text:
סמארט קאר
סמארט קאר (קלוגער אויטא) איז א קליינער אויטא וועלכע רופט זיך סמארט און איז פראדוצירט דורך מערצעדעס. דער אויטא איז אן אלטערנאטיוו צו פול סייז אויטאס פאר מענטשן וועלכע ברויכן נישט מער ווי א קליינע אויטא און ווילן שפארן גאזאלין.
דער געבוי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז אינגאנצן 8 פיס לאנג (2.5 מעטער) לאנג און וועגט א קארגע 1,600 פונט וועלכע מאכט אים די לייכסטע אויטא אין די וועלט. עס פארמאגט א דריי צילינדער מאטאר וועלכע פרעסט נאר איין גאלאן פער יעדע 80 מייל, דאס איז גענוי א דריטל פון די בעסטע גאזאלין עקאנאמישע אויטא אויף די מארקעט. עס נעמט אריין בערך 8 גאלאן אין זיין טאנק וועלכע לאזט אים פארן בערך 600 מייל ביז מען ברויך דאס איבערפילן. ווען מען קוקט אן דעם אויטא צום ערשטן מאל גלייבט זיך שווער אז צוויי מענטשן קענען דארט אריינגיין אבער עס איז איבערראשענד וויאזוי צוויי מענטשן גייען דארט אריין זייער באקוועם און דאס איז איינע פון די הויפט מעלות פון דעם אויטא. דער געבוי פון דעם אויטא איז עס זאל זיין ווי קלענער אין סך הכל אבער נאך אלץ געבן דאס מערסטע פלאץ וואס מעגליך פאר די פאסאזשירן און אפילו פאר אביסל פעקלעך.
פארקינג איז א צווייטע הויפט מעלה פון דעם סמארט קאר. כמעט אויף יעדע גאס איז געווענליך פאראן מער פארקינג פון וויפיל אויטאס זענען דארט געפארקט. דער פראבלעם איז אז יעדע אויטא פארקט א צווייטע צייט און עס קומט אויס אין די ענדע אז אויטאס זענען אפגערוקט איינע פון די אנדערע און עס איז פונקט נישט פאראן גענוג פלאץ פאר נאך אן אויטא דארט צו פארקן. דער סמארט קאר גייט אבער אריין איבעראל ווייל עס איז נאר 8 פיס לאנג וואס מיינט האלב פון א דורכשניטליכע אויטא און אפילו קורצער ווי א גרויסע מאטארביציקל. אויב איז נאך אלץ נישט פאראן גענוג פלאץ צו פארקן קען מען פארקן אין די לענג און עס וועט זיך קוים אביסל ארויסשטעקן פון אלע אנדערע אויטאס. עס איז אומלעגאל אין רוב לענדער אבער די סמארט קאר דרייווער טוען דאס נאך אלץ אסאך מאל נאר פאר אינטרעסאנטקייט.
זיכערהייט איז געווען איינע פון די הויפט פריאריטעטן ווען מען האט געבויט דעם אויטא. שטעלט אייך פאר אויב א סמארק קאר זאל זיך צוזאמענקראכן מיט א גרויסע יוקאן עס-יו-ווי וואלט דאס געברויכט ווערן א מצה. אבער דער סמארק קאר איז געוויס נישט אזוי און עס וואלט נישט געקענט ארויסגיין אויף די מארקעט אויב עס וואלט געווען אזוי. דער סמארט קאר איז געבויט זייער קונצליך און עס איז אויסגערעכנט אז ווען עס קראכט זאל זיך דאס איינבייגן אויף געוויסע פלעצער און נישט אטאקירן דאס ארט וואו די פאסאזשירן זיצן. דער קערפער פון דעם אויטא איז געמאכט פון שטארקע אייזן און אויך די פלאסטיק טיילן זענען שטערקער ווי א דורכשניטליכער אויטא.
פארשטייט זיך אז דער סמארט קאר איז נישט אזוי פארזיכערט ווי א גרויסע פול סייז אויטא, אבער לויט איר סייז איז עס דאס מערסטע פארזיכערט פון אלע קליינע אויטאס וועלכע ווערן אפערירט איבער די וועלט. די פירמע האט דורכגעפירט 50 פובליק עקסידענט פראבעס און איינע נאך די אנדערע האבן די עקספערט דאס באוואונדערט.
מאדעלן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער ארגינעלער סמארט קאר איז אן אויטא וועלכע איז געמאכט פאר צוויי מענטשן צו זיצן און רופט זיך "סמארט פאר טו". דער מאדעל איז ארויסגעקומען די ערשטע נאך אין 98' און ווערט דאס מערסטע פארקויפט פון אלע סמארט מאדעלן. דער סמארט פאר טו קומט אויך אין א קאנוועריבל מאדעל פאר די וואס גלייכן צו פארן אן א דאך אין דער זומער. דער מאדעל פארמאגט דעם מאטאר אינעם אונטערשטן טייל פונעם אויטא און אלע זענען אויטאמאטיש אבער דארף ווערן אפערירט מיט די הענט צו טוישן גירס. דאס איז אזויווי די אויטאמאטישע אויטאס וועלכע גיבן די געלעגנהייט צו דרייוון מיט די הענט. עס פארמאגט נישט קיין קלאטש ברעיק אבער די גירס טוישן זיך נישט אליינס וואס מאכט אים א סעמי-אויטאמאטישער אויטא.
דער סמארט פאר טו איז צום מערסטן אויפגעכאפט אין אייראפע און אין יאפאן אבער די יאפאנעזע האבן אן אייגענע סמארט פאר טו וועלכע איז אביסל אנדערש ווי די אייראפעאישע כדי צו קענען גרייכן די סטאנדארטן פו די יאפאנעזע אויטא מארקעט וועלכע ווערט קאנטראלירט דורך די רעגירונג. דער סמארט פאר טו איז שוין אנגעקומען אויך קיין קאנאדע און שטייט ביי די טיר פון אמעריקע ווי מיר וועלן באלד זען.
אין 02' איז סמארט ערשינען מיט איר צווייטן מאדעל וועלכע רופט זיך קראוסבלעיד. דער אויטא איז דער זעלבער ווי דער סמארט פאר טו מיט'ן איינציגסטן חילוק אז עס פארמאגט א בעסערע מאטאר און וועגט אביסל מער וואס מאכט איר נוצן אביסל מער גאזאלין אבער איז נאך אלץ זייער ווייניג קעגן אן אנדערע אויטא אין איר קאטעגאריע. דער קראוסבלעיד מאדעל איז א לימיטירטע מאדעל וואס מיינט אז עס ווערט נאר געמאכט פאר ספעציעלע באשטעלונגן.
א דריטער סמארט קאר מאדעל איז ערשינען אין 04' און רופט זיך די פאר פור. דאס איז שוין א גרעסערע אויטא וועלכע נעמט אריין פיר מענטשן און איז בערך אזוי גרויס ווי א צוויי טירן אויטא פון אן אנדערע פירמע. דער אויטא פארמאגט א פיר צילינדער מאטאר און וועגט פיל מער וואס מיינט אז עס עסט פיל מער גאזאלין ווי דער סמארט פאר טו. אבער נאך אלץ איז עס א גוט געבויטע אויטא וועלכע איז זייער פארזיכערט און זינט דער נאמען סמארט איז געווארן אויפגעכאפט קויפן מענטשן אויך דעם מאדעל נאר וויבאלד עס הייסט סמארט.
א פערטע סמארט מאדעל רופט זיך דער סמארט ראודסטער. דער מאדעל איז ווי א ספארט קאר אבער איז די זעלבע קליין און ארבעט אויפ'ן זעלבן סיסטעם ווי דער סמארט פאר טו. דער פרייז איז טייערער און עס האט זיך נישט אזוי גוט פארקויפט און די פירמע האט באשלאסן אפצושטעלן פראדוקציע קומענדיגן יאר.
די פירמע גרייט זיך אויך ארויסצוגעבן קומענדיגן יאר א סמארט עס-יו-ווי וועלכע וועט קענען ארייננעמען 6 מענטשן אבער וועט זיין פיל קלענער און לייכטער ווי א דורכשניטליכער עס-יו-ווי. דער מאדעל וועט גערופן ווערן "סמארט פאר מאר". אין אנפאנג האט געהייסן אז דער סמארט פאר מאר וועט זיין דער ערשטער סמארט מאדעל צו גרייכן אמעריקע אבער די פלענער זענען געטוישט געווארן און אמעריקע וועט ערשט באקומען די סמארט פאר טו.
די פירמע און איר היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער סמארט פירמע איז א אפטיילונג פון מערצעדעס וועלכע שטודירט און פראדוצירט די סמארט אויטאס. דאס איז אויך איינע פון די סיבות פארוואס עס איז געווארן אזא סוקסעס דערפון, ווייל מערצעדעס איז באוואוסט אלס א טייערע פירמע וועלכע פראדוצירט די וועלט'ס בעסטע אויטאס און אן אויטא וואס זיי מאכן קען נישט זיין צו שלעכט.
אבער נישט מערצעדעס איז געווען דער אויסטרעפער פון דעם סמארט קאנצעפט. עס איז געווען דער פרעזידענט פון די שווייצע זייגער פירמע סוואטש, ניקאלעס האיעק. האיעק איז א געלונגענער מענטש וועלכער האט באוויזן צוריק צו ברענגן די וועלט'ס זייגער ביזנעס קיין שווייץ נאכדעם וואס די יאפאנעזער האבן אנגעהויבן אוועקנעמען די ביזנעס. האיעק איז אן אינווענטירער וועלכע גלייכט צו מאכן נייע זאכן און עס איז אים איין טאג בייגעפאלן צו פראדוצירן א קליינע געלונגענע אויטא וועלכע יעדער זאל זיך קענען ערלויבן.
זינט האיעק האט נישט געהאט קיין שום ערפארונג אין די אויטא אינדוסטרי האט ער געזוכט א אויטא פירמע וועלכע זאל אינוועסטירן אינאייעם מיט אים און אנטוויקלן זיין חלום אויטא. ערשט האט ער זיך אנגעבינדן מיט די דייטשע אויטא פירמע וואלקסוועגן און זיין אויטא האט געזאלט זיין א הייבריד אויטא וועלכע'ס ציל איז געווען צו געבן א אויטא פאר יונגע מענטשן און זאל קענען פירן צוויי מענטשן און עטליכע פלעשלעך ביר (שפעטער האט מען דאס אויפגעטוישט צו וואסער). אבער די צוויי האבן זיך נישט געקענט פאראייניגן אויף א געשעפט און סוואטש האט איבערגעלאזט וואקלסוועגן און געשלאסן א געשעפט מיט דיימלער-בענז וועלכע איז די אייגנטומער פון אלע קרייסלער און מערצעדעס אויטאס.
די פראדוקציע האט זיך אנגעהויבן און עס האט אפגעקאסט פיל מער ווי מען האט זיך געראכטן וואס האט געמיינט אז די אויטאס וועלן דארפן קאסטן פיל מער ווי מען האט ארגינעל געפלאנט. סוואטש איז געווען זייער אומצופרידן דערפון און האט זיך ארויסגעצויגן פון דעם געשעפט און מערצעדעס האט באשלאסן אנצוגיין ווייטער מיט די פלענער. מערצעדעס האט זיך פאראייניגט אין טייל מיט עטליכע אויטא פירמעס וועלכע זענען אויסגעצייכנט אין קליינע אויטאס און דער סמארט קאר איז געבליבן לעבן.
דער נאמען סמארט איז געגרינדעט געווארן פון דעם געשעפט צווישן סוואטש און מערצעדעס. די בוכשטאבן עס. און עם. רעפרעזענטירן די צוויי פירמעס סוואטש און מערצעדעס און דאן קומט דאס ווארט ארט וואס רעפרעזענטירט די קונצווערק פון דער אויטא.
אויף דערווייל זענען די סמארט אויטאס פארשפרייט אין 30 לענדער ארום די וועלט. דאס מערסטע פארקויפט זיך דאס אין אייראפע און דערנאך קומט אזיע און דערנאך קאנאדע וואו עס האט דעגרייכט א יאר צוריק און איז אויספארקויפט געווארן אין מינוטן. אבער די ריכטיגע מארקעט וועט זיך ערשט אנהייבן ווען עס וועט גרייכן אמעריקע, ערווארטעט אין עטליכע מאנאטן. דער אויטא האט נישט געקענט דעגרייכן די זיכערהייט סטאנדארטן וואס די אמעריקאנער טראנספארטאציע פארלאנגט פון אלע אויטאס אין אמעריקע און א פירמע פון קאליפארניע מיט'ן נאמען זעפ האט זיך אונטערגענומען צו מאדיפיצירן דעם אויטא און זי וועט דאס דערנאך פארקויפן איבער'ן לאנד.
די פירמע זעפ האט אסאך ערפארונג מיט קליינע אויטאס, סקוטערס, און מאטארביציקלעך. אבער די פירמע איז נישט אזא פאראנטווארטליכטע פירמע און סמארט האט נישט מסכים געווען צו פארקויפן פאר איר דירעקט. זעפ איז געווען געצווינגן צו שליסן א געשעפט מיט א דריטע פארטיי פירמע פון אייראפע וועלכע וועט קויפן די אויטאס פון סמארט און דאס ווייטער פארקויפן צו זעפ וועלכע וועט דאס מאדיפיצירן צו אמעריקאנער סטאנדארטן און דערנאך קענען פארקויפן אין אמעריקע.
זעפ וועט טוישן די לעקטערס און טייל עלעקטראנישע אפטיילונגן און וועט צולייגן עירבעגס און נאך עטליכע קלייניקייטן. אין 2006 האט זעפ ארויסגעלייגט דעם אויטא אויף אי-בעי פאר א ליציטאטציע ווער עס וועט באקומען דעם ערטשן אמעריקאנער סמארט קאר. די ליציטאציע איז באטראכט געווארן דורך 21,000 מענטשן און 71 מענטשן האבן געלייגט א ביד דערויף און איינער פון אריזאנע האט דאס אין די ענדע געווינען פאר דעם סומע פון $35,000. דער סמארט וועט אבער נישט קאסטן אזויפיל און מען רעכנט זיך צווישן 13 און 15 טויזענט דאלאר וואס מיינט אז דער ערשטער אויטא האט זיך פארקויפט פאר מער ווי דאפעלט.
דער סמארט אויטא איז דערווייל א סוקסעס פאר איר סארט מארקעט אבער איז נאך אלץ א וויץ קעגן די ריכטיגע אויטא מארקעט. די פירמע האט דערווייל פארקויפט ארום 150,000 שטיק דערפון אבער לייגט גרויסע האפענונגן אז די אמעריקאנער וועלן דאס אויסכאפן און ברענגן איר ענדגילטיגער סוקסעס. מיט אזעלכע הויכע גאזאלין פרייזן איז טאקע דאס בעסטע צייט פאר די פירמע צו קענען פארווירקליכן אירע פלענער.
ווי עס הייסט יעצט וועט זעפ פארקויפן די סמארט אויטאס אין אמעריקע'ס 5 גרעסטע שטעט און לויט ווי שטארק עס וועט גיין לויט דעם וועט זיך ווענדן איר צוקונפט. שטודיעס ווייזן אז אין דורכשניטליך זיצן נאר 1.2 מענטשן אין אן אויטא וואס מיינט אז א גרויסע צאל מענטשן פארן רוב מאל אליינס און א סמארט קאר קען זיין א גוטע זאך פאר זיי. עס איז סטייליש, שטארק, ביליג, און פארט זייער גוט. און מען דארף זיך אויך נישט שעמען דערמיט ווייל נאך אלעם איז עס א מערצעדעס.


