text:
היסטאריע פון דייטשלאנד
דייטשלאנד איז שטענדיג געווען אן ארט וואו מענטשן פון אלע מינים האבן געוואוינט און האט קיינמאל זיך נישט פארגעשטעלט אלס א זעלבסטשטענדיג לאנד מיט איין פאלק ביז אין 90'ער יארן. דאס ארט פלעגט זיין א וואלד וואו אלע ערליי מענטשן פון גאנץ אייראפע האבן זיך געטראפן פלעצער וואו צו וואוינען און האבן צוביסלעך אנגעהויבן באזעצן און אויסהאקן די וועלדער.
דורכאויס די טויזנטער יארן וואס דייטשלאנד איז געווען א ליידיג ארט אן קיים שום רעגירונג האט די געגנט געהאט פארשידענע הערשער, געוואנדן לויט די שטארקייט פון די קעניגן ארום איר. דאס מערסטע טייל יארן האבן די ראמענישע קעניגן געקעניגט אויף די געגענטער וואו עס איז היינט דייטשלאנד. שפעטער זענען שוין אויפגעקומען קעניגן פון דייטשלאנד זעלבסט וועלכע האבן געקעניגט איבער דייטשלאנד און איטאליע. די הערשאפט איז שטענדיג אריבער פון איינעם צום צווייטן און יעדע פון די קעניגן האבן פרובירט צו קעניגן אויף ווי מער שטח, אריינגערעכנט די געגענט וואו עס איז היינט איטאליע. די קעניגן אין דייטשלאנד זענען קיינמאל נישט געווען קין עכטע קעניגן פון קעניגליכע פאמיליעס נאר האבן איבערגענומען די מאכט מיט געוואלד פונעם פריערדיגן פירער.
אין דעם 9טן יארהונדערט איז אויפגעשטעלט די הייליגע רוימישע אימפעריע וואס האט איינגעשפארט די דייטשע לענדער און א גרויסן טייל פון אייראפע. די אימפעריע האט געצויגן ביז 1806.
וויבאלד דייטשלאנד איז נאך נישט געווען קיין זעלבסשטענדיגע לאנד די אלע יארן האט עס נישט געצויגן פרישע איינוואוינערס און די באפעלקערונג צאל איז געבליבן זייער נידעריג. מען שאצט אז מיט טויזנט יאר צוריק האבן נאר געוואוינט ארום 700,000 מענטשן אין דייטשלאנד. ווי נאר עס האבן זיך אנגעהויבן גרופירן עטליכע פאליטישענס און אנגעהויבן ארבעטן אויף זעלבשטענדיקייט האט זיך די באפעלקערונג צאל שטארק צואוואקסן. ביז אין יאר 200' האבן שוין געוואוינט דארט ארום 12 מיליאן מענטשן און די באפעלקערונג איז ווייטער געוואקסן. אין יענע יארן איז די באפעלקערונג צאל פלוצלינג צוריק געפאלן ווען עס האט אויסגעבראכן די היסטארישע שווארצע מגיפה וועלכע האט אומגעברענגט מיליאנען מענטשן אין אייראפע און אין אזיע. די שווארצע מגיפה האט אומגעברענגט ארום 5 מיליאן דייטשן וואס איז דעמאלט געווען א דריטל פון די באפעלקערונג.
די ערשטע סימינים פאר דער גרינדונג פאר א לאנד האט זיך אנגעהויבן אין 400' ווען 3 שטעט, לובעק, באמבערג, און ברעמען, האבן זיך פאראייניגט צו נעמען א קאנטראל אויף די טייכן און קאנאלן ארום די שטעט. די דריי שטעט זענען נאמינירט געווארן האנסבורג און די פירער האבן אנגעהויבן ארבעטן צו גרינדן א רעגירונג אבער א רייע פון מלחמות און קאנפליקטן האבן געשטערט די ארבעט. האנסבורג האט אסאך געליטן פון פראנקרייך וועלכע האט דעמאלט געהאט א שטארקע און פארשפרייטע אימפעריע און האט געלעכצט צו געווינען ווי מער מאכט, וועלנדיג אייננעמען די גאנצע וועלט. האנסבורג איז עטליכע מאל געווען אין קריג מיט פראנקרייך און וואלט ווען איינגעשלינגן געווארן ווען נישט די הילף פון איטאליע אן שווייץ וועלכע האבן צוזאמען פארמירט אן ארמיי אפצושלאגן די פראנצויזישע.
ביי דעם יאר 600' האט שוין דייטשלאנד פארמאגט 18 מיליאן מענטשן אבער די צאל איז ווידער אראפגעפאלן ווען נאך מיליאנען מענטשן זענען אומגעקומען אין די 30 יעריגע קריג אין אייראפע וועלכע האט אריינגעצויגן כמעט אלע אייראפעאישע לענדער אין א שווערע כמו וועלט קריג. אינעם 17טן יארהונדערט איז דייטשלאנד צוטיילט געווארן צו צוויי הויפט זאנעס, די עסטרייך שטעט און די פרייסישע. די צוויי זאנעס זענען אין פאקט גארנישט געווען און גארנישט באדייט נאר אייראפע פלעגט עס אזוי באצייכנען. אבער מיט די יארן האט זיך טאקע אזוי פארמירט און פרייסן איז געווארן א זאך. זי האט אויפגעשטעלט א מיליטער פון 40,000 זעלנער וועלכע האבן געדינט אלס די רעגירונג, צוזאמנקלויבנדיג שטייערן און דאס אויסגעבן פאר וויכטיגע צוועקן. דאס מיליטער האט זיך שנעל צואוואקסן און די רעגירונג איז געווארן שטערקער. לויט ווי היסטאריע פארציילט איז די פרייסישע ארמיי און רעגירונג געגרינדעט און געפירט געווארן דורך אן איינצעלע פאמיליע מיט'ן נאמען פרעדעריק. ווען דער פרעדרעיק איז געשטארבן האט זיין זון איבערגענומען דאס רעדל פון די רעגירונג אבער ער האט נישט געהאט קיין רואיגע צייטן ווען עסטרייך האט אנגעגריפן פרייסן און עס האט אויסגעבראכן א ביטערע קריג וועלכע האט זיך געצויגן 7 יאר און אריינגעמישט אסאך אנדערע לענדער. די קריג האט זיך געענדיגט מיט פרידן דורך פארהאנדלונגן פון פראנקרייך און אלעס איז צוריק צום אלטן. די קריג איז אבער געווען א טובה פאר פרייסן וועלכע האט באלד דערנאך פארשטערקערט די רעגירונג.
אינהאַלט
- 1 נאציאניליזם און פאראייניגונג
- 2 דייטשלאנד אינעם 19טן יארהונדערט
- 3 מאדערנע דייטשלאנד
- 4 דייטשלאנד אינעם צוואנציגסטן יארהונדערט
- 5 רעפערענצן
נאציאניליזם און פאראייניגונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אינעם 18טן יארהונדערט האבן אסאך פאליטיקערס און גרופע פירער געהאלטן אז פרייסן מוז זיך פאראייניגן מיט עסטרייך און פארמירן א שטערקערע פרייסן וועלכע זאל זיך אנזען קעגן פראנקרייך און כינע. טייל פון די דעמאלטדיגע פירער האבן פרובירט וואס זיי האבן געקענט אבער עס האט געדויערט באלד א דור שפעטער ביז מען האט אנגעהויבן זען עפעס ממשות וועגן פאראייניגונג נאכדעם וואס פראנקרייך האט דורכגעפירט איר באקאנטע פראנצויזישע רעוואלוציע און שפעטער נאכמער ווען קייסער נאפאליען פון פראנקרייך האט אויסגעשפרייט זיין קעניגרייך און געהאלטן אן אפענע אויג אויף פרייסן. די פראנצויזישע רעוואלוציע איז געווען אזוי סוקסעספול אז די צוויי רעגירונגן האבן זיך באלד צוזאמענגעזעצט צו פארהאנדל'ן א פלאן וועלכע איז שפעטער באוואוסט געווארן אלס די פילניטס דעקלעראציע וועלכע האט פאראייניגט די צוויי מיליטערס צו שטיין פעלזן פעסט קעגן פראנקרייך. די דעקלעראציע האט אויך געזאלט געבן א ציפ פאר פראנקרייך און ווייזן אז אירע נאנסטע שכינים פלאנען נישט צו בלייבן הינטערשטעליג. דעם קעניג נאפאליען האט דאס נישט געשמעקט און נאך עטליכע אנדערע רייצונגן האט פראנקרייך דערקלערט קריג קעגן פרייסן און עסטרייך און האט זיי איינגענומען ווי א בינטל שטרוי אין מויל פון אן אקס. די קריג האט מיטגעברענגט א רייע פרישע קריגן אין וועלכע פרייסן און עסטרייך האבן פרובירט אפצואווארפן די פראנצויזישע אקופאציע. נאך עטליכע יאר פון דורכגעפאלענע פארהאנדלונגן און קריגערייען האבן די פרייסישע און עסטרייך ארמייען באוויזן צו באזייטיגן די פראנצויזישע אקופירער און צוריקגעוואונען זעלבשטענדיקייט אין 802'.
די צייטן זענען נישט בעסער געווארן און עס האבן אויסגעבראכן פרישע מלחמות צווישן פרייסן-עסטרייך און פראנקרייך נאך יעדע פרט אויף וועלכע מען האט זיך נישט געקענט דורכקומען. אין משך פון 10 יאר צייט זענען צוויי דריטל פון די דייטשע איינוואוינער ארונטער אונטער נייע רעגירונגן. עס איז געגאנגן אהין און צוריק ביז נאפאליען האט זיי נאכגעגעבן און געלאזט גיין בתנאי אז ער דארף מער שטחים וועלכע פרייסן האט זייער שנעל נאכגעגעבן. די ווייטערדיגע יארן האט אבער געוויזן אז פראנקרייך האט זיך נישט געטוישט און ווייטער געגלוסט צו הערשן אויף מער לענדער. די שווערע צייטן האט צוזאמענגעברענגט פרייסן, רוסלאנד, און עסטרייך וועלכע האבן געגרינדעט א מיליטער וועלכע זאל באקעמפן דעם מעכטיגן קעניג נאפאליען. עס האט געדויערט מער ווי א שטיק צייט אבער עס איז זיי ענדליך געלונגן צוזאמענצושטעלן א פעסטע מיליטער וועלכע האט מיט שטאלץ מארשירט קעגן נאפאליענ'ס כוחות און נאך א שווערע קריג האבן זיי עדנליך באזיגט נאפאליענ'ס ארמייען אין די שטאט לייפציג. די קריג האט ווייטער אנגעהאלטן ביז די מערב ארמייען האבן אריינמארשירט אין פאריז.
נאך די מלחמות האבן סייענטיסטן פון דער גאנצער וועלט געארבעט אויף נייע מאפעס וועלכע איז צוזאמענגעשטעלט געווארן דורך צענדליגער ספעציאליסטן וועלכע זענען געפארן הונדערטער מיילן צו קענען אויסמאלן און רעכנען די גרויסקייט פון אלע לענדער. די צייטן האבן זיך גערוקט און די צענדליגער שטעט אין פרייסן און ארום האבן אנגעהויבן פארלאנגן א פאראייניגונג און דאס גרינדונג פון א לאנד. עס איז טאקע אזוי געשען ווען 18 דייטשע שטעט האבן זיך פאראייניגט אונטער די פרייסישע רעגירונג. עסטרייך איז נישט איינגעגאנגן אויף דעם געשעפט און צוגעקוקט ווי דייטשלאנד הייבט זיך אן בויען. עסטרייך איז פון דעמאלט אן פארבליבן אליין אויפ'ן וואסער און האט פארלוירן איין קריג נאך די אנדערע מיט אירע שכינים. די עסטרייכישע רעגירונג האט געהאט ווייניג מיליטערישע מאכט אבער האט געפירט בלוטיגע מלחמות וועלכע האבן זיך געצויגן פאר לענגערע צייטן. פרייסן האט זיך מער נישט אנגענומען פאר עסטרייך און איז געזיצן שטיל א לענגערע צייט ווען זי האט זיך דערווייל אויפגעבויט א שטארקע ארמיי. פראנקרייך האט אבער דערשמעקט וואס פרייסן טוט אונטער'ן טיש און האט אין א שיינעם אינדערפרי אריינמארשירט קיין פרייסן וואו עס האט איר שוין אפגעווארט איר דורכפאל ווען די גוט טרענירטע ארמיי האט איר ארויסגעטריבן פון לאנד און איר נאכגעיאגט ביז אין פאריז און ווידער דערקלערט א זיג. אין יענע יאר האט זיך די מאפע ווידער דראסטיש געטוישט און כמעט אלע אייראפעאישע לענדער האבן ארומגעריקט זייערע גרעניצן אהין און צוריק עטליכע מאל. אין 871' איז דער דעמאלטדיגער דייטשער גענעראל וויליאמס באשטימט געווארן אלס דער פירער פון די נארוואס געגרינדעטע צווייטע רייך.
דייטשלאנד אינעם 19טן יארהונדערט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דייטשלאנד'ס באפעלקערונג איז בעיקר געוואקסן אינעם 19טן יארהונדערט פון 20 מיליאן אין 750' צו 33 מיליאן אין 816' און צו 52 מיליאן אין 865'. דאס איז זייער א שנעלע וואוקס פאר א לאנד. ווען מען צוטיילט דאס ביי די שטעט קומט אויס אז דווקא עטליכע גרויסע שטעט זענען געווען די וואס זענען אזוי שנעל געוואקסן. צום ביישפיל די שטאט האמבורג איז געוואקסן פון 132,000 צו 768,000. די שטאט מינכן פון 45,000 צו 422,000. די וואוקס פאר די שטעט איז געווען אזוי שנעל אז די הואזינג האט נישט געקענט נאכקומען די באפעלקערונג און א גרויסע טייל מענטשן זענען געבליבן אן הייזער פאר א לענגערע צייט. די באפעלקערונג האט געוואוינט צוטיילט צו טויזנטער קליינע קאמיוניטיס, יעדע פון זיי מיט ארום 2,000 מיטגלידער.
מיט אזויפיל מלחמות האט דייטשלאנד פארפאסט די געלעגנהייט זיך אויפצובויען אן עקאנאמישן נאמען ווען אין פאקט איז זי שוין דעמאלט געווען אן עקאנאמישער ריז. די אינדוסטריאלע פעקטאריס האבן פראדוצירט אלע ערליי אייזן און שווערע מאשינערי וועלכע די ביזנעס אייגנטומער האבן זיך געפלאגט צו פארקויפן אויסער'ן לאנד. לויט שטודיעס פון יענע צייטן זעט מען אז 90 פראצענט פון די ארבעטס קראפט אין יענע יארן האבן געארבעט אין די פעקטאריס. איינמאל דייטשלאנד האט אריינגעטרעטן אינעם 20'סטן יאר-הונדערט האט איר שטארקע עקאנאמיע אויפגעקראכט און דאס לאנד איז מיטאיינמאל געווארן איינע פון די שטערקסטע עקאנאמישע לענדער און אינטערנאציאנאלע האנדלער איבער די וועלט. דייטשלאנד'ס אריסטאקראטן האבן כמעט נישט געהאט וואס צו טאן אינעם 19'טן יאר-הונדערט און האבן אריינגעלייגט זייערע קעפ אין די רעגירונג און אין די מיליטער. ווי פריער דערמאנט איז דייטשלאנד אריינגעקומען זייער שפעט אין די אינדוסטריאלע רעוואלוציע וועלכע האט איבערגענומען אייראפע אין די מיטעלע יארן פונעם 19'טן יאר-הונדערט. איינמאל די עפעקטן פון די רעוואלוציע האט באטראפן דייטשלאנד איז זי געווען די שנעלסטע לאנד עס אויפצונעמען און איינעסן צווישן די ביזנעסער. טייל אינדוסטריס זענען פילפאכיג געשטיגן און האבן שווער געקענט נאכיאגן די פארלאנג. די פראדוקציע פון די קוילן אינדוסטרי איז אין עטליכע יאר געשטיגן פון 3.8 מיליאן מעטריק טאנען צו 21.5 מיליאן מעטריק טאנען. דאס לאנד'ס אינדוסטריאלע ראטע איז ביז א קליינע צאל יארן געשטאנען די העכסטע אין די וועלט מיט 10.2 פראצענט. אין יענע יארן האט די רעגירונג אויפגעבויט איר רעילוועי סיסטעם וועלכע האט באהאפטן אלע שטעט און נאכמער געהויבן די האנדל אין לאנד.
מאדערנע דייטשלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דייטשלאנד'ס מאדערנע צייטן הייבט זיך אן פון 1871 ביז היינט צו טאג און נעמט אריין די צוויי וועלט מלחמות און דאס לאנד'ס ערהוילונג דערפון. די לעצטע פאראייניגונג פון מזרח און מערב דייטשלאנד איז אין פארשידענע וועגן געווען נאך א טריאומף פאר דייטשלאנד אבער האט אויך געברענגט פרישע פראבלעמען און ארויספאדערונגן. צווישן די יארן זינט דייטשלאנד'ס ערשטע פאראייניגונג און דעם ערשטן וועלט קריג האט זי געהאט אירע בעסטע יארן. די עקענאמיע איז געשטאנען גאר שטארק, דאס לאנד באפעלקערונג איז געוואקסן, און עס האט געהערשט רואיגע יארן אן קיין שום ערנסטע מלחמות. ביים אנהויב פון דעם ערשטן וועלט קריג איז דייטשלאנד געווען די דריט גרעסטע אימפעריע אין אייראפע. א סעריע פון אימפעריאליסטישע קאנפליקטן און פאליטישע אומבארעכטיקייטן האט געפירט דייטשלאנד צו א קאטאסטראפע אין דעם ערשטן וועלט קריג.
