text:
חיפה צענטראל באן סטאנציע
חיפה צענטראל אכט (העברעיִש: חיפה מרכז-השמונה) באן סטאנציע איז א ישראל באנען סטאנציע אויך דער הויפט באן ליניע, וואס באדינט די שטאט חיפה. די סטאנציע איז פלאצירט נאנט צום חיפה פארט.
נאך דער צווייטער לבנונישער מלחמה, האט ישראל באנען צוגעלייגט די נומער אכט, צוםעקזיסטירענדן נאמען, אין אנדענק פון אכט באן מעכאניקער, וואס זענען אומגעקומען, נאכן פאלן פון א קאטיושא, אויפן מעכאנישע ארט אין חיפה, נישט ווייט פון באן סטאנציע.
די סטאנציע איז געבויט דורך דעם בריטישן מאנדאט, און געעפנט געווארן צום באנוץ פארן פובליקום, אום יאר 1936. די סטאנציע און גערעלסן, זענען געבויט געווארן אויף א שטח, וואס איז געווארן אויסגעטריקנט פון ים, און געפונט אויף די הויפט שאסיי, וואס לויפט אריבער דעם אונטערשטן טייל פון שטאט, גערופן דרך העצמאות.
דריי צענטראלע אויטאבוס סטאנציעס, זענען אמאל געווען אין דער געגנט פון דער סטאנציע, דעריבער איז דער נאמען צענטראלע באן סטאנציע, היינט אבער ווערן די אנדערע באן סטאנציעס אין חיפה מער באנוצט דורך פאסאזשירן.
דריי ליניעס פון ישראל באנען באדינען די סטאנציע, נהריה, חיפה, בנימינה, תל אביב, מודיעין. נהריה, חיפה, בנימינה, תל אביב, לוד, באר שבע. און א לאקאלע באן וואס סערווירט די חיפה און קריות געגנט.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רוטעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
קאארדינאטן: 32°49′19.82″N 34°59′49.36″E / 32.8221722, 34.9970444


c: text/html

text:
ארנאלד שווארצענעגער
ארנאלד אלאיס שווארצנעגער (דייטשיש: Arnold Alois Schwarzenegger, געבוירן 30סטן יולי 1947) איז אן עסטרייכער-אמעריקאנער קערפער-בויער, אקטיאר און פאליטיקער. ער איז דער יעצטיגער און 38ער גובערנאטאר פון קאליפארניע.
ער איז אריינגעקומען אין אמט דורך א שטוינענדן צופאל, ווען דער דעמאלטסדיגער גאווערנאר גרעי דעיוויס האט אין א זינלאזן ריקאול וואל פארמעסט פארלוירן צום דעם דעמאלטדיגן באקאנטן אקטיאר, צוליב זיינע פולע לינקע אנשויאונגען וואס האבן אריינגעפירט די שטאט און א באנקראט סיסטעם כאטש עס וואוינט דארטן די רייכסטע אמעריקאנער.
וואס עס איז שרעקליך קאמיש אז שווארצענעגער האט נאר געוואונען א דאנק זיין שטארקן קאמפיין צו איבערדרייען די שטאט אויף רעכטס און אזוי איר ארויספירן פונעם פלאנטער אבער ווען עס איז געקומען צו די ערשטע רונדע וואלן האט ער זיך דערזעהן אז די וויילער ווילן באמת יא נאר לינקע אנשויאונגען, האט ער זיך איבערגעדרייט דאס היטל און דערקלערט אז מען קען אויך זיין א לינקער אפילו מען איז א רעפובליקאנער און אפילו א קאנסערוואטיווער, און ממילא האלט די שטאט דארטן ווי זי האט געהאלטן בעפאר איהם, הארט פארן דערקלערן טשעפטער 11 און ביים שוועל פון צוזאמען בראך, איי פארוואס האט מען איהם אויפגעטוישט מיט גרעי דעוויס, נו א קשיא אויף די קאליפארניער אקטיארן.
זיין שטוינענדער זיג ווערט צוגעשריבן צו זיין פאפולאריטעט אלס אן אקטיאר וואס ווי באקאנט איז קאליפארניע די הויפט שטאט פון אקטיארן, און ווי עס האט זיך טאקע שפעטער ארויסגעשטעלט אז וואס ער האט געוואלט טון אנדערש פון זיין פארגייער האט זיך נישט גוט אפגערופן און ער האט שטענדיג געמוזט פירן די זעלבע אגענדע, כאטש ווען ער איז געלאפן קעגן איהם האט ער קאמפיינט ארויסצוזען דעם שטאט פון באנקראט צושטאנד, און עס האט אויסגעזעהן אז צוליב דעם האט ער געוואונען דעם פארמעסט, האט אבער די פאר יאר אין אמט געוויזן אז דוקא דאס איז וואס די קאליפארניער איינוואוינער ווילן נישט, און זיי גלייכן איהם נאר צוליב זיין אקטיאר'שאפט וואס ברענגט איהם נאנטער צו די מענטשן.
ער איז אזא פאפולערער פיגור, אז די רעפובליקאנער האבן אים געגעבן גרויס כבוד און יאר 2004 ביי די רעפוליקאנער קאנווענשאן אין מאנהעטן, ניו יארק, אין דעם מעדיסאן סקווער גארדן זאל.
אבער ווי ערווענט זינט דאן האט ער כדאי צו געוואונען די קאליפארניער הערצער און וואלן זיך שארף געדרייט אויף לינקס אזוי אז די רעפובליקאנער וועלכע זייער עיקר באזע זענען די רעכטע עלעמענטן אידענטיפיצירן זיך שוין נישט אזוי שטארק מיט אים אויס מורא פאר א צוריק קלאנג פון דער רעכטער זייט, כאטש אין קאליפארניע, און אזוי אויך איבער גאנץ אמעריקע איז ער נאך זייער שטארק פאפולער.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1872
1872 איז דאס 72סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1872 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 26סטן מערץ - ערדציטערניש מיט שטארקייט 7.6 אין דער ריכטער סקאלע אין קאליפארניע הרגעט 27 מענטשן
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 9טן אפריל - לעאן בלום, פרעמיער מיניסטער פון פראנקרייך (געש' 1950)
- 18טן מיי - בערטראנד ראסל, בריטישער פילאסאף, געווינער פון נאבעל פריז פאר ליטעראטור (געש' 1970)
- 1טן יולי - לואי בלעריא, דער ערשטער מענטש וואס האט געפליט איבער דעם ענגלישן קאנאל (געש' 1936)
- 4טן יולי - דזשאן קעלווין קולידזש, דער 30סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1933)
- 16טן יולי - ראאלד אמונדסען, אויספארשער וואס איז אנגעקומען צום דרום פאלוס (געש' 1928)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 2טן אפריל - סאמועל מארס, ערפינדער פון מארס קאד (געב' 1791)


text:
הונט
א הונט איז א הויזליכע ליבלעכע חיה.
א סך מענטשן האדעווען הינט אין דער היים צוליב טיינער פון די מערערע סיבות: פון ליבשאפט, אדער ווי שומרים צו היטן זייער פארמעגן.
הינט זענען באשאנקען מיט א שארפן שמעק-חוש; דערפאר נוצט מען זיי אויך אין מלחמות - אדער פאליציי צו טרעפן דראגס און אנדערע פארבאטענע זאכן.
זיי האבן ליעב צו לעקן און קומען נאנט צו מענטשן.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין גמרא זעהט מען אז עס איז נישט גלייך צו האבן א "שלעכטער" הונט, ווי דער גמרא זאגט ארור מגדל כלב רע בתוך ביתו, מען זאל נישט אויפצועהן א שלעכטער הונט, ספעציעל איז שטייט אין דער גמרא אז עס שאדט פאר א פרוי וואס איז טראגעדיג, זי קען פארליכן אין מפיל זיין איהר קינד פון שרעק ווי דער גמרא פארציילט שיקלא טיבותא וכו'. אבער סתם אזוי צו האבן א הונט ביי זיך אין שטוב, מעג מען על פי הלכה. און כאטש דער רמב"ם שרייבט (הל' נזקי ממון פ"ה ה"ט) "ארור מגדל כלבים וחזירים מפני שהזיקן מרובה ומצוי, דאך האלט דער רמב"ם אז מען מעג האבן א הונט וואס איז געלערנט צו זיין זיין צווישען מענטשן, ווייל מען האט פון איהם א שטארקע תועלת. אויך דער גאון רבי יעקב עמדין שרייבט אז לויטן רמב"ם מעג מען האבן א הונט וואס איז צוגעבונדען ער זאל אכט געבן אויף די הויז. אין פאקט אבער האבן פרומע חרדיםא פאניק פון הונט ווייל זיי זענען נישט איינגעוואונט דערצו.
הונט אלס מעטאפאר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען מען וויל באליידיגן איינעם וואס פירט זיך אום אוממענטשליך, רופט מען אים "הונט" און פאר א פרוי "כלַבתא".


text:
קעטסקילס
די קעטסקילס איז א בערגיקע ראיאן אין צפון-מערב ניו יארק שטאַט וועלכע באשטייט פון זעקס קאונטיס. דער ראיאן פארמאגט באוואוינטע געגענטן דורכאויס דעם יאר אבער ווערט בעיקר פול אין די זומער מאנאטן דורך צענדליגער טויזנטער ניו יארקער איינוואוינער, אריינגערעכנט טויזנטער אידן פון אלע סארטן, וועלכע קומען דארט וויילן אין זומער הייזער אדער באנגעלאו קאלאניס.
אינהאַלט
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די בערג זענען באקאנט אלס די קעטסקיל בערג וועלכע געפינט זיך צפון-מערב פון ניו יארק סיטי און זיצט אוף די מערב ברעגעס פון דעם האדסאן טייך. כאטש די קעטסקילס ווערן אנגערופן מאונטענס זאגן אבער היסטאריקער אז דאס איז נישט קיין געאגראפישע נאטורליכע מאונטענס נאר איז א פארמאציע פון בערג וועלכע האט ארויסגעשפראצט נאכדעם וואס די געגענט איז נאטורליך געטוישט געווארן דורך עקסטרעמע וועטערס אין א משך פון טויזענטער יארן.
די קעטסקיל בערג איז א טייל פון א גרעסערער שטרעקע פון בערג וועלכע רופט זיך די אלעגהעני פלאטו און ציט זיך אריין אין די שטאטן פון פענסעלוועניע, ווירדזשיניע, און אהייא. די זעלבע בערג ציען זיך אויך אריין אין טענעסי און אין קענטאקי אבער דארט ווערט עס אנגערופן די קאמבערלענד פלאטו. די בערג וועלכע גייען אונטער די נאמען קעטסקילס זענען אלע בערג וועלכע געפינען זיך צווישן די פאלגענדע זעקס ניו יארק קאונטיס: אטסעגאו, דעלעוועיר, סאליוואן, גרין, סטשאהאריע, און אלסטער. אויף דרום, צפון, און מזרח זענען די בערג באהאפטן צו אנדערע בערג אבער אויף די מערב זייט איז עס א פלוצלינגדיגער העכערונג וועלכע הייבט זיך אן הארט נאך די האדסאן טייך און איז זייער שיין.
די קעטסקיל בערג זענען באוואוסט צו פארמאגן אסאך שטיינער. עס איז פאראן א ווערטל וועלכע זאגט: "אויב די ערד אונטער אייך פארמאגט צוויי שטיינער פאר יעדע שטויב געפינט איר זיך אין די קעטסקילס". כאטש די בערג זענען שטיינערדיג און ווערט נישט פאררעכענט אלס שיינע בערג קעגן אנדערע איז עס אבער אן אויפגעכאפטער אפרוה ארט פאר צענדליגער טויזענטער ניו יארקער איינוואוינער וויבאלד עס געפינט זיך נישט ווייט פון ניו יארק סיטי.
די קעטסקיל בערג זענען ווילדע וואס טייטש אז עס גייט הויך און נידעריג זייער פלוצלינג. אין סך הכל פארמאגט עס ארום 30 פונקטן וואו די הויכקיט דעגרייכט מער פון 3,500 פיס. דער העכסטער פונקט געפינט זיך אויפ'ן סלייד מאונטן אין אלסטער קאונטי וועלכע דעגרייכט א הויכקייט פון 4,180 פיס.
ארום זעכציג פראצענט פון די קעטסקילס איז היינט צו טאג די אייגנשאפט פון פריוואטע מענטשן און ווערט מער און מער. דאס איבעריגע באלאנגט צו די סטעיט און צוויי שטחים זענען פארזיכערט פון פריוואטע פארוואלטונג, זיי זענען די קעטסקיל סטעיט פארק און די קעטסקיל פארעסט פריזערוו. די קעטסקיל סטעיט פארק איז א שטח פון 700,000 אקער לאנד און גייט אריין אין די פיער קאונטיס: דעלוועיר, גרין, סאליוואן און אלסטער. די פארק פארמאגט אויך פיר פון ניו יארק סיטי'ס רעזערווארן און איז די אייגענטום פון די סיטי. די קעטסקיל פארעסט פריזערוו לויפט דורך כמעט אלע געגענטער און באשטייט פון וועלדער וועלכע איז באשיצט פון פריוואטע אקופאציע.
אויסער די קאונטיס וואו מענטשן וואוינען איבערן יאר איז די איבעריגע נאר א זומער רעזארט ארט פאר דייטשע, טשעכישע, און אידן וועלכע קומען ארויס דארט נאר אין די זומער מאנאטן זינט די 940' יארן. גאר אסאך פון די ערטער ווערן שוין היינט אויפגעהאלטן אויך דורך די ווינטער כדי צו ברענגן ביזנעס פאר סקיאינג און אנדערע שניי ספארטן וועלכע קומען דארט פאר דורכאויס די ווינטער.
אידן אין די קעטסקילס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אידן זענען די דריטע גרעסטע באזעצער אין די קעטסקילס דורכאויס דער זומער און זייער היסטאריע גייט צוריק 65 יאר. די אידן קומען אין די געגענטער וועלכע ווערט גערופן די בארשט בעלט וועלכע לויפט אריין אין די סאליווען און די אלסטער קאונטיס. די געגענטער זענען באוואוינט דורך אשכנז'ישע אידן, פון פרייע ביז היימישע, דורכאויס עטליכע מאנאטן אין דער זומער. די אידן וואוינען אין האטעלס און אין באנגעלאו קאלאניס אינאיינעם מיט צענדליגער זומער-קעמפס פאר די קינדער. די געגענט ווערט אויך אנגערופן די אידישע אלפס אדער סאלאמאן קאונטי דורך נישט אידישע באזוכער וועלכע קומען אהין דארט וויילן אין דער זומער.
די באוואוינטסטע אידישע רעזארט ערטער זענען: בריקמאנ'ס, בראונ'ס, די קאנקארד, גראסינגער'ס, קוטשער'ס, די ניוועיל, די פיינס, די ראליי (א יודישע האטעל פאר א גאנץ יאהר), און די ווינסדאר. די היימישע אידן זענען מיינסטענס צעשפרייט אין טיילן פון סאליווען און אלסטער קאונטיס אויף א שטח פון 25 ביי 15 מייל. רוב היימישע באנגעלאו קאלאניס און קעמפס געפינען זיך אין די געגענטער פון מאנטיסעלאו, סאוט פאלסבורג, ווייט לעיק, וואדבוירן, ליבערטי, וואודריטש, מאונטענדעיל, סוואן לעיק, גרינפיעלד פארק און נאך.
יודישע שטעטלעך א גאנץ יאהר אין די קעטסקילס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- די ישיבה גדולה זכרון משה געפונט זיך אין סאוט פאלסבורג, און ארום זיי געפונען זיך א גאנצע קהילה פון איבער הונדערט משפחות בני תורה וועלכע לערנען און ציהען חיונה פון די ישיבה.
- קרית וויזניץ אין קייאמישע לעיק פארמאגט א קנאפע זיבעציג משפחות, וועלכע טייל פון זיי ציהען חיונה פונעם ארטיגן וויזניצער ישיבה גדולה.
- רבי יצחק לעבאוויטש פארמאגט א שוהל און ישיבה אין וואודריטש.
עס זענען פארהאן פיער כשר'ע גראסעריס וועלכע זענען אפן א גאנץ יאהר. אזוי אויך איז דא א מילכיגע רעסטוראנט ביי די פיר-ווינקלען און א הארדווער סטאר אויף מעין סטריט אין סאוט פאלסבורג.
דער נאמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער נאמען קעטסקילס איז ערשט באקאנט געווארן אין דעם 19'טן יאר-הונדערט נאכדעם וואס עס האט געווינען איבער עטליכע אנדערע נעמען. צום ערשט האבן די פארמער וועלכע האבן דארט געוואוינט דאס גערופן די פלעביען און שפעטער האבן אסאך פארגעשלאגן מען זאל דאס רופן די בלויע מאונטענס אלס א דריטע קאליר פון די דערנעבנדיגע גרינע מאונטענס אין ווערמאנט און די ווייסע מאונטענס אין ניו העמפשיר.
עס זענען פארהאן פארשידענע טעאריעס נאך וואס עס הייסט די קעטסקילס. אט זענען עטליכע פון זיי:
1) צו ערשט האבן געוואוינט דארט די אינדיענס און דערנאך די האלאנדישע וועלכע האבן גערופן די אינדיען שיפן קעט קעסטיל.
2) דער נאמען איז אין עהרע פאר דזשעיקאב קעט וועלכע איז געווען א גרויסער ריעל עסטעיט מאגנאט אין די געגענט מיט 200 יאר צוריק.
3) א געוויסע שיף וועלכע האט זיך גערופן די קעט איז ארויפגעשווימען אויפ'ן אויבערפלאך נאכ'ן דערטרונקען ווערן הארט בעפאר דער נאמען איז אויסגעקליבן געווארן. לויט די האלענדישע שפראך קען דאס אויך מיינען א געוויסע טייל פון א שיף וועלכע מאכט די טעאריע אביסל שטערקער.
4) שפיל ערטער פון די האלענדער האבן זיך גערופן קעטסבען און דער נאמען איז געבויעט אויף יענע יסוד.
וויבאלד עס איז נישט קלאר פון וואו דער נאמען שטאמט איז פאראן עטליכע וועגן ווי אזוי מענטשן שרייבן דאס. נאך היינטיגע צייטן איז פאראן דריי ערליי וועגן ווי אזוי דאס ווערט אויסגעלייגט, זיי זענען: CATSKILL, CAATSKILL, און CAATERSKILL.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז נישט קלאר זינט ווען די אינדיענס האבן דארט געוואוינט. די האלענדער זענען דארט אנגעקומען אין יאר 609' ווען זי זענען מיטגעפארן מיט הענרי האדסאן צו באזוכן די געגענטער. יארן שפעטער האבן די בריטישע איינגענומען די גאנצע געגענט און אסאך מענטשן האבן זיך אהין געצויגן נאכדעם וואס עס איז געווען שמועות אז עס איז פאראן דארט אסאך גאלד, וועלכע איז קיינמאל נישט געטראפן געווארן.
אינעם 16'טן יאר-הונדערט האט אויסגעבראכן קריגערייען צווישן די איינוואוינער און נאך עטליכע יאר פון אמפערייען איז מען געקומען צו אן אפמאך וועלכע איז גערופן געווארן די הארדנבערג פאטענט. אבער דער אפמאך האט נישט אנגעהאלטן לאנג און עס זענען פארגעקומען אינערליכע קאנפליקטן פאר לאנגע יארן. אין יאר 770' ווען עס איז אנגעקומען די אמעריקאנער רעוואלוציע, און א קריג האט אויסגעבראכן צווישן די קאלאניסטן און די בריטישע ארמיי זענען די איינוואוינער פון די קעטסקילס געווען צעטיילט און האבן זיך געקריגט צווישן זיך. עווענטועל האבן די בריטישע אויפגעשטעלט א לאקאלע ארמיי פון יונגע איינוואוינער וועלכע האבן איינגענומען כמעט די גאנצע קעטסקילס און איז דאן געווארן אן אפיציעלער טייל פון די שטאט ניו יארק.
היסטארישע האטעלן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די קעטסקליס איז באוואוסט מיט אירע פיער סימבאלישע האטעלן וועלכע האבן סערווירט צענדליגער טויזנטער רייכע מענטשן וועלכע פלעגן ארויסקומען צו די קעטסקילס אין די זומערס פון 10 ביז 150 יאר צוריק. קיין איינע פון די האטעלן עקזיסטירן שוין מער נישט אבער זיי זענען פארבליבן א טייל פון די קעטסקילס היסטאריע. זיי זענען די קעטסקיל מאונטען הויז, דער גרענד האטעל, גראסינגער'ס האטעל, און האטעל קעטערסקיל.
די קעטסקיל מאונעטן הויז איז געווען די ערשטע האטעל אין די קעטסקילס וועלכע איז נאך געבויט געווארן אין יאר 823' און האט נישט געהאט קין איין קאקורענט ביז'ן יאר 880'. וויבאלד די האטעל האט זיך געפינען נעבן א רעילראוד האט זי געהאט א שטארקע הצלחה. אין די אנפאנג יארן פונעם צוואנציגסטן יאר-הונדערט האט מען באזייטיגט רוב רעילראודס ווייל עס איז געווען צו טייער צו אפערירן און צו ווייניג מענטשן האבן זיך באנוצט דערמיט. איינמאל די רעילראוד איז מער נישט געווען איז די האטעל צעפאלן און וויפיל מאל מען האט פרובירט דאס אויפצולעבן איז דאס נישט געגאנגען. אין די ענדע האט די סטעיט אוו ניו יארק דאס אפגעקויפט נאך די צווייטע וועלט מלחמה און וויבאלד די געביידע איז שוין געווען פארניכטעט פון שלעכטע וועטערס האט מען דאס פארברענט צו אש.
די גרענד האטעל איז געבויעט געווארן אין יאר 881' מיט 418 צימערן נישט ווייט פון די סלייד מאונטען אין מאנקע היל. די געבוי פון די האטעל איז געווען נאכגעמאכט די באקאנטע אריענטל האטעל אין קאני איילענד, ניו יארק, (שטייט שוין היינט אויך נישט). די האטעל איז געבליבן אין ביזנעס ביז'ן יאר 966' ווען די תקופה פון די רייכע האטעלן האט זיך געענדיגט.
די גראסינגער'ס האטעל איז געווען די גרעסטע האטעל אין די קעטסקילס וועלכע איז געפענט געווארן אין יאר 919'. די אידישע פאמיליע גראסינגער האט געליטן ביזנעס דורכפעלער און האבן באשלאסן צו בויען א כשר'ע האטעל פאר אידן. די ביזנעס האט געוואקסן שנעל און ביז'ן יאר 972' איז די האטעל באשטאנען פון פינעף-און-דרייסיג געביידעס איבער 1200 אקער לאנד און האט פארמאגט פער זומער 150,000 געסט. אלע עסן איז געווען כשר אבער אויך גוים פלעגן אהין קומען פאר די געשמאקע סערוויס. די האטעל האט אנגעהאלטן ביז'ן יאר 986'. אויפ'ן ארט איז היינט פארהאן גרויסע אידישע קאלאניס.
די קעטערסקיל האטעל איז געווען גאר א רייכע האטעל וועלכע איז געשטאנען צווישן די יאר'ן 881' ביז 924'. נאר גאר רייכע מענטשן האבן זיך געקענט ערלויבן צו דינגען דארט א צימער און ווען די רייכע האבן אנגעהויבן פארלאזן די קעטסקילס איז די האטעל אונטערגעגאנגען.
אטראקציע ערטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די קעטסקילס איז באוואוסט מיט אירע אינטערעסאנטע מוזעאומ'ס וועלכע זענען צעשפרייט אין אלע ווינקלען און ברענגען צענדליגער טויזענטער באזוכער פער יאר. באקאנט איז די רעילוועי מוזעאום אין פאנעיסיע וועלכע אנדעקט די היסטאריע פון די רעילוועי סיסטעמען וועלכע זענען געווען אין די קעטסקיל בערג יארן פריער. אין מט. פלעסענט איז פאראן א רעילראוד רייד וועלכע טראגט מיילן אין די קעטסקילס צייגנדיג די קעטסקילס היינטיגע לעבן און אמאליגע צייטן. די שטאט קינגסטאן פארמאגט אויך א מוזעאום פון איר היסטאריע וועלכע איז זייער אינטערעסאנט פאר די וואס זענען אינטערעסירט אין די היסטאריע פון די קעטסקילס.
אין די שטעטל סאגערטיס איז פאראן א העכסט אינטערעסאנטער אויסשטעלונג וועלכע רופט זיך "אפוס 40". דארט זענען אויפגעשטעלט פארשידענע קונצליכע ווערק וועלכע איז געמאכט געווארן דורך אן איינצעלענעם מענטש. די וואס פארשטייען צו ארכיטעקטור דארף דאס זיין גאר אינטערעסאנט.
קעטסקיל געים פארעם נעבן די טרואוועי ביי עקזיט 20 איז אן אינטערעסאנטער פארק פאר קינדער מיט איבער 2,000 חיות, בהמות, און עופות, צעטיילט צו 150 מינים. די פארק איז שוין אפען זינט 933' און מיליאנען מענטשן האבן שוין באזוכט דארט איבער די יארן.
זום פלום איז די גרעסטע וואסער פארק אין די קעטסקליס מיט אסאך שפילערייען פאר יעדן עלטער. עס געפינט זיך ביי אויסגאנג 21 נישט ווייט פון דורהאם. נאך אן אינטערעסאנטע פלאץ איז די הענדפארד מיל וועלכע אנטהאלט א פארצייטישע מיל וועלכע ארבעט נאך. דאס פלאץ געפינט זיך אין דעלוועיר קאונטי.
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- פארשידענע וועגן צו און פון די קעטסקילס. היידפארק