c: text/html

text:
צווייטע וועלט-מלחמה
די צווייטע וועלט-מלחמה איז געווען דער גרעסטער קריג אין דער מענטשליכער היסטאריע. ער איז אויך דער איינציגסטער קריג אין וועלכן די אטאם באמבע איז גענוצט געווארן. די מלחמה האט אריינגענומען די גארע וועלט.
אלץ האט זיך אנגעהויבן י"ז אלול ה'תרצ"ט - (1טן סעפטעמבער, 1939), ווען די דייטשע ארמיי האט פלוצלונג אינוואדירט פוילן. צוויי טעג שפעטער האבן ענגלאנד און פראנקרייך דעקלערט קריג קעגן דייטשלאנד, און מיט דעם האט זיך אנגעהויבן די צווייטע וועלט-מלחמה.
די צווייטע וועלט-מלחמה האט אנגעברענגט דעם גרעסטן חורבן אויף דער וועלט אין דער מענטשליכער היסטאריע. עס האט זיך געצויגן זעקס יאָר פון 1939 ביז 1945, און האט מיט דער צייט אריינגעשלעפט אלע וועלטמאכטן און רוב קלענערע לענדער פון דער וועלט.
די קאסטן פון דער קריג -- אין געשטארבענע, געליטענע, און אייגנטום פארניכטונג -- איז געווען אומגעהויער גרויס. די צאל געשטארבענע דורכאויס דער קריג איז געווען 62,000,000, אדער צוויי מיט א האלב פראצענט פון דער וועלטס באפעלקערונג. מיליאנען זענען פארבליבן היימלאז. פילע שטעט אין אייראפע און אזיע זענען טיילווייז אדער גענצליך חרוב געווארן דורך די לופט באמבאדירונגען, און ריזיגע שטרעקעס לאנד זענען פארוויסט געווארן.
אינהאַלט
- 1 איבערבליק
- 2 צווישן די צוויי מלחמות
- 2.1 דער שלום אפמאך נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה
- 2.2 דאס אויפשטיין פון די דיקטאטורן
- 2.3 אגרעסיווע שריטן און אפמאכן
- 3 קריג ברעכט אויס: 1939
- 4 דער קריג פארברייטערט זיך
- 4.1 ראממעל אין אפריקע
- 4.2 די דייטשן אינוואדירן רוסלאנד
- 4.3 דער קריג אויפן אטלאנטישער אקעאן
- 4.4 אמעריקע קומט אריין אין דער קריג
- 4.5 דער קריג אויפן פאציפישן אקעאן
- 4.6 אנטוויקלונגען אין צפון אפריקע און אייראפע
- 5 1943: דער קריג דרייט זיך
- 5.1 דייטשע און רוסישע פרילינג אפענסיעס
- 5.2 זומער דייטשע אפענסיעס
- 5.3 ענדגילטיגע זיג אין צפון אפריקע
- 5.4 די אינוואזיע פון סיציליע
- 5.5 מוסאליני פאלט
- 5.6 די אינוואזיע פון איטאליע
- 5.7 זיגן אויפן פאציפיק
- 5.8 אליאירטע קאנפערענצן
- 5.9 דער "אווערלארד" פלאן
- 5.10 דער רוסישער פראנט, 1944
- 6 די אינוואזיע אויף נארמאנדיע
- 7 דער קריג אין דער פאסיפיק גייט אן ווייטער
- 8 רעפערענצן
- 9 זעט אויך
- 10 וועב לינקען
איבערבליק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צדדים אין דער מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אַקסיס מאכטן
אליאירטע מאכטן
- ענגלאנד,
- רוסלאנד,
- פראנקרייך, - זיי האבן זיך אונטערגעגעבן און מיטגעארבייט מיט דייטשלאנד אין 1940 און זי איז געווען אקופירט דורך דייטשלאנד ביז 1944. עס האט אבער אויך געהערשט א גלות רעגירונג אין ענגלאנד.
- אויסטראליע
- ניו זילאנד
- קאנאדע
- דרום אפריקע
- אמעריקע, - נאך דער אטאקע אויף פערל הארבער פון יאפאן.
- כינע
אלעס צוזאמען זענען במשך פון דער מלחמה געווען פארמישט פופציג לענדער. די שלאכט פעלדער האבן זיך געצויגן פון אייראפע ביז צפון אפריקע; פון די אינדזלען אין דעם פאציפישן אקעאן ביז מזרח און צפון-מזרח אזיע.
סיבות צו דער מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי די ווייטערדיגע קאפיטלען גיבן צו ערקלערן זענען די דירעקטע סיבות פון דעם קריג געווען דאס שטרעבונג פון דייטשלאנד, יאפאן, און איטאליע צו פארברייטערן זייערע שטחים און ספערע פון השפעה, געטריבן דורך נאציאנאליסטישע אידיאלאגיעס -- אין פארעם פון פאשיזם אין איטאליע און אין דייטשלאנד, און אימפעריאליזם אין יאפאן.
אויך זענען געווען איבערגעבליבן פראבלעמען פון אומגעשליכטעטע טעריטאריעס-רעכטן, און אלגעמיין פארביטערטקייט פון דעם דייטשן פאלק אויף די שרעקליכע אומשטענדן וואס זענען אויף זיי געווארן ארויפגעצוואונגען נאכ'ן אפמאך פון ווערסיי ביים ענדע פון דער ערשטער וועלט-מלחמה.
צווישן די צוויי מלחמות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע וועלט-מלחמה האט זיך געענדיגט אין 1918-תרע"ח מיט מיליאנען ציווילע און מיליטערישע געפאלענע. עס האט זיך געענדיגט א ביטערע פעריאדע פאר די אייראפעישע לענדער. די גאנצע וועלט האט איצט ארויסגעקוקט אויף די קאנפערענצן וואס זענען פארגעקומען צווישן די וועלטמאכטן אויף אריינצורישן א נייעם פעריאדע פון שלום אויף דער וועלט. דער אפטימיסטישקייט איז געגאנגען אזוי ווייט אז מען האט אנגעהויבן צו רופן דעם איצט-פארענדיגטן קריג אלץ דער קריג צו ענדיגן קריגעריי.
דער שלום אפמאך נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – פאריזער שלום קאנפערענץ
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – אפמאך פון ווערסיי
די פירער פון די זיגרייכע אליאירטע כוחות זענען זיך צוזאמגעקומען אין פאריז אין 1919-תרע"ט אויף צו באשליסן די טערמינען פון דעם שלום אפמאך. די פירער פון די גרויסמאכטן, פרעזידענט וואודרא ווילסאן פון אמעריקע, פרעמיער מיניסטער דעיוויד לויד דשארדזש פון ענגלאנד, און פרעמיער זשארדזעס קלעמענטשוי פון פראנקרייך האבן אנגעפירט מיט די דיסקוסיעס.
פרעזידענט ווילסאן איז געקומען צום קאנפערענץ טראץ די קעגנערשאפט פון זיינע יועצים מיט גאר אידיאליסטישע פלענער אויף איינצופירן א נייעם סדר פון שלום און קאאפעראציע צווישן לענדער און פעלקער. זיינע צילן זענען געווען אויסגעדרוקט אין זיינע פערצן פונקטן. דער הויפט פון די פערצן פונקטן איז געווען צו עטאביליזירן די פעלקער-ליגע, וואס וועט צוזאם ברענגען אלע לענדער אין א געמיינזאמע ארגאניזאציע.
די אנדערע פירער פון די אליאירטע כחות האבן געהאט אנדערע פלענער. פראנקרייך האט איבערהויפט געהאט שטארק געליטן דורכאויס דעם קריג, זייענדיג א בלוטיגע שלאכטפעלד במשך פון פיר יאר. קלעמענטשוי האט זיך דערפאר געשטעלט אויף שטרענגע באשטראפונגען אויף די בייגעקומענען פעלקער, ספעציעל אויף דייטשלאנד.
נאָך שטרייטונגען האבן זיך אנטוויקלט ווען איטאליע האט פערלאנגט געוויסע שטחים וועלכע די איליאירטע כחות, אן וועלכן אמת'ע רעכטן צו דעם, האבן זיי צוגעזאגט כדי זיי זאלן זיך אנשליסן מיט די אליאירטע כחות. ווילסאן האט זיך אויף דעם שטארק געבייזערט ווען ער איז דערפון געוואויר געווארן, און די איטאליענער האבן זיך אוועקגעטראגן פון דעם קאנפערענץ אלץ פראטעסט.
אין סוף איז ווילסאן איינגעגאנגען צו פילע פון די אייראפעישע פארלאנגען, מיט דער האפענונג אז דאס וועט צושטאנד ברענגען זיין פלאן אויף צו פארמירן די פעלקער-ליגע.
שטרענגע באשטראפונגען אויף די בייגעקומענע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער פאריזער קאנפערענץ האט זיך געצויגן אויף זעקס מאנאטן. די באזיגטע לענדער -- דייטשלאנד, עסטרייך, אונגערן, בולגאריע, און טערקיי -- האט מען נישט געלאזט אנטייל נעמען דורכאויס די געשפרעכן. צום ענדע זענען גערופן געווארן די דייטשע דעלעגאטן פון דעם וויימאר רעפאבליק אויף צו הערן די באשלוסן פון די זיגער, און אן קיין ברירה האבן זיי פראטעסטירנדיג געמוזט אננעמען דעם אפמאך פון ווערסיי.
לויט דעם אפמאך פון ווערסיי האט דייטשלאנד געמוזט אננעמען די פולע אחריות פאר דעם קריג. זיי האבן זיך געמוזט אנטזאגן פון אלע זייערע קאלאניעס, פארלוירן אן אכטל פון אירע שטחים אין אייראפע; די דייטשע רעגירונג האט געמוזט באצאלן אומגעהויערע סכומים אין געלט פארגיטונגען פאר לענדער וואס זענען געשעדיקט געווארן דורכ'ן קריג; און די דייטשע מיליטער האט מען פערבאטן פון האלטן ים אדער לופט כחות, ערלויבנדיג נאר אן ארמיי פון 100,000 אויף צו באשיצן דאס לאנד. די דייטשע עקאנאמיע, פריער געווען דאס מערסטע פראדוקטיוו אין אייראפע, איז דערביי פארקריפלט געווארן.
די שווערע שטראפן אויף די דייטשן האבן אנגעברענגט א טיפע פארביטערטקייט ביים דייטשן פאלק. זיי האבן אנגעהויבן צו באשולדיגן אלע פראבלעמען אין זייער לאנד אויף די ברוטאלישע אומשטענדן וואס זענען אויף זיי געווארן ארויפגעצווינגען. דאס האט שטארק צוגעגעבן צו דייטשלאנד'ס שפעטערדיגע מיליטאנטישע ריכטונג.
אויך די אנדערע בייגעקומענע לענדער זענען ענליך באהאנדלט געווארן. טערקיי האט פארלוירן דאס רוב פון אירע שטחים צו גריכנלאנד. ענגלאנד און פראנקרייך האבן איבערגענומען די טערקישע שטחים אין דעם מיטל מזרח -- אריינגערעכנט סיריע, פאלעסטינע (ארץ ישראל), מעסאפאטאמיע (איראק), און לבנון -- מיט א מאנדאט דאס צו האלטן ביז די ארטיגע איינוואוינער וועלן זיין גרייט אנצונעמען זעלבסטשטענדיגקייט.
די מאפע ווערט איבערגעשריבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אלס שטרעבונג צו ווילסאנ'ס אידעע פון זעלבסט-דעטערמינאציע פאר אלע לענדער האבן די שלום אפמאכער בפועל איבער געשריבן די מאפע פון אייראפע און דעם מיטל מזרח. פון דעם פריערדיגן עסטרייך-אונגארישער אימפעריע זענען פארמירט געווארן די זעלבסטשטענדיגע לענדער פון עסטרייך, אונגארן, יוגאסלאוויע, און טשעכיי. פינלאנד, עסטלאנד, לאטוויע, און ליטע האבן זיך דערקלערט זעלבסטשטענדיג פון רוסלאנד. פוילן איז צוזאמגעשטעלט געווארן פון שטחים וואס דייטשלאנד, רוסלאנד, און עסטרייך האבן געמוזט פארטיילן.
די מענטשן פון צענטראל און מזרח אייראפע זענען דערביי צוטיילט געווארן אין גרעניצן וואס האבן נישט אלץ גענומען אין באטראכט די טראדיציאנאלע ליניעס פון נאציאנאליטעט און שפראך. דאס האט געפירט דערביי אז פילע פון די ביז-איצטיגע פראבלעמען זענען בהכרח נאכאמאל ארויפגעשווימען, און ווי די היסטאריע האט געוויזן האט דאס שפעטער פיל צוגעגעבן צו די קריגס אנטוויקלונגען.
דאס אויפשטיין פון די דיקטאטורן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מוסאליני און פאשיזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1919-תרע"ט האט בעניטא מוסאליני, א געוועזענער סאלדאט און פראפעסיאנעלע פאליטישע העצער, געגרינדעט דער פאשיסטישער פארטיי אין איטאליע. דער פארטיי איז געווען עקסטרעם נאציאנאליסטיש און אנטי-קאמוניסטיש. זיי האבן דורכגעפירט געוואלדטאטן אויף צו ערמעגליכן זייערע צילן, און אין 1922 דורכגעפירט דער מארטש אויף רוים, און דערביי איבערגענומען קאנטראל פון דער איטאליענער רעגירונג. באלד דערנאך איז מאסאליני'ס מאכט געווארן אבסאלוט.
היטלער און נאציזם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די זעלבע צייט האט אדאלף היטלער, א געוועזענער עסטרייכישער סאלדאט וואס האט זיך אויסגעצייכנט אין דער ערשטער וועלט-מלחמה מיט זיין קוראזש און דרייסטקייט, געגרינדער דער נאציאנאליסטישע סאציאליסטישע דייטשע ארבייטער פארטיי אין דייטשלאנד, מער באקאנט אלץ דער נאצי פארטיי, מיט'ן ציל אויף צו איבערדרייען די א.ג. אומרעכטן וועלכע זענען אויף זיי ארויפגעטון געווארן.
אין די 20'ער יארן איז דער נאצי פארטיי אלץ געוואקסן אין מאכט, פארשטערקערט דורך די עקאנאמישע ייאוש און פארביטערטקייט אנטקעגן די זיגער פון דער ערשטער וועלט-מלחמה. אין 1923-תרע"ג האט היטלער געפרואווט איבערנעמען די מאכט אין דייטשלאנד דורך די א.ג. מינכען ביר זאל פוטש. דער פוטש איז אדורכגעפאלן, און היטלער איז פאראורטיילט געווארן אויף פינף יאר טורמע, פון וועלכע ער איז סך הכל געזעצן אכט מאנאטן. אין די מאנאטן האט ער אפגעשריבן דעם בוך "מיין קאמפף", אין וועלכע ער האט אויסגעלייגט זיין חזיון פאר'ן עתיד פונ'ם דייטשן פאלק און דער פלאן דאס אדורכצופירן. אין דעם בוך, אלץ טייל פון זיינע טעאריעס וועלכע זענען געווען אין גרונד פון זיין ראסיסטישע אידעאלאגיע, טייטלט ער אן אויף דאס אידישע פאלק אלץ דאס גרעסטע סכנה פאר'ן דייטשן פאלק און איר לעבנסגאנג און קולטור.
כאטש דער פוטש איז דורכגעפאלן, איז דאס געווען א פראפאגאנדישער זיג, דורך וועלכע פיל מער דייטשן זענען געקומען אין באקאנטשאפט מיט היטלער און זיינע שטרעבונגען, און דער נאצישער פארטיי איז דערפון נאר שטערקער געווארן.
היטלער נעמט איבער די מאכט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1932-תרצ"ב איז דער דייטשער פרעזידענט, פאול וואָן הינדענבערג, איבערגערעדט געווארן צו באשטימען היטלער אלץ דייטשער קאנצלער (פרעמיער מיניסטער). נאך וואלן ווען דער נאצי פארטיי האט זייער שטארק אויסגענומען. ביז 1933 ווען הינדענבערג איז געשטארבן איז היטלער געווען געבינדן. אין 1933-תרצ"ג האט ער מבטל געווען דעם קאנסטיטוציע און דעקלערירט מיליטעריש געזעצליכקייט. ער האט דערביי געפירט דורך אייגענע באפעלן. מיט'ן טויט פון הינדענבורג האט היטלער פאראייניגט זיין מאכט אלץ דיקטאטור, און אגרעסיוו זיך ארויסגעלאזט איבערבויען די דייטשע ים און לופט מאכטן.
מיליטערישע מאכט אין יאפאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די זעלבע צייטן האט די יאפאנעזישער מיליטער פארברייטערט איר השפעה אויף אלע רעגירונגס אנגעלעגנהייטן, און ביז 1931-תרצ"א האבן די פאליטישע מיינונגען פון די מיליטערישע פירער איבערגענומען דאס מערהייט פון דער יאפאנעזישער פאלק.
אגרעסיווע שריטן און אפמאכן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אנגעהויבן אין 1931-תרצ"א האט יאפאן, און דערנאך דייטשלאנד און איטאליע, אנגענומען א בולט'דיגער אגרעסיווע שטעלונג. זייערע שריטן זענען פארדאמט געווארן דורך דער ליגע פון פעלקער, אבער עס איז גארנישט געטאן געווארן זיי אפצושטעלן. אין 1935-תרצ"ה האבן דייטשלאנד און יאפאן זיך ארויסגעצויגן פון דער ליגע פון פעלקער און איטאליע האט זיי נאכגעטון צוויי יאר דערנאך. אין 1936-תרצ"ו האבן דייטשלאנד און איטאליע געשלאסן אן אליאנץ, וועלכע האט זיך גערופן דער רוים-בערלינער אַקס. אין 1940-ת"ש האט יאפאן זיך צו זיי צוגעשטעלט, און עס איז פארמירט געווארן דער רוים-בערלין-טאָקיאָער אַקס.
יאפאן אינוואדירט כינע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1931 - תרצ"א האט יאפאן אינוואדירט און אקופירט דער כינעזישער פראווינץ מאנכוריע, וועלכע איז געווען רייך מיט עקאנאמישע מיטלען. דער יאפאנעזישער ארמיי האט צוביסלעך אוואנסירט טיפער און טיפער אריין אין כינע, און ביז 1938-תרצ"ח האבן זיי קאנטראלירט דאס רוב פון מזרח כינע. ווען דער ליגע פון פעלקער האט נישט באוויזן אפצושטעלן דעם דרייסטן און גרונדלאזן אנגרייף האבן די דיקטאטורן אין אייראפע דאס אינאכט גענומען.
איטאליע אטאקירט עטיאפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איןאייראפע האט מוסאליני גענומען דעם ערשטן בולט'דיגן אגרעסיוון שריט. אין 1935 - ה'תרצ"ה האט ער געשיקט זיין מיליטער אויף איינצונעמען עטיאפיע אין מזרח אפריקע. דער ליגע פון פעלקער האט באשטימט אז איטאליע איז דער אנגרייפער, און זיי האבן באשטימט ארויפצולייגן אויף איטאליע עקאנאמישע סאנקציעס. ענגלאנד און פראנקרייך זענען אבער נישט וויליג געווען זיך צו פארפרעמדן פון איטאליע, און נישט ערצווינגען די סאנקציעס.
דייטשלאנד פארגרעסערט איר הערשאפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין די זעלבע צייט וואס מוסאליני האט אנגעגריפן עטיאפיע, האט היטלער געשיקט זיין ארמיי אריין אינ'ם רהיינלאנד, א שטח וואס האט געזאלט פארבלייבן דע-מיליטעריזירט לויט'ן ווערסיי אפמאך. ענגלאנד און פראנקרייך האבן געהאט די מעגליכקייט אפצושטעלן די שריטן. זיי האבן זיך אבער געפארכט אז מיט דעם וועלן זיי ריזיקירן א נייעם קריג, און זיך פון דעם צוריקגעהאלטן. זייער מיינונג איז געווען אז אויב מען וועט היטלער'ן נאכגעבן וועט ער זיין צופרידנגעשטעלט.
עסטרייך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ארטיגע נאכפאלגער פון די נאצי פארטיי אין דייטשלאנד האבן דערווייל אנגעהויבן צו העצן אויף אנשלאס, זיך צו פאראייניגן מיט דייטשלאנד.
ערמוטיגט פון זיין דערפאלג אינעם רהיינלאנד, האט היטלער אריינגעשיקט זיין ארמיי אין עסטרייך און איבערגענומען דעם רעגירונג.
טשעכיי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער נעקסטער ציל פון היטלער איז געווען דער סודעטענלאנד אין טשעכיי. דער סודעטן געביט איז געווען מערסטנס באוואוינט מיט דייטשע אפשטאמיגע. ענגלאנד און פראנקרייך האבן זיך געזען דערביי אין א פארלעגנהייט. לויט פריערדיגע אפמאכן זענען זיי געווען פארפליכטעט אויף צו באהיטן קעגן אנגרייפענישן אויף טשעכיי. אבער זיי האבן דאך געזוכט צו פארמיידן א קריג.
דער מינכן אפמאך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין סעפטעמבער 1938, האבן זיך געטראפן אין מינכען נעוויל טשעמבערליין, דער ענגלישער פרעמיער מיניסטער, און עדווארד דאלאדיער, דער פראנצויזישער פרעמיער אינאיינעם מיט היטלער און מוסאליני. שאמבערלעין און דאלאדיער האבן איינגעגעבן אז טשעכיי וועט זיך מוזן אנטזאגן פון דעם סודעטענלאנד כדי צופרידנצושטעלן היטלער. טשעכיי איז נישט ערלויבט געווארן זיך צו באטייליגן אין די געשפרעכן.
שאמבערלעין איז צוריק געפלויגן קיין ענגלאנד און מיט פרייד דעקלערירט אז דער מינכען אפמאך וועט פארזיכען "שלום פאר אונזער צייט". אין מערץ 1939-תרצ"ט האט אבער די דייטשע ארמיי אריינמארשירט אין פּראַג, דער הויפט שטאט פון טשעכאסלאוואקיי, און איבערגענומען דאס רעשט פון דעם לאנד. דריי וואכן דערנאך האט איטאליע אינוואדירט און איינגענומען דעם מזרח אייראפעאישן לאנד אלבאניע.
פארלאנגען אויף פוילן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין מערץ 1939-תרצ"ט האט היטלער געוואנדן זיינע בליקן צום מזרח זייט אויף פוילן, און פארלאנגט אז די שטאט דאנציג, וואס איז געווען באהערשט דורך דייטשלאנד, זאל האבן א קארידאר, אדער א שטריך פון שטח, דורך פוילן, אויף צו באהעפטן דייטשלאנד מיט דער דייטשע שטאַט מזרח פרוסיע, וועלכע איז געווען פון איר אפגעטיילט לויטן אפמאך פון ווערסיי. פוילן האט אים אפגעזאגט.
דער רוסיש-דייטש אפמאך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין סוף אויגוסט איז געקומען די איבעראשענדע נייעס אז דייטשלאנד און דער סאוועטן פארבאנד, מכלומר'שטע געשוואוירענע פיינט, האבן געשלאסן אן אפמאך נישט אנצוגרייפן איינע אויף דעם אנדערן, באוואוסט אלס דער ריבענטראפ מאלאטאוו אפמאך. דאס האט איבערגעלאזט פוילן אן קיין באשיצער. נאך איין וואך פון שלום איז פארבליבן, אין וועלכע היטלער מיט זיינע גענעראלן האבן געמאכט די לעצטע גרייטונגען אויף צו אינוואדירן פוילן.
קריג ברעכט אויס: 1939[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אינוואדירונג פון פוילן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סעפטעמבער 1: אין די פרימארגן שעה'ן האבן דייטשע לאנד און לופט כחות אנגעגריפן פוילן, אנגעגעבנדיג אן אויסרייד אז פוילן האט פריער באפאלן א דייטשע מיליטערישע פאזיציע אויף דער גרעניץ. די לופטוואפע האט בליץ שנעל פארניכטעט דעם קליינעם פוילישן לופט-קראפט, נאך איידער די עראפלאנען האבן זיך געקענט הייבן. דייטשע קריגס עראפלאנען האבן דערנאך באמבאדירט פוילישע שטעט, באן שינעס, בריקן, און קאמוניקאציע ליניעס. אין דער זעלבער צייט האבן די דייטשע ארמייען, אין שפיץ פון די פאנצער טאנקען אפטיילונג, אוואנסירט אריין אין פוילן.
אום 3טן סעפטעמבער האבן בריטאניע און פראנקרייך דערקלערט קריג קעגן דייטשלאנד. פראנקרייך האט דורכגעפירט א באגרעניצטע אפענסיווע, וואס איז גרינג איינגעשטילט געווארן דורך דייטשלאנד. ענגלאנד האט נישט געהאט גענוג צייט זיך צו מאביליזירן אויף דירעקט צו פארטיידיגן פוילן.
ביז 17 טעג האבן די דייטשן גרינג און שנעל געהאט דורכגעשניטן אלע פוילישע דעפענסיעס. אום 17טן סעפטעמבער האט רוסלאנד אינוואדירט פוילן פון דער מזרח זייט לויט'ן פריערדיגן אפמאך מיט די דייטשן, זייענדיג פארזיכערט קעגן יעדן ווידערשטאנד, אריינווארפענדיג די פוילישע כוחות אין נאך א גרעסרן כאאס צושטאנד דורך די עפענונג פון א צווייטן פראנט. דער איבערגענומענער פוילן איז דאן צוטיילט געווארן צווישן די צוויי אייננעמער. די רוסן האבן באלד דערנאך געצווינגען די באַלטישע לענדער -- לאטוויע, ליטע, און עסטאניע -- צו שליסן מיט זיי אפמאכן צו דערלויבן רוסישע מיליטער באַזעס אין זייערע לענדער.
א טאג שפעטער, דעם 18טן סעפטעמבער, זענען דער פוילישער פרעזידענט מיט זיין הויפט קאמאנדיר אנטלאפן קיין רומעניע.
ווארשע, די הויפט שטאט פון פוילן, האט נאך אפגעהאלטן די דייטשן ביזן 27סטן סעפטעמבער, ווען נאך דער חודש-לאנגער באלאגערונג, און שוידערליכע באמבארדירונגען, האבן די דייטשן אריינמארשירט אין שטאט.
דעם 6טן אקטאבער האבן זיך די לעצטע פוילישע קעמפער אונטער געגעבן פארן שונא.
טראץ די העלדישע ווידערשאטאנד וואס די פאלאקן האבן באוויזן, האבן זיי דאך נישט געהאט קיין שאנס מיט זייערע פערד און וואגן קעגן די סאפסטיקירסטע מאדערנסטע דייטשע ארמיי און לופט באמבארדירונגן. די פאלאקן זענען געפאלן ווי די פליגן פון די באמבעס וואס האט אראפגערעגנט אויף זיי.
פוילן האט זיך אפיציעל נישט אונטערגעגעבן. אסאך זעלנער זענען אנטלאפן און זיך באהאלטן נאכן סעפטעמבער קאמפיין, און זיך דערנאך אנגעשלאסן אין די פארטיזאנער אונטערוועלט קעמפער צו העלפן די אליאירטע כוחות. שפעטער האט זיך געגרינדעט א פוילישער ארמיי אונטער'ן קאמאנד פון דעם פוילישן פרעזידענט אין גלות. שפעט אריין אין קריג ווידער האט זיך געגרינדעט א קעגנזייטיגע פוילישע ארמיי אונטער די רוסן, וועלכע זענען געווען די וואס האבן געקעמפפט און שפעטער אריינמארשירט אין פוילן אונטער דער רוסישע קאמאנד.
דער קריג גייט אין מערב אייראפע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאכן פאלן פון פוילן, האט זיך די דייטשע ארמיי צוזאמגענומען די כוחות און זיך רעארגאניזירט דורכאויס דעם ווינטער-סעזאן פון 1939 - 1940 ביז אפריל. דערווייל האבן זיך די בריטישע און פראנצויזישע ארמייען געפינען אויף דער דעפענסיווע. דעם טערמין זיץ קריג האבן זשורנאליסטן געגעבן דעם-דאזיגן פעריאד ווייל ווייניג אקטיווע קאנפליקט איז דאן פארגעקומען.
אינוואדירונג פון נארוועגיע און דענמארק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שטילקייט איז געבראכן געווארן אפריל 9 ווען די דייטשן האבן געלאנדעט אן איבעראשענדער קראפט אויף די הויפט פּאָרטן פון דענמארק און נארוועגיע. דענמארק, אן קיין ערנסטע דעפענסיע מיטלען, איז איינגענומען געווארן אין איין טאג. אין נארוועגיע האבן די דייטש איינגענומען דער הויפט שטאט אַסלאָו ביז צוויי טעג, ארויסגעהאלפן דורך נארוועגישע נאצי סימפאטיקער אין שפיץ פון ווידקון קוויסלינג, וועלכער האט שפעטער אנגעפירט דעם דייטש-קאנטראלירטער רעגירונג פון אקופירטער נארוועגיע.