דער דייטשער קאנצלער וויליאמס דער צווייטער האט אריינגעלייגט כוחות אויפצובויען דייטשלאנד'ס אימפעריע און איר מיליטער. ספעציעל האט ער אריינגעלייגט כוחות אהערצושטעלן א מעכטיגע מיליטערישע ים פלאטע וועלכע ער האט געהאלטן פאר וויכטיג פאר זיין מיליטער (קיין פליגערס איז נאך דעמאלט נישט געווען). וויליאמ'ס פאליסיס האט דערצערנט בריטען און רוסלאנד וועלכע זענען דעמאלט געווען די גרעסטע אימפעריעס אויף די וועלט און האבן געהאט א פארמעסט וועלכע לאנד קען האבן מער קאלאניעס. דייטשלאנד האט געציטערט פון די צוויי גרויסמאכטן און האט געגרינדעט די טריפל אליאנץ מיט דער עסטרייך-אונגארישער אימפעריע און איטאליע אין 1882. די טריפל אלייענץ איז געווען ווי אן אפמאך אז די דריי לענדער וועלן זיך העלפן איינע די אנדערע אין פאל פון א קאנפליקט. עטליכע יאר דערויף האבן פראנקרייך, רוסלאנד, און בריטען געגרינדעט אן ענליכע אלייענץ וועלכע זיי האבן אנגערופן די טריפל ענטענטי. ביים אריינטרעטונג אינעם 20'טן יאר-הונדערט איז אייראפע געווען צוטיילט צו צוויי באוואפנטע קעמפס וועלכע זענען גרייט געווען איינצושלינגן איינע די אנדערע. אין קאנטראסט צו זיין אומבארעכנטע אויסערן פאליסי וועלכע האט אנגעצינדן א פלאם אין אייראפע, האט וויליאם אייגעפירט אן עקסטרעמע קאסערוואטיווע דאמעסטיק פאליסי. ער האט ווייניג ערלויבט די פארברייטערונג פון סאציאלע סערוויסעס, און האנדל יוניאן געזעצן און האט געשטיצט די אינדוסטריאלע סעקטאר. פארשטייט זיך אז די רייכע קאפיטאליסטן האבן געשטיצט די מעכטיגע מיליטערישע אויפבוי אבער די סאציאליסטן זענען געווען זייער אומצופרידן און האבן געמאכט פראבלעמען, פרובירנדיג צו שטערן וויליאמס'ס פלענער. דאס האט אבער זייער שלעכט אויסגעקלאפט אין די ארבעט'ס קראפט ווייל די נאציאניליסטן זענען געווען ברוגז אויף די סאציאליסטן און האבן נישט געוואלט ארבעטן צוזאמען מיט זיי. די ברוגז טאנץ צווישן די צוויי באוואפנטע קעמפס האט נישט גענומען לאנג עס זאל עקספלאדירן. דאס איז געווען אין 1911 ווען עס האבן אויסגעבראכן קאנפליקטן אין די באלקאן לענדער און אין מאראקא. דייטשלאנד'ס פירער וויליאם האט זיך אריינגעמישט און פרובירט צו העלפן פאר פרידן אבער פראנקרייך איז געווען שטארק דערקעגן אויס מורא אז דייטשלאנד וועט עווענטועל אריינרוקן א פיס אין אפריקע. א קורצע צייט דערנאך האט עסטרייך אנעקסירט די אטאמאן פראווינצן אין באסניע אויף וועלכע סערביע האט שוין לאנג געהאלטן אן אויג. פון דארט האט שוין נישט געדויערט לאנג ווען אן איינציגע אסאסינאציע דורך די סערבן אויף דעם יורש (פרענסיס פערדינאנד) צום עסטרייך-אונגארנ'ס טראן איז געווען דער פונק וואס האט אויפגעפלאקערט די ערשטע וועלט קריג אין עטליכע טעג. דייטשלאנד האט באלד אנגעבאטן איר שטיצע פאר עסטרייך-אונגארן און די עסטרייכער האבן געשיקט א נארישע אולטימאטום צו סערביע וועלכע סערביע האט נישט געקענט אקצעפטירן. פארשטייט זיך אז עסטרייך האט דעקלערט קריג קעגן סערביע און רוסלאנד, א פארבינדענער פריינט מיט סערביע, האט באלד דעקלערט קריג אויף עסטרייך און אויף דייטשלאנד. א טאג דערויף האט דייטשלאנד געגעבן אן אולטימאטום צו רוסלאנד אז זי מוז זיך דעמאביליזירן ביז 12 שטונדן און ווען דאס איז נישט צושטאנד געקומען האט דייטשלאנד דעקלערט קריג אויף רוסלאנד און אויף איר פריינט פראנקרייך. דעם אנדערן אינדערפרי האט פראנקרייך דעקלערט קריג אויף דייטשלאנד און עווענטועל האט אויך בריטען דעקלערט קריג קעגן דייטשלאנד און עסטרייך-אונגארן.
דער ערשטער וועלט קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אויסברוך פון דעם ערשטן וועלט קריג האט אנטוועקט דייטשלאנד און אויך פראנקרייך און בריטאניע א נאטיווע פאטריאטיזם און זיסע חלומות פון כבוד און מאכט. די שרעקליכע טויט ציפערן האט באלד אהיימגעברענגט די גרויליגע הוצאות פון מאדערנע מלחמה-פירונג צו אלע אנטייל נעמער. אפילו אין די טונקלסטע מאמענטן פון טויט און חורבן האבן די קאנסערוואטיווע מיטגלידער פון די דייטשע מיליטער אנטזאגט אלע אנבאטן צו פארהאנדלונגען פאר שלום, פארברייטערנדיג די בלוטיגסטע קריג אין היסטאריע צו א סך הכל פון 4 יאר וועלכע האט אפגעקאסט די לעבנ'ס פון 6 מיליאן דייטשן. דייטשלאנד'ס פלאן איז געווען אייצונעמען פראנקרייך אין אן איבערראשונג און אזוי פארמיידן א שווערע פראנט אויף מזרח ווי רוסלאנד'ס ארמייען האבן זיך מאביליזירט צוזאמען מיט פראנקרייך. דייטשלאנד האט צו ערשט אריינגעדרינגן אין די נוטראלע בעלגיע און פון דארט געפלאנט צו מאכן די וועג אריין גלייך קיין פאריז און עס פארכאפן אין א סורפרייז. אבער די פלענער האבן זיך נישט אויסגעארבעט ווייל איר אריינדרינגונג אין בעלגיע איז געווען א פארלעצונג פון די אינטערנאציאנאלע קריג'ס געזעצן אויף וועלכע בריטען האט שטארק מקפיד געווען און איז צו הילף געקומען פאר בעלגיע. דייטשלאנד איז געווען איבערראשט ווען אפילו די בעלגישע האבן געשטעלט א העפטיגע ווידערשטאנד אפצושלאגן די דייטשן וועלכע די מיליטערישע פירער האבן נישט געקענט וויסן פריער. ממש בעפאר די דייטשן זענען געשטאנען ביי די טויערן פון פאריז האט מען איר צוריקגעשטויסן מיט א מעכטיגע ווידערשטאנד וועלכע איז באצייכנט געווארן אין די היסטאריע אלס די קריג אוו די מעין. די דייטשע כוחות זענען דארט פארבליבן זיך שלאגן ביז די ענדע פון די קריג ווען רוסלאנד'ס ארמייען האבן אנגעהויבן אטאקירן אין מזרח דייטשלאנד און די דייטשע מיליטער האט זיך מיטאמאל געטראפן אין א מעכטיגע קריג אויף צוויי פראנטן.
רוסלאנד'ס מיליטער האט נאך דעמאלט געטויגט אויף כפרות און די דייטשן האבן זיי אריינגעגעבן שטארקע קלעפ אבער אויפ'ן מערב פראנט איז דייטשלאנד פארבליבן ארומגענומען מיט ריזיגע מיליטערן פון בריטען, פראנקרייך און זייערע פארבינדענע פריינט. די אליאירטע (די זייט וואס האט געקעמפט קעגן דייטשלאנד איז אזוי אנגערופן געווארן) האבן באוויזן אפצושניידן די סופליי ליניעס פון די דייטשע מיליטער און אזוי שטארק צוקלאפט די מאראל צווישן די דייטשן. זעענדיג די מצב האבן א טייל מיניסטארן וועלכע זענען בכלל געווען קעגן די קריג זיך אפגעריסן פון די רעגירונג און געגרינדעט די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי אבער די מיליטערישע פירער האבן דאמינירט די רעגירונג און געהאט די פולע קאנטראל אויף איר. זייענדיג פארצווייפעלט איבער די בלאקירונג וואס די אליאירטע ארמייען האבן אונטערגעשטעלט האט דייטשלאנד אנגעהויבן נוצן די סובמארין מיטל און אנגעהויבן זינקן שיפן רעכטס און לינקס. דאס האט אבער פארערגערט איר מצב ווייל נאכדעם וואס עטליכע אמעריקאנער שיפן זענען געזינקען געווארן האט אויך די פאראייניגטע שטאטן דעקלערט קריג קעגן דייטשלאנד. צוריק אין מזרח האבן די דייטשן יא געהאט אן אויבערהאנט איבער די רוסן און די רוסן האבן געבעטן פאר שלום וועלכע איז צושטאנד געקומען אין מערץ 1918. דייטשלאנד האט דעמאלט מאביליזירט אלע זיינע ארמייען אויף מערב ווי די אליאירטע האבן זיך נאר דערשטערקערט פון טאג צו טאג.
איינזעענדיג די סיטואציע אויפן פראנט אלס הילפסלאז האט דייטשלאנד'ס הויכע קאמאנד גע'עצה'ט וויליאמס צו גרינדן א נייע ציווילע רעגירונג וועלכע זאל בעטן פאר שלום, וויסנדיג אז די אמעריקאנער וועלן איינגיין אויף געשפרעכן מיט א ציווילער רעגירונג. בלית ברירה האט וויליאמס מסכים געווען און אויפגענומען פרינס מעקס פון באדן אלס דער נייער קאנצלער. מעקס האט זיך באלד פארבינדן מיט אמעריקע'ס פרעזידענט וואודראו ווילסאן וועלכע האט באלד געעפענט געשפרעכן ווען די קריג איז ווייטער אנגעגאנגן אין פולן ברען. אין דייטשלאנד זעלבסט איז די מצב געווען ביטער און עס האבן אויסגעבראכן אסאך אינערליכע קאנפליקטן. עס האבן זיך געגרינדעט נייע קאונסילס, טייל פון זיי קאמוניסטישע, און א רעוואלוציע האט אויסגעבראכן אין בייערן. אין נאוועמבער האט פרינץ מאקס אנאנסירט די אבדיקירונג פון וויליאם און אויך זיין אייגענע רעזיגנאציע אלס קאנצלער. מעקס האט איבערגעגעבן זיין פלאץ פאר פרידריך עבערט, דער פירער פון די נייע סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי. אינעם זעלבן טאג האט א הויפט מיניסטער פון די נייע רעגירונג פראקלאמירט א נייע רעפובליק. דייטשלאנד איז איינגעגאנגן אויף א וואפן- שטילשטאנד אנגעהויבן פון נאוועמבער דעם עלפטן.
נאכווייען פון דעם קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די נאכווייען פון דעם ערשטן וועלט קריג איז געווען זייער ביטער פאר דייטשלאנד און די שוואכקייט איז שפעטער אויסגענוצט געווארן פאר די נאצי פארטיי וועלכע האט אריינגעפירט אייראפע אין דעם צווייטן וועלט קריג, ברענגנדיג דאס גרעסטע אומגליק פאר כלל ישראל. באלד נאך דעם קריג האבן זיך די אליאירטע לענדער צוזאמענגעזעצט מיט דייטשלאנד און אויסגעארבעט דעם אפמאך פון ווערסיי, אין וועלכע דייטשלאנד האט זיך געמוזט אונטערנעמען פארשידענע תנאים, אויפגעבן גרויסע טיילן פון איר אימפעריע, און נעמען פאראנטווארטליכקייט פארן קריג וואס האט געמיינט באצאלן די 30 ביליאן דאלארדיגע שאדן וואס דער קריג האט אנגעמאכט. דייטשלאנד זעלבסט האט געהאלטן אז זי איז אייניג שולדיג ווי פראנקרייך, בריטאניע, רוסלאנד, עסטרייך און סערביע, אבער זי איז געווען געצוואונגען אנצונעמען דעם אפמאך כדי צו קענען צוריק אריינגעברענגט ווערן אין דער אייראפעאישער געמיינדע, וועלכע איז עווענטועל נישט צושטאנד געקומען ווייל דייטשלאנד איז אפגעסטעמפלט געווארן אלס א שלעכטע און מלחמה אנצינדער.
איינמאל דייטשלאנד האט אקצעפטירט דעם אפמאך האט זי געמוזט אויפגעבן טיילן פון איר לאנד צו פראנקרייך און פוילן, פארלירנדיג א גרויסע חלק פון איר אויל און קוילן אינדוסטרי. זי האט געמוזט איינצוימען איר ארמיי אין א פארזיכערונגס מיטל אז זי וועט נישט קענען קעמפן אין די קומענדיגע 15 יאר. דאס אויפגעבן די גרעסטע טיילן פון די מיליטער האט געמיינט א טאטאלע קאטאסטראפע ווייל מיליאנען מענטשן פון אלע סארט ביזנעסער זענען געווען אנגעוויזן אויף דאס מיליטער. צו אלעם האט דייטשלאנד געדארפט אנהייבן זוכן וועגן וויאזוי צו באצאלן די שאדן פון די קריג וואס וואלט קיינמאל נישט מעגליך געווען און יענע אומשטענדן. די אלע זאכן האט געברענגט א שטארקע דעביטערקייט צווישן די המון עם און האט פארמינערט די צוטרוי פון די רעגירונג אין די אויגן פון אירע אייגענע בירגער. די נאצי פירער האבן גוט אויסגענוצט די צובראכנקייט און אומצוטרוי און גרינג אריינגעשטעלט אירע מערדערישע פיס.
איינמאל די פרטים פון דעם אפמאך זענען אויפגעצויגן געווארן איז די רעגירונג געווען געצוואונגען איבער צו שרייבן די קאנסטיטוציע צו א נייער דעמאקראטישער רעגירונג וועלכע איז באצייכנט געווארן אלס דער וויימאר רעפובליק. די תקופה פון דער וויימאר רעפובליק איז געווען זייער א קורצע אבער עס האט אראפגעשטעלט נייע יסודות אין דער רעגירונג וועלכע איז צוניץ געקומען נאך דער צווייטער וועלט מלחמה. די קאנסטיטוציע איז געווען באצירט אויף די גרונטיקע ציווילע רעכטן וועלכע איז געווען צושפרייט אין אלע דעמאקראטישע לענדער ווי די פרייהייט פון שפראך, פרעסע, אקטיוויטעטן, און אסאסיאציע. די נייע רעגירונג סיסטעם איז געווארן א פארלימענטרישע וועלכע האט באקומען א פרעזידענט. די איינשטעלונג פון די נייע רעגירונג איז אבער נישט איינארקענט געווארםן ביי די קאנסערוואטיווע און סאציאליסטישע פארטייען וועלכע האבן פרובירט אונטערצואווארפן די רעגירונג דורך אומגעלונגענע פוטשעס.
דעם 30סטן דעצעמבער 1918, איז געגרינדער געווארן די קאמוניסטישע פארטיי פון דייטשלאנד דורך דער ספארטאקוס ליגע, וואס האט זיך צעשפאלטן פון דער סאציאלער דעמאקראטישער פארטיי אין די מלחמה יארן. די פירער זענען געווען ראזא לוקסעמבורג און קארל ליבקנעכט, און האט געפסלט די פארלאמענטארישע סיסטעם. אין 1920, האבן אומגעפער 300,000 מיטגלידער פון דער אומאפהענגיקער סאציאלער דעמאקראטישער פארטיי זיך איינגעשלאסן אין דער פארטיי, וואס איז פארוואנדלט אין א מאסן ארגאניזאציע. די קאמוניסטישע פארטיי איז געווען געשטיצט פון בערך 10% פון דער וויילערשאפט.[1]
דעם 11טן אויגוסט 1919 איז אויפגענומען געווארן די וויימאר קאנסטיטוציע, מיט פרידריך עבערט דער ערשטער פרעזידענט.
די צייטן זענען געווען שווערע און קיין געלט האט דייטשלאנד נישט געהאט ווען די עקאנאמישע מצב איז געווען אין צווייפל. פארשטייט זיך אז דייטשלאנד האט נישט געהאט קיין פרוטה ארויסצונעמען פון טאש צו באצאלן די שטראפן וואס די אליאירטע האבן ארויפגעלייגט אויף איר. נאך א צייט פון פינף יאר האט די פראנצויזישע רעגירונג אריינגעשיקט טרופן און אינוואדירט גרויסע טיילן פון דייטשלאנד'ס פארבליבענע אינדוסטריאלע צענטערן זיי זאלן ארבעטן פאר איר. די דייטשע רעגירונג האט דאס נישט געוואלט אראפשלינגן און האבן געקוראזשט די ארבייטער זיך קעגנצושטעלן און נישט ארבייטן ווען די רעגירונג האט זיי באצאלט מיט אומווערידע געלטער וועלכע האט זיך דערקייקעלט צו א שרעקליכע מצב אפגעווישנדיג אלע סאציאלע פראגראמען ווי פענסיע, סעווינגס, פארזיכערונג, און נאך באשטימטע פארדינסטן פון מיטל און ארבעטס קלאס דייטשן.
עס איז אינגאנצן געווען פינף רואיגע יארן אין דייטשלאנד צווישן די ערשטע און צווייטע וועלט קריגן. דאס איז געווען אין די מיטעלע יארן פון 1920 ווען די אליאירטע האבן ארויסגענומען זייערע ארמייען פון לאנד און איינגעשטעלט די נייע גרעניצן. די נייע קאנסטיטוציע איז ערשט דעמאלט אריינגעגעסן געווארן אין דעם סיסטעם און די רעגירונג האט אנגעהויבן אויספירן די באפעלן פון דעם אפמאך אוו ווערסעלייעס. אין יענע יארן איז דייטשלאנד אריינגענומען געווארן אין די נייע געגרינדעטע ליג אוו נעישאנס. די רואיגערע צייטן זענען שנעל פאראיבער ווען די וועלט איז אריינגעפאלן אין די 1930 דעפרעסיע וועלכע האט ווידער צוקלאפט די מאראל אין לאנד ווען מיליאנען מענטשן האבן פארלוירן זייערע דזשאבס. רוב דייטשן האבן דעמאלט באשלאסן זיך אנצוהענגן צו איינע פון די 4 פארטייען: די קאמוניסטישע, סאציאליסטישע ארבייטער פארטיי, נאציאנאלע סאציאליסטישע פארטיי, אדער צו די נייע פארשאלטענע נאצי פארטיי. די נאצי פארטיי האט שנעל געבליעט און איז ביז א קורצער צייט געשטאנען די צווייטע גרעסטע פארטיי אין די רייכסטאג.
ביז 1933 איז דייטשלאנד געווען גאר גרויס אין דער וועלט פון פיזיק. צווישן די בארימטע דייטשע פיזיקער זענען געווען הערמאן פאן העלמהאלץ, יאזעף פאן פראנהאפער, דניאל פארענהייט, ווילהעלם קאנראד רענטגען, אלבערט איינשטיין, מאקס פלאנק און ווערנער הייזנבערג.