text:
פריקווענט פלייער פראגראם
שטענדיגר פליער פראגראם איז א מיטגלידער פראגראם פאר לופטליניע רייזענדע מיט וועלכע זיי קלויבן פונקטן און קענען דאס שפעטער איינטוישן פאר אומזיסטיגע לופטליניע בילעטן אדער אנדערע ווערטפולע זאכן.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע לופטליניע צו מאכן אזא פראגראם איז געווען אמעריקאנער ערליינס אין 981'. דער פראגראם האט זיך גערופן עי-עי-עדווענטעדזש און האט רעקארדירט יעדן פאסאזשיר וויפיל מייל ער איז געפארן און פאר יעדע מייל האט מען באקומען איין פונקט וועלכע די עירליין האט גערופן א מייל. אויב האט מען געהאט א געוויסע צאל מיילן האט מען געקענט באקומען א פרייע טיקעט אויף דער לופטליניע.
די פירמע האט מיט דעם געוואלט ברענגען נייע קאסטומערס און נאך וויכטיגער אנהאלטן אלטע קאסטומערס און מיט דעם פראגראם האט עס גוט געארבעט ווייל מענטשן זענען צוריק געקומען נאכאמאל און נאכאמאל צו זאמלן מיילן. דער פראגראם איז געווען דערפאלגרייך פון דעם ערשטן מינוט אן און די פירמע האט דאס פארבעסערט עטליכע יאר שפעטער דורך ארייננעמען די אויטא דינגען פירמע הערץ און די הייאט האטעל קייט וואו מען האט אויך געקענט זאמלן מיילן צו קענען פארן מיט אמעריקן. יונייטעד ערליינס האט נאכגעפאלגט די צווייטע מיט איר מיילעדזש פלוס פראגראם און האט געגעבן 5,000 מייל פאר יעדן וואס האט זיך איינגעשריבן אין איר פראגראם. ווי נאר יונייטעד האט דאס שוין אויך געהאט האט שוין יעדער נאכגעמאכט די זעלבע.
עס האט זיך אנגעהויבן א גרויסע קאנקורענט וועמענ'ס פראגראם איז דאס בעסטע און יעדע פירמע האט זיך גענומען אן אנדערע האטעל קייט אלס א שותף. אבער מיט דער צייט זענען די האטעלן קלוגער געווארן און האבן זיך געגרינדעט זייערע אייגענע פראגראמען אין וועלכע מען האט געזאמעלט פונקטן יעדעס מאל מען האט גענעכטיגט ביי זיי און מען האט באקומען אומזיסטיגע נעכט אין די האטעל אלס קאמפענסאציע. טייל האטעלן זענען נאך אלץ פארבליבן שותפים מיט די ערליינס ווייל דאס ברענגט זיי נאכמער ביזנעס. נאך די האטעלן זענען די אויטא רענטל פירמעס אריין אין די שטענדיגר פליער פראגראם ביזנעס, רוב אלס שותפים מיט גרויסע עירליינס. מיט דער צייט איז עס געווארן א טייל פון ביזנעס און אן דעם האט מען נישט געקענט קאנקורירן. די פירמע הוירץ האט איינמאל פרובירט אויפגעבן דעם פראגראם צוליב הויכע קאסטן וועלכע זי האט געברויכט צאלן די עירליינס. אבער די פירמעס האט דאס באלד געשפירט און האט שנעל דאס צוריק גענומען. היינט האט הוירץ א שותפות אין 20 ערליי פריקווענט פלייער פראגראמען. די לעצטע צו מאכן די סארט פראגראמען זענען געווען די בענזין סטאנציעס אבער רוב פון זיי האבן זיך זייערע אייגענע פראגראמען און גיבן אמזיסטיגע סערוויס אלס קאמפענסאציע. אינטערנאציאנאלע עירליין פירמעס האבן אין ערשט נישט געוואלט הערן פון דעם פראגראם און האבן דאס גאר קריטיקירט אלס א א זאך וועלכע מאכט ביליגער די פירמע'ס ביזנעס אויסקוק. מיט דער צייט האבן אבער אמעריקאנער עירליינס אנגעהויבן אריינכאפן אסאך נייע קאסטומערס אויף אירע פלייטס ארום די וועלט און די אינטערנאציאנאלע עירליינס זענען געווען געצווינגן נאכצוטאן דאס זעלבע און איינע נאך די אנדערע האבן זיי אנגעהויבן פארשידענע סארט פריקווענט פלייער פראגראמען. היינט איז פריקווענט פלייער א טייל פון וואס קאסטומערס זוכן ווען זיי טראכטן פון אן עירליין. יעדער וויל א גוטע לופטליניע מיט ביליגע פרייזן, גוטע סערוויס, זיכערהייט, און א פריקווענט פלייער פראגראם.
די יסודות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זייער פשוט, יעדע עירליין וויל אנטוויקלן קונדן וועלכע זאלן בלייבן מיט זיי אויף שטענדיג און דער פריקווענט פלייער פראגראם טוט די דזשאב. יעדער וואס הייבט אן מיט איין פראגראם וויל בלייבן דערין כדי צו קענען זאמלן גענוג פונקטן און באקומען אומזיסטיגע טיקעטס. עס קאסט פאר די פירמע די אלע קאמפענסאציעס אבער עס לוינט זיך זיי ווייל זיי פארדינען אז זיי האבן מער קאסטומערס. טייל פירמעס האבן אויך עליטע פראגראמען פאר די ביזנעס פאסאזשירן וועלכע פארן אפט מיט זיי און באטרעפן דאס גרעסטע טייל פון זייער ביזנעס. עס זענען פאראן קאטעגאריעס ווי זילבער, גאלד, און פלעטניום, און די קאמפענסאציע זענען גרעסער וויבאלד די סארט טיקעטס קאסטן מער און די עירליינס פארדינען פיל מער פון זיי. די פראגראמען האבן זיך היינט פארשפרייט פיל ווייטער ווי די עירליינס. מיט געוויסע פראגראמען קען מען זאמלען פונקטן דורך נוצן א געוויסע קרעדיט קארד, לאנג דיסטענס פירמעס, מארטגעדזשעס, סטאק טרעידס, און שאפינג צענטער קייטן. מען זאמעלט פונקטן איבעראל און ווען מען האט א באשטימטע צאל קען מען באקומען אומזיסטיגע טיקעטס. טייל עירליינס האבן מיט די יארן געמאכט אלייענץ פראגראמען מיט וועלכע מענטשן קענען זאמלן פונקטן דורך צוויי אדער מערערע עירליינס און אויך קאמפענסאציע קען מען באקומען אויף אלע פון די עירליינס. טייל מאל זענען די אלייענץ נעטווארק גענוג גרויס און מען קען שאפן פונקטן זייער שנעל. ספעציעל מענטשן וואס האבן קרעדיט קארטלעך וועלכע גיבן פונטקן קענען זאמלן זייער שנעל וויבאלד פאר יעדע דאלאר וואס זיי נוצן די קרעדיט קארד באקומען זיי איין פונקט אדער איין מייל און דאס גייט זייער שנעל. מענטשן נוצן דאס אפילו פאר ביזנעס וואו מען שפענדט גאר אסאך געלט און זיי באקומען פונטקן און האבן אסאך אומזיסטיגע טיקעטס. די פונקטן זאמלן זיך אין אן אקאונט גענוי וואו געלט אין א באנק אקאונט מיט'ן אויסנאם אז מען באקומט נישט קיין אינטערעסט דערויף. רוב פירמעס לאזן האלטן די פונקטן ווילאנג מען וויל און טייל גיבן יא דאטומען ביז ווען דאס איז גילטיג און אויב האט מען נישט גענומען קיין קאמפענסאציע איז פארפאלן. אין די גרעסערע פראגראמען קען מען האלטן די פונקטן יארן לאנג אזוי לאנג ווי מען מאכט עפעס אקטיוויטעטן אין די אקאונט איינמאל אין דריי יאר. וויבאלד די פונקטן זענען נישט קיין געלט קען איר ווערט שטייגן און פאלן לויט די פאליסיס וואס די פירמע מאכט. די פירמע קען נישט צונעמען די פונקטן אבער זי קען איין טאג טוישן די פאליסי אז פון היינט און ווייטער דארף מען האבן מער פונקטן צו באקומען א פרייע טיקעט וואס מאכט די פונקטן ווייניגער ווערט און דאס זעלבע פארקערט.
קלויבן א פראגראם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן פארשידענע שטענדיגר פליער פראגראמען און מען דארף טראכטן בעפאר מען הייבט אן צו נוצן איינע פון זיי וויבאלד געווענליך בלייבט מען מיט די זעלבע פראגראם פאר א לאנגע צייט וואס מיינט אז מען וועט פארן מיט די זעלבע עירליין כדי צו באקומען די פונקטן אינעם זעלבן פראגראם. אמאל האט מען ערשט געברויכט פארן מיט אן עירליין און מען האט באקומען אן אקאונט אין איר פראגראם. היינט קען מען זאמלן גענוג פונקטן צו באקומען אן אומזיסטיגע טיקעט אפילו מען איז קיינמאל פריער נישט געפארן מיט די עירליין. ווען עס קומט צו וועלן א פריקווענט פלייער פראגראם דארף מען זיך מאכן א חשבון וועלכע עס לוינט זיך דאס בעסטע, געוואנדן לויט וויפיל איר פארט און וויפיל פונקטן איר קענט באקומען. איינער וואס פארט אסאך וועט וועלן פארן מיט א גוטע עירליין וועלכע גוט סערוויס אין זיין שטאט און אפילו ער וועט מאכן ווייניגער פונקטן לוינט זיך דאס נאך אלץ. ווייטער איינער וואס פארט ווייניג וועט דארפן קלויבן א פראגראם מיט וועלכע מען קען זאמלן פונקטן אין געשעפטן און מיט א קרעדיט קארד אויב ער פלאנט אמאל אנצוקומען ערגעץ דערמיט. מען דארף אויך אויסרעכנען די פאליסיס פון די פריקווענט פלייער פראגראמען ווייל נישט יעדע ארבעט אויף די זעלבע סיסטעם. איין פירמע גיט פונקטן און א צווייטע מיילן. די צוויי סיסטעמען ארבעטן די זעלבע אבער מיט איין פירמע קען מען שנעלער זאמלן פונקטן ווי א צווייטע און מיט איין פירמע קען מען שנעלער באקומען אן אומזיסטיגע טיקעט ווי א צווייטע. געוויסע עירליינס זענען בעסער צוגעשטעלט וואס מיינט אז אן אומזיסטיגע טיקעט מיט זיי איז פיל מער ווערט ווי פון א צווייטע טיקעט. אבער טיילמאל וועט די גוטע עירליין נישט האבן אזעלכע גוטע סקעדזשועלס אין אייער שטאט וועט זיך דאס ווייטער נישט לוינען.
אויסלייזן די פונקטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויסלייזן די פונקטן צו באקומען קארטעס איז זייער גרינג און ווערט געמאכט מיט א טעלעפאן קאל. די פונקטן ווערן אראפגערעכנט פון אייער קאנטע גענוי ווי געלט און לויט וויפיל איר פארמאגט לויט דעם קענט איר קויפן. ווייניגער פונקטן וועט אייך געבן א ביליגערע טיקעט און מער פונקטן וועט אייך געבן א טייערערע טיקעט. מען קען קויפן אלע ערליי טיקעטס, אפילו ערשטע קלאס, אזוי לאנג ווי מען האט גענוג פונקטן. די ערליינס מאכן געווענליך באשטימטע צאלן פאר פארשידענע קאטעגאריע רייזעס. זיי טיילן איין לאקאלע פלייטס, דאמעסטיק פלייטס, און אינטערנאציאנאלע פלייטס און יעדע פון זיי האט א באשטימטע צאל פונקטן וואס מען דארף האבן דערפאר. אמאל האבן די עירליינס געשיקט די אקטועלע טיקעטס דורך די פאסט אבער היינט איז דאס נישט וויכטיג ווייל אן אי-טיקעט איז די זעלבע זאך. מען באקומט א טיקעט נומער און דעם נומער נוצט מען ביים אריינטשעקן. צו באקומען אן אומזיסטיגע טיקעט דארף מען רעזערווירן מאנאטן פון פאראויס ווייל שפעטער קען זיך גרינג מאכן אז די עירליינס וועלן מער נישט וועלן געבן קיין בילעטן. רוב ערליינס רעזערווירן א געוויסע צאל זיצן אויף יעדן פליגער וועלכע זיי געבן אוועק פאר די שטענדיגר פליער קונדן און איינמאל די זיצן זענען פארנומען וועלן זיי מער נישט וועלן געבן קיין בילעטן ווייל זיי קענען דאס פארקויפן פאר גוט געלט. נאך א וויכטיגע סיבה פארוואס עס לוינט זיך צו רעזערווירן פון פאראויס איז ווייל די סארט טיקעטס מאכן זיי פילמאל צעטיילט צו עטליכע פלייטס. איר באקומט טאקע א טיקעט פון ניו יארק קיין לאס אנדזשעלעס אבער איר וועט מאכן א סטאפ אין שיקאגא אדער אטלאנטא אינדערצוישן וואס מאכן די טיקעט ווייניגער ווערט. אויב רעזערווירט מען גענוג פרי קען מען באקומען גוטע טיקעטס מיט דירעקט פלייטס פון איין דעסטינאציע צו די צווייטע און אזוי אויך אויף צוריק. די פונקטן האבן א ווערט פון געלט (געווענליך 2 צענט פער פונקט) אבער די עירליינס לייגן ארויף די טייערסטע טיקעט פרייזן ווען זיי רעכנען די פונקטן אלס געלט. זיי וועלן רעכנען $500 א טיקעט וועלכע מען קען באקומען פאר $300. די פרייזן וועלכע זיי מאכן זענען די ארגינעלע פרייזן אן קיין שום הנחה וואס מאכט די ווערט פון די פונקטן פיל ווייניגער ווי עס קוקט אויס. אבער נאך אלץ לוינט זיך עס ווייל נאך אלעם איז עס אומזיסט. אויב מען הייבט אן ליינען די קליינע ווערטער פון די אזויגערופענע "טוירמס ענד קאנדישענס" שרייבן די ערליינס קלאר אז כאטש מען פארמאגט די פונקטן אין אן אקאונט איז דאס נישט די אייגנטום פון דעם קאסטומער וויבאלד דער פראגראם באלאנגט פאר די עירליין. זיי שרייבן אויך קלאר דארט אז נישט שטענדיג וועלן זיי קענען געבן בילעטן און זיי מוזן נישט געבן קיין סיבה אדער זיך פארענטפערן דערויף. נאך א זאך וואס קען פאסירן ווען מען פארט מיט א שטענדיגר פליער טיקעט איז אויב א פלייט ווערט אפגערופן וואס דעמאלט וועט די ערליין טיילמאל אייך אפווארפן פון געבן א צווייטע טיקעט און איר וועט אמאל בלייבן געשטראנדעט. רוב פירמעס וועלן צוריק לייגן די פונקטן אין אייער אקאונט אבער פיל מאל וועלן זיי נישט צוריקגעבן אלעס און מען קען קיין טענות נישט האבן ווייל זיי זענען באלעבאס. דאס זעלבע קען די פירמע טאן אויב איינע פון זייערע פלייטס ווערן אפגערופן און זיי שיקן אלע פאסאזשירן מיט א צווייטע עירליין. די פריקווענט פלייער טיקעט האלטער וועלן בלייבן אויסגעשפילט ווייל די פירמע וועט טענה'ן אז די פונקטן ארבעטן נישט אויף די צווייטע ערליין און איר וועט מוזן באצאלן קעש אויב איר ווילט ווייטער פארן. רוב גרויסע עירליינס פארמאגן אן אלייענץ מיט אנדערע אינטערנאציאנאלע עירליינס און זיי וועלן יא לאזן נוצן די פריקווענט פלייער פראגראמען צו פליען אויך מיט יענע עירליין אזוי לאנג ווי די בוקינג ווערט געמאכט מיט די ארגינעלע עירליין. צום ביישפיל אויב וועט איינער אויסלייזן זיינע פונקטן פאר א טיקעט פון ניו יארק קיין מאנטשעסטער אויף אמעריקן עירליינס וועט ער נאך אלץ קענען באקומען זיין אומזיסטיגע טיקעט אפילו ער וועט אין די ענדע פארן מיט בריטיש ערוועיס אדער געטוישט ווערן צו בריטיש ווייל די צוויי לופטליניעס ארבעטן אינאיינעם.
אויסלייזן פונקטן צו געלט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שטענדיגר פליער פונקטן האבן א ווערט אופן מארק און אויב איינער וויל קען ער דאס אויסלייזן פאר געלט. אבער איר וועט נישט באקומען קיין קעש געלט נאר איר וועט קענען קויפן פראדוקטן אין די ווערט פון דאס געלט וואס איר באקומט פאר די פריקווענט פלייער פונקטן. דער פראדעצור קען געטאן ווערן דורך א פירמע וועלכע רופט זיך מייל-פונקט. די פירמע האט א רייע סוחרים וועלכע ארבעטן מיט איר און איינמאל איר טוישט די פונקטן צו געלט וועט איר קענען קויפן זאכן פון די סוחרים לויט וויפיל געלט איר פארמאגט. טייל פון די סוחרים וועלן אייך פארקויפן פאר בלויז מייל-געלט און אסאך אנדערע וועלן דאס צולייגן אלס א טייל פון דאס באצאלן און די איבעריגע וועט איר דארפן באצאלן מיט קעש.


