text:
לרגל מיין טויזענסטער תגובה, וואלט איך געוואלט צושטעלן עפעס תוכן'דיג פאר די חשוב'ע ליינער, האב איך זיך גענומען צו די ארבעט איר אביסל צו באשרייבן, און איר קשר מיט'ן רבי'ן ז"ל.
טראץ דעם וואס זי איז שוין אסאך באשריבן געווארן אין פארשידענע מאגאזינען, און אין א קליין ביכעלע 'זכרונותי מהעבר', וועל איך פראבירן ארויסצונעמען די ביאגראפישע אינפארמאציע, און ארויסשטעלן עטליכע בילדער וועלכע געפונען זיך אין מיין באזיץ.
זי איז געבוירן אין שטאט טירנויא (טשעכיי) אום מוצאי תשעה באב תרפ"א, צו איר פאטער הר"ר יוסף פירסט זצ"ל, וואס איז געווען א תלמיד חכם און א פארמעגליכע איד, און צו איר מוטער מרת חנה ע"ה בת ר' יצחק צבי פרייה ז"ל איידעם פון הרה"ק בעל 'כתב סופר' זי"ע.
דאס מיינט אז זי איז געווען פון די לעצטע רעכטע אור-אייניקלעך פון מרן ה'כתב סופר'.
איר פאטער איז געווען א תלמיד פון הגה"ק ר' שאול בראך זי"ע און פון הגאון ר' יהודה גרינוואלד אבד"ק סאטמאר זצ"ל. יעדן פארטאגס פלעגט ער לערנען חברותא מיט הגאון ר' שמואל דוד אונגאר זצ"ל שפעטערדיגע נייטרא רב, אין די צייטן ווען ער האט געדינט אלס רב אין טירנויא.
אנפאנג תש"ב האט זיך אהנגעהויבן די דעפארטאציע פון טירנויא, האט מען איר דאן אויסבאהאלטן אין א קעלער [צווישן די מייז אד"ג] אין לויף פון בערך א האלבע יאהר. ווען דער מצב איז שוין געווען נישט ערטרעגליך, האט זי פראבירט זיך אריבער צו כאפן קיין אונגארען [וואו דער מצב איז נאך געווען עטוואס לייכטער], ביים דריטן מאהל זיך שמאגלען איז איר געלונגען און זי האט זיך געפונען אין בודאפעסט - אונגארען.
ס'איז נישט דא די פלאץ צו מאריך זיין מיט אלע דעטאלן פון איר קריג'ס איבערלעבעניש, לאמיר צוגיין צום ענין:
אירע עלטערן האבן זיך קורץ דערויף אויך אריינגעשמאגעלט קיין אונגארען, און דארט האבן זיי און זי זיך אויפגעהאלטן ביז כ"ד אדר תש"ד, ווען די רשעים זענען אריין קיין בודאפעסט, און דאן זענען זיי אנטלאפן קיין גרויסווארדיין, נאך עטליכע וואכן אום י' אייר האבן די דייטשען געגרונדעט דעם געטא אין שטאט, וואו עס האבן זיך אויפגעהאלטן 35000 אידן, וואס פון זיי זענען געציילטע געבליבן ביים לעבן.
ב' סיון דערנאך האבן זיך אהנגעהויבן די טראנספארטן קיין אוישוויץ, און ביז דערווייל האט מען געפייניגט די אידן מיט שרעקליכע יסורים.
איין שבת נאכמיטאג 4 אזייגער זענען זי מיט אירע עלטערן אויך נעבעך גערופן געווארן צום טראנספארט. שטייענדיג פארן ארויפגיין אויפן באן, מיט-אמאהל קומט צו צו איר א נישט אידיש מיידל, און דערלאנגט איר א הוט-פושקע זאגענדיג 'לייג אריין אלע דיינע זאכן אין דעם, און קום מיט מיר', זי האט מורא געהאט צו גיין, אבער אירע עלטערן האבן איר צוגעשטופט דערצו, און אזוי האט זי זיך מיט זיי געזעגנט, ווען קורץ דערנאך זענען זיי אהנגעקומען און אומגעקומען אין אוישוויץ.
די נישט אידיש מיידל, האט איר געגעבן אן אנדערן נישט אידיש נאמען מיט וואס זי זאל זיך רופן, און אזוי האט זי זיך געזעהן ארויס פונעם געטא, און מוצאי שבת איז זי געפארן צוריק קיין בודאפעסט. אהנקומענדיג קיין בודאפעסט האט זי געוואלט באצאלן פאר די מיידל פאר דעם באהן בילעט, אבער זי איז פלוצלינג נעלם געווארן. ווען זי האט דאס שפעטער דערציילט פארן רבי'ן ז"ל האט ער איר געענטפערט 'אליהו הנביא האט דיר געראטעוועט אין זכות פון דיינע אבות הקדושים'.
די ערשטע פאהר וואכן האט זי מיט די דאקומענטן אז זי איז נישט קיין איד, באקומען ארבעט ביי א גוי'שע פאבריק, אבער נאך אפאהר וואכן האט זי דאס שוין נישט געקענט דערטראגן, איז זי דאן אריבער מיט איר אידישע נאמען צום געטא וואו זי האט זיך געטראפן מיט קרובים. דאס איז געווען א ישועה מן השמים, ווייל צומארגענס האט מען ארויסגעשיקט דעם באן קיין בערגן בעלזן, וואס דאס איז געווען איר הצלה שליסל.
פארן ארויספאהרן האט זי גענומען אויף זיך צוויי קינדער וועמען זי האט נאכגעקוקט אין די קומענדיגע שטיק צייט אין בערגן בעלזן, איינער פון זיי איז הגה"צ ר' יצחק באב"ד שליט"א אבד"ק טארטיקוב פון לונדון.
באקאנט אז דער לאגער איז געווען פון די גרינגסטע לאגער דורכאויס דעם קריג, וואו מען האט נישט אזוי געפערליך געפייניגט און גע'הרג'עט. יעדן צופרי האט מען זיך געדארפט שטעלן אין די שורה וואו מען האט געקענט אמאהל שטיין שעות לאנג אין א ציה, די ערשטע פאהר טעג שטייענדיג אין די שורה, האט זי באמערקט קעגן איר א איד וואס האט דארט געדאווענט שחרית מיט א געוואלדיגע עבודה, נאכן זיך נאכפרעגן האט זי געהערט אז דאס איז דער רבי ז"ל, אבער פון טאג צו טאג האט זי געזעהן אז ער ווערט שוואכער און בלאסער, האט זי געהערט אז דאס איז צוליב ווייל ער עסט כמעט גארנישט, נאר ברויט מיט וואסער. באטראכטענדיג זיין דאווענען, איז זי געווארן היימיש מיט די רעבעצין ע"ה, און געווארן גאנץ נאהנט מיט איר.
נאכן בעהטן האט זי באקומען אן ערלויבעניש צו באהאנדלען די קראנקע אידן אינעם לאגער, און פון דאן האט זי זיך אהנגעהויבן אפגעבן מיט אלע צוקלאפטע קראנקע וואס זענען נעבעך געלען שוואך און קראנק, זי האט זיי אפגעוואשן און געברענגט זייער עסן א.א.וו. ס'האט זיך געמאכט אז פון זיי איז געבליבן א שטיקל ברויט וואס א קראנקער האט נישט געקענט עסן, פלעגט זי דאס ברענגן צום רבי'ן ז"ל, און איהם מיט דעם אויפגעלעבט.
זי איז געווען איינע פון די גליקליכע 350 אידן וועלכע זענען געראטעוועט געווארן פון בערגן בעלזן קיין שווייץ דורך די ערשטע קאסטנער באהן. באלד פארן ארויספאהרן איז זי געגאנגען זיך געזעגענען פונעם רבי'ן ז"ל וואס האט איר דאן געזאגט 'אויב איך וועל לעבן נאכ'ן קריג, וועל איך דיר אנטראגן א שידוך און איך וועל מסדר קידושין זיין ביי דיי חתונה'. פארן גיין באמערקט זי אז די רעבעצין טראגט צוריסענע שיך, דורכגעווייקט נאס פון די רעגנס וועלכע האבן באוואסערט דעם טאג דעם לאגער, האט זי אויסגעטוהן אירע שיך און דערלאנגט פאר די רעבעצין, זאגענדיג אז אין שווייץ וועט זי זיכער טרעפן גוטע שיך. יאהרן שפעטער האט די רעבעצין זיך אויסגעדרוקט 'די שיך האבן מיר דערהאלטן ביים לעבן'.
כ"ח אב – ב' אלול זענען געווען די פיהר טעג פון די שווערע רייזע קיין שווייץ, וואו מען האט אריינגעשטופט 120 מענטשן אין א וואגאן, טראץ וואס מען האט זיך פראבירט מחזק צו זיין אז מען פאהרט שוין צום באפרייאונג, אבער די פיזישע אומבאקוועמליכקייטן האבן שווער געמאכט אויף די רייזענדע צוקלאפטע נשמות.
אין באהן איז איר שטארק צו-נוץ געקומען אט דעם הוט פושקע וואס זי האט געקריגן פון די נישט אידישע מיידל, ווען זי האט זיך געקענט זעצן דערויף, און נישט געדארפט שטיין דעם גאנצן וועג.
פלוצלינג דערזעהט זי פאר זיך אן אלט אויסגעדאר'ט אידל וואס האלט אט ביים חלש'ען, נישט קענענדיג מער שטיין אויף די פוס, האט זי זיך גלייך אויפגעשטעלט און אהנגעטראגן דעם איד ער זאל זיך אוועקזעצן אויף די פושקע, ער האט אהנגענומען דעם פארשלאג און זיך אוועקגעזעצט, און באלד איינגעדרימל'ט. נאך 3-4 שעה, האט ער זיך דערוועקט און איר שטארק באדאנקט זאגענדיג אז זי האט איהם ממש געראטעוועט דאס לעבן, האט ער איר געפרעגט ווער זי איז, און דערנאך האט ער זיך פארגעשטעלט אלס 'יונתן שטייף', זי האט אבער נישט געוואוסט אז דאס איז עפעס א פערזענליכקייט.
פון דאן אהן ביז ענדע רייזע האט זי זיך איינגעטיילט מיט ר' יונתן אויף דעם פראוויזארישן בענקל, ווען יעדע פאהר שעה איז א צוויטע געזעסן. ר' יונתן האט איר דעמאלס אויך געזאגט ענדליכע ווערטער ווי דער רבי ז"ל 'אהנקומענדיג קיין שווייץ וועל איך העלפן זארגן פאר א גוטן שידוך פאר דיר'.
קיין שווייץ איז מען אהנגעקומען אין באזעל, וואו מען האט זיך געוואשן מיט ווארעם וואסער, און איבערגעטוהן די קליידער, און זיך אהנגעהויבן צוריק צו כאפן און קומען צו זיך. פון דארט איז מען געפארן מיט א באקוועמע מענטשליכע באהן קיין מאנטרעי, ווען פון די פענסטער זעהט מען ארויס די שיינע שווייצע אויסזיכט.
אהנקומענדיג קיין מאנטרעי, זעהט זי ווי עס ווארטן אפ דארט א גרופע ישיבה בחורים צוזאמען מיט זייער ראש ישיבה [הרב באטשקא פון מאנטרעי], און ווי נאר זיי דערזעהן דעם קליינעם אידל 'יונתן שטייף', לויפ'ן זיי צו צו איהם, האלזן איהם, און נעמען איהם אויף די אקסלען, און פרייען זיך עפעס ספעציעל מיט איהם, דאן איז זי געוואויר געווארן אז מען רעדט נישט דא פון א איינפאכער מאן, נאר פון א גאון וצדיק און שטאט'ס רב פון ק"ק בודאפעסט, און זי איז געווען גאנץ גליקליך מיט דעם אז זי האט געהאט די זכיה צו העלפן אזא איד.
דארט אין מאנטרע האבן זיי זיך אויפגעהאלטן א שטיק צייט אין א פלוכטעלינג'ס לאגער, און פון דארט האט מען זיי אריבערגעפירט קיין בעאטענבערג.
א שטיק צייט דערויף האט זי באקומען די גוטע בשורה אז דער רבי ז"ל מיט די רעבעצין ע"ה, זענען אהנגעקומען מיטן צווייטן טראנספאט אום כ"א כסלו תש"ה, זי האט באלד באקומען ערלויבניש פונעם אויפזעהער אויפן קעמפ, אז זי זאל מעגן פארן קיין בקאו [העכער מאנטרעי], באזוכן די חשוב'ע געסט דעם רבי'ן מיט די רעבעצין, פארשטייט זיך מיטנעמנדיג מיט זיך גוטע כשר'ע מאכלים מהנה צו זיין די נייע פליטים.
ווי נאר מען האט געלאזט, האט זי פארלאזט דעם קעמפ, און געפארן קיין ציריך וואו זי האט זיך אויפגעהאלטן ביי קרובים אין שטאט.
און טאקע קורץ דערנאך האט דער רבי איר משדך געווען מיט הרה"ח ר' פנחס הלוי רובינפעלד ז"ל, וואס איז געווען א יתום פון זיין טאטע'ן הרה"ח ר' יושע רובינפעלד ז"ל פון דובעצק – ציריך, זייענדיג א יתום איז ער ערצויגן געווארן טיילווייז ביי זיין עלטסטע ברודער הרה"ח ר' לייביש רובינפעלד ז"ל ראה"ק דק"ק לוגאנא, וואס ווי באוואוסט האט ער געהאט א גרויסע חלק אין די הצלה פון רבי'ן זי"ע.
ר' יושע רובינפעלד ז"ל איז געווען א שטארקע בלאזשוב'ער חסיד, און געווען שטארק דבוק אין פיהלע רבי'ס פון דור. ער האט זיך באזעצט אין ציריך קורץ פאר די ערשטע וועלט קריג, קומענדיג פון שטאט דובעצק אין גאליציע.
די מאמע פונעם בחור – די אלמנה, האט אפילו נישט געהעריג געזעהן דאס מיידל, זאגנדיג 'אז דער רבי טראגט אהן דעם שידוך, דארף איך מעהר גארנישט'.
דער רבי ז"ל האט טאקע אויסגעפירט אט דעם שידוך, טראץ די שווערקייטן ביז דאס איז געווארן, ווייל דער רבי איז שוין דאן געווען אין גענף אין שטוב פון הרה"ח ר' משה גראס ז"ל, און דער בחור מיט די מיידל אין ציריך, און ר' לייביש דער עומד מצד החתן האט געוואוינט אין לוגאנא, אבער טעלעפאניש האבן דער רבי מיט די רעבעצין געטוהן וואס נאר מעגליך אז דער שידוך זאל ווערן, ווען צווישן אנדערע האט דער רבי געזאגט פארן בחור 'אז די וועסט טוהן דעם שידוך וועסטו נישט חרטה האבן'. ב' אייר תש"ה איז דער שידוך געווארן למז"ט.
דער רבי הערנדיג אז דער שידוך איז געווארן האט ווידער דערמאנט די הבטחה אז ער וועט מסדר קידושין זיין אויף די חתונה, אבער דערפאר האט ער נישט געוואלט מען זאל מאכן די חתונה אין ציריך, וואו עס איז געווען א מרא דאתרא הגאון ר' מרדכי יעקב ברייש בעל 'חלקת יעקב' זצ"ל, וואס די סידור קידושין האט באלאנגט איהם, האט מען באשטימט אז די חתונה וועט זיין אין באדען [שווייץ].
לויט דעם באפעל פון רבי'ן האט מען געמאכט די חתונה נישט צו לאנג שפעטער, און אום כ"ג סיון תש"ה איז שוין געווען די חתונה.
די כלה רויזשי איז געקומען קיין גענף אויף צוויי וואכן וואו די רעבעצין האט מיט איר געלערנט אלע הלכות און איר צוגעגרייט צו איר חתונה.
אזוי ווי דער רבי ז"ל האט צוגעזאגט, איז ער טאקע ספעציעל געקומען צו פאהרען קיין באדען, און זיך משתתף געווען ביי די שמחה. ביי די חופה איז ער געווען דער מסדר קידושין, און ווידער איז ער אריינגעקומען זיך משתתף זיין ביי די סעודת החתונה אויף צוואנציג מינוט, און פאר די רעבעצין האט ער געהייסן זי זאל זיך אויפהאלטן אויף די גאנצע חתונה.
צומארגנ'ס פון די חתונה איז דער רבי אהגעקומען קיין ציריך, און אריינגעגאנגן צו די דירה פון די יונגע פאהר-פאלק, און ער האט דעמאלס קובע געווען די מזוזות אויף אלע טירען פון די דירה. דערנאך האט ער זיי געזאגט, אז ער וואונטשט זיך צו זיין דער שדכן אויך ביי דעם קינד וואס וועט געבוירן ווערן ביי זיי ביז א יאהר אי"ה...
און טאקע צום יאהר איז געבוירן דער עלטסטער זוהן יוסף, און ווען ער איז געווארן אכטצן איז דער רבי פונקט געווען אין שווייץ, און ער איז טאקע געווען שדכן אויך ביי זייער זוהן ר' יוסף.
דעמאלס ווען דער רבי האט זיי באזוכט אין די דירה, האט דער רבי זיי אהנגעזאגט אז זיי זאלן בלייבן וואוינען אין די דירה, און אויך די שמחות זאל מען מאכן דארט, און זיי האבן דאס טאקע אויסגעפאלגט, דארט האט זי געוואוינט ביז צום לעצטן טאג, און דארט האט זי געמאכט אלע שמחות פון די קינדער, 'שלום זכר', 'ברית מילה', 'בר מצוה', 'תנאים' און 'שבע ברכות'.
אויך נאך די חתונה האט זי מיט איר מאן געהאלטן א שטארקען קשר מיט'ן רבי'ן ז"ל, און פלעגן באזוכן ביי דער רבי און די רעבעצין ביי זייערע רייזע'ס קיין אמעריקא, און כל ימיה פלעגט זי דערציילן מיט בענקשאפט זכרונות פון די הערליכע טעג בצלו הטהור פונעם רבי'ן ז"ל.
דעם פארגאנגענעם שב"ק פרשת האזינו י"ג תשרי האט זי צוריק געגעבן איר נשמה, איבערלאזנדיג נאך זיך פיהר דורות פון ערליכע אידן יראים ושלמים, און מיטנעמנדיג מיט זיך אלע אירע גוטע מעשים און זכותים אויף דעם וועלט.
אירע זוהן זענען:
הר"ר יוסף הי"ו – ציריך
הר"ר יושע הי"ו – ציריך
הר"ר דוד הי"ו – ציריך
און די איידימער:
הר"ר טוביה גוטמאן הכהן גוטווירטה הי"ו – אנטווערפען
הר"ר יצחק הלוי פראנד הי"ו – ציריך / ארה"ק


