text:
עס איז קיין קשיא, עטלעכע זיסוואַרג ענגשאַפט לעוועלס זענען שווער און די מער איר זענען סטאַק פֿאַר די האַרדער די לעוועלס ויסקומען. ווען איך באַקומען צו די פונט פון פראַסטריישאַן עס זענען אַ ביסל זאכן איך פּרובירן אַז קען אָדער קען ניט מאַכן קיין פאַקטיש חילוק, אָבער איך שטענדיק באַקומען עס אין די סוף!
- טוישן אייער אָריענטירונג; אויף אַ טעלעפאָנירן אָדער טאַבלעט פּרובירן סוויטשינג פון בעקאַבאָלעדיק פּאָרטרעט צו לאַנדשאַפט, אָדער וויצע פריש. מאל דעם העלפט צו מאַכן פּאַטערנז דערשייַנען מער קענטיק. איצט אויף אַ דעסקטאַפּ אָדער לאַפּטאַפּ קאָמפּיוטער דעם דאָך איז ניט געגאנגען צו אַרבעטן (ביטע טאָן ניט בילד מיר מיין טורנינג מיין לאַפּטאַפּ אויף זייַן זייַט) אויב איך האָבן צו נוצן אַ פּיסי צו פּלאַצן אַ מדרגה איך געפינען גענומען אַ שריט צוריק אָדער טשאַנגינג די ווינקל קענען אָפט העלפן. עס ס ווי אויב סטערינג פֿאַר אויך לאַנג כיידז פּאָטענציעל באוועגט אין קלאָר מיינונג, געזונט איר טאָן אָרט זיי יווענטשאַוואַלי…יוזשאַוואַלי די מיקראָסעקאָנד נאָך איר מאַכן אַ מאַך.
- קלייַבן אַ קאָליר און גיין פֿאַר עס, הויפּט אויף באָרדז אַזאַ ווי גלייַך 65, ווו זיי זענען אַנדערש עפענען און אַלע איר דאַרפֿן צו טאָן איז אַראָפּנעמען די זשעלע. אַמאָל איר האָבן 'סטייבאַלייזד' די ברעט, וואָס מיטל רימוווינג אַלע טרעץ אַזאַ ווי פארשפרייטן שאָקאָלאַד אָדער צייַט באָמבס, פאָקוס אויף רימוווינג אַ איין קאָליר אָדער יעדער קאָליר אבער איין, טוט ניט ענין וואָס איינער אָדער. דעם אַרבעט אַ ביסל ווי אַ קאָליר באָמבע, רידוסינג קאַנדיז אויף די ברעט אַזוי ינקריסינג די שאַנסן פון שאפן די רעכט קאַמבאַניישאַנז דארף פֿאַר די גרויס יקספּלאָוזשאַנז!
- קאָפּ פֿאַר די היללס…געזונט די אָנליין ווערסיע סייַ ווי סייַ, אויב איר זענען סטאַק ווייַטער גלויבן דעמאָלט שאַנסן זענען איר זענען ניט אַליין! טאַנגקפאַלי עס זענען די וואס זענען געקומען איידער איר געזען, קאַנגקערד און בלאָגגעד אַלע וועגן עס! שריט דורך סטראַטעגיע פירער זענען פאַראַנען און וועט העלפן!
- אויב אַלע אַנדערש פיילז און איר זענען געפונען זיך סטאַק ווייַטער קיין ווייגלי מאָדנע צייַט פון צייַט (איך בין גערעדט וואָכן!) איר קענען שטענדיק פּרובירן די אַלט 'באַשטימען עס אַוועק & צוריק אויף ווידער '. טשעק אויס די אַפּ קראָם צו זען אויב עס זענען קיין דערהייַנטיקונגען בנימצא, אויב אַזוי אָפּלאָדירן זיי מיד. איך געפונען זיך אויף אַ מדרגה פֿאַר קימאַט פיר וואָכן און די זייער ווייַטער שפּיל נאָך אַ דערהייַנטיקן געענדיקט די מדרגה, איצט אַז ס נאָר אַ צופאַל איר זאָגן? איך געדאַנק אַזוי אויך אָבער עס ס געטראפן מער ווי אַמאָל, אַזוי אָדער וועג איך בין פארקויפט! אויב דעם זאָל פאַרלאָזן אָבער דעמאָלט ויסמעקן די אַפּ בעסאַכאַקל און דעמאָלט שייַעך אינסטאַלירן עס, טאָן ניט פרעגן מיר וואָס עס העלפט אָבער ווען איר זענען פאַרצווייפלט איר וועט פּרובירן עפּעס!..איך האט און עס געארבעט!
נאָר געדענקען עס איז מעגלעך צו ענדיקן די גאנצע זיסוואַרג צעטרעטן סאַגאַ אָן 'קאָינינג’ אָדער פּייינג פֿאַר באָאָסטערס און לעבן, ראַטעווען דיין געלט און געניסן די פאָר! אמת איז אַמאָל איר ענדיקן .. זייַן פאַרטיק, זיי דאָנט אפילו שיקן איר אַ באַמפּער סטיקער! מייַן ביגאַסט מייושעוודיקייַט שפּאָרן שפּיץ כאָטש…אומקערן די מוזיק און סאָונדס אַוועק! און ווען איר אָנהייב געזען זיסוואַרג הינטער פארמאכט אויג לידז נעמען אַ ברעכן…אַ לאַנג איינער! טאַקע און הנאה עס, זייַן אַ שפּיל, אַ קלוג און אָפֿט טריקי איינער בלי, אָבער נאָך בלויז אַ שפּיל!


