רעאקציע, אזוי ווי רייבן צוויי זאכן איינס קעגן צווייטן.
- מען קען אריבערפירען היץ פון איין פלאץ/זאך צו א צווייטן דורך:
- טעמפארטור איז א וועג פון מעסטן ענערגיע וואס א זאך גיבט אויף דורך היץ.
היץ קען נאר אריבער גיין פון איין זאך צו א צווייטער, אדער אין דער זעלבער זאך, אויב עס איז דא אן אנדער טעמפארטור.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער ערשטער צו מאכן א עסק פון היץ איז געווען דער גריכישע פארשער העראקליטוס אין 500 BCE. ער האט געטענה'עט אז די דריי עיקר פאנדומענטן אין א זאך זענען: פייער, וואסער, און ערד. אבער די פייער איז דאס וואס פירט און טוישט אלעס. דורך אויס די אלע יארן פון דאן זענען געווען נאך אסאך פארשער און פילאסיפער וואס האבן צוגעלייגט נאך און נאך צו די זאך פון היץ. אין די 1900 יארן מיט די ערפינדונגען פון די אטאם באמבע איז ווען מען האט אנגעהויבן האבן א מער קלארע פארשטאנד איבער היץ.
פאקטן וועגן היץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היץ ווערט געווענליך געניצט אויף צו רעדן וועגן זאכן וואס זענען ווארעם אדער קאלט. טעמפעראטור איז וואס מען מעסט קאלט און ווארעם, אבער היץ איז וואס ווייזט אויף די אינערליכע ענערגיע וואס איז אריבערגעגאנגן פון איין זאך צו א צווייטע (אדער אין די זעלבע זאך פון איין פלאץ צום צווייטען) וועגן א צווישעןשייד אין טעמפארטור.
היץ וועט אריבער גיין פון איין זאך צו צווייטען ווען די צוויי זאכן זענען נישט היץ גלייך, און גייט פון הויכע טעמפארטור צו נידריגע טעמפארטור ביז ווען ביידע זענען היץ גלייך.
א יעדע זאך וואס פארנעמט פלאץ האט אין זיך אינערליכע ענערגיע, דאס האט צו טאן מיט די אינערליכע געדרייעכטץ פון די אטאמען. ווען צוויי קערפערשאפטס וואס רירען זיך אהן אין א וועג וואס זיי קענען אריבערפירן היץ, און די אינערליכע ענערגיע צווישען די צוויי זאכן זענען נישט גלייך, וועלן זיי אריבערפירן אינערליכע ענערגיע פון איין צו צווייטען ביז זיי וועלן האבן די זעלבע מאס אינערליכע ענערגיע, און דערפאר די זעלבע טעמפארטור. היץ איז טייטש די ארבייט וואס די צוויי האבן געטאן אויף אריבערציפירען די ענערגיע און טוישען די טעמפארטור.
די קאכן פונקט פון וואסער ביי די ים פלאך און געהעריגע אטמאספער לופט דרוק, וועט אלעמאל זייל פונקטליך 100 גראד צעלזיוס. נישט קיין חילוק וויפיל היץ מען לייגט צו, די איבריגע היץ וועט נאר געניצט ווערן צו טוישן פון וואסער אויף פארע. די היץ איז דערפאר באהאלטן (וויבאלד די טעמפארטור גייט נישט ארויף) און ווערט דערפאר אנגערופן באהאלטענע היץ (ענגליש: latent heat). באהאלטענע היץ איז די היץ פער זאך מאסען וואס פעלט אויס צו טוישן דעם מצב פון א זאך.
היץ אריבערפירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היץ גייט אריבער פון א זאך אדער פלאץ אין א זאך צוליב דעם וואס די טעמפארטור איז נישט גלייך, עס זענען פארהאן צוויי וועגן ווי אזוי דאס גייט אריבער (אדער פארשפרייט זיך), אדער דורך קאנדאקציע, אדער דורך רעדיאציע. ווען היץ גייט אריבער דורך קאנדאקטיוו מאטריאל וואס איז אויס געמישט מיט די וועג ווי אזוי פליסיגס פליסט דאן הייסט דאס קאנוועקציע. און אזוי ארום איז דא דריי וועגן ווי אזוי היץ פארשפרייט זיך.
קאנדוקציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קאנדוקציע איז די מערסטע טרעפענדיג וועג ווי אזוי ענערגיע (היץ) גייט אריבער אין א סאלידע זאך, דאס געשעהט דורך דעם וואס די אטאמען אדער מאלעקולן אין די זאך שאקלען זיך און אקטיוו מיט די שכינותדיגע אטאמען אדער מאלעקולן. אין מאטריאלן וואס ווערן נישט אנגערופן קאנדאקטארס (ווי למשל האלץ) נאר זיי זענען אינסאלאטרס דאן ווערט די היץ פארשפרייט דורך פאנאן ציטערן.
אין סאליד מאטריאלן וואס זענען קאנדאקטארס אזוי ווי אייזען, דאן ווערט כמעט 100% פון די היץ אריבערגעפירט דורך עלעקטראן פליסיגקייט אין די סאליד, און כמעט גארנישט פון די היץ ווערט פארלוירן צו פאנאן, נאר בערך 1% ווערט געניצט דורך פאנאן היץ. עלעקטראן'ס זענען אויך דאס וואס פירט אריבער (קאנדאקט) עלעקטריק דורך אייזען, א גוטע קאנדאקטאר ווי קופער פירט אריבער זייער גוט (גוט מיינענדיג אז כמעט גארנישט ווערט פארלוירן) סיי עלעקטריק, און סיי היץ.
קאנוועקציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קאנוועקציע איז די עיקר וועג פון אריבער פירען היץ דורך פליסיגס (LIQUID) און לופט (GASES), דאס קומט פון דעם וואס עס איז דא צווי זאכן וואס מאכן אז די היץ זאל זיך פארשפרייטן.
איינס אז די היץ פארשפרייט זיך דורך דא קאנדאקטיוו טייל פון די פליסיגס אדער גאז, די צווייטע דורך דעם וואס די מאטריאל (למשל וואסער) מישט זיך אויס איין פלאץ מיטן צווייטן, און די קעלטערע טיילן וואסער פארמישן זיך מיט די הייסערע טיילן וואסער. למשל ווען מען קאכט אויף א קעסל וואסער, וועט די אונטערשטע טייל וואסער וואס איז אסאך הייסער ארויףקומען העכער אין קעסעל ווי די קעלטערע וואסער איז או אזוי ארום אריבערפירען די היץ פון אונטען אויף אויבען.
באשטראלונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
באשטראלונג איז דער איינציגסטער וועג ווי אזוי היץ קען אריבערגיין אָן דעם וואס עס זאל זיין עפעס א ממשות וואס זאל דאס אריבערפירן (אפילו נישט קיין גאז/לופט), און איז דערפאר די איינציגסטע וועג ווי אזוי היץ קען אריבערגיין א וואקיום.
דאס געשעעט דורך דעם וואס די אטאמען און מאלעקולן אין א זאך רוקן זיך כסדר, און זענען צוזאמען געשטעלט פון זאכן וואס האבן אין זיך א כח (ווי פראטאנען און עלעקטראנען) זייער זיך רוקען מאכט אז עס זאל ארויס רינען רעדיאציע, וואס טראגט אוועק ענערגיע פון די זאך. אין דער זעלבער צייט איז אויך דא רעדיאציע וואס קומט כסדר צו צו דער זאך. וואס דאס מאכט אז עס זאל אריבערגעפירט ווערן ענערגיע, ווי הייסער די זאך איז, און וויבלאד היץ גייט אלעמאל צו די נידריגע טעמפארטור, מער באשטראלונג רינט ארויס און דערפאר מער היץ גייט אריבער.
געווענליך די מערהייט פון די היץ וואס גייט אריבער די וועג גייט אריבער אין אזא וועג וואס איז נישט זעהבאר פארן מענטשליכן אויג (עס גייט דורך אינפרארויט), אבער ביי גאר הייסע זאכן גייט די היץ אריבער דורך זעהבאר ליכט אויך, ווי למשל א גרויסע פייער וואס גיבט ארויס היץ.
אין יעדע פאל וואס באשטראלונג רינט ארויס און עס ווערט איינגעזאפט דורך עפעס אנדערש (געווענליך צוליב די חילוק אין טעמפעראטור) ווערט היץ אריבערגעפירט, די חכמה ווערט געניצט אין מיקראכוואליע און אין לייזער שניידן.
אנדערע וועגן פון אריבערפירן היץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען אויך דא אנדערע וועגן פון אריבערפירן ענערגיע/היץ.
- באהאלטענע היץ ווען למשל וואסער טוישט זיך פון פליסיג צו אייז אדער צו פארע, דאן גייט אדורך זייער אסאך ענערגיע און דערפאר היץ, דאס וועט געניצט אין א לאקאמאטיוו, און אין קילערס ווי א פרידזשידער.
- היץ רער, דאס איז געווענליך געמאכט פון קופער אין איז געמאכט אין אזא וועג אז די זעלבע מאס קופער קען פירן אסאך מער היץ דורך ניצען באהאלטענע היץ אנע דעם וואס די טעמפארטור פון די קופער זאל זיך טוישן צו פיל, דאס ניצט מען אסאך אין א קאמפיוטער.


text:
אינטערנאציאנאלע דאטע ליניע
קו התאריך אדער אינטערנאציאנאלע דאטע ליניע איז אן אויסגעמאלענע ליניע אויף דער וועלט מאפע וועלכע טיילט אפ די וועלט צו קענען אויספארמירן א 24 שטונדן צייט זאנע.
וויבאלד די וועלט דרייט זיך טעגלעך קומט אויס אז עס וועט זיין ליכטיג און טונקל אויף צוויי אנדערע זייטן פון דער וועלט אין דער זעלבער צייט.
מיט בערך 500 יאר צוריק איז א שפאנישער עקספלארער מיטן נאמען 'מעגאלין' געווען דער ערשטער וועלכער האט באוויזן ארומצוקרייזן די וועלט מיט א שיף גייענדיג מערב פון אייראפע און צוריק צו מזרח. ער האט פארמאגט א גרופע פון 250 מענער פון וועלכע נאר 18 זענען צוריק געקומען לעבעדיגערהייט ביי די ענדע פון זיין רייזע. ער איז אויך געשטארבן אין די לעצטע טעג פון די רייזע און די איבערלעבער האבן דעגרייכט אן אינזל נעבן שפאניע.