c: text/html

text:
יעלה ויבא האט געשריבן:לויט ווי די מקורבים געבן איבער וועט זיך די רבי שליט"א משתתף זיין ביי די חתונה און היכל הקודש.
lead, follow, or get out of the way!
געוואלדיג האט געשריבן:"באריכט אויסשליסליך צו קאווע שטיבל"
רבינו שליט"א'ס הויז בחור גיבט איבער טיפע פארדרוס אויף די באריכט כאילו ווי עס איז פארהוילן געווארן מעיניו הבדולחים די געבורטס דאטום פון די היינט נאכטיגע חתן כלה, רבינו שליט"א האט זיך געבייזערט כהאי לישנא "ווערעס קען פונעם טרינקען נישט פטור ווערן, שתו בשמים פיהם" היל"ת,
נאר צו קלאר שטעלן אז די סיבה פארן רבינס אי השתתפות איז מחמת איז מחמת עפעס א גילוי פון הימל עפעס ווי רודף אחר בורח ממנו, ואין אתנו יודע עד מה.
קאווע טרינקער האט געשריבן:אפשר פארמאכט מען דעם אשכול?
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
אינדוסטריעלע רעוואלוציע
די אינדוסטריעלע רעוואלוציע איז דער נאמען פון דער צייט אין היסטאריע ווען גרויסע אין גיכע ענדערונגען האבן פאסירט אין דעם אופן ווי זאכן ווערן געמאכט. אנשטאט מאכן אלץ ביי האנט אין קליינע ווארשטאטן, האט מען זיי פאבריצירט מיט מאשינען אסאך ביליגער אין גרויסע קוואנטיטעטן אין פאבריקן.
די אינדוסטריעלע רעוואלוציע האט אנגעהויבן אין גרויסבריטאניע אין דעם 18טן יארהונדערט, און האט זיך פארשפרייט צו אייראפע און אמעריקע ביזן אנהייב 19טן יארהונדערט.
נייע ערפינדונגען זענען אויך געווארן אויפגענומען אין מינעריי, מעטאל ארבעט און טראנספארט פון גוטער. אויך אין לאנדווירטשאפט האט מען איינגעפירט נייע מעטאדן וואס האט איבערגעלאזט פארם ארבעטער אן ארבעט. האבן זיי זיך געצויגן אין די שטעט צו ארבעטן אין די פאבריקן.
די אינדוסטריעלע רעוואלוציע איז געווען א וויכטיקע פאזע אין דער היסטאריע פון טעכנאלאגיע.
דער דאמפמאטאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די חשובסטע נייע ערפינדונג פון דער אינדוסטריעלער רעוואלוציע איז געווען דער דאמפמאטאר. אין 1776 האט דזשיימס וואט ערפינדן דעם דאמפמאטאר צו שאפן קראפט פאר די פאבריקן און אויספאמפען די טיפערע מינעס. מ'האט אויך געניצט דעם דאמפמאטאר אין באן מאטארן. דער עיקר מקור פון קראפט איז געווארן היץ פון פארברענען קוילן.
גראבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קוילן-גראבן האט אנגעהויבן גאר פיר אין בריטאניע, ספעציעל אין דרום וויילס.
אויסגראבן קוילן איז געווען זייער געפערלעך צוליב פייערגאז אין די שאכטעס. סיר האמפרי דייווי און, באזונדער, דזשארדזש סטיוונסאן האבן דערפינדן אין 1816 דעם זיכערהייט לאמפ וואס האט געמאכט בעסער אין א געוויסן מאס.
רעזולטאטן פון דער אינדוסטריעלער רעוואלוציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- דער דאמפמאטאר האט פארנומען דאס ארט פון מענטשלעכער ארבעט און פערד.
- אייזן און שטאל זענען געווארן ביליג, און מ'האט אנגעהויבן ניצן שטאל אנשטאט האלץ אין קאנסטרוקציע.
- מ'האט אויפגעשטעלט באנען איבעראל אין ענגלאנד, און סיי מענטשן סיי פראכט האבן ארומגעפארן גאנץ גיך.
- מיט דער קראפט וועבשטול האט מען געקענט מאסן-פראדוצירן שטאף און קליידער.


text:
רפאל פינקל
ד"ר רפאל פֿינקל איז א קאָמפּיוטער-װיסנשאַפֿט פראפעסער אין די אוניווערסיטעט פון קענטאקי, ער איז וועלט באוואוסט פון זיין יידיש קלאוויאטור.
ייִדיש-שפראך קלאַװיאַטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ייִדיש-שפראך קלאַװיאַטור נוצט די ייוו"א אויסלייג אותיות און נישט סתם די לשון קודשדיגע אותיות, עס איז אויסגעשטעטלט אז מ'קען אריינקלאפן די לאטייןישע שריפֿטן אויף אן ענגלישער קאמפיוטער קלאַװיאַטור און עס װערט איבערגעזעצט אויף ייִדישע שריפֿטן אויפן עקראַן אדער אַפּליקאַציע. עס האט אויך אַן אױסלײג-הגהה (Spell Check) צו פארעכטן אױטאָמאַטיש די גראמאטיק און אויסלייג פון אייערע גרייזיקע ווערטער לויט די ייוו"א כללים פון יידיש. דאס הייסט די יידישע שרייב-מאשינקע.
װעבגעשטעלטע ייִדישע װערטערבוך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ער האט אויך ארויפגעלייגט אוריאל וויינרייכנס ווערטערבוך װעבגעשטעלט (אָנלײַן) פארן פובליק, און גיט דאָרטן גאַסט א פּאָר בלאָגן פֿון ייִדישיסטן, מיט נאך נוצליכע לינקען פאר יידישע תלמידים.
װעבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- רעדט מיט מיר יידיש רפאלס װעבזײַט.
- יידיש ווערטערבוך אויפֿן וועב


text:
1592
1592 איז דאס 92סטע יאר אינעם 16טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1592 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 10 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 3טן מערץ - געגרינדעט טריניטי קאלעדזש, דובלין, אירלאנדס עלטסטער אוניווערסיטעט.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אומבאוואוסטע דאטע
- מוסטאפא דער ערשטער, סולטאן פון דער אטאמאנישער אימפעריע (געש' 1639)


text:
וויליאמסבורג און איר היסטאריע
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
דער איד איז געווען א שטיק ברענעדיג אידישקייט
געקומען אלס 8 יעריג אינגעל מיט א ברכה פון גארליצער רב ער זאל זיין א ירא שמים
איז געווען מקושר צום קלויזעבורגער רב זי"ע
צום סוף פון ביך איז דא א פאר מרגלי בפומי
ואתם הדבקים אונזער אטאם איז הדבקים לה' ....
-
אמאל עסענדיג א פלוים זאגט ער פאר זיין איידים
א פלאם און א קער
א דארף פלאמען און זיך קערען צום רבש"ע
השקו הצאן טרינקט א לחיים ולכו רעו אחוה וריעות
ימים נוראים צייט האט ער געבעטען קופערנע פעניס
copper = כפר
דער שטריימעל וואס קלויזענבורגער רב זי"ע האט אים ג'געבען במתנה
אלס פרישער אינגערמאן איז ער געווען א סעילסמאן און האט שיין מצליח געווען
האט מען אים ג'געבען א העכערע פאזיציע
א פרייטאג א פאר וואכען דערנאך קומט זיין בעה"ב
Hymie ! Its very busy I need you to come in tomorrow
זאגט ר' חיים Sha Boss
Go to the office and pick up your pay and don't come back
יוסלמאן האט געשריבן:אז מ'רעד פון וויליאמסבורג און וואגנערס גראסערי/פרוכט געשעפט, ווי קען מען פארגעסן פון לאם'ס בוטשער.
די ערשטע בילד איז ר' פתחי' לאם, דער גרינדער פונעם בוטשער און אויב כ'ווייס וואס כ'רעד פוןדי גרינדער פון תורה ודעת, און די צווייטער בילד זענען זיינע קינדער פאראנט פון לאם'ס בוטשער סטאר אין וויליאמסבורג.
dovidal האט געשריבן:
-
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4051
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 13, 2008 7:11 pm
- לאקאציע: צווישן סקרענטאן און סיראקיוז
דער רב האט געשריבן:ב''ה ז''ך אדר תשס''ט פה וויליאמסבורג
היות שהיום הייאהרצייט של הצדיק המפורסם בשמו הטוב איש החסד ושומר משמרת הקודש --השבת-
שמו מפוארים ר' חיים זצ''ל געלב שנפטר בשנת תשמ''ד באתי להזכירו .
שמעתי שפעם יצא ספר לזכרו השאיר בנים יראים ושלמים .
עירנו וויליאמסבורג לא היתה נראה כמו שהיא נראה בלי היסודות ששם הרה''צ הנ''ל .
הי' מהראשונים שלחם בעד השבת בעירנו .הכיר עוד את הרה''ק מגארליץ זי''ע .
אבקש את המשתתפים להוסיף עוד אודותיו .יהי זכרו ברוך וזכותו יגן עלינו
היה גר ב170 ווילסאן סט. סמוך ללי עוו., ביתו עדיין עומד.
מנהגו הי' כשקיבץ כספים לצדקה, הניח בידו קאפעל [יארמילקא] שאם יתן אשה פרוטה לידו, לא יהי' שום חשש.
נכדו גר בליקוואד, שמו הרב יוסף געלב מחבר ספרים וראש החבורה בישיבה.
היה איש פלא מאד. ויש ספר עליו בענגליש.
געטראפן א פארשטויבטן אשכול איבער דעם איד
-
- שר מאה
- תגובות: 139
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 12, 2016 3:27 pm
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19989
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
חיים של שמחה האט געשריבן:איז שוין דא א באזונדרע אשכול איבער ר' פתחי' ?
און וועלכע קינדער זענען דאס ?
ר' פתחי' האט א אייניקל וואס ארבייט אלס א דענטיסט אין או-די-עי אין וויליאמסבורג. קוקט אויס ווי א חשובער אינגערמאן.
האט ארויגעגבען לכבוד זיין חתונה
איך געדענק אז ער איז א תקופה געווען רעעוערענעד אין ניו דשורזי לעבען די גרעניץ מיט פענסילוועניע
ווען זיין טאכטער איז עלטער געווארען איז ער געפארען איו א גרעסערע שטאט זוכן פאר איר א דזשאב ווי זי וועט קענען
היטען ש"ק האט ער זיך געטראפען מיט א קאלעגע וואס האט אים געפרעגט וואס ער טוט דארט
און ער האט אים אים ג'ענטפערט זאגט אים יענער "די חלומסט"
----
יעצט געוואיר געוארען אז ער איז געווען אן אונגארישער תלמיד
דף על הדףובספר דברי פתחי' להרב פתחי' לאם זצ"ל הביא לבאר בזה בשם רבו, ואין. ידוע אם הוא מהגאון ר' יהודה גרינוולד, או מהגאון. מהרא"ש אסאד, (כי למד אצל שניהם)
צעלימער רב זי"ע האט אים גענוצט אלס שו"ב ?
זייער זון איז געבוירען אין אנגארען
https://www.geni.com
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
הרה"ח ר' פתחי' לאם ז"ל
לפי ידיעתי איז וואס מיר שרייבן דא בהמשך גאר קראנט נאר עס פעלט נאך אביסל, נא יבואו יודעים ויוסיפו מדעים,
ר' פתתי' איז געוועהן א גאליציענער איד א תלמיד חכם וירא השם
א געבוירנער חסיד צו זיין טאטן וואס איז געוועהן א געווייקטער חסיד פון'עם הייליגען שינאווע'ר רב זי"ע, וואס ער זעלבסט האט נאך אויך זוכה געוועהן להסתופף בצל קדשו,
און צו מקבל זיין ברכת קדשו פארן זיך ארויסלאזען קיין אמעריקא, די שינאווא'ר רב האט אנגעוואונטשען פאר זיין טאטן אז ער וועט נאך זיין אן ערליכער איד - א גדול בתורה ובמעשים טובים,
ער איז געוועהן א תלמיד פון הגאון רבי יודא גרינוואלד אבד"ק סאטמאר זי"ע, ער האט זיך אויך מסתופף געוועהן אינדערהיים ביי הרה"ק בעל כנסת יחזקאל מדעעש זי"ע
נאכן קומען קיין אמעריקא האט ער מיט די צייט געפענט די ערשטע היימישע פלייש געשעפט [בוטשער סטאר] וואס איז געוועהן אן "אמת'ע היימישע ערליכע פאבריק" הנקרא [לאם'ס] בוטשער,
- ביז דאמאלט'ס האבן אלע ערליכע אידן און אמעריקא געגאנגען צום מארק און געקויפט א טשיקען און כשר געמאכט כמו שהי' נהוג בימים ההם -
[הגם סאיז דאהי נישט אנקומען אזוי גרינג והמשכיל יבין],
אבער דאס איז געוועהן מיט בשר עוף, בשר בהמה איז נישט געוועהן אזוי, האט מען טאקע נישט געגעסן !
- ביז הרה"ח ר' פתחי' לאם, - וואס איז געוועהן מוסמך פון גדולי הרבנים החרדים לדבר ה' -
און צווישען זיי הגאון הצדיק די צעהלים רב זצ"ל וואס ווי באקאנט זיינע גרויסע פעולות אויף כשרות דאהי,
וואס האט איהם מסמיך געוועהן, און טאקע געגיבן די השגחה אויפן געשעפט,
- דאמאלט איז געוועהן די ערשטע מאל א מושג פון בשר בהמה פאר יראי ה' און אמעריקא,
דאמאלט'ס איז געוועהן דער ערשטער וואס האט גענומען ביי איהם הרה"ק רבי ישראל דוד משענדישוב - שאץ זי"ע
[וואס כידוע איז זיין שטוב געוועהן אפן 24 שעה פאר אורחים ובתוכם צענדליגע רבנים רבי'ס און בנש"ק וואס זענען דא געווען אהן די משפחה]
און דאס ממליץ געוועהן פאר אנדרע (ר' פתחי' האט זיך דאהי מסתופף געוועהן בצל קדשו פונם שענדישוב'ר שאץ'ר רבי זצ"ל) וואס נאך איהם און מיט זיין השתדלות האבן אויך ידידיו
גדולי הצדיקים ווי כ"ק האדמו"ר הרה"ק מקאפיטשניץ זי"ע כ"ק האדמו"ר הרה"ק מביאן זי"ע און כ"ק האדמו"ר הרה"ק ר' יוסף יצחק מליובאוויטש זי"ע און נאך
אויך גענומען פון איהם, און אזוי איז עס אויסגעשטיגען צו זיין די מפורסמדיג'ע לאם'ס בוטשער !
נאך וועט בע"ה נאכפאלגען !
- צו געזונט
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4026
- זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש נובעמבער 21, 2009 6:24 pm
- לאקאציע: חשש גילוי
ממעתיקי השמועה האט געשריבן:......
און צווישען זיי הגאון הצדיק די צעהלים רב זצ"ל וואס ווי באקאנט זיינע גרויסע פעולות אויף כשרות דאהי,
וואס האט איהם מסמיך געוועהן, און טאקע געגיבן די השגחה אויפן געשעפט,....
פארוואס האט צעלים ג'עפענט אן אייגענע יאטקע ?
און ווען? ממש ביים אנקומען ? אדער לאחר הזעם ווען עס איז נסתוסף געווארען דער עולם כשר עסער
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
צו געזונט האט געשריבן:זיינע קינדער שטייען פארענט פון די יאטקע, און אויפן שויב שיינט אפ די פינף צענט קאפי שילד פון זעלדא'ס...
ביטע זיי מסביר וואס די מיינסט צו זאגען,
קיקיון האט געשריבן:פארוואס האט צעלים ג'עפענט אן אייגענע יאטקע ?
און ווען? ממש ביים אנקומען ? אדער לאחר הזעם ווען עס איז נסתוסף געווארען דער עולם כשר עסער
א שיינע פאר יאר שפעטער !
פונקטליך ווען ווייס איך נישט כעת, כ'האב עס נישט דערמאנט ווייל עס איז א גאנצע פרשה פאר זיך,
ס'נישט געוועהן ממש צעהלים נאר א מעמבער אין קהלה מיין'איך,
און ס'איז געוועהן וואלין וועמען'ס זאל בלייבן מיט צעהלים [קהלה-השגחה, וכמדומה] און ער [די נייע] האט איבער געשטיגן מיט איין וואל,
איז צעהלים געבליבען מיטן נייעם, און עכ"ז האבן אלע גדולי ישראל ממשיך געוועהן צו נעמען ביי לאם !
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
-
- שר מאה
- תגובות: 139
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 12, 2016 3:27 pm
ממעתיקי השמועה האט געשריבן:וועלכע צוויי זוהן פון ר' פתחי' שטייען פארענט פונם געשעפט ?
ביטע מפענח זיין ווער רעכט'ס און ווער אויף די לינקע זייט, תודה רבה
מ'באמערקט אז דער פון די רעכטע זייט פון די טיר האט א ווייסע בארד ודו"ק !
ממעתיקי השמועה האט געשריבן:דאמאלט'ס איז געוועהן דער ערשטער וואס האט גענומען ביי איהם הרה"ק רבי ישראל דוד משענדישוב - שאץ זי"ע
[וואס כידוע איז זיין שטוב געוועהן אפן 24 שעה פאר אורחים ובתוכם צענדליגע רבנים רבי'ס און בנש"ק וואס זענען דא געווען אהן די משפחה]
און דאס ממליץ געוועהן פאר אנדרע (ר' פתחי' האט זיך דאהי מסתופף געוועהן בצל קדשו פונם שענדישוב'ר שאץ'ר רבי זצ"ל) וואס נאך איהם און מיט זיין השתדלות האבן אויך ידידיו
גדולי הצדיקים ווי כ"ק האדמו"ר הרה"ק מקאפיטשניץ זי"ע כ"ק האדמו"ר הרה"ק מביאן זי"ע און כ"ק האדמו"ר הרה"ק ר' יוסף יצחק מליובאוויטש זי"ע און נאך
אויך גענומען פון איהם, און אזוי איז עס אויסגעשטיגען צו זיין די מפורסמדיג'ע לאם'ס בוטשער !
איז ער א זוהן פון דעהם פלא'דיגן צדיק ר' טובי'לע שענדישוב'ר ? - דוכט זיך צו האבן געהערט אז ער איז שוין אויך געוועהן און אמעריקא,
און פארוואס'זשע שרייבען טאקע נישט אונזרע ידענים ווי רב מילער, בן בוזי, ר' מיילעך ועוד ועוד, איבער די שענדישוב'ר רבי'ס [עטליכע זענען געוועהן דא, ווי דערמאנט] אויפטוהנגען וכ' אין אמעריקא ? אפשר ווייל זיי זענען בעיקר עוסק מיט די רבני ארה"ב ?
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
חיים של שמחה האט געשריבן:איז ער א זוהן פון דעהם פלא'דיגן צדיק ר' טובי'לע שענדישוב'ר ?
יא - די איינציג'סטע וואס האט איבערגעלעבט די קריג - און ממלא געוועהן מקומו דאהי נאכן קריג.
יא, האסט גוט געהערט, אבער נאר באזוכט, און די לעצטע מאל וואס ער האט באזוכט דאהי האט ער מיטגעברענג זיין זוהן דעהם שענדישוב'ן שאץ'ר רבי זצ"ל.חיים של שמחה האט געשריבן:דוכט זיך צו האבן געהערט אז ער איז שוין אויך געוועהן און אמעריקא,
-
- שר מאה
- תגובות: 139
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 12, 2016 3:27 pm
מיללער האט געשריבן:נאנאשער רב הרב פעקעטע האט געהאט זיין ביהמ"ד אויף דיוויזשאן ביי ראסס סט, היינט איז דארט משמש זיין איידעם הרב ר' ברוך ראזענבוים בן אדמו"ר מקאראקאס.
ר' ברוך ראזענבוים איז נישט אן איידעם פון הרב פעקעטע, זיין טאטע דער קאראקאסער איז אן איידעם. [ער (קראקאסער) האט אפגעקויפט דעם בית המדרש פון זיין שוואגער, פארן זוהן].
דער ר' יהושע בוימל איז געווען א לובלינער תלמיד? וויזאוי איז ער נחום לאמ'ס פון רייטס זיידע?
דער עיקר איז ער איז געווען ממשפחת בוימל המפוארה פון די שענסטע רבני'שע משפחות אין גאליציא. הרב בוימל האט געהאט אן איידם לאם, נאמען (נחום לאם'ס) טאטע. ראה בשו"ת עמק הלכה מהדורא חדשה.
בענין 'לאמ'ס בוטשער'
ער האט אנגעהויבן מיט גלאט כשר, און גענומען די גלאט צו זיך אין בוטשער און די אנדערע האבן די קאמפעני פארקויפט.
די בוטשער האבן די קינדער בעיקר געפירט.
עס זענען געווען רבנים וואס האבן געהאט טענות אויף אים, ווייל ער איז געווען א שוחט ומוכר לעצמו. און אפילו אין שלחן ערוך סוף סי' ס"ה שטייט נאר אז איינער וואס איז נישט מוחזק אלץ א ירא וחרד מעג נישט זיין א שוחט ומוכר לעצמו, אבער עס איז דאך דא א תקנה קדומה אפילו איינער וואס איז א ירא וחרד טאר אויך נישט.
דאנקעגען האט ער גע'טענה'ט אז ער איז נישט נאר די מכשיר ער פארקויפט נאר די אלץ גלאט, אין די אנדערע געט ער צום בוטשער.
זייינע קינדער זענען אויך געווען גאר ערליכע אידן. איינער פון זיי זענען געווען א טוען וברורר חוץ דעם בוטשער זשאב.
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
און אויך שפעטער האבן גדולי ישראל זיך סומך געוועהן אויף איז דאס אויך געוועהן א סמיכה פאר זיין אייגענע השגחה, און ס'דא נאך מה שלא ידוע לי כעת,
דער רב האט געשריבן:הרב בוימל האט געהאט אן איידם לאם, נאמען (נחום לאם'ס) טאטע. ראה בשו"ת עמק הלכה מהדורא חדשה.
וואס מיינט נאמען טאטע ראה בשו"ת וכו' ?
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
כ'וועל נאך ממשיך זיין בע"ה אבער אויף דערווייל נאדיר נאך אביסלע איבער דעהם אוד "מוצל" מאש וקרח דאמריקא:
viewtopic.php?p=392198#p392198
viewtopic.php?p=293071#p293071
viewtopic.php?p=598113#p598113
viewtopic.php?p=638485#p638485
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 342
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 01, 2016 5:40 am
הרה"ח ר' פתחי' לאם ז"ל
איז ער געווארן משמשו בקודש ווי ער האט באדינט געטריי פאר אן ערך פון צוויי יאר,
לכתחילה אריבער האט געשריבן:חיים של שמחה האט געשריבן:איז שוין דא א באזונדרע אשכול איבער ר' פתחי' ?
און וועלכע קינדער זענען דאס ?
ר' פתחי' האט א אייניקל וואס ארבייט אלס א דענטיסט אין או-די-עי אין וויליאמסבורג. קוקט אויס ווי א חשובער אינגערמאן.
@לכתחילה, האסט א גוטן שמעק, כ'האב מיך לעצטענס באהאנדלט ביי עם, ער זאגט מיר אז נישט ער און נישט זיין פרוי האבן א סמארטפאון.
ער הייסט טאקע נאכן זיידן, פתחי' זאוועלאף.
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19989
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
גענעראל האט געשריבן:לכתחילה אריבער האט געשריבן:חיים של שמחה האט געשריבן:איז שוין דא א באזונדרע אשכול איבער ר' פתחי' ?
און וועלכע קינדער זענען דאס ?
ר' פתחי' האט א אייניקל וואס ארבייט אלס א דענטיסט אין או-די-עי אין וויליאמסבורג. קוקט אויס ווי א חשובער אינגערמאן.
@לכתחילה, האסט א גוטן שמעק, כ'האב מיך לעצטענס באהאנדלט ביי עם, ער זאגט מיר אז נישט ער און נישט זיין פרוי האבן א סמארטפאון.
ער הייסט טאקע נאכן זיידן, פתחי' זאוועלאף.
WOW!!!
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט


text:
אלעד
אלעד איז א שטאט אין דעם צענטער דיסטריקט אין ישראל וואס פארנעמט א שטח פון 2,756 דונאם. זי איז אויפגעשטעלט געווארן אלס א לאקאלע ראט אין 1998, אום 23סטן נאוועמבער 2007 איז איר סטאטוס געטוישט צו א שטאט.[1]
אלעד איז א יישוב מיט א חרדישן כאראקטער. אין אנהייב איז זי נאר געווען א וואוינונגס שטאט אבער מיט דער צייט האט אנטוויקלט דער מסחר און אינדוסטריע. אין חודש יוני 2006, האט דער היים מיניסטער באשטעטיגט אוועקצושטעלן נאך 250 דונאם צום שטעטל פאר'ן צוועק פון אויפשטעלן אן אינדוסטריעלע זאנע.
דער ערשטער הויפט פון דער לאקאלער ראט איז געווען רב צוריאל קריספל. צוליב סכסוכים צווישן אים און די שטאטס רבנים, הרב שלמה זלמן גראסמאן און הרב מרדכי מלכה, האבן די חרדישע פארטייען ש"ס און יהדות התורה פארגעשטעלט אלס קאנדידאט צביקה כהן.
אום כ"ט שבט ה'תשס"ח האט די שטאט אלעד געפייערט ווערן אויפגענומען אלס א שטאט, און צביקה כהן איז געווארן דער ערשטער בירגערמייסטער פון דער שטאט.
צו די 2008 מוניציפאלישע וואלן, האט קאנדידירט פאר בירגערמייסטער יצחק שלום עידן[2] אונטערן פֿאן פון דער ש"ג ליסטע פון אלע חרדישע פארטייען (חסידים, מתנגדים, ספרדים) און איז געווארן געוויילט מיט 75.8% פון די שטימען.[3]
ביי די 2013 מוניציפאלישע וואלן, האבן קאנדידירט ישראל פרוש און צוריאל קריספל פאר בירגערמייסטער; פרוש איז געווארן געוויילט.
קאמענטארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ קובץ התקנות 6627 מיום 13.12.2007, עמ' 181
- ↑ בחירות
- ↑ זיג פארן חרדישן קאנדידאט אין אלעד
קאארדינאטן: 32°3′9″N 34°57′17″E / 32.05250°N 34.95472°E
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]


text:
קראנקייט
א קראַנקייט אדער חלאַת איז א מעדיצינישע צושטאנד פונעם קערפער אדער מוח פון א לעבעדיקן באשעפעניש וואס שאפט ווייטאג, אומבאקוועמקייט, צרות אדער טויט צום מענטש וואס ליידט פון דער קראנקייט. ווען די קערפּער פונקציאנירט שוין נישט מיטן פולן ברען, איז מען קראנק.
א קראנקייט קען קומען פון דרויסן, פון באקטעריע, ווירוסן אדער פאראזיטן, אדער פון דרינען, פון א גענעטישן פעלער אדער א כראנישער ענדערונג אינעם קערפער.
ווען א מענטש ליידט פון א קראנקייט איז א דאקטער מטפל מיט אים; ווען א בעל חי ליידט פון א קראנקייט ווערט דאס באהאנדלט דורך א וועטערינאר.
סיבות פון קראנקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איינע פון די מערסטע פארשפרייטע סיבות פון קראנקייטן איז שוואכע היגיענע און א מאנגל פון ריין וואסער.
פארמיידן קראנקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
עס זענען פאראן קראנקייטן וואס זענען זייער פארשפרייט אדער האבן שווערע רעזולטאטן, און מען טוט זיי קאנטראלירן אפילו ביי געזונטע מענטשן. אז מען טרעפט אזא קראנקייט גאנץ פרי קען מען זיי היילן איידער זיי שאפן פראבלעמען. למשל, פארשידענע ראקן קען מען היילן נאר ווען מען טרעפט זיי גאנץ אין אנהייב.
נאך א ביישפיל איז אימוניזירונג. דער פרינציפ דערפון איז צו גרייטן דעם קערפער צו דער קראנקייט. דער קערפער האט זיין אייגענע פארטיידיקונג קעגן קראנקייטן, וואס הייסט די אימיון סיסטעם. די אימיון סיסטעם געדענקט וועלכע קרענק דער מענטש האט שוין געליטן. ווען א מענטש היילט זיך פון א קראנקייט שאפט די אימיון סיסטעם אנטיקערפערס קעגן דער קראנקייט. למשל, מען גיט א קליין קינד וואס האט קיין מאל נישט געווען קראנק מיט מאזלען א צארטע פארעם פון דעם מאזלען-ווירוס. די אימיון סיסטעם פונעם קינד הייבט אן שאפן אנטיקערפערס קעגן דעם ווירוס. ווען שפעטער קומט דאס קינד אין קאנטאקט מיט דעם זעלבן ווירוס, געדענקט די אימיון סיסטעם און קען קעמפן קעגן דעם ווירוס.
פארשידענע מיני קרענק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]


text:
קאָנגרעססוואָמאַן אַלעקסאַנדריאַ אָקאַסיאָ-קאָרטעז (ד-ניי) איז איינער פון די רייזינג שטערן אין אמעריקאנער פּאָליטיק, און זי ...
יי ייַז קאַלט
אַ ינספּייערינג מוסלים פרוי דערציילט אונדז איר גיביקייַט געשיכטע
"איך מוטיקן אַלע יונגע וואָמען איבער 30 יאָר אַלט, וואָס זענען איין, צו פרירן ...
Nuffield Council of Bioethics: 'וואָמען פאַרדינען מער ינפאָרמד ברירה ווען עס קומט צו יי ייַז קאַלט'
דער הויפּט פון אַ צדקה פון גיביקייַט האט באַגריסן באַמערקונגען פון די וק עטיקס גוף אויף ...
פּאַטיענץ פֿאַר ברוסט ראַק זענען אונטערטעניק צו די 'גרויזאַם' פּאָסטקאָדע לאָטעריע פֿאַר IVF אויף די NHS
דאָ ביי IVFBabble, מיר אָפט שרייבן וועגן די גרויזאַם און אַרביטראַריש פּאָסטקאָדע לאָטעריע אַז בלעטער ...
פּאַריז הילטאָן פראָזע איר עגגס אויף די עצה פון כאַווער און געוועזענער אַסיסטאַנט קים קאַרדאַשיאַן
פּאַריז הילטאָן און קים קאַרדאַשיאַן - פאַקט טעלעוויזיע ייקאַנז, ויסגעצייכנט ביזנעסער און נאָענט פרענדז פֿאַר ...
די HFEA פון די וק ריפּאָרץ אַ גיך אַפּטייק פון ייַז קאַלט עגגס און עמבריאָוז
פּונקט לעצטע וואָך, די UKFFEA (Human Fertilization and Embryology Authority) באפרייט זייער לעצט באַריכט, ...
סטשעאַנאַ שייַ אָפּענס וועגן ווי פילע בייביז זי וויל!
Vanderpump רולעס שטערן, Scheana Shay האט געהאט איר שיין שער פון באַמפּס אויף דעם וועג ...
Julianne Hough אָפּענס וועגן ייַז קאַלט איר עגגס רעכט צו ענדאָומעטריאָוסיס
די אַקטריסע און טענצערין Julianne Hough האָט אנטפלעקט אז זי און איר מאַן Brooks Laich האָבן באַשלאָסן ...
וואַלערי לאַנדיס און אַלע יי פריינג
מיר זענען יקסייטאַד צו טרעפן Valerie Landis, גרינדער פון eggsperience.com ביי אַ זיצונג אין טשיקאַגאָ ...
וואָס איז יי פריזינג?
מיר גערעדט צו די אַמייזינג Angeline Beltsos MD, סעאָ און טשיף מעדיציניש אָפיציר פון Vios Fertility ...


text:
קונה סערוויס צענטער
אויב איר דאַרפֿן אינפֿאָרמאַציע וועגן פאַר-פאַרקויף אָדער נאָך-פאַרקויף באַדינונגס אַזאַ ווי דיין לעצטע אָרדערס, בייינג פּראָצעס, צאָלונג מעטהאָדס, עקספּרעס אָפּציעס אָדער פּאָלעמיק פּראָצעס, ביטע קאָנטאַקט Woopshop.com דורך לעבן שמועסן אָדער E- בריוו support@woopshop.com און אונדזער קונה סערוויס וועט יוזשאַוואַלי ענטפֿערן ין 24 שעה.
שיפּינג:
Head Quarter:
פֿאַר פֿירמע קאָמוניקאַציע, איר קענען קאָנטאַקט אונדז דורך בליצפּאָסט.
email: info@woopshop.com
אַדרעס: 1910 Thomes Avenue, שייאַן, ווין קסנומקס, USA
וועגן אונז:
WoopShop איז אַ גלאבאלע אָנליין רעטאַיל פירמע. מיט אַן אויג פֿאַר די לעצט פּראָדוקט שורות און סטיילז, מיר ברענגען די לעצט ינאַווייטיוו טרענדס גלייך צו אונדזער קאַסטאַמערז צו אַנביטאַבאַל פּרייסיז.
מיר שיקן צו איבער 200 לענדער ווערלדווייד. גלאבאלע דיסטריבוטיאָן & ווערכאַוזינג ינייבאַלז אונדז צו צושטעלן שנעל עקספּרעס. זינט די ערשטן, WoopShop האט אַקסעלערייטיד וווּקס קורס אין אַ נומער פון געשעפט ינדאַקייטערז, אַרייַנגערעכנט יאָר-צו-יאָר גראָב סחורה ווערט, נומער פון אָרדערס, רעגיסטרירט בויערס און סעלערז און ליסטינגס.
WoopShop אָפפערס אַ ברייט קייט פון פּראָדוקטן: מענטשן ס און וואָמען ס קליידער, שיכלעך, באַגס, אַקסעסעריז, דרעסיז, דרעסיז פֿאַר ספּעציעל געלעגנהייט, שיינקייט, היים דעקאָר און אַזוי אויף.
אונדזער באַאַמטער וועבזייטל WoopShop.com איז בארעכטיגט אין אַלע שפראַכן, אַזאַ ווי Français Español Deutsch, איטאַליעניש, אַראַביש עטק. WoopShop אָפפערס קאַסטאַמערז אַ באַקוועם וועג צו קראָם פֿאַר אַ ברייט סעלעקציע פון לייפסטייל פּראָדוקטן צו אַטראַקטיוו פּרייסיז.
מיט די עפעקטיוו אינטערנאַציאָנאַלע איבערגעגעבן סיסטעם, מיר קענען קלייַבן די העכער פּראָדוקטן און צושטעלן די בעסער און פאַסטער אָנליין שאַפּינג דינסט פֿאַר אונדזער קאַסטאַמערז.


text:
חיים דוד בערנהארד
הר"ר חיים דוד בערנהארד (תקל"ה - י"ט שבט, ה'תרי"ח) איז געווען א רבי אין פיעטרקאוו, קאנגרעס פוילן. די חסידים האבן אים גערופן "רבי דאקטאר" — ער איז געווען דער דאקטער פון אסאך פריצים און אדל-לייט און אויך דער דאקטאר אינעם יידישן שפיטאל אין פיעטרקאוו. ער איז געווען א תלמיד פון דעם חוזה פֿון לובלין, ר' דוד לעלאווער וואס האט אים געברענגט צו חסידות, דעם סבא קדישא פון ראדאשיץ און דעם תפארת שלמה.
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
חיים דוד איז געבוירן בערך אין יאר ה'תקל"ה אין זאלאשין, פיעטרקאוו גובערניע, צו זיין פאטער ישכר בער בערנהארד, א פשוטער ייד און א גייער. חסידים דערציילן אז זײַנע עלטערן האבן יארן לאנג נישט געהאט קינדער, און חיים דוד איז געבוירן דורך א ברכה פונעם רבי'ן ר' מיילעך.
ווען ער איז געווארן עלטער איז ער געווארן געצויגן צו אן אסימילירטן דאקטער, און ער האט אליין שטודירט מעדיצין. ער האט חתונה געהאט מיט אן אסימילירטער יידישער פרוי, העלען. איין מאל זענען זיי געגאנגען שפאצירן אין די גאסן פון זשארנאוו און זיי האבן באמערקט אז אלע יידן לויפן אין שול אריין מיט גרויס ערנסטקייט. האבן זיי געפרעגט "וואס האט פאסירט?" האט עמעצער זיי געענטפערט: "איר ווייסט נישט אז יעצט איז חודש אלול? מען לויפט אין שול הערן התעוררות ווערטער פונעם רב".
דאס פאר-פאלק האבן זיך דערנענטערט צום שוועל פון דער שול צו הערן. מען האט זיי באקאנט געמאכט אז פאר ווייבער איז דא א באזונדערע ווייבער-שול. בלית ברירה האבן זיי זיך צעשיידט און זי איז ארויף אין דער ווייבער-שול.
די ווארימע דרשה האט געמאכט א שטארקן איינדרוק אויף אים, זיך דערמאנענדיג פון זיינע יונגע יארן, אזש ער האט אויסגעבראכן אין א געוויין.
א קורצע צייט דערנאך האבן זיי מחליט געווען צו תשובה טאן. אויף די עצה פון זיינע באקאנטע איז ער געפארן צום רבי'ן פון לובלין וואו ער איז געווארן מקושר צו איהם ביז זיין פטירה.
דער רבי פון לובלין האט אים געהייסן ווייטער אנצוגיין מיט זיין דאקטעריי פאך, אבער ער האט זיך פראבירט ארויסצודרייען פון צו גיין צו פריצים און גויים.
ווען ער פלעגט גיין צו א ייד היילן, פלעגט מען אים געבן א קוויטל מיטן נאמען און דער מאמע'ס נאמען ווי מען גיט פאר א רבי'ן.
נאך דער פטירה פון זיין רבי'ן איז ער איינגעגאנגען אויף די געבעטן פון טייל חסידים און איז געווארן א רבי. אבער ער איז נישט געגאנגען מיט די אנגענומענע חסיד'ישע מלבושים נאר ער האט ווייטער אנגעטון די דאקטארישע קליידער מיטן צילינדער.
ער האט געדאוונט אין די "אברכים חריפים" שטיבל אין פיעטרקאוו.