c: text/html

text:
ליקוטי הלכות וענינים על יום הכיפורים
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
ליקוטי הלכות וענינים על יום הכיפורים
דער טאג יום כיפור איז מכפר אויף די עבירות וואס מ'האט געזינדיגט (ויקרא ט"ז ל').
אבער עס איז נאר מכפר פאר די וואס טוען תשובה, און זיי גלייבן אז דער טאג יום כיפור איז מכפר, אבער פאר איינעם וואס איז מבעט אין יום כיפור, און ער טראכט זיך אין הארץ וואס איז מיר יום כיפור ווערד, איז יום כיפור נישט מכפר זיינע עבירות (רמ"א תר"ז ס"ו). און דערפאר זאל מען זיך שטארק אריינעמען אין הארץ די אמונה אז יום כיפור איז מכפר אויף די עבירות וואס מ'האט געזינדיגט. (אלה"מ תר"ו)
עבירות שבין אדם לחברו: אויף די עבירות שבין אדם לחברו איז יום כיפור נישט מכפר, ווילאנג מען בעט נישט איבער דעם חבר אויף דעם וואס מ'האט געזינדיגט קעגן אים (שו"ע תר"ו ס"א). דערפאר דארף מען ערב יום כיפור איבערבעטן איעדן קעגן וועם מען האט געזינדיגט, סיי מיט געלט און אפילו וועמען מען האט בלויז געטשעפעט בדיבור. (מטא"פ שם)
נאך א סיבה פארוואס מ'בעט זיך איבער יום כיפור איז, כדי אלע אידן זאלן זיין בשלום, ווייל אזוי קען דער שטן נישט מקטרג זיין אויף זיי. (טור שם מובא בשועה"ר סק"ח)
די עבירות שבין אדם לחברו האבן צוויי חלקים אין זיך, איינס דער טייל וואס מ'האט געזינדיגט קעגן דעם חבר, און די צווייטע וואס מ'האט געזינדיגט קעגן דעם אייבירשטען, ווייל מ'האט עובר געווען אויף זיין באפעל נישט צו פוגע זיין אינעם חבר. און אפילו אויף דעם טייל פון די עבירה וואס איז בין אדם למקום איז אויך יום כיפור נישט מכפר, בעפאר מען בעט נישט איבער דעם חבר. (אלה"מ שם)
עס איז אבער נישט גענוג וואס מען בעט איבער דעם חבר, נאר נאכדעם וואס דער חבר איז שוין מוחל, דארף מען זיך אויך מתודה זיין, און תשובה טוען און חרטה האבן דערויף, כדי עס זאל נתכפר ווערן דעם חלק פון די עבירה וואס מען האט געזינדיגט בין אדם למקום. (אלה"מ שם ועי' בשעה"צ תר"ז סקי"ג דאולי על אונאת דברים אין צריכים וידוי כלל)
עס ווערט געברענגט אז ווער עס בעט איבער איינעם וועמען ער האט מצער געווען, זאל ער אויך בעטן פון יענעם אז ער זאל מתפלל זיין אויף אים. און אויף דעם וואס מען בעט איבער, איז א מצוה אזוי צו טוען. (אלה"מ שם בשם היש"ש)
דיני פיוס: די ערשטע מאל וואס מען גייט איבערבעטן דעם חבר, זאל מען לכתחלה גיין אליינס. און מען זאל נישט קיין שליח איבערצובעטן. אין פאל וואס עס קומט אן זייער שווער צו גיין אליינס, אדער מען האלט אז דער שליח וועט בעסער קען פארמיטלען צווישן זיי צוויי אז דער חבר זאל אים מוחל זיין, קען מען יא שיקן א שליח. (מטא"פ שם ס"א)
ווען מען בעט איבער דעם חבר זאל מען ארויסזאגן פארן חבר וואס מ'האט געזינדיגט קעגן אים, סיידן אויב מ'ווייסט אז דער חבר וועט זיך שעמן מיט דעם, זאל מען עס נישט ארויסזאגן. (מטא"פ שם)
ווען מען האט געזינדיגט קעגן איינעם, און יענער ווייסט נישט דערפון, צ.ב.ש. מען האט גערעדט לשון הרע קעגן יענעם, אויב האט מען נישט געטוען קיין שאדן פאר יענעם מיט דעם- צ.ב.ש. אז די צוהרער'ס האבן נישט מקבל געווען דעם לשון הרע, דארף מען אים נישט איבערבעטן דערויף, נאר מען זאל פאר זיך תשובה טוען דערויף און זיך מקבל זיין עס מער נישט צו טוען. (חפץ כלל ה' סי"ב מובא בפסק"ת)
אויב האט מען יא שאדן געטוען פאר יענעם מיט דעם וואס מ'האט געטוען קעגן אים- ווייל די וואס האבן געהערט דעם לשון הרע האבן עס מקבל געווען, דארף מען אים יא איבערבעטן (שם). סיידן ווען מען ווייסט אז דער חבר וועט האבן צער ווען ער וועט געוואויר ווערן דערפון, זאל מען אים נישט ארויסזאגן וואס מ'האט געזינדיגט קעגן אים, נאר מ'זאל אים איבערבעטן בכלליות אזויווי מען בעט איבער יעדן איינעם. (פסק"ת בשם ר' ישראל סאלאנטער וכ"מ ממטא"פ ס"ב)
ווען מען בעט איבער אגאנצן רבים אויף אמאל, איז מען נישט יוצא ווען מען ווייסט אז עס איז דארט דא א יחיד קען וועמען מען האט פערזענליך געזינדיגט, נאר מ'ארף אים פריוואט איבערבעטן. (מטא"פ ס"ב)
ווען מען האט געזינדיגט קעגן איינעם, און יענער איז נישט אין שטאט און דערפאר קען מען אים נישט בעטן מחילה, זאל מען זיך מקבל זיין אין הארץ אז מען וועט אים איבערבעטן, און דאן איז יום כיפור מכפר דערויף. (אלה"מ סק"ג)
ממונות: אויב האט מען באגזל'ט אדער באשווינדעלט דעם חבר, דארף מען עס מתקן זיין פאר יום כיפור. און דאס איז נאך הארבער פון די אנדערע עבירות, ווייל די געגנב'טע געלט איז דער הויפט מקטרג ביים דין (משנ"ב שם סק"א). און אויסער דעם וואס מען דארף צוריקגעבן פארן חבר די געלט וואס מען קומט אים, דארף מען אים אויך איבערבעטן פאר דעם צער וואס מ'האט אים גורם געווען מיטן האלטן זיין געלט. (אלה"מ שם סק"ב)
אויב האט מען געלט אויף וואס דער חבר קען האבן תביעות אז עס קומט אים, זאל מען עס מודיע זיין פארן חבר אפילו ווען ער האט נישט קיין אנונג דערפון. אדער זאל מען פארלייגן דעם ענין פאר א רב אדער מורה צדק, און זאל אים באמת אויסזאגן די גאנצע דין ודברים מיט אלע פרטים, און מען זאל אים פרעגן ווי אזוי זיך צו פירן. און מען זאל וויסן אז ביי געלט-זאכן זאל מען זיך נישט אליינס פסקנ'ען פאר זיך, ווייל דער יצר הרע האט דערביי אסאך היתרים. (משנ"ב שם)
וידוי: ווייל יום כיפור איז א טאג פון סליחה וכפרה, דערפאר דארף זיך איעדעס מענטש מתודה זיין, פונקט ווי מען האט זיך מתודה געווען אויף די קרבנות וואס האבן מכפר געווען. (שועה"ר תר"ז ס"א)
דער עיקר זמן פון וידוי איז אנהייב יום כיפור ד.ה. ממש פארנאכטס ווען יום כיפור קומט אריין. אבער די חז"ל האבן חושש געווען אז אפשר וועט ח"ו עפעס פאסירן פארן מענטש ביי די סעודה המפסקת, וואס צוליב דעם וועט ער זיך נישט קענען שפעטער מתודה זיין, דערפאר האבן זיי מתקן געווען אז מען זאל זיך מתודה זיין ביי מנחה פאר די סעודת המפסקת. (תר"ז שו"ע ס"א ושועה"ר סק"א)
אבער מען איז זיך נאכאמאל מתודה אנהייב נאכט, דהיינו מען זאגט די תפלת זכה פארנאכטס ווען מען קומט אין שול פאר כל נדרי (משנ"ב שם סק"א). כ"ק אדמו"ר מסאטמאר זי"ע האט זיך געפירט, צו זאגן אנא תבא לפניך תפלתינו און אשמנו מיטן גאנצן ציבור, נאך די כל נדרי דרשה, כדי יוצא צו זיין די וידוי פון אנהייב נאכט. (מחזור דבר"י)
און מען איז זיך נאכאמאל מתודה ביי אלע תפלות אין יום כיפור, ווייל די גאנצע טאג יום כיפור איז מכפר. (שועה"ר שם ס"א)
דיני וידוי: מען דארף שטיין בשעת'ן זיך מתודה זיין (שו"ע ס"ג). און מען טאר זיך נישט אנלאנען, און אויב מען האט זיך אנגעלאנט אזוי שטארק אז אויב מ'וואלט ווען אוועקגענומען די זאך אויף וואס מ'האט זיך אנגעלאנט וואלט מען ווען אראפגעפאלן, איז א ספק צו מען דארף זיך נאכאמאל מתודה זיין. (משנ"ב סק"י)
בשעת'ן וידוי זאל מען זיך קלאפן אויפן חזה (טשעסט) אדער אויפן הארץ, ווייזענדיג אז זיי האבן גורם געווען אז מען זאל זינדיגען. (מטא"פ ס"י)
עס איז גלייך אז מען זאל שטיין איינגעבויגן -אזויווי ביי מודים בשעת'ן וידוי, אויב קומט אן שווער דאס זיך איינבייגן, קען מען מקיל זיין אז מען זאל זיך בלויז אביסל אראפבייגן דעם קאפ. און בפרט קען מען מקיל זיין ביים וידוי וואס מען זאגט מיטן בעל תפלה ביי די הויכע שמנה עשרה. (משנ"ב סק"י ושעה"צ סק"ו)
מען טאר נישט רעדן אינמיטן די וידוי. נאר נאכצוזאגן די דברים שבקדושה מעג מען מפסיק זיין. אויך מעג מען מפסיק זיין נאכצוזאגן אלע אמנים. (אלה"מ שם סק"ב וממשנ"ב סקי"א לכאו' מוכח דבאמצע אשמנו לא יפסיק לסתם אמנים)
דער עיקר וידוי איז "אבל אנחנו ואבותינו חטאנו" (רמ"א שם ס"ג). אנדערע זאגן אז אשמנו איז אויך דער עיקר וידוי (שעה"צ סקי"א). אבער די אלע דינים פון וידוי גייען אויך אן ביי די אנדערע טיילן פון די וידוי, ווי ביי די על חטא'ס וכדו'. (שעה"צ סקי"ב)
ווער עס ווייסט ביי זיך אז ער האט געזינדיגט אן עבירה וואס איז נישט אויסגערעכנט אינעם וידוי, זאל ער דאס ארויסזאגן, אבער נאר שטילערהייט כדי קיינער זאל נישט הערן, ווייל מען טאר נישט מגלה זיין די חטאים. (שו"ע שם ס"ב)
ווען מען זאגט זיך ארויס די אייגענע חטאים, אדער ווען מען זאגט אינעם וידוי א די זונד וואס מ'איז דורכגעפאלן דערמיט, זאל מען דאס זאגן מיט א ביטערניש און מיט דמעות שליש. (מטא"פ ס"ח)
אפילו אויף זונד וואס מען האט זיך שוין פאריאר מתודה געווען – און מען האט דאס נישט איבערגעטאן דאס יאר, דארף מען זיך נאכאמאל מתודה זיין דערויף, אזויווי דער פסוק זאגט וחטאתי נגדי תמיד [אז מען דארף שטענדיג האלטן די זונד פאר זיך]. ((שו"ע ס"ד)
מען זאל זיך נישט מאכן קיין אייגענע נוסחאות פון וידווי, נאר מען זאל זאגן דאס וואס דער גאנצער ציבור זאגט, ווייל אין די ימים נוראים איז דער עיקר אז מען זאל זיך כולל זיין מיט די תפלות פונעם גאנצן ציבור, ווייל אזוי ווערן די תפלות אנגענומען צוזאמען מיט די תפלות פונעם רבים. (מטא"פ סי"ב)
זמן התענית: אלע דינים פון יום כיפור – ד.ה. פאסטען, און נישט זיך וואשן די הענט, און אויסטוען די שיך וכו'- הייבן זיך אן פון די שקיעה, און מען דארף נאך אביסל מוסיף זיין פון פארדעם, אלס תוספת יום הכיפורים. (ביה"ל תרי"ד ד"ה אסור לנעול)
ווען מען ענדיגט די סעודת המפסקת פארן זמן, איז גלייך ארויסצוזאגן פארן בענטשן אז מ'איז נאכנישט מקבל דעם תענית אויף זיך, און מ'וועט נאך שפעטער עסן. אפילו מען זאגט נישט ארויס, זאל מען כאטש אינזינען האבן אין הארץ אז מ'וועט נאך עסן (מטא"פ תר"ח ס"ו).
בדיעבד, מעג מען עסן אפילו ווען מען האט נישט אינזינען געהאט אז מ'וועט נאך עסן. אבער אויב האט מען ארויסגעזאגט אז מ'וועט שוין נישט עסן נאך די סעודה, טאר מען מער נישט עסן (תקנ"ג ס"א). ווען מ'האט זיך מקבל געווען אין הארץ אז מ'וועט שוין נישט עסן, זענען אויך דא וואס זאגן אז מ'טאר שוין נישט עסן (משנ"ב שם סק"ב ומטא"פ תר"ח ס"ו). אבער אנדערע זענען מחולק דערויף. (רמ"א תקנ"ג ס"א ושועה"ר תר"ח ס"ז)
ווען מ'האט מקבל תענית געווען אויף זיך, גייען שוין אן אלע דינים פון יום כיפור, אז מ'טאר נישט טוען קיין מלאכה און זיך וואשן א.ד.ג.. אבער גיין מיט שיך מען מען יא ביזן זמן. ווייל עס איז אזויווי מ'האט זיך בפירוש אויסגענומען אז לגבי שיך איז מען זיך נישט מקבל דעם תענית (משנ"ב תר"ח סקי"ג ושועה"ר שם ס"ז)
אכילה שתיה: מען טאר גארנישט טועם זיין אין יום כיפור, אפילו ווען מען שפייט דאס גלייך אויס (רמ"א תרי"ב ס"ו). און דערפאר טאר מען זיך אינדערפריהא נישט אויסשווענקען די מויל, אפילו נישט מיט ווייניג וואסער. (רמ"א תרי"ג ס"ד ומטא"פ שם ס"ו)
עס זענען דא וואס זענען מחמיר אין יום כיפור זיך נישט אראפצושלינגען די שפייעכץ פון מויל. אבער נאר וועם עס קומט אן לייכט דארף דאס טוען. (מטא"פ שם ס"ז)
עס זענען דא וואס האלטן, אז מען דארף זיין געווארנט נישט אנצורירן קיין עסנווארג און געטראנקען אין יום כיפור. ווייל מען האט מורא אז מען וועט פארגעסן און מ'וועט דאס אריינעמען אין מויל. אויב דארף מען געבן צו עסן פאר א קליין-קינד וואס קען נאכנישט אליינס, זאל מען לכתחלה הייסן פאר א קינד וואס איז נאכנישט מחוייב צו פאסטען. אויב קען מען נישט הייסן פאר א קינד, מעג מען אליינס געבן. (מטא"פ שם ס"י)
אבער אנדערע אחרונים האלטן אז מ'מעג לכתחלה אנרירין עסן, נאר מ'דארף זיין געווארנט זיך נישט צו באשעפטיגן [צב"ש אפצושיילן א.ד.ג. אנצוגרייטן עסן עס זאל זיין ראוי צו עסן] מיט קיין עסנווארג. און ווען מען דארף עס פאר קינדער- און עס איז נישטא קיין קינד וואס זאל דאס טוען, מעג מען דאס אויך. (שועה"ר תרי"א סק"ט ולהמשנ"ב תרי"ב סקל"ב גם ההתעסקות מותר לכתחלה)
הריחת בשמים: אפילו זאכן וואס זענען נישט ראוי לאכילה, טאר מען נישט ארייננעמען יום כיפור אין מויל כדי צו פילן א טעם אדער זיך פייכט צו מאכן דעם האלז. (רמ"א שם ס"ו ושועה"ר סק"ז)
שמעקן בשמים און שמעקעדיגע גראזן איז נישט אסור. און אדרבה עס איז דא ענין מען זאל שמעקן בשמים, כדי צו מאכן א ברכה דערויף, ווייל דורכדעם איז מען משלים די צאל ברכות וואס עס פעלן אין יום כיפור פון די מאה ברכות, [וויבאלד מ'עסט נישט פעלן דערביי די ברכות וואס מען מאכט אין א געווענליכען טאג ביים עסן]. (מטא"פ ס"ו)
מען דארף זיין געווארנט צו מאכן א ברכה אויף די בשמים וואס מען שמעקט. אבער מען זאל נישט איבערמאכן א צווייטע מאל א ברכה דערויף, נאר נאך וואס מען האט שוין מפסיק געווען א לאנגע צייט פון די פריערדיגע ברכה, און מען האט שוין מסיח דעת געווען. (מטא"פ תרכ"ב ס"ג)
רחיצה: מען טאר זיך נישט אפוואשן יום כיפור, אפילו נישט מיט קיין קאלט וואסער. און מען טאר זיך אפילו נישט איינטונקען דעם פינגער אין וואסער. (שו"ע תרי"ג ס"א)
אויב איז מען אנגעקלעבט מיט שמוץ, מעג מען זיך יא אפוואשן דארט ווי מען איז שמוציג (שו"ע שם). אבער מען זאל זיין געווארנט זיך נישט אפציוואשן נאר דעם פלאץ וואס איז פארשמירט. סיידן אויב אסאך פלעצער אויפן קערפער זענען פארשמירט, מעג מען זיך אינגאנצן אפוואשן. (מטא"פ ס"א)
ווען מען וואשט זיך אראפצונעמען שמוץ זאל מען אינזינען האבן אז מען טוט דאס נישט הנאה צו האבן פון וואשן, נאר אראפצונעמען די שמוץ. (מטא"פ שם)
אינדערפריהא נאכן אויפשטיין, זאל מען זיך נישט אפוואשן דעם פנים- אפילו ווען דאס נישט אפוואשן שטערט שטארק. אויך די אויגן זאל מען זיך נישט אפוואשן (רמ"א שם ס"ד). אויב זענען די אויגן פארקלעבט, אדער דער פנים איז פארשמירט מעג מען זיך נאס מאכן די פינגערס, און אפוואשן דערמיט דעם פלאץ וואס איז פארשמירט. אבער מען זאל זיין געווארנט נישט אפציוואשן אויך אנדערע פלעצער. ((מטא"פ שם ס"ג)
מען טאר זיך אפווישן אין יום כיפור, מיט א האנטוך וואס מען האט איינגעווייקט ערב יום כיפור, און מען האט עס געלאזט טרוקענען כדי מען זאל זיך קענען אפוואשן דערמיט מארגן (שם רמ"א ס"ט). אבער מיט א האנטוך וואס מען האט זיך אפגעווישט די הענט און די פוס ערב יום כיפור, מעג זיך אפווישן מיט דעם צומארגענס, וויבאלד עס איז נישט שטארק נאס געווען, און מען קען ביי איר נישט צוקומען צו סחיטה. (משנ"ב שם סקכ"ה)
נטילת ידים: ווען מען שטייט אויף אינדערפריהא, וואשט מען זיך אפ נעגל וואסער. אבער מען זאל זיך נישט וואשן די גאנצע הענט, נאר ביז נאך די פינגערס. אבער מען זאל נישט אינזינען האבן זיך צו וואשן פאר הנאה, נאר אראפצונעמען די רוח רעה וואס רועט אויף די הענט. (שו"ע שם ס"ב)
נאכן ארויסגיין אין בית הכסא, זאל מען זיך וואשן די הענט ביז נאך די פינגערס, דריי מאל [ווער עס פירט זיך אגאנץ יאר נאר זיך צו וואשן איין מאל נאכן ארויסקומען פון בית הכסא, זאל זיך אין יום כיפור אויך נאר וואשן איין מאל]. (מטא"פ שם ס"ה, ועי' שם בבס"ז הדין אם לא עשה צרכיו, ועי' בביה"ל ד"ה ואם רוצה)
אויב האט מען צוגערירט צו די צוגעדעקטע פלעצער אויפן קערפער, זאל מען זיך אפוואשן דריי מאל די הענט, ביז נאך די פינגערס. (משנ"ב שם סק"ו)
אפילו פארן דאווענען זאל מען זיך נישט אפוואשן די הענט ווען עס איז ריין. (משנ"ב שם סק"ה ומאלה"מ לכאו' משמע דאם הסיח דעתו משמירתם צריך לרחצם לפני התפלה)
א כהן פארן דוכנ'ען זאל זיך וואשן די גאנצע הענט, אפילו ווען עס איז ריין (תרי"ג רמ"א ס"ג ומטא"פ ס"ח). אין די פלעצער ווי מען פירט זיך אז די לויים וואשן זיך די הענט פאר זיי גיסן אפ די כהנים, זאלן זיי זיך אויך וואשן דעם הענט יום כיפור (מטא"פ שם). אבער נאר ביז נאך די פינגערס. (אלה"מ ס"ט)
(הרב הקדוש ר' ארי' לייב מלאנצוט ז"ל) (ועיין בנועם מגדים פרשת נצבים בשם הבעש"ט , עה"פ אם יהי' נדחך בקצה השמים)
************************************************************************************י***************************************************************************
ויאמר השם סלחתי כדברך , עס איז אמת אז דער אויבערשטער איז א סולח ומוחל דער אויבערשטער איז מוחל די זונד פון די מענטשען וואס בעטין אים איבער, אבער עס ווענדט זיך ווי שטארק מען בעהט . ווען אלע אידן וואלטן תשובה געטוהן פון טיפען הארץ מיט גרויס ביטערניש מען וואלט זיך זייער שטארק מצער געוועהן אויף דעם צער גלות השכינה מען וואלט אמת'דיג געפילט דעם ווייטאג וואס די הייליגע שכינה האט אויף דעם גלות וואס אידן קענען נישט טוהן דאס עבודת השם וואלט אוודאי משיח געקומען,
ויאמר השם סלחתי כדברך , לויט דעם זאגען פון מענטש לויט די בחינה ווי ער בעהט אויב ער טוט תשובה פון טיפען הארץ ווי מען דארף דעמאלט איז דאס פארצייאונג (סליחה) אויך בשלימות , דער זונד ווערט אויסגעמעקט אינגאנצען - "כדברך" ווי דיין זאגען און בעטן איז, אזוי איז דאס איבערבעטונג .
(תפארת שלמה)
==============================================================================================================
כי ביום הזה יכפר עליכם לטהר אתכם מכל חטאתיכם לפני השם תטהרו די גמרא זאגט (ברכות מ. ע"א) אויף דעם פסוק אם שמוע תשמע פארוואס שטייט א דאפילט לשון דאס קומט צו זאגען אז ביים אויבערשטען איז פארקערט ווי ביי מענטשן דער סדר פון די וועלט איז , אז א פולע כלי האט נישט קיין פלאץ אריינצונעמען אין זיך נאך זאכן אבער ביי רוחניות ביי חכמת התורה איז פארקערט אויב עס איז א מענטש וואס האט שוין חכמה גיבט אים דער אויבערשטער נאך חכמה – מען דארף פארשטיין פון ווי האט דער מענשט די ערשטע חכמה?
דער תירוץ איז יעדער מענטש האט א בחירה ער קען אויסוועהלן דאס גוטסקייט און מען קען אויסוועהלן דאס שלעכטקייט חלילה דער יצר הרע פראבירט צו פארמאכען דעם וועג מען זאל זיין גוט ער מאכט זייער שווער דאס עבודת השם יתברך ער רוקט אונטער דעם מענטש אבק לשון הרע שקר דברים בטלים א.א.ו. אבער הבא לטהר מסייעין אותו (יומא ל"ט) דער וואס וויל זיך פירן גוט העלפט מען אים פון הימעל ממילא דער מענטש וואס האט א שטארקען ווילען צו חכמת תורה גיבט אים דער אויבערשטער חכמה און יראת שמים קומט אויס אז די ערשטע חכמה באקומט דער מענטשט דורך זיין גוטן ווילען.
דאס זאגט דער פסוק כי ביום הזה יכפר עליכם לטהר אתכם דער אויבערשטער וועט אייך רייניגען פון אלע אייערע זונד אבער לפני השם תטהרו איר זאלט אייך רייניגען פריער לויט אייערע מעגליכקייטן איר זאלט אייך קודם רייניגן פאר עס קומט דער יום הקדוש ,דעמאלטס וועט זיין כי ביום הזה יכפר עליכם לטהר אתכם
(אהל יעקב פרשת אמור)
סליחות:
מיר פירן זיך צו זאגן ווייניג סליחות ערב יום הכיפורים, ווייל די נאכט פון ערב יום הכיפורים ווערט גערעכענט ווי דער אנהויב פונעם יום טוב.
כפרות:
דער מנהג איז, צו שלאגן כפרות און זיי שחט'ען ערב יום כיפור פארטאגס, ווייל דעמאלט זענען די "רחמים מתגברים", אנדערע זענען אבער מקפיד צו שחט'ען נאך שחרית אזוי ווי קרבנות וואס מען האט גע'שחט'ען דוקא נאכן עלות השחר.
מען דארף זייער נזהר זיין אז מען זאל זיך נישט יאגן, אז מען זאל קענען מאכען די "בדיקת הסכין" ווי עס דארף צו זיין, אז מען זאל נישט ח"ו גורם זיין א מכשול פון איסור נבילה, וואס דעמאלט איז "יצא שכרו בהפסדו". עס זענען געווען אזעלכע וואס האבן וועגן דעם מכשול, געשלאגן כפרות מיט געלט.
גלייך נאכ'ן שחיטה דארף מען נעמען זאמד וואס איז שוין צוגעגרייט, און מען מאכט א ברכה "ברוך אתה ה' אלוקינו מלך העולם אשר קדשנו במצותיו וצונו על כיסוי הדם בעפר", און מען דעקט צו די בלוט פון די שחיטה מיט זאמד.
תפלת שחרית
ביי תפלת שחרית זאגט מען נישט קיין למנצח, און נישט קיין תחנון, ווייל ערב יום כיפור איז א יום טוב. אויך זאגט מען נישט קיין מזמור לתודה, ווייל ערב יום כיפור האט מען נישט געברענגט קיין קרבן תודה אין בית המקדש, וויבאלד ביינאכט דארף מען פאסטען. (ווי מיר האבען געלערנט אין מסכת ביצה דף י"ט ע"ב - אין מביאין קדשים לבית הפסול) קומט אויס אז אויב מען איז מקריב א קרבן תודה ערב יום כיפור, מאכט מען פון א קרבן וואס מען מעג באמת עסען "לשני ימים ולילה", אז מען זאל נאר קענען עסען איין טאג.
מען פירט זיך נישט צו זאגן אבינו מלכנו, חוץ ווען יו"כ געפאלט אום שבת זאגט מען ערב יום כיפור ביי שחרית אבינו מלכנו, וויבאלד מען זאגט עס נישט אום שבת.
קברי צדיקים:
עס זענען דא וואס פירן זיך צו גיין ערב יום כיפור צו קברי צדיקים.
מצוות אכילה:
עס איז א מצוה צו עסען ערב יום כיפור און מרבה זיין בסעודה. דאס עסען ווערט גערעכנט אזוי ווי א תענית, ווי די גמרא זאגט (ברכות ח:, יומא פא:) אז דער וואס עסט און טרינקט ערב יום הכיפורים איז "כאילו התענה תשיעי ועשירי" (אזוי ווי ער וואלט געפאסט די ניינטע טאג און די צענטע טאג פון תשרי). א טייל פוסקים האלטען אז עס איז א מצוה מן התורה.
עס ווערט געברענגט פארשידענע טעמים אויף די מצוה, איין טעם כדי זיך צוצוגרייטן צום מצות היום, מען זאל האבן כח צו פאסטן.
נאך א טעם, ווייל דער עצם טאג פון יום כיפור איז דאך א יום טוב, וואס דער אייבערשטער האט געגעבן צו כלל ישראל אלץ א יום סליחה וכפרה, מען זאל זיך קענען אויסרייניגען דעם נפש און די נשמה, דערפאר מאכט מען יוהכ"פ א שהחיינו. ממילא וויבאלד יוה"כ אליין דארף מען צו פאסטען, מאכט מען די סעודת יו"ט, עיוה"כ.
פרויען זענען אויך מחויב אין דער מצוה כאטש פרויען זענען פטור פון מצות עשה שהזמן גרמא, אבער ווייל דאס איז דאך א הכנה צום פאסטען, זענען זיי אויך מחויב אין דעם.
מען וואשט זיך בייטאג צו א סעודה, און מען פירט זיך צו עסן פיש. פלייש עסט מען נאר בשר עוף און נישט קיין בשר בהמה. אויך פירט מען זיך צו עסען קרעפלעך.
מקוה:
מען איז מחויב צו גיין אין מקוה ערב יום כיפור. עס איז דא פארשידענע מנהגים ווען מען זאל גיין אין מקוה, עטליכע פירען זיך צו גיין פאר מנחה, עטליכע פירן זיך צו גיין נאך'ן סעודה המפסקת. אסאך פירען זיך צו גיין ביידע מאהל.
תפלת מנחה:
די גמרא זאגט (יומא דף פז.) אז מען דארף זיך מתוודה זיין ערב יום כיפור ביי מנחה, ווייל מען איז חושש אז מחמת די סעודה המפסקת וועט פאסירען א שטרויכלונג אז ער וועט נישט קענען יוה"כ מתוודה זיין.
דער שליח ציבור ביי מנחה זאל זיין איינער וואס איז ראוי צו דאווענען בימים הנוראים.
ביי מנחה איז מען מרבה בצדקה. די מענטשען וואס פירען זיך צו שלאגן כפרות מיט געלט, ברענגען די געלט צו שוהל ביי מנחה און זיי טיילן דאס אויס פאר עניים.
סעודה המפסקת:
נאך מנחה עסט מען די סעודה המפסקת. מען איז מקפיד נישט צו עסען קיין פיש (אגב מאכט פיש זייער דארשטיג) ווי אויך טאהר מען נישט עסען קיין מילכיגס.
אויב מען וויל עסען אדער טרינקען נאכן סעודה זאל מען מאכן א תנאי און ארויסזאגן בפירוש אז מען וויל עסען נאכן בענטשען.
נירות יום כיפור:
די פרויען ווען זיי צונדען לעכט מאכן א ברכה "להדליק נר של יום הכיפורים", און אויך א "שהחינו". עס איז וויכטיג אז זיי זאלן וויסן אז וויבאלד זיי האבן שוין געמאכט שהחיינו ביי לעכט צינדען, איז אויב זיי גייען אין שוהל זאלן זיי נישט מאכן קיין שהחינו אין שוהל מיט די ציבור.
געזונט לעכט:
עס איז א מנהג אז מען צינד יום כיפור א "געזונט לעכט". מען צינד נאר איין לעכט פאר א גאנצע משפחה. עס איז דא צווי מנהגים ווי מען צינד די לעכט. אסאך פירן זיך צו צינדן די לעכט אין שוהל, אנדערע פירען זיך דאס צו צינדען אין די היים. די וואס צינדען און שוהל, פירען זיך אזוי ווייל טאמער עס וועט זיך אויסלעשען זאל מען נישט טראכטן אז דאס איז ח"ו א שלעכטע סימן, וועגן דעם נעמען זיי דאס און שוהל און מישען דאס אויס מיט די אנדערע לעכט.
אויב עס האט זיך אויסגעלאשן די "געזונט לעכט" פירט מען זיך דאס נאכאמאל אנצוצונדען מוצאי יום כיפור. אנדערע פירן זיך דאס אנצוצונדען הושענה רבא.
ברכת הבנים:
מען פירט זיך אז דער פאטער בענטשט אלע קינדער "ברכת כהנים" און דערנאך "ישימך אלוקים כאפרים וכמנשה", פאר די טעכטער זאגט מען "כשרה רבקה רחל ולאה". נאכדעם זאגט מען דעם יהי רצון מיט א געוויין און א בקשה צום רבונו של עולם, אז די קינדער זאלן אויפוואקסען בתורה ובמצוות וכו' וכו'...
וואס הייסט תשובה טוהן? תשובה, איז טייטש צוריקקערן. תשובה טוהן, מיינט מען מיט'ן הארץ, מיט'ן גאנצן רצון, וויל מען זיך צוריקקערן צו השי"ת און צו זיין תורה הקדושה.
דער הייליגער רמב"ם ערקלערט (רמב"ם הלכות תשובה פרק שני הלכה ב' והלכה ט') די הויפּט יסודות פון תשובה זענען איינגעטיילט אויף 4 חלקים:
1) עַזִיבַת הַחֵטא:
2) קַבָּלָה עַל הָעָתִיד:
3) חַרָטָה:
4) וִידוּי בְּפֶּה:
1. עַזִיבַת הַחֵטא:
עַזִיבַת הַחֵטא מיינט, אז מען זאל אויפהערן צו זינדיגן, נישט טון מער עבירות, דאס הייסט די נישט גוטע מעשים וואס מען האט ביז יעצט געטוהן.
2. קַבָּלָה עַל הָעָתִיד:
קַבָּלָה עַל הָעָתִיד מיינט, אז מען נעמען אויף זיך אמת'דיג, קיינמאל מער נישט צו טון די עבירה.
3. חַרָטָה:
חַרָטָה מיינט אז מען דארף חרטה האבן, עס זאל אמת'דיג לייד טוהן און וויי טוהן מיט'ן גאנצן הארץ אז מען האט געזינדיגט קעגן דער גרויסן באשעפער, מען האט געטוהן זאכן וואס די תורה הקדושה ערלויבט נישט, מען זאל פארשטיין ווי שלעכט און ביטער עס איז, וואס מען האט פארלאזט דעם באשעפער, מיט זיין תורה און מצוות.
4. וִידוּי בְּפֶּה:
וִידוּי בְּפֶּה מיינט, אז מיט'ן מויל דארף מען ארויסצוזאגן, מודה ומתודה צו זיין פאר השי"ת, אז מען האט געזינדיגט, און מען וועט שוין קיינמאל נישט זינדיגן.
בֵּין אָדָם לְחַבֵירוֹ:
די אלע אויסגערעכנטע זאכן זענען נאר ביי עבירות שבין אדם למקום, ווען מען האט געזינדיגט נאר קעגן באשעפער. אויב אבער מען האט געזינדיגט קעגן א מענטש, געשעדיגט, געשאלטן, פארשעמט אדער מצער געווען, אדער געלט שאדן געמאכט, דארף מען קודם פאר אלעם: אפצאלן דעם געלט שאדן פאר די מענטשן. דאס איז אבער נאך נישט גענוג, מען דארף איבערבעטן, און מפייס זיין, דעם מענטש, דערנאך בעטן השי"ת אז ער זאל אויך מוחל זיין.
אין רמ"א שטייט אז מען דארף זיין א וותרן און מוחל זיין א צווייטען וואס וויל זיך איבערבעטן און נישט חלילה זיין מחזיק במחלוקת, בפרט אין די טעג וואס מ'בעט "כתבנו בספר החיים", דורכדעם וואס מ'איז מעביר על מדותיו איז מען זוכה לאריכות ימים, ולקבלת התפלות, ווייל דער רבש"ע פירט זיך מיט'ן מענטש מדה כנגד מדה, ווי די גמרא דרשנט (מגילה כח.) אויפ'ן פסוק "נושא עון ועובר על פשע" כל שמעביר על מדותיו מעבירין לו על כל פשעיו, (דער וואס איז א מעביר על המידות איז מען איהם מוחל אויף אלע זיינע עבירות).
עס ווערט געברענגט אז ווען מען בעט איבער דעם חבר זאל מען זעהן אז ער זאל ארויסזאגן מיט'ן מויל "מחול לך" (איך בין דיר מוחל). ווייל מיר ווייסען דאך אז די עשרה הרוגי מלכות איז געשעהן אלץ עונש פון די מעשה פון יוסף מיט די ברודער. פרעגן די מפרשים: "יוסף האט דאך מוחל געווען די ברודער", נאר איינער פון די תרוצים זענען אז ער האט נישט בפירוש ארוסגעזאגט "מחול לך".
עס ווערט געברענגט אין ספרים הק' אויף די הפטורה פון שבת שובה: "שובה ישראל עד ה' אלהיך כי כשלת בעונך, קחו עמכם דברים ושובו אל ה', אמרו אליו כל תשא עון וקח טוב". א מענטש וואס טוט כסדר עבירות האט כסדר תירוצים פארוואס ער האט דאס געטוהן, אבער ערשט ווען די מענטש טוט תשובה זעט ער איין וואס פאר א זינד ער האט געטון, דאס זאגט די פסוק, "שובה ישראל עד ה' אלוקיך כי כשלת בעונך" יעצט פארן תשובה זאגסטו כסדר "כשלת" ביסט וועגען דעם און דעם געשטרויכלט געווארען, דאס הייסט אז די ווייסט נישט אפילו ווי גרויס די עבירה איז, "קחו עמכם דברים ושובו אל ה'" קודם זאלסטו תשובה טוהן און נאכדעם וועט זיין "אמרו אליו כל" (כל מיינט אפילו די קליינע עבירות) נאכדעם וועסטו שוין זעהן אז אפילו "כל" די קליינע עבירות איז אויך זייער גרויס, דעמאלס וועט זיין "תשא עון" וועסטו ריכטיג תשובה טוהן, און דו וועסט ריין ווערען פון אלע עבירות.
יום כיפור איז נקבע געווארן אלץ א "יום סליחה" נאך גלייך דער ערשטע יאהר זייענדיג אין די מדבר נאכ'ן חטא העגל, ווען משה רבינו ע"ה איז אראפגעקומען פון הימל מיט די לוחות שניות און ער האט איבערגעגעבן פאר כלל ישראל די בשורה טובה אז דער רבונו של עולם האט געזאגט "סלחתי", איז שוין דעמאלט באשטימט געווארן יום כיפור אלץ א יום "סליחה וכפרה. (עיין רש"י שם)
יום כיפור פאר זיך איז מכפר אינגאנצען אויף אלע עבירות לא תעשה'ס כל זמן זיי זענען נישט קיין חייבי כריתות אדער מיתות בי"ד, ובזמן שביהמ"ק היה קיים האט דער שעיר המשתלח וואס מ'האט געשיקט לעזאזל מכפר געווען אויף אלע עבירות פון כלל ישראל אפילו די הארבע עבירות ווי כריתות מיתות בית דין, חילול ה'. בעוונותינו הרבים וואס מיר האבן נישט דעם שעיר המשתלח, כדי צו קענען מתקן זיין אלע עבירות חמורות ביז חילול השם שרייבט דער רבינו יונה (שע"ת שער א' מ"ז) א עצה דערויף, "בחסד ואמת יכופר עון", אז מען זאל זיך מדבק זיין במדת צדקה, וואס איז מציל מיסורין וממות.
כדי זוכה צו זיין לסליחה ומחילה אין יום כיפור, דארף מען תשובה טאהן ווייל יום כיפור איז נאר מכפר "לשבים" דאס מיינט פאר די וואס טוען תשובה, כאטש עס איז דא א מאן דאמר אז יום כיפור איז מכפר אפילו לשאינו שבים, אבער מיר פסק'נען נישט אזוי.
מ'דארף מהרהר זיין בתשובה אויף אלע חטאים פון א גאנץ לעבן. נישט נאר אויף די עבירות פון די יאהר, נאר אפילו אויף די עבירות פון א גאנץ לעבן וואס מען האט שוין תשובה געטוהן אויף דעם, ווי עס שטייט אין פסוק "וחטאתי נגדי תמיד".
הגם תשובה בעיקר איז א מצוה שבלב, חרטה על העבר וקבלה להבא, איז באזונדער א מצות עשה פון "ווידוי בפה", דאס מיינט ארויס זאגן מיט'ן מויל אז מ'האט געזינדיגט, און אז מען טוט אויף דעם תשובה. אויב מען זאגט נאר ארויס די עבירה אבער מען טוט נישט תשובה אויף דעם איז דאס גארנישט ווערט, און עס איז גלייך ווי א "טובל ושרץ בידו". די זעלבע איז וועגן עבירות פון "בין אדם לחבירו", אויב מען טוט תשובה אויף דעם אבער אויב מען האט נישט איבערגעבעטען דעם חבר, איז דאס גארנישט ווערט. און פונקט ווי ביי גזילה דארף מען קודם צוריק געבען די גזילה, און נאכדעם זיך מתודה זיין.
דער עיקר מצות וידוי איז מען יוצא דורך זאגן "אבל אנחנו ואבותינו חטאנו" (רמ"א תר"ז ס"ג). בשעת מען זאגט ווידוי קלאפט מען אויפן הארץ, דערמיט צו זאגן אז די גלוסטעניש פון הארץ האט גורם געווען צו זינדיגן.
א מענטש וואס ווייסט ביי זיך אז ער איז נכשל געווארען אין א געוויסע חטא, זאל ער בשעת ווידוי ארויסזאגן דעם חטא, און תשובה טוהן אויף דעם.
במשך גאנץ יום כיפור זאגט מען 10 מאהל וידוי, 1 מאהל ביי מעריב, 4 מאהל ביי די 4 תפלות, 4 מאהל ביי חזרת הש"ץ, און 1 מאהל ביי מנחה. דאס איז קעגען די 10 מאהל וואס דער כהן גדול האט ארויסגעזאגט דעם שם המפורש יום כיפור אין די בית המקדש.
די אנשי כנסת הגדולה האבן אריינגעשטעלט אין דאווענען, אז השי"ת איז א "פותח יד בתשובה לקבל פושעים וחטאים", השי"ת עפענט א טיר, לייגט צו א האנט, צו העלפן תשובה טוהן, ער איז שנעל מוחל מיט תשובה, פאר פושעים און פאר זינדיגע, ער לאזט זיך שנעל איבערבעטן, מיט תפלה ותחנונים. כי לך מיחלות עינינו, מיר האפן, מיר ווענדן זיך אונזערע אויגן, נאר צו אונזער דערבארעמדיגן באשעפער, ווער עס שטייט און ווארט אויף אידישע תפלות, וואס קומען פון ערליכע אידישע הערצער, אונטער איין רגע קען מען אמת'דיג תשובה טוהן.
עס ווערט געברענגט פון הייליגען קאז'ניצער מגיד, אז ער האט אזוי געזאגט, מיר ווייסען דאך אז תשובה דארף זיין מיט שמחה און בטחון אויף דעם גרויסן חסד פון דעם אייבערשטן, אז ער פארלאזט אונז קיינמאהל נישט. דערפאר קען זיין דער טעם, פארוואס מען זאגט נישט קיין תחנון ערב ראש השנה, כדי צו ווייזען אז מיר דארפן נישט פאלען אויפן פנים, נאר שטיין מיט אהבה און שמחה פאר דעם אייבערשטן.
לאמיר זיך טאקע אלע יעצט מקבל זיין און תשובה טוהן באמת !! !
שם החג:
יום כיפור ווערט אנגערופן "יום הקדוש". אין בני יששכר (מאמר ח') שטייט א טעם, ווייל וויבאלד יום כיפור איז אזוי הויך, וויל מען באהאלטען דעם נאמען. וועגן דעם הייסט אויך נישט מסכת יומא, מסכת יום כיפור, אזוי ווי מסכת שבת וכדו'.
קדושת היום:
יום כיפור איז אזא הייליגע טאג, און יודען זענען גלייך צו מלאכי השרת.
א שנת החמה האט 365 טעג אין די יאהר, די ווארט "השטן" איז נאר גמטרי' 364, דאס קומט מרמז זיין אז איין טאג אין דעם יאהר האט נישט דער שטן קיין רשות צו מקטרג צו זיין. און דעם טאג איז יום כיפור (גמרא)
וויבאלד מיר זענען דומה צו מלאכים וועגן דעם זאגן מיר אין דעם טאג ברוך שם ביי קריאת שמע הויך, פונקט אזוי ווי די מלאכים וואס זאגן ברוך שם הויך, ווייל בעצם האט נאר יעקב אבינו געזאגט ברוך שם, ווען ער האט געבענטשט די קינדער, אבער משה רבינו האט דאס נישט געשריבן ביי פרשת קריאת שמע, ווייל דאס איז צוג'גנב'עט געווארן פון די מלאכים, וועגן דעם זאגט מען דאס א גאנץ יאהר שטיל, אבער יו"כ ווייל מיר זענען אזוי ווי מלאכים זאגן מיר דאס הויך.
איסור מלאכה - וחמש עינוים
אלע זאכן וואס זענען אסור אין שבת וועגן מלאכה, איז אסור יום כיפור. ווי אויך זענען דא 5 עינוים וואס מען טאהר נישט טוהן און יום כיפור דאס זענען נישט עסען, טרינקען, וואשן, שמירן, אנטאן שיך וכו'. לויט טייל פוסקים זענען אלע 5 עינויים אסור מן התורה, אבער עסען און טרינקען איז די הארבסטער.
אויב מען איז פארשמירט געווארען מעג מען אפוואשען דער פלאץ וואס האט זיך פארשמירט. ווען מען וואשט זיך די הענט פאר נעגל וואסער וכדו' מעג מען נאר וואשן ביז די עקען פון די פינגער.
תפלת זכה
דער רמב"ן האלט, אז פארנאכט אנהויב יום הקדוש דארף מען זיך מתוודה זיין. דעריבער איז דער מנהג ביי טייל קהילות ישראל צו זאגן בציבור פאר כל נדרי, אשמנו וגו'. ביי רוב תפוצות ישראל איז מען יוצא דעם רמב"ן דורך זאגן תפלת זכה.
כל נדרי:
דער באדייט פון זאגן "כל נדרי" איז כדי מבטל צו זיין אלע נדרים ושבועות פונעם קומענדיגן יאר, עפ"י הגמרא (נדרים כג:) "הרוצה שלא יתקיימו נדריו כל השנה יעמוד בראש השנה ויאמר כל נדר שאני עתיד לידור יהא בטל" אויב א מענטש וויל נישט אז זיינע נדרים זאלן חל זיין, זאל ער זאגן אנהייב יאהר, "אלע נדרים וואס איך גיי מאכן א גאנץ יאהר זאל זיין בטל". אבער כדי צו מבטל זיין נדרים וואס מען האט שוין געמאכט, צו דעם דארף מען א בי"ד, ווי מיר פירען זיך צו טוהן ערב ראש השנה, (אנדערע פירען זיך צו מאכן התרת נדרים ערב יום כיפור, ווי מיר האבן שוין דערמאנט אין די קונטרס לראש השנה).
דער טעם ע"פ פשט פארוואס מ'האט פונקט מתקן געווען ליל יום כיפור צו זאגן כל נדרי איז, ווייל דעמאלס געפינט זיך יעדער אין בית המדרש. ע"פ סוד איז דאס א רמז, מתיר צו זיין די שבועה פון גלות השכינה, ווי עס שטייט אין תיקוני זוהר וואס מיר זאגן פאר כל נדרי, קם רבי שמעון וגו'.
קיטל:
מען טוט זיך אהן א ווייסע קיטל. דער רמ"א (סימן תר"י) ברענגט דערויף צוויי טעמים איינס ווייל מיר זענען אזוי ווי מלאכים. א צווייטע טעם כדי זיך צו דערמאנען די יום המות און אזוי וועלען מיר תשובה טוהן ווי עס דארף צו זיין.
טלית:
מען טוט אהן די טלית מבעוד יום. כדי צו קענען מאכן א ברכה. אויב מען פארשפעטיגט, און עס איז שוין געווארן נאכט, זאל מען נישט מאכן קיין ברכה.
תפלת מעריב:
מען דאווענט מעריב, מיט אלע פיוטים וואס זענען געדרוקט אין די מחזורים. נאך מעריב זאגט מען די ערשטע 4 קאפיטל תהילים, און אויך שיר היחוד. עס איז א גרויסע ענין אויך צו לערנען משניות מסכת יומא.
בשמים:
מען פירט זיך צו שמעקן דורכן טאג פון יום כיפור "בשמים". דער טעם איז, וויבאלד מען עסט נישט יום כיפור, קומט אויס אז עס פעלט אסאך ברכות כדי משלים צו זיין "מאה ברכות בכל יום" וועגן דעם שמעקען מיר בשמים עטליכע מאהל און אזוי איז מען משלים די הונדערט ברכות.
קריאת התורה:
ביי קריאת התורה ליינט מען פרשת אחרי מות, וועגן די עבודת יום הכיפורים.
כורעים:
ווען מען פאלט כורעים טאהר מען נישט פאלען אויף די ערד, אפילו עס איז נישט קיין שטיינערדיגע ערד, וועגן דעם לייגט מען אויס אויף די ערד גראז אדער אנדערע זאכן כדי אז מען זאל נישט פאלן ממש אויף די ערד.
תפלת נעילה:
תפלת נעילה איז גאר א הויכע תפלה, וועגן דעם אפילו מען איז שוין זייער אפגעשוואכט זאל מען זיך שטארקען און דאווענען נעילה מיט א ברען, ווי מיר ווייסען דאך אז "הכל הולך אחר החותם"
צום סוף נעילה זאגט מען 7 מאהל ה' הוא האלוקים כדי צו באגלייטן די שכינה הקדושה וואס גייט ארויף 7 רקיעים, און וועגן דעם זעלבן טעם בלאזט מען דערנאך שופר.
קידוש לבנה:
אסאך פוסקים האלטען אז מען זאל מקדש זיין די לבנה פאר יום כיפור, אנדערע פוסקים האלטען אז מען זאל מקדש זיין די לבנה מוצאי יום כיפור. מיר פירען זיך צו מקדש זיין מוצאי יום כיפור.
הבדלה-נר ששבת
דער ליקוטי מהרי"ח ברענגט אז ס'איז אן ענין עפ"י סוד צו בלייבן מיט'ן קיטל אנגעטאן ביז נאך הבדלה.
מען גרייט צו א ליכט פאר הבדלה, און אויך בשמים צו שמעקן. דער לעכט דארף מען אנצינדען פון א נר ששבת, דאס מיינט א לעכט וואס האט געברענט יום כיפור, און נישט א נייע פייער וואס מען האט יעצט אנגעצינדען.
דער טעם פארוואס מען נוצט מוצאי יו"כ א נר ששבת איז, ווייל מוצאי שבת צונט מען אהן די הבדלה ווייל אדם הראשון האט געמאכט א פייער דער ערשטע מאהל מוצאי שבת, אבער מוצאי יום כיפור צינט מען אהן הבדלה וועגן אן אנדערע טעם, צו ווייזען אז א גאנצע טאג האט מען נישט געמעגט מאכן קיין פייער און יעצט מעג מען שוין יא. (לבושי שרד)
בניית הסוכה:
מוצאי יום כיפור הייבט מען אהן צו בויען די סוכה, כדי אז מען זאל גיין "מחיל לחיל" פון איין מצוה צום צווייטען.
סעודת מוצאי יום כיפור:
מוצאי יום כיפור איז א שטיקל יום טוב, דערפאר וואשט מען זיך צו א סעודה, און מען איז זיך משמח. אסאך פירן זיך צו זינגען דעם פזמון פון "המבדיל" וואס איז מקובל פון אריז"ל וואס איז געדריקט אין די מחזורים.
אין מדרש שטייט אז מוצאי יום כיפור גייט ארויס א בת קול וואס זאגט: "לֵך אֱכוֹל בְּשִׂמְחָה לַחֲמֶךָ וּשְׁתֵה בְּלֵב יֵינֶך כִּי כְּבַר רָצָה אֱלֹקִים אֶת מַעֲשֶׂיךָ", אמן כן יהי רצון.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 687
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג ינואר 11, 2009 2:33 pm
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 18874
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
ער זאגט אז עס איז מענינא דיומא! ווי די משנה זאגט אין תענית אז די בנות ישראל יוצאות וחולות בכרמים, ומה היו אומרות, בחור שא נא עיניך וראה מה אתה בורר לך. מען האט געמאכט שידוכים. דערפאר ליינט מען די פרשה פון עריות, להורות לעם איזה נשים אסורות לכל אחד ואחד.
- טראבל מעיקער
- שר האלף
- תגובות: 1618
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג מארטש 11, 2016 2:00 pm
- לאקאציע: ווי איך געפין מיך דאס פלאץ
צוריק צו “מדי שבת בשבתו ומועד במועדו”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 3 געסט