די רעגירונג האט זיך אוועקגעצויגן אריין אין צענטראל נארוועגיע ווי די נארוועגישע מיליטער האט נאך אנגעהאלטן צו קעמפּפן. ענגלישע און פראנצויזישע כחות זענען געשיקט געווארן זיי ארויסצוהעלפן, אבער זיי האבן זיך שנעל געמוזט צוריקציען. אפריל 30 איז דער נארוועגישער קעניג האַאקאָן דער פינפטער אנטלאפן מיט זיינע מיניסטארן קיין לאנדאן און אוועקגעשטעלט די נארוועגישע רעגירונג אין גלות.
בעלגיע, האלאנד, און לוקסעמבורג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דעם 10טן מיי 1940 האט דייטשלאנד אינוואדירט בעלגיע, האלאנד און לוקסעמבורג, און גאנץ גיך איינגענומען די לענדער. אין דעם זעלבן טאג האבן זיי אויך אינוואדירט פראנקרייך.
די ציל פון די דייטשע טרופן איז געווען, אריינשיקן זעלנער דורך פאל שירעמעס, איינעמען די לופטפעלדער וואס געפונען זיך אין געגנט פון האג, און פארכאפן ווילהעלמינע קעניגן פון האלאנד, און די רעגירונגס מיניסטארן.
די האלאנדישע קרעפטן האבן געקעמפט גאר העלדיש קעגן די אינוואדירער, און האבן אין קאנטער אטאקעס, פארטריבן די דייטשע זעלנער פון דריי לופטפעלדער, וואס זיי האבן באוויזן צו איינעמען.
אויפן פראנט אין ראטערדאם, האבן די דייטשן באוויזן צו איינעמען בריקן דרום פון שטאט. געארג פאן קיכלער, דער דייטשער קאמאנדיר, האט געוואלט ברעכן די "האלאנדישע פעסטונג", וואס איז געווען שווער באשיצט, און אנצוקומען האט מען געמוזט דורך גיין עטליכע וואסער בלאקאדעס.
פראנצויזישע הילף וואס איז געקומען מיט גענעראל זשירא, האט פרובירט צוריק האלטן די דייטשן מיט זייער פארשריט אין האלאנד, אבער זיי זענען באזיגט געווארן, און האבן זיך צוריקגעצויגן קיין ברעדא. די דייטשע זעלנער האבן אריבערגעשפרייזט צוויי בריקן, און זענען אנגעקומען דעם 12טן מיי, ביז צו די ברעגעס פון נווועמאס טייך, נאנט צו ראטערדאם, אבער די דייטשע טאנקן זענען שטעקן געבליבן, און נישט געקענט אריבערפארן די בריקן.
פונקט ווי זייער אינוואזיע אין פוילן, האבן די נאציס דא אויך באנוצט מיט די לופטוואפע, וואס האט אין א בליץ קריג מיט א שטארקע קראפט, פארניכטעט די שטעט אין האלאנד, ראטערדאם איז געווארן א שטאט מיט חרוב געווארענע געביידעס, און אין 14טן מיי, האט די שטאט זיך אונטערגעגעבן.
די קעניגן און די מיניסטארן, זענען אנטלאפן קיין לאנדאן. די שעף פון גענעראל שטאב פון דער האלאנדישער ארמיי, גענעראל ווינקעלמאן, האט פארארדענט דאס אונטערגעבן פון האלאנד צו די דייטשע אינוואדירער.
אויפן זעלבן טאג האבן דייטשע זעלנער אטאקירט בעלגיע, אן קיין אולטימאטום אדער ווארענונג. די בעלגישע קרעפטן האבן העלדיש פארטיידיקט זייער לאנד, און מיט הילף פון פראנקרייך און גרויסבריטאניע, פרובירט אפצושטויסן די דייטש, אבער די דייטשן אין זייער קריג, האבן פאראורזאכט שווערע פארלוסטן, פאר די אליאירטע ארמייען. די דייטשן האבן אויפגעבויט אויף די בעלגישע קאנאלן און טייכן, בריקן פון גומי שיפן, און האבן באוויזן אריבערצופירן אין איין טאג, צוויי דיוויזיעס פון טאנקן אין די סעדאן געגנט. ווי אויך האבן די דייטשן פארכאפט מערערע בריקן, און אומגעברענגט די זעלנער וואס האבן געהיט אויף די דורכגענג.
די אכען אמאל פעסטונג, איז געווען א שווער פארפאנצערטע פעסטונג, וואס געפונט זיך אין א סטראטעגישע פונקט, ווי די מעז טייך, און די אלבערט קאנאל טרעפן זיך. די דייטשן האבן איינענומען די פעסטונג, אין אן אקציע, די דייטשע אויפטו איז געווען, דאס אויפבויען א פעסטונג, אין זעלבן מאדעל פון די אכען אמאל, און טרענירן ספעציעלע קרעפטן דאס איינצונעמען, וואס דערפאר ביים עס פאקטיש דורכפירן אין די ווירקליכקייט, האבן זיי גרינגערהייט איינגענומען די פעסטונג.
די דייטשן האבן שנעל פאראויס מארשירט קיין סעדאן, און גארנישט איז זיי געשטאנען אין וועג, נאכן ברעכן דאס ערשטע ליניע, האבן די בעלגישע און די אליאירטע, נישט געהאט קיין אונטערשטע ליניע, ווי זיך צו פארטיידיקן. אום 24סטן מיי, האבן די דייטשן איינגענומען צוויי פארט שטעט, באליא און קאַלע, און האבן זיך געפונען דרייסיק קילאמעטער פון דונקירק, די אליאירטע קרעפטן האבן זיך געפונען אין א פאסטקע, זייענדיק ארומגערינגלט פון אלע זייטן. די געפאנצערטע דיוויזיעס פון דייטשלאנד, האבן זיך געגרייט אנצוגרייפן די אליאירטע ארמייען, און זיי געבן א טויט קלאפ. עס איז אומפארשטענדליך פארוואס, די דייטשן האבן אפגעשטעלט זייער פארשריט.
אום 28סטן מיי, האט דער קעניג, לעאפאלד דער דריטער פון בעלגיע אונטערגעשריבן דאס אונטערגעבונגס דאקומענט פאר דייטשלאנד.
לוקסעמבערג, איז אטאקירט געווארן דעם זעלבן טאג, און כאפנדיק אלעמען אין א סורפריז, האבן זיי זיך אונטערגעגעבן אין זעלבן טאג, אן שטעלן א ווידערשטאנד.
די דענקירק ריקצוג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דינאמו אפערציע, דאס איז די נאמען אין ענגלאנד, געגעבן פארן גרעסטן ריקצוג אין די היסטאריע, ניין בריטישע דיוויזיעס, צען פראנצויזישע, און די איבערגעבליבענע בעלגישע זעלנער. ווינסטאן טשערטשיל, האט אנגאזשירט די בריטישע פאלק, און 900 שיפן האבן זיך געלאזט אין וועג אריין, אריבער דער ענגלישער קאנאל.
אום 27סטן מיי זענען אריבערגעפירט געווארן 7,000 זעלנער, אויפן 28סטן 17,800, אויפן 29סטן 47,300 סאלדאטן, און אויפן 30סטן מיי 54,000 סאלדאטן זענען אריבערגעפירט געווארן קיין ענגלאנד, אויף צו מארגנס זענען 68,000 זענלנער אריבער געפירט געווארן, פון 2טן ביז דעם 4טן יוני, האבן די בריטישע אריבערגעפירט נאך 88,000 סאלדאטן.
די גרעסטע ריקצוג פון דער היסטאריע האט געראטעוועט 338,226 לעבנס, אבער ס'מערהייט וואפן און מיליטערישע כלים, זענען פארבליבן אין דענקירק.
די אינוואזיע אין פראנקרייך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום 14טן יוני 1940, האט דייטשלאנד אנגעהויבן זייער אטאקע קעגן פראנקרייך, מיט אן אויסגערעכנט אטאקע אויסמיידנדיק די מאזשינא ליניע, האבן די דייטשן אטאקירט פון די ארדענעס וואלד, א וואלד פארעכנט ביז דאן, אלס אומדורכבאר.
די סיטואציע פון די פראנצויזן איידערן קריג, איז שוין אזוי אויך געווען הילפסלאז, מיט אנטלאפענע פון בעלגיע. נאך איידער סיי וואס, האט בעניטא מוסאליני, רעגירער אין איטאליע, דערקלערט קריג קעגן פראנקרייך, אויפן 10טן יוני, עטליכע טעג דערויף, האבן די דייטשן אנגעהויבן זייער בליצקריג, קעגן די פראנקן. די קריג איז געווען א פארלוירענער פון דער ערשטער מינוט, און די שיקזאל פון פאריז, איז שוין געווען באוואוסט ווען די דייטשן האבן קוים אריבערגעשפרייזט די גרעניץ.
די הערשער אין פראנקרייך האבן אונטערגעגעבן פאריז אויף א גאלדענע טאץ, נישט ווילנדיק אז די חורבן פון ווארשע און ראטערדאם, זאל קאפירט ווערן אויף זייער הויפטשטאט. די רעגירונג איז אנטלאפן קיין בארדא, און טשערטשיל האט פארגעשלאגן א פלאן, אז פראנקרייך זאל פאראייניקט ווערן מיליטעריש מיט גרויסבריטאניע, פראנקרייך האט קאטעגאריש אפגעווארפן די פארשלאג.
רינו דער פראנצויזישער פרעמיער האט רעזיגנירט, אנרי פיליפ פעטען האט איבערגענומען. ער האט אריבערגעפירט די רעגירונג קיין ווישי, ער האט קאפיטולירט, און האט אנגעבאטן א פרידנס צושטאנד מיט די דייטשע אקופירער. די אפמאך איז פארגעקומען אין קאמפיאן וואלד, אין די זעלבע באן וואגאן, ווי דייטשלאנד האט געמוזט אונטערשרייבן זייער קאפיטולאציע, צו די פראנצויזן, ביים ענדע ערשטע וועלט מלחמה.
די וועלט איז געווען ערשטוינט, ווי פראנקרייך איז אזוי שנעל געפאלן, און זיך אונטערגעגעבן צום נאצישן טייוול. פעטען האט אויפגעשטעלט די ווישי רעגירונג, וואס איז מיט גארנישט געווען בעסער פון די נאציס, וואס האט זיך געפונען אינעם אינעווייניגסטן טייל פון פראנקרייך, די ברעגעס מיטן אטלאנטישן אקעאן, האט דייטשלאנד אנעקסירט. אויפן 27סטן אקטאבער, האט שארל דע גאל דערגרייכט ענגלאנד, און האט דארט געגרינדעט די רעגירונג פון די פרייע פראנקרייך אין גלות, און האט אנגעהויבן אויפשטעלן א פראנצויזישע מיליטער, מערסטנס געראטעוועטע זעלנער פון דענקירק.
דעם 24סטן יוני, האט פעטען אונטערגעשריבן, דעם אונטערגעבונגס אפמאך מיט איטאליע, אין רוים.
די שלאכטן אויף ענגלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אפעראציע ים לייב, איז געווען דער געהיימע נאמען פאר די שלאכטן קעגן ענגלאנד. הערמאן גערינג, דער גענעראל פון די לופטוואפע, איז געווען פארזיכערט אין דורכפירן מאסיווע אטאקעס פון די לופט, ער האט אבער פארזען די עקשנות, פון דאס ענגלישע פאלק.
גרויסבריטאניע, האט פלוצים זיך געזען איינזאם אויפן שלאכטפעלד, פראנקרייך איז געפאלן, שפאניע מיט פראנקא, וועלן גאנץ מעגליך זיך אנשליסן צו היטלער, די סאוועטן פארבאנד, איז געווען פארפליכטעט צו די ריבענטראפ מאלאטאוו אפמאך, די פאראייניקטע שטאטן איז נייטראל. די בריטישע ארמיי האט געליטן שווערע פארלוסטן אין אלע הינזיכטן, די קעניגליכע לופט קרעפטן זענען געווען צעשמעטערט, די ים פלאט שיפן זענען אדער דערטראנקען געווארן אדער פארקריפלט, און רוב מיליטערישע געצייג, זענען פארבליבן אין דענקירק.
אום 11טן אויגוסט 1940, האט די לופטוואפע צום ערשטן מאל באמבארדירט לאנדאן, אויף א שרעקליך מאסיווע פארנעם, טויזנטער בירגער האבן פארלוירן זייערע לעבנס, און טויזנטער אנדערע האבן זיך אריבערגעצויגן צו דער לאנדאנער אונטערגרונט, צום ווינדער פון די וועלט, די ענגלישע בירגער האבן נישט פארלוירן זייער געמיט. די קעניגליכע לופט קרעפטן, האבן זיך גענומע בויען קאמפס עראפלאנען מיט א שנעלן אימפעט, און האבן געהאט א סוקסעס ביים אונטערווארפן דייטשע פליגערס.
אלע גרויסע שטעט אין לאנד, האבן געהאט צו ליידן פון די אטאקעס, מאנטשעסטער, ליווערפול, און נאך. שפעטער זענען וואלונטירן פון די אנדערע לענדער אנגעקומען, און צוזאמען מיט זיי, האט די דייטשע לופטוואפע אנגעהויבן ליידן פארלוסטן, אין הינטגעפעכטן (פליגער קעגן פליגער קאמף אויסדרוק).
גערינג וועלכע האט ביז דאן געזען פאר צילן די ענגלישע מיליטער, האט באשלאסן צו אטאקירן בלויז ציווילע צילן, וואס האט געגעבן אן אפרוה פאר די לופט קרעפטן, זיך צו רעארגאניזירן. יעדע נאכט האבן 250 דייטשע עראפלאנען באמבארדירט לאנדאן, די מיליטער האט געשטעלט ראקעטן קעגן עראפלאנען, זייערע אויפטוען זענען געווען מינימאלע. דאס שטארקייט פון די ענגלישע פאלק, איז באווינדערט געווארן, איבער דער גארער וועלט.
דער קריג פארברייטערט זיך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מוסאליני רעגירער אין איטאליע, זעהנדיג אז היטלער איז פארנומען מיט בריטאנע, האט אין 15טן סעפטעמבער 1940, אטאקירט אין צפון אפריקע פון ליביע, קיין עגיפטן מיטן ציל צום סועץ קאנאל, צו עפענען א צווייטע פראנט קעגן גרויסבריטאניע, און צו פארכאפן איינע פון די וויכטיקסטע עקאנאמישע רוטעס פון זיי. זיי האבן אנגעהויבן זייער אטאקע פון טריפאלי, און אריינמארשירט קיין עגיפטן.
דער בריטישער קאנטער אטאקע האט זיך פארזוימט צו קומען, אבער אום 10טן דעצעמבער האט גענעראל ווייוול אנגעהויבן צוריקצושטויסן די איטאליענער, מיט ארטילעריע פון די ים, האבן זיי געהאמערט די איטאליענע פאזיציעס. נאך דער ערשטער טאג, זענען עטליכע טויזענט איטאליענע זעלנער געפאלן אין געפענגעניש, און אין 11טן דעצעמבער האבן זיי אנגעהויבן א ריקצוג, די איטאליענער זענען בארינגעלט געווארן, און גענומען אין געפענגעניש, ביז די 15טן דעצעמבער איז שוין נישט געווען קיין איין איטאליענער אויף עגיפטישע באדן.
די בארדיע פעסטונג, איז געווען אן איטאליענער שווער באוואפנט, און באשיצט קעגן טאנקן, אויפן 1טן יאנואר 1941, האבן זעלנער פון אן אויסטראלישע באטאליאן, אטאקירט און פארכאפט א טייל פון די פארפאנצעטע פעסטונג. א טאג דערויף האבן צוויי אויסטראלישע בריגאדעס, אטאקירט און איינגענומען די פעסטונג, און גענומען 5,000 איטאליענער אין געפענגעניש.
אויפן 6טן יאנואר, האבן שיפן פון די בריטישע ים פלאט באמבאדירט טוברוק, וואס האט פארגעזעצט ביז די 21סטן יאנואר, ווען בריטישע זעלנער האבן איינגענומען די געגנט, און גענומען נאך 3,000 איטאליענער אין געפענגעניש.
ראממעל אין אפריקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאכן איטאליענער מיאוסער דורכפאל אין צפון אפריקע, האט היטלער באשלאסן צו שיקן ענדע ווינטער 1941, דער גענעראל ערווין ראמעל, מיט א דייטשער ארמיי. גלייך מיט זיין אנקום, האט ער אנגעהויבן מיט זיין אפענסיווע קעגן גרויסבריטאניע, ער האט באלאגערט טוברוק, איינגענומען קירינייקע, און האט זיך דערנענטערט קיין בארדיע. היטלער האט מיט זיין בלינדע האס קעגן די קאמוניסטן, אפגעשטעלט די שלאכטן אין צפון אפריקע, מיטן פלאן צום נאנטן אינוואזיע קעגן רוסלאנד.
די דייטשן אינוואדירן רוסלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער קריג אויפן אטלאנטישער אקעאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אמעריקע קומט אריין אין דער קריג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער אנגרייף אויף פערל הארבאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער קריג אויפן פאציפישן אקעאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יאפאנעזישע קראפטן האבן געזיגט אין ים-קריגן אין די דרום כינע ים, דזשאווא ים און אינדישן אקעאן, און האבן באמבארדירט די אליאירטע פלאט באזע אין דארווין, אויסטראליע.
אין מערץ 1942 האבן די יאפאנעזער איינגענומען די האלענדישע מזרח אינדיע אינזלען און טיילן פון ניי-גינע. אין מאי 1942 האבן זיי איינגענומען בורמע, און האבן דערפאר געסטראשעט אויף אינדיע (דעמאלסט א בריטישע קאלאניע) און אויף אויסטראליע.
די יאפאנעזער אינוואדירן די פיליפינען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מאלאיא, האנג קאנג, און סינגאפור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס אייננעמונג פון בורמא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רעדל הייבט זיך אן צו דרייען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אנטוויקלונגען אין צפון אפריקע און אייראפע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער שלאכט אין על אלאמעין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רוסישער פראנט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער שלאכט אין סטאלינגראד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאוועמבער: נאך צוויי חדשים ביטערע שלאכטן אויף די גאסן אין סטאלינגראד נעמען די דייטשן איין 90% פון שטאט. די רוסן האבן אבער זיך צוגעגרייט מיט מאסיווע כוחות אין די זייטן פון סטאלינגראד. זיי האבן אנגעהויבן די אפעראציע אוראנוס אום נאוועבמער 19, און מיט צוויי פראנטן האבן זיי ארומגענומען די זעקסטע ארמיי אין א פּאַסטקע אין שטאט קאלאך אינגאנצן 4 טאג שפעטער.
יאנואר: די דייטשן האט זיך געבעטן ביי היטלער מיט מיואש'דיגע טעלעגראפעס ער זאל זיי לאזן אנטלויפן פון שלאכט, אבער היטלער האט בשום אופן נישט מסכים געווען, צוזאגענדיג, לופט שטיצע,
יאנואר 30 היטלער דערהייבט גענעראל וואן פאלאוס צום ראנג פון גענעראלפעלדמארשל, וואס דאס איז די העכסטע כבוד, כדי ער זאל זיך שלאגן ווייטער פארן רייך אין סטאלינגראד ביזן לעצטן מענטש.
די זעלבע צייט האבן די סאוויעטן אראפגעבינדן די דייטשן אינדערויסן פון מאסקווע, כדי ער זאל נישט קענען קומען צו הילף צו די זעקסטע ארמיי אין סטאלינגראד.
דעצעמבער: דייטשע הילף כוחות קומען אן אין 30 מייל נאנט צו די פארכאפטע זעקסטע ארמיי כוחות אין סטאנליגראד, בעפאר זיי ווערן צוריקגעוויזן פון די סאוויעטן. ביים ענדער פון יאר, זענען די זעקסטע ארמיי כוחו דערשטיקט און ערשעפט האבנדיג נאר באקומן א זעקסטל הילף סופלייען פון די צוגעזאגטע לופט כוחות.
2 פעברואר 1943: ענדליך די זעקסטער ארמיי איז גענצליך ארום גענומען פון די סאוויעטען, נייער געקרוינטער גענעראלפעלדמארשל' וואן פאלאוס געבט זיך אונטער צום רויטן ארמיי. נאר 91,000 ארעסטאנטן זענען גענומען געווארן אין געפעגעניש, אריינגערעכט 22 גענעראלן.
דאס האט געדארפט זיין די טייערסטע שלאכט אין מענטשליכע היסטאריע': איבער 2 מיליאן קרבנות זענען געפאלן פון ביידע צדדים, פון די דייטשן ווערט געשאצט בערך 850,000 טויטע.
די סטאלינגראד שלאכטן ווערן פארעכענט לויט די היסטאריקער אלס די דריי-פונקט וואס האט אנגעהויבן צו גיין מיטן פיטם אראפ פאר די דיישטן פון דארט און ווייטער.
1943: דער קריג דרייט זיך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דייטשע און רוסישע פרילינג אפענסיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך די מפלה וואס די דייטשן האבן געכאפט אין סטאלינגראד, האבן די רוסן רייך פון מאראלישע טריאומפ זיג אנגעפירט 8 אפענסיוועס דורכאויס די ווינטער, רוב פון די זענען געווען קאנצענטרירט אין געגענטער נעבן סטאלינגראד, ביז די דייטשן האבן זיך יא געשטארקט און צוריק באקומען די כוחות.
זומער דייטשע אפענסיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ענדגילטיגע זיג אין צפון אפריקע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אינוואזיע פון סיציליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מוסאליני פאלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אינוואזיע פון איטאליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זיגן אויפן פאציפיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אליאירטע קאנפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קאסאבלאנקא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קוויבעק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מאסקווע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טעהראן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער "אווערלארד" פלאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רוסישער פראנט, 1944[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אינוואזיע אויף נארמאנדיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום 6טן יוני 1944 (באקאנט אלס די דעי) האבן די אליאירטע אויפגעעפנט א ברוטאלן און ווירקזאמען פראנט פון מערב זייט אריבערשווימענדיג פון ענגלאנד צו דעם פראנצויזישן פארט אין נארמאדיע האפן. ווי עס הייסט היינט זענען איבערגעבליבן פון דעם לאנדונג עטליכע הונדערט טויזנט טויטע, אבער דאס איז געווען דער פאטעלער טויט קלאפ פאר די נאציס מיט דעם גאנצן פאשיסטישן אקס, דאס איז געווען אויסגערעכנט ביזן קלענסטן דעטאל דורכך דעם גענעראל און שפעטערדיגער פרעזידענט דווייט דעיוויד אייזנהאוער און פון דארטן און ווייטער איז שוין אלץ געגאנגען ווי געשמירט און ביז עטלעכע עלף מאנאטן אום 8טן מיי 1945 האט שוין דייטשלאנד אונטערגעשריבן דעם וואפן שטילשטאנד אפמאך.
נארמאנדיע איינגענומען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום 4טן יוני האבן די אמעריקאנער אנגעהויבן די גרעסטע לאנדונג אינוואזיע אין די וועלטליכע היסטאריע אויף די ברעגעס פין נארמאדי פראנקרייך די טאג איז אריין אין די לעקסיקאן אלס די דעי קרוב צו דריי מיליאן אמעריקאנער אין בריטישע טרופן האבן אינוואדירט פראנקרייך אין דאס האט געפירט צו א גרויס חלק פונעם אנטגולטיגן זיג.
אליאירטע פארשריטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער פארזוך אויף היטלער'ס לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר 1944 (דער 20סטן יולי רעבעלירן) האט פאלקאווניק שטאופענבערג פין דער דייטשער ארמיי פרובירט דורכצופירן אן אטענטאט אויף היטלער דורכן אונטערלייגן א באמבע אין היטלערס בונקער. די באמבע האט אויפגעריסן אבער היטלער האט איבערגעלעבט שטאופענבערג מיט זיינע קאנספיראטארן זענען שפעטער הינגעריכטעט געווארן.
אומערפאלג אין די נעדערלענדער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אטאקע אויף דייטשלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער שלאכט פון ארדענעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די רוסן אנטקעגן דייטשלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1944 האבן די סאוועטן אנגעהויבן אוואנסירן אין אייראפע, און האבן אוועקגעשטופט די דייטשן און האבן באפרייט די לענדער פון מזרח אייראפע. אויגוסט 1944 האבן די סאוועטן איינגעקומען רומעניע און בולגאריע. אין סעפטעמבער 1944 האט פינלאנד קאפיטולירט, בולגאריע איז אריבער צו די אליאירטע קראפטן און די דייטשן זענען ארויס פון גריכנלאנד. אין אקטאבער 1944 האבן די סאוועטן איינגענומען יוגאסלאוויע. אין יאנואר 1945 האבן די סאוועטן איינגענומען פוילן און אונגארן און זענען אריינגעגאנגען אין טשעכאסלאוואקיי און דייטשלאנד אליין. עסטרייך האט מען איינגענומען אפריל 1945. אין אפריל 1945 האבן די סאוועטישע קראפטן געטראפן די אמעריקאנישע און בריטישע קראפטן אין דייטשלאנד אויפן ברעג פון דער עלבע, און אזוי האבן זיי צעשניטן דייטשלאנד אויף צוויי. אין מאי 1945 האבן די דייטשן קאפיטולירט.
דייטשלאנד איבערגעווארפן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער קריג אין דער פאסיפיק גייט אן ווייטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איווא דזימא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אקינאווא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די שלאכטן אין פאסיפיק ענדיגן זיך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די יאפאנעזער גיבן זיך נישט אונטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סטראטעגישע באמבאדירונג פון יאפאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער קריג איז געענדיגט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועב לינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ביי ענציקלאפעדיע פון די ידיעות אחרונות http://www.ynet.co.il/yaan/0,7340,L-23955-PreYaan,00.html