text:
לאנג דיסטענס
לאנג דיסטענס אין טעלעקאמיוניקאציע איז א טערמין צו באצייכנען טעלעפאן קאלס וואס ווערט געמאכט צו ווייטע פלעצער ווי אנדערע שטעט און לענדער. די סארט טעלעפאן סערוויס איז טייערער ווי לאקאלע סערוויס און מען קען נוצן אן אנדערע קעריער נאר פאר דעם צוועק.
אינהאַלט
פארזיכערט אייך מיט די בעסטע און ביליגסטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צו טרעפן די בעסטע און ביליגסטע לאנג דיסטענס קעריער איז נישט גרינג און קען אמאל געדויערן יארן לאנג. רוב מענטשן טוישן פון איין קעריער צו די צווייטע און אזוי גייט עס אן יארן ביז מען באשטימט זיך צו א געוויסע פירמע און מער טוישט מען נישט ווייל מען האט מער נישט קיין געדולד.
אויב א חבר זאגט אייך אז ער האט געטראפן די בעסטע לאנג דיסטענס קעריער וואס מעגליך, מיינט עס נאך נישט אז דאס איז אויך דאס בעסטע פאר אייך ווייל יעדער נוצט לאנג דיסטענס אנדערש און יעדע פירמע האט זיך זיינע מעלות. עס קען זיין איינער וואס צאלט דאפעלט פון א צווייטן פער מינוט אבער וועט נאך אלץ צאלן ביליגער אין סך הכל ווייל זיינע טעלעפאן קאלס זענען געווענליך קורצע און זיין פירמע רעכנט פער סעקונדע. ווייטער זיין חבר מאכט לאנגע טעלעפאן קאלס און זיין פירמע גיט ביליגערע פרייזן אבער רעכנט פער מינוט וואס דאס לוינט זיך נישט פאר אים. אויך ווענדט זיך דאס אסאך וואו מען מאכט די טעלעפאן קאלס. א ביליגע ראטע אין לאנד איז די בעסטע פאר איינעם אבער א צווייטער רופט געווענליך אויף א צווייטע לאנד און ער דארף האבן א פירמע וואס גיט אים די ביליגסטע פרייזן צו יענעם מקום אפילו אין לאנד איז עס פיל טייערער.
אין אמעריקע איז פאראן א פירמע מיט'ן נאמען סמארטפרייס וועלכע איז ספעציעל געמאכט צו טרעפן די בעסטע ראטעס פאר לאנג דיסטענס. די פירמע האלט חשבונות אויף טויזענטער לאנג דיסטענס פירמעס און וועט אייך שטענדיג אויסוועלן די בעסטע סערוויס לויט אייער לאנג דיסטענס באנוץ.
סמארטפרייס פארדינט דורך באקומען א קליינע קאמישן פון די פירמעס ווען איינער טוישט צו זיי. אבער נישט אלע פירמעס געבן א קאמישן פאר סמארטפרייס און פונדעסטוועגן זענען זיי אין די סיסטעם פון סמארטפרייס. די פירמע גיט ענליכע סערוויסעס אויך פאר סעליולער און אנדערע קאמיוניקאציע.
וויבאלד לאנג דיסטענס פירמעס און פרייזן טוישן זיך יעדן טאג קען מען זיך איינשרייבן ביי סמארטפרייס זיי זאלן ווייטער נאכפאלגן די בעסטע פרייז פאר אייך און אויב עפעס טוישט זיך און קומט אויס בעסער פאר אייך וועט די פירמע דאס איינמעלדן.
אנלימיטעד לאנג דיסטענס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
זינט עס איז שוין פאראן באשטימטע פרייזן פאר אנלימיטעד לאנג דיסטענס דארף מען זיך מאכן א חשבון אויב עס לוינט זיך ווייל טייל מענטשן כאפן זיך צו דערצו צו שנעל ווען אין פאקט צאלן זיי פיל ווייניגער מיט זייערע עקזיסטירנדיגע פירמעס. די בעסטע וועג איז מען זאל צוזאמענרעכנען וויפיל עס קאסט אפ לאנג דיסטענס פער יאר און דאן עס צעטיילן אין 12. אויב דער סכום איז מער ווי די אדווערטייזטע אנלימיטעד ראטע זאל מען טוישן און א גרויסע עול וועט אראפגיין פון קאפ.
מענטשן וואונדערן זיך פארוואס די פירמעס גיבן אוועק אנלימיטעד לאנג דיסטענס פאר באשטימטע פרייזן ווען זיי קענען ווען מאכן אסאך מער געלט. אבער אין פאקט לוינט זיך דאס שטארק פאר די פירמעס ווייל זייער אסאך מענטשן נעמען די סערוויס און נוצן עס קיינמאל נישט אויס וואס מיינט א די פירמעס פארדינען גרויס געלט אויף די מענטשן. אחוץ דעם ווילן זיי אויך אראפנעמען דעם עול פון קאפ און ענדיגן די טוישן לאנג דיסטענס יעדן טאג. אזוי פארזיכערן זיי זיך מיט קאסטומערס פאר לענגערע טערמינען.
שווינדלערייען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – לאנג דיסטענס שווינדלערייען
זינט עס זענען פאראן גאר אסאך לאנג דיסטענס ריסעלערס אויף די מארקעט איז פארשטייט זיך פאראן אסאך שווינדל צו וועלכע מען קען גרינג פאלן א קרבן.


text:
nador געשיכטע
Nador איז געגלויבט צו זייַן געגרינדעט דורך די בערבער ציוויליזאַציע. עס איז געווען שפּעטער רולד דורך די פאָעניסיאַנס, רוימער, און די אַראַבס. די נאָמען פון די שטאָט מייַ האָבן ערידזשאַנייטאַד פון די נאָמען 'האט Nador' אַ קליין ויסגלייַך נעבן די לאַגונע. עס מייַ אַפֿילו האָבן ערידזשאַנייטאַד פון די אַראַביש וואָרט "נאַדאַר 'וואָס מיטל דערזען און אַז שוועבעלעך מער ווי Nador איז אַ סטראַטידזשיק פונט פון אָבסערוואַציע מיט ספּאַין. עס האט שוין פאָלקס מיט רובֿ פון די מאָראָקקאַן מלכים, מלך אָמאַר יבן ידריסס צווייטער אין באַזונדער און די אַלמאָראַווידע מלך יוסעף יבן טאַטשפין.
Nador טוריסט אַטראַקשאַנז
טוריזם האט ווערן אַ הויפּט טייל פון די עקאנאמיע אין Nador. איר וועט געפֿינען פילע מאָראָקקאַן עקספּאַץ קומען צו Nador צו טרעפן זייער קרובים און באַזוכן זייער כאָומלאַנד. די נומערן זענען ריזיק און עס האט געגעבן אַ גרויס ימפּאַטאַס צו די טוריזם אינדוסטריע. עס זענען נישט פילע ברעג זייַט רעסטראַנץ אָדער פּיקטשעראַסק פּאָרץ אָדער מיוזיאַמז צו צוציען די טוריס. אבער עס האט עטלעכע טוריס פון אייראָפּע וואס ליבע באזוכן דעם שטאָט פֿאַר זייַן בעקאַבאָלעדיק ריפפיאַן פילן.
אבער פֿאַר די פויגל און וויילדלייף ענטוזיאַסץ דעם אַ גרויס אָרט. צו די מזרח פון מאָראָקקאָ וועגן קסנומקס קמס אַוועק איז דער דאָרף פון קאַריעט אַרקמאַנע וואָס האט הויפּט פרעשוואַטער און סאַלין זייטלעך. בירדס און ינסעקץ פון אַלע טייפּס אָפט די זייטלעך. ברייטלי בונט גראַסכאַפּערז, דאַמסעלפליעס, זאַמד שפּין זענען עטלעכע ינסעקץ געפֿונען אין די זאַלץ זומפּ פון דעם געגנט. איר וואָלט אויך געפינען די גרויס Flamingo, שוואַרץ באַפליגלט סטילט, קאָאָט, גרויס קרעסטאַד גרעבע און טערנס און גאַלז אַרום דעם שטח. ווייַטער מזרח איר וועט געפֿינען די פאַבריק קהל ביסלעכווייַז סעדעס צו אן אנדער קהילה. ווו עס זענען געווען גראָז מאַרראַם איר קענען געפֿינען זיי ריפּלייסט דורך ים ספּורגע און ים כאַלי און גרויס מינים ווי דזשוניפּער און סיסטוס. דעם פייַן קאָמבינאַציע ציט טשיקאַווע פויגל ווי דונלין, ויסטערקאַטטשער און אַודאָוין ס גאָלד.
ווי איר באַוועגן אַפֿילו ווייַטער צוזאמען די ברעג פון ראַס על מאַ אַ פרעשוואַטער לאַגונע מיט מערקווירדיק זאַמד ספּיץ קסנומקס מעטער באַזונדער קענען זיין געפֿונען. דאס איז אויך אַ זיכער האַווען פֿאַר בירדס ווי ווייַס לאַגער, גרוי העראָן, קליין עגרעט, רעדשאַנק, שוואַרץ טיילד גאָדוויט, ספּאַטיד רעדשאַנק (אין זומער) און קינגפישערס און שוואַרץ טערנס. די נאַטור ליבהאבערס מאַכן אַ בעעלינע צו דעם געגנט צו זען די אַמייזינג פאַרשיידנקייַט פון בירדס אין און אַרום Nador. עס איז אויך אַ טראַנסמיסיע פּלאַץ פֿאַר לאַנג-כוואַליע און שאָרטוואַווע פון מעדי קסנומקס ראַדיאָ אַז בראָדקאַסץ צו אַלע מאַגהרעב לענדער. עס איז געמיינט צו זיין צווישן די טאָליסט קאַנסטראַקשאַנז אין Africa.
עס זענען ווייניק לוקסוס און בודזשעט האָטעלס צו בלייַבן און איר קענען אויך געפינען עטלעכע רעסטראַנץ און קאַפע ס געדינט די טוריס צו די שטאָט. די רעגירונג האט ארויס גיידליינז צו מאַכן די שטאָט קוקן בעסער ווי אַ גאנץ טוריסט אָרט. די שטאָט איז קליין אָבער באַקוועם און אַ זייער טשיקאַווע אָרט רעכט צו זייַן גאנץ אָרט.


text:
ליל ליגט אויף די בריסל-פּאַריז לאָנדאָן קשר. טגוו און עוראָסטאַר טריינז האַלטן דאָ. די נסיעה צו בריסל נעמט ביסל מער ווי קסנומקס מינוט, צו פּאַריז וועגן אַ שעה, און צו לאָנדאָן וועגן אַ שעה און קסנומקס מינוט נאָך די נייַ הויך גיכקייַט באַן לינק צו לאָנדאָן סט פּאַנקראַס וואָס Opened אין אקטאבער קסנומקס. קומענדיק אין דורך פּראָם פון קאַליי, באַן קאַנעקשאַנז לויפן פאַירלי קעסיידער, כאָטש עס קענען זיין שווער צו באַקומען פּינטלעך מאל אָנליין. די נסיעה נעמט וועגן אַ שעה און אַ האַלב. (SNCF וועבזייַטל אַלאַוז איינער צו קאָנטראָלירן באַן טיימטייבאַלז) ליל איז אויך לינגקט דורך טגוו (שנעל טריינז) צו ליאָן (קסנומקס שעה), Nantes (קסנומקס שעה), סטראַסבאָורג (קסנומקס שעה) און מאַרסעיללע (קסנומקס שעה).
אויב איר זענט טראַוואַלינג פון לאָנדאָן, עוראָסטאַר איז דער בעסטער אָפּציע צו דערגרייכן ליל דורך דעם קאַנאַל טונעל און עס וועט נעמען ווייניקער ווי אַ שעה פון לאָנדאָן סט פּאַנקראַס אינטערנאַציאָנאַלער סטאַנציע צו ליל דורך עוראָסטאַר. פֿון עוראָסטאַר, איר אָדער גיין צו בריסל אָדער פּאַריז גער דו נאָרד סטאנציע. דאס זענען גערופֿן דירעקט באַדינונגס פון עוראָסטאַר. עוראָסטאַר קאַנעקץ איר צו הונדערטער פון אנדערע European דעסטאַניישאַנז אַריבער אייראָפּע. לאָנדאָן צו ליל דורך עוראָסטאַר באַן איז די טשיפּאַסט וועג צו דערגרייכן ליל פֿון ענגלאַנד.
ליל סייץ און אַקטיוויטעטן
וויעוקס ליל - אַלטע ליל איז סענטערד אַרום די פּלאַץ דו גענעראַל דע-גאָל מיט די ימפּרעסיוו וויעיללע באָורסע, אַ טריידינג וועקסל געבויט אין דער מיטן-קסנומקסס. נירביי איז די אָפּעראַ הויז, ימפּרעסיוו ין און אויס, וואָס איר קענען באַזוכן בעשאַס סקעדזשולד פֿאָרשטעלונגען אָדער בעשאַס עפענען טעג.
נאָטרע דאַמע דע לאַ טרעיללע איז די אַוועקזעצן פון די קאַטהאָליק קהילה אין ליל. די קהילה איז געווען סטאַרטעד אין קסנומקס אָבער ניט געענדיקט ביז קסנומקס. די קהילה איז אַ מישן פון מאָדערן און גאָטהיק, מיט אַ זייער מאָדערן קוקן פראָנט Facade.
די ציטאַדעל פון ליל איז אַ פּענטאַגאָן-שייפּט ציטאַדעל וואָס איז געווען טייל פון די שטאָט וואַנט פון ליל. עס איז געווען געבויט אין קסנומקס, טייל פון אַ מאַסיוו פאָרטיפיקאַטיאָן דורך די מאַרקי דע וואַובאַן, וואס באַפֿעסטיקטע קסנומקס שטעט אין France פֿאַר לוי קסיוו צו האַלטן אויס די שפּאַניש. די ציטאַדעל אין ליל איז געווען דאַבד "מלכּה פון די סיטאַדעלס" (Reine דעס סיטאַדעללעס) דורך וואַובאַן, און עס איז איינער פון די מערסט נאָוטאַבאַל סיטאַדעלס דיזיינד דורך וואַובאַן. די ציטאַדעל געווען טייל פון אַ טאָפּל שורה פון באַפֿעסטיקטע שטעט פון גראַוועלינעס, דונקערק און מאַובעוגע-ראָקראָי, גערופֿן דעם Pré קאַר ( "קוואַדראַט פעלד"). הייַנט עס איז היים צו די פראנצויזיש מיליטער.
די שטאָט זאַל און די גלאָקטורעם איז דיזיינד דורך דער אַרכיטעקט עמילע דובויססאָן. די שטאָט זאַל איז געווען געבויט אין די קסנומקסס, און די גלאָקטורעם (זייגער טאַוער) איז געווען דער ערשטער בנין אין פּאַריז צו זיין איבער קסנומקס מעטער אין הייך.