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ונהפוך הוא...
== ווען אלעקסאנדער גרעהעם בעל
וואלט ווען געבוירן געווארן נאך מאטי מעקקאנען
. ==
האסט געהערט די לעצטע אויסטרעף? מ'הערט א שטימע! ממש ווי עכט.. מ'קען הערן/רעדן/לאכן/וויינען/שרייען, נישט בלויז שווארצע טרוקענע געשריבענע ווערטער אנע געפילן.
טעכנאלאגיע גאלאפירט און שלינגט איין דאס מענטשהייט, ווער קען איר נאכיאגן בכלל. מ'דארף שוין נישט טייפן/שיקן, יא באקומען, נישט באקומען, מ'רעדט און מ'הערט תוך כדי דיבור, ממש משיח'ס צייטן.
אויך אינעם אפיס פונעם "אלטרע ארטאדאקסישן אידענטום פארזארגער" איז די מאנשאפט פארנומען ביז איבערן קאפ. עסקנים דרייען זיך ארום אנע קעפ פאר גרויס זארג.
לאמיר זיך אריינכאפן אינעווייניג און פרובירן דערגיין על מה יצא הקצף.
"דאס וועט זיין א חורבן פארן גאנצן יהדות החרדית" רופט אויס ר' איצא ציממערמאן ני"ו מראשי העסקנים.
"א אינגערמאן האט די מעגליכקייט" -- קוויטשעט ער מיט עקסטאז -- "צו דרוקן עטליכע קנעפלעך אויף א מאשינקע, און אויפן אנדערן זייט טרייבל קומט צו גיין א.....פרוי!! רח"ל. מ'הערט איר שטימע, איר חנוועדיגע געלעכטער, מ'דארף זיך שוין נישט טרעפן פנים אל פנים צו באגיין גראבע עבירות. א פשוטער טרייבל.. און היידא! אינעם שטן'ס נעץ".
"נו וואס איז דער עצה"? פרעגט דער טשעירמאן פונעם אסיפה.
"מ'דארף ארויסקומען מיט א שרייעדיגע קול קורא, אז יעדער איד וואס איז עמדו רגליו על הר סיני, אדער ישבו תחתוניו בשובבים תורת. צו בלייבן נאר מיט די גרויסע קאלירטע טעקסט וואטסעפפ מאשינדלעך, וואס רוב דערפון איז בלויז פאר טעקסט. און אפילו די וואס זענען יא אויסשטאפירט מיטן נייעם טעכנעלאגיע, און זענען יא רעדעוודיג. איז דאס אבער כאטש נישט מיוחד פאר רעדן, און די סכנה איז נישט אזוי גרויס. מיר בעטן און ווארענען בכל לשון של בקשה ואזהרה : בלייבטס בלויז מיט פשוטע טעקסט און וואטסעעפ דאס וואס אונזערע עלטערן און באבעס האבן אייביג געהאט, און אזוי אויפגעצויגן אונזערע דורות על דרך ישראל סבא.
ח"ו זיך איינהאנדלען דעם נייעם עמלק! דער אזויגערופענער "לאנדס ליניע רעדעוודיגע מאשינקע" וואס איז מיוחד בלויז צו רעדן און הערן רח"ל. די מכשולות דערפון רעדט פון זיך אליינס, דאס איז דער אבי אבות הטומאה, ממש א ס"מ בצורת טעלעפאן וואס האט באקומען רשות אונז אריינצולייגן אין אזעלכע נסיונות בלויז וועגן אונזערע חטאת נעורים.
לאמיר זיך נישט פאפן און נארן זאגענדיג: "ס'פעלט אויס... פאר פרנסה, ס'איז באקוועמער, מ'דארף נישט דרוקן אלט מאדישע קנעפלעך. טראכט וואס איר געט אויף פאר די נארישע באקוועמליכקייט, פאר אביסל הנאה פאר'סם'ט איר אייערע קינדער, אייערע דורות.
איר וועט זיך שפעטער רייסן די האר פון קאפ און אונזערע עסקנים וועלן אייך דאן שוין נישט קענען העלפן. זיי וועלן זאגן "מיר האבן אייך געבעטן און געווארנט איר זאלט ח"ו נישט האלטן אין שטוב א משחית, א "לאנדס ליניע טרייבל" וואס מ'קען אפילו נישט באהאלטן פון די קינדערלעך. יעצט קומט איר וויינען ? טא לעיט!!!
און פאר די וואס ליינען דאס, און פאלגן, זאל קומען א ברכה אויף זייערע קעפ.
My enemy showed me an Olive Branch, upon closer observation it turned out to be covered in Fig Leaves