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1938
1938 איז דאס 38סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1938 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 6טן אפריל - אנטפלעקט די כעמישע פארבינדונג טעפלאן
- 8טן אויגוסט - אנהייב פון אויפשטעלן דעם מאוטהאוזן קאצעט
- דער נומער גוגאל איז באשאפן געווארן.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 25סטן מיי - ריימאנד קארווער, אמעריקאנער שרייבער און דיכטער (געש' 1988)
- 1טן סעפטעמבער - עלען דערשאוויץ, אמעריקאנער יוריסט
- 3טן סעפטעמבער - ריאדזשי נאיארי, יאפאנעזער כעמיקער, געווינער פון נאבעל פריז
- 29סטן סעפטעמבער - ווים קוק, פרעמיער מיניסטער פון האלאנד


text:
טעפעריי
טעפעריי איז דער טעכניק פון צוגרייטן קעראמיק, ספעציעל זאכן פון ליים וואס ווערט פארמירט, געטרוקנט, דעקארירט און געברענט אין אן אויוון וואס איז גאר הייס, וואס מאכט דעם קעראמישן ענד-פראדוקט הארט און טיילווייז וואסערפעסט. די כלים וואס מען מאכט זענען טעפ, קריגלעך, וואזאנעס און שיסלען.
טראדיציאנעל שאפט דער טעפער א טאפ אויף א טעפער-ראד וואס דרייט כסדר.
דער טעפער הייבט אן מיט א שטיק ליים און הייבט אן צו פארמירן די צורה פון דער כלי וואס ער וויל מאכן. ער מוז ארבעטן דעם מאטריאל אז עס זאל נישט בלייבן אינדרינען קיין לופט. נאכדעם הייצט מען דעם טאפ אין א ברענאויוון, וואס נעמט ארויס גאר דאס וואסער אין דעם ליים. דאס ענדערט דעם מאטריאל אויף א שטייגער אז ער ווערט הארט און שטארק.
עטימאלאגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די כלי וואס ווערט געמאכט פון ליים ווערט גערופן א "טאפ"; דער וואס מאכט דעם טאפ איז א "טעפער"; און די פאך איז "טעפעריי".


