text:
רבי ישראל אברהם פארטוגאל מסקולען - תרפ"ג - כ"ה אדר ב' תשע"ט
משיירי כנסת הגדולה, רבים הלכו לאורו, כבוד שמו תהילתו.
רבי ישראל אברהם פארטוגאל זצ"ל
האדמו"ר מסקולען
דער סקולענער רבי איז געבוירן אלס א בן יחיד צו זיין הייליגן טאטען הרב הקדוש רבי אליעזר זוסיא מסקולען זצ"ל - ולאמו הרבנית הצדיקת מרת שיינא רחל ע"ה.
ביום י"ח סיון בשנת תרפ"ג.
אין די שטאט סקולען רומעניע ווי זיין טאטע האט געדינט אלס רב אין שטאט.
כשהגיע לפרקו האט ער חתונה געהאט מיט הרבנית הצ' מרת רייזל ע"ה, בת הגה"צ רבי מנחם זאב שטערן זצ"ל - אב"ד גבעת שאול.
ה' עוזי ומגיני בו בטח ליבי ונעזרתי:
דעם סקולענער רבינס פלאם פארן אויבערשטען און צו תורה און אידישקייט האט זיך אנגעהויבן נאך אין זיינע קינדער יארן אויפוואקסענדיג בחיק אביו הצוה"ק זצ"ל און ראמעניע.
זייענדיג פארשפארט אונטער דעם סאוויעטן פּארבּאנד דעם אייזערנעם פורהאנג איז דער רבי זצ"ל מיטגעגאנגען און מיטגעמאכט אלע מיטמאכענישן און יסורים מיט זיין גרויסן טאטן.
די רבי האט זיך געלאזט פייניגן און שמייסן און דורך עינויים קשים וואס האט אויף אים איבער געלאזט סימינים פאר אייביג.
די אלע מיטמאכענישן און פּייניגונגען האט די רבי געליטן בלויז פארן האבן מסירת נפש פאר אידישקייט און פאר אידנס וועגן וואס האט נישט געוויסט קיין גרענעצין.
דארט אין די פיצטערניש פון די שמוציגע קעמערלעך אונטער די שווערע לאפּעס פון די רשעים בּאטריגער, האט ארויסגעשיינט דעם רבינס ריינע און לויטערע אמונה און בטחון, ווי ער האט זיך פארלאזט זיין גאנצן האפענונג נאר אינעם אויבערשטען און געשמאכטעט און געליטן מיט א שטארקן גייסט פאר כבוד שמו יתברך!
זְכֹר דָּבָר לְעַבְדֶּךָ עַל אֲשֶׁר יִחַלְתָּנִי, זֹאת נֶחָמָתִי בְעָנְיִי כִּי אִמְרָתְךָ חִיָּתְנִי. זֵדִים הֱלִיצֻנִי עַד מְאֹד מִתּוֹרָתְךָ לֹא נָטִיתִי.
פּדה בשלום נפשי:
ביז דער אויבערשטער האט געהאלפן בחסדים רבים איז די רבי באפרייט געווארן פון די שפיזיגע סאוויעטישע נעגל און צוזאמען מיט זיין הייליגן טאטן ארויס לחירות אויף די פרייע וועלט.
זייערע ערשטע טריט נאכן באפרייאונג האבן זיי געשטעלט אינעם ריכטונג קיין אמעריקא.
אנקומענדיג קיין אמעריקא, אנשטאט נעמען א דרך פון עבדות ה' פאר זיך בד' אמותיו און קומען צו זיך פון די גלות יארן און די שרעקעדיגע קאשמארן, איז די רבי ווידער גלייך אריין אין א רונדע פון עבודת ה' למען כבוד שמו יתברך, אין די פארצווייגטע הייליגע עבודה פון הצלת ילדי ישראל, ווי ער איז מיטגעשטאנען מיט זיין גרויסן טאטן מיט די אלע פעולת אפצוראטעווען יתומים און עלענדע קינדער. אויפשטעלענדיג די הייליגע מוסדות "חסד לאברהם" וואס האט אריינגעברענגט די פארלאזטע קינדער תחת כנפי השכינה.
נִכְסְפָה וְגַם כָּלְתָה נַפְשִׁי לְחַצְרוֹת יְהוָה לִבִּי וּבְשָׂרִי יְרַנְּנוּ אֶל אֵל חָי.
ותתן לו בן יושב על כסאו:
מיט די פטירה פון זיין טאטען דער סקולענער רבי הגה"ק רבי אליעזר זוסיא זצ"ל, ביום כ"ט אב תשמ"ב איז דער כתר האדמורת אריבער צום רבין זצ"ל. ווי דער רבי האט ווייטער ממשיך געווען צו פירן דעם הייליגען ווינקל אין די פיס טריט פון זיין גרויסן טאטן. און גלייך איבערנעמענדיג דעם שרביט הזהב איז רבים באו להתחמם והלכו לאור קדושתו.
שמו מפארים עדת חבלו:
דער סקולענער רבי איז געווען "אן אדרעס" פון אן ערליכער איד, א צדיק בכל דרכיו, א עובד ה' בכל נפשו ומאודו.!
ווען אימער אינער האט זיך געוואלט שפירן און די ד' אמות פון א ערליכע איד וואס זאל זיין א מוסטער צו צייגן פאר די קינדער, און צו צוקוקן פאר זיך, איז מען אריינגעפאלן אין בארא פארק אויף די פיר און פוצפיגסטע גאס ביי די דרייצענטע עוועניא... און סקולען.
נאר אריינטרעטנדיג אינעם סקולענער הויף במחיצתו של הרבי זצ"ל האט זיך געשפירט אין יעדן ווינקל א פארצייטישקייט, א הייליגען ווינטל האט געפּאטשט אין פנים. עס האט זיך געטאפּט אין די לופט דעם אמאליגן חן וואס מיר באגעגנען נאר אין די מעשה ביכלעך ווי עס ווערט אראפגעמאלן וויאזוי עס האט אויסגעקוקט א רעבישע הויף אויסגעמישט מיט אלע סארטן ערליכע אידן פון קאטשעלאבּניקעס עובדים, ביז מער פשוטי עם, פון תמימים בעם, ביז חכמים ובעלי תריסין.
די אלע סוגים זענען זיך צאמגעקומען צו איין ווענדפּונקט ווי יעדער איז געווען קאנצערטרירט בלויז אויף איין זאך; אריינצוזאפּן נאך קדושה. נאך א בליק פון די צורת קדשו פונעם הייליגן רבין, נאך אויפצופּאסן אויף יעדע תנועה'לע וואס האט ארויסגעשריגן חן דקדושה.
זייענדיג אין דעם הייליג ווינקל האט מען געשפירט ווי אפגעטיילט פונעם דרויסן, ארויס פון די הבל'דיגע וועלט, ווי אויף א שפאציר אריין אין א שיינער גארטן מיט שמעקעדיגע רויזן, ווי אויף אן אינזל פון לויטערקייט און אמתע צויבּער, אויף א מקום ווי אויסערליכע חיצוניות און פארמאלע שיינקייט האט נישט אויפגענומען קיין גרויסן ארט אין מח.!
אַשְׁרֵי תִּבְחַר וּתְקָרֵב יִשְׁכֹּן חֲצֵרֶיךָ נִשְׂבְּעָה בְּטוּב בֵּיתֶךָ קְדֹשׁ הֵיכָלֶךָ. נוֹרָאוֹת בְּצֶדֶק תַּעֲנֵנוּ אֱלֹהֵי יִשְׁעֵנוּ מִבְטָח כָּל קַצְוֵי אֶרֶץ וְיָם רְחֹקִים.
ויעלוז לבי ומשירי אהודנו:
סיז לעולם איבריג צו באטאנען דעם סינאנים פון סקולען מיט ניגוני קודש, יעדעס תינוק בן יומו ווייסט דאך דאס.
נאר דערמאנענדיג דאס ווארט "סקולען" זינגט זיך אטאמאטיש ווי אונטער א הייליגער "סקולענער לידל"
אבער קען מען דען אויסלאזן אן דערמאנענדיג כאטש פאר א רגע'לע אזא וויכטיגן עיקר וואס שפילט א הויפּט ראלע אין בית סקולען וואס איז ממש דער חותם פון איר עקזיסטענץ...
עס בענקט דאס הארץ נאר זיך צו דערמאנען וויאזוי דער רבי פלעגט זינגען די הייליגע ניגונים מיט אזא ברען מיט אזא דביקות כל כולו אריין לעבענדיג בכל רמ"ח אבריו מיטן ניגון און מיט די ווערטער פון דעם ניגון, מיט דעם רבין'ס תניעות ביים ניגון האט מען גרינג געקענט אפּלערנען די טייטש פון די פירוש המילות פון די ווערטער.
א סקולענער ניגון האט אן אייגענארטיגקייט וואס יעדער דערקענט, אבער הצד השווה שבהן אז יעדעס ניגון ווארעמט אן דאס הארץ מיט א קדושה עילאה.
שִׁירוּ לוֹ זַמְּרוּ לוֹ שִׂיחוּ בְּכָל נִפְלְאוֹתָיו, הִתְהַלְלוּ בְּשֵׁם קָדְשׁוֹ יִשְׂמַח לֵב מְבַקְשֵׁי ה'.
אוי אוי שבת... אוי אוי שבת קודש:
א שבת'דיגער טיש אין סקולענער הויף... איינער וואס פלעגט דאס מיטהאלטן קען דען נישט פארגעסן.