text:
אתרוג
אתרוג (Citrus medica) איז א מין שמעקעדיקע אלעמאל-גרינע ציטרוס פרוכט וואס ענדלט צו א לימענע סיי אין אויסזען און סיי אין טעם. דער אתרוג איז איינער פון די ארבעה מינים וואס מען נעמט סוכות.
דער אתרוג איז איינער פון די פינף מקורותדיקע ציטרוס פרוכט.
אין דער תורה ווערט דער אתרוג גערופן "פרי עץ הדר".
הלכה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
סוכות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
יאנעווער אתרוגים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מאראקאנער אתרוגים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
טעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מען שאקלט דאס זיך צו ערוועקן מיט פרייד צו אפגעבן לויב און דאנק פאר די גוטע פלאנצונגן.[פֿעלט אַ מקור]


text:
1973
1973 איז דאס 73סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1973 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
1973 איז געווען א נארמאל יאר וואס האט אנגעהויבן מאנטיק.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1טן יאנואר - אירלאנד, דאס פאראייניגטע קעניגרייך און דענמארק טרעטן אריין אינעם אייראפעישן פארבאנד
- 10טן יולי - די באהאמא אינזלען ווערן אומאפהענגיק פונעם פאראייניגטן קעניגרייך
- 24סטן מיי - פראפעסאר אפרים קציר איינגעשוואוירן פרעזידענט פון ישראל
- 23סטן סעפטעמבער - ביי די וואלן פאר פרעזידענט אין ארגענטינע ווערט חואן דאמינגא פעראן געוויילט צוריק
- 24סטן סעפטעמבער - גינע-ביסאו פראקלאמירט זיין זעלבשטענדיקייט פון פארטוגאל
אלס ענטפער צו דער יום כיפור מלחמה, האבן די אראבישע לענדער וואס געהערן אן צו אפעק דערקלערט אן עמבארגא, און אויפגעהערט צו עקספארטירן נאפט אין אייראפע. עס איז געווען פון די שווערסטע אויל קריזיסן אין דער היסטאריע, זינט די וועלט איז אריבער צו אויל צו פראדוצירן ענערגיע.
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 22סטן יאנואר - לינדאן זשאנסאן, דער זעקס און דרייסיגסטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1908)
- 8טן אפריל - פאבלא פיקאסא, שפאנישער מאלער און סקולפטאר (געב' 1881)
- 6טן יולי - אטא קלעמפערער, דיריגענט (געב' 1885)
- 1טן דעצעמבער - דוד בן גוריון, ערשטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל


text:
קאצקע ציקער האט געשריבן:איר דערמאנט אנפאנג אז שלומי האט גערעדט צו אייך פערזענליכע זאכן. איז דאס אפשר געווען די סיבה פון די ליבשאפט?
ישן מלא חדש האט געשריבן:די אבסעסיע ווערט אנגערופן ציווישן די מחנכים מיטן נאמען "קראש". עס איז ליידער זייער מצוי היינט ציווישן בחורים, אבער בדרך כלל איז די ענדע אסאך ערגער דער בחור וואס האט די קראש צווינגט ארויף זיין חבר שאפט אויף די אנדערע און האלט עים און איין פרובירן צו ער איז א אמת'ע חבר און נאכקוקן צו ער איז נישט נאנט מיט אנדערע און ווערט ממש א רודף, און פארשטייט זיך אז די נרדף ווערט ממש צו'קראש'ט און פילט זיך ווי אין א תפיסה וואס ער זעיט נישט די טיהר ארויס. למעשה בדרך כלל שיקט די נרדף ליפטערן דער רודף און דער רודף קען דאס נישט אראפ שלינגען וכו' וכו' די מהלך פון די מחנכים היינט איז צו הייסן ביידע גיין צפון דרום ווי פריער און זיך אפילו נישט אנקוקן און טראכטן איינער פונעם צווייטען פאר א תקופה.
עס איז זייער וויכטיג צו פארשטיין אז די יסורי הנפש וואס "ביידע" גיין אדורך בשעת מעשה און אויך אין די תקופת התנכרות איז איין לשער. און עס איז זייער ווייטאגלעך אז ווען די בחורים רעדן זיך ארויס צו מגידי שיעורים באראויגט מען זיי מיט "עס וועט אדורך גיין" עס "מאכט זיך אייביג ציווישן חברים" אן זיי צו שיקן צו א מומחה בעפאר עס איז צו שפעט.
Sent from my SM-T113 using Tapatalk
פארקערט קראש איז ווען איינער האט עס אויפן צווייטען און די אנדערע האט נישט קיין שום געפיהל פארן ערשטן.פאליטיקאנט האט געשריבן:דו רעדסט מער פון א תלות / dependency וועלכע גייט ביידע וועגן.
לייבל שטילער האט געשריבן:א טיפיקעל קראש גלייב איך נישט אז ס'גייט אזוי ווייט.
ביי אונזער געשיכטע האט קיינער נישט געוואוסט דערפון, אריינגערעכנט שלומי, וואס האט לכאורה עפעס געכאפט אבער נישט צוסאך, און זיכער האט קיינער נישט געליטן אויסער די באטראפנדע. נישט קיין רודף און קיין נרדף, נאר א מיוסר ומדוכא ביסורים.
שעפסעלע האט געשריבן:לויט ווי איך פארשטיי הייסט די סארט אנשיקעניש "קא-דיפענדענסי"
https://psychcentral.com/lib/symptoms-of-codependency/
איך האב מיטגעהאלטן עטליכע יאר צוריק ווי א נאנטער מיינער, א בחור, האט געליטן פון דעם, ווען ער האט זיך אנגעקלעבט אין עפעס א בחור פון זיין שכינות. ער האט געטאן אלעס אין די וועלט יענעם צו געפעלן און באקומען פון יענעם א שמייכל. דאס איז א מחלה וואס קען דעסטרויען עטליכע יאר פון איינעם'ס לעבן, ווילאנג מען ווערט פטור פון די קא דיפענדענסי
דא קען מען זען צייכענעס אויב מען איז פארכאפט אין אזא רילעישאנשיפ
https://psychcentral.com/blog/13-warnin ... ationship/
דולה ומשקה האט געשריבן:א PDF דערפון ביטע. א הערליכע שיינע שרייבונג.
לייבל שטילער האט געשריבן:דירעקט נישט, איך רעד פון אבסעסיווע ליבשאפט דיסארדער וואס איז נישט געזונט. פלאטאנישע ליבע איז א געוואונטשענע זאך, געזונט און גייט ביידע וועגן. אזוי אויך רעדט איך נישט פון א פשוט'ער קראש נאר עפעס סאך מער.
חתם סופר האט געשריבן:wow
ישר כוח פאר'ן שעירן די מעשה. זייער אינטערסאנט. איך האב קיינמאל נישט געהאט אזא זאך, און נישט געוויסט אז ס'איז בכלל דא אזא זאך. (אין נפשי איז געוועהן א ארטקיל וועגן קראשעס אפאר חדשים צוריק, אבער נישט ממש ווי די מעשה)
איך האב אין ישיבה געפילט אין לאוו מיט א בחור, אבער ס'איז מסתמא געוועהן אהבה תלויה בדבר. ער איז געוועהן מיין טייפ, אונז האבן זיך זייער גוט פארשטאנען, און ער איז געווען קיאט.... ווען איך בין אוועק פון יענע ישיבה, און ער איז דארטען געבליבן האב איך ממש געפילט ווי כ'בענק מיך נאך אים געפערליך.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט


text:
שפּיל פירעבוי און וואַטערגירל aנימע אָנליין
ענלעכע בליצן גאַמעס
(וואָוץ:1428, דורכשניטלעך שאַץ: 4.39/5)
געשפילט: 185097
באַרימט העלדן פון פייער און וואסער גיין אין זוכן פון טייַער קריסטאַלז וואָס קענען וואַקסן אין אַ הייל לעבן און אין שטוב. אבער זיי זענען אַזוי דערשראָקן פון די פאַרגאַנגענהייַט געפערלעך אַדווענטורעס אָן איר אַפֿילו דערשראָקן צו קרייַז די שוועל פון די הייל. אויב איר באַגלייטן זיי צוזאַמען און לויפן דורך דעם שמאָל קאָרידערז, דעמאָלט צוזאַמען אין ס טאָן זייער מיסיע און זיי וועלן צוריקקומען היים זיכער און געזונט-זייַענדיק.


text:
דארא בלאך
דאראַ בלאך (1902-יולי 1976) איז געווען איינע פון די פארכאפטע יידן אויף דעם ער פראנס עראפלאן וואס פאלעסטינער טעראריסטן האבן געכאפט און געמאכט לאנדן אין אוגאנדע. זי איז געהרג'עט געווארן אויפן באפעל פון אידי אמין, דעמאלסט פרעזידענט און דיקטאטאר פון אוגאנדע.
געשיכטערעדאַקטירן
דארא בלאך איז געבוירן געווארן אין 1902 צו איר פאטער יוסף פיינבערג, איינער פון די גרינדער פון ראשון לציון און זיין ווייב בתיה. זי האט געהייראט אהרן בלאך.
דארא בלאך האט געהאט סיי ישראלישע סיי בריטישע בירגערשאפט. זי איז געווען א פאסאזשיר אויפן ער פראנס פליגער 139 פון בן גוריון פליפעלד קיין פאריז, זונטיק 27סטן יוני 1976. אונטערוועגס האט דער עראפלאן געלאנדעט אין אטען. דארט האבן פאלעסטינער טעראריסטן געכאפט דעם עראפלאן און געהייסטן פליען קיין בענגאזי, ליביע. דארט איז דער עראפלאן געבליבן זיבן שעה, און מען האט אנגעפילט מיט מער ברענשטאף און אויך זענען נאך טעראריסטן ארויפגעקומען אויפן עראפלאן. זיי האבן געהייסן דעם קאפיטאן פליען קיין קאמפאלא, אוגאנדע. עטלעכע טעג האבן זיי געזוימט דארט. דארא בלאך האט זיך דערשטיקט אויף א הינדל ביין און מען האט זי געשיקט אין שפיטאל אין קאמפאלא.
ווען מען האט באפרייט די פארכאפטע יידן אין דער ענטעבע אפעראציע האט דער פרעזידענט אידי אמין געהייסן מערדן דארא בלאך. איר קערפער האט מען נישט ארויסגעלאזט פון לאנד נאר דריי יאר שפעטער נאכדעם וואס מען האט אידי אמין פארטריבן פון אוגאנדע.
דארא בלאך האט איבערגעלאזט דריי זין, דער עקאנאמיסט אילן הרטוב (וואס איז אויך געווען איינער פון די פארכאפטע אויפן עראפלאן), דניאל בלאך (א זשורנאליסט) און יצחק בלאך.


text:
דועל
דועל איז א פארמאלע געשלעג צווישן צוויי מענטשן וועלכע רעפרעזענטירן אנדערע און איז ארגינעל דעזיינט געווארן צו פארמיידן געשלעגן און מלחמות דורך גאנצע ארמייען.
אמאליגע צייטען פלעגט זיין איינגעפירט אז ווען 2 מענטשן, גרופעס, אדער קעניגרייכן האבן זיך געקריגט, איז געווען אנגענומען אז מען מאכט אן ענדע צום געפעכט דורך א "דועל", דהיינו? מען קומט אינאיינעם אויף א באשטימטע ארט באוואפענט מיט כל מיני כלי משחית, און יעדער פרובירט צו טויטען דעם 2'טן, און ווער עס שטארקט זיך און טויט דעם אנדערן איז דער געווינער.
א דועל איז געווען א באוואוסטע זאך וועלכע האט געצויגן די אינטערעסע פון יעדן און דער געווינער איז אויסגערופן געווארן דורך עדות וועלכע זענען געווען פאר ביידע זייטן. אין אמעריקע האט מען נאכאנאנד געמאכט דועלס אבער עס זענען געווען גרופעס וואס האבן געקעמפט קעגן דעם און צעביסלעך האט מען דאס פארבאטן סטעיט נאך סטעיט. היינטיגע צייטן איז שוין נישט פאראן אזא זאך אין די ציוויליזירטע וועלט אבער אין געוויסע פלעצער איז דאס נאך אלץ איינגעפירט אבער די רעגולאציעס דערצו זענען מער פארזיכטיג.
די ערשטע דועל איז פארגעקומען צווישען גלית הפלישתי און דוד המלך (ווי דער מלבי"ם אין שמואל זאגט אויפן ארט).
דער אמעריקאנער פאליטישאן אלעקסאנדער העמילטאן איז געשטארבן אין א דועל אין 1804.


text:
סאוטגייט אונטערגרונט סטאנציע
סאוטגייט (ענגליש: Southgate) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער פיקאדילי ליניע, וואס געפינט זיך אין סאוטגייט אין דער לאנדאנער בארא פון ענפילד, צפון לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די סטאנציע האט געעפנט דעם 13טן מערץ 1933 מיט אקוואוד אויף דער קאקפאסטערס פארלענגערונג פון דער פיקאדילי ליניע.
די סטאנציע געביידע איז איינע פון די בעסט-באוואוסטע סטאנציעס וואס טשארלס האלדן האט פלאנעוועט פאר לאנדאנער אונטערגרונט.
גאלעריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]


text:
פינף טרינקגעלט אויף ווי צו צוטראָגן אַ בלינד טאָג
לעצטע ופּדאַטעד: נאוועמבער. 30 2020 | 2 מין לייענען
דייטינג קענען זייַן אַ דאָנטינג דערפאַרונג. בלינד דייטינג קענען לאָזן איר אויס אין דער פינצטער אויף אַ דאָנטינג דערפאַרונג. אבער עס ס ניט דאַרפֿן צו שעמעוודיק אַוועק פון די בלינד טאָג דערפאַרונג. איר קיינמאָל וויסן וואס איר זאל טרעפן.
טרוסטעד מקור - ווער שטעלט זיך דיין בלינד דאַטע קענען זיין שליסל צו דיין עקספּעקטיישאַנז. אויב אַ פרייַנד פון דייַן האט סאַגדזשעסטיד די דאַטע, טראַכטן וועגן ווו דעם פרייַנד זאל זיין קומען פון. פרעגן וואָס זיי ווילן צו שטעלן איר אַרויף און וואָס מין פון אַ קשר זיי טראַכטן איר וועט טיילן אויף דיין טאָג. דאס קענען זיין ווערטפול הינטערגרונט אינפֿאָרמאַציע צו האָבן ווען באַגעגעניש עמעצער נייַ פֿאַר די ערשטער מאָל.
גלייַכגילטיק אָרט - אַ גוט אָרט קענען מאַכן אַ בלינדער דאַטע גרינג. קלייַבן ערגעץ גלייַכגילטיק און שפּאַס ווו איר ביידע וויסן וואָס צו דערוואַרטן. קאַסואַל ערטער ווי קאפייען און רעסטראַנץ זענען ויסגעצייכנט פֿאַר אַ בלינד טאָג. עס זענען קורץ טערמין אָפּציעס אַזאַ ווי בעת אַ טרינקען צוזאַמען און אויב אַלע גייט געזונט, די דאַטע קענען זיין עקסטענדעד אין אַ מער מיטאָג דאַטע. אויך, שפּאַס אָפּציעס זענען גרויס. אַקטיוויטעטן אַזאַ ווי מיני גאָלף אָדער באָולינג קענען זיין שפּאַס און פלירטי אָן רילייינג אויף צו פיל איין אויף איין שמועס. צי ניט קלייַבן פּראָסט דייטינג ערטער אַזאַ ווי קינאָ ווי איר וועט ניט באַקומען אַ געלעגנהייַט צו לערנען עפּעס וועגן יעדער אנדערער.
קלייד אַפּראָופּרייטלי - לאַדיעס וועט ווילן צו קוקן מאָדערן אָן בעת אַלץ אויס אויף ווייַזן. עפּעס גלייַכגילטיק און באַקוועם און געזונט גרומד. מענטשן וועלן ווילן צו קוקן גלייַכגילטיק אָבער נאָך מאָדערן. צי ניט מאַכן די גרייַז פון ווערינג עפּעס איר רע ניט באַקוועם אין ווי דעם וועט ווייַזן דורך אין דיין שטימונג אויף די דאַטע
פאַרקערט קאַנפאַדאַנטלי – זייט זיך און וויטרינע די בעסטער פון וואָס מאכט איר ספּעציעל. אבער טאָן ניט פאַרגעסן צו פרעגן גורל פון פראגעס וועגן דיין טאָג, זיין אינטערעסירט אין זייער לעבן און שאַפֿן עטלעכע positive קאַנעקשאַנז. אויב איר באגעגנט דורך datemypet.com, ווייַזן די בעסטער פון דיין ליבלינג באַדי ווי אַ פּראָסט אינטערעס איר זאלט האָבן. הויכפּונקט דיין אינטערעסן און כאַביז און לאָזן קיין שייכות געשיכטע שמועס בייַ די טיר.
האָבן אַ positive דערוואַרטונג - מאכט זיכער צו נעמען דיין סמיילינג זיך צו די בלינד טאָג. זייט גליקלעך אַז איר ניטאָ געטינג די געלעגנהייַט צו טרעפן עמעצער נייַ און נאָר גיין מיט די לויפן. דער שליסל צו ווייל אַ גרויס טאָג איז צו זיין גליקלעך און לאָוועאַבלע, אַזוי זייַן זיך און הנאה דיין בלינד דאַטע.