אנקומענדיג אויפ'ן אינזל האבן זיי זיך דערזען אז די איינוואוינער פון דעם אינזל זענען א טאג גערוקט אויף פאראויס ווי זיי. וויסנדיג אז זייער חשבון איז קראנט איז דאס געווען זייער אינטרעסאנט פאר זיי און מען האט דאס אפגעשיקט צו וויסנשאפטלער צו דערגיין פארוואס דאס איז אזוי.
פארשטייט זיך אז איינמאל מען ווייסט פון דעם אינטערנאציאנאלן דעיט ליניע (אדער קו התאריך אויף עברית) איז דאס זייער פארשטענדליך.
די מאפע איז איינגעטיילט צו 24 צייט זאנעס יעדע גערוקט מיט א שטונדע. די זאנעס לויפן פון צפון צו דרום און זענען ברייטער אין צענטער פון דער וועלט (טראפיקל לענדער) און שמעלער ביי די שפיצן. די צייט זאנעס זענען באשטימט אין אלע לענדער אזוי אז די צייטן זאלן שטימען צו יעדן.
ערגעץ מוז זיך די זאנעס אנהייבן און ענדיגן ווייל זינט די וועלט איז רינדיג וועט מען צוריק קומען צו דעם זעלבן ארט ווען מען ענדיגט 24 זאנעס. דער ארט איז באשטימט געווארן אינעם פאציפישן אקעאן. קומט אויס אז ווען איינער פארט אדורך דעם ליניע גייענדיג צו מערב דארף ער צולייגן א טאג און פארקערט דארף ער אראפנעמען א טאג. אויב נישט וועט ער זיין גערוקט מיט א טאג פון אלע אנדערע מענטשן אין די שטאַט וואו ער וועט אנקומען.
די ליניע איז נישט אינגאנצן גלייך ווייל עס וואלט אויסגעקומען אז עס וואלט געברויכט דורכשניידן יבשה און דאס וואלט געווען א פראבלעם ווייל מענטשן פון די זעלבע שטאט וואלטן עפעקטירט געווארן פון דעם ליניע און וואלטן געהאלטן צוויי אנדערע טעג. דערפאר האט מען אויסגעקרויזט די יבשה אויף די עטליכע פלעצער.
די ליניע קרויזט אויס די עק פון רוסלאנד און דערנאך די אינזלן מזרח פון אויסטראליע און ניו זילאנד.
דער אידישער קו התאריך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז דא א גרויסע מחלוקה ביי די פוסקים, וויאזוי מען רעכנט דעם קו התאריך לויט די הלכה. די ערשטע מאל ווען די שאלה איז געווען נוגע למעשה איז געווען ביי די צווייטע וועלט מלחמה ווען ישיבה בחורים האבן זיך דארט אויפגעהאלטן און זיי האבן נישט געוואוסט ווען צו האלטן יום כיפור האט מען אנגעפרעגט קיין ארץ ישראל צום חזון איש וועלכער האט געשיקט זיין פסק אבער אנדערע האבן נישט מסכים געווען מיט אים.
אויב מען פארט אדורך דעם קו התאריך מאכט דאס פראבלעמען אין הלכה, ווייל מען פארלירט אדער געווינט א טאג, און דאס איז נוגע ביי תפילין, ספירת העומר, ז' נקיים, וכדומה.


text:
צייט זאנע
א צייט זאנע איז א ראיאן פון דער וועלט וואס האט גלייכפארמיקע סטאנדארטע צייט, וואס מ'רופט אויך לאקאלע צייט. היינט איז אנגענומען צו רעכענען צייט זאנעס אלס אן אפבייג פון UTC. לאקאלע צייט איז UTC פלוס דעם לויפיקן אפבייג פונעם ארט. אין א געוויסער צייט זאנע איז די צייט גלייך אומעטום, ווען מ'רעכנט נישט וועגן א זומער זייגער. איבער דער וועלט זענען דא 40 צייט זאנעס.
אריינפיר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טעארעטיש וואלט געפאסט מ'זאל צעטיילן די וועלט אויף 24 צייט זאנעס, יעדע איינע ברייט 15° פון געאגראפישער לענג.


text:
פונדאמענטאליזם
דער טערמין פונדאמענטאליזם ווערט על פי רוב באנוצט צו באצייכענען דאס עקסטרעמע קלאמערען אין א רעליעגיעזע אדער אידעלאגישער שיטה. דאס נאמען קומט פון די שטיצער פון די סארט פאנדאמענטאליזם, און די הסבר ווערט אנגעגעבן אז א פונדאמענט איז דער סאמער אונטערשטער טייל אויף וואס א גאנצער בנין איז געבויט און האלט זיך אן. דער יסוד איז געוויינליך איין שטיק וואס קען נישט צוטיילט ווערן אדער גערורט ווערן. דער זעלבע האלטן זיך פונדאמענטאליסטן שטארק אן אין זייער גלויבן אדער אידעאלאגיע און רירן זיך נישט אוועק בשום אופן דערפון.
ביי דער אידישער רעליגיע הייסן די חרדים אדער מער פונקטליך די קנאים פונדאמענטאליסטן ווייל זיי ווילן זיך נישט אוועקרורן קיין משהו פון די יסודות אויף וואס זייער געדאנקען גאנג און אמונה איז באזירט. דאס זעלבע קען אבער אויך אנגערופן ווערן ביי יעדער פאנאטישקייט וואס מען האלט זיך פון יסודות פון אמאל אפילו עס שטייט אין קעגנזאץ פון היינט.