text:
אהבתי אתכם אמר ה
בס”ד א גיטן טייערע חבירים וידידים..!
די וואך אינעם פרשה פארציילט אונז די תוה”ק די פאַסירונג פון בלק און זיין שותף בלעם …בלק דער קעניג פון מואב זעט ווי די אידן האבן איינגענומען די שטארקע לאנד אמורי, ער שרעקט זיך זייער פון זיי, און ער פארשטייט אז סתם מיט סאלדאטן און געווער וועט ער נישט באזיגן די אידן, זעצט ער זיך צוזאם מיט זיינע גרעסטע פריינט די מדינים צו זען וואס מ’קען דא טוען, צום סוף קומט בלק אויף מיט א קלוגע עצה, ער שיקט רופן בלעם הרשע וואס איז דער גרויסע נביא ביי אומות העולם, און פארמאָגט שטארקע כוחות פון טומאה אז ער זאל קומען שעלטן דעם הייליגן אידישן פאלק, די תוה”ק גייט אריין אין אַן אריכות און פארציילט אונז אלע דעטאַלן און שמועסן וואס איז פארגעקומען צווישן בלק און בלעם, און צווישן בלעם מיט השי”ת …בלעם בעט זיך ביי השי”ת אז ער זאל אים לאזן גיין שעלטן דעם פאלק, און השי”ת זאגט אים צוריק לֹא תָאֹר אֶת הָעָם כִּי בָרוּךְ הוּא, שעלט נישט דעם פאלק ווייל ער איז געבענטשט… בלק פון די אנדערע זייט לאָזט נישט נאָך, נאר מיטשעט ווייטער בלעם, ער שיקט כל מיני מכובדיגע מענטשן זאלן אים צורעדן אז ער זאל יא שעלטן דעם אידישן פאלק, בלעם ענטפערט אבער מיט א געמאכטע תמימות …לֹא אוּכַל לַעֲבֹר אֶת פִּי ה’ אֱלֹקי… איך קען נישט עובר זיין אויפן דבר ה’… אבער דער בעל תאווה שטייט אויף דעם נעקסטן אינדערפרי שפאַנט איין זיין אייזל מיט א זריזות און גייט ארויס אויפן וועג צו בלק …השי”ת איז זייער ברוגז אויף בלעם, און שיקט א מלאך ה’ אים צו שטערן אין וועג אז ער זאל זיך אויסדרייען און נישט גיין וכו’.
בלעם קומט אָן נישט ווייט פון די אידישע מחנה, ער טרעפט זיך מיט בלק, און בלעם זאגט פאר בלק …בוי מיר מזבח’ס ווייל איך וויל מקריב זיין קרבנות פאר השי”ת, ער שחט קרבנות פונקט ווי אונזערע אבות וואס האבן מקריב געווען קרבנות ווען זיי האבן געוואלט דאַנקן אדער דאווענען צו השי”ת, און אזוי ווי די קרבנות וואס די אידן זענען מקריב אין משכן, בלעם פרובירט מיט אלע זיינע כוחות צו געוואונען השי”ת’ס רצון אז השי”ת זאל ענדליך מסכים זיין אז ער זאל קענען שעלטן כלל ישראל. חז”ל זאגן אונז אויך (ברכות ז א) אז איעדע טאג איז דא א רגע וואס הקב”ה איז כועס אויף כלל ישראל און בלעם הרשע האט געוואוסט אויסצורעכענען ווען דאס איז, און טאקע אין יענע רגע האט ער געוואלט שעלטן. …וַיִּשָא בִלְעָם אֶת עֵינָיו, זאגט רש”י אז ער האט געוואלט אריין לייגן א עין הרע אויף כלל ישראל, ער האט געניצט אלע טאַקטיקן וואס איז נאר פאַרהאַן, אז עס זאל אים געלונגען צו שעלטן די אידן.
פון די גאנצע פרשה זעהן מיר קלאָר אז עס האנדעלט זיך דא פון איינער וואס ווייסט און רעכענט זיך מיט השי”ת, און ווי חז”ל זאגן אונז ולא קם נביא עוד בישראל כמשה, בישראל לא קם, אבל באומות העולם קם, ואיזה? זה בלעם – עס איז נישט געווען ביי כלל ישראל נאך אזא נביא ווי משה רבינו, ביי די אידן נישט, אבער ביי די גוים יא, און ווער איז דאס? בלעם, דאס מיינט אז בלעם איז געווען אזוי גרויס אין נבואה ווי משה רבינו, לכאורה דארף מען פארשטיין דא שטייט א מענטש א נביא ער רעדט צו השי”ת דער מלך פון די וועלט, דאס מיינט אז ער ווייסט אז עס איז פארהאן א גאט אויף די וועלט, און נישט נאר וואס ער ווייסט, איז ער אויך א נביא ער רעדט מיט השי”ת כסדר, ער ווייסט אויך אז השי”ת האט גענומען כלל ישראל צו זיך פאר א פאלק, און אז השי”ת האט ליב זיין פאלק ווי אייגענע קינדער, פרעגט זיך די שווערע פראגע אויב אזוי ווי קומט צו בלעם אזא רשעות און אפיקורסעס אז חז”ל געבן אים די הערליכע טיטול פון “בלעם הרשע”?!
די גמרא זאגט אין מסכת ברכות (יב ב) אמר רבי אבהו בן זוטרתי אמר רבי יהודה בר זבידא בקשו לקבוע פרשת בלק בקריאת שמע וכו’ – מען האט געוואלט קובע זיין די פרשה פון בלק אין קריאת שמע וכו’ זעט מען אז עס איז נישט סתם א מעשה פון עפעס א רשע וואס האט געוואלט שעלטן כלל ישראל, עס איז א יסוד אין קבלת עול מלכות שמים ווי מיר זעהן אז חז”ל האבן עס געוואלט אריין לייגן אין קריאת שמע.
ר’ דוד איז א איד דורכגעווייקט מיט צער גידול בנים, זיין בערל האט אים שוין געגעבן אסאך ווייסע האָר, פון ווען בערל איז געבוירן געווארן איז ער אייביג געווען דער וואס דרייט אָן א חורבן, צו דאס איז אין חדר, בית המדרש, און ווי נישט, ווי אימער ר’ דוד פלעגט גיין פלעגן מענטשן צו קומען צו אים און זאגן …ר’ דוד אייער בערל ער איז געפערליך… ר’ דוד פלעגט כסדר פארגיטיגען איעדן ארום און ארום, באַצאָלן פאר די שאָדענס א.א.וו. ר’ דוד האט אוועק געגעבן שעות אריכות מעורר צו זיין זיין טייערע בערל און פרובירט אלע חינוך מיטלען, ועל כולם האט ער פארגאסן טייכן טרערן אז זיין טייערע בערל זאל ווערן א מענטש… אזוי לויפן די יאָרן בערל איז שוין היינט א יונגערמאן און איז נאך ווייטער א שווערער מענטש וואס פארטראָגט זיך שווער מיט די ארומיגע, די קשר צווישן ר’ דוד מיט זיין בערל איז נישט די בעסטע, ס’איז ארומגענומען מיט א קאַלטקייט, ר’ דוד איז נאך זייער אנגעווייטאגט פון די חיי צער וואס זיין בנשק’ל האט אים פארשאַפט די אלע יארן, ס’איז אים זייער שווער צו פארגעסן די אלע שווערע געפילן. ויהי היום בערל זייענדיג צוקריגט מיט האַלב פון זיינע חבירים און דריי פערטעל פון זיינע שכנים, איז מחליט אז …ער קען דא נישט בלייבן וואוינען, ער באשליסט זיך אריבערצוציען צו א אנדערע שטאָט אפילו ס’הערשט דארט גאר א אנדערע שוואַכע סביבה און אנהייבן פריש, (טראכטענדיג אז דארט וועט זיכער זיין גיט), זיין טאטע ר’ דוד בעט זיך …בערל טו דאס נישט גיי נישט אוועק, פארבעסער דיך דא וועט אלעס זיין גיט… אבער בערל אינטערעסירט עס נישט, נאר קאלטערהייט ציעט ער זיך אריבער צום אנדערן שטאט, צו די גרויסע צער פון זיינע עלטערן.
גייט נישט אדורך קיין סאַך צייט בערל האט זיך צעקריגט מיט זיין נייע שכן מענדי, אבער דער שכן זיינער איז געווען פון די טיפ מענטשן וואס אָך און וויי אויב מען בייסט אריין אין זיי, דער שכן האט זיך גענומען אויסטיילן צרות צרורות פאר בערל אויף טריט און שריט, מיט די קינדער, מיט די ביזנעס און ווי נישט, דער מצב איז געקומען דערצו אז בערל איז נעבעך געווארן צובראָכן און דעפרעסט, א שברי כלי, דער שכן פון זיין זייט געבט נישט אויף און איז מחליט אז ער וועט ווייזן פאר דעם בערל אז מיט אים פאַנגט מען זיך נישט אָן… ער האט זיך דערוואוסט אז בערל באַקומט עפעס געלט פון זיין טאטע האט ער מחליט געווען ער גייט דאס אויך אפהאַקן, אזוי וועט בערל נישט האבן מער קיין פרוטה וועט ער זיך זיכער אפטראָגן פון דאַנעט.
מענדי קלאַפט אויפן טיר פון ר’ דוד …שלום עליכם …עליכם השלום, ווער זענט איר און וואס קען איך אייך העלפן? מיט א פאַלטשע געמאַכטע שמייכל זאגט ער …איך וועל אייך נישט אויף האַלטן נאר גיין גלייך צום פונקט, שוין אסאך יארן וואס איך העלף מענטשן מיט זייערע פראבלעמען, איך געב מיך אָפ מיט זייערע שוועריגקייטן און בדרך כלל בין איך גאָר שטארק מצליח… איך וואוין צוזאמען מיט אייער זוהן בערל אינעם זעלבן געגענט, ער איז מיר א גיטע פריינד, און לעצטענץ האב איך באמערקט אז ער האט פראבלעמען, האב איך זיך אריין געלייגט מיט אלע כוחות אים העלפן, און אזוי ווי איך האב זיך באוואוסט אז איר שיקט אים כסדר געלט וויל איך אייך בעטן פאר בערל’ס טובה אז איר זאלט אויף הערן שיקן געלט איך האַלט אז דאס וועט אסאך צוגעגעבן צו זיין הצלחה, ווייל ער וועט זיין מער זעלבסשטענדיק דורך דעם… ניין! דאס קען איך נישט טוען… ער איז דאך מיין קינד, פון ווי וועט ער לעבן?! מיט זיין פאַלטשע באַטעמטקייט פאַנגט מענדי אָן מסביר זיין …קודם כל ער פירט זיך בכלל נישט אויף ווי אייער זוהן, ער איז דאָך שוין אזוי לאנג נישט מיט אייך צוזאמען… איך מיין אז איר זאָלט מיך פאָלגן און אים נישט שיקן קיין געלט, עס וועט אים טאקע זיין שווער אין די אָנהייב אבער צוביסלעך וועט בערל זיך צוגעוואוינען …ס’וועט נעמען אביסל צייט אבער ס’וועט אדורך גיין, צוביסלעך וועט ער פארגעסן אז ער פלעגט אמאל באקומען און צום סוף וועט עס זיין א שטארקע טובה פאר אים?!…
ר’ דוד זייענדיג א קלוגע איד האט באַמערקט וואס דער אויפגעקלערטער יונג וויל דא פון אים, ער שפרינגט אויף און פאַנגט אָן שרייען מיט קולי קולות …וואס רעדסטו אויף …”מיין בערל”, ער איז מיין טייער באליבט קינד איך בין פון אים נישט מסיח דעת קיין איין רגע, איך בעט, און האָף, און איך וואַרט… ווי א טאג עס גייט אדורך בענק איך זיך מער נאך אים, אונזער קשר ווערט גאר שטערקער און שטערקער… די ווילסט מיך פון אים אָפהאקן, גיי ארויס פון מיין שטוב די נידריג יונג…
מיר אידישע קינדער זענען געבינדן צו השי”ת מיט א קשר וואס קען נישט אויף קיין שום וועג צובראָכן ווערן, מיר זענען ארום גענומען מיט השי”ת כרחם אב על בנים מיט א ליבשאפט פון א טאטע צו זיין קינד, נישט קיין חילוק ווי ווייט א אידיש קינד פארקריכט קען ער פון השי”ת נישט אוועק גיין, “ווייל מיר זענען איין”! הקב”ה ער איז אונזער טאטע און מיר זענען בני בכורי ישראל זיינע באליבטע קינדער… א טאטע קען הערן שלעכטס אויף זיין קינד, אזוי ווי מיר געפינען ווען כלל ישראל האט געזינדיגט אז השי”ת האט געזעהן אונזער חטא און אונז פאָרגעהאַלטן אויף דעם, אבער ווען איינער פרובירט ברעכן דעם קשר דאס קען מען מיט א טאטע נישט טוען, ווען איינער פרובירט יא דאס צו טוען וועט דאס אויפטון די פארקערטע …די קשר ווערט אסאך שטערקער און שטערקער…
אין היסטוריא זענען געווען אזעלכע ווי פרעה וואס האבן געשריגן …היש ה’ …איז דען דא א גאט? איך בין דער גאט! עס איז געווען אַן עמלק און נאך, און אפילו היינטיגע צייטן זענען פארהאן שוטים וואס מאַכן זיך בלינד נישט צו זעהן די אמת, זיי מוטשענען זיך אָפצולייקענען די אָפענע מציאות אז עס איז פאַרהאַן א בורא ומנהיג אויף די וועלט, …די וועלט פירט זיך ווי א עולם גולם, אבער איעדער מיט אביסל לאָגיק וואס מאַכט נאר אביסל אויף די אויגן זעט קלאָר אז די וועלט האט א פירער… (פאר זיי זאגן מיר, וואַרטס נישט אז השי”ת זאל אייך ווייזן אז ער איז די בעה”ב), אבער דא אין אונזער פרשה קומט א נייע מציאות, א “בלעם הרשע” וואס איז מכיר בה’ ער ווייסט אז עס איז פארהאן א באשעפער וואס איז די מלך מלכי המלכים, ער ווייסט אז דער מלך האט זיך אויסגעוועלט א באַליבט פאלק, וואס ער רופט זיי בנים אתם לה’ אלוקיכם, אבער פון זיין גרויס גאַווה אז ער בלעם פארשטייט בעסער פון אלע, פון זיין שטאָלצע אויפגעקלערטקייט, מיט זיין שלעכט אומפארגינעדיג אויג באַגלייט מיט תאַוות הכבוד, באשלוסט ער אז די קשר וואס השי”ת האט מיט כלל ישראל איז נאר ווייל מיר טוען רצון ה’, עס איז א קשר וואס האט א גרעניץ און קען געבראָכן ווערן …יעצט זענען זיי די עם הנבחר …און איך בלעם וועל דאס אָפהאַקן… ער נעמט זיך צו די ארבעט ער פאַנגט אָן דערמאַנען השי”ת די זינד פון כלל ישראל, ער זיכט די צייט וואס השי”ת איז בכעס, ער ברענגט קרבנות אלעס איבער צו זיגן די אידן, מיטן ציעל אריין צוקומען און צוברעכן די קשר וואס מיר האבן מיט אבינו שבשמים…
אבער איין יסוד האט דער רשע נישט פאַרשטאַנען אז מיר זענען נישט די פאָלק פון השי”ת, “מיר זענען איינס מיט השי”ת”… אונזער טאטע אין הימל האט אונז ליב מיט א אהבה וואס מיר קענען נישט דערגרייכן און פארשטיין ווי דער נביא מלאכי זאגט אָהַבְתִּי אֶתְכֶם אָמַר ה’ איך האב ענק ליב זאגט השי”ת… און ווי מיר זאגן איעדען טאג ביים דאווענען …אַהֲבָה רַבָה אֲהַבְתָנוּ ה’ אֱלֹקינוּ… אונזער קשר קען נישט און וועט נישט געבראכן ווערן קיינמאל, נאר פארקערט ווי מער די רשעים פרובירן עס צוברעכן דורך אריין ברענגן א פירוד צווישן אידישע קינדער מיט אונזער טאטע אין הימל אלץ שטערקער און שטערקער ווערט די קשר ווי די פסוק אין שיר השירים זאגט מַיִם רַבִּים לֹא יוּכְלוּ לְכַבּוֹת אֶת הָאַהֲבָה, דאס איז א ליבשאפט וואס מען קען גיסן דערויף גאלאנען וואסער אבער עס ווערט נישט פארלאשען, ווי מיר זעהן אין חז”ל אז ווען בלעם הרשע איז אויף געשטאַנען פרי ווילנדיג געפעלן פאר השי”ת, האט אים הקב”ה געזאגט …רשע כבר קדמך אברהם אביהם, די רשע זיי האבן דאס אלעס געטוען פאר דיר… די מאַכסט זיי נאָך און די ברענגסט קרבנות?! …זיי האבן דאס געטוען מיט הארץ און געפיל ווי אמת’דיגע קינדער און די קומסט מיר דא ווי עפעס א נאָך מאַך שפיל… די אלע טעג וואס ער האט פרובירט שעלטן האט השי”ת בכלל נישט כועס געווען אויפן כלל ישראל, ווייל אז איינער פרובירט טשעפענען מיט אונזער קשר ווערט די קשר שטערקער… אונזער קשר איז נישט א קשר וואס האט א גבול, עס איז נישט א אהבה וואס מיט די צייט וועפט עס אויס, אדער וואס ענדיגט זיך… ס’איז אָן קיין מאָס, שיעור, גרעניץ און עק… מיר זענען איינס מיט אונזער גרויסע באליבטן טאטע אין הימל לנצח נצחים…!
טייערע חבירים! ס’איז ליידער דא אסאך פון אונז וואס זענען געפאַלען ווייט אין א געוויסע מצוה וכדומה אדער זענען דא די וואס זענען געפאלן אין זייער גאנצע אידישקייט, בדרך כלל שפירן מיר אז מיר זענען שוין אזוי ווייט אוועק אז אין הימל האט מען שוין פארגעסן פון אונז, און אז השי”ת איז מורא’דיג ברוגז אויף אונז, ס’איז מער נישט דא קיין האפפענונג, ס’איז ווי מ’זאגט א לאָסט-קעיס וכדומה, זאגט אונז די תוה”ק אָן געדענק, אז דאס איז נישט די אידישע תורה’דיגע וועג פון פארשטיין אונזער ליבשאפט מיט השי”ת, דאס איז די וועג פון בלעם הרשע וואס האט געהאַלטן אז אונזער אהבה האט א גרעניץ, עס איז אַן אַהבה וואס קען אויסוועפן, ער האט געהאַלטן אז מיט דערמאַנען אַפאָר חטאָים און טוען אפאר עבירות קען מען צוברעכן די קשר… פארדעם איז ער בלעם הרשע… פרשת בלעם האבן חז”ל געוואלט לייגן אין קריאת שמע ווייל דאס דארפן מיר מקבל זיין איעדן טאג פון פריש …שמע ישראל ה’ אלוקינו ה’ אחד און דערנאך מקבל זיין פרשת בלק און פארשטיין אז די אהבה צווישן השי”ת מיט זיינע קינדער איז טיפער פון טיף דארט ווי מיר קענען נישט פארשטיין …בורא כל עולמים איז דער מלך אויף די וועלט און זיין אהבה צו אונז איז למעלה מן השכל מער ווי מיר קענען פארשטיין… און אויב די ביסט שוין ווייט פארקראכן בענקט זיך השי”ת נאך מער, און שרייט צו דיר ווי א טאטע …מיין טייער קינד עס איז שוין אזוי לאנג וואס איך בין נישט מסיח דעת פון דיר …איך בענק …איך האָף און …איך וואַרט! די אהבה פון השי”ת צו דיר ווערט נאר שטערקער און שטערקער… לעב מיט חיזוק און שמחה אז דיין טאטע אין הימל האט דיר ליב…!
לסיכום געדענק:
• מיר זענען געבינדן צו אונזער טאטע אין הימל מיט א קשר וואס קען און וועט קיינמאל נישט געבראכן ווערן…
• אהבתי אתכם אמר ה’..! ער האט אונז ליב מיט אן אהבה וואס איז אָן קיין מאָס, שיעור, גרעניץ און עק…
• ביסט חלילה פארקראכן?! ווייס אז אונזער טאטע איז נישט מסיח דעת פון דיר, נאר בענקט, האפט און וואַרט


text:
טאטנהאם קארט ראד אונטערגרונט סטאנציע
קאארדינאטן: 51°30′58″N 0°07′52″W / 51.516, -0.131
טאטנהאם קארט ראד (ענגליש: Tottenham Court Road) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צענטראל לאנדאן, ביים ראג טאטנהאם קארט ראד, אקספארד סטריט, ניי אקספארד סטריט און טשארינג קראס ראד. די סטאנציע איז אן איבערבייט צווישן דער צענטראלער ליניע און דער טשארינג קראס צווייג פון דער נארדערן ליניע.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
אינהאַלט
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער צענטראלער לאנדאן באן אום 30סטן יולי 1900. די טשארינג קראס, יוסטן און האמפסטעד באן (היינט א טייל פון דער נארדערנער ליניע) איז געקומען דעם 22סטן יוני 1907, אבער זי האט געהאט א באזונדערע סטאנציע מיטן נאמען אקספארד סטריט. אום 3טן סעפטעמבער 1908 האט מען געעפנט דעם איבערבייט צווישן די צוויי ליניעס און ביידע ליניעס האבן גערופן די סטאנציע טאטנהאם קארט ראד.
גאלעריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- צענטראלע ליניע סטאנציע געביידע 1914 פונעם לאנדאנער אונטערגרונט מוזיי פאטאגראפיע ארכיוו