די דריטע רייך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
קיין איין רעזשים אינעם צוואנציגסטן יאר-הונדערט און אויך קיינמאל בעפאר איז געווארן אזוי נאנט אינדענטיפיצירט מיט אינסטיטוציאנלאזירטע טעראר און שלעכטס ווי די דריטע רייך אונטער דער קאנטראל פון דעם ארכי מערדער אדאלף היטלער (ימ"ש) און זיין נאצי פארטיי. די וואוקס פון די נאצי פארטיי און איר שפעטערדיגע פירערשאפט האט געהאט ביטערע קאנסעקווענצן איבער די גאנצע וועלט און איר לעגאט האט אנגעהאלטן די שלעכטע אינדענטיטעט פון די דייטשן לאנג נאך די קריג. היטלער איז געווען א דורכגעפאלענער ארטיסט וועלכער האט געדינט די דייטשע מיליטער אין די ערשטע וועלט קריג. ער האט פיינט געהאט דאס אידישע פאלק פון זיין יוגנט ווי אויך די אריסטאקראטן, קאפיטאליסטן, באלשעוויקס (קאמוניסטן), און ליבעראלע. היטלער האט געהאט א געשליפן צינג מיט וועלכע ער האט אויפגעבויט די נאצי פארטיי. זיינע רעדעס זענען געווען געצילט קעגן די אידן און קאמוניסטן און ער האט פרובירט אויפצואווייזן די שוואכקייט פון די נייע וויימער רעגירונג. זיין פארטיי איז זייער שנעל געוואקסן צוליב די ביטערניש וואס האט דעמאלט געהערשט אין לאנד. שוין אין 923' האט היטלער אנגעהויבן זיינע מעשים פרובירנדיג אראפצואווארפן די רעגירונג. אין זיינע ערשטע שריט האט ער מיט זיין ארמיי געשטורעמט א רעגירונג'ס געביידע אין מינכן און געצווינגן די פאליטישע פירער צו דערקלערן זייער שטיצע צו די נאצי רעוואלוציע. היטלער האט זיך נישט אפגעשטעלט דארט און האט פרובירט פארכאפן די קריגס מיניסטעריום וועלכע איז אים נישט געלונגן און ער איז אריינגעשליידערט געווארן אין טורמע מיט א 5 יעריגע אורטייל. למעשה איז ער נישט געזעסן מער ווי איין יאר און באלד נאך זיין באפרייאונג איז ער צוריק געווארן די פירער פון זיין פארטיי. ערשט דעמאלט האט ער אנגעהויבן א מאסיווע קאמפיין אין וועלכע ער האט מיט זיינע רעדעס אויפגעצויגן גאר א שטארקע שטיצע צווישן די דערביטערטע איינוואוינער. זיינע נאכפאלגער האבן זיך צוגעהערט צו זיינע העצערייען און אנגעהויבן פייניגן די אידן און להבדיל קאמוניסטן אין זייערע לאקאלע געגנטן. די נאצי פארטיי איז געוואקסן פון 40,000 מיטגלידער אין 927' צו 38 פראצענט פון די באפעלקערונג אין 932'. 38 פראצענט איז נישט אזא גרויסע ציפער אבער אין יענע צייטן האט ער געהאט די גרעסטע שטיצע פון אלע פארטייען. זיין שטארקייט האט אים געטראגן גלייך צו זיין ציל ווען א טייל פון די רעכטע מיליטערישע און ציווילע פירער האבן אים געהאלטן פאר א מאניפולירנדיגע פירער און האבן אים, מיט די הילף פון אנגעזעענע דייטשע ביזנעס לייט, ארויפגעזעצט אויפ'ן בענקל און ער איז געווארן דייטשלאנד'ס קאנצלער.
נאך א שטיק צייט אין אמט האט היטלער גוט אויסגעניצט א פייער אינצידענט אין דער רייכסטאג געביידע אויף וועלכע ער האט באשולדיגט די קאמוניסטן. ער האט דאן אויסגעשלאסן קאמוניסטן פון זיין רעגירונג און האט פאררופן נייע וואלן. כאטש די נאצי פארטיי האט נאך דעמאלט אויך נישט געהאט אן אמת'דיגע מאיאריטעט האט זי אבער באוויזן צו געווינען די בארעכטיקייט אויסצופירן אירע רעוואלוציאנארע אקטן, וועלכע האט געגעבן די נייע רעגירונג דיקטאטוריאלע מאכטן אין אלע אספעקטן פון דייטשלאנד'ס לעבן.
טאטאליטארישע דייטשלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
זייענדיג באוואפנט מיט זיין מאכט האט היטלער אנגעהויבן פארמירן א טאטאליטארישע נאציאנאלע אימפעריע, די דריטע רייך. די יסודות פון זיינע פלענער האט היטלער אנגעהויבן אויסארבעטן נאך אין די אלטע פרייסן און שפעטער דורכאויס דער ערשטער וועלט קריג ווען דאס מיליטער האט איבערגענומען די קאנטראל פון דער רעגירונג. היטלער איז אנגעגאנגן מיט זיין ארבעט מיט אסאך עפעקטיווקייט. ער פלעגט ערשט קאנסאלידירן מיט די לעגיסלאטיוו, עקזעקיוטיוו, יוסטיץ, און מיליטערישע אויטאריטעט און דאן איבערגענומען די אויטאריטעט אליינס. היטלער איז שפעטער געווארן אויך פרעזידענט ווען דער דייטשער פרעזידענט פאן הינדנבורג איז געשטארבן אין 1934. די נאצי פארטיי האט צוזאמגעבינדן נאציאנאליזם און אויטאריטעטיזם צו פראדוצירן א פאטיסטישע שטאט, נאכגייענדיג די שטאט סיסטעם וואס שפאניע און איטאליע האבן אין יענע צייטן געפירט.
איינמאל די נאציס זענען געווען אין פולן מאכט זענען אלע פאליטישע פארטייען פארבאטן געווארן און עס איז נישט געווען קיין מעגליכקייט פאר סטרייקס. אלע מענטשן וואס האבן נישט געהאט קיין ארבעט זענען אריינגענומען געווארן אין ארבעט קעמפס וואו זיי האבן געהאלפן בויען די ארמיי. היטלער האט פרובירט איינצושטעלן א אינערליכע עקאנאמיע (ווערט אנגערופן אן אליין-אויסקום עקאנאמיע) און אלע ביזענעסער האבן געארבעט פאר דאמעסטיק פראדוקציע. די אנעמפלויאמענט ראטע איז געפאלן פון 6 צו 2 מיליאן. און די ארמיי איז אינגאנצן איבערגעארבעט געווארן צו א פראפעסיאנאלע ארמיי מיט זייער א שטארקע קראפט וועלכע היטלער האט געברויכט צו דעגרייכן זיינע בייזע פלענער. איינע פון די הויפט שטארקייטן צו היטלער'ס ארמיי איז געווען די אויפבוי פון א מעכטיגע עיר-פארס אויף וועלכע היטלער האט פארלאזט זיין מאכט. היטלער האט אויפגענומען הערמאן ווילהעלם גאורינג, א נאנטע פריינט צו היטלער, אנצופירן מיט די אויפבוי פון די עיר-פארס. נאך א שליסל צו זיין סוקסעספול ארמיי איז געווען די גרינדונג פון א פראפאגאנדע אפטיילונג פאר דעם מיליטער. היטלער האט פארדעם אויפגענומען פאול דזשאסעף גאבעלס וועלכער האט געהאט אסאך ערפארונג אין מעדיע און פראפאגאנדע. גאבעלס האט געטאן א גוטע דזשאב מיט וועלכע היטלער איז געווען זייער צופרידן. די פראפאגאנדע איז געגאנגען זייער ראפינירט, אריינפרעגלנדיג די כבוד און מאכט פון דער ארמיי אין יונגע קינדער און אין פרויען אז אלע זאלן שטיצן היטלער'ס אגענדע. די פראפאגאנדע אגענטור האט זיך באנוצט מיט ראדיא, פילמס, און פאבלישינג צו דעגרייכן איר ציל.
די האלאקאסט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
שוין אין 1933 האט די נאצי רעגירונג אנגעהויבן בויען די קאנצענטראציע קעמפס איינצוזעצן פיינט פון די רעזשים, אריינגערעכנט די אידן, פאליטישע אפאנענטן, קאמוניסטן, פראפעסיאנאלע קרימינאלן, און אנדערע גלויביגע אדער עטנישע מענטשן. זייער אסאך איינוואוינער האבן אנגעהויבן פארלאזן דייטשלאנד ווען די גזירות זענען געווארן הארבער, ספעציעל נאך די ביטערע נורענבורג געזעצן וועלכע האט אוועקגענומען אסאך רעכטן פון די אידן, אריינגערעכנט בירגערשאפט און אנדערע ציווילע רעכטן. אין יענע צייטן (936') איז פארגעקומען די אלימיפיאדעס אין דייטשלאנד און די (פרייע) אידישע ארטיסטן און פילם מאכער האבן געהאט א גרויס'ן טייל דערין. דורכאויס דער אלימפיאדע איז דער מצב געווען אביסל בעסער ווייל די נאצישע רעגירונג האט נישט געוואלט ארויסווייזן איר אגרעסיווע אויפפירונג. אבער נאך דער אלימפיאדע איז אלעס געווארן נאך פיל ערגער ווען די גוטע אידישע שפילער, ארטיסטן, אקטיארן, און אנפירער זענען ארויסגעווארפן געווארן פון זייערע שטעלעס און זייערע פראדוקטן האבן זיך פארקויפט פאר א צענטל די פרייז וואס עס איז ווערד געווען. מיט דער צייט האבן די נאציס אנגעהויבן אטאקירן אידן אויפ'ן גאס און האבן געמאכט פאגראמען אינמיטן די נאכט. די מערסט באקאנטע פאגראם אין דייטשלאנד בעפאר די קריג איז באקאנט די קריסטאל נאכט ווען די נאציס האבן אומגעברענגט 90 אידן, האבן פארברענט צענדליגער שולן, און אויסגעבראכן די פענסטער און בא'גנב'ט די אידישע געשעפטן. נאך די קריסטאל נאכט געשעעניש זענען הונדערטער טויזנטער אידן אנטלאפן פון דייטשלאנד אבער מער פון דעם האבן נישט געקענט אדער האבן נישט געוואלט און זענען ליידער פארבליבן קרבנות צו די נאציס. פון די אידן וואס זענען יא אנטלאפן זענען אסאך געראטעוועט געווארן פון די קריג אבער פאר וועמען די גזירה פון הימל איז שוין געווען פארשריבן האט עס גארנישט געהאלפן און זענען שפעטער אומגעברענגט געווארן דורך די דייטשן ווען זיי האבן איינגענומען זייערע לענדער וואו זיי זענען אנגעקומען (הי"ד).
וואס די האלאקאסט האט ווייטער געברענגט דורכאויס די קריג איז אומבאשרייבליך און איז אינגאנצן נישט דא דאס פלאץ ארויסצוברענגן. אידן פון פוילן, פראנקרייך, בעלגיע, האלאנד, נארוועי, דענמארק, יוגאסלאוויע, און גריכן זענען אריין אונטער דייטשע אקופאציע וועלכע האבן זיי איינגעצוימט אין געטאס און שפעטער אפגעשיקט קיין אוישוויץ וואו זיי האבן ליידער אומגעברענגט א געשאצטע 6 מיליאן אידן (הי"ד). ווען די דייטשן זענען אריין קיין רוסלאנד האבן זיי מיטגעשיקט א ספעציעלע טויט איינהייט וועלכע האט זיך אפגעגעבן מיט אומברענגן אידן. מען שאצט אז ארום א מיליאן רוסישע, בילארוסיע, און אוקריינישע אידן זענען אומגעקומען אין דיישטע הענט (הי"ד). די דייטשן האבן געוואלט אויסנוצן יעדן איד און האבן זיי געגעבן שווערע ארבעט. די וואס האבן נישט געקענט ארבעטן אדער זענען קראנק געווארן זענען אומגעברענגט געווארן דורך פארגאזונג, שיסן, אדער פאטאלע איינשפריצונגן. די טויטע אידישע קערפער זענען ליידער גענוצט געווארן פאר מעדיקאלישע עקספרימענטן. אין 942' זענען די טרויעריגע טויט קעמפס אין אוישוויץ און אין בירקענאו פארטיג געווארן און די דייטשע רוצחים האבן אפיציעל אנגעהויבן אומברענגן גאנצע קהלות און אידישע קאמיוניטיס דורך זייער בארימטע גאז קאמערן און קרעמאטאריעמס. די טויט קעמפס האבן אומגעברענגט ארום 9,000 אידן אין 24 שטונדן מיט די הילף פון אידישע ארבייטער און פאליציי. ביי די ענדע קריג איז די נומער פון די אומגעקומענע געשאצט געווארן צווישן 5.6 און 5.9 מיליאן אידן. ימח שמם וזכרם. אויסער די אידן זענען הונדערטער טויזנטער מינערווערדיקע מענטשן אומגעברענגט געווארן דורכאויס די 12 יאר פון די פארשאלטענע דריטע רייך.
אפאזיציע און קעגנערשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
כאטש רוב לענדער וועלכע זענען אקופירט געווארן דורך די דייטשן האבן קאלאבראדירט מיט די דייטשע רציחות פון אידן און אנדערע, זענען אבער געווען געוויסע לענדער וועלכע האבן זיך יא קעגנגעשטעלט די דייטשן. אונגארן, בולגאריע, פינלאנד, און איטאליע האבן אין אנפאנג אפגעזאגט די דייטשן צו דעפארטירן אידן קיין דייטשלאנד. צווישן די געליטענע זעלבסט איז אויך געווען עפעס קעגנשטעלונג. אין די לאגערן פון טארנאו, רעדאם, בעדזין, ביאליסטאק, און סאביבאר זענען פארגעקומען דורכגעפאלענע אויפשטאנדן אין וועלכע די געליטענע אידן האבן נקמה גענומען פון זייערע פייניגער אבער זענען שפעטער אומגעברענגט געווארן דורך די דייטשע ארמיי וועלכע זענען זייער שנעל געקומען צו הילף די עס-עס רוצחים. די גרעסטע אויפשטאנד אין פארגעקומען אין ווארשע אין 943' ווען די פארבליבענע 65,000 אידן וועלכע האבן שוין געוואוסט וואס עס ווארט זיי (ר"ל) האבן ארגאנאזירט א מעכטיגער אויפשטאנד וועלכע האט אנגעהאלטן איבער 3 וואכן. אין דעם אויפשטאנד האבן די אידן מיט זייערע גע'גנב'טע געווער און ארטילערי אויסגעקוילעט הונדערטער דייטשע פאליציי לייט און האבן געקעמפט ביז'ן לעצטן מינוט ווען א ריזיגע מחנה פון דייטשע סאלדאטן האבן זיי נאכאנאנד באמבארדירט און פארניכטעט די גאנצע געטא מיט אלע מענטשן אין איר (הי"ד).
אין דייטשלאנד זעלבסט איז געווען קעגנערשאפט פון צוויי באזונדערע גרופעס. די ערשטע זענען געווען אינדיווידואלע מענטשן וועלכע האבן נישט געקענט פארנעמען די דייטשע רציחות און און גרעסטע מאס אוממענטשליכקייט און די היסטאריע און האבן זיך גרופירט אונטער די פירער פון א דייטשע קירכע וועמענס גלחים זענען געווען די אנפירער פון די גרופע. די גרופע האט זייער אפען אראפגעריסן די דייטשע ראסיזם און ברוטאליטעט און האבן באצאלט א פרייז דערפאר ווען די דייטשן האבן זיי ארעסטירט, דעפאטירט, אדער אומגעברענגט. די צווייטע גרעסטע קעגנערשאפט איז געווען אין די אויניווערסיטי אוו מינכן וואו א גרויסע טייל סטודענטן האבן געגרינדעט אן אונטערערדישע קעגנערשאפט וועלכע איז אנגערופן געווארן די ווייסע רויז. די גרופע איז געווען שטארק און האבן געהאט גרויסע פלענער אבער עס איז עווענטועל אויפגעדעקט געווארן און עקזעקוטירט געווארן דורך די עס-עס. סאציאליסטן און קאמוניסטן וועלכע האבן באוויזן צו אנטלויפן בעפאר די קריג האבן אויך פרובירט צו קעמפן די פאטיסטישע רעגירונג אבער זייער אקציעס זענען געווען ווערדלאז. אחוץ די ציווילע קעגנערשאפט איז אויך געווען קעגנערשאפט אינערהאלב היטלער'ס רעגירונג וועלכע האבן פרובירט עטליכע מאל אים אומצוברענגן. די מערסט באקאנטע פראבע איז געווען אין 944' ווען עטליכע גאר נאנטע פריינט פון היטלער האבן אונטערגעלייגט א באמבע אין זיין אונטערערדישע אפיס וועלכע האט אים נאר לייכט פארוואונדעט. היטלער האט נקמה גענומען פון אלע אויפשטענדלער אין פובליק מיט גרוליגע און ברוטאלע עקזעקואציעס.
דער צווייטער וועלט קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די מאסיווע חורבנות וואס דער ערשטער וועלט קריג האט אנגעמאכט איז נאך געלעגן אין די ביינער פון אלע אייראפעאישע לענדער, אבער די רייץ און גלוסט פאר מאכט איז ווייטער געבליבן איינגעבאקן. נאצי-דייטשלאנד האט טראץ אירע סאנקציעס אנגעהויבן אויפבויען איר מיליטער שטילערהייט אבער די אליאירטע לענדער זענען שנעל געוואויר געווארן וואס עס קאכט זיך דארט און האבן דאך פארמאכט די אויגן אויס מורא פאר נאך א קריג ווען דער ביטערער טעם האט זיך נאך געשפירט. היטלער האט פארשטאנען זייער שוואכקייט און האט דאס אויסגענוצט ביז די לעצטע מינוט ווען די אליאירטע האבן געזען וואס ער פלאנט צו טאן און האבן אנגעהויבן קעמפן.
היטלער'ס אויסריידן זענען געווען אז דער ווערסיי אפמאך איז נישט געווען יושר'דיג און דייטשלאנד וויל צוריקנעמען אירע געוועזענע טעריטאריעס. זיינע טענות האבן נישט שלעכט געקלינגען און די אויערן פון אסאך פאליטישע פירער וועלכע האבן אויך געהאלטן אז דער אפמאך איז נישט געווען גוט אויסגערעכנט און עס קומט זיך מער פאר דייטשלאנד. אין 933' האט דייטשלאנד איבערגעלאזט איר מיטגלידערשאפט אין די ליג אוו נעישאנס און געשלאסן א געשעפט מיט יאפאן קעגן קאמוניזם. דייטשלאנד האט אויך געמאכט א נאנטע אליאנץ פארבינדונג מיט די פאטיסטישע איטאליע. היטלער האט אין זיינע ערשטע טריט געמאלדן אז עסטרייך איז א טייל פון דייטשלאנד און האט געמאכט אן אפיציעלע יוניאן אן דעם וואס איינער זאל מאכן א פיפס. אפילו עסטרייך זעלבסט האט נישט ארויסגערעדט קיין ווארט, ציטערנדיג פון דייטשלאנד'ס מלחמה מאשין. היטלער האט זיך באלד דערנאך גענומען צו טשעכסלאוואקיע ביי וועלכע ער האט ווייטער אויסגעפירט אן א שאס נאכדעם וואס בריטען, פראנקרייך, און איטאליע האבן אונטערגעשריבן די טרויעריגע באוואוסטע מינכן פאקט וועלכע האט געגעבן רשות פאר היטלער צו אקופירן די טייל פון טשעכסלאוואקיע וועלכע איז געווען פיל מיט דייטשע איינוואוינער אויפ'ן תנאי אז מיט דעם וועט ער זיין צופרידן און אפלאזן אנדערע לענדער. למעשה האט זיך די מינכן פאקט ארויסגעשטעלט צו זיין די גרעסטע טעות פון די אליאירטע וועלכע וואלטן נאך דעמאלט געקענט גרינגער קעמפן קעגן נאצי-דייטשלאנד.