דעם טעם און די זיסקייט פון שבת קודש וואס מען פלעגט שפירן ביי די סקולענער טישן, מען האט געשפירט ווי דער שבת מלכא קדישא רוהט אינעם נפש.
צו עס איז געווען נאר א קליינער עולם, אין די גאר שפעטע נאכט שטונדען ווייל די רבי האט זיך פארשלעפט מיט זיין עבודת הקודש למעלה מן הזמן זיך פארזוימנדיג אריינצוקומען צום טיש, אדער ווען עס איז יא געלונגען אז עס האט זיך צאמגעקליבן א גרעסערן ציבור אידן, ווי א שיינעם שבת פונעם יאר אדער א יומא דפגרא. אלץ האט עס געהאט דעם זעלבן "היימישקייט" ווי יעדער האט זיך געשפירט א חלק פון די זאך, יעדער איז מיטגעשלעפט געווארן מיטן ווינט פון העכערקייט מיטן גייסט פון כולו רוחניות.
חִכּוֹ מַמְתַקִּים וְכֻלּוֹ מַחֲמַדִּים זֶה דוֹדִי וְזֶה רֵעִי.
באור פניך יהלכון:
דעם רבינס שיינעדיגע געזוכט האט ריפלעקטירט א זעלטענע לויטערקייט פון זיין נשמה.
דעם רבינס הייליגער שמייכל און צהלת פנים וואס איז אלץ געווען אויסגעצויגן אויף זיין געזוכט, תמיד האט עס געלאכטן מיט אן אצילות'דיגן רוחניתדיגער פרייליכקייט. אפי' נאר צו זעהן דעם רבין'ס צורה ביים טועם זיין פון די שבתדיגע מאכלים איז געווען א מעין עולם הבא.
אויך די דברי מוסר וואס די רבי פלעגט כסדר זאגן ביי פארשידענע זמנים איז געזאגט געווען מיט א ברענעדיג הארץ לאבינו שבשמים, אבער מיט אזא ליבשאפט און פאטערליכקייט אז עס האט אנגעצינדן דעם פלאם אין יעדן אידישע נשמה.
מַה תִּשְׁתּוֹחֲחִי נַפְשִׁי וּמַה תֶּהֱמִי עָלָי הוֹחִילִי לֵאלֹהִים כִּי עוֹד אוֹדֶנּוּ יְשׁוּעֹת פָּנַי וֵאלֹהָי.
שמעה ושועתי האזינה - פועל ישועות:
דער רבי האט געהאט די זכיה צו ווערן דער שווארץ אפעל פון כלל ישראל אומעטים. די "גאס רבי" ווי מען רופט דאס. פון אלע שכבת היהידות החרדית האט מען אנערקענט אינעם רבין אלס איינע פון די צדיקי הדור וואס אונטער זיין שאטן האט זיך כלל ישראל געשיצט.
מאַסן אידן זענען שטענדיג געשטאנען ווארטענדיג אין לאנגע שורות אריינצוגיין בקודש פנימה לברך ולהתברך מיט א קוויטל ביים רבין.
וואס האט די מאַסן אידן געגעבן די כוחות צו שטיין לאנגע שעות, ווארטענדיג אן א זייגער אריינצוגיין לעצה ותושיה?
ווייל אריינקומענדיג צום רבין האט זיך געשפירט ווי די רבי נעמט נארוואס אויף דעם ערשטן און איינציגסטן קוויטל! דער רבי איז מיינס! די רבי איז אריינגעלייגט כל כולו נאר אין מיין בקשה! דעם רבינס הייליגע און ווארימע ברכות האט מחיה געווען נפשות, געטרייסט צעבראכנע, מחזק געווען אומללים, דערפרייט בעלי שמחה, און געמוטיגט באזארגטע.
וְיֹאמַר אָדָם אַךְ פְּרִי לַצַּדִּיק אַךְ יֵשׁ אֱלֹהִים שֹׁפְטִים בָּאָרֶץ.
עיני צדיקים בו:
דער סקולענער רבי איז געווען איינערקענט ביי אלע צדיקים אדמורים ורבנים פונעם דור, יעדער אן אויסנאם האט מעריץ געווען דעם רבין באופן יוצא מן הכלל, און געמאכט זיכער לקבל פניו וברכותיו בעל עת ועונה.
כִּי לְךָ טוב לְהודות, וּלְשִׁמְךָ נָאָה לְזַמֵּר. כִּי מֵעולָם וְעַד עולָם אַתָּה אֵל.
צדיקים קרוים חיים - אשכבתיה דרבי:
די רבי האט זוכה געווען לאריכת ימים ושנים טובים עד זקנה ושיבה בצלילת הדעת עד יומו האחרון, און זוכה געווען לעבוד את בוראו עד יומו האחרון, ווי זיין ליכט האט געשיינט בבריאת הנפש והגוף, און טויזענטער אידן האבן נהנה געווען מאור זיו קדושתו.
ביז ער איז גערופן געווארן לישיבה של מעלה
וְעֵינֵינוּ תִּרְאֶינָה מַלְכוּתֶךָ כַּדָּבָר הָאָמוּר בְּשִׁירֵי עֻזֶּךָ עַל יְדֵי דָּוִד מְשִׁיחַ צִדְקֶךָ
זכה להעמיד דור ישרים בנין וחתנין, רבנים תלמידי חכמים וצדיקים.
בניו הרבנים:
כ"ק הגאון הצדיק רבי ישעי' יעקב שליט"א.
הגה"צ רבי מאיר שליט"א.
הגה"צ רבי אפרים שליט"א.
הגה"צ רבי צבי נח שליט"א.
הגה"צ רבי שמואל מרדכי שליט"א.
חתניו:
הגה"צ רבי חיים דוב שטערן שליט"א.
הגה"צ רבי שמעון יואל וויינבערגער שליט"א.
הגה"צ רבי דוד לייב קלוגהאפט שליט"א.


c: text/html

text:
מאדזשענטא
מאַדזשענטאַ (#FF00FF)
מאַדזשענטאַ (ענגליש: Magenta) איז דער ראָזע-וויאלעט קאָליר וואס מען באקומט פון מישן גלייַכע קוואנטיטעטן פון בלויען ליכט און רויטן ליכט, און איז דער קאָליר וואס דערגאנציקט גרין. דעריבער, פּיגמענט מיט א מאַדזשענטאַ פארב אַבזאָרבירט גרינע ליכט.
מאַדזשענטאַ איז איינער פון די מערסטע פארשפרייטע פֿאַרבן פון קאלירטן טינט פאר דרוקן אין געשעפט און אין שטוב, צוזאמען מיט געל און ציאַן. אין דעם RGB קאליר מאדעל, האט מאדזשענטא די קאארדינאטן (Red 255, Green 0, Blue 255) דאס איז די מאַקסימום קוואנטיטעט פון רויט און בלוי ליכט אן קיין גרינעם ליכט.
דער נאָמען פון דעם קאליר שטאמט פון דער שטאט מאַדזשענטאַ אין צפון איטאַליע.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
דער אידישער שטעטל אין
טאון אף לאק-שעלדריק
היימיש, ברידערליך
צווישן בערג און טאלן, פארביגע בלומען און בליענדע ביימער געפינט זיך די היסטארישע אידישע שטעטל – טאון אף לאק-שעלדריק – א שטעטל וואס קען מיט רעכט באצייכנט ווערן אלס 'היסטאריש', צוליב דער העראאישער דורכברוך וואס עטליכע קוראזשפולע יונגעלייט האבן באוויזן דורכצופירן, ארויסצונעמען זייערע משפחות פון אונטער די מאמע'ס פארטוך, ווייט פון דער באקוועמער היים און זיי אהינפירן צו דער ווייטער קעסטיקלס, צו גרינדן דארט א נייעם אידישן יישוב, אויף א רואיגן פארנעם על מי מנוחות.
אט דאס איז א פאקט וואס וועט גאנץ זיכער באשריבן ווערן מיט גאלדענע אותיות אין די אידישע היסטאריע און געדענקט ווערן דורך אידן אין אלע דורות.
אלזא, קומט מיט אונז שפּאצירן צווישן בערג און טאלן, גרינע לאנקעס, פארביגע בלומען און בליענדע ביימער. דער וועטער איז קיל און אנגענעם, די זון שיינט אויף א קלאר-בלויען הימל און ווייסע וואלקנדלעך שוועבן אויפ'ן האריזאנט. פון דא און דארט הערט זיך דאס זיסע געזאנג פון פייגעלעך, און וועווערקעס שפּרינגען פרייליך ארום פון איין צווייג צום צווייטן, אויף די ביימער, אויף די גראז און אויף די טעלעפאן דראטן אין דער הייך.
שפּילן זיך קינדערלעך אינדרויסן אן מורא, קייקלעך זיך אויף די גראז, קריכן אויף די ביימער, וויגן זיך אויף די הוידעס און רעדן אידיש. מאמעס שפאצירן מיט זייערע קליינע אין די קינדער-וועגעלעך, די אנגענעמע רואיגקייט ווערט נישט צופיל געשטערט.
ברוכים הבאים צום אידישן שטעטל אין טאון אף לאק-שעלדריק, עיר התורה פון די קעטסקילס.