text:
וויליאם ראאן האמילטאן
סיר וויליאם ראאַן האַמילטאן (ענגליש: William Rowan Hamilton; 4טן אויגוסט 1805 - 2טן סעפטעמבער 1865) איז געווען אן אירישער פיזיקער, אסטראנאם און מאטעמאטיקער וואס האט וויכטיק בייגעשטייערט צו קלאסישער מעכאניק, אפטיק און אלגעברע. זיינע שטודיעס פון מעכאנישע און אפטישע סיסטעמען האבן אים געברענגט צו אנטפלעקן נייע מאטעמאטישע באגריפן און טעכניקן. זיין גרעסטע ביישטייערונג איז אפשר די ווידער-פארמולירונג פון ניוטאן-מעכאניק אויף האמילטאן-מעכאניק. פון דער דאזיקער ארבעט איז ארויסגעקומען די קלאסישע פעלד-טעאריע פון עלעקטראמאגנעטיזם און די אנטוויקלונג פון קוואנטן-מעכאניק. אין מאטעמאטיק איז ער ברייט באקאנט פאר דער דערפינדונג פון קוואטערניאנען.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]


text:
שערי צדק מעדיצין-צענטער
דער שערי צדק מעדיצין-צענטער איז דער גרעסטער שפיטאל אין ירושלים. דער שפיטאל איז געווידמעט געווארן י"ט שבט תרס"ב (דעם 27סטן יאנואר 1902). זיין גרינדער און ערשטער דירעקטאר במשך 45 יאר (1902 - 1947), איז געווען ד"ר משה וואלאך. אין 1980 איז דער שפיטאל אריבער געגאנגען צו זיין נייער געביידע אינעם בית וגן קווארטל פון ירושלים. אין דעצעמבער 2012 איז געווארן אנגעשלאסן צו אים דער ביקור חולים שפיטאל.
היסטאריע פונעם שפיטאלרעדאַקטירן
אין אנהייב פונעם 20סטן יארהונדערט זענען שוין געווען אין ירושלים דריי יידישע שפיטעלער: מאיר רואטשילד שפיטאל, משגב לדך, און ביקור חולים שפיטאל. די הויפט אורזאך וואס האט געברענגט אויפשטעלן נאך א שפיטאל איז געווען צוליב א קאנפראנטאנציע וואו יידן מיט אן אפשטאמונג פון דייטשלאנד און האלאנד זענען געווען דערווייטערט פון דער פארוואלטונג פון ביקור חולים שפיטאל.
די געביידע פון שערי צדק שפיטאל האט מען אויפגעשטעלט אויף דער דרום זייט פון יפו גאס, צפון פון דעם שערי צדק פערטל, פון וואס דער שפיטאל האט באקומען זיין נאמען. די געביידע איז אויפגעשטעלט געווארן דורך דער יידישער אונטערנעמער פאמיליע פרידלאנד, וואס האט געפועלט א סך אין אויפבויען ירושלים ביים סוף פונעם 19טן יארהונדערט און ביים אנהייב פונעם 20סטן יארהונדערט.
קאארדינאטן: 31°46′23.81″N 35°11′6.2″E / 31.7732806°N 35.185056°E
וועבלינקעןרעדאַקטירן


text:
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ איז אַ קאָלעקטיוו טערמין פֿאַר אַ נומער פון פאַרשידענע סימפּטאָמס פֿאַרבונדן מיט אַ פאָלטי פון די אָטאַנאַמיק נערוועז סיסטעם – די נערוועס וואָס זענען נישט ראַנדאַמלי קאַנטראָולד. די סימפּטאָמס אַרייַננעמען נערוואַסנאַס, שלאָפן דיסאָרדערס, קראַמפּס און קאַרדיאָווואַסקיאַלער פּראָבלעמס. די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ איז קאָנטראָווערסיאַל צווישן עקספּערץ. לייענען מער וועגן וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ.
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ: באַשרייַבונג
א וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ מיטל ממש אַ "דיסרעגיאַלייטיד שפּאַנונג (דיסטאָנוס) פון די אָטאַנאַמיק נערוועז סיסטעם." דעם קאָואָרדאַנייץ פילע וויכטיק באַדאַלי פאַנגקשאַנז וואָס דיליבראַטלי קוים אָדער נישט קענען צו השפּעה – אַזאַ ווי העאַרטביט, ברידינג אָדער דיידזשעסטשאַן. אַקקאָרדינגלי, פאַרשידן סימפּטאָמס קענען זיין סאַמערייזד אונטער די שירעם טערמין פון וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ – פֿון קאַרדיאָווואַסקיאַלער טענות און כעדייקס צו ציטערן הענט און שילשל.
בשעת די דיאַגנאָסיס פון "וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ" איז געווען אַ מאַסע דערשיינונג אין די 1950 ס, עס איז זינט טייל טייל סאַפּערד דורך פאַרשידן סינאָנימס. ביישפילן זענען נעוראָוועעטטיווע דיסאָרדער, אָטאַנאַמיק נעווראָז און אָטאַנאַמיק דיסרעגולאַטיאָן. אין אַלגעמיין, ווען פּאַטיענץ ליידן פון סימפּטאָמס פֿאַר וואָס קיין גשמיות סיבות קענען זיין געפֿונען, רופאים בכלל רעדן פון סאָמאַטאָפאָרם דיסאָרדערס אָדער פאַנגקשאַנאַל סינדראָומז. די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ איז נישט צו זיין צעמישט מיט דיסטאָניאַ; דאָס איז אַ קאָלעקטיוו טערמין פֿאַר פאַרשידן באַוועגונג דיסאָרדערס, אַזאַ ווי אַ קרום קאָפּ האַלטנ זיך אָדער קראַמפּס אין פאַרשידענע טיילן פון דער גוף (למשל פינגער, קראַמפּס פון די מיוזישאַנז).
וואָס איז די אָטאַנאַמיק נערוועז סיסטעם?
די אָטאַנאַמיק דיסטאָניאַ קאַנסידז די אָטאַנאַמאַס אָדער אויך אָטאַנאַמיק נערוועז סיסטעם, דער סיסטעם קאָנטראָלס אַלע אָטאַמאַטיק גוף פאַנגקשאַנז: עס רעגיאַלייץ די בלוט דרוק, אַקטאַווייץ די שווייס גלאַנדז אויף הייס טעג און נעראָוד די פּופּס אין גלערינג ליכט. אָבער, ווען אַ מענטש קאַנשאַסלי דיסיידז צו מאַך אָדער צו באַקומען אַ מערקונג סאָמאַטיק נערוועז סיסטעם אַקטיוו. רובֿ פון די צייט, ביידע סיסטעמען אַרבעט ענג צוזאַמען.
די אָטאַנאַמיק נערוועז סיסטעם איז צעטיילט אין צוויי פאַנגקשאַנאַל אַנטאַגאַנאַסס:
- די סימפּאַטעטיק נערוועז סיסטעם (סימפּאַטעטיק)
- די פּעראַסימפּאַטעטיק נערוועז סיסטעם (פּעראַסימפּאַטעטיק)
בשעת די סימפּאַטעטיק נערוועז סיסטעם טייטאַנז מענטשן, אַקסעלערייץ כאַרטביט און רעספּעראַטיאָן, און שטעלן די גאנצע גוף אין אַ קאַמף-אָדער-פלי ענטפער, דער פּעראַסימפּאַטעטיק נערוועז סיסטעם איז בפֿרט פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר פּראַסעסאַז פון אָפּרו און רידזשענעריישאַן. אויב די ינטעראַקשאַן צווישן די סימפּאַטעטיק און פּעראַסימפּאַטעטיק נערוועס טוט נישט אַרבעטן רעכט, די סימפּטאָמס זענען טייל מאָל קלאַסאַפייד ווי וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ.
די טענות אָפענגען אויף צי די שפּאַנונג איז שיפטעד אין טויווע פון סימפּאַטעטיק אָדער פּעראַסימפּאַטהעטיק: מענטשן מיט אַ געוואקסן סימפּאַטעטיק טעטיקייט (סימפּאַטעטיקאָטאָניאַ) זענען דעריבער פּראָנע צו נערוואַסנאַס, פּאַלפּיטיישאַנז, געוואקסן בלוט דרוק און שילשל. אויב, אויף די אנדערע האַנט, די פּעראַסימפּאַטהעטיק נערוועז סיסטעם איז דאָמינאַנט (וואַגאָטאָניאַ), עס קען זיין פארבונדן מיט נידעריק בלוט דרוק, קאַלט הענט און פֿיס, ליסנאַס און פאַרשטאָפּונג. די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ ווי אַ דיאַגנאָסיס איז קאָנטראָווערסיאַל; קריטיקס רופן עס אַ "ימבעראַסמאַנט דיאַגנאָסיס" וואָס איז געמאכט ווען דער דאָקטער ווייסט ניט מער וואָס צו טאָן.
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ: סימפּטאָמס
א וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ קענען זיין פארבונדן מיט זייער פאַרשידענע סימפּטאָמס. די טענות זענען אָפט שווער צו קלאַסיפיצירן.
מעגלעך סימפּטאָמס פון וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ זענען:
- כעדייקס
- קאָפּשווינדל
- שילשל
- פאַרשטאָפּונג
- שלאָפן דיסטערבאַנסיז
- קראַמפּס
- געוואקסן סוועטינג
- געוואקסן אָדער דיקריסט דויפעק קורס
- קליין ציטערניש פון די הענט
אין אַ ברייטערער זינען, וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ ינקלודז פאַרשידן סימפּטאָם קאַמפּלעקסאַז. זיי אָפט פאַלן צוזאַמען און זענען טייל מאָל באהאנדלט ווי פרייַ חולאתן פון אומבאַקאַנט גרונט. א ביישפּיל איז דאָס כייפּערקינעטיק האַרץ סינדראָוםוואָס איז פארבונדן מיט אָפט פּאַלפּיטיישאַנז און פלאַקטשויישאַנז פון בלוט דרוק. פון איין יראַטאַבאַל באָוועל איינער רעדט פון כראָניש ינדיידזשעסטשאַן, וואָס איז אָפט פארבונדן מיט אַבדאָמינאַל ווייטיק און פלאַטולענסע. אַ אָווועראַקטיוו פּענכער (יריטאַבאַל פּענכער) קענען פירן צו קעסיידערדיק ורינאַטיאָן און אָפט יעראַניישאַן. סימפּטאָם קאַמפּלעקסאַז פון דעם טיפּ זענען אויך גערופן פאַנגקשאַנאַל סינדראָומז. אויך כראָניש ווייטיק פון ומקלאָר גרונט געהערן צו דעם קאָמפּלעקס פון טעמעס, למשל פיבראָמיאַלגיאַ; אָבער, די ביסט יוזשאַוואַלי נישט קלאַסאַפייד אונטער די טערמין אָטאַנאַמיק דיסטאָניאַ.
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ: ז און ריזיקירן סיבות
די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ אָפט האט קיין קלאָר סיבה. ניט זעלטן, עטלעכע גשמיות, גייַסטיק און געזעלשאַפטלעך צושטאנדן שפּילן אַ ראָלע. אַזוי עס איז שווער צו געפֿינען אַ ספּעציפיש צינגל פֿאַר די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ.
אויב אַ ריין גשמיות גרונט פֿאַר די ריספּעקטיוו סימפּטאָמס קענען זיין יקסקלודיד נאָך אַלע מעדיציניש יגזאַמאַניישאַנז, דאָס דאַרף זיין פּסיטשאָסאָמאַטיק ז באַטראַכטן. גוף און פּסיכיק זענען קעסיידערדיק ינטעראַקשאַן מיט יעדער אנדערע. און אַזוי עס איז נישט ומגעוויינטלעך אַז שטרענג גייַסטיק דרוק איז אויך שפיגלט אין פאַרשידן באַדאַלי פאַנגקשאַנז. די אַרייַננעמען, למשל, שטענדיק דרוק, טרויער, וועריז און פירז. למשל, אַ מענטש וואָס האָט פאַרלאָרן אַ ליב געהאט איינער אָדער פילז זייער ומגליקלעך אין אַרבעט, קענען אַנטוויקלען לאַנג-טערמין גשמיות סימפּטאָמס אַזאַ ווי כעדייקס, שלאָפן דיסטערבאַנסיז אָדער אָפט טרעמערז. די דאָקטער סימפּטאָמס קען זיין קאַנסידערד ווי וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ.
אָבער דאָס קען נישט מיינען אַז די טענות זענען קאַנסיווד אָדער "נישט עכט"! די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ קענען מאל ברענגען שרעקלעך סימפּטאָמס (אַזאַ ווי טאַטשיקאַרדיאַ) און קענען זיין אַ גרויס מאַסע אין די לאַנג טערמין. סאָמאַטאָפאָרם דיסאָרדערס זענען דעריבער פּונקט ווי ערנסט ווי די וואָס האָבן גשמיות סיבות. ביידע דאַרפן אַ אָפּגעהיט דיאַגנאָסיס.
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ: יגזאַמאַניישאַנז און דיאַגנאָסיס
די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ איז נישט אַ דיאַגנאָסיס אין דעם זינען פון אַ ספּעציפיש קרענק, אָבער ינקלודז אַן אַנקעראַקטעריסטיק צושטאַנד, אין וואָס קלאָר ווי דער טאָג אַנדערש פאַנגקשאַנז פון די אָטאַנאַמיק נערוועז סיסטעם זענען אויפגערודערט. ערשטער, דער דאָקטער פרעגט וועגן די מעדיציניש געשיכטע (מעדיציניש געשיכטע). דעריבער פרעגט ער אין וועלכע פריערדיגע באדינגונגען עס עקזיסטירט, צי דער מענטש נעמט מעדאַקיישאַן, זינט ווען די סימפּטאָמס עקסיסטירן, אין וועלכע סיטואַטיאָנס זיי פאַלן און אויב עס זענען אנדערע דיסטרעסינג סימפּטאָמס. די ריספּעקטיוו לעבן סיטואַציע ווי געזונט ווי אַלקאָהאָל און מעדיצין קאַנסאַמשאַן פון דער פּאַציענט קענען צושטעלן וויכטיק אינפֿאָרמאַציע.
דערנאָך נאָכגיין פאַרשידן יגזאַמאַניישאַנז צו קלאַפּן אַוועק און הערשן אויס מעגלעך גשמיות סיבות פון די ומבאַקוועמקייַט:
- אַ גשמיות דורכקוק קענען שוין צושטעלן אינפֿאָרמאַציע וועגן עטלעכע סימפּטאָמס. למשל, אין אַ פּאַציענט מיט אָפט גאַסטראָוינטעסטאַנאַל פּראָבלעמס, דער דאָקטער סקאַנז די אַבדאָמינאַל וואַנט. אויב עס זענען טענות אין די האַרץ געגנט, ער ליסאַנז צו די האַרץ סאָונדס מיט אַ סטעטאָסקאָפּע.
- אַ מעזשערמאַנט פון דויפעק און בלוט דרוק דער הויפּט ינפאָרמאַטיוו פֿאַר סערקיאַלאַטאָרי פּראָבלעמס. דער פּאַציענט קען קאָנטראָלירן פֿאַר פלאַקטשויישאַנז בעשאַס דעם טאָג מיט אַ מאַנואַל ספיגמאָמאַנאָמעטער.
- מיט איין בלוט פּרובירן פֿאַר בייַשפּיל, עס איז מעגלעך צו קאָנטראָלירן צי ינפלאַמאַטאָרי פּראַסעסאַז נעמען אָרט אין דעם גוף, צי עס זענען פאַרשידן נוטריאַנט דיפישאַנסיז אָדער צי עס איז אַ יבעריק אָדער פעלן פון ספּעציפיש כאָרמאָונז. מעגלעך פיזיש ז אַזאַ ווי טיירויד דיספאַנגקשאַן אָדער פּרעסן דיפישאַנסי קענען זיין רולד אויס.
- אויב אַ גשמיות קראַנקייט קען נישט זיין רולד אויס און די סימפּטאָמס אָנהאַלטן לאַנג, דיפּענדינג אויף די סימפּטאָמס – ספּעציעל ינוועסטאַגיישאַנז נאָכפאָלגן. ביישפילן זענען אַן עלעקטראָקאַרדיאָגראַם (עקג), אַ בענקל אָדער פּישעכץ דורכקוק אָדער ימידזשינג פּראָוסידזשערז אַזאַ ווי אַלטראַסאַונד און רענטגענ שטראַל דורכקוק. דער דאָקטער יוזשאַוואַלי פרוווט צו ויסמיידן ומנייטיק און עפשער סטרעספאַל יגזאַמאַניישאַנז.
א וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ איז לעסאָף דיאַגנאָסטיקלי ניט רילייאַבלי דיטעקטאַבאַל, אָבער אויך שווער צו ריפיוט. די דאקטוירים יוזשאַוואַלי מאַכן די דיאַגנאָסיס ווען עס זענען קיין גשמיות סיבות.
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ: באַהאַנדלונג
דער בעסטער וועג צו מייַכל אַ וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ דעפּענדס אויף זייַן ריספּעקטיוו צינגל און שטרענגקייַט. אויב די גשמיות דיאַגנאָסיס בלייבט אָן רעזולטאַט, רופאים אָפט רעקאָמענדירן צו וואַרטן און צו אָבסערווירן די לויף פון די סימפּטאָמס – סאָמאַטאָפאָרם דיסאָרדערס אָפט קומען נאָך אַ בשעת אויף זייער אייגן.
אויב דאָס איז נישט דער פאַל, דער דאָקטער רעקאַמענדז יוזשאַוואַלי איינער פּסיטשאָטהעראַפּי, דאָס קען נישט מיינען אַז ער נעמט נישט די טענות פון דעם פּאַציענט עמעס. אָפט, גשמיות סימפּטאָמס האָבן זייער רוץ אין דער פּסיכיק. עס איז דעריבער בעסטער צו מייַכל וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ מיט פּסיטשאָטהעראַפּעוטיק מיטלען. זיי צוזאָג די גרעסטע שאַנס פון קלאָג. עטלעכע סייקאָוטעראַפּיס ספּעשאַלייז אין סאָמאַטאָפאָרם דיסאָרדערס אָדער אָטאַנאַמיק דיסטאָניאַ. מיט דעם שטיצן, דער מענטש קענען לערנען צו קלאַסיפיצירן זיין טענות בעסער און צו האַנדלען מיט זיי אין וואָכעדיק לעבן – דאָס כאַפּאַנז, למשל, אין דעם קאָנטעקסט פון אַ קאָגניטיווע ביכייוויעראַל טעראַפּיע.
עס איז ספּעציעל נוציק צו אַרבעטן דורך די סיבות און געפילן הינטער די סימפּטאָמס. אויב סטרעסספול געפילן אַזאַ ווי דרוק, זאָרג אָדער טרויער קענען זיין ילימאַנייטאַד אָדער פּראַסעסט דיפערענטלי, די גשמיות סימפּטאָמס יוזשאַוואַלי פֿאַרבעסערן אין די לאַנג לויפן. פילע סאַפערערז זענען אויך אין אַ מין פון "ראָצכיש אַוווידאַנס". זיי ויסמיידן שטענדיק סיטואַטיאָנס אין וואָס זייער סימפּטאָמס פאַרגרעסערן. לעסאָף, זיי פאַרגרעסערן די צאָרעס וואָס קומען מיט די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ. א סייקאָוטעראַפּיסט קענען העלפֿן ברעכן דעם נאַטור.
גשמיות טעטיקייט האט אַ positive השפּעה אויף עטלעכע סאָמאַטאָפאָרם דיסאָרדערס, אַזאַ ווי ספּאָרט אָדער גייט. עטלעכע מענטשן אויך נוץ פון רילאַקסינג עקסערסייזיז אַזאַ ווי פּראָגרעסיוו מוסקל אָפּרו, אַוטאָגעניק טריינינג, טיי קיי אָדער יאָגאַ.
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ – דרוגס אין טעראַפּיע?
די מיטלען אָפט רעדוצירן די סימפּטאָמס איבער צייַט און אַזוי הילף קעגן וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ. מעדאַקיישאַן איז ניט נייטיק אין רובֿ פאלן, אָבער עס קענען זיין געניצט צו מייַכל די סימפּטאָמס אויב עס איז גרויס צאָרעס. די אַרייַננעמען, למשל, פּיינקילערז, אָבער אויך פאַרשידן מאָדערן אַנטידיפּרעסאַנץ. דער דאָקטער באהאנדלט די פּראָצעדור פּונקט מיט זיין פּאַציענט און אַדזשאַסטיד די מעדאַקיישאַן ינדיווידזשואַלי צו יעדער פאַל. ווי אַ הערשן, די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ איז נישט פּערמאַנאַנטלי, אָבער בלויז טעמפּערעראַלי באהאנדלט מיט מעדאַקיישאַנז.
וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ: לויף און פּראָגנאָסיס
ווי די וועגעטאַטיווע דיסטאָניאַ אַרבעט דעפּענדס אויף פאַרשידן צושטאנדן. אין אַלגעמיין, די פּראָגנאָסיס איז גוט, א וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ טוט נישט באַגרענעצן די לעבן יקספּעקטאַנסי. אין 50 צו 75 פּראָצענט פון די קאַסעס, סאָמאַטאָפאָרם דיסאָרדערס זענען מילד און סימפּטאָמס פֿאַרבעסערן מיט די צייט. אין פּאַטיענץ מיט אַ זייער באַזאָרגט און נעגאַטיוו מיינונג פון זייער ומבאַקוועמקייַט, שטרענג אַוווידאַנס נאַטור און פּאַראַלעל גייַסטיק ילנאַסיז (אַזאַ ווי דעפּרעסיע אָדער דייַגעס דיסאָרדערס), די פּראָגנאָסיס איז ערגער. דאָס אויך אַפּלייז צו שטאַרק סייקאָוסאָסאָסיאַל משאות וואָס קענען ניט זיין ריזאַלווד. עס אויך ויסקומען צו האָבן אַ נעגאַטיוו פּראַל אויף די פּראַגרעשאַן אויב דער מענטש פאַרלאָזן דעם פאַך פֿאַר מער ווי אַ חודש אָדער וויטדראָן זיך פון פרענדז און משפּחה.
א וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ "שטרענג קורס" מיטל אַז די סימפּטאָמס ווערן מער שטרענג איבער צייַט און אָנהאַלטן (כראָניש). אָבער, דאָס טוט נישט מיינען אַז די סימפּטאָמס אָנהאַלטן אויף אייביק נאָר ווייַל זיי קענען ניט זיין הצלחה באהאנדלט אין ערשטער. עס איז שטענדיק די מעגלעכקייט אַז די וועדזשאַטייטיוו דיסטאָניאַ דעוועלאָפּעד קאַפּויער.