עס האט נישט גענומען מער ווי עטליכע מאנאטן ווען היטלער האט געבראכן זיין צוזאג און איינגענומען די צווייטע העלפט טשעכסלאוואקיע. 5 מאנאטן שפעטער האט היטלער אויסגעדרייעט זיין פאליסי, מאכנדיג א נייע פאקט מיט סאוויעט יוניאן אין וועלכע די צוויי גרויסמאכטן האבן אויסגעארבעט די פלענער צו אינוואדירן פוילן און זיך דערנאך צוטיילן מיט די רויב. פוילן האט אנגעהויבן דערגיין די פלענער און האט געשלאסן א פאקט מיט בריטען אז זי וועט איר צו הילף קומען אויב דייטשלאנד מארשירט אריין. אין א איבערראשונג האט דייטשלאנד אינוואדירט פוילן א מאנאט דערויף און בריטען און פראנקרייך האבן דעקלערט קריג קעגן דייטשלאנד און די צווייטע וועלט קריג האט זיך אנגעהויבן. דייטשלאנד האט דורכגעפירט בליץ קריגן וועלכע מען האט זיך שווער געקענט אנטקעגן שטעלן. די דייטשע ארמיי האט געהאט די בעסטע עקוויפמענט און האט געארבעט זייער פונקטליך. מערב פוילן איז איינגענומען געווארן איינס צוויי דורך די דייטשן און מזרח דורך רוסלאנד. נאך פוילן האט דייטשלאנד גרינגערהייט איינגעשלינגן דענמארק, נארוועגיע, און נאך קלענערע לענדער גרייכנדיג די גרעניצן פון פראנקרייך. פראנקרייך איז געווען דאס ערשטע לאנד וואס האט געמאכט אן ערנסטע ווידערשטאנד אבער די דייטשן האבן איר שנעל באזיגט און האבן נקמה גענומען דורך איינשטעלן אן ענליכן אפמאך וואס פראנקרייך האט איינגעשטעלט אין דייטשלאנד נאך דער ערשטע וועלט קריג. אין דעם אפמאך האט פראנקרייך אויך נישט געמעגט האבן קיין וואפן און האט געמוזט אויפגעבן טעריטאריעס פון איר אימפעריע. היטלער האט זיך נישט אפגעשטעלט און מארשירט ווייטער קיין בריטאניע, אנהייבנדיג מיט מאסיווע באמבארדירונגען נאכט נאך נאכט וועלכע האבן פארניכטעט טויזנטער געביידעס און מיליטערישע איינריכטונגן. אבער די בריטישע זענען געווען עקשנים און האבן זיך נישט געוואלט אונטערגעבן. היטלער האט אויך געשיקט טרופן קיין אפריקע, גריכנלאנד און יוגאסלאוויע וואו די איטאליענישע כוחות האבן געקעמפט און דערנאך פלוצלינג זיך אויסגעדרייעט קעגן רוסלאנד און אנגעהויבן מעכטיגע אינוואזיעס, גרייכנדיג ביז נאנט צו מאסקעווע וואו די סאוויעטן האבן צוגעגרייט א שטארקע ווידערשטאנד און מיט די הילף פון א קאלטע ווינטער צו וועלכע די דייטשן זענען נישט געווען געוואוינט, האבן זיי פארטריבן די דייטשן און פארניכטעט א גרויסע טייל פון איר ארמיי.
יאפאן וועלכע האט באזונדער געקעמפט אינעם פאסיפיק האט איין אינדערפרי באמבארדירט אמעריקע'ס פוירל הארבאר שיף איינריכטוג וועלכע האט אריינגעשלעפט אמעריקע אין די קריג אויך קעגן דייטשלאנד. די קריג איז שוין דעמאלט געגאנגן שלעכט פאר די דייטשן אבער די דיישטע רוצחים האבן אנגעפירט מיט זייערע רציחות אומגעברענגענדיג וואס מער אידן (און נאך) הי"ד. די אקופירטע לענדער האבן אנגעהויבן פארלירן סופלייס און עסן פון וועלכע אסאך מענטשן זענען געשטארבן און געהעכרט די צאל פון די טויטע.
אין 943' האט די שטריק ארום דייטשלאנד אנגעהויבן איר שטיקן. די אליאירטע האבן אפגעהאלטן נצחונות אין אפריקע און פון דארט אינוואדירט איטאליע. מיליאנען באמבעס האבן אנגעהויבן פאלן אויף דייטשע פאבריקן און מיליטערישע פעסטונגן, אומברענגנדיג צענדליגער טויזנטער ציווילע דייטשן. ביי א געוויסן פונקט האבן די אליאירטע באמארדירונגן אין איין נאכט אויף האמבורג און דרעסדען אפגעווישט 130,000 ציווילע דייטשן. וויאזוי אימער, האט היטלער זיך נישט געוואלט אונטערגעבן און האט ווייטער געקעמפט און געהייסן זיינע גענעראלן קעמפן ביז'ן לעצטן סאלדאט. די אליאירטע כוחות האבן צוביסלעך אריינגעדרינגן אין דייטשלאנד דורך די היסטארישע אינוואזיע אין נארמאנדי און די רוסן פון מזרח. ווען די רוסישע מיליטער איז געשטאנען ביי די שוועל פון בערלין איז היטלער באגאנגן זעלבסמארד און זיין מיליטער האט זיך אונטערגעגעבן ביז עטליכע וואכן.
דייטשלאנד אינעם צוואנציגסטן יארהונדערט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די דייטשע באפעלקערונג איז אסאך געוואקסן אין א צייט פון קריג (פארגעסט נישט אז דייטשלאנד האט פארלוירן קרוב צו 20 מיליאן מענטשן דורכאויס די 6 יאר פון די קריג) און מער מענטשן האבן זיך אריבער געצויגן אין די גרויסע שטעט אנצוהייבן אן אורבאן לעבן. די וואוקס איז אבער נאר געווען אין מערב דייטשלאנד. אין מזרח איז די באפעלקערונג פארבליבן ביי 17 מיליאן איינוואוינער לאנגע יארן נאך די קריג. ווען דייטשלאנד האט זיך צוריק פאראייניגט אין 990' האט זי געהאט סך הכל 82 מיליאן איינוואוינער.
טראץ די מאסיווע באמבארדירונגן און טאטאלע פארניכטונג האט דייטשלאנד'ס אינדוסטריאלע עקאנאמיע איבערגעלעבט ביידע וועלט קריגן און האט ווייטער געבליעט. די שנעלסטע וואקוס איז געווען אין די קוילן אינדוסטרי וועלכע איז בעפאר די קריג געווארן די וועלטס גרעסטע קוילן פראדוצירער. אין די אויטאמאביל אינדוסטרי איז דייטשלאנד געווארן די וועלטס פירער נאכדעם וואס רודאלף דיזעלס האט ערצייגט א נייע סארט אויטא מאטאר וועלכע טראגט זיין נאמען (דיזעל מאטארן) אין צוגאב צו די גאזאלין מאטאר וועלכע איז אויך אויסגעטראפן געווארן דורך דעם דייטשן אינדזשעניר גאטליב דיימלער יארן פריער. דיימלער האט אין זיינע עלטערע יארן געעפענט אן אייגענעם אויטא פירמע וועלכע האט זיך שפעטער צוזאמנגעשמאלצן מיט אן אנדערע דייטשע אויטא פירמע פון קארל בענז און איז געווארן די וועלט'ס באוואוסטע מערצעדעס-בענז בראנד. אין דער זעלבער צייט האט זיך אין דייטשלאנד געגרינדעט צוויי אנדערע גרויסע אויטא פירמעס: בעוועריען מאטאר וואורקס (בי-עם-דאבעליו) און וואלקסוועגן, ביידע ריזיגע וועלט פירמעס. דייטשע סייענטיסטן און פארשער זענען אויך געווען זייער סוקסעספול און האבן געווינען 26 נאבעלע פרייזן אין כעמיסטרי, פיזיקס, און מעדעצין. כאטש די גרעסטע סייענטיסטן אין פיזיקס זענען אין יענע צייטן געווען אלבערט איינשטיין און מעקס פלענק (פלענק איז גראדע אויך געווען א דייטשער נאר ער איז ארויסגעטראסקעט געווארן פון לאנד נאכדעם וואס ער האט אפען קריטיקירט די נאצי רעזשים), האבן די דייטשע סייענטיסן דעגרייכט זייער אסאך אין נאטורליכע און סאציאלע סייענס.
צוויי שטאטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די לעצטע מאנאטן פון דעם קריג ווען דייטשלאנד'ס מפלה איז שוין געווען א זיכערע זאך האבן די אליאירטע זיך צוזאמענגעזעצט צו פארהאנדלען די נאך-מלחמה אקופאציעס וועלכע איז דאן צוטיילט געווארן צו פיר באזונדערע זאנעס צווישן פראנקרייך, רוסלאנד, אמעריקע, און בריטאניע. די רוסן האבן שווער געקעמפט אין מזרח און מען האט זיי באלד צוגעטיילט גאנץ מזרח דייטשלאנד מיט'ן אויסנאם פון די הויפט שטאט בערלין וועלכע איז זעלבסט צוטיילט געווארן צווישן די גרויסמאכטן און רוסלאנד האט נאר באקומען א טייל. די פראנצויזן האבן באקומען דרום-מערב דייטשלאנד און אמעריקע און בריטען האבן זיך צוטיילט מיט מערב. אין די פאלגענדע 2 יאר נאך די קריג איז אפגעהאלטן געווארן אן אינטערנאציאנאלע מיליטערישע טריבונאל אין נורעמבורג וואו די דייטשע מערדער האבן באקומען זייערע פראצעסן פאר זייערע קריגס פארברעכן אין זייערע אכזריות'דיגע פארברעכן קעגן די מענטשהייט. רוב פארברעכער זענען אומגעברענגט געווארן אדער פארשפארט געווארן פאר זייער גאנצן לעבן.
אין יענע צוויי יאר איז געווען דייטשלאנד'ס שווערסטע עקאנאמישע יארן. אויב די קריג האט נישט גענוג צוקלאפט די עקאנאמיע האבן פרישע צענדליגער טויזנטער מזרח דייטשע איינוואוינער געשאפן די גרעסטע פראבלעם ווען זיי זענען אנטלאפן פון קאמוניזם און האבן באלאגערט די אזוי אויך אפגעשוואכטע מערב סאסייאיטי וועלכע האבן קוים געהאט גענוג האוזינג און עסן פאר זייערע אייגענע געברויכן. איינמאל די עקאנאמיע האט זיך צוריקגעכאפט האבן די אנטלאפענע געגעבן ווערדפולע ארבייט און כשרונות.
אין די צוויי דייטשע שטאטן האט זיך נאך די קריג אנגעהויבן בויען צוויי אנדערע עקאנאמיעס וואס איז געוען א פארמעסט צווישן די אליאירטע און די סאוויעט יוניאן. אמעריקע אין בריטען האבן זיך שנעל פאראייניגט זייערע זאנעס און עס איז געווארן די ברייזאניע. פראנקרייך האט נאכגעטאן און האט זיך אויך פאראייניגט, פארמירנדיג די אזוי גערופענע טרייזאניע. אמעריקע אין בריטען האבן באזייטיגט די דייטשע אומסטאבילע וואלוטע און האבן איינגעשטעלט די דייטשע מארק און אנגעהויבן אינוועסטירן שווערע געלטער צו די ווידער-אויפבוי פון דייטשלאנד'ס עקאנאמיע. אמעריקע און אירע שותפים האבן דייקא געוואלט ווייזן פאר די קאמוניסטן אז זיי וועלן מאכן מערב דייטשלאנד פאר א עקאנאמישע וועלט מאכט ווען די סאוויעטן האבן געטאן דאס זעלבע און אויסגעפארעמט א ריכטיגע קאמוניסטישע עקאנאמיע וועלכע האט נאציאנאליזירט אלע פריוואטע ביזנעסער און אלע גרויסע אונטערנעמונגן זענען צוטיילט געווארן צו עטליכע קלענערע לאגערן. למעשה האבן ביידע זייטן שטארק מצליח געווען און אלס רעזולטאט איז דייטשלאנד ארויסגעקומען אייראפע'ס מערסט בליענדיגע לאנד. די מארשאל פלאן האט אויך גאר אסאך געהאלפן קליינע און פריוואטע ביזנעסער וועלכע וואלטן פארלוירן געגאנגן ווען נישט די הילף וואס זיי האבן באקומען.
די סאוויעטן און די פאראייניגטע שטאטן האבן אויך אויפגעבויט פאליטישע קאנקורענט רעזשימען און האבן זיך גערייצט ביי יעדער געלעגנהייט. אין 948' האבן די סאוויעטן פרובירט איבערנעמען קאנטראל אויף גאנץ בערלין דורך בלאקירן אלע ראודס אריין אין שטאט און אזוי ארום פארהאלטן די שטאט'ס סופלייס און פארשיקן די אמעריקאנער אקופירער. אמעריקע האט זיך אבער שנעל אן עצה געגעבן און האט ארגאניזירט א עירליפט וועלכע האט סופלייט מערב בערלין פאר 11 מאנאטן ביז די סאוויעטן האבן צוריקגעצויגן און אויפגעלעזט זייערע בלאקירונגן. אין 949' האבן אמעריקע, בריטען, און פראנקרייך געהאלפן גרינדן די פעדעראלע רעפובליק אוו דייטשלאנד כאטש בערלין איז נאך אלס געווען צוטיילט אין פיר זאנעס. די נייע הויפטשטאט איז אויפגעשטעלט געווארן אין באן און דער פירער פון די קריסטליכע דעמאקראטישע יוניאן, קאנראד עדענעוער, איז געוארן דער ערשטער קאנצלער.
די קאלטע קריג צייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 952' האבן די מערב אקופירער לענדער אונטערגעשריבן אן אגרימענט מיט מערב דייטשלאנד וועלכע איז באקאנט געווארן אלס די באן קאנווענשן וואס האט אפיציעל געענדיגט מיליטערישע אקופאציע כאטש מערב טרופן זענען נאך אלץ פארבליבן דארט אלס אליאירטע. צוויי יאר שפעטער האט דייטשלאנד באקומען פולע זעלבשטענדיקייט און איז געווארן א פולע מיטגלידער אין נאטא'ס דעפענס סיסטעם. די איינציגסטע ארט וואו דאס מיליטער איז פארבליבן איז געווען אין מערב בערלין וואו די אליאירטע האבן גענומען פאראנטווארטליכקייט צו באהאנדלן די מצב מיט די סאוויעטן און דארט זיין פאר א מעגליכע ווידער פאראייניגונג. אין 956' האט דייטשלאנד אנגעהויבן צוריק אויפבויען א מינימאלע מיליטער טראץ די קעגנערשאפט פון די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי (עס-די-פי). עטליכע יאר דערויף האט די עס-די-פי פארלאנגט די מערב לענדער ארויסצוציען אלע זייערע טרופן און האט פארלאנגט א שטרענגע לימיטאציע צו קאנווענציאלע וואפן. די דייטשע באפעלקערונג האט אבער נישט מסכים געווען און האט פארלאנגט א באוואפנטע דייטשלאנד וועלכע איז צושטאנד געקומען נאכדעם וואס אמעריקע האט געהאט חשק צו האבן נאך א נוקלעארע באוואפנטע נאטא קראפט מיטגלידער. דייטשלאנד איז אויך דאן געווארן א מיטגלידער אין די אייראפעאישע עקאנאמישע געמיינדע.
די 50'גער יארן זענען געווען זייער גוטע און דאס לאנד האט זיך אסאך אנטוויקעלט אין די יארן. די דזשי-די-פי איז געוואקסן מיט 75 פראצענט און די יערליכע וואוקס פער מענטש האט זיך גאר געדאפעלט. די אינדוסטריאלע וואוקס איז געקומען פון פרישע שטייער שניטן פאר פריוואטע און גרויסע אינוועסטמענטס פון פריוואטע מענטשן. די ארבעטס קראפט איז געבענטשט געווארן דורך 3.5 מיליאן אימיגראנטן מיט גוטע כשרונות, רוב דערפון אנטלאפענע פון מזרח דייטשלאנד און אסאך פון שפאניע, טערקיי, און איטאליע. די אימיגראנטן האבן פארשפרייט אלע ביזנעסער און האבן ארויפגעשטופט די עקאנאמיע צו גאר הויכע שטאפלן וואס קיינער וואלט זיך נישט געקענט פארשטעלן. די דייטשע האבן עס שפעטער באצייכנט אלס די "ווירטשאפטס וואונדער" (עקאנאמישער נס).
די דייטשע רעגירונג האט אין די אלע יארן ווייטער פאר'משפט נאצי פארברעכער און האט זיי געשטערט פון האבן א טייל און די נייע דייטשלאנד. די רעגירונג האט אויך געגעבן גרויסע געלטער פאר די צושטאנדקום פון די אידישע מדינה (מדינת ישראל) וועלכע זי האט באטראכט אלס א שטיקל קאמפענסאציע צו די חרבנות וואס זי האט אנגעמאכט אין דאס אידישע פאלק. ביי די ענדע פון די 50'גער יארן האבן עטליכע פירמעס מיט נאצי פארגאנגענהייטן יא אנגעהויבן צוריקקומען אין די עקאנאמיע. ביז אין 960' האט שוין דייטשלאנד געהאט אן 1 ביליאן דאלארדיגער סורפלוס אין עקספארט און איז געווארן אייראפעס פירנדיגע פאליטישע און עקאנאמישע קראפט. אין מזרח דייטשלאנד האט זיך אויפגעבויט אן אנדער לאנד מיט אן אנדערע סאסייאיטי. די קאמוניסטישע רעגירונג סיסטעם האט געהאט די פולע קאנטראל אויף די גאנצע עקאנאמיע און איר אויסגעפירט דורך די פאליציי קראפט וועלכע מען האט דארט אנגערופן די סטאסטי. די ארטיגע רעגירונג האט פארבאטן די געוועזענע נאציס פון ארבעטן אין די סעקטארן פון ערציאונג, געזעץ, און די ארמיי. מזרח דייטשלאנד האט געליטן פון אסאך פראבלעמען און טייל מאל איז פשוט געווען א מאנגל אין עסן. די שטייערן זענען געווען זייער הויך וועלכע האט געפירט צו ריזיגע פראטעסטן וועלכע זענען אפגעשטעלט געווארן מיט געוואלד. אין די ערשטע 15 יאר זענען הונדערטער טויזנטער איינוואוינער אנטלאפן קיין מערב דייטשלאנד, ספעציעל די געלערנטע מענטשן וועלכע האבן געזוכט א פרייערע לעבן צו קענען טאן ביזנעס. זעענדיג אז זי בלייבט באלד אן א מענטשן, האט די קאמוניסטישע מזרח רעגירונג אנגעהויבן בויען א צוים פון שטעך דראט און אייזן צו קענען פארהאלטן די מאסן אויסוואנדערונג. די רעגירונג האט אנגערופן די צוים "די אנטי פאטיסטישע באשיצונג וואנט". די שטעך דראט איז שפעטער איבערגעטוישט געווארן צו א שטיינערנע מויער וועלכע איז באקאנט געווארן אלס די בערלינער וואנט (זעט מער אינפארמאציע אין בייגעלייגטן קעסטל).
אין 969' איז די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי ענדליך געלונגען צו געווינען די מאיאריטעט א דאנק די הילף פון דער פרייער דעמאקראטישער פארטיי וועלכע האט איר אויך געשטיצט. ווילי בראנדט, דער פירער פון דער פארטיי, איז געווארן קאנצלער און געזוכט אנצוקניפן בעסערע באציאונגן מיט סאוועטישן רוסלאנד. די סאוועטן האבן זיך געלאזט און בראנדט האט דעגרייכט א 4 קראפטיגע הסכם (אקארד) צו בערלין און די אפיציעלע אנערקענונג פון ביידע רעגירונגען. א יאר דערויף זענען ביידע רעגירונגען איינגעשריבן געווארן און די פאראייניגטע פעלקער אבער בראנדט האט רעזיגנירט פון זיין בענקל נאך פאר זיין ארבעט איז פארענדיגט געווארן נאכדעם וואס מען איז דערגאנגען אז איינער פון זיין אינערליכע פערזענליכע שטאב איז געווען א שפיאן פאר מזרח דייטשלאנד.