שיין איז דער שטעטל, ווי שיין איר קענט זיך נאר אויסמאלן א אידיש שטעטל. א גאנצער שטעטל באוואוינט פון בלויז אידן, מיט א היימישן אייגענארטיגן געשמאק וואס פארמאגט נישט איר'ס גלייכן. דער אידישער שטעטל אין לאק-שעלדריק פארמאגט דאס שיינקייט און הערליכקייט פון די וואקאציע ערטער מיט וואס זי איז ארומגענומען, אבער אין א היימישע חסידי'שע אטמאספערע. די רחבות'דיגע דירות, די ארומיגע נאטור שיינקייט און די קלארע לופט ברענגען א רואיגקייט און פריינדליכקייט אויף די איינוואוינער וואס איר טרעפט נישט ערגעץ אנדערש.
א שבת אינעם שטעטל איז דאך מעין עולם הבא, להתענג בתענוגים. אפגעזינדערט ווייט אוועק פונעם שטאטישן הו-הא, פארברענגענדיג אונטער גאט'ס נאטור און ארומגענומען מיט היימישע חסידי'שע יונגעלייט. דער טעם דערפון לאזט איבער א שטארקע רושם אויף לאנגע טערמינען.
לאמיר אצינד פארשטעלן מיין שבת אינעם שטעטל, אנגעהויבן פונעם זיך ארויסלאזן אין וועג דאנערשטאג נאכמיטאג פרשת לך, מיינע איבערלעבענישן און געפילן במשך פרייטאג און שבת, ביזן אהיימפארן אין א מזל'דיגע שעה, זונטאג פארמיטאג פרשת וירא.
...
דער יישוב מיט איר שוהל
דאנערשטאג נאכמיטאג, אום זעקס-אזייגער נאכמיטאג, האבן מיר זיך ארויפגעזעצט אויפן שאטעל וואס פארט טעגליך צו די מאונטענס, מיטן ציל צו וויילן אויף שבת אינעם נייעם שטעטל, צווישן אירע איינוואוינער. מיר האבן דוקא אויסגעוועלט דעם שאטעל, טראצדעם וואס מיר האבן פארמאגט אנדערע טראנספארטאציע מיטלען, וועלנדיג מיטלעבן פון די נאנט די טראנספארטאציע מיטלען, ווי אזוי איינוואוינער אינעם שטעטל ספראווען זיך מיט די וועגן, אריין און ארויס פון שטעטל.
מיט קלאפעדיגע הערצער פארן מיר אין וועג, נישט וויסנדיג וואס עס קען אונז ערווארטן אנקומענדיג אין שטעטל צום ערשטן מאל. 'וואספארא שבת וועלן מיר פראווען? וואספארא דירה וועלן מיר אנטרעפן? איז בכלל דא דארט א לייטישע פלאץ וואו זיך אויפצוהאלטן?' מיינע געדאנקען לויפן פריי אין מיין מח, דער שטעטל איז נאך ניי פאר מיר, ווער ווייסט אויב איך טוה דער ריכטיגער שריט, ווער ווייסט ווי אזוי די תושבים אין שטעטל וועלן מיר אויפנעמען?! און אפשר וואלט ריכטיגער געווען אז איך דריי זיך צוריק און איך בלייב שבת אינדערהיים?!
ויסעו ויחנו - געפארן און געקומען, זיך אפגעשטעלט אין מאנרא פאר א וויילע און דערנאך אין פאלסבורג, און אט זעען מיר שוין די ערשטע הייזעלעך אינעם שטעטל. פון דא און דארט דערקענט זיך שוין דאס אידישע לעבן. עס זאגט זיך ארויס פון זיך "מה טובו אוהלך יעקב משכנותך ישראל".
אכט-אזייגער אין אוונט זענען מיר אנגעקומען אין א מזל'דיגע שעה אין שטעטל. אריינגייענדיג אין אונזער דירה, האבן מיר געפינען א שיינע באקוועמע אויפגערוימטע הויז פון צוויי שטאק, אונטן איז געווען א קוך – דיינעט, ביה"כ, אויבן איז געווען נאך צוויי שלאף-צימערן מיט א פולע ביה"כ. אלעס איז ברוך-השם געווען צוגעשטעלט באקוועם מיט אלע צוגעהערן אויפן שענסטן און בעסטן אופן וואס מיר האבן זיך נאר געקענט פארשטעלן, א געוואלדיגע הרחבת הדעת, וויסנדיג אז אויף שבת וועלן מיר פארברענגען אין א געשמאקע רואיגע באקוועמע אטמאספערע.
צופיל צייט האבן מיר נישט פארמאגט, איך האב נאך געוואלט כאפן דער מנין מעריב אין שטעטל אום אכט-דרייסיג. מיר האבן זיך דעריבער שנעל אויסגעפאקט, באקוועם געמאכט, און זיך ארויסגעלאזט צום בית-המדרש כאפן דעם מעריב אין שוהל.
אין בין אנגעקומען אין שוהל, א בנין רחבת ידים, ברייט און באקוועם מיט א שיינע טאראסע אין פארנט פון בנין. עס איז נאך געווען עטליכע מינוט צו מעריב און די יונגעלייט זענען געזעצן ביי די טישן און געלערנט, יעדע איינע זיינע שיעורים. א געשמאקע קול-תורה האט געשוועבט צווישן די בית-המדרש ווענט, בשעת די קאנטרי ביינאכט לופט טראגן איר ארויס ווייט אין די וועלדער, וכל עצי השדה ימחאו כף.
אינצווישן קומען צו עטליכע אידן, גיבן שלום-עליכם, זיך אינטערעסירנדיג אויב מען איז באקוועם איינגערישט און באטן אן זייער הילף צו יעדע צייט. מען כאפט א שמועס דא דארט, מען הערט פון די תושבים איבער זייער שטעטלדיגע לעבן, ווייט אוועק פון שטאט, און ווי אזוי זיי זענען צופרידן. דער ציבור אין אלגעמיין גלייכן זייער שטארק די סארט לעבנס-שטייגער און זיי זענען מער ווי צופרידן פון דעם ארט.
אין שטעטל זענען פאראן אידן פון אלע שיכטן און קרייזן און פון אלע יאר-גענג. רוב ציבור זענען יונגעלייט מיט איין אדער צוויי קינדער. עס זענען פארט פאראן דארט אידן וואס פארמאגן שוין א שטוב מיט קינדער, און דארפן שיקן די קינדער לערנען ארויס פון שטעטל. אבער אלע שפירן זיך דארט היימיש און געשמאק, באחדות צוזאמען מיט יעדן.
מעריב.
עס איז נישט דומה א מעריב אין א פארנומענע שטאטישע שוהל, ווי א מעריב אין שטעטל, בשעת עס איז נאר פאראן איין מנין. עס איז נישט פאראן א ווירבלריי פון מענטשן וואס קומען און גייען, לויפן ארויס כאפן א ברכו. עס איז איין מנין וואס עקזיסטירט אין שטעטל, און אלעס דאוונט מיט בקול ובמתינות.
בשעת'ן דאווענען באמערק איך ווי אויף א טישל אין דער זייט, קאכט זיך א געשמאקע טשאלנט. איך האב פארשטאנען אז עפעס גייט דא פארקומען... און איך האב בלויז געדארפט צואווארטן צו זען וואס פונקטליך...
נאך מעריב האט מען צוזאמענגערוקט די טישן. עס איז דאך ליל-שישי, יא! אפילו א ליל-שישי זיץ איז פאראן אין שטעטל. זיצן חסידי'שע יונגעלייט ארום דעם טיש, הערן אויס א געשמאקן שיעור חומש-רש"י דורך אחד מבני החבורה, פה מפיק מרגליות מתושבי העיר. דער עולם פארברענגט געשמאק איבערן טעלער טשאלנט, שלינגענדיג די טייערע ווערטער פונעם מגיד-שיעור.
דאס אחדות אויפן ארט איז ווערד צו באגריסן, ווי אזוי דער גאנצער עולם לעבט זיך אזוי געשמאק אינאיינעם, מיט א פאראייניגטקייט, עס הערשט נישט קיין מחלוקת אזוי ווי אין שטאט, אלעס לעבט צוזאמען און ארבעט צוזאמען און עס דערקענט זיך אין שטאט אויף טריט און שריט.
פרייטאג אינדערפרי זענען מיר אנגעקומען אין בית-המדרש גאנץ פרי. נאכן כאפן א ווארעמע מקוה אונטן אין בית-המדרש, האבן מיר געהאט דעם געלעגנהייט נענטער צו באטראכטן דעם שוהל. מיר האבן אויך באטראכט דעם עזרת-נשים וואס דינט א גאנצע וואך ווי 'דער חדר', דארט וואו עס ליגט אויסגעלייגט די שיינע ארטס-און-קרעפט פון די צאן קדשים. דער צימער דינט שוין אויך אלס דער פארזאמלונגס ארט פון דער עזרת-נשים במשכ'ן וואך, ווען אימער מען דארף ארויסגיין פון די אייגענע פיר ווענט זיך אויסריען ערגעצוואו.
נאכן דאווענען שחרית במתינות מיט געשמאק, זענען מיר אהיימגעגאנגען טועם זיין פת-שחרית. דאן האבן מיר זיך ארויסגעלאזט אין א שפאציר אין שטעטל, באטראכטן פון דער נאנט די הייזער מיטן יישוב בכלל. דא קומט צום אויסדריק פון ווארט דער 'מה טובו אוהלך יעקב משכנותך ישראל', בשעת דער ציבור וואוינט מיט א רחבות און פריוואטקייט, האבנדיג פלאץ אינדרויסן פאר די קינדער צו שפילן. קיינער דארף דא נישט מורא האבן ארויסצולאזן א קינד זיך ארומדרייען און שפילן, אלעס איז היימיש, געשמאק, מיט די פולסטע מאס רואיגקייט.