text:
אָנליין שפּיל גאַמעס טאָם און דזשערי האָבן געטאן ניט ווייניקער ראַסאַל ווי די אַנימאַטעד ווערסיע. די פּאָר האלט צו באַשיצן די & לאַקוואָ, אַ פּלאַץ אונטער די זון & ראַקוואָ, טריינג צו בלייַבנ לעבן דעם אנדערן. זיי פאָרזעצן צו פאַרוויסטן די פרידזשידער, שטעלן טראַפּס, אַרויסרופן קוואָראַלז און פֿרייען ווען די שפּיצל אַנדערש. אבער זייער אַקשאַנז זענען מער ווי שפּאַס, אַזוי שפּילן מיט זיי אַ שפּאַס, מאָדנע, ברען. יענע וואס אָפּזאָגן צו אָנטייל נעמען אַ נייַ פּאַסירונג, ווו איר האָבן צו גיין דורך אַ מייז פון מינעס, קרייַז די וועג אַמבושיז, ויסמייַדן טראַפּס און באַקומען צו דעם ציל. אַמאָל דורכגעגאנגען די פּרובירן פילן ווי אַ העלד, ניט ווייניקער.
גאַמעס טאָם און דזשערי דורך קאַטעגאָריע:
אין דעם אָפּטיילונג, איר זענט געפֿינט די שפּיל טאָם און דזשערי שפּילן און ווערן קאָמפּליסיט אין אַלע פון זייער טריקס. ביסט איר באַקאַנט מיט די אותיות אַלע די באַרימט מולצעריאַלו & לאַקוואָ, טאָם און דזשערי & ראַקוואָ, שאָס אויף אַ טעלעוויזיע סטודיאָ וואַרנער ברידער. עס מיינט אַז דער ציל פון זייער עקזיסטענץ איז צו ינטריג יעדער אנדערע, אַפֿילו ווען עס איז ניט דארף. די קשיא איז, וואָס פּריווענץ סליפּינג קאַץ טאָם מויז דזשערי? בשעת ער ינדזשויז אין די געווער פון מאָרפעוס, איר קענען טאָן וועלכער איר ווילן & נדאַש; ציען קעז אויס פון די פרידזשידער, קלעם אויף די טיש, מילך פון אַ שיסל. אבער עס & נדאַש; ביסל מויז זאָל באשטימט צולייגן אנדערן טראַפּ און וועקן טאָם, אַז ער איז געפֿאַלן אין די טראַפּ באַזונדער און דעמאָלט לאַכן אין אים.
יא, און טאָם איז ניט בעסער. אבער זיין פאַרלאַנג צו כאַפּן בייזע מויז קענען באַרעכטיקן די הונטער אינסטינקט אַז איז טאָכיק אין אַלע קאַץ. איר זוכט אין זייער געמישט טאַנדאַם, פאַרשטיין אַז די וועלט איז אין האַרמאָניע פֿאַר אַ לאַנג צייַט, עס ווערט נודנע און ינסיפּיד. עס לאַקס שאַרפּנאַס פון עמאָציע, און ווען עס ווערט רובֿ באמערקט, די זוכן סטאַרץ קאָנפליקט. גאַמעס אָנליין טאָם און דזשערי זענען עפּעס רעמאַניסאַנט פון די פּלאַנעווען פון די אַנימאַטעד סעריע, אָבער נאָר צו אַ קליין מאָס. קאָמפּיוטער גאַמעס זענען גאָר באַזונדער פּראָדוקט אַז Offers פריש געדאנקען פֿאַר העכערונג אַקשאַנז. טאָם און דזשערי זענען נאָך אין דער בינע פון דער מלחמה און פּרובירן צו טאָן שאָדן צו יעדער אנדערער. אבער איצט די שפּילער ווערט אַ פול באַטייליקטער אין די געשעענישן, און ער סענדז זיי צוזאמען דעם וועג. ווען די מויז איז טריינג צו קידנאַפּ אנדערן קאָפּ קעז פון די פרידגע, ער מוזן ערשטער ווערק אייער וועג אַרויף צו זיין זיכער. אויף אן אנדער געלעגנהייַט, עריינדזשד צו ויסמייַדן די פּיטפאַללס פון טאָם און באַקומען אים אין די לעגס. איצט איר ניטאָ ניט נאָר אַן אָבסערווער פון זייער אַקשאַנז, און דער דירעקטאָר און פּראָדוצירער פון דעם קאַמף.
יעדער מצליח פּרווון צו באַקומען געדינט:
ברענגט איר שפּילן באַללס און באוועגט צו אַ נייַ בינע פון Gameplay.
קיין פּלאַץ טורנס אין אַ & לאַקוואָ, MINEFIELD & ראַקוואָ, געשאַפֿן דורך איינער פון די הויפּט אותיות. טאָם און דזשערי גאַמעס אָנליין קענען זיין אַ געפערלעך דורכפאָר פון די מייז, אָדער פּלאַטפאָרמער ווען איר האָבן צו באַוועגן דורך די לעוועלס אַראָפּ, דעמאָלט אַרויף, צו באַקומען אן אנדער פונט פֿאַר קאַט יאַמי. בשעת דזשערי איז געמאכט פּלאַנז און דיזיינז ווי קונץ-געזען טאָם, וואס לייגט טראַפּס און באָמבס צו צעשטערן די מקור פון זייַן אָפט כעדייקס & נדאַש; דזשערי. און איין און צוויי ווייַזן היפּש פאַנטאַזיע און ענדעראַנס אין אַטשיווינג זייער צילן. אַפֿילו אַ יאַזדע צו רו, אַוועק פון שטוב בלעטער קיין געלעגנהייַט צו אָפּרוען און פאַרגעסן די שנאה. בשעת דזשערי באַסקינג אין די זון אויף די ברעג אַרויס די שטאָט, טאָם טרייז צו באַקומען די באַוועגונג אויף דעם וועג און קרייַז די טייַך מיט גיך קראַנט. דורך קאַנטראָולינג די סתימות אין דעם שפּיל, העלפן אים נישט צו שטאַרבן אונטער די ווילז און טאָן ניט דערטרינקען.