text:
שטיל גרויל – קענען זיין דיסקרייבד ווי דער העלד פון דעם אָפּטיילונג, סלענדערמענאַ. ער איז שטיל און אַנכעריד. קיין איינער באמערקט אים דזשאַגינג אָדער שנעל מווומאַנץ, אָבער די באַגעגעניש מיט אים שטענדיק לידז צו די דיסאַפּיראַנס פון מענטשן. ווו זיי פאַרשווינדן, און וואָס כאַפּאַנז צו זיי – איז אַ גרויס מיסטעריע, און צו פּרובירן צו סאָלווע עס, מיר פאָרשלאָגן גאַמעס סלענדערמען שפּילן.
יעדער שרעקלעך נייטמער, אָבער ווען איר טאָן ניט וויסן זיין פּנים, עס ווערט אַ פאָביאַ, דילוזשאַנז פון פֿאַרפֿאָלגונג, עפּעס ינגקאַמפּראַכענסיבאַל. סלענדערמען האט קיין פּנים, זייער דין, הויך, און ווערז אַ ווייַס העמד מיט שוואַרץ לעווייַע פּאַסן, זיינע הענט קענען אויסשטרעקן און FLEX ערגעץ. זיי זאָגן ער ס אַ טעלעפּאַטה, און איז ביכולת צו טעלאַפּאָרט צו ווו טראַכטן פון אים. ער איז באַזאָרגט, און ער טרייז צו צעשטערן די מקור פון דעם געדאַנק פון עס.
ער טוט ניט ווי טומלדיק ערטער, פּרעפעררינג צו באַהאַלטן אין די וואַלד, מאַסקוועראַדינג אונטער די ביימער. פילע וויקטימס טאָן ניט אַפֿילו וויסן אַז וואַטשינג זיי קרעאַטורעס פון פינצטערניש, און בלויז אין די לעצטע מאָמענט איידער טויט זען ווי צו אויסשטרעקן זיי Flexible, לאַנג, דין הענט הויך מענטש. און יענע וואס האט אים געזען פֿון אַ דיסטאַנסע, זאל זאָגן, אויב זיי האבן די געלעגנהייַט, ער קוקט אַפֿילו מאַדאַסטלי אָמיץ פּעאַסעפוללי שטייענדיק אַרויף און באָוינג זיין קאָפּ אַ ביסל צו איין זייַט.
אויף חשבון פון די פיקטיאָנאַל כאַראַקטער אַ פּלאַץ פון וויקטימס. מאל מען גיין אין דראָוווז, און קיין איינער זעט זיי. צווישן זיי זענען קינדער און אַדאָולעסאַנץ וואס זענען דער הויפּט געצויגן סלענדערמענאַ.
די כאַראַקטער איז געווען ינווענטאַד דורך עריק Knudsen פֿאַר די פאַרמעסט "קרעאַטינג בילדער פון פּאַראַנאָרמאַל" אין 2009, און באַלד געווארן ינקרעדאַבלי פאָלקס. וועגן אים קומען אַרויף מיט גרויל מעשיות, אָפּגעבן פאָכער זייטלעך, דרייען גרויל קינאָ, סעריע און גאַמעס סלענדערמען אָנליין. ער בלייבט פאַסעלעסס און בלאַס, ווי קאַנסיווד דורך זייַן מחבר, אָבער מאל אין פּלאַץ פון אויגן, נאָז און מויל מאַכן אים דעפּרעסיע און אַפֿילו פינצטער דיפּס, אָבער עטלעכע שפּיל סינז זענען געבעטן צו ציען זיין פּנים זיך, צו לייגן מער פֿעיִקייטן, מאכן עס אַפֿילו ערגער.
אין די הויפּט כאַראַקטער איז ניט דאַרפֿן פֿאַר וועפּאַנז צו פאַרענטפערן אַקאַונץ מיט איר, אָבער איר וועט קומען אין האַנטיק אַ פּאָר פון פאַרלאָזלעך מאַשין גאַנז, גראַניידז און מאַשין גאַנז, אויב נאָך באַשלאָסן צו שפּילן די שפּיל סלענדערמען פּאָטער, טראָץ די ווארענונג פון די געפאַר. די מערסט בראַווע וועט:
די געגנט סלענדערמען גאַמעס אָנליין – פּלאַץ איז שיין פאַרביסן. עס פּרעפערס אַ אַטאָמספערו כאַראַקטער, און עס זאָל קוקן אויס פֿאַר אין דער פינצטער עקן, אין נעפּל און ווילד וואַלד. צו געפינען די לער פון אַ מאָגער מענטש גיין אויף זייַן בלאַדי שטעג.
צו סאָלווע די מיסטעריע, קלייַבן הערות, וואָס זאל געפינען אַ קלו. עס קען זיין אַ אַנדערש נומער, אָבער עס איז נייטיק צו געפֿינען אַלע די הערות און אויב צעבראכן, עס איז נייטיק צו קלייַבן זיי אויף די שרעדז. געפֿינען זיי שווער, ספּעציעל געוואוסט אַז בשעת איר זענען גייעג פֿאַר אַ פאַסעלעסס פאַרזעעניש, ער איז אויך ווייַטערדיק איר, לערקינג און וואַרטן פֿאַר די רעכט מאָמענט צו באַפאַלן.
צווישן די סאַבדזשעקס פון די שפּיל שלאַנק מענטש עס זענען גאַנץ גלייבן אָפּציעס. גוט און מאָדנע טעלעטובביעס פּלוצלינג אויסגעדרייט אין בלאַדטערסטי סלענדערפּוזיקאָוו. זיי האָבן דערוואַקסן פאַנגס, אויגן בלאָאָדשאָט, פּנים באדעקט מיט עמעצער אַנדערש ס בלוט, און זיי זענען זייער הונגעריק. עס איז בעסער נישט צו שפּילן באַהאַלטן און זוכן מיט זיי, און לויפן אָן קוקן צוריק, טאָן ניט פאַרגעסן צו זאַמלען אַ חלק פון קאַסטערד.
בעת די שפּיל מייַנקראַפט סלענדערמען קלייַבן פּינד צו ביימער בלאַט. צו טאָן דאָס, גיין אַרום די גאנצע געגנט, און Carefully לערנען יעדער אָפּטיילונג. בלעטער צונויפגיסן מיט די הינטערגרונט, און זען זיי איז זייער שווער.


text:
דורך לייבעלע לאוב » פרייטאג מערץ 24, 2017 2:16 pm
די וואך זענען פארגעקומען הירינגען מיט דעם ריכטער וועמ פרעזידענט טראמפ האט נאמינירט פארן אפענעם זיץ אויפן געריכט.
דער ריכטער, דזשאדזש ניעל גארסיטש, זיצט יעצט אויפן צענטן פעדעראלע סירקוט (עס זענען דא 12) און איז שטארק באליבט אין די לעגאלע רייען. ער הייסט צו זיין א טויגליכע שרייבער און גאר א קלוגער מאן. די זיץ וועלכער ער נעמט איבער איז באקאנט מיטן האבן גוטע שרייבער פאר ריכטער א ביישפיל ווי ריכטערס האלמס, דזשעקסאן און, דער לעצטער, ריכטער סקאלי-יע.
די הירינגען זענען אדורך גרינג און אן א צימעס, הגם די דעמאקראטן האבן פראבירט צו מאכן אישוס פון געוויסע זאכן, אבער עס איז זיי נישט געגאנגען און דער ריכטער האט געלאסן געענטפערט אויף אלעם. אסאך רעכטע מיינונג זאגער זענען נישט געווען צופרידן ווען ער האט אנגערופן "ראו ווערסוס וועיד" אנגענומענע געזעץ, און האבן אויסגעדריקט זארג אז ער קען ענדיגן ווי ריכטער ראבערטס אדער גאר סוטער, ביידע רעפובליקאנע געשטעלטע ריכטער וועלכע האבן שטארק אנטוישט די רעכטע לאגער און זייער צוגאנג צו געריכטן.
דערווייל איז נישט קלאר צו די דעמאקראטן וועלן לאזן זיין נאמינאציע גיין פאר אן אפשטימונג. עס איז דא ביי די לינקע וואס ווילן א פיליבאסטער און צווינגען מעקאנעל צו אראפברענגען די נויטיגע שטימען פאר א ריכטער צו 51. וואס פונקטליך דאס וועט זיי אויפטוען ווייס איך נישט, אבער עס לאזט זיך גלייבן אז טשאק שומער האלט אז מעקאנעל וויל סייווי טוישן די רולס אינעם סענאט, טא פארוואס נישט שטעלן א קריג.
סענאטאר דזשאו מענשין, א דעמאקראט, האט געלאזט וויסן אז ער האלט אז עס לוינט נישט צו פיליבאסטערן און אז גארסיטש קומט אן "ארויף אדער אראפ" אפשטימונג.


text:
אשאקא
אַשאקאַ דער גרויסער (סאנסקריט अशोकः; 304–232 פאר דער ציווילער רעכענונג), אדער אַשאקאַ בינדוסרא מאוריא, איז געווען אן אינדישער קייסער, דער דריטער קייסער פון דער מאורישער דינאסטיע, וואס האט געהערשט איבער כמעט דעם גאנצן אינדישן אונטער-קאנטינענט צווישן די יארן 273 פאר דער ציווילער רעכענונג און 232. אשאקא איז געווען איינער פון די גרעסטע קייסרים פון אינדיע; אין זיינער תקופה האט די מאורישע אימפעריע זיך פארשפרייט פונעם הינדו קוש (אין היינטיקן פאקיסטאן און אפגאניסטאן) אין מערב, ביז באנגלאדעש און דעם שטאַט פון אסאם אין מזרח, און ביז קארנאטקע אין דרום, דאס הייסט, דעם גאנצן אינדישן סוב-קאנטינענט אחוץ טיילן פון היינטיקן טאמיל נאדו און קעראלא.
אשאקא איז געבוירן געווארן אין פאטאליפוטרע, די הויפטשטאט פון דער מארישער אימפעריע, דער זון פונעם קייסער בינדוסארא און דער אייניקל פון טשאנדראגופטא מאוריע, דער גרינדער פון דער מארישער דינאסטיע.
אין זיינע יונגערע יארן איז ער געווארן א גובערנאטאר נאכדעם וואס טשאנאקיע האט אונטערגעדריקט 12 אדעלן.
זיין הערשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אשאקא האט אנגעהויבן זיין הערשאפט אין 273 פאר דער ציווילער רעכענונג, און האט פארגעזעצט די אייננעמונגען וואס זיין זיידע און זיין פאטער האבן אנגעהויבן. אונטער זיין הערשאפט האט די אימפעריע געזען 41 יארן פון שלום, מיט סאציאלער הארמאניע צווישן די פארשידענע רעליגיעס (דזשייניזם, הינדואיזם און בודהיזם).
נאך א גרויסער מלחמה אין וואס מער ווי 200,000 מענטשן זענען געהרגעט געווארן, האט אשאקא באשלאסן אויפצוהערן פירן מלחמות, און ער האט אויף זיך גענומען די רעליגיע פון בודהיזם. ער האט אויפגעשטעלט 18 שפיטעלער אין זיין אימפעריע.


text:
װיקיפּעדיע:אויסרייניגונג
צו מיינט איר װיקיפּעדיע:איבערשרייבן?
וויקיפעדיע אויסרייניגונג פראיעקט איז אלע ארטיקלן וואס זענען שוין געשריבן אבער זייער נישט גוט, סיי איז דאס פעלערדיג און נוסח אויסלייג, סיי אין גראמאטיק און סיי אין אינהאלט.
וואלענטורן וועלן דאס פארעכטן און איינוועגס אויך פעסטשטעלן אויב דאס איז נישט עובר אויף קאפירעכט, נייטראלקייט אדער פריוואטקייט עבירות.
אויב זעהט איר אן ארטיקל וואס האט די אויבערשטע פראבלעמען, ביטע פארעכטן אויב איר האט נישט די צייט און די מוהט לייגט בלויז די מוסטער {{אויסרייניגן}}. און אנדערע וועלן דאס טאן אדער איר אליין'ס ווען איר וועט האבן די צייט.


text:
די AIRCRAFT טרעגער "אַדמיראַל קוזנעצאָוו" אין די זומער פון דעם יאָר פּלאַננעד צו שיקן צו די מעדיטערראַנעאַן, ווו עס וועט זיין כעדאַד דורך אַ שטענדיק גרופּינג פון די רוסישע נאַווי אין דעם געגנט. דעם שבת, קסנומקס מאַרץ, לויט צו טאַס, סיטינג אַ עלטער מקור אין די הויפּט באַפֿעל פון די נאַווי.
איצט, לויט צו די מקור, די AIRCRAFT טרעגער איז אויף קסנומקס-שיפּיאַרד אין מורמאַנסק, ווו די טעכניש גרייטקייַט פון אָפּזוך פֿאַר אַ לאַנג נעסיע. "אין באַזונדער, די אָנהייב פון זומער די טרעגער וועט ווערן צו פאַרהייַנטיקן די קעלער אונטער די נייַ טייפּס פון AIRCRAFT מיונישאַנז," - זאגט די אַגענטור.
וואָס טאַסקס וועט זיין שטעלן איידער די AIRCRAFT טרעגער ווי די פלאַגשיפּ פון די רוסישע נאַווי מעדיטערראַנעאַן גרופּינג, טאַסס ינטערלאַקיאַטער האט נישט ספּעציפיצירן.
דער מקור אויך געזאגט אַז נאָך געגאנגען צו די מעדיטערראַנעאַן ים, "אַדמיראַל קוזנעצאָוו" וועט שטיין אין פֿאַר פאַרריכטן בייַ קסנומקס-קסנומקס יאָרן. שיפּס, אין באַזונדער, וועט דערהייַנטיקן די לופט גרופּע. הויפּט שיף פון די רוסישע נאַווי וולאדימיר קאָנטראָל שמאַטע-פּיקקערס האט ביז אַהער סטייטיד אַז אין די לויף פון מאָדערניזירונג, "קוזנעצאָוו" וועט באַקומען די "נייַ פליגל און נייַ אַפּערטונאַטיז." לויט צו אים, די AIRCRAFT טרעגער וועט זייַן ביכולת צו נוצן די נייַ MIG-קסנומקסק.
פאָרמירונג פון אַ שטענדיק אַרבעט קראַפט פון די רוסישע נאַווי אין די מעדיטערראַנעאַן ים אנגעהויבן אין קסנומקס יאָר. טיפּיקאַללי, מער ווי אַ טוץ שיפּס זענען אויף אַ ראָוטייטינג יקער אין דער געגנט. ביז אַהער, די גרעסטן שיפּס פון די רוסישע Fleet, געפֿירט דורך גרופּע אין די מעדיטערראַנעאַן, זענען שווער יאָדער מיסאַל קרוזער "Peter די גרויס" און די מיסאַל קרוזער "מאָסקווע" און "וואַריאַג" (די יענער, דער פלאַגשיפּ פון די Pacific Fleet, איז ליגן אין די מעדיטערראַנעאַן ים איז איצט).
שיפֿן און אַגזיליערי כלים פון די רוסישע נאַווי זענען ינוואַלווד אין אַפּעריישאַנז קעגן יסלאַמיסץ אין סיריע, וואָס איז געטראגן אויס בייַ די בקשה פון דעם פּרעזידענט פון די אַראַבער רעפּובליק באַשאַר על-אַסאַד זינט לעצט האַרבסט. פֿעיִקייטן "אַדמיראַל קוזנעצאָוו" לאָזן איר צו נוצן עס ווי אַ שיף ס קשר פאַרוואַלטונג, דיפּלויד אין די מזרח מעדיטערראַנעאַן, און זייַן לופט גרופּע קענען זיין אַקטיווייטיד צו דעקן די שלאָגן AIRCRAFT אַפּערייטינג אין די צפֿון פון סיריע.


text:
קיווי סטראבערי האט געשריבן:פארציילט מיר א חבר מיינער אז ער זוכט מיט ליכט א 5 שטוביגע דירה אין מאנסי פאר א נארמאלן פרייז, דערווייל הערט ער עפעס אבנארמאלע נאמבערס, 1900-2000 און העכער, פאר 1800 מוז שוין די דירה האבן עפעס א חסרון. איז דאס נארמאל? דריי פיר יאר צוריק האט מען נאך געקענט טרעפן פאר 1450-1500 א שיינע 5 רומיגע דירה, ווער איז שולדיג אין דעם? וואטס גאואינג אן היער?
וועלקאם טו בארא-מאנסי....
ווילסט טאקע וויסן וויאזוי עס האט זיך אנגעפאנגען?
א חבר מיינער האט געדארפט מופן פון א דריי צו א פינף רומיגע דירה פאר בערך צוויי יאר צוריק, די פרייזן זענען דאן געווען ביי 1550-1600, נאכן ארומזוכן אין די גאנצע שטאט, איז ער איינגעגאנגן אויף א 5 רומיגע דירה פאר 1600 על אף וואס דאס האט דאן געהייסן א געפעפערטע פרייז, מה עשה הקב"ה, איז געקומען א אינגערמאנשטיק פון דע בראאקליען, און געאפפערט 1650...!!!