דאן זענען מיר געגאנגען איינקויפן לכבוד שבת. אביסל ארויס פון שטעטל איז פאראן צו באקומען כשר'ע פראדוקטן. גוטע איינוואוינער פון שטעטל האבן מיר געאפערט זייער הילף איינצוקויפן פאר מיר, אבער איך האב זיך נישט געוואלט אנלייגן אויפן ציבור. אין שטעטל זעלבסט איז אויך פאראן א שטיקל גראסערי וואו מען קען באקומען די סאמע וויכטיגסטע פראדוקטן, מיר האבן אויך גענאסן דערפון, איינקויפנדיג דארט לכבוד שבת.
פרייטאג נאכמיטאג זענען שכנים געקומען באגריסן, אנדערע האבן געברענגט ווארעמע קוגל אויף טועמיה. הצד השוה שבהם, יעדער האט געוואלט וויסן אויב איך בלייב שוין דארט א תושב און וואס איך זאג צום נייעם שטעטל. דאן האבן מיר זיך געלאזט אין מקוה, זיך אנגרייטנדיג לכבוד שבת. דער מקוה איז בלי-עין-הרע צוגעשטעלט, ווארעם און געשמאק, כראוי וכיאות.
דער שבת איז אריינגעקומען מיט א גוטן טעם און געשמאק.
השבת נועם הנשמות
וואס קען שוין זיין שענער פון א רואיגע שבת צווישן די בערג, אין אזא היימישע סביבה?
אנקומענדיג ערב-שבת אין בית-המדרש, געפינט מען אן אנדערן שטיבל ווי אינדערוואכן. אלעס איז שיין אויפגערוימט, שבת'דיג, ווייס געדעקטע טישן. דער שוהל פארמאגט אצינד אן אנדערע צורה, דער שבת שפירט זיך פון אלע ווינקלען, פון דער לופטן שמעקט מען א ריח פון שבת קודש.
ארויסצוברענגען דער אחדות אין שטעטל, דארף מען נישט מער ווי צו באצייכענען די תפילות פון שבת פרשת לך לך. וואו אויף דער וועלט קענט איר נאך טרעפן אזא שטעטל וואו יעדער קען זיך דאס ארט געפינען?! מנחה ערב שבת איז צוגעגאנגען א סקווירא יונגערמאן מיט שטיוול, אראפלייגנדיג א מנחה מיטן גאנצן קנאק, נישט אויסלאזנדיג דעם "קץ" משיחיה: קבלת שבת האבן מיר געהערט א רעכטן בעלזער קבלת שבת, מיטן 'קונה ברחמיו שמים וארץ': שחרית האבן מיר געהאט א סאטמארער מיט א געקעסלטע עטרה: מוסף, א וויזשניצער מיט א געפלאכטענעם עטרה: ה' מלך האט מען געזאגט בהתלהבות אויפן נוסח פון רבינו הקדוש, און תורה האט געזאגט א חב"ד שליח פון די געגנט. ווידער מלוה-מלכה ווערט געפירט אויפן פשעווארסקער נוסח, מיט עובדות וסיפורים מקובל פון רבי יענקעלע זצוק"ל.
אין קורצן: אין שטעטל קען מען פארזוכן 'מן' – אלע טעמים פון אלע שטערמונגען און קרייזן איבער די וועלט.
אבער פארוואס זאלן מיר כאפן די לאקשן פאר די זופ? לאמיר גיין פאוואליע.
ווען עס קומט צו מנחה ערב שבת, קען מען שוין זען דעם גאנצן עולם פארזאמלט אין בית-המדרש. אזוי גרויס ווי די וואך איז, זענען פארט פאראן מענטשן וואס ארבעטן אין שטאט, פאראן וואס ארבעטן אין וויזשניץ קייאמישא, אנדערע פארן אריין קיין מאנרא אדער מאנסי, טייל האבן ארבעט אין די קעסטיקל זעלבסט. עס קומט אבער צו גיין דער שבת, זענען דאך אלע גלייך, עס ווערט מקוים דער 'אל יצא איש ממקומו, וישבתו העם ביום השביעי' און דערפאר איז 'על כן ברך' – עס איז ווערד א ברכה צו מאכן דערויף.
נאך מנחה האט מען געדאוונט קבלת שבת כנהוג. לכה דודי האט מען געזינגען אויף 'שומרי', לא תבושו איז געווען 'כי הרבית', און אצינד האלט מען שוין נאכן דאווענען. דער ציבור לאזט זיך ארויס מיט א געשמאקן ריקוד אויף 'שבענו', ווער עס האט איינגעפירט דעם מנהג אין שטעטל איז מיר נישט באקאנט, דוכט זיך אז עס איז א ברסלב'ער מנהג צו טאנצן שבעינו נאכן דאווענען. אזוי צי אזוי, דער ציבור טאנצט זייער ווארעם און געשמאק, און אפילו נאכן ריקוד איילט זיך קיינער נישט אהיים, מען גוט-שבת'ט זיך, מען שלומ'ט זיך, מען קופקעט און שמועסט דורך פארשידענע זאכן. דאס ווארעמקייט און ברידערליכקייט אין שטעטל דערקענט זיך אויף טריט און שריט, עס איז אן אומאפטיילבארע פאקט פונעם שטעטל.
אצינד איז דער עולם געגאנגען מקיים זיין דער 'להתענג בתענוגים', פראווענענדיג די סעודות אינדערהיים.
פרייטאג-צו-נאכטס נאך די סעודה אין מיין דירה, בין איך צוריק געגאנגען אין בית-המדרש אריינקוקן אין א אידיש ספר. אנקומענדיג איז דער בית-המדרש געווען ליידיג, אבער צוביסלעך זענען אידן געקומען איינע נאך די אנדערע און עס האט זיך פארמירט א שבת-אחים, א באטע וואו מיר האבן פארברענגט בשירות ותשבחות למלך קל חי וקים, שמועסנדיג צווישן די ניגונים ווערטער אויף די וואכנדיגע סדרה מיט סיפורים צדיקים.
געענדיגט האבן מיר דעם זיץ, מיט א ריקוד אויף תנו שבח און דערנאך געגאנגען מקיים זיין דער 'והשנה משבחת', שעפנדיג פרישע כוחות אויף מארגן.
אינדערפרי, נאכן ווארעמען מקוה, האבן מיר זיך גרייט געמאכט צום דאווענען. אפיציעל שטעלט מען זיך ניין-דרייסיג, אבער עס פארשלעפט זיך אביסל ביז דער עולם איז גענצליך גרייט. ביים דאווענען האב איך אפגעציילט איין-און-דרייסיג טליתים: בערך צוואנציג דערפון זענען שטענדיגע איינוואוינער אין שטעטל, זעקס דערפון קומען ארויס יעדע וואך שבת, און די איבעריגע זענען אידן וואס וואוינען ארום, אדער זענען געקומען בלויז אויף דעם שבת.
דא מוז ארויסגעברענגט ווערן לשבח דער שמש און גבאי פון בית-המדרש, וואס פירט אן מייסטערהאפטיג מיט די תפילות, זייענדיג מכבד די בעלי תפילות. די אומגעהויערע כוחות עצומות וואס ער לייגט אריין אין דעם בית-המדרש איז אויסטערליש, האבנדיג אינזינען יעדן קלייניגקייט און מאכנדיג זיכער אז עס זאל זיין צום געשמאק פונעם גאנצן ציבור. זיין ארבעט דערקענט זיך אויף טריט און שריט און גיבט צו א געוואלד צום ברידערליכקייט פונעם שטעטל.
אויך דארף ארויסגעברענגט ווערן דער גבאי ראשי - א.ג. כמו ראש-הקהל פונעם שטעטל. איך וועל נישט דא מזכיר זיין נשמות, אבער יעדע איינוואוינער אדער באזוכער אין שטעטל ווייסט וועמען מען מיינט. ער איז דער גאנצער ש"ץ-מאץ פונעם שטעטל, בעל קורא, פארקויפן עליות און וואס נישט. ער גיבט צו בלי ספק צום געשמאק פונעם שטעטל און העלפט ארויס מיט וואס עס איז נאר נייטיג.
זיי זענען נישט די איינציגסטע וואס טוען פאר דעם שטעטל, עס זענען זיכער פאראן נאך יונגעלייט וועלכע גיבן זיך אפ מיט אויסערגעווענליכע איבערגעגעבנקייט פאר די הצלחה פון דעם פלאץ. טייל פון די מענטשן זענען אפילו נישט באקאנט און כמעט קיינער ווייסט נישט איבער זייערע טעטיגקייטן.
נאכן פארקויפן די עליות און ליינען, האבן מיר געדאוונט מוסף און אהיימגעגאנגען אפרעכטן די שבת'דיגע סעודה.
נאך מנחה שבת נאכמיטאג, האבן מיר זיך געוואשן צו שלש-סעודות אין בית-המדרש, ביחד עם תושבי השכונה. געזינגען אינאיינעם די זמירות, ה' מלך, שמע ישראל א.א.וו. דאן האט געזאגט תורה א שליח חב"ד וועלכער איז געקומען פון געגנט. יענער האט אנגעהויבן מיט א ווארט פונעם אלטן רבי'ן דער בעל התניא, דערמאנט דאס נחיצות פון קירוב רחוקים, ארויסברענגענדיג אז דאס אייגענטליך האט אברהם אבינו געטאן, אזוי ווי אין פסוק שטיין 'ואת הנפש אשר עשו בחרן' און רש"י ברענגט 'אברהם מגייר את האנשים ושרה מגיירת את הנשים', און צוגעענדיגט די תורה מיט א ווארט פונעם רבי'ן... און ער האט נאך געהאט גענוג קאראזש אויפצוהייבן א גלעזל און אויסרופן "לחיים".