text:
זידיטשוב
דער ארטיקל איז געשטעלט צו פאראייניקן מיט זידיטשוב (הויף).
איר ווערט געבעטן אים פאַררעכטן.
זידיטשויב איז א שטאט אין גאליציע, הונדערט יאהר צוריק איז עס געווען א וועלטס חסידות.
אינהאַלט
אדמור"י זידיטשויב[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער ערשטער רבי איז געווען הגה"ק ר' צבי זי"ע בעהמח"ס עטרת צבי, נלב"ע י"א תמוז תקצ"א
דער הייליגער דברי חיים פון צאנז, איז געווען א תלמיד פון דעם עטרת צבי
צווייטער: דער ברודער הגה"ק ר' בעריש זי"ע (אבי המהרי"א), נלב"ע סיון תקצ"ב
דרוטער: דער ברודער הגה"ק ר' משה מסאמבור זי"ע (אבי ר' יודא צבי) בעהמח"ס תפלה למשה, נלב"ע תר"א
פערדער: הגה"ק ר' יודא צבי מראזלא זי"ע חתן העטרת צבי, נלב"ע תר"ט
פיפטער: הגה"ק ר' יצחק אייזיק מזידיטשוב זי"ע בעהמח"ס ליקוטי מהרי"א (זייט הסתלקות העטרת צבי י"א תמוז שנת תקצ"א, ביז כ"ז אלול תרט"ו האט זיך קיינער נישט געזעצט אויפן בענקל פֿון דעם עטרת צבי, יענעם טאג האט זיך דער מהרי"א געזעצט אופן בענקל, זאגנדיג אז מן השמים האט מען אים געזאגט מיט א סימן, יענעם טאג איז נסתלק געווארן אין צווייטן עק גאליציע דער שר שלום פון בעלזא.
פון יענעם טאג האט זיך אנגעהויבן א געפֿארעכץ קיין זידיטשוב, פֿון אלע מדינות, גאליציע, רומעניע, אונגארן.
דער הייליגער דברי חיים פון צאנז האט דעמאלט געזאגט: עס וועלן נאך פֿארן וועלגלעך קיין זידיטשוב, אזוי ווי עס פֿלעגן פֿארן וועגנער צום רבי'ן קיין לובלין.
דער ייטב לב, אויך דער קדושת יו"ט זענען געפֿארן צום מהרי"א
ט' סיון תרל"ג איז נסתלק געווארן דער מהרי"א
זיינע פֿינף קינדער זענען אלע געווען צדיקים קדושים א) הגה"ק ר' סענדער ליפא אבד"ק זידיטשוב, - ב) הגה"ק ר' אלי' מזידיטשוב, - ג) הגה"ק ר' בעריש מדאלינא, - ד) , ה) הגה"ק ר' מענדל מזידיטשוב.
זכותם יגן עלינו
עטלעכע סיפורי צדיקים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז מקובל אן אלטער ניגון ביי חסידים:
אין זידיטשוב ברענט א פייער, קיינער קען עס נישט פֿארלעשן, יענקל יענקל טו דיר אן דעם גארטל, און לאמיר גיין צום רבי'ן קיין זידיטשוב, און לאמיר הערן דעם רבי'ן זאגן, הכל יודוך והכל ישבחוך.
לית אתר פנוי מיני', ער נעמט ארום אלע וועלטן, וכו' וכו'
אין זידיטשוב, זענען געזיצן ביים הייליגן טיש, 70 ווײַסע בעקישעס.
א קאסאווער חסיד איז פֿארוואגלט געווארן קיין זידיטשוב, ער איז פֿארוואונדערט געווארן, זעענדיג די גדולי התלמידים מיט ווײַסע בעקישעס, וויסנדיג אז אין קאסוב, טוט נאר דער רבי אן א ווײַסע בעקישע, דער עטרת צבי האט מרגיש געווען זיין מחשבה, און גלייך געזאגט (מיטן זידיטשובער נוסח הידוע), קאסוב איז בבחינת מלכות, און ביי מלכות שטייט ובלעדו לא ירים איש את ידו ואת רגלו, ביי אונז איז בבחינת נבואה, און ביי דעם שטייט, ומי יתן כל עם ה' נביאים.
מ'פֿלעגט זאגן, דריי אלטע זאכן טויגן נישט, אן אלטער פערד, (ער דינט מער נישט), אן אלטער בעזעם (עס דינט מער נישט), אן אלטער זידיטשויבער חסיד (ווייל אלע גדולי התלמידים זענען געווארן רבי'ס, עס איז נישט געבליבן קיין לײַטישע חסידים)
דער הייליגער דברי חיים, האט גערופֿן דעם עטרת צבי : דער רבי, און זיין רבי'ן דעם ראפשיצער האט ער גערופֿן : דער רב.
דער מלבי"ם (געב' תקס"ט) שרייבט אין זיין ספר ארצות החיים, אז ער איז א תלמיד פֿון עטרת צבי מזידיטשוב.
י"א תמוז[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
י"א תמוז, איז די יארצייט פֿון הייליגן עטרת צבי, דער הייליגער שינאווער רב בעל דברי יחזקאל זי"ע האט געזאגט, ווער עס קען נישט פֿארן קיין מירון ל"ג בעומר, זאל פֿארן י"א תמוז קיין זידיטשוב, והרמז ע"ז, גדלו לה' את"י, גדלו לה' איז ר"ת ל"ג (בעומר), את"י איז ר"ת י"א תמוז.
לאנגע פיאות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין הקדמה פון ספר .. מהגה"ק ר' ישראל יעקב ישורון רובין פון סוליצע, שטייט, ער איז געווען בן אחר בן, פון רבי אשר פון ראפשיץ, זיין מאמע איז געווען א טאכטער פון רבי מענדעלע מזידיטשוב, דער יונגסטער זון פֿון מהרי"א - זיין מאמע האט מקבל געווען ביי איר טאטע אין שטוב, דעם זידיטשובער מנהג, נישט צו שערן די פיאות קיינמאל, - איינמאל אלס קינד פון פינף יאר, איז ער געווען מיט זיין זיידן ביים הייליגן שינאווער רב זי"ע, האט דער שינאווער רב געפרעגט פארוואס ער האט אזוינע לאנגע פיאות, האט ער נישט געענטפערט. - אינדערהיים האט אים געכאפט א שינאווער חסיד אינמיטן גאס, און אפגעשניטן איין פיאה ביז אונטערן מויל, ער האט זיך ארויס געריסן און אנטלאפן, - ער איז כל ימיו געגאנגען מיט איין לאנגע פיאה, און איין קורצע פיאה, - וויבאלד ער האט עס נישט געשניטן, איז עס מער נישט געוואקסען, - אויף די בילדער זעהט מען, איין לאנגע פיאה, און איין קורצע פיאה.
השתלשלות זידיטשוב אין היינטיגע צייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
היינט איז נאך דא כמה קהילות וואס פֿירן זיך מנהגי זידיטשוב, אויך משפחות וואס שטאמען פון די קהילות חסידי זידיטשוב, איך האב באגעגנט פֿארשידענע משפחות אין פֿארשידענע קהילות, וואס האבן בירושה מנהגים פון זידיטשוב.
- ובפרט טאהש, ספינקא, קאסאן, ניקלשבורג, בורשטין, קאמארנא, קאלוב זענען נשתלשל פון נכדי ותלמידי זידיטשוב, און מ'דאווענט מיט זידטשובער נוסח.
ווידעראויפֿבלו פון זידיטשויווער הויף[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך דער גרויזאמער מלחמה, איז זידיטשוב חסידות איבערגעפלאנצט געווארן אויף די אמעריקאנער באדן דורכ'ן אייניקל פונ'ם עטרת צבי, כ"ק מרן אדמו"ר רבי נפתלי צבי לאבין וואס האט אויפגעשטעלט מוסדות התורה לשם ולתפארת אין אמעריקע. די צענטער פון זידיטשוב'ער חסידות געפינט זיך היינט צוטאגס אין וויליאמסבורג, ברוקלין. אין ארץ ישראל, האט כ"ק אדמו"ר הרה"צ רבי אלטער כהנא מזידיטשוב - ספינקא, זצ"ל (נסתלק ח"י שבט תשס"ט) ווידער אויפגעבויט דעם זידיטשוב'ער חדר אין ארץ ישראל, ווי ער האט געהייסן אויסקריצן אויף זיין מציבה בזה"ל: עמל להעמיד מנהגי זידישטוב על מכונם. כהיום זענען מכהן באדמו"רות, בבית מדרשו אין ירושלים, בנו כ"ק אדמו"ר רבי הערשל כהנא שליט"א (הייסט נאכ'ן זיידען דער עטרת צבי זיע"א), אין בית שמש, זענען מכהן ב' בניו, רבי ברוך שליט"א וואס האט שוין געהאט א ביהמ"ד בחיי אביו, און רבי ? שליט"א
הגה"צ אב"ד זידיטשוב[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער רבי שליט"א האט אויפֿגענומען זיין זון הגה"צ רבי ישעי' לאבין שליט"א אב"ד זידיטשוב צו משמש זיין ברבנות אין דעם קהל עטרת צבי זידיטשוב.
ער האט אויפגעשטעלט דעם ישיבה עטרת צבי דזידיטשוב וואו עס האבן זיך אנגעקלעבט אין אים אסאך תלמידים אין חסידים.
ווי אויך דינט ער אלס חבר הביד"צ און דעם בי"ד פון התאחדות הרבנים דארצות הברית וקאנאדע. ווי דער רב שליט"א איז פארנומען צו פסק'ענען שאלות צוזאמען מיט די אנדערע חברי הרבנים שליט"א.


text:
קראנקייט
א קראַנקייט אדער חלאַת איז א מעדיצינישע צושטאנד פונעם קערפער אדער מוח פון א לעבעדיקן באשעפעניש וואס שאפט ווייטאג, אומבאקוועמקייט, צרות אדער טויט צום מענטש וואס ליידט פון דער קראנקייט. ווען די קערפּער פונקציאנירט שוין נישט מיטן פולן ברען, איז מען קראנק.
א קראנקייט קען קומען פון דרויסן, פון באקטעריע, ווירוסן אדער פאראזיטן, אדער פון דרינען, פון א גענעטישן פעלער אדער א כראנישער ענדערונג אינעם קערפער.
ווען א מענטש ליידט פון א קראנקייט איז א דאקטער מטפל מיט אים; ווען א בעל חי ליידט פון א קראנקייט ווערט דאס באהאנדלט דורך א וועטערינאר.
סיבות פון קראנקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איינע פון די מערסטע פארשפרייטע סיבות פון קראנקייטן איז שוואכע היגיענע און א מאנגל פון ריין וואסער.
פארמיידן קראנקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן קראנקייטן וואס זענען זייער פארשפרייט אדער האבן שווערע רעזולטאטן, און מען טוט זיי קאנטראלירן אפילו ביי געזונטע מענטשן. אז מען טרעפט אזא קראנקייט גאנץ פרי קען מען זיי היילן איידער זיי שאפן פראבלעמען. למשל, פארשידענע ראקן קען מען היילן נאר ווען מען טרעפט זיי גאנץ אין אנהייב.
נאך א ביישפיל איז אימוניזירונג. דער פרינציפ דערפון איז צו גרייטן דעם קערפער צו דער קראנקייט. דער קערפער האט זיין אייגענע פארטיידיקונג קעגן קראנקייטן, וואס הייסט די אימיון סיסטעם. די אימיון סיסטעם געדענקט וועלכע קרענק דער מענטש האט שוין געליטן. ווען א מענטש היילט זיך פון א קראנקייט שאפט די אימיון סיסטעם אנטיקערפערס קעגן דער קראנקייט. למשל, מען גיט א קליין קינד וואס האט קיין מאל נישט געווען קראנק מיט מאזלען א צארטע פארעם פון דעם מאזלען-ווירוס. די אימיון סיסטעם פונעם קינד הייבט אן שאפן אנטיקערפערס קעגן דעם ווירוס. ווען שפעטער קומט דאס קינד אין קאנטאקט מיט דעם זעלבן ווירוס, געדענקט די אימיון סיסטעם און קען קעמפן קעגן דעם ווירוס.


text:
ענציקלאפעדיע
ענציקלאָפּעדיע איז אַ פילפאכיגער איינזאַמלונג פֿון אינפארמאציע אויף אלע הינזיכטען פון װיסנשאַפֿט מיט גאנצע ארטיקלן אױף אַלע טעמעס וואס איז נאר פארהאנען.
דער טערמין[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שטאמט פון א גריכיש ווארט, "ענציקלא: אינפארמאציע - פּעדיע: ארומנעמענדיג" כאטשיג די מושג פון איינזאמעלונגן פון אינפארמאציע איז שוין אלט טויזענטע יארן איז אבער דער טערמין "ענציקלאפעדיע" ערשט אריין אין קראפט און 1541.
איר ערפינדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דעם דאָזיגן ווערסיע פֿון אײַנזאַמלען לױטן אַלפֿאַבעטישן סדר פֿון די הױפּט-װערטער די ארטיקלען וועלכע ווידמען אלע-ערלײ צענטראַלע באַגריפֿן, דערשײַנונגען און װי אױך מענטשן, ערטער, געשעענישן אאז"וו, האָבן אין דעם 18טן יאָרהונדערט אױסגעטראַכט די פֿראַנצויזישע פֿילאָזאָפֿן, שרײַבער און װיסנשאַפֿטלער װעלכע מען רופֿט טאַקע "די ענציקלאָפּעדיסטן" מיט דידראָ אין הויפּט. דער דאָזיגער סיסטעם פֿון צונױפֿזאַמלען די סאַמע בעסטע וויסנשאפטן, קענטעניסן און באגרייפונגען פֿון יעדן גענעראציע איז געװאָרן גאָר שטאַרק פֿאַרשפּרײט איבער דער ציװיליזירטער װעלט, זינט דער סאַמע ערשטער פֿראַנצויזישער ענציקלאָפּעדיע האָט דער "ענציקלאָפּעדישער" זשאַנער זעלבסט דורכגעמאַכט פֿאַרשידענע גילגולים אין די װײַטערדיקע פּעריאדן װי אױך בײַ פֿאַרשידענע פֿעלקער און קולטור-קרייזן.
ייִדישע ענציקלאָפּעדיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די גרעסטע (כאטש נישט דער ערשטער) אידישע גאַנצע ענציקלאָפּעדיע, איז די נעץ-ענציקלאָפּעדיע, די יידישע וויקיפעדיע, װעלכע איז אַ פֿרײַע ענציקלאּפּעדיע, און װערט רעדאַקטירט זינט סוף 2004.
וועבלינקן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- יידישע רעליגיע ענציקלאפעדיע (העברעיש). דעת
- זשאואיש ענציקלאפעדיע (ענגליש)
- אנציקלופדיה תלמודית


text:
אמעריקאנער בירגערקריג
דער אמעריקאנער בירגערקריג איז אנגעגאנגען אין די פאראייניגטע שטאטן אין די יארן 1861 - 1865, צווישן די שטאטן פונעם פארבאנד (25 צפונדיקע שטאן) און די קאנפעדעראציע שטאטן (11 דרומדיקע שטאטן, וואס האבן געמאלדן אז זיי שיידן זיך פונעם פארבאנד). די דרומדיקע שטאטן האבן געמאלדן אז זיי שיידן זיך פונעם פארבאנד נאכן זיג פון אברהם לינקאלן און דער רעפובליקאנער פארטיי אין די 1860 פרעזידענט וואלן. לינקאלן מיט זיין פארטיי האבן זיך געשטעלט אנטקעגען דער פארשפרייט פון שקלאפעריי וואס די דרומדיקע שטאטן האבן געהאלטן נייטיג פאר זייער עקאנאמיע.


text:
אקסיאם
אן אקסיאם איז א פראפאזיציע אין לאגיק וואס ווערט נישט דערוויזן נאר איז א קלארער אמת. ממילא נעמט מען דאס אן אלס אנהייבפונקט פון וואנעט מען לערנט ארויס אנדערע ווארהייטן.
אין מאטעמאטיק רופט מען אן אקסיאם א פעסטשטעלונג פון וואס מען קען ארויסלערנען טעארעמען.
א לאגישער אקסיאם דארף זיין אן אוניווערסאלער אמת, למשל (A ∧ B) → A. א מאטעמאטישער אקסיאם דעפינירט אן אייגנקייט פאר א טעאריע, למשל a + b = b + a.
די מעטאדע פון אקסיאמען אין מאטעמאטיק האט אנגעהויבן מיט אוקלידוס.
די מאדערנע לאגיקער האבן געהאפט אז די פארשידענע צווייגן פון מאטעמאטיק וועט מען קענען ארויסקריגן פון אן אויסגעהאלטענער זאמלונג פון גרונטלעכע אקסיאמען. דער פראגראם האט אנגעהויבן מיט דערפאלג ווען הילבערט האט פארמאליזירט אוקלידישע געאמעטריע, און מען האט אויסגעוויזן אז די אקסיאמען זענען אויסגעהאלטן.
עטימאלאגיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס ווארט "אקסיאם" שטאמט פון גריכיש ἀEίwua (אַקסיאָמאַ) וואס איז טייטש ווערטפול, עכט. די אנטיק-גריכישע פילאזאפן האבן געזאגט אויף א טענה וואס איז וואר אן א באווייז אז זי איז אן אקסיאם.


text:
גאַמעס פוטבאָל
פוטבאָל איז די מערסט באַליבט ספּאָרט פֿאַר רובֿ מענטשן.עטלעכע ווי צו היטן אים אין די באַרס מיט אַ גרויס פירמע, און דער יענער, אויף די פאַרקערט, צו פילן ווי פאַקטיש פאַנס גיין צו די פעלד צו שפּילן פֿאַר זיך.אפילו אויב איר האָט קיינמאָל געשפילט פוטבאָל, עס טוט נישט מיינען אַז איר ניטאָ ניט אינטערעסירט.נאָך אַלע, איר קענען שפּילן עס, אַפֿילו פון די טרייסט פון דיין אייגן היים.שטימען, בעסער ווי אַ שפּיל פון פוטבאָל שפּיל איז נישט דאָרט.די עסאַנס פון פוטבאָל גאַמעס אָנליין איז אַז איר קענען שפּילן נישט נאָר פֿאַר זיך אָבער אויך פֿאַר דער גאנצער קאָלעקטיוו.דאָ איר קענען פילן און די גאָולקיפּער און סטרייקער, און פאַרטיידיקער.אין פוסבאָל גאַמעס צו שפּילן קערפאַלי.דאָ איר האָבן צו קומען אַרויף מיט אַ סטראַטעגיע שפּיל זיך, אויב איר שפּילן פֿאַר אַ קאָלעקטיוו.אין דעם שפּיל, איר ניטאָ ניט נאָר געגאנגען צו לויפן אויף די פעלד און כעזשבן צילן בשעת דרינגלעך בלויז אַ ביסל שליסלען.דאס שפּיל איז פיל מער ערנסט, אָבער אין די זעלבע צייַט, די און מער טשיקאַווע.וואָס איז די מייַלע פון דעם שפּיל?און די פאַקט אַז איר זענט גאָר געטובלט אין דער וועלט פון פאַקטיש פוטבאָל.איר וועט זייַן ביכולת צו זען עס פון די אנדערע זייַט.איר וועט לערנען צו פאָרויסזאָגן און פּלאַן די רעזולטאַטן פון די שפּיל, צו אַנטוויקלען אַ סטראַטעגיע פֿאַר אַלע שוועבעלעך צו דיין מאַנשאַפֿט וואַן.אבער מיט אַלע דעם, צו שפּילן פוטבאָל פֿאַר פֿרייַ אָנליין איר וועט קיינמאָל באַקומען באָרד.זי וועט קיינמאָל ווערן נודנע און נודנע סטראַטעגיע, ווייַל איר קענען שטענדיק זייַן אויף די פעלד און קאָנטראָלירן די אַקשאַנז פון אַלע די שפילער פון זייַן קאָלעקטיוו צו באַזיגן דעם קעגנער.די שפּיל איז אַזוי יקסייטינג און רעאַליסטיש אַז איר שפּילן אויף דיין קאָמפּיוטער וועט אויך זייַן טשיקאַווע, ווי געזונט ווי נעמען טייל אין אַ פאַקטיש פוטבאָל שפּיל.דערצו, צו שפּילן פוטבאָל אָנליין פֿאַר פֿרייַ איר קענען מיט אנדערע פאַקטיש פּלייַערס.דער שפּיל האט נישט ספּעציעל באָץ אָדער פאַקטיש קעגנערס.דיין הצלחה און נצחון פון דיין מאַנשאַפֿט דעפּענדס אויף דיין בקיעס און טאַלאַנט.בלויז אין דעם שפּיל איר האָבן צו קלייַבן אייער טאַקטיק און שורה פון אָנפירן פון פּלייַערס אויף די פעלד, וועט זייַן ביכולת צו צולייגן אַ גלייַכן קעגן יעדער אנדערע.נאָר דאָ איר קענען אויסקלייַבן די טורנאַמאַנט קעגן קעגנערס פון דיין מדרגה און פאַרדינען רום אָנליין פוטבאָל מייַסטער.דאס שפּיל וועט העלפן איר צו עפערטלאַסלי און קאַמפּלעקסיטיז אין דער וועלט פון פאַקטיש פוטבאָל.עס איז קיין שטייַגן רעצעפּט ריכטיק וואַלועס און אַנאַמביגיאַוואַס סקימז.דער נצחון פון דיין קאָלעקטיוו, ווי גוט ווי אין פאַקטיש פוטבאָל, וועט אָפענגען אויף דיין סקילז, די רעכט סטראַטעגיע און די דיסיזשאַנז איר מאַכן גלייַך בעשאַס די פאַקטיש גלייַכן.אָנליין פוטבאָל גאַמעס געבן איר די געלעגנהייט צו פאַרדינען געלט צו בויען ינפראַסטראַקטשער, צו ינוועסטירן אין דער בעסטער שפילער, אָדער איר קענען ברענגען דיין אייגן שטערן פון קראַצן.דאס שפּיל - די פיייקייַט צו גיין אַלע די וועג צו פוטבאָל, פון די אָנהייבער קאָלעקטיוו און פינישינג די מעגאַ-שטערן, די דערגרייה פון וואָס וועט זייַן גלייַך צו אַלע די נוקאַמערז.פילן ווי אַ פאַקטיש פוטבאָל שפּילער און אָנהייב פּלייינג רעכט איצט שוין.