text:
פוקס ווינס
דיטש די קאַווע און באַקומען אייער טעגלעך דאָזע אָף פאָקסין ווינס סלאָץ אַז גיט איר די קיק איר דאַרפֿן צו בלייבן Fresh און אַקטיוו
אלץ געחידושט וואָס די קאַווע מאַשין איז אַזוי קאָמפּליצירט צו אַרבעטן, אַ גוט קאַווע איז קיינמאָל גרינג צו מאַכן און עס טוט נישט געבן איר עפּעס אויסערדעם אַ צייַטווייַליק דאָזע פון קיבעד. וואָס אַרן צו נעמען אַלע אַז מי צו צוגרייטן די גאנץ גלעזל פון קאַווע בשעת מיר האָבן עפּעס פיל בעסער.
גיין פאָרויס און באַקומען אָנליין צו שפּילן די לעצט דרוק בוסטער דורך קאַסינאָ וק וואָס איז אָנליין סלאָץ Free באָנוס. עס האט די קיבעד דאָזע וואָס וועט העלפֿן איר בלייַבן פריש און אַקטיוו איבער דעם טאָג און איר קיינמאָל וויסן, מיט דאַמע גליק אויף דיין זייַט, עס זאל זיין אַ געלעגנהייַט פון איר טאן אַ פּלאַץ מער ווי נאָר געטינג אַ קיבעד דאָזע.
Getting Foxy Is The Way To Go Online Slots Free Bonus – שפּיל איצט!
ווען איר אָנהייב פּלייינג פאָקסין ווינס סלאָץ איר וועט באַמערקן אַז דיין מאַסקאַט וועט זיין אַ קיוט און מאָדנע פוקס אַז קוקט ווי עס ס 'גלייַך אויס פון אַ קידס טעלעוויזיע ווייַזן און וועט האַלטן איר ענטערטיינד. עס וועט האַלטן איר אַמיוזד מיט זייַן אַנטיקס רובֿ פון די צייַט. ווייַל פון וואָס, פאָקסין ווינס ווידער שפּעלטל איז דערענדיקט אָן דעם קיוט קליין מאַסקאַט.
דעם פוקס וועט העלפן איר באַקומען אָנליין סלאָץ פּאָטער באָנוס, אַ טאָן פון גיכער דורך ברענגען די ווילד קאָרט צו די טיש. ער וועט באַשטימען עס אַרויף און טאָן עפּעס נייַ מיט די יגזיסטינג סדר נאָר אַזוי אַז עס זאל פאַרגרעסערן דיין גיכער פון אַ מאכן אַ גאנץ רודערן און זיין אַ געווינער.
ניט קיין געלט, ניט קיין פּראָבלעם
האט מיר דערמאָנען אַז קאַסינאָ וק גיט אַ דעמאָ מאָדע אין פאָקסין ווינס סלאָץ? ווו Fox ווינס רירעוודיק סלאָץ, גיט איר די געלעגנהייַט צו שפּילן די דעמאָ מאָדע פֿאַר ווי לאַנג ווי איר ווינטשן. אַמאָל איר באַקומען אַ געדאַנק פון די וועג די שפּיל איז מענט צו זיין פּלייַעד, איר קענען באַשטימען צו פּלייינג מיט פאַקטיש געלט.
עס ס אַלע וועגן די געלט
אַמאָל איר ניטאָ דורך מיט דער דעמאָ מאָדע פאָקסין ווינס סלאָץ דורך קאַסינאָ וק וועט באַקומען איר צו דער עמעס האַנדלען. איר זאל נאָר מאַכן געלט, ניט געראַנטיז. נאָך פּלייַטימע איז איבער, עס איז צייַט צו באַקומען צו דער עמעס האַנדלען, אַזוי ציען אַרויף דיין סאַקס און באַקומען גרייט פֿאַר אַ פּאַסירונג. ווי צו שפּילן מיט פאַקטיש געלט? געזונט נאָר אַריבערפירן עטלעכע געלט אין דיין חשבון און אָנהייבן ראָולינג די מאַשין. אויב דאַמע גליק איז אויף דיין זייַט, איר קיינמאָל וויסן זי זאל נאָר באַקומען איר די נצחון איר פאַרדינען.
וואָס טוט אָנליין סלאָץ Free באָנוס דורכשניטלעכע?
ווי מיר זענען אויף די טעמע פון די מאַשמאָעס פון ווינינג און מאכן געלט אין פאָקסין ווינס סלאָץ. פאָקסין ווינס ווידער שפּעלטל אָפּשאַצונג אָנליין און פאָקסין ווינס ווידער שפּעלטל אָפּשאַצונג וועט געבן איר אַ דיטיילד געדאַנק ווי צו וואָס די שפּיל איז אַלע וועגן און ווי צו גיין וועגן עס. פאָקסין באַטאַרייע פאַל בוסץ אייער גיכער פון ווינינג. ומדריי די ראָד מער אָפֿט און איר זאלט פאַרגרעסערן דיין גיכער פון ווינינג אַז פילע נומערן פון מאל.
עס זאל זיין מאָומאַנץ ווען מר Fox וועט דערשייַנען אין פראָנט פון דיין פאַרשטעלן און געבן איר אַ שיין באָנוס. אַ טאָפּ אָנגעפילט מיט גאָלד קאָינס וועט אָנהייבן אָווערפלאָווינג און מר Fox ווייל די אָנגענעם באַגלייטער אַז ער שטענדיק איז וועט וואַרפן עטלעכע רעכט בייַ איר נאָר אַזוי אַז די נומער אין אייער סומע אָפּטיילונג וועט גיין אַרויף דורך אַ פּאָר פון דידזשאַץ.
וועגן צו מאַכן די צאָלונג
איר קען מאַכן די צאָלונג אין פילע וועגן. צו הנאה אָנליין סלאָץ פּאָטער באָנוס, קאַסינאָ וק וועט העלפן איר מאַכן די צאָלונג פֿאַר פאָקסין ווינס רירעוודיק שפּעלטל דורך דעביט קאַרדס, קרעדיט קאַרדס, אָנליין אַריבערפירן, לידינג רירעוודיק וואָלאַץ און פילע אנדערע פינאַנציעל אינסטיטוציעס צו פּאַסן דיין דאַרף און קאַנוויניאַנס. איר קענען אַפֿילו באַצאָלן דורך טעלעפאָנירן רעכענונג אָדער אַוועקלייגן דורך טעלעפאָנירן רעכענונג סלאָץ.
דו זאלסט נישט וואַרטן, גיין פאָרויס און שפּיל פאָקסין ווינס סלאָץ צו שטעלן דיין גליק צו אַרבעט און מאַכן די מערסט פון די צייַט איר האָבן. די צוגעגעבן באָנוס וואַרפן אַוועק די קאַווע מאַשין און באַקומען אייער דאָזע פון קיבעד פון דעם שפּעלטל שפּיל בייַ דיין זייער אייגן קאַנוויניאַנס.
אָנליין סלאָץ Free באָנוס – האַלטן וואָס איר געווינען מיט קאַסינאָ וק


text:
לאנדאנער אויג
דער לאנדאנער אויג (ענגליש: London Eye), אויך גערופן דערמילעניום ראָד, וואס איז הויך 135 מעטער, איז דער העכסטער פֿעריס ראד אין אייראפע, און ביז יאר 2006 איז געווען דער העכסטער אין דער וועלט. דער ראד געפינט זיך אויפן דרום ברעג פונעם טעמז אין דערם לאנדאנער בארא פון לאמבעט, לאנדאן, ענגלאנד, צווישן וועסטמינסטער בריק און האגערפארד בריק, קעגן איבער דעם פאלאץ פון וועסטמינסטער – דער היים פונעם בריטישן פארלאמענט.
די ארכיטעקטן דייוויד מארקס און דזשוליא בארפילד האבן געפלאנעוועט דעם לאנדאנער אויב. דער ראד האט 32 פארמאכטע טעמפעראטור-רעגולירטע פאסאזשירן קעמערלעך, וואס זענען גערופן "שויטן"; יעדער שויט האט פלאץ פאר 25 פאסאזשירן, און סך הכול קענען 800 פאסאזשירן פארן אין ראד אין איין צייט. דער ראד דרייט זיך מיט א גיך פון 0.9 קילאמעטער א שעה אומגעפער; א פאסאזשירן פאד דרייט זיך אינגאנצן ארום דעם ראד יעדע האלבע שעה.
דער ראד ברויכט זיך נישט אפשטעלן פאר די פאסאזשירן ארויפצושטייגן. דער ראד גענוג פאמעלאך כדי די פאסאזשירן זאלן קענען אריינגיין אין א פאד און ארויסגיין פון אים בשעת ווען דער ראד גייט ווייטער.
דער ראד איז געבויט געווארן אין טיילן, וואס מ'האט זיי אריבערגעפירט אויף טראטוועס אויפן טעמז צו זיין ארט, וואו מ'האט אים צוזאמענגעשטעלט ליגנדיק און דערנאך האט מען אים אויפגעהויבן פאוואליע 2 גראד א שעה, ביז ער האט דערגרייכט א ווינקל פון 65 גראד. דער ראד איז געבליבן אזוי ביז מ'האט געענדיגט בויען די באזע, און נאכהער האט מען אויפגעהויבן דעם ראד צו זיין ארט.
דער לאנדאנער אויג האט געעפנט אפיציעל דעם 31סטן דעצעמבער 1999 דורכן דעמאלסדיקן פרעמיער מיניסטער טאני בלער.