נאך מעריב איז מען געשטאנען אינדרויסן ווארטנדיג אויף א לבנה, אבער קיין לבנה האט זיך נישט אנגעזען אויפן האריזאנט, איז מען אהיימגעגאנגען מאכן הבדלה. עטליכע שעה נאכן זמן איז ארויס א מעסעזש פאר אלע איינוואוינער פונעם שטעטל (פאר די וואס זענען איינגעסיינט אויף טעקסט), אז עס קומט פאר א קידוש לבנה מנין אין פארנט פון בית-המדרש. דער גאנצער עולם האט זיך פריש פארזאמלט, מחדש געווען די לבנה און געטאנצן טובים מאורות.
שפעטער האט מען זיך געוואשן מלוה-מלכה, פארברענגענדיג אין א היימישן אטמאספערע. די ידענים צווישן דעם ציבור האט בארייכערט דעם עולם מיט סיפורי צדיקים פון די יארצייטן וואס געפאלן אויס יענע וואך. מען האט אפגעזינגען די זמירות און אהיים לחיים ולשלום.
יענעם מוצאי שבת, נאך וואס יעדער איז שוין אהיימגעגאנגען פון בית-המדרש, בין איך נאך פארבליבן אין שוהל, פארשמועסנדיג זיך מיט עטליכע יונגעלייט, שפעטער זענען מיר אינאיינעם ארויפגעגאנגען צו איינעם אין שטוב, וועלנדיג אונז ווייזן א געוויסע ספר. דארט האט זיך אנטפלעקט פאר מיר אן אוצר, פארשידענע אינטערעסאנטע ספרים און ביכער וואס יענער האט פארמאגט, פון אלע סארטן. מיר זענען געבליבן שמועסן דארט ביז זייגער פיר פארטאגס. ווען דאס קומט פאר אין שטאט, שעם איך זיך צו גיין אויף די גאס שבת'דיג יענע שעה, דען אנדערע קומען שוין אין בית-המדרש מיט די וואכנדיגע בגדים, אבער דא אין שטעטל – ווער שעמט זיך דען? בקיצור, אין די פארטאגס שעה'ען האב איך זיך צוריקגעקערט אהיים זיך אויסצוריען אויפן מארגנדיגן טאג.
אין די פארמיטאג שעות, האבן מיר זיך ארויפגעזעצט אויפן שאטעל, צוריקנעמענדיג דעם וועג אין שטאט.


text:
מדינת ישראל נייעס און פאליטישע קאך לעפל
- היטשינער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 315
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 23, 2016 3:48 pm
- לאקאציע: שעפעלע בארג
דא האט איר די צוויי בילדער.
- היטשינער
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 315
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 23, 2016 3:48 pm
- לאקאציע: שעפעלע בארג
- טראמפ20
- שר העשר
- תגובות: 31
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 27, 2019 3:49 pm
- לאקאציע: אין די מעכטיגע גרויסע ווייסע הויז
יהלום האט געשריבן:היטשינער האט געשריבן:קען זיין אז ער האט נישט געהאט קיין נערוון צו זוכן
כאילו ער האט געזוכט און צו טוישען דער פנים דארף מען נישט קיין נערווען?
ווער איז געווען דער אויבער חכם וואס האט עס באמערקט?
נאר די חלק פון די קליפ איז בלעק ענד ווייט. לכאורה ווייסט מען שוין צו איבער קוקן..
טראמפ20 האט געשריבן:יהלום האט געשריבן:היטשינער האט געשריבן:קען זיין אז ער האט נישט געהאט קיין נערוון צו זוכן
כאילו ער האט געזוכט און צו טוישען דער פנים דארף מען נישט קיין נערווען?
ווער איז געווען דער אויבער חכם וואס האט עס באמערקט?
נאר די חלק פון די קליפ איז בלעק ענד ווייט. לכאורה ווייסט מען שוין צו איבער קוקן..
די מענטשן פון ליברמן האבן דאס ארויסגעגעבן..
ופשוט.
אנא עבדא האט געשריבן:יהלום האט געשריבן:אנא עבדא האט געשריבן:יהלום האט געשריבן:וואס איז פשט ?
עס איז נישטא קיין אנדערע בילד פון ליבערמאן מיט איימן?
ניין.
ליברמן רעדט נישט מיט איהם.
אין א מוניט האב איך א בילד!
קוק וואס איך האב געשריבן: זיי רעדן נישט איינער מיט'ן אנדערע, דהיינו - ליברמן רעדט נישט מיט איהם.
איך זוך דיך נישט צו כאפן ביים ווארט אבער אויף וואס האסטו געזאגט אז זיי רעדן נישט איינער מיט'ן אנדערע ?
אנא עבדא האט געשריבן:אהבת השם האט געשריבן:ווען גייען שוין זיין די וואלן פאר א שווארץ יאר?
י"ז אלול.
א גוטן הכנה לקראת די הייליגע טעהג.
[די יאהר דארף נישט זיין שווארץ וועגן אזעלעכע נאריש'ע וואלן...]
א זיס יאר אויף אייך, ביטע מאכט בעסערע הכנות צו די הייליגע טעג ווי די פאליטישע שטותים..
בד"וו, י"ז אלול איז סיי ווי א שווארצער טאג, ווארום אין דיזער טאג ווערט אפגעצייכנט אכציג יאר זינט עס האט אויסעבראכן די בלוטיגע וועלט קריג וועלכע האט פארטיליגט א דריטל פון כלל ישראל הי"ד
קאנסילמאן האט געשריבן:זעענדיג אז געוויסע אין מזרחי גייען שטיצען די אגודאים, פרעגט זיך די פראגע ווי עס האט פאסירט אז ביידע זענענן אויף איין בלאט; זענענן די מזרחיים געווארען פרומער, אדער די אגודאים ווייניגער ערליך?
די (פרומערע) מזרחים זענען באזארגט איבער די רדיפת הדת וואס גייט פאר - ווילן זיי שטיצן א גרויסע פרומע פארטיי מיט א כח
און זיי ווילן אויך זיכער מאכן אז קיין איין קול גייט נישט לאיבוד - ספעציעל די מאל.
-
- שר האלף
- תגובות: 1028
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוקטובער 08, 2017 11:41 pm
Think and Thank האט געשריבן:טעאריע וואס לעבט האט געשריבן:און סייענטיפיש גערעדט, לויט רוב סייענטיסטן (וואס האלטן אז טיים טראוועל איז נישט שייך בדרך הטבע) איז נישט שייך (בדרך הטבע) צו זאגן אויף א זאך וואס האט נאכנישט פאסירט אז ס'איז א פאקט.
אגב, דאס אז טיימטרעוול איז נישט מעגליך איז א טעאריע, נישט קיין פאקט. דאס אז מיר ווייסן נישט וויאזוי עפעס צו טון פראווט נישט אז סיז נישט מעגליך עס צו טון.
גערעכט.
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 668
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 13, 2018 9:25 am
אביונה האט געשריבן:אנא עבדא האט געשריבן:אהבת השם האט געשריבן:ווען גייען שוין זיין די וואלן פאר א שווארץ יאר?
י"ז אלול.
א גוטן הכנה לקראת די הייליגע טעהג.
[די יאהר דארף נישט זיין שווארץ וועגן אזעלעכע נאריש'ע וואלן...]
א זיס יאר אויף אייך, ביטע מאכט בעסערע הכנות צו די הייליגע טעג ווי די פאליטישע שטותים..
בד"וו, י"ז אלול איז סיי ווי א שווארצער טאג, ווארום אין דיזער טאג ווערט אפגעצייכנט אכציג יאר זינט עס האט אויסעבראכן די בלוטיגע וועלט קריג וועלכע האט פארטיליגט א דריטל פון כלל ישראל הי"ד
עס איז דא א איד אין הרב אין לוד מיט'ן נאמען הרב טורנהיים וואס זאגט אז ער האט וועג צי זעהן אין תורה ווער עס זיגט, ער האט פאראויסגעזאגט טראמפ'ס זיג, און פאר די לעצטע בחירות האט ער פאראויס געזאגט אז קיינער וועט נישט זיגען, א זאך וואס האט זיך ארויס געשטעלט פאר ריכטיג א חודש נאך די בחירות.
ווען מען האט קובע געווען די דאטום האט ער געלאזט א מעסעדזש פאר די משרד ראש הממשלה אז די דאטום איז נישט קיין מסוגל'דיגער
גלו לביתם גלתה שכינה עימהם!
גולם פון וואשינגטאן האט געשריבן:אביונה האט געשריבן:אנא עבדא האט געשריבן:אהבת השם האט געשריבן:ווען גייען שוין זיין די וואלן פאר א שווארץ יאר?
י"ז אלול.
א גוטן הכנה לקראת די הייליגע טעהג.
[די יאהר דארף נישט זיין שווארץ וועגן אזעלעכע נאריש'ע וואלן...]
א זיס יאר אויף אייך, ביטע מאכט בעסערע הכנות צו די הייליגע טעג ווי די פאליטישע שטותים..