text:
איש האמת האט געשריבן:וואס איז פשט מגעט א נאמען פון א ספר מיט א עגגלישע ווארט, "טשעק" בהלכה
איז עס נישט אונטרעסאנט??
יאנקל האט געשריבן:אלפא ביתא תניֵתא דשמואל זעירא (ב"כ)
ר' שמואל אשכנזי
א הפלא'דיגער ליקוט לויט דעם סדר הא' ב' פון מקורות נפלאות אויף כל מיני נושאים און אויסדרוקן
952 זייטן
$27
א ביישפיל פון אן אויסדרוק וואס ווערט דורך ר' שמואל שטארק דורכגעטון איז "אהוּב אפלטון, אהוּב סוקראט, האמת אהוּב יותר," וואס געפינט זיך אין דער חתימה פון ידידינו ר' יידל, מגדולי חכמי שטיבלנו. ר' שמואל גייט דורך צענדליגער מקורות וואו דער אויסדרוק ווערט דערמאנט אין רבנישער ווי אלגעמיינער ליטעראטור, אנגעפאנגען ביי חוות יאיר סי' ט', און געענדיגט ביי היינטצייטיגע מחברים. דאס אלעס איז געטון געווארן נאך פאר מען האט געקענט טרעפן מקורות דורך א קאמפיוטער!
איבער ר' שמואל אשכנזי (ער לאזט זיך נישט באטיטלען מיט מער ווי "ר'") זע דא און דא. פאר איין פרק פון דעם ספר זע דא.
קארל האט געשריבן:ספר באמונה שלימה
הרב יוסף זלמן בלאך
דער דיקער ספר (איבער 500 עמודים) איז געווידמעט פארצושטעלן די וויכטיגקייט פון אמונה פשוטה, און "פארענטפערן" די אלע ראשונים און אחרונים פון וועמען עס איז משמע אז ס'איז כדאי עטוואס חוקר צו זיין. הרב בלאך איז דער זעלבער וואס האט אין יאר תשס"ט ארויסגעגעבן דעם קונטרס "השמש בגבורתו", "אויפצואווייזן" אז די וויסנשאפטלער זענען זיך טועה מיט דעם וואס זיי באהויפטן אז די זון שטייט אינמיטן דעם סאלאר סיסטעם, נאר באמת שטייט די וועלט אינדערמיט. יענער קונטרס נעמט אויך אויף א פרק אין דעם נייעם ספר וואס טוט אונטערשטרייכן די וויכטיגקייט פון גלייבן באמונה פשוטה אין אלעם וואס די ראשונים האבן געשריבן.
לעיקוואד האט געשריבן:און די גאנצע סייענס איז פשוט א קאנספיראציע אז אמעקיקא זאל געוואונען רוסלאנד, אנטשולדיג, אז מזאל אופהערען גלייבען אין הייליגן רמב"ם, און ווערען ח"ו ציונים, מיט שוואכע קשיות.
שמואל הלוי האט געשריבן:זה עתה יצא לאור
ספר הטעמים
למרן בעל החתם סופר זצוק"ל
טעמים ונימוקים
על מצוות, הלכות ומנהגים
כללים וענינים
שיצאו מפי כתבו של מרן בעל החתם סופר זי"ע
להשיג בכל בתי מסחר ספרים
יידל האט געשריבן:וועסט נישט גלייבן אבער הרב בלאך איז אייגענטליך מקשר צווישן "אבולוציא" און "ציונות" אז ביידע זענען א קאנספיראציע אפצופארן מענטשן פון די ריינע אמונה.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
גיטאר
א גיטאר איז א מוזיקאלישער אינסטרומענט, געמאכט פון פלאסטיק אדער האלץ, מיט זעקס סטרונעס. היינט מאכט מען די סטרונעס פון ניילאן, אבער מען קען זיי מאכן פון שטאל. געוויינטלעך האלט מען דעם האלדז פונען גיטאר מיט דער לינקער האנט, און מען פליקט די סטרונעס מיט די פינגער און די נעגלעך פון דער רעכטער האנט. ווען די גיטאר האט שטאלנע סטרונעס ניצט מען א 'פיק' פון פלאסטעק צו פליקן די סטרונעס.
דער טראדיציאנעלער גיטאר איז "אַקוסטיש", ד"ה ער האט א הוילן קערפער וואס פארגרעסערט דעם קול פון די סטרונעס. אין די 1930ער יארן האט מען אנגעהויבן מאכן עלעקטרישע גיטארן, וואס ניצן פארשטארקערס.


text:
זשאן עדווארדס
דזשאן עדווארדס האט קאנדידירט אינערהאלב די דעמאקראטישער פארטיי פריימעריס פאר אמעריקאנער פרעזידענט אין 2008.
זיין זון איז געשטארבן און געמאכט פון דעם א קאמפיין אישו.
זיין לעבן איז געווארן זייער רייך פון קעמפן אלס אדוואקאט קעגן דאקטוירים וואס האבן געמאכט טעותים אין זייערע אפעראציעס פאר פאציענטן.
ער איז געווען סענאטאר אויף איין טערמין פון נארט קאראליינע און דערנאך אנגעהויבן צו לויפן פאר פרעזידענט פארלירנדיג צו זשאן קערי אין די פריימעריס און דערנאך האט אים קערי אויסדערוועלט אלס זיין וויצע פרעזידענט קאנדידאט און זיי האבן ביידע פארלוירן אין די גענעראלע וואלן צו בוש און טשעיני טיקעט.
ער איז זייער רייך און האט לעצטנס אריין געצויגן אין א הויז פון מולטי-מיליאן דאלער אין ווערד, אבער דאס שטערט אים נישט זיך אהער צושטעלן אלס דער פאפוליסט קאנדידאט פארן ארימאן, זיינע סלאגאנען און לאזונגן פון זיין קאמפיין איז אז דער ארימאן איז פארנאלעסיגט אין אמעריקע'ס רעגירונג. און דאס האט אים אויך געהאלפן צו אנהאלטן זיין קאמפיין פאנדרעיזינג די לעצטע פאר יאר וואס ער האט גערייזט און אויסגעהאלטן א טייערען שטאב פון געהילפן אפיציעל נישט פאר פאליטיק נאר צו העלפן ארימעלייט וואס דאן קען די געלט מער אריינפליסן און איז נישט אזוי רעגולירט ווי קאמפיין געלטער.
זיין ווייב האט לעצטענס באקומען קענסער און ער האט דאס גענוצט צו שאפן אסאך פאבליסיטי און מידיע אטענשען.
זיין ווייב האט אפילו אריינגערופן צו א טעלעוויזיע שוי צו דעבאטרין דעם קאנסערוואטיוו און טאן געבער פאר די רעפובליקאנער פארטיי דעמעגאגיע ען קאלטער דאס טעלעפאן קאל צום שוי איז ברייט אויפגעשפילט געווארן דורך דעם עדווארדס קאמפיין און איז לויט אלע אנאליטיקער צו פארדאנקן דעם שטארקן פלייץ אין געלטער וואס ער האט לעצטענס באקומען פון די ליבעראלן פון לאנד.


text:
טראַנסעוראָפּאַ Ferries - פּאַססענגער און מאַשין פּראָם טיקיץ טראַנסעוראָפּאַ Ferries Offers ביליק מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם בילעט רעסערוואַטיאָנס מיט פאַקטיש צייַט פּראָם בילעט פּרייַז פאַרגלייַך. איר שטענדיק באַקומען די טשיפּאַסט פאַראַנען טראַנסעוראָפּאַ Ferries פּראָם בילעט פּרייַז ווען בוקינג אָנליין בייַ פערריטאָ - און אַז ס אַ גאַראַנטירן.
קסנומקס שטערן - באזירט אויף קסנומקס באריכטן www.ferryto.com
טראַנסעוראָפּאַ Ferries פּראָם טיקיץ - ביליק פּראָם טיקיץ און פּרעכטיק סערוויס
- דורך
לוקאַס האָאָקער
אפריל קסנומקס
5
/
5
שטערן
נאָך די פאַנטאַסטיש סייווינגז און קונה דינסט איך באקומען ווען בוקינג מיין טראַנסעוראָפּאַ Ferries פּראָם טיקיץ פון פערריטאָ איך נאָר געהאט צו לאָזן איר וויסן וואָס אַ פאַרגעניגן עס איז געווען טאן ביזנעס מיט איר. פערריטאָ איז דער ערשטער און בלויז אָנליין פּראָם בילעט בוקינג דינסט איך האָבן געניצט וואס טאָן שטעלן זייער געלט ווו זייער מויל איז מיט ביידע דינסט און פּרייַז. איך געראטעוועט קימאַט יוראַ קסנומקס דורך בוקינג מיין טראַנסעוראָפּאַ Ferries פּראָם טיקיץ מיט פערריטאָ, איז געווען זייער צופרידן מיט אַ גלאַט מאַסע און דיין פּרעכטיק קונה דינסט - דאַנקען איר זייער פיל טאַקע!
www.ferryto.com טראַנסעוראָפּאַ Ferries
טראַנסעוראָפּאַ Ferries מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם טיקיץ
טראַנסעוראָפּאַ Ferries בילעט רעסערוואַטיאָנס, פּראָם טיימטייבאַלז און פּאַסאַזשיר אינפֿאָרמאַציע פֿאַר טראַנסעוראָפּאַ Ferries סיילינג צו און פון די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע.
בוקינג טראַנסעוראָפּאַ Ferries טיקיץ האט קיינמאָל געווען גרינגער, פאַרגלייַכן אַלע טראַנסעוראָפּאַ Ferries פּרייסיז אין פאַקטיש צייַט און בוך דער טשיפּאַסט פאַראַנען טראַנסעוראָפּאַ Ferries טיקיץ צו און פון די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע אָנליין מיט רעגע באַשטעטיקונג.
טראַוועללינג דורך טראַנסעוראָפּאַ Ferries איז אַ שנעל, גרינג און דרוק פּאָטער וועג צו באַקומען דאָרט און צוריק ווידער. בוך איר טראַנסעוראָפּאַ Ferries מאַשין אָדער פּאַסאַזשיר Ferries טיקיץ מיט אונדז און הנאה מער ברירה און בייגיקייַט.
מיט די לעצט טראַנסעוראָפּאַ Ferries אַריבער אינפֿאָרמאַציע און טיימטייבאַלז פֿאַר אַלע Ferries סיילינג צו און פון די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע כולל אינפֿאָרמאַציע אויף די פּראָם פּאָרץ און נוצלעך טוריסט אינפֿאָרמאַציע וועגן די דעסטאַניישאַנז אונדזער דיטיילד מאַרשרוט און שטאָט מאַפּס וועט העלפן איר פּלאַנעווען דיין טראַנסעוראָפּאַ Ferries פּראָם נסיעה.
אויב זענט טראַוואַלינג דורך מאַשין, מיט אייער משפּחה אָדער ווי אַ סאָלאָ פֿיס פּאַסאַזשיר בוך אַ פּראָם אַריבער מיט טראַנסעוראָפּאַ Ferries און אָנקומען בייַ דיין דעסטיניישאַן דערקוויקט, רילאַקסט און צופרידן.
טראַנסעוראָפּאַ Ferries Offers פאַנטאַסטיש Fares צו און פון די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע פּראָם פּאָרץ.
היים |
פּראָם קאָמפּאַניעס |
ראָוטעס |
פּאָרץ |
טיימטייבאַלז |
גרופּעס |
Freight |
יום טוּב |
האָטעל |
ק & א
Select Language / Country ...
Albania / Shqipëri
Austria / Österreich
China / 中國的
Croatia / Hrvatska
Czech / Česká Republika
Denmark / Danmark
Estonia / Eesti
Finland / Suomi
France / Française
Germany / Deutschland
Greece / Eλλάδa
Iceland / Ísland
Ireland / Éire
Italy / Italia
Japan / 日本
Korea / 대한민국
Latvia / Latvija
Lithuania / Lietuva
Morocco / مغربي
Netherlands / Nederland
New Zealand
Norway / Norge
Poland / Polska
Portugal / Português
Russia / Poccия
Slovenia / Slovenija
Spain / España
Sweden / Sverige
Switzerland / Suisse
Turkey / Türkiye
United Kingdom
International
טראַנסעוראָפּאַ Ferries
פּראָם בילעט פּריסעס & רעסערוואַטיאָנס
צו און פון די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע אָנליין אין שטייַגן אין Ferryto.com און איר וועט שטענדיק הנאה אונדזער טשיפּאַסט פאַראַנען פּראָם בילעט פּרייַז.
בוך טראַנסעוראָפּאַ Ferries טיקאַץ
די פּרייַז איר זען איז די פּרייַז איר באַצאָלן. עס זענען ניט פאַרבאָרגן עקסטראַז אָדער סאַפּרייזיז אַזאַ ווי צוגעגעבן ברענוואַרג סערטשאַרדזשיז אָדער בוקינג פעעס און מיר טאָן ניט באַשולדיקן איר עפּעס עקסטרע פֿאַר פּייינג מיט אַ וויזאַ עלעקטראָן קאָרט. די פּרייַז מיר ציטירן איר פֿאַר אייער אויסגעקליבן טראַנסעוראָפּאַ Ferries מאַרשרוט, אַנבאָרד אַקקאָממאָדאַטיאָן און פאָרמיטל טיפּ איז אַלע איר וועט באַצאָלן, און אַז ס אַ צוזאָג.
צו קריגן אַ טראַנסעוראָפּאַ Ferries בילעט פּרייַז און בוך דיין פּראָם בילעט סיקיורלי אָנליין ביטע נוצן די פאַקטיש צייַט Ferries בוקינג פאָרעם אויף די לינקס.
וועגן טראַנסעוראָפּאַ Ferries
טראַנסעוראָפּאַ Ferries צו בעלגיע
טראַנסעוראָפּאַ Ferries איז די קרייַז וועג אָפּטייל פון טראַנסעוראָפּאַ שיפּפּינג שורות.
טראַנסעוראָפּאַ Ferries קרייַז די וועג אַרויף צו קסנומקס מאל טעגלעך, ערלויבעניש דער נאָר דירעקט קאַנאַל אַריבער צווישן ענגלאַנד און בעלגיע.
קאַמפּערד מיט אנדערע קרייַז-טשאַננעל באַדינונגען, טראַנסעוראָפּאַ ס שיפּס זענען אַ לעפיערעך אַלט דור און פאָרשלאָגן אַן אָלטערנאַטיוו צו דער בעסער-באקאנט דאָווער (וק) צו קאַליי (France) Ferries.
טראַנסעוראָפּאַ Ferries זעגל צווישן די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע. טראַנסעוראָפּאַ Ferries פאָרשלאָגן אַרויף צו קסנומקס קראָסינגז פּער טאָג מיט די אַריבער צייַט פון בעערעך קסנומקס שעה פון Ramsgate צו Ostend, פון וואָס קסנומקס סאַילינגס פּער טאָג באַזאָרגן צו פּאַסאַנדזשערז מיט קאַרס און די מנוחה פון די קראָסינגז זענען דעדאַקייטאַד פֿאַר FREIGHT דינסט.
טראַנסעוראָפּאַ Fleet
פּ / ו עוראָווויאַגער
פּ / ו גאַרדעניאַ
פּ / ו Larkspur
פּ / ו אָלעאַנדער
פּ / ו פּרימראָסע
מיר שיף באגלייט און ונאַקקאָמפּאַניעד FREIGHT-וועהיקלעס. אונדזער כלים Offers ויסגעצייכנט אַקאַמאַדיישאַנז פֿאַר ראָ-ראָ דריווערס.
האַביטואַללי אַפּערייטאַד דורך מזרח European קרוז (אָפֿט סלאוועניש און קראָאַטיש) די דינסט איז פּערזענלעך רעכט צו דער הויך קאָמאַנדע-צו-פּאַסאַזשיר פאַרהעלטעניש; ביידע די אַריבערפירן זיך און די קייטערינג אויף ברעט זענען באטייטיק טשיפּער ווי אויף רובֿ אנדערע קרייַז-טשאַננעל Ferries.
יעדער שיף האט אַ ויסגעצייכנט רעסטאָראַן געדינט קאָנטינענטאַל קיילים און ענגליש פרישטיק אין אַ שטיל סוויווע. די דריווערס געץ אַ פּאָטער מאָלצייַט אויף ברעט און סליפּינג אַקקאָממאָדאַטיאָן.
טראַנסעוראָפּאַ Ferries איצט האָבן קסנומקס שיפּס, אַלע פון וואָס זענען מעבלירט צו הויך סטאַנדאַרדס צו שאַפֿן אַ וואַרעם און היימיש אַטמאָספער.
איר קענען הנאה אַ סאַמפּטשואַס ענגליש, בעלגיאַן אָדער איטאַליעניש מאָלצייַט אין דעם אַ לאַ קאַרט רעסטאָראַן אָדער הנאה אַ ליכט מאָלצייַט אין די ביסטראָו געגנט צוזאמען מיט אַ באַר אַנבאָרד געדינט פאַרשידן טייפּס פון וויינז און אנדערע טרינקען.
טראַנסעוראָפּאַ Ferry געשיכטע
טראַנסעוראָפּאַ Ferries געגרינדעט קסנומקס, Offers די נאָר דירעקט פּראָם דינסט צווישן די וק און די בעלגיע פּאָרץ. טראַנסעוראָפּאַ Ferries צושטעלן ביידע פּאַסאַזשיר און FREIGHT באַדינונגען אויף דעם מאַרשרוט.
טראַנסעוראָפּאַ Ferries געגרינדעט בלויז צו צושטעלן אַ דירעקט FREIGHT לינק צווישן וק און בעלגיע, האָבן עקסטענדעד זייער סערוויסעס צו צושטעלן פּאַסאַזשיר סערוויסעס ווי געזונט אין קסנומקס.
Ramsgate איז איינער פון די וק ס בעסער קאָננעקטעד פּאָרץ און האט אַ דעדאַקייטאַד פּאָרט וועג לינק צו דעם לאַרגעלי צווייענדיק קאַרריאַגעווייַ אַקסנומקס, נאָענט צו די מקסנומקס motorway.
אין Ostend (ספּעלד לאָוקאַלי: Oostende), די אַקסנומקס / עקסנומקס motorway הייבט קסנומקסם פון די טראַנס אייראָפּע פּראָם וואָקזאַל און דיליווערז איר גלייַך אין די בעלגיאַן, האָלענדיש און דייַטש motorway נעץ.
בעסטער טראַנסעוראָפּאַ Ferries טיקקעט פּרייס גואַראַנטעע
בעסטער פּרייס גואַראַנטעע - מיר שטענדיק פאָרשלאָגן איר אונדזער לאָואַסט פאַראַנען טראַנסעוראָפּאַ Ferries בילעט פּרייַז און עס זענען ניט פאַרבאָרגן עקסטראַז אָדער סאַפּרייזיז אַזאַ ווי צוגעגעבן ברענוואַרג סערטשאַרדזשיז אָדער בוקינג פעעס און מיר אויך מיר טאָן ניט באַשולדיקן איר עפּעס עקסטרע פֿאַר פּייינג פֿאַר דיין פּראָם בילעט מיט אַ וויזאַ עלעקטראָן קאָרט. די פּרייַז מיר ציטירן פֿאַר דיין אויסגעקליבן טראַנסעוראָפּאַ Ferries מאַשין אָדער פּאַסאַזשיר פּראָם בילעט, אַנבאָרד אַקקאָממאָדאַטיאָן און פאָרמיטל טיפּ איז אַלע איר וועט באַצאָלן פֿאַר דיין פּראָם בילעט, און אַז ס אַ צוזאָג!
אין די אַנלייקלי געשעעניש איר געפֿינען די זעלבע אַלע ינקלוסיוו טראַנסעוראָפּאַ Ferries בילעט טשיפּער אין דער בראשור פון קיין אנדערע רייַזע אָפּעראַטאָר מיר צוזאָג אַז מיר וועלן טאָן אונדזער בעסטער צו שלאָגן אַז פּרייַז אָדער פאָרשלאָגן איר די ברירה פון ריקוועסטינג אַ צוריקצאָל. צו בוך טראַנסעוראָפּאַ Ferries טיקיץ ביטע
. דריק דא
גרופּע, שולע & סאציאל קלוב טראַנסעוראָפּאַ Ferries טיקקעט רעסערוואַטיאָנס
דיסקאָונטעד גרופּע רייזע מיט טראַנסעוראָפּאַ Ferries - Ferryto.com פאָרשלאָגן אַ דעדאַקייטאַד פּערזענלעך און אַפפאָרדאַבלע טראַנסעוראָפּאַ Ferries גרופּע און קאָוטש פּאַרטיי פּראָם פּאַסאַזשיר רעזערוואַציע דינסט קרבן איר די לאָואַסט פאַראַנען פּראָם רייץ.
אונדזער מומכע טראַנסעוראָפּאַ Ferries גרופּע אַרומפאָרן קאָלעקטיוו וועלן זיכער דער בעסטער האַנדלען פֿאַר איר און אייער פּאַסאַנדזשערז. דער בלויז פאָדערונג צו באַגרענעצן פֿאַר דיסקאָונטעד גרופּע אַרומפאָרן פּראָם רייץ איז אַז דיין פּאַרטיי זאָל זייַן בייַ מינדסטער צען מענטשן און אַרומפאָרן אין די זעלבע צייַט. פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע וועגן גרופּע אַרומפאָרן אויף טראַנסעוראָפּאַ Ferries ביטע
. דריק דא
טראַנסעוראָפּאַ Ferries Commercial וועהיקלעס & Freight
פּראָם לאָגיסטיקס פאָרשלאָגן אַ פּערזענלעך און אַפפאָרדאַבלע טראַנסעוראָפּאַ Ferries FREIGHT און לאַסט Ferries רעזערוואַציע דינסט צו און פון די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע.
אין דערצו צו קרבן פּרעפערענטיאַל רייץ צו געשעפט אָפּערייטערז און כאָלערז Ferry לאָגיסטיקס איז איצט אויך קענען צו פאָרשלאָגן דיסקאָונטעד פּראָם FREIGHT רייץ צו פּריוואַט קאַסטאַמערז אַזאַ ווי יענע וואַנינג צו נעמען דורכפאָר וואַנס אויף קיין פון די טראַנסעוראָפּאַ Ferries רוץ סערוויסט. פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע און אַ רעגע אָנליין ציטירן פֿאַר דיין געשעפט פאָרמיטל פּראָם אַריבער ביטע
. דריק דא
קונה קער, טעלעסאַלעס & קאָנטאַקט אונדז
אין ferryto.com איר זענען ביכולת צו קריגן לעבן טראַנסעוראָפּאַ Ferries בילעט פּרייסיז, טשעק אַוויילאַבילאַטי, קוק Ferries טיימטייבאַלז און בוך טראַנסעוראָפּאַ Ferries מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם טיקיץ אין אונדזער לאָואַסט פאַראַנען בילעט פּרייַז.
Ferryto.com איז טייל פון די וועלט 'ס גרעסטער אָנליין פּראָם בילעט פאַרשפּרייטונג נעץ פּראַוויידינג די פיייקייַט צו בוך איבער קסנומקס הויפּט European פּראָם אָפּערייטערז כולל מיט טראַנסעוראָפּאַ Ferries צו איבער קסנומקס פּראָם רוץ איבער די וק, France, ספּאַין, ירעלאַנד, האָלאַנד, מזרח אייראָפּע, די מעדיטערראַנעאַן, די באַלטיק און צפֿון Africa.
פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע, ענטפֿערס צו אָפט געשטעלטע פֿראגן אָדער צו קאָנטאַקט אונדז גלייַך ביטע
. דריק דא
קלייַבן טראַנסעוראָפּאַ Ferries Ferries פֿאַר די טשיפּאַסט פּראָם בילעט פּרייסיז צו און פון די פּאָרץ פון Ramsgate אין קענט צו Ostend אין בעלגיע.