text:
דאס געוויין פון נאפאליאן'ס גענעראל
- שמעלקא זאפטיגער
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3178
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 15, 2016 3:19 pm
- לאקאציע: איינגעטונקען
דאס געוויין פון נאפאליאן'ס גענעראל
איין שלאכט נאך די צווייטע האבן די פראנצויזן געווינען מיט פרייד און טריאומף, ביז עס איז געקומען צו די בארימטע 'לייפציג שלאכט', וואס האט איבערגעוואויגן דעם וואגשאל צום נישט גוטן זייט פאר די ביז יעצטיגע זירער, און זיי געברענגט צו די זייט פון פארלירער.
פארשטענדליך, אז דער קייסער נאפאליאן האט געברענט פון גרויס אויפרעגעניש, און נישט געקענט פארשטיין וויאזוי האט אזא זאך געקענט פאסירן. פארוואס ארבעטן זיך אייביג אויס זיינע גלענצענדע טאקטיקן, אבער דאסמאל איז עס געווען אזא וויסטער דורכפאל?
בלויז איין זאך האט געקענט אנטשיידן זיין גרויס אויפברויז: א פעררעטער. עס איז זיכער דא איינער אין זיין ארמיי - וואס באזיצט א הויכראנגיקער פאזיציע - און האט צוטרירט צו די געהיימע תכסיסי מלחה, און ווארשיינליך האט ער דאס ארויסגעגעבן פארן פיינט, וואס האט זיך געוויסט צו באהיטן פון די שטרויכלונגען, און אזוי באזיגן די אומזיגבארער נאפאליאן.
נאפאליאן האט אויפגענומען גאר א נאנטער זיינער, זאל שטילערהייט אויספארשן דעם אינצידענט, און געוואר ווערן אויב דער שונא'ס קאבינעט האט געהערט פון עפעס אינערליכע אינפארמאציע, און אויב יא, פון וועמענ'ס מויל און צו וועמענ'ס אויער איז דאס געגאנגען.
נאך אינוענסיווע פארשונגען אויף עטליכע פון די גרעסטע מיניסטארן אין די פראנצוזישע מיליטער, איז דער נאנטער געקומען צו נאפאליאן, און אים אריינגערוימט אין אויער דעם נאמען פון דעם פאררעטער!
דער קיסר הערט דאס נאמען, און ווערט אויפגעשוידערט. די רעדע איז פון אדמיראל מישעל דע פראיעה, דער צווייטער אין ראנג פון די "לע רויאל" - די פראנצוזישע נעווי קרעפטן!
באלד באפעלט נאפאליאן צו ברענגען דעם פארשוין פאר אים. דער אדמיראל קומט אן מיט די אויסגעביגלטע איינצוג, זיין שווערד איז אויסגעגלאנצט, און א תמימות איז אויסגעשפרייט אויף זיין געזיכט. קומענדיג נאנט צו נאפאליאן, האט ער געקינעט, ווארטנדיג אז נאפאליאן זאל געבן ערלויבעניש זיך אויפצושטעלן. "שטיי אויף" זאגט אים דער קייסער.
דער אדמיראל הייבט זיך אויף, און צו זיין וואונדער זעט ער ווי דער קייסער שטייט ממש געציילטע מילימעטער'ס פארנט פון אים. נאפאליאן הייבט אויף זיין רעכטן האנט, און לאזט אראפ א קלינגעדיגן פראסק פאר דעם אדמיראל אין פנים אריין. אדמיראל מישעל איז פון דעם פראסק געפלויגן אויף אונטערוויילעכץ מיט קראפט, ער האט זיך צובראכן א ביינדל צוויי, און טרערן פון פארשעמונג האבן זיך אים געשטעלט אין זיינע אויגן.
אבער דער קיסער גיבט נישט נאך... ער קומט צו נענטער צום געפאלענעם אדמיראל, און נעמט זיך שרייען אויף אים מיט קולי קולות: "דו שעמסט זיך נישט? אזא נידערטרעכטיגער געמיינער יונג ביסטו? שוין יארן וואס מיר קענען זיך, יארן וואס מיר טוען אינאיינעם קעמפן אויפן פראנט, און דא אן קיין בושה ביסטו א עקלהאפטיגער פאררעטער? וואס מיינט דאס, הא?"
דער אומגליקליכער אדמיראל האט אנגעהויבן צו וויינען און זיך בעטן אז עס איז נישט ריכטיג, מ'האט אויף אים אומזיסט ארויפגעווארפן א פאלשער קלאגע. אבער די פארשער וואס זענען אריינגעקומען אין זאל - און אנגעהויבן אויסצופארשן מישעל אויפן באפעל פונעם קייסער - האבן אים אנגעהויבן צו פייניגן פיזיש און גייסטיש, ביז מישעל דע פראיעה האט זיך מודה געווען, אז יא, ער האט איבערגעגעבן אינפארמאציע פאר די רוסישע רויטע ארמיי, פאר אסאך געלט.
דער קייסער האט אים נישט געוואלט אומברענגען, ווייל עס איז גאר הארבע פארברעכן, און עס קומט אים אביסל מער פיין און ליידן. האט נאפאליאן ארויסגעגעבן א באפעל, אז מען זאל ברענגען די גאנצע פאמיליע פון דעם פארעטער, אין דעם איז אריינגערעכנט נישט בלויז זיין ווייב און קינדער, נאר אויך זיינע עלטערן און געשוויסטער, פעטער'ס און פלומעניקעס, און זיי באפוילן אז זיי זאלן אלע פארטריבן וועגן, צום אינזל מאן-סאן-מישעל, וואס איז נעבן די פראנצוזישע ברטאן פארט, וואו דארט וועלן זיי לעבן און שטארבן איינזאם און איזאלירט, אלס שטראף פון די אומדערהערטער פארברעכן וואס זייער פאמיליע מיטגליד האט דורכגעפירט.
עטליכע טעג שפעטער איז ארויסגעפארן פון די ברטאן פארט א גרויסער שיף, וואס אויף איר דעק זענען געווען ארום הונדערט מענטשן, פאמיליע מיטגלידער פונעם געוועזענעם צוויי ראנגיקער פראנצוזישער אדמיראל מישעל דע פראיעה, זיי לאזן זיך ארויס אויפן וועג צו א פארנעפלטער און אומסימפאטישער צוקונפט, צו א שטענדיגער ברוטאלער גלות.
אנקומענדיג צום אינזל, האבן די פארטריבענע באטראכט דאס ארט און געזען אז דא איז גארנישט דא. צוביסלעך זענען זיי צו זיך געקומען, און אנגעהויבן צו קלערן וואס מען קען דא טון ווייטער, נישט אויסצושטארבן פון הונגער און פון קעלט. מישעל האט צונויפגעקליבן זיין פאמיליע, און אנגעהויבן צו טיילן פליכטן פאר יעדעם פון זיי. די מענער זאלן אויסהאקן די גוטע האלץ פון וואלד, און די פרויען זאלן וועבן נעצן צו כאפן פיש, ווייטער די קינדער וועלן קלויבן העלצעלעך פאר די פייער וואס מ'וועט אנצינדן ביינאכט, צו קענען עסן נאכטמאל.
מאן מאכט איין טריט נאכן צווייטן, און צוביסלעך בויט די פאמיליע א נייע לעבן, מ'האט געבויעט הייזער, געמאכט פישער נעצן און שיפעלעך, און זיך געלעבט א רואיג און צופרידן לעבן, שטיל און באשיידן. אזוי האבן זיך פארמערט קינדער און אייניקלעך, זיי זענען געווארן א באזונדערע שבט, און עס האט זיך געפרוכטבארט ווייטער.
איין מאדנע זאך האט פאסירט איין טאג אין יאר, און האט זיך יערליך איבערגעשפילט. מישעל דע פראיעה האט זיך געפלעגו זעצן מיט זיינע פילע פאמיליע מיטגלידער, קוקן צום ריכטונג פון פאריז, און דאן האט ער אויסגעשאסן אין א יאמערליכער געוויין, וואס האט געשניטן די הערצער.
וואס האט פאסירט? וואס איז דאס געוויין?...
יארן זענען פארביי געלאפן, און די פאמיליע זיצט נאכאלץ אויפן אינזל, אן קיין שום פארבינדונג מיט די אינדערויסנדיגער וועלט, און אן סיי וועלכע מאדערניזאציע. זיי האבן בעיקר געלעבט פון פון פרוכט, און פון פיש. פון צייט צו צייט איז זיי געלונגען צו כאפן א פייגל, און דאן איז עס שוין געווען א גרויס געווינס. די קלוגערע פון צווישן זיי האבן אויסגעלערנט פאר די יונגע וויאזוי מען ספראוועט זיך מיטן לעבן אויף דען אינזל, און אזוי איז דאס לעבן געפארן, די קינדער האבן זיך זארגלאז געשפילט און געשווימען, און אלעס איז געווען א מחיה.
אבער - איין מאל א יאר. איין מאל א יאר! דאן ווייסט יעדער, אז אלעס ווערט אפגעשטעלט, דער זיידע מישעל דרייט זיך אויס צו פאריז, ער וויינט און וויינט, מיט גאר א טיפער געוויין. די אייניקלעך פלעגן ווערן אויפגערעגט אויף אים, און נישט פארשטיין. עס איז דאך אלעס אזוי גוט דא; מיר האבן פרישע פיש טעגליך, זאפטיגע פרוכט, מ'מאכט א לעבן, פארוואס אין די וועלט דארף דער אלטער מישעל זיי פרובירן אריינצושלעפן אין מרה שחורה? וואס וויל ער פון אונזער לעבן האבן?...
די אייניקלעך פון מישעל האבן דאס געשמועסט שטילערהייט אונטערן רוקן פון זיידן, צווישן זיך, און אויך מיט זייערע ווייטערע קרובים וואס האבן געלבעט אויפן אינזל, לאכנדיג מיט אן אויפברויז אויף מישעל'ס מאדנע און נארישע פירעכץ.
עוף השמים יוליך את הקול, מישעל האט געהערט אז זיינע אייניקלעך זענען ברוגז אויף אים, אז איינמאל א יאר דערביטערט ער זיי דאס לעבן. ער האט צוזאמענגערופן אלע זיינע קינדער און אייניקלעך, און געוואלט מיט זיי רעדן.
נאך איידער ער האט דערציילט זיין היסטאריע, האט אים שוין א געוואגטער אייניקל געפעדערט מיט א פראגע: "זיידי טייערער, מיר פארשטייען אז דער קייסער איז געווען בייז אויף דיר, און פארשיקט אין די ווייטע גלות, און מיר האבן נישט אלעס וואס עס איז דא אין פראנקרייך... אבער פארוואס דארפסטו טראכטן פון אמאל? טראכט פון יעצט! יעצט איז אלעס פיין און וואויל, מיר האבן הנאה, גארנישט פעלט אונז נישט, וואס איז דא צו וויינען?"...
דער זיידע האט מיט ליבשאפט באטראכט דעם יונגן אייניקל, און געזאגט מיט א צובראכן שטימע: "אוי מיין אומוויסנד קינד! דו ביסט דא געבוירן געווארן, דו מיינסט אז די בעסטע וואס מ'האט נאר איז פרישע פיש טעגליך, און פיינע זאפטיגע פרוכט. דו ביסט גליקליך מיט א פיינער שווים... דו ביסט אין פאריז קיינמאל נישט געווען, וואס פארשטייסטו דען? מיר האבן געהאט א לעבן פון הערע און כבוד, הערליכע פאלאצן און טייערע וועגענער, וואו מיר זענען געגאנגען האט מען אונז רעספערטיקט, דו ווייסט דען וואס מיר האבן פארלוירן? דו ווייסט נישט, און דו וועסט קיינמאל נישט וויסן. ווייל אויב דו וואלסט געהאט דאס מינדעסטע אהנונג, וואלסטו נישט געווארן אויפגערעגט אויף מיין טרויער טאג, נאר וואלסט צוזאמען מיט מיר פארגאסן טייכן טרערן"...
טויזענטער יארן זענען שוין פארביי, זינט מען האט אונז פארטריבן פון אונזער הייליג לאנד. מיר זיצן דא אין דעם ביטערן גלות, און מיינען אז אלעס איז פיין, אלעס איז גוט, עס פעלט אונז נישט גארנישט, און טייל ווערן נערווירט פון דעם תשעה באב, ווער דארף דאס האבן?...
יא יא, מיר וועלן קיינמאל אין לעבן נישט פארשטיין וואס מיר האבן פארלוירן! מיר מיינען אז א גוטע קאר מיט א פולער באנק קאנטע, נחת פון די קינדער און געזונט - אז מ'האט דאס אלעס איז עס ממש געוואלדיג. אבער וואס ווייס מיר דען?
קענען מיר דען וויסן וואס איז געווען דער פראכט פון די וועלט, די הייליגע בית המקדש? וואס איז דאס געווען די קרבנות,די כהנים, לוים, אורים ותומים, א שטיק קדושה איז געווען, מ'האט זיך אויסגעלייטערט פון יעדע עבירה מיט א קרבן, איי איי איי, הלואי ווען מיר זאלן אביסל פארשטיין, אבער ליידער איז דאס הארץ פארטעמפט.
עס איז בלויז דא איין וועג וויאזוי מיר וועלן באגרייפן וואס מיר האבן פארלוירן, און מיר שרייען אויס צום בורא מיט א טרערל: הֲשִׁיבֵנוּ ה' אֵלֶיךָ וְנָשׁוּבָה, חַדֵּשׁ יָמֵינוּ כְּקֶדֶם!
- איש האשכולות
- שר האלף
- תגובות: 1950
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 16, 2016 3:45 pm
- לאקאציע: יעצט בין איך דא
יישר כח, שמעלקא!
__________
שמחת עולם - מיין ארטיקלען מפתח
- האסט נייעס
- שר חמש מאות
- תגובות: 741
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מארטש 30, 2016 11:43 am
- לאקאציע: דא... אויב זעהסטו נישט, קוק גוט..
- הערש'עלע שטופער
- שר חמישים
- תגובות: 75
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 11, 2018 11:09 pm
- לאקאציע: next to wifi
Boeing is the last to admit Boeing made mistakes - this is why I no longer trust them.
- שמעלקא זאפטיגער
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3178
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 15, 2016 3:19 pm
- לאקאציע: איינגעטונקען
- טשאדעלע באדעלע
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7899
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 09, 2017 5:29 pm
- לאקאציע: לי עוועניו קארנער מאנסי בלוד.
- אלי' מקוה יוד
- שר האלף
- תגובות: 1990
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 18, 2017 11:52 pm
טשאדעלע באדעלע האט געשריבן:א פאסטליכער משל און שיין אראפגעשריבן. ישר כח שמעלקא
דער עיקר וואס געבט צו אז מען כאפט נישט דער ערשטע מינוט אז עס בלויז א משל
הערש'עלע שטופער האט געשריבן:נישטא קיין ווערטער מוסיף צו זיין ר' שמעלקא,
גוט און קלאר,
אמת און וואר,
זאל דאס שוין זיין דאס לעצטע יאר,
- Goodmorning
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3968
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג מארטש 06, 2018 2:32 pm
-
- שר מאה
- תגובות: 129
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אפריל 12, 2020 7:01 pm
Re: דאס געוויין פון נאפאליאן'ס גענעראל
- חוח בין השושנים
- שר האלפיים
- תגובות: 2606
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 19, 2019 12:30 pm
Re: דאס געוויין פון נאפאליאן'ס גענעראל
טאלאנט!!!
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: דעם טאטנ'ס א זון און 12 געסט


text:
PG&E האט ניט אַנדערש די מענטשן פון קאַליפאָרניאַ. די פירמע איז געווען געבן ביליאַנז פון דאָללאַרס צו ינוועסטערז דורך דיווידענד פּיימאַנץ און פּייאַוץ צו פּאַלאַטישאַנז אַנשטאָט פון טאן די נויטיק ריפּערז פֿאַר די יידזשינג פייער ריזיקירן ינפראַסטראַקטשער. מיליאַנז פון מענטשן זענען לעצטנס לינקס אָן מאַכט, און הונדערטער פון טויזנטער פון מענטשן האָבן דיספּלייסט דורך דעם נעגלאַדזשאַנס.
עס זענען גראָוינג קאַללס צו נעמען PG&E פֿון פּריוואַט ינוועסטערז, מאָוטאַווייטאַד דורך נוץ, און מאַכן עס עפנטלעך.
ענלעך צו די פאַרגאַנגענהייט יאָרן, איז עפּעס אַנדערש אויפגעשטאנען איידער די אַש און רויך קלירד - קהילות איינגעווארצלט אין יושר, צוזאַמען צוזאַמען צו טרעפן די באדערפענישן פון די מערסט ימפּאַקטיד אין אַן יטאַס פון קעגנצייַטיק הילף.
פֿאַר עטלעכע, ווי נאַווענאַדניק טוערס און דינער טוערס, יוואַקיאַוויישאַן איז נישט אַן אָפּציע. אין קסנומקס, North Bay אָרגאַנייזינג פּרויעקט און אַלייז געגרינדעט UndocuFund און פונאנדערגעטיילט קימנ 6.5 מיליאָן דאָללאַרס צו קימאַט 2,000 פאַמיליעס וואָס האָבן פאַרלאָרן האָמעס, פאַרמעגן און האַכנאָסע אין די פירעס. איצט, זיי זוכן ווידער דאָוניישאַנז צו טאָן ענלעך אַרבעט פֿאַר אַנדאַקיאַמענאַד פאַמיליעס אַפעקטאַד דורך די קינקאַדע פייַער. שענקען דאָ אויב איר קענען.
זיי זענען נישט די איינציקע וואָס ענטפערן אין אַ גייסט פון קעגנצייַטיק הילף און העכערן אַ כלל אָפּזוך. פרענדז אין DSA און יונג מענטשן פון די זונופגאַנג באַוועגונג, האָבן שוין אָרגאַניזירט אַקשאַנז און רעספּאָנסעס פֿאַר קעגנצייַטיק הילף. קוק און לייג דיין אינפֿאָרמאַציע צו אַ פאָרעם צו געבן אָדער באַקומען הילף דאָ, אָדער אין שפּאַניש, דאָ. און הילף צפון בייַ DSA קאַמביין ומגליק רעליעף מיט עפנטלעך דרוק אויף PG&E דורך דאָנינג דאָ.
אויך פֿאַר די קינקאַדע פייַער, עס איז אַ פריי לעגאַל האָטלינע. רוף 707-542-1290 אָדער 888-382-3406 פֿאַר הילף מיט פאַרזיכערונג קליימז, פאַרמאָג אָנווער, באַלעבאָס-לאָקאַטאָר ישוז און מער. א ענלעך פריי לעגאַל האָטלינע איז אין פּלאַץ פֿאַר די לאס אנדזשעלעס קאָונטי פייער און סאַדדלערידגע פייער: 800-870-0732.
805 UndocuFund האט אויך רילאָנטשט צו דינען אַנדאַקיאַמעניד מענטשן אַפעקטאַד דורך די גרינג פייער און די מאַריאַ פייער אין ווענטוראַ קאָונטי. שענקען דאָ.
די מאַכט שאַטאָפס איז געווען אַ ומגליק אין און פון זיך. און אַ קליין קאָלעקטיוו פון דיסאַביליטי יושר אַדוואַקאַץ, דיסאַביליטי דזשאַסטיס קולטור קלוב, רויז צו די געלעגנהייט צו טרעפן די באדערפענישן פון מענטשן מיט דיסאַביליטיז אין זייער קהל. צו שיקן עטלעכע געלט זייער וועג, דריק דא.
די נומער פון משפחות וואָס די לעצטע פירעס האָבן ימפּאָוזד איז נאָך אומבאַקאַנט, די סאַקאָנע פון מער קאַטאַסטראַפיק פירעס איז נאָך פאָרשטעלן און PG&E מאַכט שאַטאָפף איז געריכט צו פאָרזעצן פֿאַר יאָרן צו קומען. עס איז זאָגן כאָטש, ווי נעמי קליין לייגט זיך איבער אין א פריערדיקן ארטיקל אין דער אינטערפּרעט, אַז אַ יבעררוק אין פּאָליטיק צו אַ גערעכט אָפּזוך איז מעגלעך און קען זיין אין די אָנהייב סטאַגעס.
ווי רויך קלירז און קהילות ווידער ריבילד פון די חורבות, מיר וויסן אַז עס איז אַ לאַנג וועג פאָרויס. מיר זענען דאַנקבאַר מיר טאָן ניט האָבן צו גיין דאָס אַליין. צו לייענען מער וועגן דיסאַביליטי דזשאַסטיס קולטור קלוב, ונדאָקופונד, 805 ונדאָקופונד, די סונריסע באַוועגונג, דסאַ, און אנדערע כאַווער אָרגאַנאַזיישאַנז אין דעם באַוועגונג באַוועגונג פֿאַר אַ פּונקט אָפּזוך, טשעק די קאָ-קאָנספּיראַטאָרס אָפּטיילונג אויף אונדזער וועבזייטל דורך געבן אַ קליק דאָ.
אין סאָלידאַרישקייַט,