בראנדט איז איבערגענומען געווארן דורך העלמוט שמידט (1974-1982). נאך שמידט איז דער נעקסטער קאנצלער געווען העלמוט קאהל (1982-1998) פון דער קריסטלעך דעמאקראטישן פאראיין. קאהל האט געטאן א גוטע ארבעט און ער איז איבעראל באגריסט געווארן דערפאר. ער איז עטליכע מאל ווידער-ערוועלט געווארן און האט געשאפן א פראמינענטן נאמען פאר דייטשלאנד אין דער אינטערנאציאנאלער געמיינדע. צוביסלעך האבן די צוויי דייטשע רעגירונגען אנגעהויבן בעסערע באציאונגן אין פינאנציעלע פראגעס און שפעטער אויך אין נסיעות. אין 987' האט דער מזרח דיישטלאנד פרעזידענט, עריך האנעקער, געבראכן די אייז און איז געווארן דער ערשטער מזרח פרעזידענט אפצוהאלטן אן אפיציעלע באזוך אין מערב דייטשלאנד.
דייטשלאנד פאראייניגט זיך צוריק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין די 980' יארן האבן די אייראפעאישע קאמוניסטישע רעגירונגן אנגעהויבן ווייזן פארמערנדיגע צייכנעס פון איבערשטרענגעניש און יעדער האט געקענט זען אז די קאמוניסטישע סיסטעם איז לעכערליך. די קאמוניסטישע רעגירונגן האבן דאן אנגעהויבן אויפציען דעמאקראטישע רעפארמען און האבן פארגרינגערט די טרעוול פארבאט צו מערב. די מזרח דייטשע איינוואוינער האבן דאן אויסגענוצט די געלעגנהייט און זיך אריבער געכאפט קיין מערב דייטשלאנד דורך די סאציאליסטישע לענדער ווען זייער רעגירונג איז געשטאנען פארצווייפעלט נישט וויסנדיג וואס צו טאן ווייטער. די מערב רעגירונג האט גוט אויפגענומען די נייע אימיגראנטן און זיי געשאפן ארבעט. מען קען זיך פארשטעלן וואספארא קריזיס עס האט אויסגעבראכן אין מזרח דייטשלאנד. טויזנטער ביזנעסער זענען אונטערגעגאנגן און די וויכטיגע באדערפענישן האבן אנגעהויבן מאנגלן. האנעקער האט רעזיגנירט פון אמט און זיין נאכפאלגער, עגאן קרענז, האט צוגעזאגט רעפארמען. קרענז האט גענומען שנעלע שריט און האט איבערראשט גאנץ דייטשלאנד מיט זיין מעלדונג אז די בערלינער וואנט איז מער נישט גילטיג און וועט מער נישט סערווירן קיין שום פונקציע.
דעמאקראטישע לעכצער פון ביידע זייטן האבן אנגעהויבן אראפרייסן דעם סימבאלישן מויער און פרישע 200,000 מענטשן האבן פארלאזט מזרח דייטשלאנד דורך די נארוואס אויפגעריסענע עפענונגן. די מערב רעגירונג האט דאן אויסגענוצט די געלעגנהייט אויף פארקערט און אנגעהויבן אריינשיקן הילף פאר די אונטערגעדרוקטע איינוואוינער. מיט וואס א טאג מער זענען די צוויי סאסייאיטיס געווארן מער אפען איינע צו די אנדערע און אין 990' האבן די צוויי רעגירונגן געלאנטשט א פאראייניגטע פינאנציעלע סיסטעם. פון דארט איז שון אלעס געגאנגן שנעל און די מזרח רעגירונג האט אויף יעדע אישו אנגענומען דער דעמאקראטישער וועג וועלכע מערב דייטשלאנד האט אנגעבאטן. אום אקטאבער 993' האבן זיך די צוויי דייטשלאנדס אפיציעל פאראייניגט דורך די אויפלעזונג פון די מזרח רעגירונג. די ערשטע וואלן פון דאס גאנצע לאנד צוזאמען איז אפגעהאלטן געווארן אין דעצעמבער. די קאאליציע איז אנגעפירט געווארן דורך קאהל וועלכער האט גענומען א טייל אין די ווידער-פאראייניגטע רעגירונג. א יאר דערויף האט די בונדסטאג באשטימט בערלין אלס די הויפט שטאט פון דייטשלאנד און מען האט אנגעהויבן טראנספערירן די רעגירונג אוועק פון באן. נישט אלעס איז געלונגן צו טראנספערירן אזוי שנעל און זענען פארבליבן אין באן ביז'ן היינטיגן טאג.
מיט דער פאראייניגונג פון די צוויי דייטשלאנדס איז די ווידער-פאראייניגטע רעגירונג געווארן די 12'טע לאנד אין די דעמאלט גערופענע מעסטריקט טריטי (אפמאך) וועלכע האט פארמירט די אייראפעאישע פאראיין. די מיטגלידער אין די אי-יו האבן זיך געברויכט צושטעלן צו א פאראייניגטע עקאנאמישע און אויסערן פאליסי. דייטשלאנד האט אנגעהויבן ארבעטן ארייגענומען צו ווערן אין די יו-ען סעקיוריטי קאונסיל און האט עס דעגרייכט נאכדעם וואס א דייטשע קאנסטיטוציאנאלע געריכט האט געאורטיילט אז דייטשלאנד איז פאסיג אנטייל צו נעמען אין שלום אפעראציעס אויסער נאטא. אין 994' האבן די לעצטע פארבליבענע רוסישע טרופן פארלאזט בערלין, סיגנאליזירנדיג די ענדע פון דער 50 יעריגער אקופאציע אין מזרח דייטשלאנד דורך סאוועט רוסלאנד. ווי נאר דאס האט פאסירט זענען די לעצטע 200 אליאירטע טרופן אויך אהיימגעגאנגן און בערלין איז צום ערשטן מאל זינט די צווייטע וועלט קריג מער נישט געווען גאסט-געבער צו אויסערן טרופן.
פאראייניגונג שוועריקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מיט דייטשלאנד'ס פאראייניגונג זענען טויזנטער לאנגיעריגע צושיידטע פאמיליע'ס און פריינט צוריק פאראייניגט געווארן אבער די פאראייניגונג האט נישט געהאט נאר א גלאטע זייט, עס האט מיטגעברענגט א רייע עקאנאמישע און סאציאלע פראבלעמען מיט וועלכע דאס לאנד האט זיך שווער געקענט אן עצה געבן. די פראבלעמען האבן אריינגערעכנט: א מאנגל אין הואזינג, ארבעטסלאזיקייט, פארמערטע פארברעכן, און געוואלדטאטן פון רעכטע פליגלן קעגן די אויסלענדישע איינוואוינער וועלכע האבן געברענגט צו ריזיגע פראטעסטן. די מערב רעגירונג האט געהאט גערעכנט אויסצוגעבן אסאך געלט נאך די פאראייניגונג אבער ווען עס איז געקומען דערצו זענען די קאסטן אריבער אלע ערווארטונגן ווען אין מזרח האט מען אפילו נישט געקענט אנזען קיין רעזולטאטן. די רעגירונג האט דאן בלית ברירה געהעכערט שטייערן און פארמינערט רעגירונגס פראגראמען. אויך האט די רעגירונג פרובירט צו פארקויפן זייער אסאך פון די גאר גרויסע ביזנעסער פון מזרח דייטשלאנד וועלכע זענען געווען צו טייער אויפצוהאלטן. די פאראייניגונג האט אויך מיטגעברענגט א רייע פראבלעמען אינערהאלב די ארבעט'ס קראפט ווען הונדערטער מזרח ביזנעסער וועלכע זענען באשיצט געווארן דורך די קאמוניסטישע רעגירונג זענען יעצט געבליבן איינזאם און האבן שווער געקענט קאנקורירן מיט די מער פארגעשריטענע מערב ביזנעסער אין די זעלבע קאטעגאריעס. עס האט געדויערט יארן צו לעזן דעם פראבלעם און האט אפגעקאסט זייער אסאך געלט וועלכע די שטייער צאלער האבן צושטייער געגעבן אבער האבן גענוג דעמאנסטרירט קעגן דעם.
דאס ערגסטע פון אלעם איז געווען די אומרואיגקייט וואס די מזרח איינוואוינער האבן געברענגט ווען צענדליגער טויזנטער האבן פארלוירן זייערע דזשאבס און אסאך האבן אויך פארלוירן זייערע הייזער ווען די נייע רעגירונג האט ארומגעטוישט די מאפעס, אראפשניידנדיג טיילן וועלכע די נאציס האבן אומלעגאל קאנפיסקעטירט. געהאלטן זענען געווען פיל נידעריגער אין מזרח ווי אין מערב פאר די זעלבע דזשאבס און אויך די פענסיעס זענען געווען א שפאט קעגן מערב ארבייטער. די אלע פראבלעמען זענען ארויסגעברענגט געווארן דורך ריזיגע פראטעסטן וועלכע די מזרח איינוואוינער האבן דורכגעפירט. אין איין פאל איז די גאנצע האפן שטאט ראדסטאק כמעט געבליבן אן ארבעט נישט קענענדיג זיך פארגלייכן מיט די מערב האפן שטעט. מען קען זיך פארשטעלן וואספארא קאפ-וויי דאס האט אנגעמאכט אויף די נארוואס פארגרעסערטע רעגירונג. אין די יארן נאך דער קריג זענען צענדליגער טויזנטער אויסלענדישע אריינגעלאזט געווארן קיין דייטשלאנד צו ארבעטן דארט. די אימיגראנטן האבן נישט געקענט ווערן קיין בירגער אבער האבן אריינגעברענגט זייערע פאמיליעס מיט זיך, העכערנדיג די באפעלקערונג מיט גרויסע פראצענטן. רוב פון די ארבעט'ס אימיגראנטן זענען געקומען פון איטאליע און טערקיי. אין סך הכל זענען איבער צוויי מיליאן אזעלכע אנגעקומען אין לאנד ביז אין 990'. אין צוגאב זענען 400,000 אימיגראנטן געקומען קיין דייטשלאנד וואוינען אלס גלות זוכער, רוב דערפון זענען געווען פון יוגאסלאוויע. די אויסלענדישע זענען געווען אויפ'ן צימבל פון עקסטרעמע גרופעס און רעשט נאצי שטיצער וועלכע האבן אטאקירט די אויסלענדישע און אומגעברענגט 17 מענטשן אין 2,300 אטאקעס. די דייטשע רעגירונג האט זייער שטרענג גענומען די אטאקעס און שווער געארבעט צו צוברעכן די אומלעגאלע רינגן. די רעגירונג האט אבער אויך צוגעהערט זייער קעגענערשאפט און געשרינקן די ליבעראלע פאליסי איבער די גלות זוכער. די נייע פאליסיס האבן נישט קיין סאך געהאלפן אפשטעלן די אטאקעס וועלכע האבן אנגעהאלטן ביז טיף אין די 90'ער יארן. רוב אטאקעס זענען פארגעקומען אין מזרח דייטשלאנד וואו א פינפטל פון די באפעלקערונג וואוינט. העלמוט קאהל האט אנגעהאלטן זיין זיץ אויך אין די 94' עלעקציעס, טראץ די אלע אומרוען. קאהל האט טאקע פארלוירן אסאך זיצן אין די בונדסטאג אבער האט באוויזן איבערצוצייגן די דייטשע באפעלקערונג אז ער האט געטאן דאס בעסטע פון זיין זייט צו העלפן איבערקומען די שוועריקייטן. מיט זיין ווידער-ערוויילונג איז ער געווארן דער לענגסטער קאנצלער אין די נאך מלחמה דייטשלאנד.
עקאנאמישע איבערבוי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 997' איז דייטשלאנד'ס ארבעטסלאזיקייט ראטע געשפרינגן צו 12.2 פראצענט צוליב די עקאנאמישע שוועריקייטן, הויכע געהאלטן, און קעלטערע וועטערס וועלכע האט געשטערט די אינדוסטריאלע פאבריקן און ארבייטער. די דייטשע רעגירונג האט זיך צוזאמנגעזעצט מיט אנדערע אייראפעאישע רעגירונגן צו די אזויגערופענע "מאסטריכט טריטי" אין וועלכע מען האט דיסקוסירט דייטשלאנד'ס אדאפטירונג פון די יורא וועלכע איז דאן פארגעשטעלט געווארן אלס א נייע איינציגע וואלוטע פון די אי-יו (אייראפעאישע פאראיין). צו קענען אדאפטירן די יורא האט דייטשלאנד ערשט געמוזט זיך צושטעלן די די אי-יו'ס פארלאנגן וועלכע האט אריינגענומען א נידעריגע בודזשעט דעפיציט און אינפלאציע. קאנצלער קאהל האט דאן אנאנסירט פלענער צו שניידן דייטשלאנד'ס וועלפעיר סיסטעם מיט ביליאנען דאלארן. זיין קאנטראווערסיאלער פלאן, וועלכע האט געמיינט ווייניגער אנעמפלאוימענט און קראנקע טעג בענעפיטן, האט געברענגט באלדיגע פראטעסטן פון די מאסן און שטארקע קעגענרשאפט פון די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי.
קאהל'ס פלענער האבן זיך נישט אויסגעארבעט אפילו נאכדעם וואס ער האט געשניטן די בענעפיטן און די ארבעטסלאזיקייט איז ווייטער געשטיגן יעדע מאנאט. די דייטשע באפעלקערונג האט פארלאנגט מען זאל אפשטופן די אדאפטירונג פון די יורא ווילאנג די עקאנאמיע וועט זיך סטאביליזירן. אינדערצווישן האבן זיך אונטערגערוקט די קומענדיגע עלעקציעס וואו קאהל איז געשטאנען מיט זייער שוואכע שאנסן נאכדעם וואס די ארבעטסלאזיקייט אין מזרח דייטשלאנד איז געשטיגן צו 18.6 פראצענט און אויך זיי וועלכע זענען געווען זיינע שטיצער האבן אנגעהויבן קווענקלן איבער זיין אמט. ווען דאס לאנד איז געשטאנען הארט פאר די עלעקציעס אין 998' איז שוין די ארבעט'סלאזיקייט ראטע געשטאנען ביי 12.6 פראצענט איבער דאס לאנד און ביי 18.4 פראצענט אין מזרח דייטשלאנד. רוב אפאזיציע גרופעס האבן אפעלירט צו די באפעלקערונג צו ערזעצן קאהל אין די עלעקציעס וועלכע האט טאקע פאסירט. די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי האט געוואונען די מאיאריטעט און איר פירער גערהארד שראדער איז געווארן קאנצלער, ענדיגנדיג א 16 יעריגע קאנסערוואטיווע תקופה אונטער קאהל. הארט בעפאר די וואלן האט דייטשלאנד אפיציעל אדאפטירט די יורא וועלכע איז אריינגעקומען אין די סיסטעם צווישן די יארן פון 999' און 02'.
שראדער'ס צייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
א מאנאט נאך די איבערנעמונג פון די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי האט זיך די פארטיי פאראייניגט מיט דייטשלאנד'ס דריטע גרעסטע פארטיי, די גרינע פארטיי. די פאראייניגונג, וועלכע איז אנגערופן געווארן די רויט-גרין יוניאן, האט אריינגעברענגט די גרינע פארטיי אין די רעגירונג צום ערשטן מאל. די נייע רעגירונג'ס לעגיסלאטיווע פראגראם האט אריינגערעכנט מאסנאמען קעגן די ארבעטסלאזיקייט, רעפארמען צו פארגרינגערן די פראדעצור צו ווערן א דייטשער בירגער, און א פלאן צו פארמאכן אלע נוקלעארע פלענטס אין דייטשלאנד.
אין מערץ 1999 האט דייטשלאנד זיך באטייליגט אין נאטא'ס מיליטערישע קאמפיין קעגן יוגאסלאוויע (היינט די רעפובליק פון סערביע) אפצושטעלן זייערע אטאקעס אויף די עטנישע אלבאניער אין קאסאווא. דאס איז געווען די ערשטע מאל זינט די צווייטע וועלט קריג וואס דייטשלאנד האט זיך באטייליגט אין א מיליטערישער אפעראציע. אין דעצעמבער 1999 האבן רעפרעזענטיוון פון דער דייטשער רעגירונג און אינדוסטריעס אנאנסירט אויפצושטעלן א 5.2 ביליאן דאלארדיגער קאמפענסאציע פאנד פאר די מענטשן וועלכע האבן געארבעט ווי קנעכט אין נאצי-תקופה דייטשלאנד. די אנאנסירונג איז געקומען נאך אנגייענדיגע געשפרעכן און פארהאנדלונגען צווישן די רעפרעזענטיוון פון דער דייטשער רעגירונג, אידישע גרופעס, און די פאראייניגטע שטאטן. אינעם פלאן האבן איבער א מיליאן מענטשן געברויכט באקומען קאמפענסאציע פאר זייער ארבעט.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ די פאליטישע פארטייען אין דער וויימאר רעפובליק. Deutscher Bundestag (מערץ 2006).


c: text/html

text:
בראזיל
בראַזיל אדער בראַזיליע (פארטוגעזיש: Brasil), אפיציעל די פֿעדעראַטיװע רעפובליק פֿון בראַזיל (פארטוגעזיש: República Federativa do Brasil), איז דאס גרעסטע לאַנד אין דרום אַמעריקע. זײַן הױפּטשטאָט איז בראַזיליאַ. בראזיל איז דער וועלט'ס פינפט גרעסטע לאנד, סיי לויט שטח סיי לויט באפעלקערונג. עס דאס גרעסטע פארטוגעזיש-רעדנדיקע לאנד אין דער וועלט, און דאס איינציגסטע אין די אמעריקעס.
בראזיל גרענעצט דעם אטלאנטישן אקעאן צו מזרח מיט א בארטן-ליניע לאנג 7,491 ק"מ. עס גרענעצט אלע לענדער אין דרום אמעריקע אחוץ עקוואדאר און טשילע, און באדעקט 47.3 פראצענט פונעם דרום-אמעריקע קאנטינענט. דער אמאזאנאס באסיין שליסט איין א ריזעדיקן טראפישן וואלד מיט פארשידענע עקאלאגישע סיסטעמען.
בראזיל האט געהאט א סך אלט-געזעסענע איינוואוינער פעלקער איידער פעדרא אלווארעז קאבאל איז געקומען אין 1500 און געמאנט דאס לאנד פאר דער פארטוגעזישער אימפעריע. ביז 1808 איז בראזיל געווען א פארטוגעזישע קאלאניע. ווען פראנקרייך האט אינוואדירט פארטוגאל אין 1808, איז די הויפטשטאט פון דער אימפעריע געווארן גערוקט פון ליסבאן אויף ריא דע זשאנערא. אין 1822 איז בראזיל געווארן אומאפהענגיק פון פארטוגאל, און א קאנסטיטוצאנעלע מאנארכיע מיט א פארלאמענטארער סיסטעם איז געווארן איינגעפירט. אין 1889 האבן די מיליטער איבערגעקערט די אימפעריע, און דאס לאנד איז געווארן א רעפובליק מיט א פרעזידענט.
לויט דער היינטיקער קאנסטיטוציע פון בראזיל, פארמולירט אין 1988, איז דאס לאנד א פעדעראלע רעפובליק. די פעדעראציע באשטייט פון דעם פעדעראלן דיסטריקט, 26 שטאטן און 5,570 מוניציפאליטעטן.