text:
אברהם יהושע העשיל (אפטא)
- דער ארטיקל דיסקוטירט דעם אפטער רב, דער אוהב ישראל. אויב איר זוכט אנדערע מיט דעם נאמען, זעט אברהם יהושע העשל (באדייטן).
רבי אברהם יהושע העשיל (ה'תקט"ו - ה' ניסן ה'תקפ"ה), רב אין אפטא, באקאנט אלס דער אוהב ישראל און דער אפטער רב.
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי אברהם יהושע העשיל איז געבוירן אין זשמיגראד אין יאר ה'תקט"ו,[1] צו זיין פאטער הרב שמואל פון זשמיגראד, זון פון ר' אריה לייב, רב אין ניישטאט. ער האט געשטאמט פון רבי העשיל פון קראקא, פונעם ט"ז, פון מהר"ם לובלין, פון מהר"ם פאדוואה און נאך גרויסע פערזענליכקייטן.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
און זיין יוגנט ווען רבי אברהם יהושע איז געווען רב אין קאלבאסאוו, איז ער געווען ביים מעזריטשער מגיד, נאכהער האט אים דער בערדיטשעווער רבי און רבי משה לייב סאסאווער, צוגעצויגן קיין ליזשענסק. ער געווען א תלמיד פון זלאטשאווער מגיד און פון רבי אלימלך פון ליזשענסק.
רבי אברהם יהושע איז געווארן רב אין קאלבאסאוו אומגעפער אין יאר ה'תקמ"ח ער האט זיך דארט שטארק אפגעליטן ביז אין ענדע אומגעפער אין יאר ה'תק"ס האט ער געמוזט פארלאזן די שטאט און ער איז געווארן רב אין אפטא. אין יאר ה'תקס"ח האט מען אים אויפגענומען רב אין יאס, דארט האט ער עס אויך נישט געהאט לייכט, און אין יאר ה'תקע"ג האט ער געמוזט אנטלויפן און ער אריבער קיין מעזשביזש. אוועק פארנדיג פון אפטא האט ער זיי צוגעזאגט ער וועט זיך שטענדיג רופן אפטער רב.
זיינע תורות זענען געדרוקט אין דעם ספר "אוהב ישראל" (תרכ"ג) און אין "תורת אמת".
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי אברהם יהושע העשיל איז נפטר געווארן ה' ניסן ה'תקפ"ה, און ליגט אין מעזשביזש אין אוהל פון בעש"ט.
פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי אברהם יהושע העשיל האט געהייראט מרת חיה שרהא טאכטער פון הרב יעקב פון טורטשין.[2] [3]זייערע קינדער:
- מרת יוכבד, די ווייב בזיווג ראשון פון הרב קלמן טירער א זון פון דעם באר מים חיים, בזיווג שני די ווייב פון הרב דן יונגערלייב ( - כ"ה ניסן ה'תקצ"ח), א זון פון הרב יצחק פון ראדוויל.
- מרת דינה, די ווייב פון הרב ישראל פון ליטשינעץ.
- מרת רחל, די ווייב פון הרב מרדכי אורנשטיין.
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- תורת אמת
- אוהב ישראל
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר


text:
די פאָלקס טאָמבאַנק-סטרייק Graffiti שטריך אַז געניצט צו לאָזן דיין צייכן אויף די מאַפּס, דיסטראַקט קעגנערס, און א מאל פאַרווייַלן זיי, האט שוין געבראכט צוריק דורך וואַלוו פֿאַר קאָונטער-סטרייק: גלאבאלע Offensive. און בשעת אין פרייַערדיק יטעראַטיאָנס פון די שפּיל די שטריך איז בנימצא פֿאַר פּאָטער און קען זיין קאַסטאַמייזד, די נייַ ספּרייז האָבן אַ ביסל גיידליינז. זיי ניטאָ בנימצא פֿאַר פאַרקויף איצט אויף OPSkins.com
אין פֿריִערדיקע קאָונטער-סטרייק ינסטאָלמאַנץ, די שפּילער האט צוטריט צו אַ אַנלימאַטאַד נומער פון טשאַרדזשיז - איצט זיי קענען נאָר האָבן 50. נאָך די טשאַרדזשיז זענען קאַנסומד, די שפּילער וועלן האָבן צו קריגן נייַ אָנעס, זייַן עס אין די פאָרעם פון אַ וויקלי אין-שפּיל פאַלן דורך ראַנגקינג אַרויף, דורך Graffiti באָקסעס אַז קענען זיין קונה, אָדער דורך פּערטשאַסינג אַ יחיד Graffiti פון אָפּסקינס אָדער דורך דער פּאַרע מאַרקעט.
פאַרגאַנגענהייַט ווערסיעס פון קאָונטער-סטרייק ערלויבט איר צו שאַפֿן מנהג Graffiti מיט קיין בילד איר געוואלט פון די וועב (זיי קען אַפֿילו זייַן ר-רייטאַד בילדער) דורך געגאנגען צו אַ טעקע אין די שפּיל ס טעקעס און פּאַסטינג עס עס. איר קען לייגן אַנאַמיישאַן צו די Graffiti דורך ניצן אַ גיף טעקע ווי דער מקור בילד און אויב די סערווירער מאָדעראַטאָר אָדער די שפּילער האט נישט וועלן צו זען זיי, זיי קען קער אַוועק די שטריך און נאָך קענען צו שפּילן.
איצט, עס זענען צוויי טייפּס פון Graffiti פּאַטערנז בנימצא: מאַנאַקראָום און מאַלטי-בונט. דער ערשטער איר קענען קריגן ווי אַ ריי אַרויף קאַפּ און די יענער קענען זיין קונה דורך די קויפן פון אַ Graffiti קעסטל. טייל פון די פאַרדינסט פון די Graffiti קעסטל סאַלעס וועט גיין צו די קהל פון קינסטלער הינטער די פּאַטערנז, וואָס מיטל אַז זיי קענען פאָרזעצן צו פּראָדוצירן נייַ אַרבעט אין די צוקונפֿט. ביידע טייפּס פון פּאַטערנז קענען אויך זיין טריידיד און סאָלד אויף אָפּסקינס אָדער די פּאַרע מאַרקעט.
די Graffiti דיזיינז זענען מערסטנס באזירט אויף ביז אַהער יגזיסטינג סטיקער דיזיינז, אַזוי מיר געקענט יבערנעמען אַז אין דער צוקונפֿט וואַלוו זאל זעמל אויס ספּעציעל אויסגאבע טורנאַמאַנט Graffiti. ינטערעסטינגלי גענוג, איינער פון די פאַקטיש Graffiti פּאַטערנז פֿעיִקייטן די קאָנטראָווערסיאַל האָוולינג דאָן פּלאַן וואָס האט צו זייַן געביטן אין די פאַרגאַנגענהייַט רעכט צו קאַפּירייט ינפרינגעמענט; עס זאל נאָר קער אויס צו זיין איינער פון די מער טייַער ספּרייז אויף די מאַרק אין די צוקונפֿט.
טשראָמע_2016-10-07_12-40-24
בילד העפלעכקייַט פון וואַלוו
תקליטור קענען יקוויפּ ווי פילע פּאַטערנז ווי זיי ווינטשן און זיי קענען באַשטימען זיי אין-שפּיל אַזוי ווי צו צולייגן אַ אַנדערש מוסטער אין יעדער שפּריץ, כאָטש זיי זענען בלויז קענען צו שפּריץ אַמאָל יעדער קייַלעכיק אָדער יעדער 45 סעקונדעס (וועלכער קומט Faster) און די Graffiti וועט לעצטע זיבן מינוט אויף די געווענדט ייבערפלאַך ביז עס פאַדעס אַוועק. לויט צו וואַלוו: "תקליטור קענען צולייגן Graffiti אַמאָל פּער קייַלעכיק, אָדער יעדער 45 סעקונדעס, וועלכער איז קירצער. געטינג אַ טויטן אין אַ קייַלעכיק-באזירט שפּיל מאָדע וועט לאָזן די שפּילער צו צולייגן מער Graffiti. "
סורפאַסעס אויף די מאַפּס ווו די Graffiti קענען זיין געווענדט וועט אַרויסווייַזן אַ פאָרויסיקע ווייַזונג פון די Graffiti ווען די שפּילער טרייז צו שפּריץ אויף זיי. אויב די ייבערפלאַך טוט נישט ווייַזן אַ פאָרויסיקע ווייַזונג דעמאָלט די שפּילער וועלן נישט זייַן ביכולת צו Graffiti איבער עס.


text:
ראיאטן
א ראיאט איז אן אויפגעברויזטע מאסן וועלכע ווערן צעווילדעוועט און טוען אומלעגאלע אקציעס אלס א רעאקציע צו זייער אויפברויז. ראיאטן באשטייען פון ציוויליזירטע און אומציוויליזירטע מענטשן וועלכע פארמירן אינאיינעם א מאב און טוען זאכן וואס קיינער פון זיי וואלט נישט געטאן אליינס נאר וויבאלד עס איז א מאב פון מענטשן אינאיינעם בלייבן זייערע אקציעס פארדעקט און זיי ערלויבן זיך אסאך.
ראיאטן האבן אין די פארגאנגנהייט פאסירט צוליב פארשידענע סארט אויפברויזן און פארכט. אבער אלס א כלל קען ראיאטן באצייכנט ווערן אלס א פייער וועלכע קען נאר אנגעצינדן ווערן אויב עס זענען פאראן די צוויי עלעמענטן: ברענשטאף און דער פונק.
די ברענשטאף פון א ראיאט בויט זיך נישט אויף פון איין מינוט אויפ'ן צווייטן. עס געדויערט יארן ווילאנג עס ווערט געשאפן א געוויסע אויפברויז וועלכע ווערט באצייכנט דורך א געוויסע מאסן אלס אומגערעכט און יעדעס מאל די שולד ווערט אויפגעוויזן פארמערט זיך די ברענשטאף. ספעציעל פארשפרייט זיך די רוגזה ווען די אנדערע צד קען נישט לעזן די סיטואציע, דעמאלט פעלט שוין נאר אויס א פונק און די עס פלאמט אויף. אין טייל פעלער איז דער פונק נאר געווען א קלאנג וועלכע האט זיך שפעטער ארויסגעשטעלט צו זיין פאלש אבער דאס האט נאך נישט צוריקגעהאלטן די אויפגעברויזטע מאסן פון זייערע אקציעס ווייל דער פייער האט שוין געברענט און דעמאלט איז שוין צו שפעט.
אויסער אויפברויז ראיאטן איז פאראן ראיאטן וועלכע פלאמן אויף פון איבערראשונג. אזא ביישפיל האט זיך אפגעשפילט אין באסטאן ווען די ארטיגע רעד סאקס האבן געווינען א בעיסבאל פארמעסט וועלכע זיי האבן נישט באוויזן צו געווינען צענדליגער יארן. די איבערראשונג און פרייד איז געווען אזוי גרויס אז די מאסן איז געווארן אנגעטרינקן און האבן טריאומפירט אין די גאסן פון וועלכע'ס לופט עטליכע יונגן זענען געווארן אנגעצינדן און האבן געמיינט אז מען קען יעצט טאן וואס די הארץ באגערט.


text:
ארקילאוס
קעניגן און געוועלטיגער מבית הורדוס
ארכילאוס איז געווען דער נאכפאלגער פון הורדוס. זיין מוטער איז געווען איינע פון די פרויען פו הורדוס, די שומרוני'שע מלתקי.
ווען זיין פאטער הורוס איז קראנק געווארן האט ער געהייסן הרג'נען זיין ערלטערע זון אנטיפאטער ווייל ער האט אים פאררעכנט אלס א מורד במלכות, דערנאך האט ער געלאזט רופן זיין פארטרויאונגס מאן און באדינער תלמי און אים געגעבן זיין קענעגליכער רינגל און זיגעל און אים געהייסן אויסרופן זיין זון ארקילאוס אלס קעניג נאך זיין טויט און אים אהין געבן דאס קעניגליכע רינגל.
תלמי האט אויסגעפאלגט די באפעל. נאך דעם וואס ארקילאוס האט האט באזעצט זיין פאטער'ס טראן, האט ער געליטען גאר שווערע רדיפות פון זיין פאטערס פיינט, וועלעכע האבן זיך אויף אים געשטארקט און פארטריבן פון ירושלים. איז ער געפארן קיין רוים צום קיסר, צו באשטעטיגן זיין פאטערס צוואה, און בעטן הילף און סאלדאטן ער זאל קענען צוריק איין נעמען ירושלים.
ארקילאוס געווען פונקט אזא מערדער און טיראן ווי זיין פאטער הורדוס. ער האט אויסגע'שחט'ן טויזענער פון די פרושים וועלכע האבן אים געהאסט.


text:
מנחם נחום טווערסקי
רבי מנחם נחום טשערנאבלער (ה'ת"ץ - י"א חשוון ה'תקנ"ח) איז געווען דער גרינדער פון טשערנאבילער חסידות. ער איז באקאנט אויפן נאמען פון זיין ספר מאור עינים, וואס איז איינע פון די גרונד ספרים פון חסידות.
אפשטאם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי נחום איז געבוירן געווארן אין דער שטאט גאַרינסק, וואהלין גובערניע, אין יאר ה'ת"ץ, צו זיין פאטער הרב צבי, א זון פון רבי נחום גאון, באקאנט אלס רבי אדם בעל שם.
- זיין זיידע רבי נחום גאון האט געהאט אויסער רבי צבי נאך צוויי זין:
- הרב אריה לייב אסטערזעצער, ער האט געלערנט מיט דעם בעל שם טוב די כתבים וואס זיין פאטער האט אים געהייסן איבערגעגעבן פאר דעם בעש"ט.
- הרב נחום שאסטאק, ער איז געבוירן נאך זיין פאטער'ס פטירה.
רבי נחום איז נאך געווען א קינד ווען זיין פאטער איז נפטר געווארן, און זיין פעטער האט אים אויפגעצויגן.
רבנות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען רבי נחום איז געווען א יונגערמאן האט דער בעל שם טוב אים צוגעצויגן צו חסידות און איז געווארן זיינס א תלמיד מובהק. נאך דער פטירה פון בעש"ט איז רבי נחום געווארן פון די גרויסע תלמידים פון מעזריטשער מגיד.
נאך ביים לעבן פון זיין רבי'ן האט שוין רבי נחום אנגעהויבן ארום צופארן אין די שטעטלעך אין וואהלין, צו דערנענטערן יידישע הערצער צום אייברשטען. נאך זיין רבי'נס פטירה האט רבי נחום אנגעהויבן פירן זיין אייגענעם הויף, פון אנפאנג איז ער געווען אין פראהאביטש, און שפעטער אין טשערנאביל. אסאך פון די צדיקים פון זיין צייט פלעגן פארן זיך פראווען ביי אים. זיין אייניקל הרב יעקב ישראל טווערסקי פון טשערקאס שרייבט, "ביים זיידן רבי נחום איז געווען איין אויבן-אן מיט ווייסע זשיפעצעס".
ביי חסידים פלעגט מען דערציילן, אז דער מאור עינים האט ערקלערט, אז ווען ער האט געזאגט דברי תורה איז עס געווען אין א שטייגער (בחינה) פון "שכינה מדברת מתוך גרונו". דער ספר מאור עינים, אינאיינעם מיט די ספרים תולדות יעקב יוסף פון רבי יעקב יוסף פון פולנאה און ספר התניא פון רבי שניאור זלמן מלאדי, זענען געווען ספעציעל באליבט ביי חסידים אלץ א "כלי ראשון" פון תורת החסידות, זייענדיג פון די ערשטע געדריקטע ספרים פון די תלמידי בעש"ט.
הסתלקות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי נחום איז נפטר געווארן י"א חשוון ה'תקנ"ח, און ליגט אין טשערנאביל.
זיין פאמיליע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רבי נחום האט געהייראט מרת שרה אן אייניקל פון הרב יצחק שפירא, רב אין לובלין, א זון פון הרב נתן נטע שפירא, רב אין האראדנע "דער מבוא השערים". זייערע קינדער:
- הרב מרדכי טווערסקי (ה'תק"ל - כ' אייר ה'תקצ"ז), באקאנט אלס רבי מאטעלע טשערנאבילער.
- הרב משה טווערסקי
- מרת מלכה, די ווייב פון הרב אברהם, מגיד פון קאריסטשאוו. זייערע קינדער:
זיינע ספרים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- מאור עינים
- ישמח לב
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- מאורי אור
- אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר
- ספר היחס מטשרנוביל, אהרן דוד טווערסקי