text:
אירענא סענדלער
אירענא סענדלער (פויליש: Irena Sendlerowa) (ווארשע, 15טן פעברואר 1910- 12טן מיי 2008)[1] איז געווען א פוילישע סאציאל ארבעטער און הומאניטאר וואס האט געהאלפֿן ראטעווען 2,500 יידישע קינדער פון די נאציס ווען זי האט זיי ארויסגעשמוגלט פֿון דער ווארשאווער געטא און געגעבן זיי פֿאלשע פאפירן.[2]
ביאגראפֿיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אירענא איז געבוירן אין ווארשע, קאנגרעס פוילן. פֿארן קריג האט זי געוואוינט אין טורטשין. אין יאר 1939 האט זי געארבעט אין דעם ווארשאווער פֿארזארג-אפטייל פון וואנעט זי האט געפֿירט די ריזיקאלישע הצלה אפעראציעס ראטעווען יידישע קינדער פון דער געטא במשך די ברוטאלער אקופאציע פון נאצישן דייטשלאנד. זי איז געווען טעטיק אין דער זשעגאטא פוילישער אנטי-חורבן ווידערשטאנד.
איר גרופע פֿון 20 מענטשן האט געראטעוועט בערך 2500 קינדער פון דער געטא צווישן אקטאבער 1940 און אפריל 1943, ווען די נאציס האבן פֿארברענט די געטא און געשאסן אסאך פֿון די איינוואוינערס און געשיקט די איבעריגע צו די טויט לאגערס. מיט אן אויסרעד פון איבערקוקן די היגיענע אין דער געטא אין אן אויסבראך פון בויכטיפֿוס, זענען סענדלער מיט אירע געהילפֿן אריין אין דער געטא אויסזוכן קינדער וואס מ'קען זיי ארויסשמוגלען כדי צו בלײַבן לעבן כלומערשט אלס קאטאליקן. זיי האבן ארויסגעשמוגלט עופֿעלעך און קליינע קינדער אין אמבולאנסן און טראמווייען, איינגעוויקלט אלס פעקעלעך. עלטערע קינדער זענען ארויס מיט צוואנגארבעט גרופעס. ארויס פון דער געטא האט מען זיי פלאצירט מיט פֿאמיליעס, יתומים-הײַזער, שפיטעלער און קאנווענטן.
מיט דער האפֿנונג פֿון פאראייניגן זיי מיט זייערע משפחות—וואס רוב פֿון זיי זענען נעבעך אומגעקומען אין די נאצישע טויט-לאגערס—האט סענדלער געשריבן די אמת'ע נעמען אויף פאפירלעך. אין יאר 1943 זענען געקומען די דייטשע פאליציי צו ארעסטירן זי, דעמאלסט האט איר געהילף באהאלטן די פאפירלעך און שפעטער האט מען זיי באגראבן אין א סלוי אונטער אן עפלבוים.
נאכן קריג האט סענדלער געארבעט אלס סאציאל ארבעטער און דירעקטאר פון פֿאכשולעס און האט ממשיך געווען העלפֿן טייל פֿון די קינדער זי האט געראטעוועט.
אין 1965 האט די יד ושם חורבן אייראפע אנדענק אין ירושלים זי באלוינט אלס איינע פון די ערשטע מיטן טיטל "חסידי אומות העולם. די קאמוניסטישע רעגירונג האט נישט געלאזט אז זי זאל פארן אין ישראל, נאר הערשט שפעטער אין 1983 האט זי באקומען די אויסצייכענונג.
זי איז געווארן קראנק מיט א לונגען-ערצינדונג אין 2008, און געשטארבן אין א שפיטאל אין ווארשע 12 מיי צום עלטער פֿון 98.
זי לאזט איבער איין טאכטער יאַנינא זגזשעמסקא און אן אייניקל.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפֿערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ Irena Sendler
- ↑ Baczynska, Gabriela; JonBoyle (2008-05-12). "Sendler, savior of Warsaw Ghetto children, dies", Washington Post, The Washington Post Company. דערגרייכט דעם 2008-05-12.


text:
עכו
עכו (אַראַביש: عكا), איז אַ שטאט אויפן ברעק פון מיטלענדישן ים אין דעם מערב גליל באצירק אין צפון פון דעם לאנד ישראל. די שטאט געפינט זיך אין דער צפון זייט פון דעם עכו בוכטע. לויטן ישראלישן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק איז די באפעלקערונג פון עכו געווען 46,300 אין סוף יוני 2010.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עכו איז דערמאנט אין תנ"ך איין מאל, אין שופטים קאפיטל א' פסוק ל"א. זי האט געהערט צום טייל פון שבט אשר. עכו איז אויך דערמאנט אין דער ערשטער משנה פון מסכת גיטין אלס דער צפון גרעניץ פון ארץ ישראל. עכו איז איינע פון די אוראלטע פארט שטעט אין דער וועלט.
רוימישע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
צום סוף פון דער צווייטן בית המקדש צייַט, האבן געוואוינט פילע אידן אין דער שטאָט.