די עקאנאמיע פונעם לאנד איז די אכט גרעסטע אין דער וועלט לויט ברוטא אינלענדישן פראדוקט גערעכנט אין דאלארן, און זיבעט לויט פראדוקט ווערדע (קויפן קראפט פאריטעט).
בראזיל איז א גרינדער מיטגליג פון די פאראייניגטע פעלקער, גרופע 20 און דער ארגאניזאציע פון אמעריקאנישע שטאטן.
די הויפט אינדוסטריעס זענען קאווע, אויטאמאבילן, סויע, אייזן, שטאל און ציטרוס פרוכט. בראזיל איז דער וועלט'ס גרעסטער פראדוצירער פון קאווע שוין 150 יאר.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער ערשטער אייראפעער וואס איז געקומען קיין בראזיל איז געווען דער פארטוגעזישער אויספארשער פעדרא אלווארעס קאבראל, אין 1500. ער האט געמאנט בראזיל פאר פארטוגאל. אין 1549 האט פרטוגאל אויפגעשטעלט אין בראזיל א צענטראלע רעגירונג, און דער שטאט סאלוואדאר. די פארטוגעזישע קאלאניסטן האבן געפלאנצט צוקער ראר און זיי האבן געברענגט מיליאנען אפריקאנישע שקלאפן צו ארבעטן אין די פעלדער. אין די 17טן און 18טן יארהונדערטער האט מען אנטפלעקט אין דרום און מערב בראזיל גאלד און ברילאנטן.
אין פעברואר 1822 האט אנגעהויבן די אומאפהענגיקייט מלחמה פון בראזיל צווישן די בראזיליער קאלאניסטן און דער פארטוגעזישער רעגירונג, און האט געענדיגט דעם 8טן מערץ 1824, ווען די לעצטע פארטוגעזישער זעלנער האבן אונטערקאפיטולירט. די מלחמה האט מען געפירט סיי אויף דער יבשה סיי אויפן ים. דעם 29סטן אויגוסט 1825 האט פארטוגאל אפיציעל אנערקענט בראזיל.
דעם 15טן נאוועמבער 1899 האט די ארמיי איבערגעקערט די מאנארכיע.
מאדערנע תקופה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 1956 איז זשוסעלינא קוביטשעק געווארן פרעזידענט. אין זיינע יארן זענען די עקאנאמיע און דער אינדוסטריעלער סעקטאר שטארק געוואקסן. מען האט געבויט די נייע הויפטשטאט בראזיליא, וואס איז געווארן געווידמעט אין 1960. זיין נאכפאלגער איז געווען זשאניא קוואדראס וואס האט אבער רעזיגנירט אין 1961. נאך אים האט געדינט זיין וויצע-פרעזידענט, זשואווא גולאר; דאס מיליטער האט אים אראפגעזעצט אין 1964. דער מיליטערישער רעזשים האט געדויערט ביז די 1980ער יארן.
אין 1985 איז כאזע סאַרני געווארן פרעזידענט, אבער ער האט נישט געקענט איבערהערשן די עקאנאמישן קריזיס און איבעראינפלאציע וואס ער האט גע'ירשנט פונעם מיליטערישן רעזשים. אין 1989 האט מען געוויילט אלס פרעזידענט פערנאנדא קאלאר.
אין 2002, און נאכאמאל אין 2006, האט מען געוויילט לואיס דא סילווא פרעזידענט. זיין נאכפאלגער, זייט 2011, איז דילמא רוסעף, די ערשטע פרוי צו ווערן פרעזידענט פון בראזיל. דעם 26סטן אקטאבער 2014 איז דילמא רוסעף געווארן געוויילט פרעזידענט א צווייט מאל, קעגן א קאנסערוואטיוון פארמעסט.
אדמיניסראציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בראזיל איז א פעדעראציע פון 26 שטאטן. די רעגירונג פון בראזיל איז א דעמאקראטישע רעפובליק מיט א פרעזידענט-סיסטעם. דער פרעזידענט איז סיי ראש-מלוכה און סיי הויפט פון דער פאראייניגונג-רעגירונג, וואס ווערט געוויילט אויף א קאדענץ פון פיר יאר מיט א מעגלעכקייט פון א צווייטן קאדענץ. דער היינטיקער פרעזידענט איז דילמא רוסעף, זייט דעם 1טן יאנואר 2011. דער פרעזידענט באשטימט די מיניסטארן.
די בראזילישע פעדעראציע איז די פאראייניקונג פון די שטאַטן, די מוניציפאליטעטן און דער פעדעראלער דיסטריקט. די פעדעראציע איז באזירט אויף פינעף גרונטלעכע פרינציפן: סואווערעניטעט, בירגערשאפט, ווערדע פון מענטשן, די סאציאלע ווערטן פון ארבעט און פרייהייט פון פירנעמונג, און פאליטישער פלוראליזם. די לעגיסלאטור פון דער פעדעראציע ווערט גערופן די "נאציאנאלע קאנגרעס פון בראזיל".
מיליטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די מיליטערישע קראפטן פון בראזיל זענען די צווייטע גרעסטע אין לאטיין אמעריקע, און באשטייט פון דער בראזילישער ארמיי, בראזילישן לופטפלאט און בראזילישן ים-פלאט. די ארמיי האט 235,978 טעטיקע פערסאנאל.
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער מזרח גרענעץ פון בראזיל איז דער אטלאנטישער אקעאן, מיט א בארטן לענגער פון 7,367 ק"מ. אחוץ דעם גרענעצט בראזיל מיט אורוגוויי צו דרום, ארגענטינע און פאראגוויי צו דרום-מערב, באליוויע און פערו צו מערב, קאלאמביע צו צפון-מערב, און מיט ווענעזועלע, גייאנע, סורינאם און דעם פראנצויזישן דעפארטמענט פראנצויזישע גויאנע צו צפון. בראזיל האט א גרענעץ מיט יעדן לאנד אין דרום אמעריקע אויסער טשילע און עקוואדאר. אויך נעמט איין בראזיל עטלעכע ארכיפעלאגן אינעם אקעאן. צוזאמען מיט די אטלאנטישע אינזלען ליגט בראזיל צווישן גארטל ליניעס 6°N און 34°S, און מערידיאנען 28° און 74°W.
בראזיל איז דאס פינפטע גרעסטע לאנד לויט שטח אין דער וועלט, און דאס דריטע גרעסטע אין די אמעריקעס, מיט א שטח פון 8,515,767.049 קוואדרט מעטער, כולל 55,455 קוואדראט מעטער פון וואסער. בראזיל האט פיר צייט זאנעס, פון UTC-5 אין דעם מערב טייל פון לאנד, ביז UTC-2 אין די אטלאנטישע אינזלען; די "נאציאנאלע צייט" פון בראזיל איז UTC-3.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בראזיל האט די גרעסטע נאציאנאלע עקאנאמיע אין לאטיין אמעריקע, די אכט גרעסטע עקאנאמיע אין דער וועלט לויט דעם מארק קורס, און די זיבעט גרעסטע עקאנאמיע לויט קויפקראפט, וועדליק די אינטערנאציאנאלער געלטפאנד און וועלט באנק. בראזיל האט א געמישטע עקאנאמיע מיט ברייטע נאטירלעכע רעסורסן. אין 2014 איז דער ברוטא נאציאנאלער פראדוקט לויט קויפקראפט געווען $15,153 א מענטש. די ארבעטסקראפט פון בראזיל איז טעטיג איןלאנדווירטשאפט, מינעריי, פאבריקאציע און דינסט סעקטארן.
שוין די לעצטע 150 יאר איז בראזיל דער וועלטס גרעסטער פראדוצירער פון קאווע. אנדערע וויכטיקע עקספארטן זענען לופטמאשינען, עלעקטרישע געצייג, אויטאמאבילן, עטאנאל, טעקסטיל, אייזן ארץ, שטאל און מאראנצן זאפט.
אין 2002 האט בראזיל באקומען א הלוואה פונעם אינטערנאציאנאלן געלטפאנד פאר $30.4 ביליאן, די גרעסטע הלוואה פונעם געלטפאנד ביז דעמאלסט. ס'האט געהייסן אז בראזיל מוז צוריקבאצאלן די הלוואה ביז 2006, אבער אין 2005 האט די בראזיליער צענטראלבאנק שוין צוריקבאצאלט די גאנצע הלוואה.
בראזיל פארלירט א סך געלט וועגן קארופציע, אין איין יאר אליין $41 ביליאן; 69.9% פון דעם לאנד'ס פירמעס האלטן אז קארופציע איז א הויפט אורזאך פארוואס זיי קענען נישט אריינדרינגען דעם גלאבאלן מארק מיט דערפאלג.
ביז 2010 האט די עקאנאמיע שטארק געשטיגן, אבער זייט דעמאלסט איז געווארן א רעצעסיע.
די עקאנאמיע פון בראזיל איז גאנץ פארצווייגט און שליסט איין לאנדווירטשאפט, אינדוסטריע און א ברייטע רייע פון דינסטן. אין 2007 האט לאנדווירטשאפט צוזאמען מיט וועלדעריי און פישעריי געווען 5.7% פונעם ברוטא אינלענדישן פראדוקט.
אינדוסטריע, פון אויטאמאבילן, שטאל און פעטראכעמיקאלן צו קאמפיוטערס, פליווארג און אויסהאלטיקע גיטער, ווערט גערעכנט ווי 30.8% פונעם ברוטא אינלענדישן פראדוקט. די אינדוסטריע איז קאנצענטרירט אין סאא פאולא, ריא דע זשאנערא, קאמפינאס, פארטא אלעגרע און בעלא האריזאנטע.
בראזיל איז דער וועלט'ס צענטער גרעסטער ענערגיע קאנסומענט.
אינפראסטרוקטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וויסנשאפט און טעכנאלאגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די אגענטורן פון דער רעגירונג געבן געלט אויף פארשונג אין דעם געביט פון טעכנאלאגיע. די הויפט טעכנאלאגישע אנשטאלטן זענען אזוואלדא קרוז אינסטיטוט, בוטאנטאן אינסטיטוט און די בראזיל לאנדווירטשאפט פארשונג קארפאראציע.
88% פון בראזיל'ס עלעקטריציטעט קומט פון הידרא-עלעקטרישער קראפט. בראזיל איז דאס איינציגסטע לאנד אין לאטיין אמעריקע וואס פאבריצירט האלב-דורכפירערס.
טראנספארט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די שאסיי סיסטעם פון בראזיל האט געהאט 1.98 מיליאן ק"מ (אין 2002).
זייט 1945 גייט אראפ די באן סיסטעם פון בראזיל, און מען בויט בעיקר נייע שאסייען. אין 2002 זענען געווען 31,848 ק"מ פון באן וועג. די ערשטע מעטרא סיסטעם אין בראזיל איז געווען דער סאא פאולא מעטרא.
אין בראזיל זענען פאראן אומגעפער 2,500 פליפארטן, די צווייטע גרעסטע צאל אין דער וועלט (נאך די פאראייניגטע שטאטן).
געזונט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בראזיל האט א נאציאנאלע געזונט סיסטעם פאר אלע בירגער אומזיסט. פארמעגלעכע בראזיליאנער האבן אויף פריוואטע געזונט דעקונג.
אין 2002 האט בראזיל געהאט 40% פון מענטשן וואס ליידן פון מאלאריע אין דער גארער וועלט.
בילדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מעדיע און קאמוניקאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בעלי חיים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
פארשיידענע בעלי חיים וואוינען אין דעם אמאזאן רעגנוואלד, צווישן זיי הערשן (אין דרום) און עטלעכע זגאלן מאלפעס (אין צפון). אויך שניי לעמפערט, פוקסן און טאפירן.
קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
מוזיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בראזילישע מוזיק האט עלעמענטן פון אייראפעאישער און אפריקאנישער מוזיק. די סאמבע איז א מוזיק-זשאנער וואס שטאמט פון און סימבאליזירט בראזיל.
ספארט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער פאפולערסטער ספארט אין בראזיל איז פוטבאל. דער בראזילער נאציאנאלער פוטבאל מאנשאפט ווערט ראנגירט צווישן די בעסטע אין דער וועלט, און האט געווינען דעם וועלט-קאפ טורניר פינף מאל, מער ווי יעדן אנדער לאנד. נעצבאל, קוישבאל, אויטאספארט און קאמפקונסט זענן אויך שטארק פאפולער.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
די סיפּריאָט אויטאריטעטן האבן געזאגט אויף מיטוואך אַז די רעפובליק טוט נישט דערקענען די יונאַלאַטעראַל דעקלאַראַציע פון זעלבסטשטענדיקייַט דורך קאַטאַלאָניאַ אין הילעל פון די Spanish קאָנסטיטוטיאָן. Declaration of Independence Catalan President Carles Puicdemont signed 10 אָקטאָבער.
"קיפראס דעמייסיוולי ריאַפיימז זייַן פארבליבן שטיצן פֿאַר די טעריטאָריאַל אָרנטלעכקייַט און סאַווראַנטי פון ספּאַין און יקספּרעסאַז זייַן סאָלידאַרישקייַט מיט די רעגירונג און מענטשן פון ספּאַין", דער פּרעזאַדענטשאַל פּאַלאַץ געזאגט אין אַ דערקלערונג.
"קיפראס סטימיאַלייץ אַז די מערסט גלייַך איז צו זוכן אַ לייזונג צו די קריזיס דורך אַ פרידלעך און אָרדערלי דיאַלאָג אין פול לויט מיט די קאָנסטיטוטיאָן פון דער מדינה," די סיפּריאָט מעדיע ציטירט די ויסזאָגונג.
צוריקרופן, אַ פּלעביסיסיט אויף די זעלבסטשטענדיקייַט פון קאַטאַלאָניאַ גענומען אָרט קסנומקס אקטאבער. מער ווי קסנומקס פּראָצענט פון וואָטערס געשטארקט די ווידדראָאַל פון די געגנט פון ספּאַין.


text:
איידעלער גאז
די איידעלע גאַזן זענען א גרופע פון כעמישע עלעמענטן וואס באלאנגען צו גרופּע 18 אין דער פּעריאָדישער טאבעלע. אונטער געווענליכע אומשטענדן, זענען זיי אלע אן קיין ריח, אן קיין קאליר און האבן אן איינציגן אטאם. די זעקס איידעלע גאזן וואס געפונען זיך נאטירלעך זענען: העליום (He), נעאָן (Ne), אַרגאן (Ar), קריפּטאַן (Kr), קסענאָן (Xe) און דער ראַדיאָאַקטיווער עלעמענט ראַדאָן (Rn).
נאבעלע גאַזן זענען זייער סטאַביל ווייַל זיי אַנטהאַלטן 8 עלעקטעראנען אין זייער אויסווייניקסטע עלעקטראָן שיכט, וואָס איז די מאַקסימום נומער וואס די אויסווייניקסטע שאָל קען אנטהאלטן (חוץ העליום וואָס די צוויי אויסווייניקסט שיכט עלעקטראָנען). אלס א רעזולטאַט נעמען זיי זעלטן אנטייל אין כעמישע רעאקציעס, בכן זייער נאָמען.
די צעלאזן און בלעזלן פונקטן פון אַלע איידעלע גאַזן זענען זייער נאָענט צוזאַמען, מיט אַ חילוק פון ווייניגער ווי 10 °C, אלס רעזולטאַט, זענען די פליסיק איידעלע גאזן בלויז אַ קליין טעמפּעראַטור קייט.
איידעלע גאַזן האבן זייער א נידעריגע רעאקטיוויטעט ראטע און דעריבער איז פון זיי געשאפן געווארן בלויז עטליכע הונדערט פארבינדונגען (ביז 2008).
נעאָן, אַרגאַן, קריפּטאַן און קסענאָן זענען באקומען פון דער לופט מיט גאַז פֿליסיק מאכן און ראַפֿינירונג קליין. העליום איז געוויינלעך אפגעשיידט פון נאַטירלעכן גאַז, און ראַדאָן געוויינלעך אפגעזונדערט די ראַדיאָאַקטיוו פאַרפוילן פון ראַדיום צעלאָזן פֿארבינדונגען. איידעלע גאַזן האבן וויכטיקע אנווענדונגען אין דער באלייכטונג אינדוסטריע, שווייסן, און קאסמאס עקספלאראציע. העליום איז אָפט געניצט ווי אַ פאַרטרעטער פֿאַר דייווינג ברידינג פאַסיליטיז טייל פון די רעספּעראַטאָרי געמיש. אין דערצו, העליום האט ריפּלייסט אַ הידראָגען זעפּעלין לופט שיפן און אַ זויערשטאָף טאַנק, נאָך די ריסקס געפֿירט דורך דליקאָטאָ פון הידראָגען קלירד.
באניצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די מערסט פארשפרייטע באניצן פון די איידעלע גאַזן איז אין לאמפן. נעאָן גיט ארויס אן אראנזש-רויטליכער ליכט - וואס ווערט גענוצט אפט אין רעקלאמעס. ארגאן און קריפּטאַן ווערן געניצט אין די פראדוקציע פון ]] אינקאנדעסאנט בירנעס ווייַל זיי רעאַגירן נישט מיט די הייסע דראָט און האַלטן עס פון אקסידיזאציע. העליום, דאַנק איר לייכטע וואָג און כעמיש גלייַכגילט (אין פארגלייך צו הידראָגען, וואָס איז העכסט ברענעוודיק) איז צומאל געניצט צו אנפילן זעפּפּעליןען נס און באַלונען. נ. דעם טויש איז וויכטיק ווייַל נוצן הידראָגען קען זיין געפערלעך. א גרויסע קאנצענטרירונ קען זיך אָנצינדן און אויפרייַסן, ווי ס'האט פאסירט אין די הינדענבורג טראגעדיע. אַרגאָן איז געניצט אין שמעלצונג, ווען עס ווערט פארשפרייט אַרום אַן עלעקטרישן בעשאַס צו פאַרמייַדן אקסידיזירונג דורך ניטראָגען אָדער זויערשטאָף וואָס איז דער הויך טעמפּעראַטור פּראָצעס. קסענאָן לאמפן ווערט באנוצט אין טייערע לוקסוס קאַרס, די קאָליר פון די ליכט איז בלוי.
-
-
-
ארגאן (מיט א ביסל קוועקזילבער)
-
-


text:
גלאז
גלאז איז א הארטער, קרישלדיגער, דורכזיכטיגער סאליד וואס מען ניצט אין שויבן, שפיגלען, ברילן, פֿלעשער און נאך. גלאז ווערט געמאכט פון זאמד, אדער בעסער געזאגט, פון סיליקא, וואס מען הייצט ביז ער ווערט פליסיק, און דערנאך טוט מען אפקילן גאנץ גיך. ווען ער איז א ביסל ווייך קען מאכן דעם אין נארוועלכער פארעם מען וויל.
מען קען פארשטערקערן גלאז מיט דראטן אדער לאמינאציע.
פאר אינזאלאציע ניצט מען אפט גלאז פיברע מאטעריאל.
פיזיש איז גלאז אן איבערגעקילטע פליסיקייט.
שוין אין אוראלטע צייטן האט מען געניצט גלאז. ווען מען האט פארברענט זאמען האט זיך דאס אש צוזאמגעשטעלט מיט זאמד ביי א הוכן טעמפעראטור און פון דעם איז געווארן סיליקאט גלאז וואס אנטהאלט 60% SiO2. אז מען לייגט צו קאליום דיאקסיד K2O באקומט מען דורכזיכטיגן גלאז. מענטשן האבן געניצט דעם גלאז צו שאפן צירינג און קליינע פלעשלעך.