בד"וו, י"ז אלול איז סיי ווי א שווארצער טאג, ווארום אין דיזער טאג ווערט אפגעצייכנט אכציג יאר זינט עס האט אויסעבראכן די בלוטיגע וועלט קריג וועלכע האט פארטיליגט א דריטל פון כלל ישראל הי"ד
עס איז דא א איד אין הרב אין לוד מיט'ן נאמען הרב טורנהיים וואס זאגט אז ער האט וועג צי זעהן אין תורה ווער עס זיגט, ער האט פאראויסגעזאגט טראמפ'ס זיג, און פאר די לעצטע בחירות האט ער פאראויס געזאגט אז קיינער וועט נישט זיגען, א זאך וואס האט זיך ארויס געשטעלט פאר ריכטיג א חודש נאך די בחירות.
ווען מען האט קובע געווען די דאטום האט ער געלאזט א מעסעדזש פאר די משרד ראש הממשלה אז די דאטום איז נישט קיין מסוגל'דיגער
האמיר א פרישן נביא....
גלייב מיר, ווען מען פרעגט מיך, וואלט איך געזאגט אז די גאנצע מדינה של גיהנם און זייערע בחירות אינאיינעם זענען עפעס נישט אזוי מסוגל'דיג, איז דאך נישט מער ווי פאסיג זיי זאלן טאקע אפהאלטן זייערע בחירות הטמאות אין אזא נישט מסוגלדיגן טאג........
- ימות המשיח
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 476
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 31, 2019 6:17 am
- לאקאציע: אויף אַ ווייַסע פערד
צוגלייכן חמאס צו חב"ד
און די געים איז דא איין קארטיל וואס גלייכט צו חמאס טערור גרופע צו חב"ד
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 668
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 13, 2018 9:25 am
חמרא טבא האט געשריבן:שמחה ונחת האט געשריבן:חמרא טבא האט געשריבן:ווער פירט נעם?
"נעם – עם נורמלי בארצנו היא מפלגה חרדית-לאומית בהנהגתו הרוחנית של הרב צבי טאו, נשיא ישיבת הר המור. המפלגה מתמודדת בבחירות לכנסת ה-22."
וואס פארקויפן זיי מער ווי מרזל און בן גביר?
נעם בגימטריא עץ...
גלו לביתם גלתה שכינה עימהם!
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: א גוטן און 41 געסט


text:
ה'רע"ב
ה'רע"ב (5272) – אדער אין קורצן רע"ב – איז א יידיש יאר, וואס האט זיך אָנגעהויבן א' תשרי: דעם אוונט פארן 23סטן סעפטעמבער, 1511, און עס האט זיך פֿאַרענדיקט כ"ט אלול: 10טן סעפטעמבער, 1512. ה'רע"ב איז א פשוט יאר (מיט בלויז איין חודש אדר) מיטן קביעות גכה, וואס איז לאנג 354 טאג. דאס איז דאס ערשטע יאר צו שמיטה.
געשעענישןרעדאַקטירן
- ט"ו כסליו - נס קארפאנטראס, זיי האבן באשטימט דעם טאג פאר א יום טוב לדורות צו זאגן הלל מיט א ברכה
- רבי משה בגי פון די קראישע רבנים גיבט ארויס זיין ספר אגרת סוכה וועגן צינדן ליכט אין שוהל אום סוכות
- עס איז געגרינדעט געווארן די ערשטע יודישע דרוק אין פראג
- א דאמיניקאנער מומר פון ירושלים גיבט ארויס דעם ספר הזקוק וועלכע ווייזט אהן וואס מען ברויך צענזורירן פון די יודישע ספרים
געבוירןרעדאַקטירן
- ט"ו ניסן - רבי יהודה ליוואי, דער מהר"ל פון פראג (לויט טייל דעות)
נפטר געווארןרעדאַקטירן
קאלענדאררעדאַקטירן
פֿאָלגנדיק איז אַ קאָמבינירטער יידיש - יוליאנישער קאלענדאר. אין יעדן טאג-קעסטל :- איינער אדער צוויי אותיות וואס באצייכענען דעם טאג אינעם יידישן חודש, און א נומער וואס באצייכנט דעם טאג אינעם יוליאנישן מאנאט.
די טעג װאָס זײַנען אָנגעװיזן מיט אַ באַזונדערן קאָליר, באַצײכענען ייִדישע פֿײַער-טעג און יום-טובֿים (אונטן איז דער אָנװײַז).


text: שרעקלעך טאָר געקומען פון זייער וועלט צו ווערן טייל פון די מאַנשאַפֿט די אַווענגערס. ער איז אַרמד מיט אַ מאַגיש האַמער און שלאָגן עס אוממעגלעך. עס איז כאַרדי און שטאַרק, מערסאַלאַס צו שונאים און ביטרייד דורך Friends. כל די רעדן וועגן עס אָנליין טאָר שפּיל אין וואָס איר וועט שטענדיק שפּילן פֿאַר פּאָטער. סטאָריעס ונדעפעאַטעד תורה דערציילט לעגאָ קאַנסטראַקטער און ווו אַלץ, אַפֿילו די העלד זיך, אַסעמבאַלד פון טיילן. אבער עס טוט נישט אַרייַנמישנ זיך מיט לעגאָ תורה פאָרזעצן צו קעמפן מאָנסטערס און בייז דזשיניאַסיז. אויף די רעוועך עס גרייט צו קאַמיש די אנדערע קאָלעקטיוו מיטגלידער אין סדר צו צעשטערן די פייַנט כוחות אין די קנאָספּ. און די רובֿ באַרימט שלאַכט סינז זענען דערלאנגט אין אַ פאַרביק רעטעניש.


text:
אברהם פריד אוצרות יהודים א'- תחיית המתים - avraham fried - otzrot yeudim - tehiat hametimthumb_up
גל-פז
פורסם לפני 3 שנים
אני מאמין, איך טו אין דעם אלעס גלויבן, אמת
אז דער בעשעפער פון אויבן אמת
מילים לשיר
אני מאמין, איך טו אין דעם אלעס גלויבן, אמת
אז דער בעשעפער פון אויבן אמת
ער וועט טאן אונזער שטרעבן
און די מתים כוחות געבן
און זיי וועלן נעמען לעבן, אמת
אופן פארשטיין עס וועט נישט קיינער
ווי די נפטרים יעדער איינער
וועט באקומען הויט מיט ביינער, אמת
און עס וועלן דאן פון הר הזיתים, אמת
אנפאנגען צו גיין די מתים, אמת
יעדער איינער מיט זיין פנים
און מיט אלע זיינע סימנים
פונקט אזוי ווי יעדער קאן אים, אמת
יעדער איינער מיט זיין חסרון
וואס מיט דעם איז ער נפטר געווארן
און פונקט אויך אין די זעלבע יארן, אמת
די מאמע וועט די קינדער יעדן
אנווייזן דער באבען מיט זיידען
און דעם זיידע דער עלטער זיידן, אמת
אבער די באבע מיט'ן זיידן
געזען די קינדער אלע פון גן עדן
און זיי רופן ביי נאמען יעדן, אמת
דאס איז חיים, דאס איז ניסן
יעדער איינעם טוט מען וויסן
מען איז געווען אויף אלע ברית'ן, אמת
דאס איז מלכה, דאס איז חנה
דאס איז זלמן און שושנה
ביי די חופות איז מען געשטאנען, אמת
און דער אויבערשטערוועט מאכן היילן, אמת
אונטער דייטשלאנד און פוילן, אמת
און פון ערד אויסוויילען
פון די קדושים אלע טיילען
און ער וועט זיי אויסהיילן, אמת
עס וועלן אויפשטיין די מליאנען
און זיי וועלן זיך דערמאנען
און זיי וועלן זיך דערקאנען, אמת
און פון פרייד וועט פאלן טרערן
און א גרויסער טומל וועט דאן ווערן
און געשרייען זיך הערן, אמת
דאס איז טאטע, דאס איז מאמע
דאס איז יצחק און נחמה
אומגעקומען האט מען צוזאמען, אמת
מען וועט די טרעפן מיט די נביאים
די תנאים און אמוראים
די ראשונים און אחרונים, אמת
אלע גאונים און צדיקים
דער בעל שם טוב מיט די תלמידים
אני מעשה און חסידים, אמת
אנחנו עמלים לעלות את כל התוכן שלנו הכולל מאות אלפי קבצי אודיו של מוזיקה ותכנים יהודים שצריך להפוך לווידאו מה שלוקח הרבה מאוד זמן.
אם יש לכם איזה שיר שלנו שאתם מחפשים תוכלו לרשום לנו הודעה ונעלה אותו בהקדם.. galpaz101@gmail.com
נשמח לקבל ממכם פידבק חיובי ע"י לייק ותגובות לשירים..
טען עוד


text:
קרית יואל: פארמירונג פונעם נייעם "טאון אוו פאלם טרי"
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 357
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 29, 2018 1:18 pm
וואס טיט זיך מיט די נייע ווילידש באר שבע
-
- שר האלף
- תגובות: 1167
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
אהער און אהין האט געשריבן:אום יאנוואר איינס, איז דער פאלם טרי געווארן א פאקט. באלד האבן אנגעהויבן אריינפליסן באגריסונגען פון איבעראל, פון קאנגרעסמאן מעלאוני, סטעיט אסעמבלימאן בראבאנעק, אראנזש קאונטי שעריף קארל דיבאויס און אנדערע.