אויך, איר קענען שפּילן טאָם און דזשערי C ראָמאַנטיש אָנבייגן. אַמאָל די מויז דזשערי באגעגנט זייַן חלומות און אין ליבע מיט איר. עס געקומען אַפֿילו איידער דער קוש, אָבער טאָם איז רעכט דאָרט. אַמאָל אין ליבע פּאָר מאָווינג נעענטער, די קאַץ דזשאַמפּס אויס פון הינטער אַ ווינקל און צעלאָזן דעם מאָמענט. אַזוי ווייַט אויף די כערייזאַן, עס איז טאָם, איר קענען קוש דיין פאַרגעניגן, אָבער ווי באַלד ווי ער אויס, מיד האַלטן, אָדער פאַרלירן ווייזט ערנד.
איין טאָג טאָם בילדער זיך אַ סופּער מאָדעל און באַשלאָסן צו נעמען אַ בילד אויף אַ זשורנאַל דעקן, ריידינג די ינדנברעך. הילף אים נעמען אַ שיין פּאָזע און טאָן ניט פאַלן אין די וואַסער בשעת ריידינג אויף וואַסער. אין דערצו צו די אַקטיוו שפּילן וועגן אַ פריילעך פּאָר, איר וועט געפֿינען א סך פּאַזאַלז, קאַלערינג בלעטער, זוכן פֿאַר זאכן און חילוק אין די בילדער, וואָס דיפּיקטיד די מערסט טשיקאַווע מאָומאַנץ פון די קאַרטון.


text:
10טן אויגוסט
דעם 10טן אויגוסט איז דער 222סטער טאג פון יאר (223סטער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 143 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 843 - דער אפמאך פון ווערדון צעטיילט די פראנקישע אימפעריע צווישן לאטער דער ערשטער, לואיס דער דייטש און קארל דער פליכעוואטער.
- 1519 - פינף שפאנישע שיפן אונטער דער פירערשאפט פון פערדינאנד מאגעלאן גייען ארויס ארומשיפן דעם ערד-פלאנעט צום ערשטן מאל.
- 1628 - די שוועדישע שיף וואסא גייט אונטער ביי איר ערשטער רייזע אין שטאקהאלם האוון.
- 1789 - ענדע פון דער מאנארכיע אין פראנקרייך; לואי דער 16טער, מלך פון פראנקרייך, ווערט אריינגעלייגט אין טורמע.
- 1821 - מיזורי ווערט דער 24סטער שטאַט אין די פאראייניגטע שטאטן.
- 1920 - אונטערגעשריבן דער סעוורע אפמאך וואס צעטיילט די אטאמאנישע אימפעריע נאך דער ערשטער וועלט מלחמה.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1753 - עדמונד ראנדאלף, אמעריקאנער פאליטיקער (געש' 1813)
- 1874 - הערבערט קלארק האווער, 31סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1964)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1893 - רבי נפתלי צבי יהודה ברלין, ראש ישיבה פון דער וואלאזשינער ישיבה (געב' 1817)
- 1896 - אטא ליליענטאל, דייטשער אינזשעניר פון די פיאנערן פון אוויאציע (געב' 1848)
- 1946 - ד"ר יצחק ברויער, יוריסט, שרייבער, דענקער, און אגודיסט (געב' 1883)
- 1987 - איוואן נעוועזשאן, פון די חסידי אומות העולם, וואס האט געראטעוועט 4,000 יידישע קינדער אין בעלגיע (געב' 1900)


text:
סיוטאַדעללאַ געשיכטע & טוריזם
סיוטאַדעללאַ מענאָרקאַ - ניקקנאַמעד Vella איך בעלאַ ( "דער אַלט און די שיין"), איז געווען ערידזשנאַלי געגרינדעט דורך די קאַרטהאַגיניאַנס. שטענדיק אין פאַרמעסט מיט Mahon, סיוטאַדעללאַ איז געווען דער הויפּט פון מענאָרקאַ (מינאָרקאַ) בעשאַס די מוריש פאַך און איז געווען בייַ אַז צייַט באקאנט ווי מעדינאַ מינורקוואַ. נאָך ווייל ריקאַפּטשערד דורך דער קריסטלעך פאָרסעס פון אַלפאָנסאָ וו עס איז געווען אַננעקסעד צו די קרוין פון אַראַגאָן און געווארן אַ וויכטיק מעדיטערראַנעאַן טריידינג צענטער מיט אַ פאַרנומען פּאָרט.