text:
ראובן האט געשריבן:עס זענען טאקע דא נאך אזעלכע געשיכטעס, אדרבה, ברענג נאך. כ'האב אמאל געהערט וועגן א מאטעמאטיקער אזא וואס פלעגט פארגעסן אז ער דארף עסן אדער שלאפן...
יא, א באקאנטע געשיכטע מיט נארבערט ווינער. ער איז געווען א פראפעסאר אין MIT און כאטש ער איז געווען א גאון עצום איז ער געווען גאר עבסענט-מיינדעד.
די געשיכטע גייט אז זיין משפחה האט זיך אריבערגעצויגן צו א נייע אדרעס און זיין ווייב וויסנדיג אז ער וועט נישט געדענקן דעם אדרעס האט אויפגעשריבן די אדרעס אויף א שטיקל פאפיר און אים עס געגעבן אינדערפרי אזוי אז ער זאל געדענקן וואו ער וואוינט. מה עשה הקב"ה? אינמיטן טאג האט אים איינער געפרעגט א הארבע פראגע און מתוך התלהבות האט ער ארויסגעצויגן דעם שטיקל פאפיר פון טאש און אנגעהויבן פירקלן דערויף מאטעמאטישע חשבונות. אינמיטן האט ער זיך געכאפט אז ער האט געמאכט א טעות, האט ער צוקנייטשט דעם פאפיר און דאס אוועקגעווארפן.
סוף טאג ווען עס איז געקומען צייט אהיימצוגיין האט ער זיך געכאפט אז ער האט נישט דעם אדרעס פון זיין נייעם הויז. איז ער אויפגעקומען מיט א פלאן: ער וועט אהיימגיין צו זיין אלטן הויז און זיין ווייב, ווען זי וועט זען אז ער קומט נישט אהיים וועט זי אים גיין זוכן דארט. אנקומענדיג צו זיין אלטן הויז האט ער געטראפן דארט א קליין מיידל שטיין ביים טיר, האט ער איר געפרעגט "זאג נאר מיידעלע, דו ווייסט אפשר וואו עס וואוינט די משפחה וואס פלעגט דא וואוינען?"
די קליין מיידעלע האט אים געענטפערט "עס איז בסדר, טאטי. מאמי האט מיך געשיקט איך זאל דיך אויפפיקן"...מקור


text:
אייראפעישער פארבאנד
דער אייראָפּעישער פֿאַראיין אדער דער אייראפעישער פאַרבאַנד (איי-פֿ) איז א פארבאנד פון 28 לענדער מיט א פאראייניגטן מארק און בשותפותדיקע אינסטיטוציעס. רוב פון די מיטגלידער מדינות טיילן זיך מיט דער זעלבער מטבע, דער איירא.
אין 1957 האבן זעקס לענדער אויפגעשטעלט די אייראפעישע עקאנאמישע געמיינדע. מיט דעם האט זיך אנגעהויבן וואס איז היינט געווארן דער אייראפעישער פארבאנד.
אינהאַלט
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נאך דער צווייטער וועלט מלחמה, איז באשלאסן געווארן דער געדאַנק אַז אַן אייראפעישע צאמשטעלונג איז דער איינציגער וועג צו האַנדלען מיט די פארביי-גייענדע נאציאנאליזם פון וואס דער קאָנטינענט האט זיך געפלאגט. זשאַן מאָנע, ראבערט שומאַן און קאָנראַד אַדענאַוער האבן דאס איבערגעגעבן אין אַ רעדע אין יאר 1950, דער באַוואוסטער שומאַן פּלאַן. א יאָר שפּעטער איז די אייראפעישע קוילן און שטאָל געמיינדע געגרינדעט געווארן מיט דעם אפמאך פון פּאַריז דורך בעלגיע, פֿראַנקרייך, איטאליע, לוקסעמבורג, האלאנד און מערב דייטשלאַנד.
אין די 1950ער יארן איז אנגענומען געווארן אין אייראפע אז מען דארף פארשטערקערן די אינטעגראציע אויפן קאנטינענט. די קוילן און שטאל געמיינדע איז געווארן אַזוי געראָטן אַז אין יאר 1957 איז באַשלאָסן געווארן צו ציען ווייטערע צאמבינדונגען. דער אפמאך פון רוים, געחתמעט דורך די זעלבע זעקס לענדער האט געגרינדעט די אייראפעישע עקאָנאָמישע געמיינדע און די אייראַטאָם. נאך דעם בריסל אפמאך אין יאר 1965, האבן די דרייַ אָרגאַניזאַציעס זיך צאמגעשטעלט אין 1967, ווען זיי האבן אנגעהויבן צו אַרבעטן אונטער דעם נאָמען אייראפעישע געמיינדע. דאס האט געפירט צום פאָרלייגן פון א קאמיסיע, ראט און פּאַרלאַמענט. בריטאניע, וואס האט מורא געהאט פון פארלירן איר סואוורעניטעט, האט זיך נישט איינגעשלאסן און האט אויפגעשטעלט, אום 3טן מיי 1960, א קאנקורענץ ארגאניזאציע - די אייראפעאישע פרייהאנדל אסאסיאציע (EFTA), וואס האט איינגעשלאסן דאס פאראייניגטן קעניגרייך און נאך עטלעכע לענדער.[1]
אין יאר 1973, האבן דענמאַרק, אירלאַנד און דאס פאראייניגטע קעניגרייך זיך אייַנגעשלאָסן צו דער אייראפעישער געמיינדע. גריכנלאנד האט זיך אייַנגעשלאָסן אין יאר 1981, שפאניע און פּאָרטוגאַל אין יאר 1986. דער אפמאך פון מאַסטריכט האט באצייכענט די שאַפונג פון דעם אייראפעישן פֿאַרבאנד. דאס האט געלייגט דעם יסוד פֿאַר ווייַטער פארמען פון צוזאמענארבעט אין די געביט פון אויסערלענדישע ענינים און זיכערהייַט פּאָליטיק, לעגאַל און אינערלעכער ענינים, און אויך די פאָרמירונג פון דעם עקאנאמישע און געלט פאראיין און די פלענער פון שענגען צו שאפן אַ פרייען פארקער פאר מענטשן. אין יאר 1995 האבן עסטרייך, פינלאַנד און שוועדן זיך אייַנגעשלאָסן צום אייראפעישן פארבאנד.
דער איירא איז געווארן איינגעפירט אין יאר 2002. צען נייע לענדער האָבן זיך אייַנגעשלאָסן צום פארבאנד אין יאר 2004: ציפערן, עסטלאנד, אונגארן, לעטלאנד, ליטע, מאַלטאַ, פוילן, סלאָוועניע, סלאָוואַקײַ און טשעכיי. אין 2007, זענען צוקומען בולגאַריע און רומעניע, און אין 2013, קראאטיע. אַזוי האט דער אייראפעישער פארבאנד היינט 28 מיטגליד שטאַטן.
נאמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער נאמען פונעם פארבאנד אין די פארשידענע אפיציעלע שפראכן:
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די מיטגליד שטאטן פונעם אייראפעישן פארבאנד באדעקן א שטח פון 4,423,147 קוואדראט ק"מ (1,707,787 קוואדראט מייל). דער העכסטער שפיץ איז מאן בלאנק אין די אלפן, 4,810.45 מעטער (15,782 פיס) איבערן ים פלאך. דער נידריקסטער פונקט אינעם איי-פֿ איז זידפלאספאלדער אין האלאנד, 7 מ (23 פיס) אונטערן ים פלאך. די לאנדשאפט, קלימאט און עקאנאמיע פונעם איי-פֿ זענען באאיינפלוסט פון זיין בארטן-ליניע וואס איז לאנג 65,993 ק"מ (41,006 מייל).
די באפעלקערונג פונעם אייראפעישן פארבאנד וואוינט בעיקר—75%—אין שטאטישע שטחים. שטעט זענען פארשפרייט איבערן פארבאנד, אבער גאר א סך זענען קאנצענטרירט אין און ארום בענעלוקס.
מיטגליד לענדער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – מיטגלידשטאט פונעם אייראפעישן פארבאנד
זייט דעם 1טן יולי 2013 אנטהאלט דער אייראפעישער פֿאַרבאַנד 28 מיטגליד שטאַטן, אַ טעריטאָריע פון 4,423,147 ק"מ² און בערך 510,000,000 איינוואוינער. אויב מען וואלט אים פאררעכנט ווי אַ לאנד, איז דער אייראפעישער פֿאַרבאַנד דער זיבעטער גרעסטער אָרט אין דער וועלט אין טעריטאָריע, און דער דריטער נאָך כינע און אינדיע אין באַפעלקערונג.
*גרינלאנד האט אריינגעטרעטן אלס טייל פון דענמארק, אבער שפעטער האט באקומען א מאס אויטאנאמיע, און האט באשלאסן צו פארלאזן די געמיינדע.
**מזרח דייטשלאנד און מערב דייטשלאנד זענען געווארן פאראייניקט אין 1990, און זייט דעמאלסט איז דאס פאראייניקטע לאנד א מיטגליד פונעם אייראפעישן פארבאנד.
***צפון ציפערן איז אפיציעל א טייל פון ציפערן (און דעם איי-פ) אבער די רעגירונג הערשט נישט דארט.
כדי צו ווערן א מיטגליד, דארף א לאנד זיך צופאסן צו די קאפנהאגן קריטעריע, וואס זענען געווארן דעפינירט ביי דער 1993 אסיפה פונעם אייראפעישן ראט אין קאפנהאגן. די קריטעריע פאדערן א סטאבילע דעמאקראטיע וואס רעספעקטירט מענטשן-רעכטן און די הערשפאט פון געזעץ, א מארק עקאנאמיע, און אננעמען אלע התחייבותן פון מיטגלידערשאפט, כולל איי-פֿ געזעץ. קיין לאנד האט קיינמאל נישט פארלאזט דעם פארבאנד, כאטש גרינלאנד (אן אויטאנאמישער פראווינץ פון דענמארק) האט צוריקגעצויגן אין 1985. דער ליזבאן אפמאך אנטהאלט א פאראגראף לויט וואס א מיטגליד קען פארלאזן דעם פארבאנד.
די זעקס לענדער איסלאנד, אלבאניע, באסניע און הערצעגאווינע, מאנטענעגרא, מאקעדאניע, סערביע און טערקיי זענען "קאנדידאט לענדער", ד"ה זיי קומען אין באטראכט פאר מיטגלידערשאפט.
פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער אייראפעישער פארבאננד האט זיבן אנשטאלטן: דער אייראפעישער פארלאמענט, דער ראט פונעם אייראפעישן פארבאנד, די אייראפעאישע קאמיסיע, דער אייראפעישער ראט, דער אייראפעישער צענטראלבאנק, דער געריכט פונעם אייראפעישן פארבאנד און דער אייראפעישער רעכענונגס הויף.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איין צוועק פונעם איירא איז צו שאפן אן איינציקן מארק דורך, למשל, מאכן גרינגער פאר בירגער צו פארן, פארמיידן קורס פראבלעמען, שאפן א פאראיינגטן פינאנציעלן מארק און נידעריגע פראצענט צינזן. נאך א צוועק איז צו שאפן א וואלוטע וואס ווערט געניצט אינטערנאציאנאל און געשיצט קעגן שאקן דורכן גרויסן קוואנטיטעט פון האנדל אינערהאלב דער אייראזאנע.
סביבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
אין 2007, האבן די מיטגלידער שטאטן מסכים געווען אז דער אייראפעישער פאראיין זאל ניצן 20% דערנייבארע ענערגיע אין צוקונפט.
דעמאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די גארע באפעלקערונג פונעם אייראפעישן פארבאנד אין 2013 איז געשאצט צו 505,665,739.
אינעם איי-פֿ געפינען זיך 16 שטעט מיט א באפעלקערונג העכער פון א מיליאן; די גרעסטע פון זיין איז לאנדאן.
אין 2010, האבן געוואוינט 47.3 מיליאן מענטשן אינעם אייראפעישן פארבאנד וואס זענען געבוירן אין אן אנדער לאנד נישט וואו זיי האבן געוואוינט. דאס איז 9.4% פון דער גאנצער איי"פֿ באפעלקערונג. פון זיי these, 31.4 מיליאן (6.3%) זענען געבוירן געווארן אינדרויסן פונעם איי"פֿ און 16.0 מיליאן (3.2%) זענען געבוירן געווארן אין אן אנדער איי"פֿ מיטגליד שטאַט. די גרעסטע צאל מענטשן געבוירן אינדרויסן פונעם איי"פֿ זענען געווען אין דייטשלאנד (6.4 מיליאן), פראנקרייך (5.1 מיליאן), דאס פאראייניגטע קעניגרייך (4.7 מיליאן), שפאניע (4.1 מיליאן), איטאליע (3.2 מיליאן), און האלאנד (1.4 מיליאן).
שפראכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער אייראפעישער פארבאנד האט 24 אפיציעלע שפראכן: אונגאריש, איטאליעניש, איריש, בולגאריש, גריכיש, דייטשיש, דעניש, האלענדיש, טשעכיש, ליטוויש, לעטיש, מאלטעזיש, סלאוואקיש, סלאוועניש, ענגליש, עסטיש, פארטוגעזיש, פויליש, פֿיניש, פֿראַנצויזיש, קראאטיש, רומעניש, שוועדיש און שפאניש. געזעצן און אלע וויכטיקע דאקומענטן ווערן איבערגעזעצט אין אלע 24 שפראכן. די אלע שפראכן שרייבט מען מיט גלחישער שריפט, אחוץ בולגאריש, געשריבן אין קירילישער שריפט, און גריכיש, געשריבן מיטן גריכישן אלפאבעט.
רעליגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
וועבלינק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ וועבזייטל פון EFTA, "EFTA through the years"


text:
די פאַנגקשאַנז קענען זיין אינסטאַלירן אויף די ינסטראַקשאַנז פֿאַר די אָפּטימיזאַטיאָן פון די מאָטאָר פאָרמיטל, אָבער נאָך די ימפּלאַמענטיישאַן פון די ימפּלואַנסיז און די יאָרן פון יאָרן. דאס איז וואָס די קאַנסומער הצלחה ימפּרוווז ימפּאָרטאַנטלי מיט די פּראַפּאָוזאַלז מיט פאַרגלייַך מיט די קאַנסומער מאַנאַגעמענט אין די וויסנשאפטלעכע טעלעקאָממוניקאַטיאָנס
אַרטעם אַבגאַריאַן, די הויפט סיגנאַל פון די קאַסטאַמערז
סעמאַלט
יקספּיריאַנסט די זוכן פֿאַר דיין יאַזדע פֿאַר די סעאָ סעסיע.
¿Qué es la búsqueda por voz
באַזייַטיקן קאָמאַנדאָס אין אַ מיטל מיט די עקספּאַנסיאָן צו באַקומען אַן ענטפֿער פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר אַ וויזע - ottoman mueble. רובֿ פון די הויפּט טעכניש אַנטוויקלונג טעקנאַלאַדזשיז אַרייַנגערעכנט די פאַנגקשאַנאַל פֿעיִקייטן פון קאַסטאַמערז פֿאַר זייער אַפּלאַקיישאַנז. די וועבסיטעס אַרייַננעמען "אָוקיי, גוגל" פֿאַר Google, "סירי" מיט עפּל באַזייַטיקונג, "מייקראָסאָפֿט", "אַלעקסאַ" און אַמאַזאָן און "ביקסבי" פֿאַר סאַמסונג.
מער ווי די גאַנץ נומער פון Google וועבזייטל פון ינטעליגענט טעלאַפאָונז. אין דעם פאַל, דער סוף פון דער ציל פון דעם ציל איז צו באַפרייַען די באַאַמטער קאַמפּאָונאַנץ פון די פונדרויסנדיק מכשירים. הייַנט בייַ נאַכט, איר זענט אינטערעסירט אין דער צוקונפֿט פון די נייַ און די פּרייַז פון די ענגליש ענגליש ווערטער, אַזוי אַז זיי פיל מער. גיי די Google דאָומיינז, עס איז גלייַך צו די גשמיות רעקאָרדינג וויזע.
די פּאָפּולאַריטעט פון דער רשימה איז צוגעשטעלט דורך דער מייַסטער פון דער אינטערנעץ אַססעססמענט און אויך מיט די ינטערפייסיז פון די מינים. פֿאַר בייַשפּיל, די ויסזאָגונג פון אַמאַזאָן און די Google היים אַפּפּראַיסאַלס איז גאָר אַדזשאַסטיד און ינשורז די קאָמבינאַציע..עס איז שווער צו זאָגן אַז די מייער פון די יו.עס.יו. טיימד צו מאַכן אַ ענלעך ווינקל פון אַ מאַסקיטאָו, וואָס האט די קאַנווערזשאַנז זענען מער נאַטירלעך.
די קאַנווענשאַנאַל ביבליאָטעק איז אַרייַנגערעכנט מיט די מערסט באַטייַטיק טרענדס אין די אָפּטימיזאַטיאָן פון די מאָטאָרסיקלע, מיט אַ 70-יאָר-אַלט יום טוּב פון קאַנסאַלטאַנץ וואָס קאָנסיסטירן אַ נאַטירלעך גוף. די פערזענליכע כאַראַקטער מיט זייער דיגיטאַל דעוויסעס פון די מערסט מיסטעריעז וואָס האָבן די געלעגנהייט צו פאָרן דורך אנדערע מענטשן.
קוקן פֿאַר זאכן דורך מאַרקטאַב זוכן רעזולטאַטן פון Google
גוגל סטאַרץ אויף הויך פּראַגרעסז אין די קאַנווענשאַנאַל ביבליאָטעק, אַרייַנגערעכנט די פארשידענע אַרטיקלען, אַרייַנגערעכנט, ריספּעקטיוולי ריפּלייסיז. עס ריקווייערז און ריקווייערז די ינטערפּריטיישאַן פון די נוצן פון מענטשהייַט צו ויסמעקן די נוצן פון ינטרוזשאַן און אָפּהאַנדלען די מערסט וויכטיק רעזולטאטן.
פֿאַר דעם, אין דער פאַל אַז Google ריקווייערז די אינטערנעט אַרקייווז אויף די וועבזייטל פון די וועבזייטל, איר דאַרפֿן צו שטעלן די רעזולטאטן פון די אינפֿאָרמאַציע און דערפאַרונג פון דער באַטייליקונג פֿאַר די קאַסטאַמערז ינטענדינג. "¿דאָנדע פּוערטאָ קויפן זאַפּאַטאָס?" עס איז אַ סאָליטירט בילד. "צי איר ווילן צו קויפן עס?" עס איז אַ קאַנסאַלטינג באזירט ינקלוזשאַן. "די קויפן זייַנען" איז אַ אָפּשפּיגלונג פון די אַפּערטונאַטיז און די רעזולטאַטן, וואָס רעזולטאַט אין די נוטראַלאַטי פון ווערבאָ וואָס דאַרף צו זיין געזונט. די דיפפערענסעס זענען גערופן די פאַרשיידנקייַט, די ינסייט העאַדס פון די ווערייישאַנז און די קאַפּאַציטעט פון די ברירה רעזולטאַטן זענען וויכטיק ווי געוויזן אַז די Google דילז פון די אינפֿאָרמאַציע.