עימיצער ווייסט צו אראנזש קאונטי עקזעקיוטיוו סטיוו ניוהאז, און סטעיט סענאטאר דזשעימס סקופיס, צו זיי האבן אויך באגריסט דעם נייעם טאון?
איך רעכן נישט אויס די באגריסונג פון מייקל עימאו, לאנגיעריגער רעפרעזענטעטיוו פון קרית יואל אין אראנזש קאונטי גאווערמענט, ווייל עימאו איז דאך אן ארבעטער פאר קרית יואל, איז נישט מער ווי רעכט ער זאל באגריסן זיינע ארבעטסגעבער, די תושבי קרית יואל.
-
- שר האלף
- תגובות: 1167
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
עס וועט זיין גיט האט געשריבן:וואס טיט זיך מיט די נייע ווילידש באר שבע?
איך קען דיר בלויז ענטפערן מיט דעם וואס דער רעקארד האט געשריבן בשעתו, ווען דער ווילעדזש האט זיך אנגעהויבן צו ארגאנאזירן, האבן זיי געשריבן אז ''די רייכע לאנד אייגענטומער האבן אריינגעשיקט אן אפלעקאציע, דורך זייער קאסטבארן מאנהעטן אדוואקאט''.
דאס הייסט אז אונטער דעם אפלעקאציע שטייען פעסטע חברה, אויב אזוי שלאפן זיי נישט, און עס האט א פאטענציאל אנצוקומען ווייט.
איך גלויב נישט אז די טאון וועט זיך פרובירן צו מפשר זיין מיט די אידן, וואס לויט דעם וואלט מען געקומען צו עפעס א פשרה. לויט דעם איצטיגן מצב אין מאנראו, וועלן די טאון קיין אינטש נישט נאכגעבן פאר די אידן, ממילא קוקט אויס ווי די רייכע לאנד אייגענטומער וועלן ווייטער גיין מיט זייער אפליקאציע, און קעמפן דערפאר.
מען האט דאך געזעהן ביים סמיט פארם פראיעקט, וואו דער חרדיש'ער לאנד אייגענטומער האט געקלאגט די טאון אויף 100 מעלאונעס, ווייל זיי לאזן אים נישט בויען. דערנאך האט ער מיט זיי זיך פארגליכן, און אצינד ווען ער איז ווייטער געשטרויכעלט געווארן דורך זיי, איז עודך, אריין אין געריכט ווידער, און ער פארלאנגט ווידער א 100 מעלאונעס.
עס לעבט זיך אין מאנראו...
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 357
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 29, 2018 1:18 pm
אהער און אהין האט געשריבן:אהער און אהין האט געשריבן:אום יאנוואר איינס, איז דער פאלם טרי געווארן א פאקט. באלד האבן אנגעהויבן אריינפליסן באגריסונגען פון איבעראל, פון קאנגרעסמאן מעלאוני, סטעיט אסעמבלימאן בראבאנעק, אראנזש קאונטי שעריף קארל דיבאויס און אנדערע.
עימיצער ווייסט צו אראנזש קאונטי עקזעקיוטיוו סטיוו ניוהאז, און סטעיט סענאטאר דזשעימס סקופיס, צו זיי האבן אויך באגריסט דעם נייעם טאון?
איך רעכן נישט אויס די באגריסונג פון מייקל עימאו, לאנגיעריגער רעפרעזענטעטיוו פון קרית יואל אין אראנזש קאונטי גאווערמענט, ווייל עימאו איז דאך אן ארבעטער פאר קרית יואל, איז נישט מער ווי רעכט ער זאל באגריסן זיינע ארבעטסגעבער, די תושבי קרית יואל.
זיי מזביר וואס הייסט ער איז אן ארבייטער עס קיקט אויס ווי עפעס טיט אייך וויי
-
- שר האלף
- תגובות: 1167
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
עס וועט זיין גיט האט געשריבן:אהער און אהין האט געשריבן:אהער און אהין האט געשריבן:אום יאנוואר איינס, איז דער פאלם טרי געווארן א פאקט. באלד האבן אנגעהויבן אריינפליסן באגריסונגען פון איבעראל, פון קאנגרעסמאן מעלאוני, סטעיט אסעמבלימאן בראבאנעק, אראנזש קאונטי שעריף קארל דיבאויס און אנדערע.
עימיצער ווייסט צו אראנזש קאונטי עקזעקיוטיוו סטיוו ניוהאז, און סטעיט סענאטאר דזשעימס סקופיס, צו זיי האבן אויך באגריסט דעם נייעם טאון?
איך רעכן נישט אויס די באגריסונג פון מייקל עימאו, לאנגיעריגער רעפרעזענטעטיוו פון קרית יואל אין אראנזש קאונטי גאווערמענט, ווייל עימאו איז דאך אן ארבעטער פאר קרית יואל, איז נישט מער ווי רעכט ער זאל באגריסן זיינע ארבעטסגעבער, די תושבי קרית יואל.
זיי מזביר וואס הייסט ער איז אן ארבייטער עס קיקט אויס ווי עפעס טיט אייך וויי
מייקל עימא ארבעט פאר מיר, איך האב אים ערוועלט.
-
- שר האלף
- תגובות: 1167
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
יונייטעד סטעיטס סענאטאר, טשארלס שומער
יונייטעד סטעיטס קאנגרעסמאן, שאן פעטריק מעלאוני
נ''י סטעיט אסעמבלימאן, קארל בראבאנעק
אראנזש קאונטי שעריף, קארל דיבאויס
אראנזש קאונטי לעגיסלאטור, מייקל עימאו
*
אין הקרי איז נאכגעברענגט געווארן אז די 'אסעמבלי' האט אויך 'באגריסט' דעם נייעם טאון.
לויט ווי ס'האט מיר אויסגעקוקט, איז דאס געווען בלויז א טייל פונעם טעכנישן פראצעדור, ווען מען באשטעטיגט א נייעם טאון ברויך דאס דאך ווערן אונטערגעשריבן אין אלבאני, איז דאס געווען די לעגאלע רעזולוציע אז קרית יואל קען ווערן א נייעם טאון. (ווא מען באזינגט אייביג דעם עלטערן פארשטארבענעם קאומא, אז ער האט אונטערגעשריבן די גרינדונג פון קרית יואל ווילעדזש, זייענדיג סעקרעטערי אוו סטעיט - ניו יארק).
-
- שר האלף
- תגובות: 1167
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
- יונייטעד סטעיטס סענאטאר דזשיליבראנד
- אראנזש קאונטי עקזעקיוטיוו, סטיוו ניוהאז (אונטערגעשריבן דורך א וויצע-געהילף, נאכדעם וואס דער עקזעקיוטיוו האט איינגערוקט אין מיליטער פאר א צייט)
- טשערמאן פון אראנזש קאונטי לעגיסלאטור מר....................
*
מען זעהט נאכנישט די באגריסונג פון גאווערנאר ענדרו קאומאו.
-
- שר האלף
- תגובות: 1167
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
עס רעדט זיך פון א קליין באדן מיט קוועלער וואס געפונען זיך אויף לארקין דרייוו,אונטער די אייגענטומערשאפט פון הנהלת קרית יואל, אבער טעכניש אונטער די גרעניצן פון טאון אוו מאנראו, און קרית יואל וויל עס האבן אונטער איר אייגענטומערשאפט.
עס ווערט פארשטאנען אז נאכדעם וואס די גאנצע געגנט ארום איז אצינד אין די נייע ווילעדזש שטאפלען, (נאכדעם וואס היסטאריש און כאראקטעריסטיש האבן אידן אייביג ליב געהאט באדן און לאנד, און דער גאנצער געגענט ארום געפונט זיך אין די הענט פון די אידעלעך, וויל מען אצינד שאפן דארט א נייעם ווילעדזש ווי די אייגענטומער וועלן קענען ווירטשאפטן מיט די זאונינג לויט זייער אייגענעם און פינאנציעלן געשמאק) וויל קרית יואל נעמען די קוועלער צו זיך, אז מען זאל נישט דארפן מישן די גרעניצן שפעטער.
*
אהער און אהין האט געשריבן:דער 'רעקארד' צייטונג באריכטעט אז קרית יואל האט איינגעגעבן א פרישע אנעקסעישאן פארלאנג.
עס רעדט זיך פון א קליין באדן מיט קוועלער וואס געפונען זיך אויף לארקין דרייוו,אונטער די אייגענטומערשאפט פון הנהלת קרית יואל, אבער טעכניש אונטער די גרעניצן פון טאון אוו מאנראו, און קרית יואל וויל עס האבן אונטער איר אייגענטומערשאפט.
עס ווערט פארשטאנען אז נאכדעם וואס די גאנצע געגנט ארום איז אצינד אין די נייע ווילעדזש שטאפלען, (נאכדעם וואס היסטאריש און כאראקטעריסטיש האבן אידן אייביג ליב געהאט באדן און לאנד, און דער גאנצער געגענט ארום געפונט זיך אין די הענט פון די אידעלעך, וויל מען אצינד שאפן דארט א נייעם ווילעדזש ווי די אייגענטומער וועלן קענען ווירטשאפטן מיט די זאונינג לויט זייער אייגענעם און פינאנציעלן געשמאק) וויל קרית יואל נעמען די קוועלער צו זיך, אז מען זאל נישט דארפן מישן די גרעניצן שפעטער.
*
איז דאס נישט אין קעגנזאץ פונעם דיעל נישט צו אנעקסירן שטחים פון טאון אוו מאנרא פאר די נעקסטע 10 יאר?