text:
סטאק מארקעט
סטאק מארק איז א מארק אין וועלכע מען האנדעלט מיט סטאקס פון פארשידענע פירמעס און איז א מאדערנער פארעם פון אינוועסטירונג.
אינהאַלט
א פשוט'ער ביישפיל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לאמיר זאגן איר ווילט אנהייבן א ביזנעס, און איר באשליסט צו עפענען א רעסטוראנט. ערשט קויפט איר א בילדינג, איר קויפט אלע קיך עקוויפמענט, טישן און בענקלעך, איר נעמט אויף א קעכער, סערווירער, איר אדווערטייזד און איר עפענט די טירן. לאמיר זאגן אזוי:
- איר צאלט 500,000 דאלאר צו קויפן די בילדינג און עקוויפמענט.
- איבער די ערשטע יאר גיט איר אויס 250,000 דאלאר פאר סופלייס (רויע עסן וכדומה) און איינגעשטעלטע.
- ענדע יאר רעכנט איר צוזאם וויפיל געלט עס איז אריינגעקומען פון קונדן און איר זעט אז איר האט געמאכט סעילס אין ווערט פון 300,000 דאלאר.
זינט איר האט געמאכט 300,000 דאלאר און אויסגעגעבן 250,000 דאלאר, איז אייער נעט פראפיט 50,000 דאלאר. אויב ביזנעס גייט גוט און אין דאס צווייטע יאר פארדינט איר 325,000 דאלאר, די אויסגאבן בלייבן די זעלבע, דאן האט איר פארדינט נעט פראפיט 75,000 דאלאר. יעצט וויפיל איז די ביזנעס ווערט אויב איר ווילט דאס היינט פארקויפן? די ערשטע וועג צו קוקן איז אז די ביזנעס איז ווערט 500,000 דאלאר. ווייל די ווערט פון די בילדינג איז ארויף, די עקוויפמענט אראפ (ווייל עס איז שוין גענוצט), גלייכט עס זיך אויס צו 500,000 דאלאר. אין פאקט וועלן אבער מענטשן מסכים זיין אפצוקויפן אייער רעסטוראנט פאר 1,500,00 דאלאר ווייל די בינזעס גייט דאך פארדינען צום ווייניגסטענס 75,000 דאלאר א יאר, באקומט יענער א 5 פראצענט הרוחה. יעצט אויב איינער וועט קומען און אייך זאגן אז ער האט נישט גענוג געלט אפצוקויפן אייער רעסטוראנט קענט איר דאס פארקויפן פאר 10 מענטשן וואס וועלן צאלן 150,000 דאלאר יעדער איינער און וועלן באקומען א צענטל פון די פראפיט. דאס קען גיין אסאך ווייטער און איר קענט דאס פארקויפן פאר 3,000 מענטשן וואס וועלן צאלן 500 דאלאר יעדער איינער. נארמאלערהייט וועלן די 3,000 נייע בעלי בתים האלטן, אויף עפעס א וועג, קאנטראל אויף די ביזנעס. איר קענט אבער טאן קלוגער און אויך בלייבן א שותף אין די אינוועסטמענט, אזוי ארום וועט איר ווייטער קענען זיין באלעבאס אין אייער רעסטוראנט וועלכע איר האט פארקויפט און אריינפאקן 750,000 דאלאר אין באנק אריין. גענוי דאס איז א סטאק. די גרויסע פירמעס פארקויפן מיליאנען אקציעס פאר א פרייז וואס ווערט אויסגערעכנט לויט די ווערט פון די פירמע. אויב די פירמע פארדינט באקומט יעדער אקציאנער זיין פראצענט אין די ביזנעס. און אונזער פאל, אויב די רעסטוראנט וועט זיך אויסברייטערן און פארדינען א מיליאן דאלאר וועלן די 3,000 אקציאנער פארדינען 333 דאלאר. א מענטש וואס האט אינוועסטירט אין וואל-מארט 10,000 דאלאר פאר 30 יאר צוריק וואלט היינט ארויסגענומען עטליכע מיליאנען דאלארן ווייל די פירמע האט זיך געדאפעלט מיליאנען פראצענט אין די 30 יאר.
דער סטאק מארק איינפאל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
איר זענט א פריוואטער סיטיזן וועלכער האט פארקויפט אייער רעסטוראנט פאר אנדערע פריוואטע סיטיזנס. יעצט וואס וועט זיין אויב איינער פון די אינוועסטירער וויל פארקויפן זיין שעיר? וועט ער מוזן ארויסגיין אויפ'ן גאס און זוכן א קונה וועלכע איז זייער שווער. דער סטאק מארק באשיידט דעם פראבלעם. דער סטאק מארק (אויך באקאנט אלס דער סטאק עקסטשעינדזש און קען גערופן ווערן אין אידיש די בערזע) איז ווי א סופערמארק וואס פארקויפט אלע ערליי עסן אז איר זאלט נישט דארפן גיין צו יעדע פירמע באזונדער און קויפן דאס וואס זיי מאכן. דער סטאק מארק פארקויפט אלע ערליי סטאקס. די עקסטשעינדזש מאכט דאס קויפן און פארקויפן זייער גרינג. א מענטש דארף נישט אראפפארן ביז ניו יארק אויב וויל ער קויפן אדער פארקויפן א סטאק אין די ניו יארק סטאק עקסטשיענדזש. ער קען אנרופן א בראוקער און יענער וועט פאר אים אראפגיין. היינט האלט מען שוין אסאך ווייטער ווען מען קען קויפן און פארקויפן אין עטליכע סעקונדעס דורכ'ן טעלעפאן אדער אינטערנעט. דער סטאק מארק האט נאך א מעלה אז יעדער אינוועסטאר קען גענוי מיטהאלטן וואס טוט זיך אפ אין די פירמע פון וועלכע ער האט געקויפט א שעיר. אויב מאכט יענע פירמע א שלעכטע שריט וועט יעדער באלד וויסן און מען וועט זיך צוריקהאלטן פון צו קויפן פון יענע פירמע. מען קען אויך זען וויפיל מענטשן פון איבער די וועלט האבן געקויפט דעם סטאק אין דעם טאג. אויסער דעם קען יעדער זען די גאנצע היסטאריע פון יעדע פירמע זינט זי איז ארויף אויפ'ן סטאק מארק, ווען זי איז געשטאנען גוט און ווען נישט און פאר וויפיל זי האט פארקויפט א שעיר. בעפאר א פירמע האלט ביים שליסן א גרויסע געשעפט וועט זי אראפרופן עטליכע ביזנעס אנאליסטן און זיי צייגן וואספארא אינוועסטמענט זי גייט מאכן. די אנאליסטן שטודירן דאס אדורך און אויב עס געפעלט זיי גיבן זיי ארויס א באריכט אז עס לוינט זיך אריינצולייגן געלט אין די פירמע ווייל עס גייט בקרוב שטייגן דורך א פרישע געשעפט וואס זי שליסט יעצט. יעדע אנגעזעענע בינעס דזשורנאל האט אזעלכע אנאליסטן און די בראוקערס און אינוועסטארס דארפן באשליסן וועמען צו גלייבן. דורך דאס געלט וואס קומט אריין פון טויזענטער קויפער האט יענע פירמע געלט צו שליסן דעם געשעפט. אויב ארבעט זיך עס נישט אויס האט יעדער שאדן געהאט זיין געלט.
קארפאראציעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
יעדע ביזנעס וואס וויל פארקויפן אקציעס אויפ'ן סטאק מארק צו א צאל פארשידענע מענטשן טוט דאס דורך איבערטוישן די ביזנעס צו א קארפאראציע. די פראדעצור פון איבערטוישן א ביזנעס צו א קארפאראציע ווערט אנגערופן "אינקארפארעטינג". אויב איר עפענט א רעסטוראנט און איר אליינס האט געקויפט די בילדינג, עקוויפמענט, און סופלייס דאן זענט איר דער איינציגסטער וואס מאכט אלע באשלוסן אין די ביזנעס און יעדע דאלאר פראפיט גייט פאר אייך אין טאש אריין. דאס ווערט אנגערופן אין די ביזנעס וועלט א "סאל פראפיעטארשיפ". אויב עטליכע מענטשן אינוועסטירן אין א רעסטוראנט צוזאמען וועלן אלע דריי זיך מוזן צוטיילן מיט די געלט און קיינער וועט נישט קענען מאכן קיין באשלוסן אן די צושטימונג פון די אנדערע צוויי שותפים. דאס ווערט אנגערופן א "פארטנערשיפ". א קארפאראציע איז אנדערש און איז גאנץ אן אינטערעסאנטער באגריף. א קארפאראציע איז א "פאקטישער פערזאן". די קארפאראציע איז רעגיסטרירט ביי די רעגירונג, עס האט א סאשעל סעקיוריטי נומער, עס קען באזיצן פראפערטי, עס קען גיין אין געריכט צו קלאגן מענטשן, קען אנגעקלאגט ווערן, און מאכן געשעפטן. א קארפאראציע האט סטאק וואס קען ווערן געקויפט און פארקויפט און אלע באזיצער פון די קארפאראציע האלטן סטאק אקציעס אין די קארפאראציע צו רעפרעזענטירן זייער אייגנטום. איין אומגלויבליכע כאראקטעריסטיש (אייגנשאפט) פון דעם "פאקטישער פערזאן" איז אז עס האט אן אומבאשטימטע און מעגליכע אומגעמאסטענע לעבנס שפאן. עס איז פאראן א גאנצע קערפערשאפט פון געזעצן וועלכע קאנטראלירן קארפאראציעס – די געזעצן זענען אין פלאץ צו באשיצן די אקציאנער און די פובליק. די געזעצן קאנטראלירן א רייע זאכן וויאזוי א נייע קארפאראציע אפערירט און איז ארגאניזירט. צום ביישפיל, יעדע קארפאראציע האט א באורד אוו דירעקטארס (אפילו אויב איינער האלט אלע אקציעס פון די פירמע איז פאראן א באורד וועלכע איז ער אליינס). די אקציאנער פון די פירמע טרעפן זיך יעדעס יאר און וועלן אויס ווער עס זאל זיין אין די באורד. די באורד מאכט אלע באשלוסן און נעמט אויף די אפיצירן (דער פרעזידענט און אנדערע וויכטיגע אפיצירן). די באורד באשליסט וויפיל אקציעס די פירמע זאל פארקויפן. א פירמע מעג האבן מיליאנען אקציעס און קען זיין א פריוואט-געהאלטענע פירמע אדער א פובליק-געהאלטענע פירמע. דער חילוק איז: אין א פריוואט-געהאלטענע פירמע זענען פאראן א גרופע מענטשן וואס קענען זיך גוט איינע די אנדערע און מאכן ביזנעס צוזאמען. א פובליק-געהאלטענע פירמע איז די אייגנטום פון טויזענטער און אמאל מיליאנען מענטשן וועלכע האנדלן זייערע אקציעס אויף א פובליק סטאק עקסטשעינדזש. אין אנדערע ווערטער איז די באורד די מוח פון דעם "פאקטישן פערזאן". די סיבה פארוואס מענטשן עפענען קארפאראציע ביזנעסער איז כדי זיי זאלן קענען צוזאמענקלויבן אסאך געלט פאר אינוועסטמענטס. לאמיר זאגן אז איר באשליסט צו עפענען אן עירליין. רוב מענטשן קענען אזא זאך נישט טאן ווייל זיי האבן נישט דאס געלט צו קויפן אפילו איין פליגער וועלכע קאסט מיליאנען. דורך א קארפאראציע איז עס אבער יא מעגליך ווייל מען נעמט צוזאמען געלט פון טויזענטער אינוועסטארס וועלכע קויפן אקציעס אין די ביזנעס. נאך א וויכטיגע סיבה פארוואס עס איז כדאי צו האבן א קארפאראציע ביזנעס איז צו לימיטירן לייביליטי (אחריות). אויב די ביזנעס ווערט געקלאגט אדער גייט ארויס פון ביזנעס איז נישטא קיין שאדן פאר קיינעם. די ביזנעס באצאלט דאס געלט. אין א פריוואטע ביזנעס וועט דער פארוואלטער מוזן באצאלן דאס געלט פון זיין טאש און ווער רעדט נאך אויב ער גייט באנקראט איז ער כמעט א פארטיגער אויף זיין לעבן.
דער סטאק און זיינע פרייזן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לאמיר נעמען א ביישפיל פון א פירמע וועלכע האט צוזאמענגעשטעלט 20 מיליאן דאלאר דורך פארקויפן א מיליאן אקציעס פאר 20$ א שעיר. די פירמע נעמט אויף ארבייטער, קויפט איין עקוויפמענט, עפענט אירע טויערן, און אלע ס פארט א באן. לאמיר זאגן נאך א יאר פארדינט די פירמע א מיליאן דאלאר פראפיט. יעצט דארפן די באורד אוו דירעקטארס באשליסן וואס זיי זאלן טאן מיט דאס געלט. זייערע מעגליכקייטן זענען: 1) זיי קענען דאס אוועקלייגן אין באנק און דאס האלטן פאר א רעגנדיגע טאג. 2) זיי קענען פארטיילן דאס געלט פאר די אקציאנער וואס וועט אויסקומען א דאלאר פאר יעדן. 3) זיי קענען ווידער-אינוועסטירן דאס געלט צו פארגרעסערן די ביזנעס. 4) אדער קענען זיי מאכן א קאמבינאציע פון אלע אינאיינעם. אויב די באורד באשליסט באלד צו פארטיילן דאס גאנצע געלט פאר די אקציאנער דעמאלט ווערט דאס אנגערופן א אינקאם סטאק, וואס טייטש אז די אקציאנער באקומען א פראצענט פון די הרוחה וואס די פירמע פארדינט. אויב די באורד באשליסט צו אינסוועטירן דאס געלט דעמאלט וועט די סטאק ווערן א גראוט (וואקסנדיגע) סטאק וועלכע פרובירט צו ווערן גרעסער און גרעסער. אין א אינקאם סטאק וועט דער פרייז בלייבן בערך די זעלבע פון יאר צו יאר ווייל די פירמע וועט צוביסלעך ווערן גרעסער אדער קלענער . די שעיר הלאטער וועלן ערליך באקומען זייערע געלטער און האפנטליך וועט די טשעק גרעסער ווערן פון יאר צו יאר. א גראוט סטאק ארבעט אינגנאצן אנדערש. קיינער באקומט נישט קיין געלט ווילאנג מען פארקויפט עס נישט. די פירמע האלט דאס גאנצע געלט און וועט שטענדיג אינוועסטירן פאר מער ביזנעס. די פירמע וועט מעגליך שאפן גענוג געלט צו עפענען נאך א פליגל אין אן אנדערע שטאט און דאן וועט די פירמע ווערט זיין דאפעלט און אויך איר סטאק וועט זיך דאפלן. ווען דער אקציאנער וועט באשליסן אז דער סטאק איז שוין גענוג טייער און עס לוינט זיך אים יעצט צו מאכן דאס געלט וועט ער פארקויפן זיינע אקציעס פאר אנדערע וואס זוכן צו קויפן די זעלבע זאך און ער וועט פארדינען דאס געלט. מענטשן טוען דאס פאר יארן לאנג און נעמען ארויס 100 און 1,000 מאל אזויפיל וויפיל זיי האבן אריינגעלייגט. יעדע סטאק ווערט נאכגעפאלגט דורך די סעקיוריטיס ענד עקסטשעינדזש קאמיסיע וועלכע'ס פליכט איז צו צוזאמענקלויבן אלע פינאנציעלע אינפארמאציע פון יעדע פירמע וואס איז אויפ'ן סטאק מארק און דאס מאכן גרייט פאר די פובליק צו זען. עס זענען פאראן א רייע פון וועגן וויאזוי די אינוועסטארס רעכנען אויב עס לוינט זיך צו קויפן דעם סטאק אדער נישט. זיי נוצן ספעציעלע וואורק פאפירן אין וועלכע זיי פאלגן נאך פארשידענע אנגעגעבענע סימינים פון די פירמע און דער סטאק פרייז.
סטאק עוורעדזשעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער קאנצעפט פון א סטאק עוורעדזש איז זייער פשוט. יעדע סטאק פון יעדע פירמע גייט ארויף און אראפ יעדן טאג געוואנדן לויט'ן מארק. יעצט ווען אסאך סטאקס ליגן צוזאמען אויף איין ליסטע צייגן זיי בעסער וועלכע עס גייט ארויף און וועלכע עס גייט אראפ. לאמיר זאגן אז די נעסדעק עוורעדזש גייט אראפ מיט עטליכע פונקטן און נאר איין פירמע פון די 30 איז געשטיגן אין דעם זעלבן טאג, איז א גוטער סימן אז די פירמע מאכט אסאך ביזנעס טראץ וואס די מארק גייט נישט גוט. ווער עס לייענט און הערט וועגן סטאקס וועט כסדר הערן די ציפערן פון די גרויסע סטאק עוורעדזשעס ווי די דאו דזשאונס אינדוסטריאל עוורעדזש, די ען-וויי-עס-אי קאמפאסייט אינדעקס, די נעסדעק, די עס. ענד פי. 500, און די ראסעל 2000. די אלע עוורעדזשעס רעפרעזענטירן יעדע איינע אנדערע קאטעגאריעס פון פירמעס און מאכן דעם סטאק מארק פארמעסט מער עפעקטיוו. לאמיר נענטער באטראכטן און פארשטיין יעדע פון זיי: דאו דזשאונס אינדוסטריאל עוורעדזש. די אזויגערופענע דאו איז איינע פון די וועלט'ס מערסט באקאנטע מארק אנווייזונגן דורך אירע אויסגעקליבענע 30 פירמעס וועלכע פארמירן דעם עוורעדזש. די 30 פירמעס באשטייען פון אלע הויפט מארק סארטן וועלכע גיבן צוזאמען א קלארן בילד וואס די עקענאמיע טוט אין לאנד. ארגינעל איז די דאו געווען א ריכטיגע עוורעדזש מיט דעם וואס די פרייזן פון די 30 סטאקס זענען געווען אייניג איינגעטיילט צו 30. מיט דער צייט האט מען אבער איינגעזען אז צו זיין 100 פראצענט אויסגעהאלטן אין פאל א סטאק צעטיילט זיך אדער צאלט א דיווידענד האט מען געמוזט אויסגלייכן דעם נומער 30. היינט צו טאג, איבער 100 יאר שפעטער, זענען די סומעס פון די פרייזן פון די 30 סטאקס איינגעטיילט ביי א ציפער וועלכע איז ווייניגער ווי איינס! ווייל א ריר אין א סטאק פון איין דאלאר ביי א פירמע וואס פארקויפט אירע אקציעס פאר 100$ האט די זעלבע השפעה ווי אויב דאס זעלבע וואלט פאסירט מיט די 20 דאלארדיגע סטאק. אין אנדערע ווערטער איז די דאו היינט א ריכטיגע פרייז געוואויגענע סטאק אינדעקס. די דאו איז געגרינדעט געווארן אין 896' דורך טשארלס דאו צו רעפרעזענטירן די ביזנעס מארק וועלכע האט דעמאלט אנטהאלטן די אידוסטריס פון צוקער, לעדער, טאבאקא, גאזאלין, גומען, און קוילן. היינט צו טאג זענען דארט אויסגערעכנט די סטאקס פון די גרעסטע ריטעילערס, אויל פירמעס, אפטייקווארג פירמעס, און אינטערטעימענט פירמעס. די איינציגסטע פירמע פון די ארגינעלע ליסטע וועלכע איז נאך היינט אויסגערעכנט אויף די ליסטע איז דזשענערל עלעקטריק. עס. ענד פי. 500. די עס. ענד פי. איז געגרינדעט געווארן אין 920' דורך די פירמע סטאנדארט ענד פארס (עס. ענד פי.) און רעפרעזענטירן 500 פירנדיגע פירמעס פון די הויפט אינדוסטריס ווי טראנספארטאציע, יוטיליטיס, פינאנציעלע סערוויסעס, טעכנאלאגיע, העלט קעיר, ענערגיע, קאמיוניקאציע, סערוויסעס, מאטריאלן, קאנסומער פראדוקטן, און נאך. אסאך עקספערטן זענען ביי דער מיינונג אז די עס. ענד פי. שפיגעלט אפ די מארק נאך בעסער ווי די דאו ווייל עס נעמט אריין מער פירמעס און פון מער אפטיילונגן. רוב גרויסע געלט מענעדזשערס און פענסיע אדמיניסטראטארן נוצן די עס. ענד פי. אלס זייער באנקמארק וואו זיי שפיגלן די סך הכל וואוקס פון זייערע פאנדן קעגן די סטאק מארק. די עס. ענד פי. אינדעקס ווערט צוזאמענגערעכנט לויט די ווערט פון יעדע סטאק באזונדער, צעטיילט לויט די נומער פון אקציעס וואס ווערן געהאלטן דורך די פובליק. די פירמעס וועלכע פארמאגן די מערסטע אקציעס מאכן די גרעסטע אימפאקט אויפ'ן אינדעקס. אזא סארט סיסטעם ווערט אנגערופן א מארק געוואויגענע אינדעקס. ען-וויי-עס-אי קאמפאסייט אינדעקס. די אינדעקס צייגט די מארק ווערט פון אלע פירמעס וועלכע האנדלן אויפ'ן ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש. די אינדעקס ווערט אויטאמאטיש געטוישט נאך יעדע טראנזאקציע וואס ווערט געמאכט אינעם מארק. יעדע 15 סעקונדעס טוישט זיך די אינדעקס און דאס ווערט געשיקט עלעקטראניש צו אלע בראקערס און ווערט געוויזן אויף א גרויסע סקרין אינעם ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש געביידע. ווען איר הערט די נייעס פון סטאקס וועלן די רעפארטער דאס געווענליך באצייכנען אלס די ציפערן פון די ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש ווייל די אינדעקס צייגט יעדע דעטאל אין יעדע פון אירע סטאקס. נעסדעק. די נעסדעק איז דער אלגעמיינער סטאק עוורעדזש וואו עס זענען געליסטעט רוב דורכשניטליכע פירמעס. דאס ווארט נעסדעק באדייט: די נאציאנאלע אסאסיאציע אוו סעקיוריטיס דילערס אויטאמאטישע אפשאצונג סיסטעם. די ליסטע האט זיך ארגינעל אנגעהויבן מיט 100 פירמעס און פארמאגט היינט איבער 5 און א האלב טויזענט פירמעס. וויבאלד די נעסדעק אינדעקס פארמאגט זייער אסאך פירמעס וועלכע באלאנגן צו די טעכנאלאגיע סעקטאר וועמענס מארק שטראם טוישט זיך זייער שנעל קען די גאנצע אינדעקס אמאל זיין אומאינטערעסאנט, אדער בעסער געזאגט אויסוועפיק, און ווייניג מענטשן וועלן דארט האנדלן. ראסעל 2000. די ראסעל אינדעקס מעסט די פארשטעלונג פון 2,000 קלענערע פירמעס וועלכע האבן נארוואס אנגעהויבן וואקסן און זענען ארויף אויפ'ן סטאק מארק. די אינדעקס איז אויך מערערע מאל נישט אינטערעסאנט און ווייניג מענטשן וועלן זוכן דארט צו האנדלן ווייל זייער אסאך פון די פירמעס זענען ניי און פארמאגן ווייניגער קאפיטאל ווי די גרויסע פירמעס אויפ'ן דאו אדער עס. ענד פי. עס זענען פאראן נאך גרויסע עוורעדזשעס ארום די וועלט אבער קיינע פון זיי פארנעמען נישט אזא וויכטיגן ארט אין די וועלט'ס מארק ווי די סטאק מארק אין אמעריקע, די וועלט'ס עקענאמישער הויפט קווארטיר. ווי געזאגט טוען די עוורעדזשעס צייגן די גענעראלע געזונטהייט פון אלע סטאק פרייזן אינאיינעם וואס גיט די ריכטיגע בליק וואס די עקאנאמיע טוט לויט די סטאק עוורעדזשעס. ווען די עקאנאמיע גייט גוט וועט זיך עס די ערשטע אנזען אויפ'ן סטאק מארק ווען א גרויסע צאל סטאקס וועלן זיך הייבן און מאכן דעם גאנצן אינדעקס העכער מיט א געוויסע צאל פונקטן. אין די סטאק מארק וועלט רופט מען אן די צייטן אלס א בול (ביק) מארק און פארקערט וועט מען עס רופן א בער מארק.
בערזעס און בערזע-מעקלערס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס זענען פאראן 3 גרויסע בערזעס אין די פאראייניגטע שטאטן וועלכע זענען: די ניו יארק בערזע, די אמעריקן בערזע, און די נעסדעק. יעדע פירמע וועלכע וויל גיין אויפ'ן סטאק מארק מוז זיך רעגיסטרירן צו איינע פון די עקסטשעינדזשעס. צום ביישפיל די ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש פארמאגט איבער 3,000 פירמעס אויף איר ליסטע וועלכע פארמאגן צוזאמען נאנט צו 250 ביליאן אקציעס וועלכע זענען ווערט בערך 10 טריליאן דאלאר. ווען איינער וויל קויפן א סטאק פון איינע פון די 3,000 וועט ער מוזן גיין צו די ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש וועלכע איז ווי א געשעפט וואס פארקויפט פראדוקטן. פארשטייט זיך אז קיינער וויל נישט אראפפארן קיין ניו יארק אדער נעמען א באן קיין וואל סטריט צו קויפן א סטאק, נאר ער רופט אן א בראקער וועלכער איז א מענטש אדער פירמע וועלכער איז אויטאריזירט צו קויפן און פארקויפן סטאקס און ער האט די ערפארונג. עס זענען פאראן צענדליגער בראקער פירמעס אין אלע עקן פון לאנד, אריינגערעכנט די ריזן פירמעס ווי מעריל לינטש, טשארלס שוואב, און מארגן סטענלי. די בראקער פירמע האנדלט פאר מיליאנען מענטשן און פירמעס און מיט זייער ערפארונג ווייסן זיי וויאזוי צו האנדלן און ווען צו האנדלן. דער מענטש צאלט פאר דעם בראקער א קליינע אפצאל צווישן 10$ און 100$ אדער א פראצענט פון די טראנזאקציע, געוואנדן לויט די פירמע. הייטיגע צייטן האט די אינטערנעט איבערגענומען א גרויסע טייל פון די סטאק מארק האנדל און יעדער אינדיווידועלער מענטש קען אליינס האנדלן אויף סיי וועלכע סטאק דורך די אויטאריזאציע פון א אינטערנעט פירמע וועלכע גיט די סערוויסעס. כמעט אלע גרויסע בראקערס, בענק, און כלערליי אינטערנעט פירמעס גיבן די סערוויס און דער האנדלער קען באטראכטן די ווערט פון זיינע סטאקס 24 שעה א מעת לעת. עס זענען אפילו פאראן אזויגערופענע אף האוער טרעיד פירמעס וועלכע לאזן קויפן און פארקויפן סטאקס אפילו אינמיטן די נאכט ווען די מארק איז פארשפארט. אויסער די ארגינעלע סטאק מארק זענען פאראן אסאך "אווער די קאונטער" סטאקס וועלכע פארקויפן זיך איבער'ן לאנד. די סארט סטאקס זענען געווענליך אומפארלעסליך ווייל די פירמעס קענען געווענליך נישט דעגרייכן די סטאנדארטן וועלכע עס פארלאנגט זיך צו רעגיסטרירן מיט איינע פון די סטאק עקסטשעינדזשעס.
סטאק אפציעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סטאק אפציעס איז א ספעציעלע סטאק האנדל צווישן פירמעס און אירע ארבייטער. זייער אסאך פירמעס, פריוואטע און פובליק, אפערן סטאק אפציעס פאר אירע ארבייטער פאר א געוויסע צאל אקציעסאקציעס אין א געוויסע צייט און געוויסער פרייז. עס זענען פאראן עטליכע סיבות פארוואס די פירמעס ווילן געבן סטאק אפציעס. ערשטנס ווילן זיי מיט דעם באקומען גוטע ארבייטער וועלכע וועלן זיך צוכאפן צו דעם געדאנק, און אינעם צווייטן טריט מאכט דאס דעם ארבייטער שפירן ווי ער איז א טייל פון די ביזנעס וויבאלד ער האט סטאקס פון די פירמע און דאס מאכט אים פלייסיגער ארבעטן. נאך א סיבה וואס ברענגט פירמעס צו אפערן סטאק אפציעס איז צו האלטן ווי מער קעש דורך געבן קאמפענסאציע אלס א שטילער טייל פון די געהאלט. די פירמעס באשטימען א ביליגערן פרייז פאר די סטאק אפציעס און דער ארבייטער קען נישט דעגרייכן די סטאק פאר א געוויסע צייט וועלכע איז באשטימט געווארן פון פאראויס. דאס גיט די פירמע א געלעגנהייט צו טרעפן ארבייטער מיט גוטע כשרונות וועלכע וועלן אויך וועלן בלייבן אין די פירמע אפילו אויב עס שמעקט זיי עפעס נישט צוליב די האפענונג פאר די ריוח וואס זיי וועלן באקומען פון די סטאק אפציעס. רוב פירמעס וועלן צעטיילן די סטאק אפציעס צו עטליכע יאר אז דער ארבייטער זאל נאר קענען קויפן די סטאק אפציעס צעטיילט אביסל יעדעס יאר און אזוי וועט ער וועלן בלייבן אין די פירמע פאר נאך א יאר און נאך א יאר. יעדע סטאק אפציע קומט מיט אן עקספירעישן דאטום ביז ווען מען קען עקסערסייזן די אפציעס דורכ'ן איבערטוישן די אפציעס צו עכטע סטאקס און דערמיט פארדינען לויט די סטאקס געוואוקס און די בענעפיט פון דער ביליגער פרייז וואס ער צאלט דערפאר. אין א פריוואטע פירמע וועט די באורד אוו דירעקטארס פון די פירמע מאכן א שטימע וועלכע זיי האלטן איז אייניג צו די פירמעס אינערליכע ווערט פון די שעיר און לויט דעם וועט מען געבן די סטאק אפציעס פאר די ארבייטער. פארשטייט זיך אז אויך סטאק אפציעס זענען אן איינשטעל. מען קען טאקע פארדינען אסאך געלט מיט די בענעפיט פון א ביליגע פרייז אבער אויב די פירמע גייט באנקראט אדער אויב זי הייבט אן פאלן וועלן די ארבייטער מיט סטאק אפציעס ארויסקומען מיט א דורכפאל.
וואל סטריט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען מען רעדט אדער לייענט פון סטאקס קומט שטענדיג אויפ'ן געדאנק דאס ווארט וואל סטריט. יעדער וואס וואוינט אין ניו יארק איז שוין זיכער דארט געווען און אויב נישט איז כדאי צו כאפן א בליק אויף די עטליכע גאסן וואו די עקאנאמיע פון די וועלט ווערט געהאנדלט און אניליזירט. וואל סטריט געפינט זיך אונעם אונטערשטן טייל פון מאנהעטן (לאוער מאנהעטן) און איז די היים צו די וועלט'ס גרעסטע סטאק עקסטשעינדזש און פינאנציעלע געביידעס. וואל סטריט איז געגרינדעט געווארן אין 792' נאכדעם וואס א גרופע פון 24 מענער האבן אפגעהאלטן א היסטארישע מיטינג, באקאנט אלס די באטענוואוד אגרימענט, אין וועלכע זיי האבן באשלאסן צו עפענען א אפיציעלע סטאק עקסטשעינדזש געביידע וואו מענטשן וועלן קענען קומען האנדלן מיט סטאקס. זייער פלאן האט זיך גאר שנעל אויסגעארבעט און ביז א יאר דערויף האבן זיי געגרינדעט די ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש וועלכע איז שפעטער קווארטירט געווארן אויף 11 וואל סטריט. וואל סטריט זעלבסט איז באקאנט אין די היסטאריע אלס איינע פון די וויכטיגסטע גאסן אין די אמעריקאנער געשיכטע וועלכע האט געדינט פאר די פעדעראלע רעגירונג ווען ניו יארק איז געווען אמעריקע'ס הויפט שטאט צווישן 785' און 790'. די גאס איז געבויט געווארן מיט שטארקע געביידעס און הויכע ווענט זיך צו באשיצן פון די אינדיאנער און איז שפעטער נאמינירט געווארן וואל סטריט. די ערשטע סטאק עקסטשעינדזש אין אמעריקע איז אויפגעשטעלט געווארן אין פילאדעלפיע אבער די פינאנציעלע ריזן אין וואל סטריט האבן איבערגענומען די קאנטראל פון אמעריקע'ס פינאנציעלע מארקס און ביז'ן היינטיגן טאג איז וואל סטריט געבליבן די וויכטיגסטע און פארנומענסטע פינאנציעלע ארט אין די וועלט. וואל סטריט טראגט מיט זיך א גלענצענדע היסטאריע פון צענדליגער זאטע יארן אין אמעריקע וועלכע זענען נאר געקומען א דאנק די אפטימיזם וואס דאס לאנד האט געהאט נאכדעם וואס וואל סטריט האט מצליח געווען נאכאנאנד. אבער וואל סטריט דערמאנט אויך פון עטליכע ביטערע טעג וועלכע האבן געלאזט א שטארקע עפעקט אויף די גאנצע עקאנאמיע אין אמעריקע. די ערשטע ערנסטע וואל סטריט קראך האט פאסירט אין 929' ווען די סטאק פרייזן זענען א לאנגע צייט בעפאר געווען 400 פראצענט העכער ווי זייער עכטע ווערט און עס האט אין א שיינעם טאג געפלאצט. עס איז געווען אקטאבער 23 אינדערפרי ווען די מארק האט זיך געעפענט מיט א פארלוסט פון 31 פראצענט. ביז אינמיטן טאג זענען אלע סטאקס געפאלן מיט איבער 49 פראצענט און עטליכע טעג דערויף איז די גאנצע סטאק מארק צוזאמענגעפאלן און אסאך בראקערס און אינוועסטירער האבן ארויסגעטאנצן פון די פענסטער צו זייער טויט צוליב די דעפרעסיע וועלכע האט דארט געהערשט. די שוידערליכע קראך האט עפעקטירט אמעריקע אין יעדעס ווינקל און דאס לאנד איז אריין אין א אפיציעלע דעפרעסיע תקופה וועלכע האט זיך ערשט געענדיגט אנהויב פון די צווייטע וועלט קריג. די צווייטע גרויסע קראך וועלכע א גרויסע טייל פון די ליינער וועלן געדענקן איז געווען אין 987' און איז שפעטער באקאנט געווארן אלס דער שווארצער מאנטאג. עס האט פאסירט אום אקטאבער 19 ווען די דאו דזשאונס איז געפאלן א שטוינענדיגע 508 פונקטן וועלכע איז געווען די גרעסטע פאל אין די סטאק מארק'ס היסטאריע. די וואל סטריט קאנטראלירער האבן פרובירט איינרעדן די וועלט אז עס איז געווען א קאמפיוטערייזד פראבלעם אבער עס האט גארנישט געהאלפן און אלע סטאקס האבן געטראסקעט היסטעריש איבערלאזנדיג א פארצווייפעלטע וועלט פון אינוועסטירער. די לעצטע בער מארק אויף וואל סטריט געדענקן מיר אלע. עס איז געווען ענדע זומער 00' נאך עטליכע יארן פון אומגעהויערע סוקסעס פון די אזויגערופענע דאט קאם פירמעס וועלכע זענען אויפגעשטאנען יעדן אינדערפרי און רייך געמאכט אסאך מענטשן דורך אויפגעבלאזענע ציפערן וועלכע די פירמעס האבן געקאכט אין זייערע ביכער נוסח ענראן און וואורלד קאם... די אויפגעבלאזענע מארק האט געקראכט און מיליאנען מענטשן האבן פארלוירן שווערע געלטער טראץ די פילע ווארענונגן פון עקספערטן וועלכע האבן א גאנצן זומער געווארנט אז די צייט וועט קומען. זינט יענעם סעפטעמבער איז נאך נישט געווען קיין ערנסטע מוצלח'דיגע טעג אין וואל סטריט אבער די וועלט איז אפטימיסטיש אז די גוטע צייטן וועלן צוריקקומען ספעציעל נאכדעם וואס די מארק האט איבערגעלעבט אמעריקע'ס אויפטרייסלונג אום סעפטעמבער דעם עלפטן.