גוגל טענדז אַ פּלאַץ פון רעסורסן פֿאַר אנדערע קאַסעס. דער ציל פון Google איז ווי אַ ויסערגעוויינלעך פיייקייַט צו אַנטדעקן די רעזולטאטן און צוטריט צו די נוץ צו די וועבזייטל וואָס אַלאַוז די קאַנסאַלטינג אינפֿאָרמאַציע. עס איז באשטימט אַ ענדיק באַפרייַונג פון ענערגיע, וואָס איז וואָס די סירי פון אַלעקסאַ יוזערז די יו. עס.
דערקלערונג
די מאַרקס און די ילעקטריקאַל מכשירים זענען טריגערד אַז די טנאָים פון דער רעספּאָנסע פאָרשטעלן אַ ויסגעצייכנט פאָרשטעלונג אויף די טראַנזישאַנז פון די סיטואַציע און אין די דריט טיילווייַז. איר טאָן דאָס, אָבער די טאַרגאַץ פון דער ענטפער לאָזן אַ ענטפער און דער בעסטער אָפּציע פֿאַר די ימפּרעסיוו קאָנקורענץ צו אָנצייכענען אַ ברירה פֿאַר די בעסטער פֿאַר דיין קאַמפּאַטישאַנז.


text:
ווען עס קומט צו די מערסט שטאַרק באַקקלינקס פון רעגיאָנאַל וועבסיטעס און בלאָג בלעטער, דאָ ס 'איין זאַך איר זאָל פֿאַרשטיין ערשטער און ערשטער. די זאַך איז אַז איר קענען נישט פאקטיש קויפן גאָוו באַקקלינקס, איר קענען בלויז פאַרדינען זיי. אַז ס וואָס איך ווייטער ווייַטער צו ווייַזן איר דעם פּראָצעס פון ערנינג די ווערטפול באַקקלינקס אין עטלעכע נוצן-פּראָווען וועגן איך האָבן לעצטנס טעסטעד פֿאַר מיין אייגן וועבזייטל - servicio de hosting ilimitado. און אַז וואָלט זיין אַ באשטימט צייט-קאַנסומינג אַרבעט, איך זאָל אַרייַנלאָזן. אָבער איר נאָך וויל צו געניסן זייער שטאַרק אויטאָריטעט פאַקטאָר, טאָן ניט איר? אזוי, ווי אַזוי איר קענען קויפן גאָוו באַקקלינקס - ינוועסטינג נאָר דיין צייט און מי אין איינער פון די פאלגענדע: קאַמענטינג אויף רעגירונג בלאָגס, שרייבט וועגן אַ רעגירונג ינסטיטושאַן אָדער עטלעכע פֿאַרבונדענע ללבער, ינטערוויוזינג אַ אַגענטור אָדער קהל מיטגליד, בנין אַ מיטל בלאַט, ווי געזונט ווי דרייסט פלאַטערינג צו באַקומען אַז דיזערווד באַקקלינקס אין צוריקקומען. אַזוי, לאָזן 'ס רעצענזיע יעדער פאַל אַז קענען לאָזן הילף איר קויפן גאָוו באַקקלינקס - פּייינג מיט דיין אַרבעט פֿאַר וואָס. (קסנומקס) (קסנומקס) (קסנומקס) (קסנומקס) (קסנומקס) קאַמענטינג אויף רעגירונג בלאָגס (קסנומקס) (קסנומקס) ליווינג באַמערקונגען אויף פּונקט גאָוו בלאָגס איז צווישן די מערסט פּראָסט וועגן צו פאַרדינען רעגיאָנאַלאַל באַקקלינקס. פיל ווי קאַמאַנדינג אַנדערש ווו אויף די אינטערנעט, אָבער, די אַרבעט איז נישט ווי פּשוט ווי עס קען ויסקומען בייַ ערשטער בליק. די זאַך איז אַז די ליאָן ס טיילן פון שייכות וועבזייטל זענען נישט דערלויבט פֿאַר קאַמענטינג, אָדער בייַ מינדסטער זענען העכסט פּראַבאַבאַל צו פאָרשלאָגן בלויז קיין-נאָכגיין באַקקלינקס. אזוי, איר וועט האָבן צו פאַרברענגען אַ פּלאַץ פון צייַט צו געפינען די רעכט קאַנדאַדייץ צו באַקומען באַמערקונגען לינקס. וואָס וואָלט זייַן די מערסט טשאַלאַנדזשינג אַרבעט דאָ.
שרייַבן וועגן די ינסטיטוטיאָן אָדער פֿאַרבונדענע גוף
ציען מער ופמערקזאַמקייט צו דיין וועבזייַטל אָדער בלאָג - שרייַבן אַ גרויס אַרטיקל וועגן די רעגירונג ינסטיטושאַן אָדער זייַן פֿאַרבונדענע גוף. איר זאלט אויך שרייַבן וועגן אַ פּאָליטיקער - ינטערוויוינג אַ אַגענטור מיטגליד, אָדער אַ גרויס קהל ינפלואַנסער איז אויך אַ נוצן-פּראָווען וועג צו כאַפּן עטלעכע באַקקלינקס. למשל, שאפן אַ נישע אַרטיקל אָדער דיסקוסיע אין ענערגיע סעקטאָר וואָלט זיין אַ געזונט-געשאפן באַשלוס פֿאַר די בנין ענערגיע עפעקטיוו הייזער, מאַשינערי, אָדער ינוואַלווד צו קיין אנדערע אַלייד און זייער באַטייַטיק אינדוסטריע אָדער נישע. די דילינג, פֿאַר בייַשפּיל, מיט כעמיע אָדער אַפּטייק קענען געפֿינען אַ גאנץ גלייַכן מיט ענוויראָנמענטאַל פּראַטעקשאַן ללבער, אָדער העאַלטהקאַרע אָרגאַניזאַטיאָנס אָונד דורך די גאַווערמאַנץ.
ינטערוויוזינג אַגענטור אָדער קאַמיוניטי מיטגליד
פיל ווי די פריערדיקע אופֿן, ינטערוויוזינג אַ פּאָליטיקער אָדער עטלעכע צונויפשטויס ינפלואַנסערז איז אויך אַ פייַן געלעגנהייַט צו פאַרדינען צוריק לינקס פון די רעגירונגס זייטלעך. כל איר דאַרפֿן דאָ איז צו פאַרזיכערן די ינטערוויוזד מענטש און האָבן אַלץ געזעצט אין שטייַגן - איידער איר אנגעהויבן ארבעטן אויף דעם ווערטפול אַרטיקל און לעסאָף באַקומען אַ לינקס צוריק צו דיין וועבזייַטל אָדער בלאָג. אָנווייַז: באַטראַכטן טשוזינג קיין ניי פּראַמאָוץ געזעץ וואָס איז געריכט צו פּראַל דיין אייגן אָנליין פּרויעקט אָדער געשעפט אין די גאנצע.
בנין ריסאָרס Page
דעפּענדינג אויף די נישע, בנין אַ מיטל בלאַט קענען מאל ווערן אַ טאַקע קלוג לייזונג. איך עטלעכע קאַסעס, פֿאַר בייַשפּיל מיט היגע געשעפט, באַטראַכטן שאפן מיטל בלעטער צו צושטעלן פּראַקטיש אינפֿאָרמאַציע וועגן היגע געסעצ - געבונג אָדער באַאַמטער רעגיאַליישאַנז אַז וואָלט זיין נוצלעך פֿאַר היגע ניצערס. אויך, באַטראַכטן געטינג ליסטעד אויף עטלעכע שוין יגזיסטינג מיטל בלעטער קאַמאַנלי אָונד דורך פילע רעגירונג וועבסיטעס.
Bold Flattering
נאָך אַלע, פלאַטטערי איז קימאַט שטענדיק אַ געראַנטיד און פּראָווען וועג צו קויפן גאָוו באַקקלינקס פון די רעגירונג אינסטיטוציעס. אַלע איר דאַרפֿן איז צו געפֿינען די רעכט ווייטיק פונקטן פון שפּיץ קראַנט וויכטיקייט - און נאָר אַרויסרעדן מיט דיין צופרידן פּונקט וואָס זיי ווילן צו הערן. אַוואַדע, איר מוזן האָבן די פאַקטיש פילן פון קורס - און העכערן דיין שטיק פון אינהאַלט ווי פּערסיסטאַנטלי ווי איר קענען.


text:
וואשינגטאן – נעכטן זענען ארויסגערונען די ערשטע דעטאלן פון א נייעם בוך, וואס דער זשורנאליסט האוערד קורץ גרייט זיך צו פובליצירן אין די נאענטע טעג ארום פרעזידענט טראמפ און זיין אדמיניסטראציע. צווישן די אינטערעסאנטע אויפדעקונגען, זעט מען אז ווייסע הויז באאמטע רעדן צווישן זיך אז טראמפ ליידט פון "חוצפה דיסארדער", ער טוט דירעקט אנדערש ווי מען הייסט אים, אפילו אויב ס'איז עפעס וואס וועט אים שאדן מאכן. אויך זעט מען אינעם בוך אז ביי א געלעגנהייט ווען סטיוו בענאן, טראמפ'ס געוועזענער הויפט סטראטעגיסט, האט פארנט פון טראמפ באשולדיגט טראמפ'ס טאכטער אין ארויסליעקן צו דער מידיא, האט טראמפ צוגעשטימט מיט בענאן, אז זיין טאכטער ליעקט צו דער מידיא. נאך אן אינטערעסאנטע פונקט פונעם בוך איז, אז נאכ'ן צווינגען זיין געוועזענעם פרעסע סעקרעטאר שאן ספייסער ארויסצוגיין אראפרייסן די מידיא איבער די צאל באטייליגטע ביי זיין איינשווערונג, האט טראמפ אליינס איינגעזען אז ס'איז געווען א נארישקייט צו טאן.
זעה די בוך
:


text:
טראמפ אדמיניסטראציע - נייעס און נאטיצן
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6104
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוקטובער 02, 2014 11:22 am
- לאקאציע: אין די טריי סטעיט עריע
-
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6104
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוקטובער 02, 2014 11:22 am
- לאקאציע: אין די טריי סטעיט עריע
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 513
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג פאברואר 28, 2016 1:23 pm
- לאקאציע: אין קאך
- משהזוךמיר
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4956
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 14, 2016 3:24 pm
- לאקאציע: איך קען נישט אויסזאגן ווייל משה וועט מיך קענען טרעפן
בראש וראשון, פאליק (פרעסע סעקרעטאר - חוץ אויב דער פרעזידענט עלעקט וויל דאס האלטן פאר זיך... יודעי דבר זאגן אז דאס גאנצע לויפן איז נאר געווען צו האבן קאנטראל אויף די פאזיציע...).
והשני בדומה לו,ותיק (דזשאסטיס סעק.)
שכל'דיג (סעק. אף דעפענס - וואס ווערט לעצטנס געפירט אן די מינדעסטע שכל)
זאכליך (טשיף אף סטעף)
טריסקער (נאציאנאלער מגי"ש)
וואוילע שעפעלע (אגריקולטור סעק.)
אויסגערעכנט (סעקרעטערי אף טרעזשורי)
נגיד (פארזיצער פון פעדעראל רעזערוו)
אויב איך האב פארגעסן איינעם ווערט ער געבעטן זיך צו מעלדן צו פאליק אינ'ם טראמפ טורעם.
(פאליק נישט פארגעסן צו אפדעיטן דיין לאקאציע צו "אויפ'ן וועג צום ווייסן הויז")
פאליק אין מיי אפיניון קענסט שוין גיין אין קאמפעטישן מיט נעט סילווער,
און אן עקסטערע דאנק פאר שלמה הילדעסהיימער פאר זיינע הערליכע און קלארע באריכטן ס'איז א געשמאק צו ליינען דיינע זאכן "קיפ איט אפ"
- משהזוךמיר
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4956
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 14, 2016 3:24 pm
- לאקאציע: איך קען נישט אויסזאגן ווייל משה וועט מיך קענען טרעפן
אמביציע האט געשריבן:זאכליך האט געשריבן:רט אמביציע.
די קאמפיין איז אווער מ'קען שוין אנהייבן לעבן בשלום...
אפשר מאכט מען טאקע א ריגעלע רוגז אשכול, ווי מ'זאל זיך קענען איבערבעטן.
די בעסטע איז אז מ'גייט סטרעט ווייטער מיטן טאפיק... האלסטו אז קרוז גייט באקומען סיפרים קארט,?? איך האף אז יא, ער איז דאך מיי גיי.
אמביציע איך בין באמת נתפעל ווי שנעל און רואיג דו האסט משלים געווען מיט די מציאות, ווי רעפובליקאנער (לייען נארמאלע מענטשן) טוען אלעמאל.
וועלקאם בעק האום!!!
- רבניש
- שר האלפיים
- תגובות: 2738
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג ינואר 31, 2012 4:24 pm
- לאקאציע: בחלקת הרבנים...אויף אפרוה!
אבער דעם אמתען מזל טוב קומט זיך פאר אונזער חשובן.... פאליק.... איך ווייס באמת נישט ווער סהאט שווערער געארבייט פאר דעם פרעזידענסי דאנאלד טראמפ אדער פאליק....
ער איז א שפיגל פון אונזער העלד דאנאלד, איינער וואס שוויצט דורך דאס ארגסטע מיט א פאזאטיוון בליק, אפי' מען צונעמט אים אויף פיץ פיצלעך... ביינדל ביי ביינדל טאג איין טאג אויס.... אבער צום סוף גרייכט ער דעם גליקליכן ענדע !
אונז זעמער אנטלויפן פונעם שלאכט פעלד, גלייך ביים אנהייב, אבער ער איז פארבליבן ווי א היראוי...
לעבן זאל דער קעניג!
-
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4943
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 18, 2011 6:15 pm
- לאקאציע: אויבן אויפן בוידעם
עס איז א היסטארישע נאכט, א פאליטישע ערד ציטערניש וואס האט אויפגעטרייסעלט די גאנצע וועלט מסוף העולם ועד סופו.
די מענטש וואס אלע האבן געזאגט אז ער גייט נישט געווינען "קיין איין" סטעיט, האט געווינען די נאמענעשאן.
די מענטש וואס אלע פאול'ס האבן געזאגט אז ער גייט פארלירן די אלעקשענס צו הילערי קלינטאן, האט געווינען די פרעזעדענטסי.
און מען רעדט דא פון א מענטש וואס האט נאך נישט געהאט קיין איין פאליטישע אפיס, ער איז שוין 70 יאר (באלד 20 יאר עלטער ווי אבאמא וואס פארלאזט אפיס נאך צוויי טערמינען אלס פרעזידענט).
מען רעדט דא פון א מענטש וואס האט געפירט די מאדנע'סטע קאמפיין, געטון אלעס אין די וועלט וואס וואלט אראפ געברענגט יעדע אנדערע פאלעטישאן ביז פיר דורות.
מען רעד דא פון א מענטש וואס די פירער פון די פארטיי האבן אים נישט געשטיצט, און אפילו ווער יא, נאר משפה ולחוץ, און נאכדעם צוריק געצויגן...
מען רעדט דא פון א קאמפיין וואס האט קוים געשפענדעט געלט, און איז געווען ערווארטעט צו פארלירן, והנה אט איז ער דא אלס דער פרעזידענט אלעקט.
היסטאריש! שאקיניג! און אנבעליוועביל!!
וויאזוי עס גייט זיך אויסקאכן זיין פרעזידענטשאפט, ימים ידברו. אבער היסטאריע איז געבראכן געווארן אויף א וועג וואס מען האט נאך קיינמאל בעפאר געזעהן.
------
איך האב מיטגעהאלטן זיין וויקטארי רעדע, זייער אינטערסאנט געווען.
ער האט גערעדט זייער טריקן, פאלקסיש, און אפילו אביסל אויסגעלאשן, קאמפערינג צו אבאמא'ס וויקטארי ספיטש וואס איז געגעבן געווארן מיט אזא קראפט און אייפער, האט טראמפ'ס רעדע אויסגעזעהן ווי א שמועס צווישן צוויי מענטשן וואס רעדן מינדערוויכטיגע זאכן.
אז מען וויל קען מען עס אנקוקן אז עס איז געווען ריין צו די פוינט, אן קיין משלים און באשפריצטע לאוזונגען, אדער אז ער איז נאך געווען געכאפט אין סורפרייז, אדער ביידע.
א טשיקאווע זאך איז געווען ווען ער האט גערופן רייענס צום פאדיום אינמיטן זיין רעדע, ווען יענער איז אנגעקומען האט אים טראמפ געזאגט; זאג אפאר ווערטער, ער איז געווען רויט און דערשראקן, און געזאגט איטס מיי אננער טא אינטערדוס טו יא די פרעזידענט אוו די יונייטעד סטעיט דאנאלד טראמפ.
ער האט זייער שיין גערעדט פון הילערי, באדאנקט זיין משפחה און טאטע מאמע, באדאנקט און אויסגערומט די סטעפער'ס, רודי דזשוליאני, מייק האקעבי, בען קארסאן, סענעטאר זדשעף סעשאנס, מאדנע איז אז ער האט אויסגעלאזט מייק פענס, ביז נאך די רעדע ווען מייק האט אים געגעבן די הענט, דעלמאטס האט ער זיך אנגערופן טענק יו מייק, פענס האט צירוק גענטפערט טענק יו מר. פרעזידענט.
------
צום שלוס, א מזל טוב פאר אלע טראמפסטער'ס ובראשם @ ותיק @פאליק, דידכם נצח!
איך וואלט באווינדערט ענקער פאראויסאגן דעם אויסגאנג, אבער איך זעה נישט קיין מקום וויאזוי עטס האטס עס געקענט פאראויס זאגן קוקענדיג אויף די מציאות, און רוח הקודש גלייב איך אז ענק האבן נישט, בלייבט עס ביים דעם אז ענק האבן פשוט געזאגט וואס ענק האבן זייער געוואלט עס זאל געשעהן, און עס איז אייך געלונגען, ס'איז טאקע אזוי געשעהן, מזל טוב!
----
אקעי, די אויגן קלעבן שוין פאר מיעדעקייט.
אצינד גרייט מען זיך צום נייעם פרעזידענט, ומה' יצא הדבר, יתן ה' שבימיו ובימינו תוושע יהודה וירושלים.
א גוטע נאכט/מארגן.
- משה כספי
- שר האלף
- תגובות: 1880
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 19, 2016 12:44 pm
- לאקאציע: אינעם יודישען וועלטעל
- פארבינד זיך:
- פאראינטערסירט
- שר האלף
- תגובות: 1073
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 30, 2016 10:49 am
בוידעם האט געשריבן:די זייגער קלאפט 3:51 AM בוידעם טוט באגריסן דעם היסטארישן זיג פון די 45'סטע פרעזידענט אלעקט; מר. דאנאלד דזשעי טראמפ יר"ה.
.
דאנאלד טראמפ רעזיגנירט אין שאנדע
-
- שר מאה
- תגובות: 123
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 30, 2016 7:33 am
- אויסגערעכנט
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6770
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 10, 2015 9:50 pm
- אויסגערעכנט
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6770
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 10, 2015 9:50 pm
- אויסגערעכנט
- שר ששת אלפים
- תגובות: 6770
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 10, 2015 9:50 pm
- ס'שטימט
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 253
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 25, 2016 4:35 pm
- לאקאציע: אינעם וועלטעל
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: Baidu [Spider], sholom88, הצדיק, טראכט א מינוט, כאפצעם, נא_שכל, פארשטייסט? און 40 געסט