text:
טשאגינגטאן
טשאַגינגטאָן (ענגליש: Chuggington) איז א בריטישע קאמפיוטער-אנימירטע טעלעוויזיע סעריע פאר קינדער פראדוצירט דורך Ludorum. זי ווערט טראנסמיטירט אויף דער BBC קינדער קאנאל CBeebies און אנדערע קאנאלן ארום דער וועלט, איינשליסלעך די פאראייניקטע שטאטן אויף דער דיזני קאנאל און דיזני דזשוניאר.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין דער פֿיקטיווער שטאָט טשאַגינגטאָן זענען יונגע אַנטראָפּאָמאָרפֿישע אייזנבאַן לאָקאָמאָטיוון מיט די נעמען קאָקאָ, ווילסאָן, ברוסטער, הוט, טוט און פּייַפּער. זיי זענען רעקרוטן וואס לערנען די וועזנס פון לאיאלע פריינטשאפט, זאגנדיק דער אמת, באַשטענדיקייט אונטער שוועריקייטן, ענדיקונג מיסיעס, אויסטייַטשנדיק קאנפֿליקטן אָן געוואַלד און מער. די לאָקאָמאָטיוון הייסן "טשאַגערס" (ווערטלעך: "טומלערס") און זענען אינטעלגענט, עמפּאַטעטיש, זעלבשטענדיק און א ביסל זעלבסטלערנענדיק. טשאַגערס האבן קיין מאנשאפֿט נישט, אבער א טייל האבן מאנשאפֿט טירן וואס זיי קענען עפֿענען. טשאַגערס אפט קאמוניקירן מיט מענטשן אזוי ווי פּאַסאַזשירן און געהאַלט מאנשאפֿטן.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אפיציעלע וועבזייטל (אויף ענגליש)
- "טשאגינגטאן" ביי דער אינטערנעץ פילם דאטעבאזע (אויף ענגליש)


text:
ווו קען איך געפֿינען די לינקס באַגאַזש לאָוקיישאַנז אין France?
לייענען צייט: 6 מינוט France איז היים צו טויזנטער פון אַטראַקשאַנז. פון די יקאָניק Eiffel טאַוער אין פּאַריז צו די פּעבבלעד ביטשיז פון ניס, די מדינה פון אָנ אַ סאָף זאכן צו טאָן. אבער וואָס אויב איר זענען באזוכן אויף אַ לייַאָווער, or you have already checked out of your hotel…
10 בעסטער קאַפעס פֿאַר דער בעסטער קאַווע אין אייראָפּע
לייענען צייט: 5 מינוט אייראָפּע טראגט און קאַנסומז אַ ונפאַטהאָמאַבלע סומע פון קאַווע, עס האט די בעסטער קאַווע שאַפּס און קאַפעס אין אייראָפּע. עס איז אַ קאַווע ליבהאבערס מעקאַ און פראַנקלי, אַ גרויס האַנדלען מער ווי נאָר אַז. קאַפע קולטור איז אַ פֿענצטער צו דער וועלט. מיר זוכן…
5 בעסטער טאָג טריפּס פֿון אַמסטערדאַם דורך באַן
לייענען צייט: 5 מינוט אַמסטערדאַם איז אַ גלענצנדיק שטאָט צו באַזוכן. עס איז אַזוי פיל צו זען און טאָן דאָ אַז איר וועט מיסטאָמע קיינמאָל באַקומען באָרד. אָבער, עס וואָלט נאָך זיין גרויס צו מישן דאס אַרויף. That is because Amsterdam is a great starting point for several amazing…
5 מערסט באַרימט גאסן אין פּאַריז צו זען
לייענען צייט: 4 מינוט עס איז אַזוי פיל צו ליבע וועגן פּאַריז. ווו טאָן איר אַפֿילו נעמען, רעכט? דער ערשטער זאַך אַז קומט צו מיינונג איז גרויס זייטלעך ווי די Eiffel טאַוער און די לאָווורע. אבער וואָס ניט אויך אַנטדעקן פאַרבאָרגן געמס אין די שטאָט? Let us start with…
5 בעסטער באַרס מיט לעבן מוזיק אין אייראָפּע
לייענען צייט: 4 מינוט באַרס מיט לעבן מוזיק קנאַל אַרויף אומעטום אין אייראָפּע, מקריב אַ וועג צו טייטן מאָל אין אַ לעבעדיק אָרט ווו טרינקען און לידער לויפן פּאָטער. אויב איר 'רע איר זוכט צו האָבן עטלעכע שפּאַס אויף דער שטאָט בעשאַס דיין באַן יאַזדע, מיר 'ווע גאַט עטלעכע פֿירלייגן. דא זענען…
ווו צו זען Fascinating גאַס קונסט אין אייראָפּע
לייענען צייט: 4 מינוט גאַס קונסט איז אַ מאָדערן פאָרעם פון קינסט אויסדרוק אַז מאכט אונדזער שטעט מער שיין. א גוט גאַס מוראַל זאל אויך באַגייַסטערן איר צו טראַכטן וועגן אַ סאָושאַלי וויכטיק ונטערטעניק אָדער דערמאָנען איר פון די אַרבעט פון קלאסישע הארן. שטעט פון אייראָפּע זענען פול פון…
היסטארישן האָטעלס אין אייראָפּע און ווי צו באַקומען דאָרט
לייענען צייט: 4 מינוט היסטארישן האָטעלס אין אייראָפּע זענען נישט אַ זעלטן דערזען, ספּעציעל אין גרויס שטעט מיט אַ רייַך געשיכטע. פּאַריז, לאָנדאָן, רוים, מינכען, ווין - אַלע פון די שטעט האָבן שיינע ערטער צו פאָרשלאָגן. Tourists who crave some traditional luxury will have no difficulties finding a place…
וואָס איר זאָל באַן רייזע אין ווינטער צו פּאַריז
לייענען צייט: 3 מינוט באַן אַרומפאָרן אין ווינטער צו פּאַריז קומט מיט פילע פּערקס. צום ערשט, עס ס די מערסט באַקוועם וועג צו אַרומפאָרן. די סיץ זענען ראַכוועסדיק, אַלאַוינג איר מער לעגראָאָם ווי איר וואָלט אויף אַ פלאַך. Going by train is also one of the safest ways to…
שנעל גייד: טראַוואַלינג דורך באַן פֿון פּאַריז צו ניס
לייענען צייט: 3 מינוט פּאַריז און ניס טריינז זענען לינגקט דורך אַ שנעל און עפעקטיוו באַן סיסטעם, אַזוי עס איז קיינמאָל געווען גרינגער צו באַזוכן די צוויי פראווינצן אין אַמאָל. די דאזיקע צוויי קאַנטראַסטינג געגנטן צוציען טויזנטער פון וויזאַטערז יעדער יאָר. Nice lies at the heart of the stunning French Riviera in…
לאָנדאָן צו פּאַריז אין 2:20 דורך די עוראָסטאַר באַן
לייענען צייט: 10 מינוט איינער פון די מערסט פּראָסט און יזיאַסט וועגן צו אַרומפאָרן צווישן לאָנדאָן און פּאַריז איז דורך די עוראָסטאַר, די הויך-גיכקייַט באַן קאַנעקטינג די צוויי קאַפּיטאַלז. בשעת עס זענען אַ פּלעטעראַ פון אָפּציעס פֿאַר טראַוואַלערז זוכט צו מאַכן די האָפּקען, the Eurostar remains one of the…


text:
גראפיק סוכות וואנטשן פון און צו אלע חברים
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
- ענדע צדיק!
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6109
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 17, 2013 4:44 pm
- פארבינד זיך:
גראפיק סוכות וואנטשן פון און צו אלע חברים
בלאג - מיינע ארכיוון
- ענדע צדיק!
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6109
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 17, 2013 4:44 pm
- פארבינד זיך:
בלאג - מיינע ארכיוון
- מאנ-יימער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10550
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך דעצמבער 14, 2011 10:36 am
- לאקאציע: אויפן וועג ארויף
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6230
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 18, 2011 6:15 pm
- לאקאציע: אויבן אויפן בוידעם
זיי וויסען אז איך גלייך גאר שטארק דיין טאלאנט! קלין, איידעל, שיין.
אין איין ווארט: "הערליך!"
- באדינער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 420
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 30, 2013 12:56 pm
- לאקאציע: אויף דייעט
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2918
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 19, 2014 9:02 pm
- לאקאציע: אינעם קאמפאט לכ' חאמיש אסער
כ'קוק אלעמאל ארויס אויף צדיק'ס ווערק! דערקוויק זיך דערמיט יעדעס מאל פון פריש.
כאף נאר אז עס איז נישט די ענד"ע.
מאנ-יימער האט געשריבן:זאג, האסטו טאקע אויסגעועלט די ניק ענדע צדיק ווייל דאס קענסטו אריינפלעכטן אין יעדע יו"ט?.... דיינע איידיעס איז יעדע מאל צום באוואונדערן, הערליך!
ער הייסט ענדע. [זוי ט'ר געשריבן אין די ארטיקל פון חנוכה-האנטוכער אז דער משגיח האט אים גערופן "ענדע"].
@ענדע מיר האבן הנאה פון אייך.
קלימאט האט געשריבן:א גוט יום טוב טייערע אידן און שרייבערס, איך דערקוויק מיך טעגליך (און געוויסע צייטען מינוטליך) מיט דעם באלערנדע און געשמאקע וועלטעל, עס איז נישט מער וואו יושר איך זאל ענק כאטש גריסען איינמאל א יאר, חג סוכות שמח!
פארוואס האסטו אראפגענומען די אטטעשמענט
(מיכאל שניטצלער - א נקודה'לע)
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19989
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
- ענדע צדיק!
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6109
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 17, 2013 4:44 pm
- פארבינד זיך:
בלאג - מיינע ארכיוון
- אויסערן מיניסטער
- שר האלף
- תגובות: 1202
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 03, 2014 9:19 pm
- לאקאציע: אינעם ווייסן הויז
מאנ-יימער האט געשריבן:דיינע איידיעס איז יעדע מאל צום באוואונדערן, הערליך!
- לכתחילה אריבער
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19989
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
- לאקאציע: למטה מעשרה
קלימאט האט געשריבן:א גוט יום טוב טייערע אידן און שרייבערס, איך דערקוויק מיך טעגליך (און געוויסע צייטען מינוטליך) מיט דעם באלערנדע און געשמאקע וועלטעל, עס איז נישט מער וואו יושר איך זאל ענק כאטש גריסען איינמאל א יאר, חג סוכות שמח!
געוואלדיגע מצב!! עס רעדט ווערטער!
צוריק צו “בילדער, גראפיקס און דעזיין”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט


text: פיאנגיענג – די ספעציעלע האטליין טעלעפאן ליניע, וועלכע איז אוועקגעשטעלט געווארן מיט יארן צוריק ביי דער גרעניץ צווישן דער קאמוניסטישער צפון קארעא און די פרייע דרום קארעא, איז נעכטן באנוצט געווארן צום ערשטן מאל אין ארום צוויי יאר. נאכפאלגענדיג קאמענטארן פון צפון קארעא'ס פירער, אז ער וויל געשפרעכן מיט דרום קארעא, האבן צפון קארעא רעפרעזענטאטן אויפגעהויבן דעם ספעציעלן טרייבל פונעם האטליין און אנגעקלונגען קיין דרום קארעא, וואו עס האבן אויפגעהויבן א גרופע דיפלאמאטן. די צוויי זייטן האבן אויסגעטוישט מינדערוויכטיגע באגריסונגען, און מען האט גארנישט ערנסט גערעדט, אבער עס איז באטראכט געווארן ווי א דראמאטישע אנטוויקלונג צו א מעגליכע באנייאונג פון געשפרעכן מיט צפון קארעא.