text:
9/11
סעפטעמבער 11 איז דער טאג אין וועלכע אמעריקע האט געליטן איר שוידערליכסטן טעראר אטאקע אין איר היסטאריע. פיר פליגער זענען געווארן פארכאפט דורך אראבישע מוסלמענער טעראריסטן פון דעם אל קאידא ארגאניזאציע. צוויי פון די פליגער זענען געווארן אריינגעקראכט אין די צוויי וואלקנקראצער פון דעם וועלט האנדלונגס צענטער אין דאונטאון מאנהעטען, אראפברענגענדיג ביידע בנינים ווייניגער ווי צוויי שעה דערנאך. דער דריטער פליגער איז געווארן אריינגעקראכט אין דעם פענטעגאן בנין אין וואשינגטאן, און דער פערטער איז אראפגעברענגט געווארן דורך די פאסאזשירן אין א ליידיגן פעלד אין פענסילוועניע.
קרוב צו דריי טויזנט מענטשן זענען געשטארבען פון דער אטאקע.
9/11 איז נישט בלויז א דאטום. עס איז א באצייכענונג צו די תקופה אין וועלכן מיר לעבן אצינד: טעראר און איסלאמישע פונדעמאנטאליזם. קיין שום לאנד איבער דער וועלט איז היינט נישט באווארענט פון דעם טעראר געפאר.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דעם 11טן סעפטעמבער 2001, 8:46:30 צופרי, האט א קאמערציעלער פליגער אריינגעריסן אינעם צפון טורעם פון די צווילינג טורמעס. מיט קארגע 16 מינוט דערויף האט א צווייטער פליגער אריינגעשאסן אינעם דרום טורעם פון די צווילינג טורעמעס. ביז א 2 שעה דערויף, זענען די 2 העכסטע געביידעס אין מאנהעטן געווען היסטאריע. חורבן און צעשטער, וואס מ'קען זיך אזוינס נישט פארשטעלן. אומברענגענדיג קרוב צו דריי טויזנט מענטשן.
בערך 9:40 יענעם אינדערפרי האט אן אנדערער פליגער אריינגעשאסן אינעם פענטאגאן געביידע.
אן אנדערע פליגער אויפן וועגן צום ווייסן הויז האט אויפריסן אינעם וואלד. קאנספיראטארן זאגן אז דאס האט דאס מיליטער ארינטערגעשאסן. דאס מיליטער לייקענט קאטעגאריש. (זעט טעאריע סעפטעמבער 11)


text:
Thursday, December 24, 2015
דער אטוואצקער "קאזע-אידל" - פונעם פארווערטס
4 comments:
-
-
א גיט גיבענשט יאהר וויפול שכר לימוד רענט, בילס, שאפינג, והשאר.. האט ער גיצאלט, אוויא זענען זיינע קינדער, הזורעים בדימה ברנה יקצרו, כהאב נאך ציזאגן אי"ה ביי א גילעגען הייט
- Thursday, December 24, 2015 9:54:00 PM
-
-
. תנצב"ה זאל זיין א מליץ יושר פאר אונז אלעמען
- Thursday, December 24, 2015 10:25:00 PM
-
-
דער טאג מארגן זשורנאל, והשני בדומה לו דער פארווערטס האבן גיפיטערט די יודישע מאסן, מיט שונד אין כפירה,ליידער מיט די הסכמה אין שטיצע פון די פארבלאנדשעטע חרידים, אריינגירעכענט ליבאוויטש און איגוד הרבנים, זייער רעל האט אויסגיפיעט אדאנק סאטמאר אין ליפא פר"מ, היינט ציטאג דער פארווערטס איז פארגויישט אין גאנצן אין האט אנ אינפלוענס אין די חרידישע גאס פונקט וויפיל די נעכטיגע "טאג" פון ליבערמאן פונקעל ודומיהם שר"י
- Sunday, December 27, 2015 7:05:00 AM
-
-
דאס בילד האט מעך פארמישט, סהאט מיר פארוואסערט דעם דיפערענצט צווישן מענטש און קאזא
- Sunday, December 27, 2015 9:24:00 AM


text:
פרייהייט פון ווארט
פרייהייט פון ווארט איז דער זכות פון יעדע מענטש זיך אויסצודרוקען און זאגן וואס ער וויל זאגן, אן קיין שום באגרעניצונג. דאס גייט ארויף אויף רעדן, שרייבן, שאפן קאסעטן, אדער סיי וועלכע אנדערע פארבינדונגען אין די געזעלשאפט.
פרייהייט פון ווארט ווערט גערעכנט אלץ איינער פון די פארשטענדליכסטע זכות פון א מענטש, אבער צומאל קען עס באגרעניצט ווערן לויטן געזעץ אויב עס ברענגט אומגעוואונטשעטע תוצאות. א משל צו דעם איז די לייקענען די האלאקוסט א.ד.ג.
יעדעס לאנד האט זיך זיינע געזעצן וועגן דעם. למשל אין נארט קארעא איז מען זייער שטרענג אויב רעדט מען א ווארט קעגן דעם פירער. און ווי באקאנט איז אזוי געווען אין רוסלאנד אונטער קאמוניזם


text:
מצדה אויפן כרמל
פֿעסטונג אויפן כרמל איז געווען א פלאן, פון דער יידישער פירערשאפט אין פאלעסטינע, פון יאר 1942. דער פלאן רעכנט אריין חיפה, גליל און בערג ארום יזרעאל טאל, אלס באפעסטיגטע געגנטן, וואס אויב די ווערמאכט וועט איינעמען ארץ ישראל, וועלן די יידן געברענגט ווערן אהין, און פון דארט וועלן זיי דורכפירן גערילא אטאקעס קעגן דייטשן מיליטער.
דעם פלאן האבן אויסגעארבעט יצחק שדה און יוחנן רעטנער, וואס שפעטער זענען זיי געווען גענעראלן אין צה"ל. דער בריטישער מאנדאט האט געשטיצט דעם פלאן, וויבאלד ערווין ראמעל גענעראל פונעם דייטשן אפריקע קארפוס, האט זיך געפונען אין עגיפטן, און די בריטישע ארמיי האט עס אויפגעשטעלט אלס לעצטע דעפענסיווע ליניע, אויב ראמעל וועט אנקומען קיין פאלעסטינע.
בערנארד מאנטגאמערי, דער ענגלישער גענעראל, האט באזיגט צום סוף די קאמף אין על אלאמיין, איז דער פלאן אויסגערינען, און עס איז גארנישט פון דעם געווארן.
אין ישראל רופט מען עס אויך מיטן נאמען "200 טעג פון ציטער", אויפן נאמען פון א בוך, וואס מען האט געשריבן אויף דעם.
אין יאר 2006, האבן צוויי דייטשע היסטאריקער, געפונען דאקומענטן וואס צייכענען די דייטשע איינעמען, פון עגיפטן און ישראל, און זיי האבן אויפגעשטעלט עס.עס. איינזעץ גרופע עגיפטן, וואס איר ציל איז אומברענגען עגיפטישע און פאלעסטינע יידן, נאכן אריינקום פון די ארמיי, די גרופע האט זיך געוואלט באנוצן מיט לאקאלע איינוווינער, ווי זיי האבן געטון אין מערערע פלעצער אין אייראפע, און אין פאלעסטינע וואלט עס זיי גאנץ לייכט אנגעקומע, אויסצופירן מיט די אראבער. די עס עס גרופע איז געבליבן אין אטען, גריכנלאנד, וויבאלד די נאציס זענען קיינמאל נישט אנגעקומען.


text:
יראַקליאַ איז אַ קליינטשיק אינזל און דאָ איר וועט געפֿינען גאַנץ שלום און רויק. אויב איר האָבן צרה סליפּינג אין טומלדיק ערטער איר האָבן באשטימט קומען צו די רעכט אינזל: עס איז בייסיקלי קיין פאַרקער בייַ אַלע, קיין דיסקאָס און בכלל, נישט אַ פּלאַץ פון מענטשן אָדער. דער בלויז זאַך אַז זאל האַלטן איר וואך בייַ נאַכט איז די טיילמאָליק ייזל אָדער הונט, אָבער אַז אַפּלייז צו יעדער גריכיש אינזל סייַ ווי סייַ.
איר האָבן צו ווי גיין אויב איר ווילן צו ויספאָרשן דעם אינזל, זינט עס זענען כּמעט קיין מיטל פון אַריבערפירן. עס זענען אַ ביסל זאכן צו זען, און די ביטשיז זענען גאנץ שיינע. עס זאל זיין אַ ביסל שווער צו יבערגעבן מיט די לאָוקאַלז, זינט זיי זענען נישט זייער געוויינט צו טוריס און דעריבער טאָן ניט רעדן פיל ענגליש אָדער קיין אנדערע שפּראַך. אין אויסלאנד.
יראַקליאַ געשיכטע
די אינזל איז אַזוי קליין אַז עס מיסטאָמע קיינמאָל טאַקע געליטן אונטער קיין מין פון אַפּרעסיוו מאַכט חוץ פּייראַץ, וואָס, פון קורס, איז געווען שלעכט גענוג.
יראַקלעאַ איז געווען מיסטאָמע אַ קרעטאַן - מינאָאַן ויסגלייַך אין די קסנומקסנד מאַלעניאַם בק, זינט עס איז אַ שטאָט פון די זעלבע נאָמען אויף קרעטע. עס קען אויך האָבן געהאט עטלעכע סאָרט פון דינען פון העראַקלעס, זינט אַז איז וואָס די נאָמען פון די אינזל מיטל. טאַקסעס זענען געזאמלט פון ביידע די ווענעטיאַן און טערקיש שרים, אָבער באַזונדער פון אַז, דעם אינזל איז געווען שיין פיל לינקס צו עס זיך. די קאַסטראָ טוט אָנווייַזן כאָטש אַז מענטשן געלעבט דאָ אונטער ווענטיאַן הערשן.
די אינזל אויך געהערט צו די מאַנאַסטערי פון די ווירגין מרים (פּאַנאַגיאַ) טשאָזאָוויאָטיססאַ אויף Amorgos בעשאַס די מיטל עלטער.
וואָס צו זען
יראַקלעאַ האט אַ ביסל קאַוועס און קהילות פון אינטערעס, אָבער איר וועט האָבן צו גיין צו אַלע פון זיי.
די בעסטער באקאנט הייל איז די הייל פון סט יוחנן (אַג יאָאַנניס). לעגענדע האט עס אַז ער סטייד דאָ פֿאַר אַ בשעת, און אַז די מזבח אין די הייל איז די זייער זעלביקער ער וואָלט דאַוונען בייַ. עס נעמט וועגן צוויי שעה צו גיין דאָ.
טשאָראַ, איז די הויפּטשטאָט און די לאָוקאַלז רופן עס די ווירגין מרים: פּאַנאַגיאַ. דאָ, צייַט שטייט נאָך, און איר מיגט פּונקט ווי געזונט האָבן סטעפּט אין די קסנומקסטה יאָרהונדערט אויב עס זענען נישט פֿאַר די מיני מאַרק.
וואָס צו טאָן
לייענען, פאַרב, סאַנבייד, גיין, אָפּרוען. אַז ס וועגן עס. עס זענען אויך אָרגאַניזירט יקסקערזשאַנז צו Naxos וואָס איז אַ פייַן ברעכן פון די שטיל.
בעאַטשעס
עס אַראַ אַ ביסל ביטשיז, מער אָדער ווייניקער לייַכט צו דערגרייכן. ליוואַדי איז אַ פייַן זאַמדיק ברעג, און די פּאָרט אַג Georgios אויך האט אַ קליין ברעג.
נייטלייף
באַזונדער פון אַ ביסל טאַווערנז, עס איז גאָרניט!
עסנוואַרג
די עסנוואַרג געדינט דאָ איז גוט, טראדיציאנעלן גריכיש עסנוואַרג. עס זענען אַ ביסל טאַווערנז אין אַג Georgios. פּרובירן עטלעכע פון די היגע יאָגהורט און קעז.
שאַפּינג
כּמעט גאָרנישט, חוץ עטלעכע פּאָוסטקאַרדז און סווואַנירז אין אַג Georgios.
געטינג אַרום
עס זענען קיין בוסעס, טאַקסיס אָדער קאַרס. אויב איר זענען מאַזלדיק, איר זאל זייַן ביכולת צו דינגען אַ מאָופּט בעשאַס הויך צייַט.
געטינג דאָרט
עס זענען טעגלעך פערריבאָאַץ פֿון Naxos, און אַ פּאָר פון באָוץ אַ וואָך פון פּיראַעוס, אַזוי נעמען אַ דירעקט פלי פון אַטהענס גריכנלאנד דאָרט און זעגל איבער. זיין אָפּגעהיט אויף די טאָג פון אָפּפאָר, כאָטש, זינט עס איז בלויז איינער שיפל אַ טאָג!


text:
אדם סמיט
אדם סמיט (ענגליש: Adam Smith; 5טן יוני 1723 – 17טן יולי 1790) איז געווען א שאטישער פילאסאף און עקאנאמיסט. מ'האלט אים פאר דער גרינדער פון מאדערנער עקאנאמיק און קאפיטאליזם. זיין בוך "די רייכקייט פון פעלקער" פון 1776 אנטהאלט זיינע חשובסטע געדאנקען אין דעם געביט פון עקאנאמיק. ער איז געווען פון די פירנדיקע מענטשן פון אויפגעקלערטקייט אין שאטלאנד.
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אדם סמיט איז געווען דער זון פון א שטייער באאמטער אין קערקאדי (Kirkcaldy), פייף, סקאטלאנד. גענוי ווען ער איז געבוירן ווייסט מען נישט, אבער בערך אין 1723. ביי די פיר יאר אלט האבן א באנדע ציגיינער אים געכאפט; זיין פעטער האט אים געראטעוועט אין צוריקגעברענט צו זיין מוטער. אין דעם פארט פון קערקאדי האט סמיט געזען דעם הלוך ילך פון האנדל.


text:
מגדל העמק
מגדל העמק איז א שטאט אין צפון דיסטריקט פון ישראל, און געפונט זיך ביים צפון עק פון יזרעאל טאל, און אויף די בערג פון נצרת בערך 4 ק"מ דרום-מערב פון נצרת. די שטאט איז פיר קילאמעטער דרום מערב פון נצרת. דער נאמען פון שטאט איז געגעבן געווארן דורך יצחק בן צבי, דער צווייטער פרעזידענט פון ישראל.
מגדל העמק איז געגרינדעט אין 1953, אלס מעברה (איבערגאנגס ארט פאר אימיגראנטן), אין דער געגנט פון א פארלאזט אראביש דארף, דערנאך איז מגדל העמק דערקלערט געווארן, אלס אנטוויקלונג שטאט, און אין 1988, אנערקענט געווארן אלס שטאט. נאך דער גרויסער עליה אין די 1990ער יארן, איז די שטאט גרעסער געווארן, און נייע געגנטן זענען געבויט געווארן.
לויט דעם צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, ריכטיק פאר סעפטעמבער 2009, שטייט די באפעלקערונג אין שטאט ביי 24,800 איינוווינער.
דער שטאטס רב איז הרב יצחק דוד גראסמאן, זינט 1968; דער בירגערמייסטער איז אלי ברדה, זינט 1998.
אינדוסטריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דרייַ אינדוסטריעלע זאָנעס:
- רמת גבריאל - די גרעסטע פון די דרייַ. ליגט צפון פון דער שטאָט, מערסטנס געניצט פֿאַר הויך-טעק אינדוסטריע. באארבעט עטלעכע 4,000 ארבעטער.
- דרום אינדוסטריאַלע זאָנע - איז אַ קליינטשיק אינדוסטריע און שייַכות באַדינונגען, און באארבעט עטלעכע 1,500 ארבעטער.
- סאַגי 2000 - אַ נייַע געגנט דרום פון כפר ברוך אויף רוטע 73. די זאנע איז אַ שותפות צווישן מגדל העמק און די יזרעאל טאל ראיאנישן ראט. די צוקונפדיקע באַן פון חיפֿה קיין בית שאן גייט אדורכפארן נאנט צו דער זאנע.
בילדונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דער שטאָט עס זענען 22 שטאַט קינדערגאַרטנס, פיר נאציאנאלע-רעליגיעזע קינדערגארטנס, און 21 אומאפהענגיקע קינדערגארטנס. עלעמענטארע שולן זענען דא פיר שטאַטס שולעס, איין שטאַט-רעליגיעזע שולע, איין שול פאר באזונדערער בילדונג און איין חרדישע שול.
אין דער שטאט געפינט זיך דער צענטער פון דער נאציאנאלער חינוך נעצווערק "מגדל אור", וואס דער שטאָטס רב, הרב יצחק דוד גראָסמאַן, האט אויפגעשטעלט.


text:
װיקיפּעדיע:זוכן
ווי אזוי טרעפט מען ארטיקלען?
- דער ערשטער וועג צו טרעפן ארטיקלען איז אריינקלאפן אינעם זוכן קעסטל (וואס געפינט זיך אויבן רעכטס אין יעדער וויקיפעדיע פֿענסטער) דעם ווערט וואס איר ווילט טרעפן.
- זיך נוצן מיט די קאַטעגאָריעס וואס מען קען זיי טרעפן אימער אויפן שער בלאט.
- זיך נוצן מיטן נאוויגאציע וואס געפינט זיך אויפן צענטרום פונעם שער-בלאט.
עצות צו געפינען ארטיקלען אדער טעמעס[רעדאקטירן מקור]
- אויב איר ווילט זוכן עפּעס א ווערט, און איר ווייסט נישט גענוי ווי אזוי דאס צו שרייבן, קענט זיך העלפן מיט די קאטעגאריען, אדער מיט געראטענע ווערטן. אויב צ.ב. ווילט איר זוכן דעם ווערט נעשונאל זשיאגראפיק, אבער איר ווייסט נישט גענוי ווי אזוי עס צו שרייבן, קענט איר זוכן צום ביישפיל אין קאַטעגאָריע "טי ווי קאנאלן" אדער אין קאַטעגאָריע נאטור".
- איר קענט אימער פראבירן זוכן אויך אויף ענגליש אדער העברעיש. צום ביישפיל שרייבט "LOST" כדי צו זוכן דעם טעלעוויזיע-סעריע "פארלארינע", אדער שרייבט "בית כנסת" אדער "ביכנ"ס" כדי צו געפינען דאס ווערט "שול".
- זיך נוצן מיטן אלפאבעת וואס געפינט זיך אויבן ביים שער-בלאט. צ.ב.ש. אויב איר זוכט אן ארטיקל אויף "קריסטנטום", אבער איר ווייסט נישט גענוי ווי צו דאס שרייבן, גייט אריין אין אות ק', און דריקט נאכער ביים רעזאלטאט-בלאט די אותיות "קר" און איר וועט טרעפן אלע ארטיקלען וואס פאנגען זיך האן מיט די אותיות "קנ".