text:
______________________________________________________________
הומאר
א געשמאקע טרויקע
זי האט זיי אין באד!
,דער מאמענט' איז די איינציקע צייטונג מיט א הומאר-סעקציע אין גאנצן אויף יידיש!
לייענט און לאכט!
__________________________________________________________________________________________
דער אלוועלטלעכער משוגעים-פארבאנד
משוגעים אויף צולהכעיס
_______________________________________________________________
א חסיד מיט א מחיצה
_ די משיחטע דערקלערט פון אומאן, וואו זי זיצט אין טומאן פארן בית-מדרש אויף איר חשוב, ווייס אייזעלע, אז די לייענער פון ,דער מאמענט', וואס קלאגן זיך, אז מ'נוצט צו פיל לשון-קודש אין אונזער צייטונג זיינען לאנגע לאקשן!זי דערקלערט אין טלית און קיטל, אז מיר דארפן באשיטן און באשפרענקלען אונזער פובליקאציע מיט נאך מער לשון-קודש!
מיר טארן ניט דרוקן קיין פאטא פון דער משיחטע, ווייל זי איז די פרימסטע אשית-חיל אויף דער וועלט. זי לאזט זיך ניט פאטאגראפירן. מ'טאר ניט! די, וואס ווילן וויסן ווי אזוי זי משיחטע זעט-אויס וועלן דארפן ווארטן אויף משיח! תיקו!
ריידנדיק וועגן משיח! מיר קענען א חסיד, וואס איז אזוי פרום, אז ווען ער האט תשמיש-המיטה טראגט ער א שטריימל און נוצט א מחיצה!
מיר טארן ניט דרוקן קיין פאטא פון דער משיחטע, ווייל זי איז די פרימסטע אשית-חיל אויף דער וועלט. זי לאזט זיך ניט פאטאגראפירן. מ'טאר ניט! די, וואס ווילן וויסן ווי אזוי זי משיחטע זעט-אויס וועלן דארפן ווארטן אויף משיח! תיקו!
ריידנדיק וועגן משיח! מיר קענען א חסיד, וואס איז אזוי פרום, אז ווען ער האט תשמיש-המיטה טראגט ער א שטריימל און נוצט א מחיצה!
______________________________________________________________
ברוגז אויפן אלכעמיסט!
_ דער אמת איז נאך מאדנער פון דער פיקציע!
מיר האבן דערהאלטן א בריוו פון א לייענער, וואס איז אלט געווארן 100 יאר מיט א מאנאט צוריק און איז איצט אלט 19 יאר! ער קלאגט זיך ווי א מזיק און פארשעלט ווי דער שטן דעם אלכעמיסט, וואס האט אים אפגעשאנקען די יוגנט. ,זאל ער גיין צום שווארץ-יאר! א רוח אין זיין טאטנס! א קלאג און א בראך צו די יארן!' זידלט ער אן דעם כשוף-מאכער מיטן צויבער-געטראנק.
,נו, וואס קלאגסט דו, בחורל? דו ביסט ווידער אמאל יונג!'
,כ'ווייס אבער אויפן עולם-השקר איז קיין יושר ניט דא! כ'קאן ניט באקומען מיינע פענסיע- און פארזיכערונגס-טשעקן און סובסידיעס, ווייל קיינער גלויבט ניט, אז כ'בין באמת א זקן. כ'קאן ניט נוצן מיינע קרעדיט- און באנק-קארטלעך, ווייל איצט זע איך אויס אין גאנצן אנדערש. כ'וועל מוזן גיין ארבעטן ווידער אמאל און זיך מאטריקולירן אין אוניווערסיטעט. א גזלן און א טייוול איז דער אלכעמיסט, יש"ו!'
ס'דאכט זיך, וואס מ'זאל ניט טאן און וויפל מ'זאל זיך ניט באמיען, קאן מען קיינמאל ניט באפרידיקן געוויסע פארשוינען. ס'שיינט, אז פאראן אזעלכע, וואס זיינען קיינמאל ניט צופרידן, טראץ דעם, וואס מ'שענקט זיי דאס טעלערל פון הימל, דעם מקור-חיים!
______________________________________________________________________________________________
מיר האבן דערהאלטן א בריוו פון א לייענער, וואס איז אלט געווארן 100 יאר מיט א מאנאט צוריק און איז איצט אלט 19 יאר! ער קלאגט זיך ווי א מזיק און פארשעלט ווי דער שטן דעם אלכעמיסט, וואס האט אים אפגעשאנקען די יוגנט. ,זאל ער גיין צום שווארץ-יאר! א רוח אין זיין טאטנס! א קלאג און א בראך צו די יארן!' זידלט ער אן דעם כשוף-מאכער מיטן צויבער-געטראנק.
,נו, וואס קלאגסט דו, בחורל? דו ביסט ווידער אמאל יונג!'
,כ'ווייס אבער אויפן עולם-השקר איז קיין יושר ניט דא! כ'קאן ניט באקומען מיינע פענסיע- און פארזיכערונגס-טשעקן און סובסידיעס, ווייל קיינער גלויבט ניט, אז כ'בין באמת א זקן. כ'קאן ניט נוצן מיינע קרעדיט- און באנק-קארטלעך, ווייל איצט זע איך אויס אין גאנצן אנדערש. כ'וועל מוזן גיין ארבעטן ווידער אמאל און זיך מאטריקולירן אין אוניווערסיטעט. א גזלן און א טייוול איז דער אלכעמיסט, יש"ו!'
ס'דאכט זיך, וואס מ'זאל ניט טאן און וויפל מ'זאל זיך ניט באמיען, קאן מען קיינמאל ניט באפרידיקן געוויסע פארשוינען. ס'שיינט, אז פאראן אזעלכע, וואס זיינען קיינמאל ניט צופרידן, טראץ דעם, וואס מ'שענקט זיי דאס טעלערל פון הימל, דעם מקור-חיים!
______________________________________________________________________________________________
א שדכנים-שטרייק!
בעסער א שדכן מיט א ביקס...
איידער א כלה אן א חתן!
ער איז א פרידלעכער מענש!
דער זשורנאליסט האט געפרעגט
דעם רייכסטן אויף דער וועלט מענש:
,ווער זיינען אייערע גרעסטע שונים?'
,קיין פיינט האב איך ניט.
כ'האב זיי באגראבן לאנג צוריק!'
ער איז א פארשאלטענער!
פארשאלטן האט מען אים מיט דער פארכישופטער בארירונג:
וואס נאר ער בארירט פארוואנדלט זיך אין גאלד!
ער קאן שוין מער ניט האבן קיין "סעקס". די נקבות פארוואנדלען זיך אין גאלד, ווען ער טאפט זיי מיט ליבשאפט.
ביים בר-מזל אין שטוב שטייען א שיינע פאר גאלדענע סטאטועס - זיינע ליבהאבערינס. און ער באקלאגט זיך!? אזא יאר אויף אונז!
איין אונץ גאלד איז איצט ווערט וויפל דאלאר?
דער קעלנער איז א שוויצער!
א יידישער רעסטאראן מיט ,העפלעכע' קעלנער:
דער גאסט ביים טיש האט גענומען איבערגעבן דעם קעלנער וואס ער וויל עסן. אין מיטן ד'רינען האט אים דער אלטער קעלנער איבערגעהאקט מיט א קרומער מינע: ,ר' ייד! ווי לאנג האט איר בדעה צו פלאפלען? כ'שטיי דא צו פארשרייבן אייער באשטעלונג און ניט אייער גאנצע לעבנס-געשיכטע!'
דאס יינגעלע האט באשטעלט די בלינצעס מיט קעז און א גלעזל מילך מיט קאקאו. ער האט געבעטן ביים קעלנער ,שאקאלאדענע מילך'.
דער קעלנער האט געפרעגט: ,שיין קינד, דו ווילסט אפשר ,טשאקאלעט מילק'?'
דאס יינגל האט געזאגט: ,כ'וויל מילך מיט קאקאו. אבער, הער קעלנער, ווי האט מען אמאל געזאגט פארן קריג ,שאקאלאדענע מילך' אין ווארשע?'
דער קעלנער האט געענטפערט: ,טשאקאלעט-מילק'!'
,אפשר ווילט איר דעם קאוויאר מיט שאמפאניער?'
פרעגט דער קעלנער.
,ניין, נאר א הייסע בולקע מיט פרישער פוטער!'
ענטפערט דער גאסט.
מתנגדים!
א שטורעם אין א גלאז טיי?
די טיי-טרינקער אין דער טיי-פארטיי
געניסן בעת דער טיי-שטונדע פון א טיי-געזעלשאפט
א טיי-געזעלשאפט אין מישיגען:
א מישיגענער טיי-שטונדע!
שלמה מיכאעלס שפילט
שעיקספירס ,קעניג ליר':
פארטייטשט און פארבעסערט אויף יידיש!
א שירעם-טאנץ
דאס שיר-השירים אדער שיר-השירעם?
די קאפעליע שפילט און ער לאזט זיך וואויל גיין
טאנצנדיק מיט די מחותנים:
טאנץ, מחותנעסטע,
טאנץ א מצוה-טאנץ!
ער האט פארלוירן זיין הארץ אין דער מקוה!
ער איז דער רעטונגס-שווימער אין דער מקוה.
א שמחה אין דער מקוה
ער שרייט חי-וקים פון הויכע פענסטער:
,נידער מיט דייטשמעריזמען!
שרייבט ניט ,פארשפרעכן'! שרייבט ,צוזאגן'.
אנשטאט ,צייגן' שרייבט ,ווייזן''.
מיין ווייב די אידישיסטקע!
,ווייבל מיינס', האב איך געזאגט, ,איך לאד דיך איין אין בעט. איך וויל דיר צייגן מיין נאקעטן קערפער'.
"ביסט, נעבעך, א גולם א דייטשמעריסט! אויף אידיש זאגט מען: ,איך פארבעט דיך אין בעט. איך וויל דיר ווייזן מיין נאקעטן גוף!'
א חסידישע בערזע אדער תשובה-עקספרעס?
דער תענית אסתר אדער די טענות אסתר?
ס'איז א רבנישע וועלט!
אז מ'פרעגט א שאלה ווערט זי טרייף:
די שיקסע ביים רב קאן אויך פסקענען א שאלה!
,קאק-אייד דזשעני' און ,סעידי טשינקס'1
אוי, געוואלד! אוי, געשריגן...
מיט א שיקסע מעג מען ליגן!
_____________________________________________________________
ס'איז א קורווישע וועלט!
ושתי - די ערשטע פעמיניסטקע
וואס זיינען זיי ברוגז אויף מיר?
כ'האב זיך אפגעזאגט צו טאנצן נאקעטערהייט!
כ'בין די צניעותדיקע!
די דרעק-יענטע אסתר איז שולדיק!
זי האט זיך געוויזן די סחורה
אויף א שיינקייטס-קאנקורענץ.
און נאך ערגער...
האט זי חתונה געהאט מיט א שקץ!
געוואלד!
די באבע פארקאכט א קאשע!
"
,נו, ר' משה, ווי זאגט מען א סומאטאכע אויף יידיש?'
,אן אומרו, אודאי!' ענטפערט ר' יעקב.
,שטעלט מיר צו א זאץ מיט אומרו?'
,ביי יעקב'ן און משה'ן אין שטוב
קומען כסדר פאר אומרוען צווישן מאן און ווייב!'
,נו, ר' משה, ווי זאגט מען א סומאטאכע אויף יידיש?'
,אן אומרו, אודאי!' ענטפערט ר' יעקב.
,שטעלט מיר צו א זאץ מיט אומרו?'
,ביי יעקב'ן און משה'ן אין שטוב
קומען כסדר פאר אומרוען צווישן מאן און ווייב!'
*דאנערשטיק ביי נאכט איז אן אלטער מנהג!
*,דאנערשטיק ביי נאכט איז אן אלטער מנהג' איז א פאלקסליד וועגן א מאן און ווייב, וואס אמפערן זיך יעדן דאנערשטיק ביי נאכט בשעת זי גרייט זיך אויף שבת.
שדכנות-קרבנות!
זי דרייט זיך א ספאדעק!
און ער האקט א טשייניק!
ניין, ניין, מיין פרעכטיקע,
דיין מזל איז א נעכטיקער!
זיי לעבן ווי גאט אין אדעס!
זיי זיצן אויף דער טעראזע
ווי גראף פאטאצקי
און טרינקן וויסאצקיס טיי
אלע טאג דענקט ער און קוועטשט די באנק!
א בעל-מחשבות
____________________________________________
אויפן גנב ברענט דאס היטל: ער פינטלט-אויס די קארטן
דער גנב אויפן ברית:
ער מלט די קארטן
דער סקאנדאל אין יאר 2000 ארום די פרעזידענט-וואלן:
דער ריכטער קאנטראלירט, צי דאס קארטל איז ,אפגעמלט'.
______________________________________________________________
ער האט
מאזאליעס אויף דער צונג!
ער רעדט טעלעפאניש ווי א מזיק
מ'האט אמאל געטרוימט פטור צו ווערן פון די טעלעפאניסטקעס און שרייבמאשין-קלאפערקעס!
שטעלט זיך פאר! א וועלט מיט גאסן-טעלעפאניסטן און שרייבמאשיניסטן (טעקסטערס)!א בראך צו די יארן!
די זשורנאליסטן האבן געפרעגט דעם פרינץ,
ווי אזוי ס'געפעלט אים
וואוינען אזוי פיל יארן אין פאלאץ.
,כ'בין א ,בארדער' ביי מיין ווייב!'
האט ער דערקלערט.
דער פאטער איז ,א בארדער' ביי זיין ווייב
און ער איז א... בחור אויף קעסט!
אשר בחור בנו מיכל העמים
ונתן לנו את תורתו...
ווי ס'קריסטלט זיך, אזוי יידלט זיך!
ניט קיין הספד?
אין בית-תפילה האבן זיך פארזאמלט טויזנט מענשן אויף דער לויה פון א באקאנטן עושר. דער רב האט געבעטן, אז מ'זאל זאגן א גוט ווארט אויפן פארשטארבענעם געשעפטסמאן.
דער עולם האט געשוויגן. קיינער האט קיין ווארט ניט געזאגט.
דער רב האט געטאדלט די אבלים: ,צווישן טויזנט מענשן, קאן קיינער קיין גוט ווארט ניט זאגן אויף דעם מענש? קיינער וועט ניט מספיד זיין דעם פארשטארבענעם?'
איין אבל האט אויסגערופן: ,כ'קאן זאגן עפעס גוטס!' ער איז ארויפגעלאפן אויף דער בינע און זיך גענומען אין האנט דעם מיקראפאן, דערקלערנדיק: ,זיין ברודער איז נאך ערגער!'
ֹ____________________________________________________________________________________________
דער עולם האט געשוויגן. קיינער האט קיין ווארט ניט געזאגט.
דער רב האט געטאדלט די אבלים: ,צווישן טויזנט מענשן, קאן קיינער קיין גוט ווארט ניט זאגן אויף דעם מענש? קיינער וועט ניט מספיד זיין דעם פארשטארבענעם?'
איין אבל האט אויסגערופן: ,כ'קאן זאגן עפעס גוטס!' ער איז ארויפגעלאפן אויף דער בינע און זיך גענומען אין האנט דעם מיקראפאן, דערקלערנדיק: ,זיין ברודער איז נאך ערגער!'
ֹ____________________________________________________________________________________________
כדי צו פארשטיין...
דער פראפעסאר האט טעלעפאניש פארגעלייענט דער אקטריסע א צאל פראגמענטן פון עטלעכע דערציילונגען. ער האט איר רעציטירט י. ל. פרצעס "ווי אזוי די וואלד-ישיבה איז בטל געווארן", פון פרץ מארקישס סאוועטישן ראמאן "דור אויס, דור איין", א פאראגראף פון אן אמעריקאנער יידישער צייטונג און ענדלעך א פראגמענט פון א מעשה פון סאוועטיש-יידישן שרייבער איציק קיפניס.
זי האט באמערקט איר חבר:,כדי צו פארשטיין, וואס פרץ דערציילט, מוז מען זיין א בעל-עברית;
אום צו וויסן, וואס מארקיש שרייבט, דארף מען זיין א מומחה אין רוסיש;
כדי צו באנעמען, וואס מ'גיט-איבער אין דער צייטונג, מוז מען קענען א גוטן ענגליש;
און וואס קיפניס שרייבט איז אין גאנצן ניט קיין יידיש – דאס איז ביראבידזשאניש!
א יידישע פריזירעריי
ד"ר פישביין האט געפירט מיט צבי הירש סארקין א שמועס אויף אזא געמיינעם, מיאוסן זשארגאן מיט אלע מליצות. ,ר' הירש, ווען איז געווען דאס לעצטע מאל, וואס דו האסט געהערט אזא היימיש, רייך לשון?' האט ד"ר פישביין געפרעגט.
,דאס לעצטע מאל איז געווען מיט 60 יאר צוריק אין ריגע, ווען אין 1945 נאכן חורבן בין איך געגאנגען זוכן קרובים אין דער אמאליקער יידישער געגנט', האט הירש געענטפערט, צוגעבנדיק, ,אין א פאריק-מאכערסקע האב איך זיך ארייגעכאפט צו 16 יאר. די צוויי פריזירער, גראביאנעס פון א גאנץ יאר און אן שום מאס, האבן גערעדט צווישן זיך יידיש, ניט וויסנדיק, אז כ'בין א ייד. זיי האבן גערעדט אזוי געמיין, גראב און מיאוס, ס'האט זיי געפערלט פון פיסק אזא מין ניבול-פה און פאסקוטסטווע, וואס ס'האט זיך מיר פארדרייט דער קאפ און ס'האבן זיך מיר פאררויטלט די באקן פאר בושא. דאס איז געווען דאס לעצטע מאל, וואס כ'האב געהערט אזא לשון!'
ד"ר פישביין האט געפירט מיט צבי הירש סארקין א שמועס אויף אזא געמיינעם, מיאוסן זשארגאן מיט אלע מליצות. ,ר' הירש, ווען איז געווען דאס לעצטע מאל, וואס דו האסט געהערט אזא היימיש, רייך לשון?' האט ד"ר פישביין געפרעגט.
,דאס לעצטע מאל איז געווען מיט 60 יאר צוריק אין ריגע, ווען אין 1945 נאכן חורבן בין איך געגאנגען זוכן קרובים אין דער אמאליקער יידישער געגנט', האט הירש געענטפערט, צוגעבנדיק, ,אין א פאריק-מאכערסקע האב איך זיך ארייגעכאפט צו 16 יאר. די צוויי פריזירער, גראביאנעס פון א גאנץ יאר און אן שום מאס, האבן גערעדט צווישן זיך יידיש, ניט וויסנדיק, אז כ'בין א ייד. זיי האבן גערעדט אזוי געמיין, גראב און מיאוס, ס'האט זיי געפערלט פון פיסק אזא מין ניבול-פה און פאסקוטסטווע, וואס ס'האט זיך מיר פארדרייט דער קאפ און ס'האבן זיך מיר פאררויטלט די באקן פאר בושא. דאס איז געווען דאס לעצטע מאל, וואס כ'האב געהערט אזא לשון!'
אזא יאר אויף מיר! (און אויך אויף אייך!)
הערט א מעשה, וואס איז געשען טאקע מיט ממתקים!
אז כ'זאל באקומען נאר איין דיים פאר יעדן מאל, וואס מ'האט געזאגט אויף מיר א שלעכט ווארט, וואלט איך שוין געווען נאך רייכער ווי ביל געיטס!
סארא פעילין ארט ניט וואס מ'זאגט אויף איר. דער סאמע טאג, וואס איר בוך איז דערשינען, האבן זיך אויספארקויפט א מיליאן עקסעמפלארן, צעכאפט געווארן ווי מצה-וואסער, א גאלדענער שלאגער! דער פארלאג האט געדארפט דרוקן תיכף-ומיד נאך א מיליאן עקזעמפלארן, א גאנץ-נייע אויפלאגע. געהערט א מעשה?
אן שום זארגן גייט זי זיך שפאצירן מיט א שמייכל, בשעת מ'חוזקט-אפ פון איר, דערפאר ווייל יעדעס מאל. וואס מען קריטיקירט אדער פארשעלט זי, לייגט זי אריין אין קעשענע נאך א שיינע פאר קאפקעס.
אין לעבן, וואו נאר כ'בין געשטאנען און וואו נאר כ'בין געגאנגען, האט מען מיך באעוולט און דערפאר האב איך באקומען קדחת. און נאך ערגער: די וואס האבן מיך געקריוודעט האבן געוואלט, אז איך זאל זיי צאלן פארן אגמת-נפש, וואס זיי האבן מיר פארשאפט.
ישר כוח, סארא פעילין! ישר כוח, סארא פעילין!
אז כ'זאל באקומען נאר איין דיים פאר יעדן מאל, וואס מ'האט געזאגט אויף מיר א שלעכט ווארט, וואלט איך שוין געווען נאך רייכער ווי ביל געיטס!
סארא פעילין ארט ניט וואס מ'זאגט אויף איר. דער סאמע טאג, וואס איר בוך איז דערשינען, האבן זיך אויספארקויפט א מיליאן עקסעמפלארן, צעכאפט געווארן ווי מצה-וואסער, א גאלדענער שלאגער! דער פארלאג האט געדארפט דרוקן תיכף-ומיד נאך א מיליאן עקזעמפלארן, א גאנץ-נייע אויפלאגע. געהערט א מעשה?
אן שום זארגן גייט זי זיך שפאצירן מיט א שמייכל, בשעת מ'חוזקט-אפ פון איר, דערפאר ווייל יעדעס מאל. וואס מען קריטיקירט אדער פארשעלט זי, לייגט זי אריין אין קעשענע נאך א שיינע פאר קאפקעס.
אין לעבן, וואו נאר כ'בין געשטאנען און וואו נאר כ'בין געגאנגען, האט מען מיך באעוולט און דערפאר האב איך באקומען קדחת. און נאך ערגער: די וואס האבן מיך געקריוודעט האבן געוואלט, אז איך זאל זיי צאלן פארן אגמת-נפש, וואס זיי האבן מיר פארשאפט.
ישר כוח, סארא פעילין! ישר כוח, סארא פעילין!
זיגמונט פרייד האט דערקלערט ביי דער גסיסה:
איך האב שוין איבערגעטראכט און באשלאסן,
אז די מאמע איז ניט שולדיק.
לאכן איז געזונט. דאקטוירים הייסן לאכן!
אונזער קארעספאנדענט פון אוגאנדע:
דער נאר שטופט אים!
______________________________________________________________
ווערטערשפילן
______________________________________________________________
רבנישע חכמות
______________________________________________________________
רבנישע וויכוחים
אינפלאציע
נו, רבי: פארוואס אין משך פון טויזנט יאר מזרח-אייראפע
איז געווען נאר איין גאון, דער ווילנער גאון.
און איצט דא אין אמעריקע איז יעדער רב א גאון?
"אינפלאציע!"
האט געענטפערט דער אלטער מתנגדישער רב.
מיט דער נאכט ווערט ער וואס אמאל קליגער!
דער ייד האט געלערנט א גאנצע נאכט תורה.
מיט דער נאכט איז דער בחור געווארן וואס אמאל קליגער.
ביי דער שקיעה איז ער געווען נאר א ווייסער, א מבין-בבין-השמשות.
מיט א פאר שעהען שפעטער ארום 8 אזייגער
איז ער געווארן א חכם-בלילה.
און ארום האלבער נאכט איז ער געווארן א גאון-בחצות!
עמוד!
א יידישע לייזונג פון דער קולטור-קאמף אין אפריקע!
סוכות אין יאפאן!
דער ייד עסט סוקי-יאקי אין יאקיס סוכה!
בודק חמץ:
זי כשרט די ציינער אויף פסח
וואס פאר א שיין פארפאלק! קוקט זיי אן...
ער איז א קנאקער אן א נון
און זי א מלכה אן א למד
דו ביסט געווען מיט א קרעמל יידן
ביי גאלדשטיינ'ען אין קרעמל
אדער ביי סטאלינ'ען אין קרעמל?
חבר ברעזשנעוו!
זאל נאר ווערן פון דיין קרעמל
וואס ס'איז געווארן פון מיין קרעמל!
א. וואס איז דער מער ביים מער מיטן מערן די מערן פון מערן?*
ב. ביים ניסן אין ניסן געניסט דער גענאסע פון ניס מיט ניסים.*
ג. אין טבת אין דער טיבה האט טוביה א טאווה צו טובות.*
אויפקלערונגען:
א.וואס איז שלעכט ביים ים מיטן פארגרעסערן די צאל קאראטן פון מאראוויע?
ב. אין חודש ניסן ביים געבן א ניס האט דער "חבר" הנאה פון ניסלעך מיט וואונדערן.
ג. אין חודש טבת אין דער ארכע האט טוביה אנויגונג צו טאן געפעליקייטן.
ישר כוח, יאשקע קורח!
_____________________________________________________________
יידיש און יידישלעך
_____________________________________________________________
י
דער רבי מעג!
מעדיטאציע מיט תפילה (אדער טבילה?) אויף א כוואליע-ברעט!
א פראגע פון באלאנס?
בהמה-שכל
דער בחור ווייסט ווי א קו פון מיטוואך:
דו פארשטייסט א קרענק? די קו איז אויס מענש.
ס'איז דאס ווילדע קו-משוגעת! די קראנקהייט,
וואס מאכט משוגע די בהמות אין אייראפע.
אין אלטן לאנד אויף צו להכעיס
טאנצט א שווארצער מיט א ווייסן תחת!
זי טראכט פון ,סעקס'!
"נו, יענטע, וואס טראכטסט דו פון ,סעקס'?"
"סעקס!
ס'איז דאס עלעגאנסטע געשעפט אויף דער 5טער אוועניו!"
*,סעקס' איז א ווערטערשפיל וועגן אוניווערסאלן מאגאזין ,סאקס'
ניו-יארק איז א מאדנע מעטראפאליע!
אין האטעל פלאזע ביים פארק
איז דער שווייצער א רומענער!
פראנקרייך איז א אן עלעגאנט לאנד:
דארט רעדן אויך די גאסן-קערער פראנצויזיש!
זינגט זשע מיר א לידעלע אויף יידיש! 1
צוויי יידענעס, ביידע אלט 90 יאר און ביידע ניי-פארהייראטע מיט בני-תשעים, זיינען געזעסן אויף א גאסן-באנק ביי דער פלאזשע אין מיאמי.
,נו, יענטע, וואס האבן דו און דיין מאן געטאן נאך דער חתונה?'
,מיר זיינען געזעסן אויפן בעט אין האטעל-צימער און געזונגען די גאנצע נאכט יידישע לידער!'
,און דו, יאכנע? וואס האבן דו און דיין מאן געטאן?'
,מיר האבן געטאן דאס זעלבע. די אלע יידישע לידער האבן מיר אבער שוין לאנג צוריק פארגעסן. מיר האבן נאר געהאט ,סעקס'!'
,נו, יענטע, וואס האבן דו און דיין מאן געטאן נאך דער חתונה?'
,מיר זיינען געזעסן אויפן בעט אין האטעל-צימער און געזונגען די גאנצע נאכט יידישע לידער!'
,און דו, יאכנע? וואס האבן דו און דיין מאן געטאן?'
,מיר האבן געטאן דאס זעלבע. די אלע יידישע לידער האבן מיר אבער שוין לאנג צוריק פארגעסן. מיר האבן נאר געהאט ,סעקס'!'
אויס שידוך!
מיין ווייב האט געוואלט, אז בשעת באציאונגען זאל איך זיך אירצן מיט איר און זי באהאנדלען מיט א יידישן דרך-ארץ.
דער מוח-דאקטאר, וואס האט אונז באטראכט האט געפרעגט: ,ווי אזוי האט מען באציאונגען אויף "דו" מיט דרך-ארץ? דער סעקס' איז אזא ניט-איידעלער, שנעלער אקט!'
__________________________________
שבתדיקע פאפיראסן!
א פרומיאק אין משוגויים-הויז שטייט שבת אין מיטן זאל און רויכערט א פאפיראס. דער דאקטאר לויפט-צו צו אים און פרעגט: ,דאס מעג מען? איר זייט פרום און איר רויכערט שבת?'
,הער דאקטאר, האט איר שוין פארגעסן? כ'בין משוגע!'
ער קומט פון מישיגען...
דער וואס שטאמט פון מישיגען איז
א מישיגענער!
די ,גרינע' קוזינע* וויל זיך אויסלערנען ענגליש.
,גיי קוק אויף "טעלעוויזשען', שלאגט די טאנטע פאר.
,א מאדנע, טאנטע! ווי אזוי לענרט מען זיך אויס ענגליש
דורכן קוקן אויף די וואס ווישן טעלער?'
*,די גרינע קוזינע' איז אן אמעריקאנער ליד וועגן אימיגראנטן.
דער בעל-תרגום סעמי דעיוויס
די פאלאשן, די שווארצע בארגן-אידן אין עטיאפיע, האבן עולה רגל געווען מיט עראפלאנען קיין ישראל. אז זיי זיינען אנגעקומען קיין ירושלים, האט קיינער ניט פארשטאנען דעם מאדנעם טארגום וואס זיי רעדן. די מלוכה האט דעריבער געבעטן סעמי דעיוויס דזשוניאר פליען קיין ישראל, בכדי צו זיין א דאלמעטשער פאר די פאלאשן!
מחותנים אויף צו להכעיס!
יידישע האלץ-הענדלער אין די קארפאטן:
זיי גרייטן זיך צו באקענען מיט די נייע מחותנים!
א כעסן אן עקשן!
ברידער אויף צו להכעיס אין ניו-יארק
,צי האט איר איינגעלאדן דעם ברודער יעקב צו דער חתונה פון דיין טאכטער?' האט דער קונה געפרעגט ביים סוחר.
,ניין! כ'בין אויף אים אין כעס, נאך אמאל!'
,איר האט דאך אן אנדער ברודער, וואס האט אויך א געשעפט ניט ווייט פון דאנען, און מיט א פאר גאסן ווייטער פון יעקב'ן? אים האט איר אויך ניט פארבעטן?'
,יא, איר זייט גערעכט,' האט דער סוחר געענטפערט.
,און אייערע ברידער רעדן אויך ניט איינער מיטן צווייטן? אויך א שוועסטער האט איר?'
,יא, אבער זי לעבט אין קאלגארי אין קאנאדע,' האט דער סוחר באמערקט. ,אבער ר' ייד, וואס שווייגט איר איצט?'
,נו, איך כאפ זיך טרעפן! מיט דער שוועסטער רעדט איר,' האט דער קונד געלאכט, ,ווייל זי לעבט העט ווייט פון דאנען, ווייט גענוג צו האבן מיט אייך גוטע באציאונגען?"
____________________________________________________________________________________________
וואס ס'טוט זיך אין דער רעדאקציע
______________________________________________________________
ווען איר באזוכט ניו-יארק און אזבורי-פארק, ניו-דזשערזי,
באזוכט
,אלאן און סוזי'
,רעטרא-מאדע' * קליידער-געוועלב
זעט-אויס ווי א מאדע-מאדעל! פאר קראסאוויצעס און קראסאוועצן!
עלעגאנטע קליידער פאר פרויען און מענער פאר ביליגע פרייזן
סוזי רעדט יידיש!
416 Amsterdam Ave, New York, NY 10024 * 641 Cookman Ave, Asbury Park, NJ 07712
(212) 724-7445 * (732) 988-7372
www.allanandsuzi.net
allanandsuzi@aol.com


text:
כרמל טונעלן שאסיי
כרמל טונעלן שאסיי איז א שאסיי, וואס ווערט אויפגעבויט אין חיפה. די רוטע פונעם שאסיי איז אונטערן כרמל בארג, דורך פיר טונעלן. עס פאנגט זיך אן ביי די דרום מערבדיקע אריינגאנג אין שטאט, פון שאסיי 2, עס פארט פון דארט אריבער נאנט צו די קאמערץ צענטער גרענד קניון. עס פארט אריבער אין טונעלן אונטער בארג, ווי עס קומט ארויס צום אויבערפלאך, און אין נווה שאנן געגנט, וועט זיין איינפיר און ארויספיר וועגן, וואס וועלן פארבינדן די שטאט צום שאסיי. דערנאך פארט עס ווידעראמאל אריבער אין טונעלן, ווי עס וועט זי פארענדיקן ביים קריות קרייצוועג.
די שאסיי וועט זיין לאנג, זעקס און א האלב קילאמעטער, פון זיי זענען איבער פיר און א האלב טונעלן. עס וועט ווערן איינקאסירט וועגנגעלט, דורך צופארן איין טונעל זעקס שקל, צוויי צוועלף שקל. די טונעל איז הויך 20 פיס בערך, דערמעגלעכינג ברייטע לאסט אויטאס צו קענען אריבער פארן, איינער נעבן צווייטן.
דער ערשטער פלאן פון אויפבויען א טונעל, קומט פון דעם בריטישן מאנדאט. אבער ערשט אין די 1990ער יארן איז די פלאן ארויף אפן טיש, נאך מערערע פראבלעמען צווישן די געזעלשאפטן, און בענק, און אנדערע פראבלעמען האט מען זיך גענומען בויען די טונעלן און 2007, יעצט זענען שוין אלע טונעלן פארטיג, און אום 1טן דעצעמבער 2010 זענען די טונעלן געעפנט געווארן פארן פארקער, א האלב יאר פריער ווי געפלאנט.