די מערסט נאָוטאַבאַל דאַטע אין דער געשיכטע פון סיוטאַדעללאַ איז קסנומקסטה יולי קסנומקס, פֿאַר עס איז געווען אויף דעם טאָג אַז די שטאָט איז געווען ינוויידיד דורך אַ גרויס טערקיש אַרמיי אונטער די נאָוטאָריאַס באַרבאַראָססאַ. אַ אַרמאַדאַ פון קסנומקס שיפּס, קעריינג עטלעכע קסנומקס געזונט צוגעגרייט טרופּס, קעגן די פּאָרט און ביסידזשד די שטאָט פֿאַר קסנומקס טעג. דעפענדעד דורך בלויז אַ האַנדפול פון מענטשן, סיטואַדעללאַ באַלד אַראָפאַקן און איז געווען כּמעט טאָוטאַלי חרובֿ דורך די ינוויידינג פאָרסעס. כל פון סיוטאַדעללאַ ס סערווייווינג באוווינער (איבער קסנומקס) האבן גענומען צו טערקיי און סאָלד אין קנעכטשאַפֿט אין יסטאַנבול. דער בלויז בנין פון טאָן וואָס סערווייווד דעם פאַרוויסונג איז די קסנומקסטה יאָרהונדערט קאַטהעדראַל, פיל פון די רעשט איז נישט ריבילט ביז די קסנומקסטה יאָרהונדערט.
רובֿ מענטשן וועלן קומען סיוטאַדעללאַ פֿאַר די ערשטער מאָל דורך וועג, דרייווינג פאַרגאַנגענהייַט די נייַ סטאַטוע, אויף די ראַונדאַבאַוט אויף די נייַ שטאָט בייפּאַס. עס איז אַ גלענצנדיק סטאַטוע פון אַ רעאַרינג סטאַלליאָן און סימבאַלייזאַז די באַרימט סיוטאַדעללאַ Fiesta "Fiesta de San Juan". וסואַללי סעלאַברייטיד אין די סוף פון יוני, ניט צו זיין מיסט אויב איר 'רע מאַזלדיק גענוג צו זייַן דאָ ווען עס איז אויף.
די פּאָרט, אַ שמאָל ינלעט, איז איינער פון די קלענסטער פּאָרץ אין די מעדיטערראַנעאַן. דאָ, זיצן אין גוט פירמע אין איין פון די האַרבאָרסידע קאַפéס, איר קענען דערפאַרונג, צו מיר, וואָס מענאָרקאַ איז אַלע וועגן. רילאַקסט און ביידד אין זונשייַן, וואַטשינג די באָוץ באַב אַרויף און אַראָפּ און די מענטשן סטראָולינג דורך - די וועריז פון די וועלט פאַרשווינדן. איינער פון די בעסטער ערטער צו קוק די פּאָרט איז פֿון דער הויפּט קוואַדראַט, פּלאַזאַ דע ס געבוירן. די צענטער פון די קוואַדראַט איז דאַמאַנייטאַד דורך אַ אָבעליסק וואָס קאָממעמאָראַטעס דער פאַרטיידיקונג פון די שטאָט אין קסנומקס ווען עס איז געווען קעגן דורך די מאָאָרס.
אויף איין זייַט פון די קוואַדראַט איז די טאַון האַלל אַריבער פֿון דעם איז פּאַלאַס טאָר סאַוראַ. אָפֿן צו די ציבור און צו דער זייַט פון דעם איז אַ אַלייע, וואָס לידז אַרויף אין דער אַלט שטאָט.
רובֿ פון די גאסן זענען ענג און טיפּיקלי מעדיטערראַנעאַן. די אַרטשעס פון Ses וואָלטעס צושטעלן באַגריסן שאָטן פון די זון בשעת שאַפּינג צוזאמען די הויפּט גאַס.
סיוטאַדעללאַ געבליבן די אינזל ס קאַפּיטאַל ביז דעם אָנקומען פון די בריטיש אין קסנומקס, אָבער אַפֿילו נאָך דעם געצויגן ווי די רעליגיעז הויפּטשטאָט פון מענאָרקאַ, רעכט צו דעם אָפּזאָג פון די בישאָפּ צו באַוועגן.
סיוטאַדעללאַ הייַנט איז אַ אַטראַקטיוו שטאָט מיט אַ באַפעלקערונג פון אַרום קסנומקס, עס האט אַ פּיקטשעראַסק פּאָרט און אַ כיינעוודיק אַלט פערטל, וואָס איז אַ פאַרגעניגן צו ויספאָרשן. כאָטש ביסל בלייבט פון די אַראַבער פאַך (העפלעכקייַט פון די טורקס), סיוטאַדעללאַ נאָך האט שעפע צו פאָרשלאָגן אין די וועג פון אַרקאַטעקטשער, באָוסטינג עטלעכע גלענצנדיק בעראָוק און גאָטהיק קהילות און עטלעכע אַפּיאַלאַנט פּאַלאַסיז, דייטינג פון די רעסטעריישאַן פון די שטאָט בעשאַס די קסנומקסטה און קסנומקסטה סענטשעריז.
די הויפּט קוואַדראַט - די פּלאַçאַ ד עס געבוירן, אַ געוועזענער אַראַבער פּאַראַד ערד, איז ליינד מיט ימפּרעסיוו בנינים און איז איינער פון די מערסט אַטראַקטיוו סקווערז אין ספּאַין. אין דעם צענטער פון די קוואַדראַט שטייט אַ אָבעליסק אין זיקאָרן פון די טערקיש ינוואַזיע, אנדערע בנינים פון אינטערעס אַרייַננעמען די שטאָט זאַל, די פּאַלאַו דע טאָררעסאַוראַ, די פּאַלאַו סאַלאָרט און די טעאַטרע שטאָטיש ד עס געבוירן.