text:
מיינץ
מיינץ אדער מַגנצא איז א שטאט ביים ריין טײַך אין דרום-מערב דייטשלאנד. איר באפֿעלקערונג איז געווען 200,234 אום 2007. מיינץ איז די הויפטשטאט פון ריינלאנד-פאלץ.
אין מיינץ האבן געוואוינט רבינו גרשום, דער פייטן רבי שמעון הגדול און דער מהרי"ל.
די שטאט איז געגרינדעט געווארן אלס א לאגער פארן רוימישן מיליטער נאך אין דער צייט פונעם בית שני, בערך אום ג'ש"ך. אום יאר ד' האבן שוין יידן געוואוינט אין מיינץ.
די עיקר אנטוויקלונג פון דער יידישער קחילה אין מיינץ איז געווען ווען די קלונימוס פאמיליע פון לוקא, איטאליע, האט זיך באזעצט אין מיינץ. גענוי ווען דאס איס געווען איז תלוי במחלוקת—טייל זאגן אום ד'תר"ס און אנדערע זאגן ד'ת"ס. ס'איז דא א מיינונג אז ר' אמנון, דער מחבר פון ונתנה תוקף, איז אויך געקומען קיין מיינץ צוזאמען מיט ר' משה ב"ר קלונימוס.[1]
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מיינץ איז אויף דעם מערב ברעג פון דעם ריין טייך, קעגנאיבער דעם צוזאמפלוס פון דעם מיין מיטן ריין. די באפעלקערונג אום 2007 איז געווען 200,234. מיינץ געהערט צום ריין מעטרא שטח וואס באשטייט פון 5.8 מיליאן מענטשן. מען קען אנקומען קיין מיינץ גאנץ גרינג פון פראנקפורט אינטערנאציאנאלן פלוגפארט אין 25 מינוט מיטן צופֿארער באן.
די שטאט באשטייט פון 15 דיסטריקטן.
קאארדינאטן: 50°0′0″N 8°16′16″E / 50, 8.27111
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ דור דור ורבניו, קשר גליון פח


text:
פֿאַר דיין פאַרווייַלונג עס איז שעפע צו טאָן, זען, באַזוכן און הנאה אין אַרדרישאַיג, Lochgilphead, טאַרבערט און אַדזשוינינג געביטן פון קינטירע, Argyll.
דעפּענדינג אויף אייער באַזונדער פּרעפֿערענצן און די צייַט אַז איר קענען ספּער, איר קענען האָבן דיין קלייַבן פון עטלעכע פון די אַקטיוויטעטן וואָס זענען בנימצא: איר קענען באַזוכן קאַסאַלז, אלטע קולטור צענטער, גיין פֿאַר אַ גיין אין די פּאַרקס, באַזוכן די שטייענדיק שטיינער אָדער הנאה עטלעכע פון די ספּאָרטינג אַקטיוויטעטן וואָס זענען בנימצא עס.
קאַסטלעס אין טאַרבערט, קינטירע, Argyll
קאַרנאַססעריע קאַסטלע צעשטערן איז אין קילמאַרטין, בעערעך קסנומקס מייל פון אַרדרישאַיג. נעמען די אַקסנומקס צו Lochgilphead און נאָר פאַרגאַנגענהייַט אַרדרישאַיג, נעמען די אַקסנומקס צו Oban פֿאַר בעערעך קסנומקס מייל צו קאַרנאַססעריע. אַרייַנטרעטן איז פּאָטער.
ינוועראַרייַ קאַסטלע, די היים פון די דוק און דוטשעסס פון Argyll איז עפענען פֿאַר די ציבור פון אפריל-אקטאבער, עפן מאל קענען בייַטן. דאָ איר וועט זען דעם באַרימט אַרמאָורי זאַמלונג אויף אַרויסווייַזן ווי געזונט ווי די פראנצויזיש טאַפּאַסטריז, סקאַטיש און European מעבל. טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס, Fax: קסנומקס קסנומקס אָדער שיקן אַן אימעיל צו זיי.
קילמאַרטין גלען איז די טאָל ווו איר וועט געפֿינען ריזיק זאָגן פון די אלטע קינגדאָמס פון די שאָטיש. עס איז מער ווי קסנומקס יאר אַלט און דאָ איר וועט געפֿינען יקסייטינג שטייענדיק שטיינער, שטיין קרייזן און קאַסאַלז. נעמען די אַקסנומקס צו Lochgilphead און נאָר פאַרגאַנגענהייַט אַרדרישאַיג, נעמען די אַקסנומקס צו Oban פֿאַר בעערעך קסנומקס מייל און דעריבער ווענדן לינקס אויף אַ קליין וועג, וועגן קסנומקס מייל קורץ פון קילמאַרטין. דאָ איז איינער שטייענדיק שטיין, אויס פון אַ נומער פון שטייענדיק שטיינער פון פאַרשידן סיזעס און שאַפּעס אין דעם פּלאַץ, קעגן וואָס הער מאַלקאָלם מאַקדאַנאַלד פון אַרדרישאַיג, Argyll איז מעסטן זיך. דער שטיין איז וועגן צוויי מאָל די הייך פון מאַלקאָלם וואס טאָמער געגלויבט קיין איינער וועט באַמערקן אים טריינג צו געווינען עטלעכע מייַלע דורך שטייענדיק אויף אַ שטיין אין די באַזע פון די שטייענדיק שטיין!
קילמאַרטין הויז מוזיי פון אלטע קולטור איז אַ באקאנט אַרטשאַעאָלאָגיקאַל מוזיי. דאָ איר וועט געפֿינען פאַנטאַסטיש מאָדערן אַודיאָ-וויסואַל און ינטעראַקטיוו דיספּלייז. נעמען די אַקסנומקס צו Lochgilphead און נאָר פאַרגאַנגענהייַט אַרדרישאַיג, נעמען די אַקסנומקס צו Oban פֿאַר בעערעך קסנומקס מייל צו קילמאַרטין. קילמאַרטין הויז טראַסט, קילמאַרטין, Argyll, פּאַקסנומקס קסנומקסרק. טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס, Fax: קסנומקס קסנומקס, בליצפּאָסט פֿאַר אינפֿאָרמאַציע.
טאַרבערט קאַסטלע חורבות זענען פון אַ קסנומקסטה יאָרהונדערט רויאַל שלאָס. איר וועט געפֿינען אַ פּליושש קלאַד חורבות פון אַן אָבסערוואַציע טורעם פון דעם אַמאָל אַ רויאַל קאַסטלע. נעמען די פֿיס-דרך פון האַרבאָור סטריט צו די קאַסטלע פּלאַץ.
גאַרדענס און פּאַרקס אין טאַרבערט, קינטירע, Argyll
אַרדואַינע גאַרדאַן איז סיטשוייטיד בעערעך קסנומקס מייל פון טאַרבערט אָדער דזשוסטקסנומקס מייל פון אַרדרישאַיג. נעמען די אַקסנומקס צו און נאָר פאַרגאַנגענהייַט אַרדרישאַיג, דאַן נעמען די אַקסנומקס צו Oban פֿאַר בעערעך קסנומקס מייל צו אַרדואַינע. טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס צו מאַכן עריינדזשמאַנץ.
קילמאָרי Woodland Park איז ווייַטער צו Lochgilphead. דאָ איר קענען הנאה לאַק זייַט גייט, זען עטלעכע טשיקאַווע און ומגעוויינטלעך געוויקסן. ווהיטעגאַטעס, Lochgilphead, Argyll, פּאַקסנומקס קסנומקסרס. פֿאַר ווייַטער אינפֿאָרמאַציע טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס.
ספּעציעל אינטערעס Entertainment
Campbeltown פּאָטטערי, קסנומקס יוניאַן סטריט, Reform קוואדראט, Campbeltown, Argyll. האַנט געמאכט טייבאַלווער, לאַמפּס, טיילז, אאז"ו ו זענען בנימצא. טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס.
היגהבאַנק פּאָרסעלאַין, היגהבאַנק פּאַרק, Oban וועג, Lochgilphead, Argyll, פּאַקסנומקס קסנומקסנן. זייער וועב פּלאַץ איז נאָך אונטער קאַנסטראַקשאַן. קויפן הויך קוואַליטעט פּאָרצעלייַ פֿאַר גלייַך פּרייסיז. טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס פֿאַר ווייַטער אינפֿאָרמאַציע.
ראָנאַטשאַן סילקס, ראָנאַטשאַן Farmhouse, קלאַטשאַן, דורך טאַרבערט, Argyll, פּאַקסנומקס קסנומקסקסוו. האַנט פּייניד זייַד: סקאַרווז, טייז, קאַפטאַנס, מויער האַנגינגס און קושאַנז. טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס.
Springbank דיסטיללערי, Campbeltown, Argyll, פּאַקסנומקס קסנומקסעט. געגרינדעט אין קסנומקס דורך דזש און א מיטשאַל. די דיסטיללערי איז נאָך אָונד דורך די זעלבע משפּחה. גוידעד רייַזע איז בנימצא און פרעגן וועגן די סיקריץ פון שנאַפּס געמאכט. פֿאַר ווייַטער אינפֿאָרמאַציע טעלעפאָן: קסנומקס קסנומקס.


text:
בלינדקייט
בלינד מיינט אז איינער האט פארלוירן די חוש פון זען מיט די אויגן. אויך איינער וואס קען זען גאר ווייניג און קען נישט דערקענען די פארעם פון די זאכן וואס ער זעט ווערט פאררעכנט בלינד. טייל מענטשן זענען געבוירן בלינד, אבער אפטמאל קומט דאס אלס רעזולטאט פון א קראנקייט אדער פון א שאדן.
צו דערמעגלעכן בלינדע מענטשן צו ליינען האט לואי ברייל דערפינדן אן אלפאבעט פון געהעכערטע פינטלעך וואס בלינדע קענען אנטאפן.
די מערסט פארשפרייטע סיבות פאר בלינדקייט אין דער וועלט זענען (אין 2002)
- קאטאראקטן (47.9%)
- גלאקאם (12.3%)
- מאקולארישע דעגענעראציע (8.7$)
נאך א סיבה פאר בלינדקייט (ביי יונגערע מענטשן) איז נישט-דערנערונג.


text:
ראיאנראט (ישראל)
א ראַיאנראט אין ישראל איז א לאקאלע רעגירונג איינהייט וואס באדינט א גרופע דערפער און יישובים אין א געוויסן געאגראפישן שטח. טייל זענען גרויס און טייל זענען קליין.
דער מטה בנימין ראיאנראט האט די גרעסטע צאל איינוואוינער (בערך 40,800)
דער מטה יהודה ראיאנראט האט די גרעסטע צאל יישובים (63 יישובים)
דער רמת נגב ראיאנראט האט דעם גרעסטן שטח (פיר מיליאן דונאם)
געוויינלעך שיקט יעדער יישוב איין דעלעגאט צום ראיאנראט, אבער טיילמאל שיקט א יישוב מער ווי איין דעלעגאט, לויט די תקנות. די גאנצע באפעלקערונג פון דעם ראיאן וועלט דעם פארזיצער פונעם ראיאנראט.


text:
רימון האט געשריבן:שש, איך בין פול מיט איבערראשונג איבער דיין זעלטענער באקאנטשאפט אין אונזער גלאררייכן אוצר הספרים, ממש אן ענציקלאפעדיע פון ספרי יסוד וואס לאו כל אדם ממשמש בו.
הלפרין האט ארויסגעגעבן בסוף ימיו זיין לעצטן ווערק, דרכי הקב''ה, אן אייגנארטיגן ליקוט פון צענדליגער טויזנטער מראי מקומות איבער די וועגן פון השי''ת. אין דער הקדמה ברענגט פאטאסטאטן פון 15 בריוון פון חזון איש צו אים, וואס דו האסט דערמאנט, די שענסטע בריוון אין קובץ אגרות וואו חזון איש אדרעסירט בני נוער זענען אייגנטליך צו אים.
איבער הלפרין'ס ספר דרכי הקב"ה. כ'ווייס דערפון. כ'האב נישט אראפגעברענגט סתם ספרים וואס די אויבנדערמאנטע מחברים האבן מחבר געווען, נאר ספרים וואס זענען נוגע צו די דברים הנידונים שם. דאכצעך מיר אויך, אז אויפן ספר דרכי הקב"ה איז געווען א שטיקל טומל נאכן ארויסגעבן אז ס'טויג נישט געוויסע אמונה ענינים וכו'. כ'בין נישט באקאנט איבער איר ווארהייט און פרטים.
די שענסטע בריוון פונעם חזו"א זענען טאקע צו אים, כ'האב מער צו דערציילן איבער דעם. אבער דאס באלאנגט בעצם אין אן אשכול מיוחד לאיש המוזר הגאון הגיבור [א שילוב...] רבי רפאל הלפרין. ער איז ווערט אויסגעשמועסט צו ווערן אין אנשי שם.


text:
1866
1866 איז דאס 66סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1866 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 24סטן יולי - טענעסי איז דער ערשטער שטאַט וואס קערט צוריק צו די פאראייניגטע שטאטן נאכן אמעריקאנער בירגערקריג
- 27סטן יולי - געענדיגט לייגן דעם קאבל אונטערן אטלאנטישן אקעאן, וואס דערמעגלעכט טראנס-אטלאנטישע טעלעגראף פארבינדונג
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 12טן אקטאבער - ראמזיי מאקדאנאלד, פרעמיער מיניסטער פון דעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1937)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 29סטן מערץ - רבי מנחם מענדל שניאורסאהן, דריטער אדמו"ר פון חב"ד, דער "צמח צדק" (געב' 1789)


text:
18טן יוני
דעם 18טן יוני איז דער 169סטער טאג פון יאר (170סטער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 196 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1815 - נאפאלעאן באזיגט אין דעם קאמף פון וואטערלו דורך די פרייסישע און בריטישע ארמייען
- 1940 - גענעראל שארל דע גאל האלט די רעדע וועגן פרייען פראנקרייך אין ראדיא בי בי סי פון לאנדאן
- 1952 - פיער מענדעס-פראנס געוויילט פרעמיער מיניסטער פון פראנקרייך
- 1953 - עגיפטן ווערט א רעפובליק
- 1970 - עדווארד היט געוויילט פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך
- 1996 - בנימין נתניהו ווערט פרעמיער מיניסטער פון ישראל
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1868 - מיקלאש הארטי, אונגארישער מאטראס און פאליטיקער וואס האט געדינט אלס רעגענט אין אונגארן פון 1920 ביז 1944 (געש' 1957)
- 1942 - טהאבא מבעקי, 11טער פרעזידענט פון דרום אפריקע
- 1949 - לעך קאטשינסקי, פרעזידענט פון פוילן (געש' 2010)
- 1949 - יאראסלאוו קאטשינסקי, פרעמיער מיניסטער פון פוילן
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1928 - ראאלד אמונדסען, נארוועגישער אויספארשער (געב' 1872)


text:
טאטואירונג
טאַטויִרונג (לשון קודש: כתובֿת-קעקע) איז ווען מע קריצט אריין אינעם לייב א שריפט אדער א בילד מיט טינט וואס זאל בלייבן אין דעם לייב אויף שטענדיג. דאס איז א גאר אלטער שטייגער נאך פון דער שפעטערער פאַלעאליטישער תקופה. אמאל האט מען דאס געטון פון טראדיציאנעלע אדער רעליגיעזע סיבות, היינטיקע צייטן איז דאס א מאדע.
די נאציס האבן טאטוירט זייערע געפאנגענע מיט נומערן ביי די קאנצענטראציע לאגערן אינעם חורבן-אײראפּע אויף צו זיי אידענטיפיצירן.
היינט צוטאגס איז מעגליך אראפ צונעמען טיילווייז א טאטוירונג.
טאטוירונג אין דער תורה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס איז אסור ע"פ תורה, ווי עס שטייט: ושרט לנפש, לא תתנו בבשרכם וכתובת קעקע לא תתנו בכם (ויקרא י"ט), ווייל דאס איז געווען א מנהג פאר עבודה זרה, און מען האט באקומען פאר דעם מלקות.
א סך בעלי תשובה וואס האבן זיך טאטוירט ווען זיי זענען נאך געווען פריי, פּלאָגן זיך אראפצונעמען זייער טאטואירונג.


text:
קאגניטיווער נעץ
די קאנגיניטיווער סיסטעם אינעם מח, איז פאראנטווארטליך פאר די אינטעלעקטועלע קעמערלעך אין מח, וועלכע באאויפטראגן דאס קלאפן די טריליאנען ניוראןס, איינס צום אנדערן.
צו פארשטיין א פראגע און ענטפערן א תירוץ, פארלאנגט זיך עטליכע הונדערט טויזענט ניוראן סיגנאלן, וועלכע קלאפן זיך צונויף אין ווינציגער פון איין סעקונדע, און דאס מויל שטאמעלט ארויס אן ענטפער, וואס באפרידיגט דעם פרעגער.
יעדע קאנצענטראציע פונעם מח, פאדערט אקטיווער דינסט פונעם קאגניטיווער נעץ, וואס א זנעטווארק אינעם פראנטעל האיזמיסאלאגישער נעץ פון מח צעלן.
פראבלעמען אינעם קאגניטיוון נעץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אינעם צווייטן שטאפעל פון אלצהיימערס פאציענטן, ווערן געשעדיגט די חלקים מח צעלן וועלכע פארמירן דעם קאגניטיווען נעץ, און די רעזולטאטן זענען גאר ביטערע.