text:
לעמבערג
לעמבערג (אױך לעמבעריק, אוקראיניש: ЛbBiB ,רוסיש: ЛbBoB ,פויליש: Lwów, ענגליש: Lviv, דייטשיש: Lemberg) הײסט הײנט לוויוו. זי איז די גרעסטע שטאט אין אסט-גאליציע, הײנט מערב-אוקראינע, און די הויפטשטאט פון דער לעמבערגער גובערניע.
היינט ווערט עס גערעכנט איינער פון די הויפט קולטורעלע צענטערן אין אוקראינע. די אַלטשטאָט פֿון לעמבערג יז א אונעסקא װעלטגעשיכטע פּלאַטץ.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די שטאָט האט געגרינדעט דער מלך דניאל פון גאליציע אינעם 13טער יארהונדערט און הייסט זיך אויפן נאמען פון זיין זון "לעוו", פרינץ פון וואהלין.


text:
דזשערי סיינפעלד
דזשערי סיינפעלד, אדער דזשעראם עלען סיינפעלד, איז א בארימטער אקטיאר, קאמיקער, און א סטענדאפיסט, געבוירן אין ניו יארק צו יידישע עלטערן, אויפן 29סטן אפריל 1954, אין ברוקלין, ער האט געווינען עטליכע פרעמיעס, פאר דער טעלעוויזיע סעריע, סיינפעלד.
זיין ארבעט האט ער אנגעהויבן, אין קליינע קלובן אין ניו יארק, און פון דארט האט ער פארגעזעצט די וועלט בארימטע סעריע, ווי ער לאכט אפ פון די איינרעדענישן פון דאס מענטשהייט. אזוי אויך האט ער פארעפנטליכט עטליכע ביכער, וואס זענען שטארק פאפולער.
ווי פריער דערמאנט, האט ער אנגעהויבן אין קליינע קלובן אין ניו יארק, נאכן פארענדיקן זיינע שטודיעס, פלעגט ער אויפטרעטן אין לאס אנדזשעלעס, דערנאך איז ער געווען גאסט אויף עטליכע נאכט פראגראמען, ווי דעיוויד לעטערמאן און אנדערע. אין יאר 1987 האט ער אנגעפאנגען מיט זיין אייגענע פראגראם.
ער און זיין שותף, לערי דעוויד א ייד פון ניו יארק, האבן צוזאמען געשריבן די סעריע, וואס לויט זיי איז עס געווען באזירט אויף גארנישט, און צוזאמען מיט די אנדערע קאסמא קרעמער, איליין בעניס, און דזשארדזש קאסטאנזא, אלע פיקטיווע כאראקטערן, ארויסגעגעבן די גרעסטע קאמישע סעריע, געשפילט צו ווערן אויף די אמעריקאנישע עקראנען.
היינט באשעפטיקט זיך סיינפעלד, מיט קליינע סטענדאפ אויפטרעטן, און קורצע רעקלאמעס, אויך איז ער געווען א שטימע אקטיאר פאר אנימירטע פראדוקציעס.
ער איז פארהייראט צו א געוויסע זשעסיקא סקלאר, און האט דריי קינדער.


text:
נייַ
גאַמעס 3 ד
ערשטער שפּיל אין 3 ד גראַפיקס ארויס ערשטער ניינטיז און געשווינד פארדינט פּאָפּולאַריטעט.איין טיטל שפּיל «3 ד» זאגט אַז איר האָבן צו ונטערטוקנ זיך אין דער וועלט פון דרייַ-דימענשאַנאַל גראַפיקס, און אונדזער וועבזייַטל גיט דיין ברירה פון 3 ד גאַמעס אָנליין פֿאַר פֿרייַ.3 ד שוטער פאַנס קענען פילן גוט שאַץ און בערייש קאַמבאַט טאַקטיק.גרויס סעלעקציע פון גאַמעס אין דעם קאַטעגאָריע וועט לאָזן שפילער צו בייַטן זייער פּרעפֿערענצן.דער הויפּט ציל איז צו צעשטערן דעם פייַנט שוטערז.פֿאַר דעם מיר דאַרפֿן צו באַוועגן געשווינד דורך די מייז, נוצן די פאַראַנען וועפּאַנז אין די מעניו, קלייַבן זיך אַממאָ, ויסמייַדן פייַנט בולאַץ און געפֿינען אַ קיט וואָס וועט העלפן ומקערן די קוואַליטעט פון לעבן אין די געשעעניש פון שאָדן.3 ד גאַמעס אָנליין און פאָרשלאָגן אויך די אנדערע געביטן פון גאַמעפּלייַ.פֿאַר בייַשפּיל, פֿאַר יענע וואס ווי גיכקייַט און סקווילינג בראַקעס אויף אַראָפאַנג טורנס - דעם שטאַם.איר קענען קלייַבן צווישן אַרקייד שפּיל מאָדע ראַסעס און צייַט פּראָצעס.אין דער ערשטער פאַל איר האָבן צו קאָנקורירן מיט אַ קאָנקורענט - אויף טורנס אַרום, ווייַזן אַן פיייקייַט צו ויסמייַדן אַקסאַדאַנץ און דערגרייכן די ענדיקן שורה ערשטער.אין די רגע ווערסיע איר זאָל קומען אין מיט גוט גיכקייַט און באַקומען מער פונקטן.אבער וועלכער וועג איר בעסער, איר קענען שטענדיק קלייַבן איינער פון די רוץ וואָס זענען פאַרשידענע לעוועלס פון שוועריקייט.אויך, איר קענען קלייַבן דעם מאַשין פון דיין ברירה.נאָך די דורכפאָר פון אַ שורה, איר קענען זען זייַן מיטינג ווידער אין די רעקאָרד.3 ד אָנליין גאַמעס און טאָן ניט פאַרגעסן יענע וואס זענען פאַנד פון מאַרשאַל קונסט.איר קענען פּרובירן זיך אין קאָנטאַקט קאַמבאַט ספּאָרט אין די קלאסישע רינג, אין אַ גאַס קאַמף אָדער ווערן אַ פּלאַץ ריידער.פאַסאַנייטינג דינאַמיש סטאָריליין וועט נעמען איר אין ינטערסטעלער אָרט, ווו געוואוסט די אנדערע יונאַווערסיז, איר האָבן צו קעמפן מיט פרעמד מאָנסטערס אַנטלויפן פון דער ינוואַזיע פון מאָנסטערס לערקינג אין דער פינצטער קאַוועס און פינצטער דאַנדזשאַנז.ספּאָרט ענטוזיאַסץ קענען שפּילן קוישבאָל, נעצבאָל, טעניס, סאַקער און אנדערע ספּאָרט.פאַנס פון רעטעניש גאַמעס וועט לויפן מאַזעס און ארויפלייגן בלאַקס אויף די ענלעכקייַט פון טעטריס.3 ד אָנליין גאַמעס און טאָן ניט פאַרגעסן וועגן געוועטן פֿאַר יענע וואס בעסער צו פּרובירן זייער גליק אין דער קאַסינאָ.ונטערטוקנ זיך אין אַ קאָרט שפּיל, צו געוועט אין ראָולעטטע, צו פּרובירן זייער גליק אויף דעם שפּעלטל מאשינען - אַלע אָן די מינדסטע ריזיקירן.געווינען אָדער פאַרלירן כמעט, איר פאַרלירן גאָרנישט.ווי איר קענען זען, גאַמעס ביסט 3 ד אין פילע זשאַנראַז און קענען באַפרידיקן קיין טעם.אונדזער פּלאַץ איז צופרידן צו פאָרשטעלן איר מיט אַ געלעגנהייט צו אַראָפּוואַרפן אין דער וועלט פון 3 ד אַרומרינגלען פּלאַץ.


text:
פארפרוירן (2013 פילם)
פֿאַרפֿרוירן (ענגליש: Frozen) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער-אנימירטער פאנטאזיע-קאמעדיע מוזיקפילם פון 2013. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווארן דורך וואלט דיזני פילמען. דער פילם איז אינספירירט געווען פון האנס קריסטיאן אנדערסענ'ס מעשה "די שניי-מלכה".
די געשיכטע איז וועגן א פּרינצעסין מיטן נאמען אַנאַ און איר שוועסטער עלזאַ, וואס געווארן די קעניגין פונעם אַרענדעל קעניגרייך. עס איז אויך דא א קאָמישער לעבעדיקער שניימענטש מיטן נאמען אָלאַף. אין דער פילם זינגט עלזאַ א ליד מיטן נאמען "לאז ארויס" (Let It Go, "לאז עס גיין"), וואס האט געווארן זייער פאפולער. "פֿאַרפֿרוירן" איז באפרייט געווארן דעם 27סטן נאוועמבער 2013, און האט געהאט די שטימעס פון קריסטען בעל און אידינא מענזל.
"פֿאַרפֿרוירן" האט באקומען זייער גוט באריכטן פון פילם קריטיקער. ער איז נאמינירט געווארן פארן גאלדען גלאב פריז פארן בעסטער אנימירטער פילם אין פולער לענג.
אינהאַלט
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אַנאַ און עלזאַ זענען צוויי שוועסטער-פּרינצעסין וואס לעבן אין אַרענדעל. עלזאַ, ווער איז איצט די קעניגין פון אַרענדעל, פארמאגט די טאלאנט צו שאפן און ארבעטן מיט שניי און אייז, אבער זי פֿאַרלירט די קאנטראל איבער איר כוחות און רעזיקירט די מענטשן פון אַרענדעל. עלזאַ אוועקלויפֿט און אויפֿבויט זיך אן אייז-פּאַלאַץ. דערווייַל, אַנאַ גייט דורך די שניי און אייז צו אומקערן עלזאַ און אָנמאַכן אלץ מיט איר. אויף איר וועג זי טרעפט מיט קריסטאָף, א פֿרייַנדלעכער אייז-פֿאַרקויפֿער, און אָלאַף, א קאָמישער שניימענטש געשאפן דורך עלזאַ, וואס ווונטשט צו זען דער זומער.
א פּרינץ מיטן נאמען האַנס ווונטשט צו הייראטן אַנאַ, אבער ער זאָגט איר וואס ער נאר ווונטשט צו הייראטן איר צו מאָרדן עלזאַ און באקומען איר קעניגלעכער סטאַטוס. ווען האַנס הייבט זיין שווערד איבער עלזאַ, אַנאַ פֿאַרהאַלט אים און געפֿרירט זיך ווארום די קעלט. עלזאַ ווויט פון ליבע איבער די פֿאַרפֿרוירענע אַנאַ, וואס אויפֿֿגעפֿרירט זי און צוריקגעבטא איר לעבן. אָלאַף זעט אז אן אַקט פון עכטע ליבע איז וואס קען שמעלצן א פֿאַרפֿרוירן האַרץ. מיטן כוח פון ליבע, עלימינירט עלזאַ דער אייז-כישוף איבער אַרענדעל, און אָט קען אָלאַף זען דער זומער, מיט א שניי-כמאַרעלע וואס פֿאַרמיידט אים פון צעגיין זיך אינעם היץ.
שטימע אקטיארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- קריסטען בעל אלס פּרינצעסין אַנאַ
- אידינא מענזל אלס קעניגין עלזאַ
- עווא בעלא אלס יונגן עלזאַ
- דזשאָש גאַד אלס אָלאַף דער שניימענטש
- דזשאָנאַטאַן גראָף אלס קריסטאָף
- עלן טודיק אלס דער פֿירשט פֿון וועסלטאָן
- סאַנטינאָ פֿאָנטאַנאַ אלס פּרינץ האַנס
לידער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- "פֿאַרפֿרוירן האַרץ"
- "צי ווילסטו בויען אַ שניימענטש?"
- "צום ערשטן מאָל אין שטענדיק"
- "ליבע איז אן אָפֿענע טיר"
- "לאָז אַרויס"
- "הערשן זענען בעסער ווי מענטשן"
- "אין זומער"
- "צום ערשטן מאָל אין שטענדיק" (צווייטע ווערסיע)
- "פֿיקסער אַפּער"
- "לאָז אַרויס" (ענד-קרעדיטן ווערסיע, געזונגען דורך דעמי לאָוואַטאָ)
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- "פֿאַרפֿרוירן" ביי דער אינטערנעץ פילם דאטעבאזע (אויף ענגליש)


text:
װיקיפּעדיע:נאכפאלג ליסטע
נאכפאלגן ארטיקלען איז א געצייג אויפצופאסן אויף געוויסע אויסגעקליבענע אינטערעסע ארטיקלן, דורך אייער פערזענעליכער נאכפאלג ליסטע. מען שטעלט אריין א בלאט אדער א רעדן בלאט אין דער נאכפאלג ליסטע ווען מען דריקט דעם נאכפאלגן טאב.
אייערע אויפפאסענע בלעטער וועט זיך ווייזן ביי די לעצטע ענדערונגען-בלאט מיט דיקע אותיות.
עס איז כדאי צו אויפפאסן רעדן בלעטער וואס איר האט אין זיי א טייל גענומען, ווייל דא אין וויקיפעדיע איז נישט קיין פארום, און די רעדן בלעטער ווערן שנעל פארשווונדן וואס דערפאר איז די טשאנס גרויס צו זיי פארגעסן. אבער אויב איר וועט זיי היטן אין די אכטונגע-ליסטע, און פון מאל צו מאל וועט איר דארט אריין גיין איבערקוקן צו מען האט אייך געהענטפערט עטוואס.
עס איז דא א אפציע אין איינשטעלן-בלאט צו אויטאמאטיש אויפפאסן אלע אייערע ארבייטונגען. זעט מער ' עס איז אויך ראטזאם צו באוואכן בלעטער וואס איז איצט היציג און דאס נישט פארעכטן ביז דאס וועט ווערן אויס היציג, נאך א שטיק צייט וואס איר וועט דאס אפירזוכן פון אייער אכטונג ליסטע.
אויך איז דאס גוט צו באנוצען אויף טעמעס וואס פאראינטעריסרן אייך דאס צו מאניטורן.


text:
נתן צבי פינקל (מיר)
הרב נתן צבי פינקל (ה' אדר ב' ה'תש"ג 12טן מערץ 1943 - י"א חשוון ה'תשע"ב 8טן נאוועמבער 2011) איז געווען ראש ישיבה פון דער מירער ישיבה אין ירושלים און א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון דגל התורה.
אינהאַלט
לעבנסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ר' נתן צבי איז געבוירן געווארן ה' אדר שני תש"ג אין שיקאגא, אילינוי, צו זיין פאטער רב אליהו מאיר פינקל[1] און זיין ווייב שרה. מען האט אים געגעבן א נאמען נאך זיין עלטער זיידן, דער אלטער פון סלאבאדקע.
אין תשי"ח (בערך) איז ער געקומען קיין ירושלים לערנען אין דער מירער ישיבה. ער האט געהאט א חברותא מיט רבי זונדל קרויזער, מיט וועמען ער פלעג מסיים זיין ש"ס יעדע יאר.
ער האט חתונה געהאט מיט רחל לאה, א טאכטער פון זיין פאטערס שוועסטער-קינד הרב בנימין ביינוש פינקל, מירער ראש ישיבה, און זיין ווייב, מרת אסתר, א טאכטער פון הרב שמואל גריינימאן, דעם חזון איש'ס א שוואגער.
הרב פינקל איז נפטר געווארן פלוצלונג י"א חשוון ה'תשע"ב פארטאגס אין זיין הויז. די לוויה, אין וואס הונדערט טויזנט יידן האבן משתתף געווען, האט אנגעהויבן מיטאג ביי דער ישיבה. צווישן די מספידים זענען געווען הרב יוסף שלום אלישיב און הרב אהרן יהודה לייב שטיינעמאן. אנדערע פירער פונעם חרדישן יידנטום וואס האבן מיטגעטיילט אין דער לוויה זענען געווען דער גערער רבי, דער בעלזער רב, הרב חיים שאול גריינימאן (רבי נתן צבי'ס פעטער) און הרב חיים פינחס שיינבערג. נאך צוויי שעה'ן פון הספדים איז מען ארויסגעגאנגן צופיס פון דער ישיבה ביז הר המנוחות.[2]
ראש ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאך זיין שווערס פטירה אין ה'תש"ן (1990), האט מען באשטימט הרב נתן צבי פינקל ראש ישיבה. זיינע שוואגערס, די אנדערע איידעמעס פון רב ביינוש פינקל, הרב בנימין קארליבך והרב נחמן לייבאוויץ, דינען אלס ר"מים אין דער ישיבה.
הרב פינקל האט געליטן יארן לאנג פון אטראפיע פון די מוסקלען און פארקינסאן קרענק. ער האט אויפגעהערט נעמען מעדיצינען קעגן די סימפטאמען ווייל די מעדיצינען האבן אפגעשוואכט זיין זיכרון. טראץ זיין מחלה האט ער שטארקן אנטוויקלט די ישיבה און אירע אנשטאלטן ביז היינט איז די מירער ישיבה די גרעסטע אין ישראל און פון די צוויי גרעסטע ישיבות אין דער גארער וועלט. די ישיבה האט אויך געעפנט צווייגן אין רמת שלמה, ירושלים, אונטער הרב מנחם זאריצקי, און אין דעם בראכפעלד פערטל פון מודיעין עילית, אונטער זיין קרוב הרב אריה פינקל, פארוואלטעט דורך זיין זון שמריהו יוסף פינקל.
זיין סדר היום האט אנגעהויבן מיט דאווענען אין דעם הויפט בית מדרש פון דער ישיבה, אין בית ישראל. במשך דעם טאג פלעג ער פארהערן בחורים און האט זיי אויפגענומען פאר פערזענלעכע שמועסן, ווי אויך פלעג ער לערנען קביעותן מיט תלמידים פון דער ישיבה. איין מאל א וואך האט ער געזאגט א שיעור כללי אין דער ישיבה אין ירושלים. צוויי מאל א וואך פלעג ער ארויספארן צום בראכפעלד קאמפוס פאר דעם פארמיטאג סדר און מנחה.
רב פינקל האט זיך פערזענלעך אינטרעסירט אין אפקויפן שטח אויפצובויען די ישיבה, וואס פארשפרייט זיך אויף עטלעכע געביידעס אין בית ישראל. ער האט אויך גענומען אויף זיך דעם יאך פון פינאנצירן די ישיבה, פאר וועלכן צווען פלעג ער פארן אלע יאר אין אויסלאנד.
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די זין פון רבי נתן צבי און מרת רחל לאה זענען:
- רבי אליעזר יהודה; איז געווען פאראנטווארטלעך אויף די חסידישע בחורים אין דער ישיבה, היינט איז ער ראש ישיבה.
- רבי אברהם ישעיהו, טעטיג אין מיר, ירושלים.
- רבי שמואל, טעטיג אין מיר, ירושלים.
- רבי יצחק (נפטר א' אדר תשע"ה)
- רבי שמריהו יוסף, מנהל פון דעם בראכפעלד צווייג
- רבי חיים
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ זון פון הרב אברהם שמואל פינקל, פון די גרינדער פון ישיבת היכל התלמוד אין תל אביב.
- ↑ לוויה פון רבי נתן צבי פינקל (לדעת.נט)