text:
העברעאיש
העברעאיש (עברית) איז אַ סעמיטישע שפּראַך. מען שרייבט העברעאיש מיט די 22 אותיות פונעם אלף בית. די יידן אינעם מדבר און אין ארץ ישראל ביזן חורבן פונעם ערשטן בית המקדש האבן גערעדט העברעאיש. ווען בבל האט באזיגט ארץ ישראל און געפירט די יידן אין גלות אין בבל האבן די יידן אויפגעהערט רעדן העברעאיש און זיי האבן גערעדט אראמיש.
דאָס מאָדערנע העברעאיִש (עברית ישראלית) איז באַזירט הױפּטזעכלעך אױף לשון קודש און פֿאַרצײַטישן אַראַמיש, מיט אַנטלײַונגען פֿון נישט-סעמיטישע שפּראַכן און עטלעכע ענדערונגען אין גראַמאַטיק. דאָס העברעיִש איז נײַ-געשאַפֿן געװאָרן װי אַ רײדשפּראַך אינעם סוף פֿון 19טן יאָרהונדערט ביז אָנהײב פֿונעם 20טן יאָרהונדערט דורך אליעזר בן יהודה. די אָפֿיציעלע הברה איז באַזירט אױף די וואקאלן פון דער ספרדישער טראַדיציע.
כדי צו קענען לייענען תנ"ך וויאזוי עס איז געווארן געשריבן דארף מען קענען (אלט-)העברעאיש, און אויך אראמיש.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
לויט די לינגוויסטן, געהערט העברעאיש צו דער כנענישער גרופע שפראכן, וואס זיי זענען א צווייג פון דער צפון-מערבדיקער פאמיליע פון סעמיטשע שפראכן.[1]
לויט אברהם בן-יוסף, האט העברעאיש געבליעט ווי א רעדן-שפראך אין מלכות ישראל און מלכות יהודה פון 1200 פאר דער ציווילער רעכענונג (יאר ב'ת"ר בערך) ביזן חורבן פונעם ערשטן בית המקדש.[2] אין גלות בבל ווייסט מען נישט וויפיל מען האט גערעדט העבעראיש, אזוי ווי די הויפט שפראך דארט איז געווען אלטע אראמיש. שפעטער, נאכן חורבן פונעם צווייטן בית המקדש האט כמעט קיינער נישט גערעדט העברעאיש, אויבוואויל מען האט ווייטער געשריבן ספרי קודש אין לשון קודש. אינעם 19סטן יארהונדערט האט ווידעראמאל אויפגעבליעט דאס רעדן העברעאיש.
גראמאטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
העברעאיש ניצט אותיות פאר, נאך און אינמיטן א ווארט. פאר א ווארט קען קומען ה- (דער), ו- (און), כ- (ווי) און די פרעפאזיציעס ב- (אין), ל- (צו) און מ- (פון).
תקופות פון דער שפראך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די העברעאישע שפראך באשטייט פון פיר גרונד-תקופות:
- עברית מקראית (אויף יידיש: לשון קודש) - די ערשטע העברעאישע דיאלעקט וואס מיר קענען, איז לשון התנ"ך. גערעדט אין ארץ ישראל פון ב'תק"ס ביז ג'ק"ס.
- לשון חז"ל - דער דיאלעקט האט מען גענוצט צווישן דער ערשטער יארהונדערט צום פינפטן יארהונדערט (לויט די קריסטלעכע צייט-רעכנונג). דער אונטערשייד צווישן זיי, ווערט שוין געבריינגט פון די חז"ל: "לשון תורה לעצמה, לשון חכמים לעצמה" (עבודה זרה נ"ח:). לשון חז"ל איז געווירקט געווארן פון אנדערע שפראכן, איבער הויפט פון אראמיש. אין די צייטן פון די תנאים פון דער משנה און דער ברייתא האט מען גערעדט העברעאיש, אבער נאכהער ווייזט אויס אז די הויפט שפראך איז געווארן אראמיש וואס מען זעט אין דעם תלמוד. טראץ דעם איז א טייל פון דער גמרא געשריבן אויף העברעאיש און אויך אין שפעטערע תקופות האט מען געשריבן אויף לשון קודש.
- מיטל עלטער - אין דער דאזיקער תקופה האט מען נישט גערעדט העברעאיש אלס מאמע לשון, אבער מען האט איר גענוצט צו שרייבן דיכטונגען און ליטעראטור. ווי רבי אלעזר הקליר, ר' סעדיה גאון, רש"י, אבן עזרא א.א.וו. גענוצט פון יאר ג'שס"ו ביז ה'ס"ו.
- מאדערנע העברעאיש ("ישראליש") - די אויפלעבונג פון דער העברעאישער שפראך נאך וואס מען האט זי נישט גערעדט זינט דעם צווייטן יארהונדערט האט געגרינדעט אליעזר בן יהודה אין יאר תר"ם.ענגלישער שפראך. לויט א געזעץ אין ישראל איז די אקאדעמיע פאר דער העברעאישער שפראך פאראנטווארטלעך אויפן אויסלייג פון ווערטער אין העברעאיש און שאפט נייע ווערטער. מאדערנער העברעאיש איז די אפיציעלע שפראך פון ישראל. דער לינגוויסט גלעד צוקערמאן טענה'ט אז "ישראליש" איז אן אייראַזישע פילשיכטיקע שמעלצשפראך, איינצייטיק סעמיטיש און אייראפעאיש. ער טענה'ט אז ישראליש נעמט אריין דאס העברעאיש אבער אויך מאמע-לשון (יידיש) פלוס אנדערע שפראכן.[3]
א דיכטונג פון אלעזר הקאליר פֿון דעם מיטל-אַלטער אויף פורים:
- אָץ קוֹצֵץ בֶּן קוֹצֵץ / קְצוּצַי לְקַצֵּץ
- בְּדִבּוּר מְפוֹצֵץ / רְצוּצַי לְרַצֵּץ
- לֵץ בְּבוֹא לְלוֹצֵץ / פֻּלַּץ וְנִתְלוֹצֵץ
- כְּעָץ מְחַצְּצִים לְחַצֵּץ / כְּנֵץ עַל צִפּוֹר לְנַצֵּץ
לינגוויסטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
לינגוויסטיש איז העברעאיש א שפראך וואס געהערט צו די צפון-מערב סעמיטישע שפראכן, און איז דער דיאלעקט וואס די איינוואוינער פון ארץ ישראל האבן גערעדט אין דער צייט פון תנ"ך, בערך צווישן די יארן פון ב'תק"ס ביז ג'ק"ס (1200 פאר דער ציווילער רעכענונג ביז 600 פאר דער ציווילער רעכענונג). דער שטח פון ארץ ווערט גערופן אין תנ"ך ארץ כנען, וואס שליסט איין די היינטיקע לענדער פון ארץ ישראל, לבנון, סיריע און יארדאניע. אין יענע יארן האבן די כנענים אין לבנון גערעדט די פעניקישע שפראך, וואס איז א ביסל ענלעך צו העברעאיש.
כמעט דער גאנצער תנ"ך (אחוץ טיילן פון דניאל און עזרא), ווי אויך די משנה און רוב פון די ספרים חיצוניים און די באהאלטענע מגילות, זענען געשריבן אין לשון קודש. די שפראך האט זיך געענדערט במשך די יארן, און מען דערקענען די אונטערשייד צווישן לשון קודש אין תנ"ך און לשון חז"ל געניצט אין דער משנה.
א פאר הונדערט יאר נאכן חורבן בית המקדש (אין 3טן יארהונדערט) האבן רוב יידן אויפגעהערט רעדן העברעאיש אין טאג-טעגלעכן לעבן. די גמרא, סיי תלמוד ירושלמי און סיי תלמוד בבלי זענען געשריבן אויף אראמיש. טייל יידן האבן דאך ווייטער גערעדט העברעאיש; ביי די בעלי מסורה אין טבריה אינעם 8טן יארהונדערט איז זייער שפראך געווען לשון קודש.
אויך ווען מען האט אויפגעהערט רעדן העברעאיש איז די שפראך נאכאלץ געבליבן די הויפט שפראך פון שרייבן ביי יידן, בעיקר אין הלכה ענינים, למשל שרייבן די פראטאקאלן פון בתי דינים, זאמלונגען פון הלכות, פירושים אויף כתבי קודש און נאך. אפטמאל האבן יידן געשריבן בריוו און קאנטראקטן אין העבעראיש. אבער, אזוי ווי ווייבער האבן נישט געלערנט לשון-קודש (וואס מענער האבן יא געלערנט), ספרים פאר ווייבער האט מען געשריבן אין דער שפראך וואס די פרויען האבן פארשטאנען, ד"ה אין די אשכנזישע קהילות יידיש (למשל די צאינה וראינה), אין די ספרדישע קהילות אויף לאדינא, און אין די אראבישע לענדער אין יידיש-אראביש.
אנדערע ספרים וואס זענען נישט הלכה ספרים האט מען אויך טיילמאל געשריבן אין זשארגאן. דער רמב"ם האט געשריבן זיין הלכה ספר משנה תורה אויף לשון-קודש, אבער דעם מורה נבוכים און דעם פירוש המשניות אין יידיש-אראביש. שפעטער האט מען פארטייטשט זיינע אראבישע ספרים אויף לשון-קודש. די איבן תיבון משפחה איז געווען באקאנט פאר עוסק זיין אין דער ארבעט.
שטאפלען אין דער שפראך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
עס זיינען דא פיר סארטן שטאפלען אין דער שפראך:
- מליצית - דאס איז גאר א הויכע העברעאיש וואס שטאמט פון די גאר אלטע העברעאיש פון תנ"ך'ס צייטן. מען נוצט איר נאר ביים שרייבן ליטעראטור און דיכטונגען.
- תקנית - דאס איז אן הויכע אקאדעמישע העברעאיש וואס נאר די בערימטע אדער בעסערע מענטשן רעדן איר, אויך ביי די ישראלישע נייעס רעדט מען מיט דיזעס אויסדרוק.
- מדוברת - דאס איז די אלגעמיינע העברעאישע שפראך, וואס עס איז נישט אימער געהיטן לויט די העברעאישע געזעצן.
- סלענג (אדער שפת רחוב) - דאס איז א פראסטע שפראך וואס ווערט גערעדט דורך פראסטע מענטשן, אדער אין פראסטע פלעצער און צייטן.
שפראכן וואס זענען באאיינפלוסט פון העברעאיש[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער איינפלוס פון העברעאיש איז באקאנט ספעציעל אין די יידישע שפראכן. די שפראך יידיש, וואס איז געווען די מוטערשפראך פון די אשכנזישע יידן אין אייראפע, און וואס האט א מקור אין מיטל-הויך-דייטש, איינע פון די דיאלעקטן פון דייטש, בארגט א סך ווערטער פון לשון-קודש (העברעאייש) – עטלעכע 20% פון זיין וואקאבולאר – און מען שרייבט יידיש מיטן אלף-בית פון לשון-קודש. יידיש, אנדערש ווי העברעאיש, ניצט אותיות פאר די וואקאלן, אזוי ווי די אייראפעאישע שפראכן – למשל, דער אות ע' באדינט צו באצייכענען דעם וואקאל e. דאך, ווערטער וואס קומען פון לשון-קודש שרייבט מען מיט דער ארטאגראפיע פון זייער אריגינעלער שפראך. אזוי, דאס ווארט "אֱמֶת" (וואס ווער אויסגערעדט אויף יידיש /eməs/), שרייבט מען טאקע "אמת" און נישט "עמעס".[4]
די שפראך לאדינא (אויך גערופן"ספאניאליש" אדער "יידיש-שפאניש"), וואס האט זיך אנטוויקלט פון קאסטילישן שפאניש, און איז געווען די שפראך פון די ספרדישע (שפאנישע) יידישע קהילות יהודיות איבער דער גארער וועלט, האט אויך געבארגט א סך ווערטער פון לשון-קודש, און ווערט געשריבן מיט אלף-בית, בעיקר מיט רש"י אותיות (אויבוואויל ס'איז פאראן פאר לאדינא א סיסטעם פון שרייבן אויף לאטיינישע אותיות).
יידישע אראביש, די שפראך פון די יידישע קהילות אין דער מוסולמענישער אימפעריע, בעיקר אין צפון אפריקע, וואס איז די שפראך אין וואס דער רמב"ם האט געשריבן זיין מורה נבוכים און נאך חשובע ספרים, ווערט אויך אזוי געשריבן מיט די אותיות פון לשון-קודש.
די שפראכן אראמיש און אראביש ווערן בארעכענט שוועסטער שפראכן פון העברעאיש, און געוויסע אויסשפראכן פון העברעאיש קען מען פארשטיין אין יענע שפראכן.
ס'זענען פאראן אנדערע שפראכן וואס האבן באקומען א השפעה פון העברעאיש דורך דאס פארטייטשן תנ"ך אויף פרעמדע שפראכן. דאס ווארט "שַׁבָּת", למשל, איז גאנץ פארשפרייט אין כלערליי שפראכן ווי דער נאמען פון דעם זיבעטן טאג אין דער וואך, דער רו-טאג. אויך א סך העברעאישע נעמען פון תנ"ך זענען גאנץ פארשפרייט איבער דער וועלט. די צוויי ווערטער פון לשון-קודש וואס זענען מערסט פארשפרייט זענען "אמן" און "הללויה" – די ווערטער מיט וואס מען ענדיגט געוויסע תפילות, און באדייטן הסכמה מיט וואס מ'האט געזאגט.
העברעאישע שריפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – אלף בית
די העברעאישע שריפט האט אן אלף בית מיט 22 אותיות, און 5 באזונדערע ענדע אותיות וואס ווערן געניצט ביים סוף פון א ווארט אנשטאט דעם נארמאלן אות. די געטאפלטע אותיות זענען כ-ך מ-ם נ-ן פ-ף צ-ץ. די אותיות זענען די קאנסאנאטן, און לכתחילה האט מען נישט געשריבן די וואקאלן. אויך זענען פאראן גראפישע סימבאלן פאר די וואקאלן, פינטעלעך און שטרייכעלעך (וואס מען האט איינגעפירט א סך שפעטער). דער קוואדראטישער אלף בית וואס איז באקאנט היינט איז באזירט אויפן "אינטערנאצינאלער" אראמישער שריפט פון דער פערסישער אימפעריע, וואס האט געטוישט די אורלאטע כתב עברי שריפט (העברעאיש-פֿעניקישער שריפט) לויט א הוראה וואסעזרא הסופר) האט באקומען פון הימל, וואס מען פלעג ניצן אין מלכות יהודה, מלכות ישראל און אין די ברייט און לענג פונעם פארצייטיקן מזרח פאר גלות בבל. כתב עברי איז נישט אינגאנצן פארשוואונדן געווארן, און מ'האט זי נאך געניצט אין די צייטן פונעם צווייטן בית המקדש, און ביים בר כוכבא אויפשטאנד האט מען געניצט מטבעות מיט כתב עברי שריפט.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Ross, Allen P. Introducing Biblical Hebrew, Baker Academic, 2001.
- ↑ אברהם בן יוסף, מבוא לתולדות הלשון העברית (אברהם בן-יוסף, אריינפיר צו דער היסטאריע פון דער העברעאישער שפראך), עמוד 38, אור-עם, תל-אביב, 1981.
- ↑ "די ישראלדיקע שפראך: העברעיש לעבט ווידער, יידיש לעבט ווייטער", פֿון גלעד צוקערמאן, אויפן שוועל נ' 337 (2007).
- ↑ אין סאוועטישער יידיש אונטער די אנווייזן פון דער יעווסעקציע האט מען געשריבן אויף אן אופן וואס מאכט אוועק אינגאנצן א שייכות מיט העברעאיש; למשל די סאוועטישע צייטונג "דער עמעס" וואס איז דערשינען אין מאסקווע צווישן די יארן 1918 ביז 1938.


text:
מדינת ישראל נייעס און פאליטישע קאך לעפל
-
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8203
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm
אסדר לסעודתא האט געשריבן:אין די צייט וואס ש"ס קאמפיינט אז 'ביבי צריך אריה חזק' וויינט אגודה אז ביבי דארף אונז נישט האבן... יעדער פרובירט א צווייטע שפראך.
ש"ס ציל מיטען קאמפיין איז אז אירע וויילער זאלן נישט לויפן צו וואטען פאר ביבי אים מחזק צו זיין, אגודה ציל איז אז אירע וויילער זאלן נישט זיין פאסיוו און זיצען אינדערהיים.
דא אין אמעריקא אפאר טעג פאר די וואלן לויפט יעדער ארום זאגן וואס פארא זיכערע געווינער ער איז, מ'באשטעלט שוין פייערווטרקס מיט משקה.
משא"כ אין מדינה וויינט יעדער ווי שוואך ער איז, ביבי לויפט ארום אז שלטון הימין בסכנה, ש"ס שרייט אז ס'קען זיין זיי וועלן עס נישט מאכן, אגודה שרייט ביבי נעמט צו קולות...
-
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8203
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm
כתמר יפרח האט געשריבן:מאדנע וויאזוי אנדערש פאליטיק אין א"י איז.
דא אין אמעריקא אפאר טעג פאר די וואלן לויפט יעדער ארום זאגן וואס פארא זיכערע געווינער ער איז, מ'באשטעלט שוין פייערווטרקס מיט משקה.
משא"כ אין מדינה וויינט יעדער ווי שוואך ער איז, ביבי לויפט ארום אז שלטון הימין בסכנה, ש"ס שרייט אז ס'קען זיין זיי וועלן עס נישט מאכן, אגודה שרייט ביבי נעמט צו קולות...
אין ארץ ישראל שטימט מען בשיטה, און מ'וויל אז די פארטיי וואס מ'האלט בשיטה זאל געוואונען, אין אמעריקע וויל מען שטיצן דעם געווינער, חוץ אז מ'ליבט דעם קאנדידאט אדער פאלעסי.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 900
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 13, 2018 9:25 am
- טלה ונעשה איל
- שר העשר
- תגובות: 45
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך פאברואר 27, 2019 11:06 am
אויב עס בעלאנגט נישט דא, וואס איך מיין אז יא, קען מען עס פירן ווי עס בעלאנגט יא.
איך שרייב אי"ה גארנישט אויף אייוועלט ביז איך באקום א נארמאלע, אדער סעמי נארמאלערע ענטפער.
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6069
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 31, 2019 5:38 pm
- לאקאציע: איינע פון די באהאלטענע סאב פארומס
צל עובר האט געשריבן:פארוואס האט מען געמעקט מיין תגובה דא?
אויב עס בעלאנגט נישט דא, וואס איך מיין אז יא, קען מען עס פירן ווי עס בעלאנגט יא.
איך שרייב אי"ה גארנישט אויף אייוועלט ביז איך באקום א נארמאלע, אדער סעמי נארמאלערע ענטפער.
פליז מנהלים שנעל, אויב ס'איז נישט שווער און דו האסט עס געסעיפט קענסט עס שיקן אין אישי (וויל פשוט טרייען צו טראכטן פארוואס זיי האבן עס געמעקט)
שלמה הילדעסהיימער האט געשריבן:טראמפ איז א לוזער וואס איז גוט אין איבערצייגן נארישע מענטשן אז ער איז קלוג און געלונגען.
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6069
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 31, 2019 5:38 pm
- לאקאציע: איינע פון די באהאלטענע סאב פארומס
צל עובר האט געשריבן:פארוואס האט מען געמעקט מיין תגובה דא?
אויב עס בעלאנגט נישט דא, וואס איך מיין אז יא, קען מען עס פירן ווי עס בעלאנגט יא.
איך שרייב אי"ה גארנישט אויף אייוועלט ביז איך באקום א נארמאלע, אדער סעמי נארמאלערע ענטפער.
איך פאנג אן מורא צו האבן ווייל
2) קיין שום טענה'רייען וועלן נישט גענפערט ווערן, חוץ אויב מ
האפ איך פאר אזא סטארשע העלן זיי מאכן א אויסנאם
שלמה הילדעסהיימער האט געשריבן:טראמפ איז א לוזער וואס איז גוט אין איבערצייגן נארישע מענטשן אז ער איז קלוג און געלונגען.
- למעלה משבעים
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 10816
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 02, 2008 10:17 pm
- לאקאציע: ערגעץ פארבלאנדזשעט אויף די גראדע וואסערן
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6069
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 31, 2019 5:38 pm
- לאקאציע: איינע פון די באהאלטענע סאב פארומס
- טשאדעלע באדעלע
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7899
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 09, 2017 5:29 pm
- לאקאציע: לי עוועניו קארנער מאנסי בלוד.
עצה טובה אבער, און אויף אידיש ווערט דאס גערופן די פיפטע שלחן ערוך. ווען א נארמאלע ניק וואס איז שטענדיג אין ליין מיט די תקנות שרייבט אמאל עפעס וואס איז לפי פלוני ופלוני א פראבלעם, כדי צו האלטן דאס מקום א באטעמטער פאר נארמאלע מענטשן, איז כדי זיך צו פארשטענדיגן מיט יענעם, איבערהויפט ווען יענער בעט. א נארמאלע מענטש מאכט אמאל א טעות, און ווען מ'רעדט פון נארמאלע מענטשן איז עס נכלל ניקים פונקט ווי מנהלים.
אמאל קען עס גיין א שטאפל העכער פון דעם אויך, ביי נארמאלע מענטשן קענען זיך די פינגער אמאל זיך צושפילן אויך. בדידי הוי עובדא, דעי וואך טאקע, האט עימיצער מיט שליסלען זיך געדרייט אין מיין פראופייל און זיך געשפילט מיט מיינע ערלויבענישן, אהן קיין פארוואס און אהן קיין פארווען. מ'מיז זיך פארענפערן? ניין. ס'איז אבער גורם דאס פלאץ זאל איבלען.
א גוט שבת.
- Rudy Giuliani
- פריילעך אידל
- שר האלף
- תגובות: 1640
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 01, 2015 4:10 pm
גולם פון וואשינגטאן האט געשריבן:דאס מדנ"י ספעיס שאטעל "בראשית" וואס איז פאר עטלכיע וואכן צוריק ארויף געשאסן געווארן צי די לבנה בקול רעש גדול, און האט געזאלט ברענגן פאר מדנ"י צי זיין דאס פערטע לאנד וואס לאנדעט א ס"ש אויפ'ן לבנה, האט אראפ געטראסקעט העכער די לבנה
איזראעל'ס רעאקציע:
"די לבנה איז אנטיסעמיטיש!"
פריילעך אידל האט געשריבן:גולם פון וואשינגטאן האט געשריבן:דאס מדנ"י ספעיס שאטעל "בראשית" וואס איז פאר עטלכיע וואכן צוריק ארויף געשאסן געווארן צי די לבנה בקול רעש גדול, און האט געזאלט ברענגן פאר מדנ"י צי זיין דאס פערטע לאנד וואס לאנדעט א ס"ש אויפ'ן לבנה, האט אראפ געטראסקעט העכער די לבנה
איזראעל'ס רעאקציע:
"די לבנה איז אנטיסעמיטיש!"
#כשם שאני רוקד כנגדך ואיני יכול לנגוע בך....
כתמר יפרח האט געשריבן:פריילעך אידל האט געשריבן:גולם פון וואשינגטאן האט געשריבן:דאס מדנ"י ספעיס שאטעל "בראשית" וואס איז פאר עטלכיע וואכן צוריק ארויף געשאסן געווארן צי די לבנה בקול רעש גדול, און האט געזאלט ברענגן פאר מדנ"י צי זיין דאס פערטע לאנד וואס לאנדעט א ס"ש אויפ'ן לבנה, האט אראפ געטראסקעט העכער די לבנה
איזראעל'ס רעאקציע:
"די לבנה איז אנטיסעמיטיש!"
#כשם שאני רוקד כנגדך ואיני יכול לנגוע בך....
קודם כל זיי זענען דע 7'טע מדינה וואס קומט בכלל אהן צום לבנה.
חוץ פון דעם איז געווען משונעדיגע טכנולוגיעס אריין געלייגט און דעם אז ס'איז זייער קליין און אפי"ה האט עס אהן געקומען מיט אויסניצן מינימום געז, און ס'האט געפלאצט ממש דע לעצטע מינוטן פאר ס'האט געלאנדעט.
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: AhrefsBot, mee, no way, PetalBot, yid101, אייגנארטיג, איך הער נישט, אינטערסאנטע איד, אלי' מקוה יוד, אנבעליוועבל, בן איש חי, בעקעלע.הפוכה, הר גריזים, זזה, יש ברירה, משמש, קאפ און אקסל, קראכטס אלע, קרייסלער, ר' זעקל און 85 געסט