text:
אַ גוטן טאָג ניו-יאָרק, מעשהלע פון צויבער מענטש און שטאָל:
מיין שטעטעלע אין חלום איז אַ טורעם-שפּיץ פון ניו-יאָרק,
אַ שטיבעלע צווישן שטערן איז אַ קוימען פון ניו-יאָרק.
אין אַלע וואונדער איבער וואונדער איז מיכאַלישעק דאָ.
ריזן פון חדר אויף בראָדוויי קומען ליכט-מילן מאָלן.
גיבורים פון חומש – נפילים קלעטערן אין ניו-יאָרק.
פונעם רויש פון אַ מאָטאָר הילכט אַרויס יהושעס קול.
אַ פּשוטע ראָד איז ווי די זון פון גבעון אין ניו-יאָרק.
איז ווי אַן ערשטער טראָט דורך די דורות פון ירושלים,
אַ טורעם ווי עוג מלך הבשן אין ירושלים.
אַ בענקשאַפט לאַנג ווי גלות, אין ניו-יאָרקער האַפן,
די אויגן מיט פאַרשפּילטע נעכטנס פאַרגאַפט.
איך וועל זען מלאכים פון שטאָל אויך אין ירושלים.
אַ אומרו פון אַלע מיינע ניו-יאָרקער יאָרן.
איך וועל זיין אַ גליד פון ניו-יאָרק אויך אין ירושלים.
וויל פאַרטראָגן אין נגב די שטאָט איבער אַלע שטעט.
נאָך אַ בליק, נאָך אַ טרער אויף דער שטאָט איבער אַלע שטעט.
וויפל שטערן, אַזוי פיל אייביק-וואַכע ניו-יאָרקער שויבן.
הינטער מיר האַלדזן זיך, קושן זיך שטאָטישע רויכן.
יאָרן פאַלן אין אַ ראָד – אַ וואַלד פון טעג און נעכט.
אַ לעצטער, לעצטער בליק אויף דער שטאָט איבער אַלע שטעט.
איך וועל שוין אייביק זען שטערן, ווי ניו-יאָרקער, נאַכטיקע שויבן.
כי טוב, אָ צפת, כי טוב
איך האָב די ליכטער פון בראָדוויי, די פּראַכט פון פינפטער עוועניו,
אויף משיחס אָרעם אייזעלע פון צפת אויסגעביטן,
און אויב שענער פון אַלע געטער איז פינפטע עוועניו,
וואָלט דערפאַר משיח אויף דעם "עמפּייער סטעיט" ניט געריטן.
מעשהלעך פון ניו-יאָרק דערציילן שטאָלן
נאַכטיקע פייערן פון מאַזאָליעס אויסגעגלעט.
דאָס האַרץ פון בויער שלאָגט שטענדיק אין ליכטיקן שטיין פון שטאָל,
נאָך אויך אין צפת, זיינען הענט: פּאָעטן פון זעג, הובל, דלאָט.
אויב מעשיות פון טויזנט און איין זון איז די נאַכט אין ניו-יאָרק,
איז גאָר די שיין פון חומש אין זונפאַרגאַנג פון גליל,
זיינען מיר נאָענט די ווייטע, נאַכטיקע שויבן פון ניו-יאָרק,
ווי אייגן ס'זיינען מיר אברהמס שטערן אין גליל.
אויב ביי עלעקטרישע לעגענדעס איז, ניו-יאָרק דער אֵין-סוף,
זאָגט גאָט ביים ליכט פון אַלע ספירות: כי טוב, אָ צפת, כי טוב.


text:
ווי קענען טינניטוס מיראַקלע העלפן מיר?
January 4, 2015 דורך Emma
פילעד אונטער טינניטוס, טינניטוס רעמאַדיז
טינניטוס מיראַקלע איז באשאפן דורך תומא קאָלעמאַן, אַ נוטרישאַנאַל און געזונט מומכע און סופפערער פון טינניטוס. ער דעוועלאָפּעד אַ געפרוווט און טעסטעד צוטראָגן צו אָנפירונג טינניטוס.
טאמעס קאָלעמאַן זיך געליטן פון טינניטוס פֿאַר איבער אַ יאָרצענדלינג און געארבעט טיירלאַסלי צו געפינען וועגן צו באַפרייַען די סימפּטאָמס אָן מעדאַקיישאַן אָדער כירורגיע. טינניטוס נס איז דער פּראָדוקט פון דעם ווערק און איז דיזיינד צו באַזייַטיקן די סימפּטאָמס פון טינניטוס פּערמאַנאַנטלי.
איידער עמבאַרקינג אויף די פּראָדוקט, קאָלעמאַן ריסערטשט הונדערטער פון אַרטיקלען און ביכער אויף טינניטוס, ווי געזונט ווי ינטערוויוינג מען וואס געליטן פון טינניטוס, דאקטוירים, הערבאַליסט און האָמעאָפּאַטהס צו בויען אַרויף אַ וואַסט עשירות פון וויסן און דערפאַרונג אויף די ונטערטעניק.
ער האט אויך געפרוווט און טעסטעד סך טהעראַפּיעס, רעמאַדיז און רפואות, פילע פון וואָס צוגעשטעלט מינערנווערטיק אָדער צייַטווייַליק רעליעף, אָבער ווען ער איז געווארן מיד אָדער סטרעסט די סימפּטאָמס אומגעקערט ערגער ווי אלץ. פערצן יאר פון צאָרעס און טויזנטער פון שעה פון פאָרשונג און יקספּעראַמאַנטיישאַן שפּעטער, געפירט קאָלעמאַן צו געפינען די קאָמבינאַציע פון טריטמאַנץ אַז געארבעט צו היילן זיין טינניטוס פּערמאַנאַנטלי, אַ לייזונג ער גערופן טינניטוס מיראַקלע.
טינניטוס נס איז אַ האָליסטיק צוגאַנג דיזיינד צו אַרבעטן מיט אייער גוף. טינניטוס איז אַ קאָמבינאַציע פון עמאָציאָנעל, גשמיות און ינווייראַנמענאַל סיבות, און דעריבער דאַרף אַ האָליסטיק צוגאַנג צו אַדרעס אַלע פון די. ווי אַלעמען וואס איז אַפעקטיד דורך טינניטוס איז אַפעקטיד דיפערענטלי, און אַלעמען ריספּאַנדז צו טריטמאַנץ אין פאַרשידענע דרכים, טינניטוס מיראַקלע טוט נישט פּרובירן צו צושטעלן אַ איין לייזונג פיץ אַלע צוגאַנג. אַנשטאָט עס רעקאַמענדז אַ קייט פון טעקניקס און סטראַטעגיעס צו פּרובירן און אַדוויסעס אויף פאַרשידענע וועגן צו דעטעקט אויב די זענען ארבעטן פֿאַר איר.
אזוי וואָס איז טינניטוס מיראַקלע? טינניטוס מיראַקלע איז אַ 250 Page E-בוך פּראַוויידינג אַ האָליסטיק צוגאַנג צו ריליווינג די סימפּטאָמס פון טינניטוס. די E-בוך גיט אַ ווערטפול מיטל אַז ברענגט צוזאַמען אַ ביבליאָטעק פון אינפֿאָרמאַציע אַזאַ ווי:
- שכל וואָס ז טינניטוס
- ווייַס פון דייאַגנאָוסינג טינניטוס
- א רשימה פון די בעסטער און ערגסט פודז צו עסן פֿאַר טינניטוס סאַפערערז
- סאַגדזשעסטיד כאָומיאָופּאַטאַק רעמאַדיז
- א רשימה פון מעדאַקיישאַן צו ויסמייַדן
- וויטאַמינס און ביילאגעס צו פּרובירן
- פּערזענלעכקייט טרייץ פּראָסט אַריבער סאַפערערז
- לינקס צו שלאָפן, דייַגעס און דרוק
- סטראַטעגיעס צו לערנען דיין גוף צו קאָפּע
די בוך גיט שריט דורך טרעטן עצה אויף ווי צו גיינ ווייַטער און אַדאַפּט צו פּאַסן דיין באדערפענישן. אננעמען דעם האָליסטיק צוגאַנג וועט העלפן איר געפינען וועגן צו געבן איר צו פירן דיין צושטאַנד יפעקטיוולי אָן זייַט-יפעקס.
דאנק איר פֿאַר לייענען דעם אַרטיקל, דעם וועבזייַטל שטיצט אַ פּראָדוקט גערופן טינניטוס מיראַקלע וואָס האט ווייַטער גרויס אינפֿאָרמאַציע וועגן העלפן פֿאַר טינניטוס און צו געפינען אויס מער דריקט דאָ: טינניטוס מיראַקלע


text:
גארטל ליניע (געאגראפיע)
די גארטל ליניע (ענגליש: latitude) איז די ברייט גראַד איבער דער גלאבוס, פון מזרח קיין מערב, גערעכנט פון עקוואטאר, וועלכע צעטיילט די וועלט צו צוויי גלייכע טיילן, די צפון ערדקוגל און די דרום ערדקוגל. די גארטל ליניע איז אן אויסגעטראכטע ליניע, וועלכע צעטיילט די געגנטער אין וועטער, און שפעטער האט עס אנגענומען א וויכטיקע טייל אין היסטאריע, ביים צעטיילן די גרעניץ צווישן דרום קארעע און צפון קארעע.
די ליניע וואס לויפט פון דרום פאלוס צו צפון פאלוס, הייסט א מערידיאן, וואס ביידע צוזאמען ווערן באשטימט די גענויע פונקט, וואס ווערט גערופן געאגראפישע קאארדינאטן.
די עקוואטאר וועלכע איז די צענטער, איז פארעכנט אלס 0°, און איז די לענגסטע גארטל ליניע, דערנאך ווערן אלע ליניעס, פון צפון און פון דרום, קורצער אין קורצער, ביז זיי דערגרייכן צו 90°, ווי עס איז די צוויי פאלוסן, דרום און צפון.
אנדערש ווי די מערידיאן ליניע, וועלכע אינמיטן וועלט ביי די עקוואטאר, זענען זיי ווייט איינער פון צווייטן, אבער ווי מער צפון אדער דרום, טרעפן זיי זיך מיט אנדערע מערידיאן ליניעס. בלייבט די גארטל ליניע גראד אויפן זעלבן ברייט, און עס שטעלט זיך נישט צוזאמען מיט אנדערע גארטל ליניעס.
ווי אויבנדערמאנט איז עס א טעארעטישע ליניע, די ווייטקייט פון 20°, ביזן נומער 21°, איז 111 קילאמעטער ווייט. און די זעלבע ווייט איז פון 85° צו 86°, די ווייטקייט בלייבט אייביק די זעלבע.
די לענגסטע גארטל ליניע איז די עקוואטאר, וועלכע איז א ליניע פון אומגעפער 40,000 קילאמעטער. די ליניע פון 60°, איז לאנג ארום 20,000 קילאמעטער. און די נומער 90°, האט נישט קיין ווייטקייט, עס איז דער פונקט פון צפון אדער דרום פאלוס.
די אויפקום פון קאארדינאטן איז בעיקר געווען, צו לינדערן די פראבלעם, פון קרייזן דעם אקעאן, אן קיין נארמאלע נאוויגאציע מיטל, די ליניעס האט נישט צופיל געהאלפן פארבעסערן די רייזעס, וויבאלד עס איז שווער געווען צו מעסטן די אקוראטקייט, פון די מאפעס.


text:
7טן אויגוסט
דעם 7טן אויגוסט איז דער 219טער טאג פון יאר (220סטער אין אן עיבור-יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 146 טעג.
היסטארישע געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1960 - דער בארטן פון העלפאנדביין פראקלאמירט זיין זעלבשטענדיקייט
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1948 - דן חלוץ, דער 18טער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל
- 1949 - וואליד זשומבלאט, פירער פון די דרוזן אין לבנון
- 1966 - זשימי וויילס, גרינדער פון וויקיפעדיע
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 1971 - יצחק מאיר לעווין, פירער פון אגודת ישראל
פייערטעג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- בארטן פון העלפאנדביין - זעלבשטענדיקייט טאג


text:
תחת
טוכעס (תּחת) איז די אנאטאמישער אונטרשטער טייל פון גוף, ווייל ביי מענטשן און רוב חיות געפינט זיך דאס ביי דער אנדערע זייט פונעם פארענט פון אונטן.
דער הויפט אויפטוה פון די איבר איז אז אנדערשט ווי אנדערע פיר פוסיגע בעלי חי ערלויבט דאס צו זיצן דעם מענטש אן לייגן די געוויכט אויף די פוס אגאנצן טאג. טאקע דערפאר עס דאס אויך רינדעכיג פיל מיט פעטענס, בדרך כלל האבן די פרויען מער פעטן'ס דארטן ווי די מענער, און ווייך מיט אסאך פלייש וואס דאס דינט א טובה פארן קערפער מען זאל קענען זיצען לאנגע שעות אן ווייטאג.
אין קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין רוב קולטורן איז אומאיידל צו רעדן דערפון ווייל דאס ווערט באטראכט אלס אן אינטימיער איבר וואס מען נוצט בלויז אפענערהייט אין א בית הכסא פריוואט. עס ווערט אויך איבעראל כמעט צוגעדעקט מיט א הויזן אדער אונטער הויזן. דאס אויפדעקן אין פובליק הייסט מונינג אויב ציעט מען אראפ איינעם די הויזן הייסט דאס וועדזשי און דאס איז בכוונה געווענליך יענעם צו פארשמען אדער צו פלירטען מיט יענעם.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין חרדישע חדרים איז עס נארמאל פאר די רעביס אין חדר פראקן דארטן די קינדער. אמאל פלעגט מען אראפציען די הויזן, ווייל דאס ווערט פיסיכיאלאגיש א מורהדיגע רוחניותדיגע קלאפ פאר קינד אויך אסאך מער ווי די בלויז פיזישער פראק. אבער זינט די וועלט שוין היינט מער פארגעשריטן איז דאס א קרימינאליטעט. היינט פראקן א קינד אפילו עס איז נישט אויסגעהאלטן לויט די גויאישע חוקים און אויך לפי די חוק אין ישראל אבער עס איז ביי די חרדישע אידן נאך יא לעגעטים פאר חינוך.
כאטשיג עס טוט טאקע זייער וויי דאס מערסטע פון איבעראל ווייל דארטן געפינען זיך זייער אסאך נעווען צעלן ווען מען שלאגט דארטן און אויך די השפלה און בזיון און נידערשלאגענקייט סערווט איר ציל פארן מלמד, איז דאס דא נאך א סיבה פארוואס די מלמדים שלאגן דייקא דארטן, ווייל טייל מאמעס זענען מאדערן און קענען מסרן די מלמד פארן שלאגן אויף אזא רציחהדיגע אופן וואס איז היינט נישט לעגאל, דעריבער וועלן זיי אויס די דיקסטע פעטענסדיגע פלאץ וואס דארטן בלייבט נישט איבער קיין סימנים על כל פנים אסאך ווייניגער ווי די גאנצע קערפער ווייל עס איז פיל מיט פעטענס ווייניגער מוסקלן און ביינער צו מאכן א וואונד. עס איז דא א באקאנטער אויסדרוק ווען איינער איז נישט איינשטימיג צו טוען וואס א צווייטער בעט "קוש אין תחת" אבער ס'איז א נישט איידעלע ווארט ביי די היימישע אידען.


text:
יוסף חיים זאנענפעלד
הרב יוסף חיים זאנענפעלד ז"ל (נפטר ה'תרצ"ב) איז געווען דער גאב"ד פון דער עדה החרדית , באוואוסט אלס פייערדיגער קנאי און א גרויסער לוחם אקעגן ציונות.
ער איז געבוירן געווארן אין ווערבוי, עסטרייך אונגארישע אימפעריע (היינט סלאוואקיי) צו זיין פאטער הרב אברהם שלמה זאנענפעלד.
עס איז דא א ווידעא קליפ ווי ער טרעפט זיך מיט הרב קוק ביים ענגלישען באהערדע.
בזיווג שני האט ער חתונה געהאט מיט חילא (אייבעשוץ), די שוויגער פון רבי חיים זאב פינקל.
וועבלינק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- מען זעט ווי רב זאנענפעלד, רב קוק און דער ספרדישער רב הראשי ר' יעקב מאיר טרעפן זיך מיט ווינסטאן טשערטשיל.


text:
הירשע דוד קאץ
הירשע-דוד כ"ץ (געב' 1956) איז א דיכטער, דענקער, שריפטשטעלער און פארשער, וועמענס ארטיקלען איבער דער אידישער שפראך דערשיינען וועכנטליך אין דער אלגעמיינער זשורנאל. ביז נישט לאנג צוריק פלעגט ער זיך דרוקן אויסשליסליך אין דעם יידישן פארווערטס.
ער לעבט און שאפט אין דער אידישער ווילנע, און פארט כסדר ארום איבער מזרח אייראפע פון אמאל צו פאראייביגן איר זכרון דורך אינטערוויואירן שארית-הפליטה איבערלעבער פון דעם חורבן אייראפע. זיינע ארטיקלען זענען פול מיט אידישע געפילן פאר אהבת ישראל, און אחריות צו לערנען מיט די נייע דורות וואס מיר האבן אמאל פארמאגט[פֿעלט אַ מקור].
ער איז אויפגעוואקסן אין בארא פארק, און על אף וואס ער איז א אידישיסטישער פראפעסער איז ער אנדערשט ווי די אנדערע אידישיסטן פון די ייוו"א קולטור, ווייל ער האט ארויסגעגעבן א בוך וואו ער שרייבט אז די ייוו"א ארטאגראפיע איז נישט די איינציקסטע אויסגעהאלטענע ארטאגראפיע. [1].


text:
טשילע
טשילע (שפאניש: Chile), אפיציעל די רעפובליק פון טשילע (שפאניש: República de Chile), איז אַ לאַנד אין דער מערב זייט פון דרום אַמעריקע. איר הױפּטשטאָט איז סאַנטיאַגאָ. זי באדעקט א לאנגן שמאלן שטח צווישן די אנדן אין מזרח און דעם פאציפישן אקעאן אין מערב. זי גרענעצט פערו צו צפון, באליוויע צו צפון-מזרח און ארגענטינע אין מזרח. די פאציפישע בארטן-ליניע איז לאנג 6,435 ק"מ.
דער צענטער טייל פון טשילע האט צוויי גרויסע שטעט, סאנטיאגא און וואלפארייסא, און האט א מיטלענדישן קלימאט, מיט דורכשניט טעמפעראטורן פון 28 °C אין יאנואר און 11 °C אין יולי.
טשילע"ס צפון מדבר אנטהאלט גרויסע מינעראל-פארמעגן, בעיקר קופער. דרום טשילע איז רייך אין וועלדער און האט א קייט פון וואולקאנען און אזערעס. דער דרום בארטן שליסט איין א סך קאנאלן, האלבאינזלען און אינזלען.
דעם 22סטן אפריל 2015 האט זיך אויפגעריסן דער קאלבוקא וואולקאן.
די באפעלקערונג פון טשילע איז 16.9 מיליאן (2009); פון זיי וואוינען 10 מיליאן אין צענטער טייל פון לאנד. א גרויסער טייל פון דער באפעלקערונג קומט פון איטאלינעשער און שפאנישער אפשטאמונג. 63% זענען קאטאליקן, 10% פראטעסטאנטן, און א קליינער טייל זענען יידן.
אינהאַלט
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
גאנץ דרום טשילע ווערט גערעכנט א טייל פון פאטאגאניע.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
פאליטיק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
טשילע האט אן אומאפהענגיקע געריכטיקע מאכט כולל אן אפעליר-געריכט און דאס העכסטע געריכט פון טשילע.
דעמאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין דעם צענזוס פון 2002 האט טשילע געהאט א באפעלקערונג פון 15.1 מיליאן מענטשן. פון זיי וואוינען 40% אין סאנטיאגא און די ארומיקע געגנטן.
טשילע האט א פילעטנישע געזעלשאפט. א מערהייט פון דער באפעלקערונג האבן אן אייראפעאישן אפשטאם, בעיקר שפאניער, ווי אויך דייטשע, איטאליענער, אירישע, בריטישע, שווייצער און קראאטן. לויט גענעטישע אונטערזוכונגען האט אן ערך איין העלפט פון דער באפעלקערונג זיינען מעטיסן, וואס הייסט אז האבן אויך אורעלטערן צווישן אינדיאנער מיט נאך א קליינעם בייטראג פון אפריקאנער. בלויז 8% זיינען געהערן צו אבאריגענען, דערהויפּט מאפוטשע אינדיאנער.
די דייטשע אימיגראנטן וואס זענען געקומען אין טשילע אין די 1850ער יארן האבן זיך באזעצט אין דרום טייל פון לאנד, בעיקר אין וואלדיוויא און לאס אנכעלעס.