text:
מקומות הקדושים פון דער יוד פראנקרייך אידישע קברים אויסגעגראבן אין פאריז
פראנקרייך – אייראפעאישע אידן דרוקן אויס ערנסטע זארג, איבער דעם וואס פילע אידישע קברים אין פאריז ווערן אויפגעגראבן דורך די אויטאריטעטן. די אויטאריטעטן גראבן אויף די קברים, און באערדיגן די מתים אין אנדערע פלעצער, אן דעם וואס זיי זאלן געהעריג לאזן וויסן פאר די פאמיליעס און פאר דער אידישער געמיינדע, וויבאלד זיי מאנגלען אין פלאץ פאר באגרעבעניש ערטער אין גרויסע אלגעמיינע סעמעטעריס. דער פראבלעם איז דיסקוסירט געווארן ביים פארזאמלונג פון דעם קאנפערענץ פון אייראפעאישע רבני'שע פיגורן, וועלכע איז פארגעקומען אין לאטוויע פאריגע וואך, און עס איז אדאפטירט געווארן א רעזאלוציע, אז מען וועט זיך ווענדן צו דער פראנצויזישער רעגירונג, און פארלאנגען אז אידישע קברים אין אלגעמיינע בתי עלמין זאלן זיין באשיצט פון ווערן אויסגעגראבן.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Paris, France אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
אזיע ארמעניע ניקאל פאשיניאן פוטש פון דער יוד ארמעניע רעוואלוציע ענדליך געענדיגט
ארמעניע – די פאליטישע אומרוען אין ארמעניע זענען נעכטן געקומען צו א ווארשיינליכע ענדע, נאכדעם וואס דער ארטיגער פארלאמענט האט ענדליך געשטימט אויפצונעמען דעם אפאזיציע פירער, ניקאל פאשיניאן, אלס נייער פרעמיער מיניסטער. די אומרוען האבן זיך אנגעהויבן מיט עטליכע וואכן צוריק, ווען העכער הונדערט טויזנט האבן זיך פארזאמלט אין די גאסן פון דער ארטיגער הויפטשטאט יערעוואן, און די פראטעסטן האבן ארויסגעצוואונגען פרעמיער מיניסטער סערזש סארזשיאן פונעם אמט, נאכ'ן זיצן צען יאר אויפן בענקל. פאשיניאן האט אריינגעגעבן זיין נאמען צום פארלאמענט, אז מען זאל אים נעמען אלס דער נייער פרעמיער מיניסטער, אבער פאריגע וואך האט א מערהייט פארלאמענט מיטגלידער געשטימט דערקעגן. האט דאס געפירט צו פרישע פראטעסטן, און עווענטועל האט דער פארלאמענט באשטעטיגט נעכטן פאשיניאן אלס דער נייער פרעמיער מיניסטער.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Armenia אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
פימפערנוטער האט געשריבן:משהזוךמיר האט געשריבן:דער עיקר פראבלעם מיט שר איז טאקע די אחריות. תב''ש אין משרד הבריאות קען מען זיין אחראי אויף ניתוחי מתים, אויף אויסלעשן מאשינען שלא כהלכה - רציחה, אבארשענס ועוד ועוד.
אויב בפועל פירט ער עס, אפילו לעגאל איז עס נישט זיין אחריות, ווייל ער איז נישט דער שר, ווי אזוי ווערט ער אויס אחראי כלפי שמיא ? כלפי שמיא קען מען אויך לייגן זאכן אויף יענעמס נאמען ?
אנלעסס אז ביבי איז יא אינוואלוועד.
ער האט אנגעפרעגט דעת תורה
און ביז 3 טעג
האט ער באקומען קלארע הוראות
וואס יא צו טוהן און וואס נישט צו טוהן


text:
ווענעציע
ווענעציע (אויך ווענעדיק) איז א שטאט אין איטאליע מיט א פערטל מיליאן איינוווינערס.
ווענעדיק איז געבויט אויף 118 קליינע אינדזלען וואס זיינען אפגעזונדערט דורך 150 קאנאלן. מענטשן גייען אדורך די קאנאלן דורך פיל (400) קליינע בריקן אדער דורך קליינע באזונדערע גאנדעל-שיפן.
ווענעדיג איז באקאנט ווי אן אינטערעסאנטע אטראקציע צוליב די קאנאלן און די אלטע געבוי, און פיל טוריסטן קומען אהין באזוכן.
די שטאט איז געבויט אויף בלאטע, און דערפאר טוט זיך די שטאט איינזינקען יעדע יאר עטלעכע סענטימעטער. אין יארן ארום וועט די שטאט זיין אינגאנצן פארדעקט אונטער דעם וואסער.


text:
קאמאר
קאמאַרן אדער מאסקיטן זענען א פאמיליע פון קליינע פליגן (Culicidae) וואס זויגן בלוט פון בעלי חיים מיט ווארבלען, כולל מענטשן. זייער לענג איז דורכשניטלעך פון א צענטל אינטש ביז א זיבעטל. זייער לעבנס דויער איז געוויינלעך פון צוויי טעג ביז געציילטע חודשים. די נקבה האט ספעציעלע שטעכער וועלכע קוקן אויס ווי א שטרוי, מיט וועלכע זי ציט אריין בלוט. זי קען ארייננעמען בלוט 1.7 מאל וויפיל זי וועגט. עטלעכע שעדליכע קראנקייטן ווערן אריבערגעפירט דורך קאמארן, און צוליב דעם טייל ביאלאגן האלטן אז קאמארן זענען די געפערלעכסטע און די טויטליכסטע בעל חיים אין דער וועלט.
זיי זענען טעטיג אין די זומער מאנאטן, און פארמערן זיך בעיקר אין וואסערן וואו זיי לייגן זייערע אייער אין די מיליאנען.
נאכן זיך האבן אנגעפילט מיט זויגערס בלוט, (טראצדעם וואס זיי צאפן אויכעט פיש, פויגלען און שלענג) וועט די מאמע לייגן די אייער אויף דעם אויבערפלאך פון די וואסער ( דערפאר וועלן זי זיך שטענדיג געפינען וואו עס דא טייכן אדער אנגעזאמלטע וואסער, און דערפאר איינע פון די וועגן זיי צו אויסראטן, איז דורך אויסטרוקענען אלע קליינע טייכלעך). אין פארלויף פון איר קורץ לעבן קען זי לייגן איבער 3,000 אייער. ענדערעש פון די נקבות, די זכרים שפייזן זיך בלויז מיט בלומען זאפט און נעקטאר. דער קאמאר איז פארשפרייט איבער דער גאנצער וועלט אהן קיין אויסנאם.


text:
אינטערנאַציאָנאַל איראן חיזבאלע לבנון מוסלעמענער מיטל מזרח סאאד הארירי סאודי אראביע פון פיינע נייעס סאודי אראביע זוכט צו נידערן די פלאמען איבער די לעצטיגע אנגעצויגנקייט צווישן איר און לבנון
נאכדעם וואס עס האט זיך ארויסגעשטעלט אז איר פרואוו צו לייגן דרוק אויף לבנון צו אפשטויסן איראנער איינפלוס האט געהאט א פארקערטער עפעקט, און צווישן די באפעלקערונג אין לבנון הערשט אן אויפברויז אויף סאודי אראביע. דער רעזיגנירטער פרעמיער מיניסטער סעַד חרירי האט געמאלדן אז ער וועט זיך שוין מארגן אומקערן קיין לבנון און וועט פרובירן צו פארהאנדלן מיט שיאטישע פראקציעס, אריינגרעכנט חיזבאלע. אין די זעלבע צייט האט סאודי אראביע אויך אראפגענומען א בלאקאדע וואס זי האט ארויפגעלייגט אויף תימן אין ליכט פון א מיסיל אטאקע וואס די הוטי רעבעלן האבן פרובירט צו צילן דעם לופטפעלד אין ריאד.
גענומען מיט רשות פון פיינע נייעס
ווי איז דאס געשעהן? זעה Lebanon אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
די חסידישע שטעטל אין בלומינגבורג, ניו יארק
-
- שר חמישים
- תגובות: 69
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 26, 2017 3:30 pm
אמסטערדאם האט געשריבן:איז אמת דאס וואס איך הער אז מען האט שוין נישט באצאלט קיין כלי קודש פאר 12 וואכן און אינגעלייט אין כולל פאר 2 חדשים
איך פרעג נאר ווייל איך הער און נישט ווייל איך ווייס
יישר כח
איך ווייס נישט וואס עס טוט זיך דארט פונקטליך, אבער אינטערסאנט איז אז לעצטנס באקום איך אן אימעל פון מוסדות ויואל משה שרייבן'דיג אז "אינעם לעצטן יאר" צאלן זיי יעדע 2 וואכן... כ'מיין אז זייער מוסדות שטייען שוין 12-13 יאר במילא פארשטיי אז זאכן נעמען צייט....
באט עגען כ'אב קיין אנונג נישט וואס ס'גייט פאר
- צוגעלייגטע
-
- 123.PNG (159.65 KiB) געזעהן 3186 מאל
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 785
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 21, 2014 5:01 pm
- Car Rental Expert
- שר העשר
- תגובות: 31
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 25, 2017 6:19 pm
רבי מרדכי'לע מנדבורנא צדקה קאסע
אזוי ווי באוואוסט האבן אין די לעצטערע יארן פילצאליגע אידן זיך ארויסגעצויגן אין די קעטסקיל בערג. פילע פון זיי האבן גענומען די שריט צוליב די גרויסע מאנגל אין דירות אין די עקזיסטירנדע אידישע שטעט, און האבן זיך דעריבער אריבערגעצויגן צו די נייע אידישע געגענטער ווי די רענט פרייזן איז גאר ביליג. די אידן האבן ברוך השם שטארק הנאה און א אידישע לעבן פאנגט זיך אן צו ווירבלען אין די גאנצע געגענט דורכאויס די יאר.
אבער אין די זעלבע צייט וואס די אידן זענען געהאלפן געווארן מיט גרויסע דירות און א געשמאקע לעבנסשטייגער, טוען זיי זיך אנשטויסן אין שוועריקייטן מיט פרנסה. די דזשאב מעגליכקייטן אין די געגענט איז היבש באגרעניצט און אזוי אויך איז נאך נישט פארהאן גענוג מענטשן צו קענען עפענען אייגענע געשעפטן און דערמיט פארדינען א צוגענגליכע געהאלט צו קענען שפייזן א קינדער געבענטשטע פאמיליע.
צוקוקנדיג צו די לאגע האט דער אלעמען באקאנטער עוסק בצרכי ציבור באמונה, הרב הצדיק רבי זיידל ראזענבוים שליט"א, אדמו"ר מנאדבורנא בלומינגבורג יצ"ו, באשלאסן צו גרינדען א צדקה פאנד לע"נ זקנו הרה"ק רבי מרדכי מנאדבורנא זצוק"ל, וואס וועט ארויסהעלפן די פאמיליעס וואס פלאגן זיך מיט פרנסה, מיט געלט פאר עסן און קליידונג, אז עס זאל נישט פעלן די וויכטיגע באדערפענישן אין אידישע שטובער.
הרה"צ רבי זיידל שליט"א, וואס רבים נהנים ממנו עצה ותושיה דורך די באקאנטע "מכון הגורלות", און פילצאליגע אידן פון לאקאל און איבעראל, טוען זיך מיט אים אדורכשמועסן זייערע פערזענליכע ענגשאפטן, האט באשלאסן צו גרינדען די "רבי מרדכי'לעס צדקה קאסע" לעילוי נשמת דער איש פלא ופועל ישועות בקרב הארץ, רבי מרדכי'לע מנאדבורנא זי"ע, וואס איז באקאנט געווען מיט זיין אויסטערלישע פזרנות פאר די באדערפענישן פון אידישע קינדער. די קאסע וועט פארטיילן ספעציעלע קארטלעך וועלכע וועלן קענען גענוצט ווערן ביי געשעפטן צו קענען איינקויפן עסן און קליידונג.
די געלט פון די קאמפיין גייט אויסשליסליך פאר די "ר' מרדכי'לעס צדקה קאסע", און נישט פאר די פילצאליגע אנדערע אקטיוויטעטן פון די "מוסדות נאדבורנא בלומינגבורג", ווי די בנין בית המדרש החדש והמפואר, מקוה טהרה און די מוסדות החינוך.
צו הערן מער דעטאלן און זיך צו פארבינדען פערזענליך מיט רבי זיידל שליט"א מנאדבורנא בלומינגבורג קענט איר רופן 347-675-6045
https://thechesedfund.com/cause/rabbi-m ... vorne-fund
אט אזוי האט געשריבן:פארוואס נעמט מען מלמדים פון קרית יואל און נישט פוןלאקעל בלומינגבורג?
מען נעמט די בעסטע מלמדים וואס איז שייך פאר די הצלחה פונעם מוסד
אז מען טרעפט גוטע מלמדים אין לאקאל, זענען זיי די ערשטע. אז נישט, מוז מען בלית ברירה נעמען פון קרית יואל.
גראדע איז דא איין מלמד וואס קומט יעדן טאג פון ק"י, און ער ציעט זיך שוין ארויס קיין בב"ג
-
- שר מאה
- תגובות: 121
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 19, 2016 2:02 pm
- לאקאציע: עיר התורה והחסידות בלומינגבורג
בענאק האט געשריבן:אט אזוי האט געשריבן:פארוואס נעמט מען מלמדים פון קרית יואל און נישט פוןלאקעל בלומינגבורג?
מען נעמט די בעסטע מלמדים וואס איז שייך פאר די הצלחה פונעם מוסד
אז מען טרעפט גוטע מלמדים אין לאקאל, זענען זיי די ערשטע. אז נישט, מוז מען בלית ברירה נעמען פון קרית יואל.
גראדע איז דא איין מלמד וואס קומט יעדן טאג פון ק"י, און ער ציעט זיך שוין ארויס קיין בב"ג
די מלמדים זענען יא פון בלומינגבורג און עס איז אויך דא וואס קומען צו פארן דעם קורצן נסיעה'לע פון קרית יואל, וכדברי בענאק, די אפיס ארבעטערס, אדמיניסטראטאר, מענעזשער, פאנד רעיזערס, אא"וו זענען אלע פון בלומינגבורג.
- ס'רעגענט ס'גיסט
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 254
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג ינואר 04, 2018 11:15 am
-
- שר חמישים
- תגובות: 57
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 23, 2016 3:08 pm
אט אזוי האט געשריבן:פארוואס נעמט מען מלמדים פון קרית יואל און נישט פוןלאקעל בלומינגבורג?
פארוואס נעמט סאטמאר-בארא פארק מלמדים פון וויליאמסבורג און נישט פון לאקעל בארא פארק?
אגב; 5 מלמדים זענען פון לאקעל בלומינגבורג
און בלויז 4 זענען פון קרית יואל
און בקרוב גייט זיין 6 פון לאקעל בלומינגבורג און בלויז 3 פון קרית יואל (איינער פון די מלמדים ציהט זיך קיין בלומינגבורג)
בלומינגבורגער האט געשריבן:אט אזוי האט געשריבן:פארוואס נעמט מען מלמדים פון קרית יואל און נישט פוןלאקעל בלומינגבורג?
פארוואס נעמט סאטמאר-בארא פארק מלמדים פון וויליאמסבורג און נישט פון לאקעל בארא פארק?
אגב; 5 מלמדים זענען פון לאקעל בלומינגבורג
און בלויז 4 זענען פון קרית יואל
און בקרוב גייט זיין 6 פון לאקעל בלומינגבורג און בלויז 3 פון קרית יואל (איינער פון די מלמדים ציהט זיך קיין בלומינגבורג)
ער טענהט סאיז נישטא קיין זשאבס
ב"ה די שארער טראקס האבן געמאכט גאר א פיינע ארבעט, כאטש וואס די שניי איז געפאלן כמעט אן אויפהער, זענען זיי דורכגעפארן נאכאמאל און נאכאמאל אוועקשארן די שניי און געשיט זאלץ עס זאל נישט זיין גליטשיג.
די חדר און סקול זענן ב"ה אפען מיט טראנספארטאציע (ס'איז געפארן עטוואס שפעטער ווי געווענליך) די גרעסערע מיידלך וואס פארן לערנן קיין ק"י איז יא געווארן געקענסלט צוליב וואס דארט איז געווארן אפגערופן די שולע.
- צוגעלייגטע
-
- talmid Torah.jpg (201.6 KiB) געזעהן 1485 מאל
-
- maple.jpg (266.17 KiB) געזעהן 1485 מאל
-
- nadverna.jpg (201.85 KiB) געזעהן 1485 מאל
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 625
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 16, 2016 3:45 pm
- לאקאציע: יעצט בין איך דא
מיין חלק
-
- שר האלף
- תגובות: 1397
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג פאברואר 18, 2016 6:44 pm
- אלט מאנרא
- שר האלף
- תגובות: 1404
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 30, 2016 11:37 am
- לאקאציע: צווישן גראז און ביימער
-
- שר מאה
- תגובות: 121
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 19, 2016 2:02 pm
- לאקאציע: עיר התורה והחסידות בלומינגבורג
די מוסדות וואס זענען געגרינדעט געווארן מיט בלויז איין יאר צוריק, און האלט שוין היינט ביי איבער 300 קינדער קע"ה, מ'דארף שוין אין די קלענערע קלאסן פאראלעל, און עס איז ערווארטעט צום קומענדיגן לערן יאר איבער 400 קינדער כ"י. די וואוקס איז נישט נאר פון משפחות וואס ציען זיך כסדר ארויס, נאר אויך פון די אינגע משפחות וואס וואקסן קע"ה און גיבן כסדר אריין נאך קינדער און גיט צו צו די שנעלע וואקס פון די מוסדות.
די מוסדות מוטשענען זיך מיט א גרויסן בודשעט, צו דעקן די גרויסע סטעף מיט אנגעשטעלטע, באסעס און אויפהאלטן דעם גרויסן בנין, און מיט די שכר לימוד און אינאיינעם בלייבט א ריזיגער לאך יעדן חודש, ואין הבור מתמלא מחולייתו, מ'דארף צוקומען צו אחינו בשרינו צו לייגן א קליין פלייצעלע, און דאס קען געבן א גוטן שטופ מיט השי"ת'ס הילף אז די מוסדות זאלן זיך קענען שטעלן אויף די פיס און קענען אנגיין.
עס איז וויכטיג צו באטאנען, אז די מוסדות זענען אויסערגעווענליך געלונגען ברוחניות ובגשמיות, די עלטערן זענען גאר שטארק צופרידן, און די קינדער זענען אויסעגעווענליך פרייליך און צופרידן, און מצד די שטאב און קוואליטעט האט זיך דער מוסד נישט וואס צו שעמען פאר אלטגעזעצענע און אויסגערופענע מוסדות, אבער אז ס'קומט סוף חודש און מ'קען נישט דעקן א פעיראלל, און ווען ס'קומט א געז און עלעקטריק ביל קען מען נישט באצאלן, מאכט עס די מנהלים און הנהלה זאלן אונטערברעכן, יעצט איז די צייט.
צוריק צו “ישוב העולם - דירות און ישובים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 5 געסט