די גאָטהיק קאַטידראַל אין די פּלאַçאַ דע לאַ Catedral איז סטאַרטעד אין די קסנומקסטה יאָרהונדערט אויף די ערשטע פּלאַץ פון אַ אַראַבער מאָסקווע, עס סערווייווד די ראַווידזשיז פון די טורקס אין קסנומקס, אָבער ייראַניקלי געליטן מער שעדיקן בעשאַס די Spanish סיוויל מלחמה (קסנומקס-קסנומקס), ווען רובֿ פון זייַן פורנישינגס זענען חרובֿ, די ניי-קלאַסיק פראָנט אַרייַנגאַנג דאַטעס פֿון די קסנומקסטה יאָרהונדערט.
עס זענען אַ נומער פון אנדערע שיין סקווערז אַרום די שטאָט, צווישן זיי די פּלאַçאַ ליבערטאַט, ליגן נאָענט צו אַ אַוגוסטינע מאַנאַסטערי, זייַן באדעקט מאַרקעץ לעבעדיק מיט לאָוקאַלז שאַפּינג פֿאַר פריש פּראָדוצירן, דער פּלאַçאַ נאָוואַ, פול פון לעבעדיק קאַפéס און באַרס, די פּלאַçאַ D 'עס עספּלאַנאַדאַ און פּלאַçאַ dels פּינס, צוויי גרין סקווערז גאנץ פֿאַר על קיל דיינינג, און די פּלאַçאַ Alfons ווו וואָס מאַרקס די אָרט ווו די וועג פון Mahon ריטשט די אַלט שטאָט טויערן.
די אַטראַקטיוו פּאָרט, סיטשוייטיד אויף אַ לאַנג קורווינג ינלעט, איז ליינד מיט בעקאַבאָלעדיק פישערייַ באָוץ אויף איין זייַט און יאַץ און פאַרגעניגן מעלאָכע אויף די אנדערע, באַזוכן אין דער מאָרגן און איר וועט זען די פישערמען ערייווינג מיט די טעג כאַפּן, פריש און גרייט צו צושטעלן די וואַטערסידע רעסטראַנץ. סיוטאַדעללאַ פּאָרט איז עפּעס פּליטקע, בכן די בריטיש ייבערהאַנט פֿאַר Mahon, עס איז נאָך אַ פאַרנומען פּאָרט און האט אַ פּראָם לינק מיט אַלקודיאַ אין ארומיקע מאַללאָרקאַ.
עטלעכע פון די נאָר בלייבט פון די אַראַבער פאַך קענען ווערן געזען צוזאמען די SES וואָלטעס, אַ וואָקוויי וואָס ראַנז פון די קאַטידראַל צו די פּלאַçאַ נאָוואַ, אַמאַנגסט די וואָלטאַד מוריש אַרטשווייַס איר וועט געפֿינען עטלעכע ויסגעצייכנט ביסל אָנדענק שאַפּס, ווו איר קענען קויפן מעמענטאָס פון דיין באַזוכן צו די שיין סיוטאַדעללאַ.
צו די צפֿון-מערב פון סיוטאַדעללאַ איר וועט געפֿינען אַ ציל געבויט יום טוּב אַנטוויקלונג גערופֿן לאס דעלפינעס, וואָס נעמט אין די ריזאָרץ פון קאַלאַ N פאָרקאַט און קאַלאַ N בלאַנעס, אין אַ געגנט פון שטיינערדיק ינלעץ און קליין קאָוועס, דער בעסטער ברעג אין דעם געגנט איז בייַ קאַלאַ N בלאַנעס. צו די דרום איר וועט געפֿינען די ריזאָרץ פון קאַלאַ בלאַנקאַ און קאַלאַ סאַנטאַנדריאַ צוזאַמען מיט די קליין דאָרף פון זון קאַבריססעס.


text:
וויסנשאפט מוזיי
די וויסנשאפט מוזיי אין דער אויסשטעלונג גאס, דרום קענזינגטאן, אין לאנדאן, ענגלאנד, איז א טייל פון דער נאציאנאלער מוזיי פאר וויסנשאפט און אינדוסטריע. די מוזיי איז פון די הויפט טוריסטן אטראקציעס אין לאנדאן.
אינהאַלט
אנפאנג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די מוזיי איז געגרינדעט אין יאר 1857 דורך בענעט וואודקראפט פון דער זאמלונג פון דער קעניגלעכער חברה פון קונסט און פון איבעריגע זאכן פון דער גרויסער אויסשטעלונג. די מוזיי איז געווען ארגינעל א טייל פון דער דרום קענזינגטאן מוזיי. אין 1893 האט מען ממנה געווען א באזונדערן דירעקטאר פון די וויסנשאפט זאמלונגעאן. אין 1899 האט די מלכה וויקטאריע, בשעת'ן לייגן די אבן הפינה פון די נייע בנינים פון דער מוזיי, געהייסן ענדערן דעם נאמען פון דער מוזיי אויף וויקטאריע און אלבערט מוזיי. אין 1909 האט מען אפיציעל צעטיילט די וויסנשאפט זאמלונגען מיטן נאמען וויסנשאפט מוזיי.[1]
זאמלונגען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די מוזיי האלט א זאַמלונג פון מער ווי 300,00 איינסן, כולל באַוואוסטע איינסן ווי סטעפענסאן'ס ראקעט, פאפינג בילי, דער ערשטער דזשעט מאטאר, דאס ווידערמאכן פון DNA דורך פראנסיס קריק און זשיימס וואטסאן, פֿריאיקע דאמפֿמאטארן, א פֿונקציאנירנדיקע דוגמא פון דעם דיפערענץ מאטאר פון טשארלס באבעדזש. די מוזיי האט אויך הונדערטע אינטעראקטיווע אויסשטעלן. דאס אריינגיין אין דער מוזיי איז בחינם זייט דעם ערשטן דעצעמבער 2001.
גאלעריעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די מוזיי האט עטלעכע גאלעריעס, טייל פון זיי פערמאנענט, טייל צייטווייליג.


text:
בנימין ביינוש פינקל
הרב בנימין ביינוש פינקל (ה'תרע"ג, 1913 - י"ח שבט ה'תש"ן, 13טן פעברואר 1990) איז געווען ראש ישיבה פון דער מירער ישיבה אין ירושלים און א מיטגליד פון דער מועצת גדולי התורה פון דגל התורה.
ביאגאפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ר' ביינוש איז געבוירן געווארן אין מיר, רייסין (דעמאלסט אין דער רוסלענדישער אימפעריע, היינט בעלארוס) צו רב אליעזר יהודה פינקל, און צו מלכה, טאכטער פון הרב אליהו ברוך קמאי, וואס האט דעמאלסט געדינט ווי ראש ישיבה און שטאטס רב פונעם שטעטל מיר. ווען ער איז געווען אלט א יאר האט אויסגעבראכן די ערשטע וועלט מלחמה, און ער איז אריבער מיט זיין משפחה צום שטעטל סטויפץ, צוזאמען מיט די מירער ישיבה'לייט. נאך א שטיק צייט איז די גרופע אריבער קיין פאלטאווע. ביים סוף פון דער מלחמה איז נפטר געוווארן זיין זיידע, רב קמאי, דער ראש ישיבה, און מ'האט באשטימט זיין פאטער רבי אליעזר יודל דעם ממלא מקום ווי ראש ישיבה. נאך דער ערשטער וועלט מלחמה איז זיין משפחה אריבער צוזאמען מיט דער ישיבה קיין ווילנע, וואו זיי זענען געבליבן ביזן מיטן פון ה'תרפ"א (1921). זומער תרפ"א זענען זיי צוריקגעקומען אין מיר, און זיין פאטער האט באנייט די טעטיקייט פון דער ישיבה דארט.
אלס בחור האט ר' ביינוש געלערנט אין דער מירער ישיבה, און ער איז געווען זיין פאטערס א תלמיד.
אין תש"א (1941) איז ער ארויף קיין ארץ ישראל מיט א גרופע פון מירער תלמידים וואס זיין פאטער האט אריבערגעפירט, און ער האט זיך באזעצט אין ירושלים.
אין תש"ב (1942) האט ער געהייראט אסתר, די טאכטער פון הרב שמואל גריינימאן, וואס אין די 1920ער האט געדינט ווי מנהל פון דער מירער ישיבה און האט געהאלפן זיין פאטער אויסהאלטן די ישיבה. במשך א תקופה האט ער געוואוינט אין בני ברק און האט געדאווענט אין דער שול פון זיין פעטער דעם חזון איש.
אין דער מירער ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאכדעם וואס זיי זענען געקומען קיין ירושלים, האט רבי ביינוש געהאלפן זיין פאטער אויפשטעלן די מירער ישיבה אין ירושלים, און צענדליקע יארן האט ער געהאלפן מיט אויסהאלטן די ישיבה.
נאך דער פטירה פון זיין פאטער הרב אליעזר יהודה פינקל י"ט תמוז תשכ"ה, האט מען באשטימט רבי ביינוש דער נעקסטער ראש ישיבה און מנהל, צוזאמען מיט זיין שוואגער, הרב חיים שמואלעוויטש. אלס ראש ישיבה האט ער איינגעפירט דעם "דף" פראגראם, לויט וואס יעדער ישיבה מאן דארף ענדיגן פינף בלאט גמרא א וואך. ער איז געווען שטארק באקאנט פאר זיין עניוות און צניעות. יארן לאנג פלעג ער דאווענען טאג טעגלעך וותיקין ביים כותל.
ווען מ'האט אויפגעשטעלט דגל התורה, אין תשמ"ט (1988), האט הרב שך אים געבעטן צו ווערן א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון דגל התורה.
ער איז נפטר געווארן תש"ן. זיין לויה איז ארויסגעגאנגען פון דער מירער ישיבה. רב שך האט אים מספיד געווען.
נאך זיין פטירה האט מען באשטימט זיין עלטסטן איידעם, הרב נתן צבי פינקל, ראש ישיבה, און זיינע אנדער איידעמער ר"מים.
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי ביינוש און זיין ווייב אסתר גריינימאן האבן געהאט פינף טעכטער, וואס האבן אלע געהייראט ראשי ישיבות געבוירן אין אמעריקע. די איידעמעס זענען:
- הרב נתן צבי פינקל (האט געהייראט מרת רחל לאה)
- הרב נחמן לייבאוויץ
- הרב נתן ישראל גלושטיין
- הרב בנימין קארליבאך
- הרב אהרן לאפיאנסקי. ראש ישיבה אין וואשינגטאן.