Boeing is the last to admit Boeing made mistakes - this is why I no longer trust them.
- קאץ און מויז
- שר האלף
- תגובות: 1433
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 23, 2016 1:18 pm
אהער און אהין האט געשריבן:דער 'רעקארד' צייטונג באריכטעט אז קרית יואל האט איינגעגעבן א פרישע אנעקסעישאן פארלאנג.
עס רעדט זיך פון א קליין באדן מיט קוועלער וואס געפונען זיך אויף לארקין דרייוו,אונטער די אייגענטומערשאפט פון הנהלת קרית יואל, אבער טעכניש אונטער די גרעניצן פון טאון אוו מאנראו, און קרית יואל וויל עס האבן אונטער איר אייגענטומערשאפט.
עס ווערט פארשטאנען אז נאכדעם וואס די גאנצע געגנט ארום איז אצינד אין די נייע ווילעדזש שטאפלען, (נאכדעם וואס היסטאריש און כאראקטעריסטיש האבן אידן אייביג ליב געהאט באדן און לאנד, און דער גאנצער געגענט ארום געפונט זיך אין די הענט פון די אידעלעך, וויל מען אצינד שאפן דארט א נייעם ווילעדזש ווי די אייגענטומער וועלן קענען ווירטשאפטן מיט די זאונינג לויט זייער אייגענעם און פינאנציעלן געשמאק) וויל קרית יואל נעמען די קוועלער צו זיך, אז מען זאל נישט דארפן מישן די גרעניצן שפעטער.
*
די גאנצע אנקעסעישאן האט נישט קיין תוכן ווייל עס איז נישט קאנעקטעד צו קרית יואל!
אפשר קען 13 הופער ווערן אנעקסירט קיין ק"י?!
-
- שר האלף
- תגובות: 1167
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 27, 2018 4:14 pm
ממה נפשך האט געשריבן:אהער און אהין האט געשריבן:דער 'רעקארד' צייטונג באריכטעט אז קרית יואל האט איינגעגעבן א פרישע אנעקסעישאן פארלאנג.
עס רעדט זיך פון א קליין באדן מיט קוועלער וואס געפונען זיך אויף לארקין דרייוו,אונטער די אייגענטומערשאפט פון הנהלת קרית יואל, אבער טעכניש אונטער די גרעניצן פון טאון אוו מאנראו, און קרית יואל וויל עס האבן אונטער איר אייגענטומערשאפט.
עס ווערט פארשטאנען אז נאכדעם וואס די גאנצע געגנט ארום איז אצינד אין די נייע ווילעדזש שטאפלען, (נאכדעם וואס היסטאריש און כאראקטעריסטיש האבן אידן אייביג ליב געהאט באדן און לאנד, און דער גאנצער געגענט ארום געפונט זיך אין די הענט פון די אידעלעך, וויל מען אצינד שאפן דארט א נייעם ווילעדזש ווי די אייגענטומער וועלן קענען ווירטשאפטן מיט די זאונינג לויט זייער אייגענעם און פינאנציעלן געשמאק) וויל קרית יואל נעמען די קוועלער צו זיך, אז מען זאל נישט דארפן מישן די גרעניצן שפעטער.
*
איז דאס נישט אין קעגנזאץ פונעם דיעל נישט צו אנעקסירן שטחים פון טאון אוו מאנרא פאר די נעקסטע 10 יאר?
א גוטע קשיא.
דער רעקארד באריכטעט אז דער שטח פון 70 עיקר לאנד וואס ענטהאלטן די קוועלער איז ארגינעל געווען אריינגערעכנט אין וואגשאהל'ס סעווען ספרינגס ווילעדזש אפליקאציע. אצינד האט דער ווילעדזש פלוצים איינגעגעבן א זעלבסטשטענדיגע אנעקסעישאן אפליקאציע פאר דעם שטח, און דאס האט פאסירט געציילטע מינוטן בעפאר וואגשאהל איז אנגעקומען אין טאון האלל און איז אטאקירט געווארן.
עס ווערט פארשטאנען אז דער קרית יואל ווילעדזש וויל נישט מישן קיין גרעניצן מיט טאון אוו מאנראו - ווילעדזש אוו סעווען ספרינגס - אלזא נעמט מען דאס צו זיך און פטור אן עסק.
-
- שר האלפיים
- תגובות: 2310
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 04, 2010 11:08 am
- לאקאציע: איבערגעלייגט
אהער און אהין האט געשריבן:ממה נפשך האט געשריבן:אהער און אהין האט געשריבן:דער 'רעקארד' צייטונג באריכטעט אז קרית יואל האט איינגעגעבן א פרישע אנעקסעישאן פארלאנג.
עס רעדט זיך פון א קליין באדן מיט קוועלער וואס געפונען זיך אויף לארקין דרייוו,אונטער די אייגענטומערשאפט פון הנהלת קרית יואל, אבער טעכניש אונטער די גרעניצן פון טאון אוו מאנראו, און קרית יואל וויל עס האבן אונטער איר אייגענטומערשאפט.
עס ווערט פארשטאנען אז נאכדעם וואס די גאנצע געגנט ארום איז אצינד אין די נייע ווילעדזש שטאפלען, (נאכדעם וואס היסטאריש און כאראקטעריסטיש האבן אידן אייביג ליב געהאט באדן און לאנד, און דער גאנצער געגענט ארום געפונט זיך אין די הענט פון די אידעלעך, וויל מען אצינד שאפן דארט א נייעם ווילעדזש ווי די אייגענטומער וועלן קענען ווירטשאפטן מיט די זאונינג לויט זייער אייגענעם און פינאנציעלן געשמאק) וויל קרית יואל נעמען די קוועלער צו זיך, אז מען זאל נישט דארפן מישן די גרעניצן שפעטער.
*
איז דאס נישט אין קעגנזאץ פונעם דיעל נישט צו אנעקסירן שטחים פון טאון אוו מאנרא פאר די נעקסטע 10 יאר?
א גוטע קשיא.
דער רעקארד באריכטעט אז דער שטח פון 70 עיקר לאנד וואס ענטהאלטן די קוועלער איז ארגינעל געווען אריינגערעכנט אין וואגשאהל'ס סעווען ספרינגס ווילעדזש אפליקאציע. אצינד האט דער ווילעדזש פלוצים איינגעגעבן א זעלבסטשטענדיגע אנעקסעישאן אפליקאציע פאר דעם שטח, און דאס האט פאסירט געציילטע מינוטן בעפאר וואגשאהל איז אנגעקומען אין טאון האלל און איז אטאקירט געווארן.
עס ווערט פארשטאנען אז דער קרית יואל ווילעדזש וויל נישט מישן קיין גרעניצן מיט טאון אוו מאנראו - ווילעדזש אוו סעווען ספרינגס - אלזא נעמט מען דאס צו זיך און פטור אן עסק.
וואס באדייט אז אויב מען נעמט אן דעם אריגינעלן פעטיציע פון סעווען ספרינגס ווי דערמאנט אין שכנות'דיגן אשכול, איז דער אפליקאציע נישט וואליד.
-
- שר האלף
- תגובות: 1867
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 20, 2015 12:58 pm
-
- שר האלף
- תגובות: 1867
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג סעפטעמבער 20, 2015 12:58 pm
צוריק צו “ישוב העולם - דירות און ישובים”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 13 געסט


text:
יין שרף האט געשריבן:To be exact, די תורה האב איך יא געהערט פון סקולענע רבי זצ"ל, אבער די געדאנק אז עס פליעט זיך אזוי ארום איז געוואלדיג..
(למעשה האב איך עס געהערט אפאר יאר צוריק פונעם רבי, אבער מיין טאטע טענה'ט אז ער האט עס שוין געהערט פון די בעל נועם אליעזר אליינס.. קוקענדיג יעצט אין נועם אליעזר זעה איך אז כמעט די ווארט שטייט דארט. איך וועל עס באלד בל"נ פאוסטן)
יין שרף האט געשריבן:To be exact, די תורה האב איך יא געהערט פון סקולענע רבי זצ"ל, אבער די געדאנק אז עס פליעט זיך אזוי ארום איז געוואלדיג..
(למעשה האב איך עס געהערט אפאר יאר צוריק פונעם רבי, אבער מיין טאטע טענה'ט אז ער האט עס שוין געהערט פון די בעל נועם אליעזר אליינס.. קוקענדיג יעצט אין נועם אליעזר זעה איך אז כמעט די ווארט שטייט דארט. איך וועל עס באלד בל"נ פאוסטן)
גיי צוריק אידישע און אלגעמיינע נייעס
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט


text:
סאטמאר ישיבה גדולה (קווינס)
די צענטראלע סאטמארער ישיבה גדולה אונטער דער פירערשאפט פון רבי זלמן לייב טייטלבוים, סאטמארער רבי, געפינט זיך אין קווינס, ניו יארק.
די היסטאריע פון דער ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ישיבה האט זיך געעפנט אין יאר תש"ס נאכדעם וואס רבי זלמן לייב איז אויפגענומען געווארן אלס רב אין וויליאמסבורג. זי האט זיך געעפנט מיט ארום 100 בחורים, אבער האט זיך זייער שנעל צעוואקסן, און איז היינט צוטאגס די גרעסטע חסידישע ישיבה איבער דער גאנצער וועלט, מיט אן ערך פון ארום 1000 בחורים.
די ישיבה סיסטעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ישיבה איז צעטיילט אין חלקים, לויט די יארגאנג, די ערשטע יאר וואס מ'קומט אריין אין די ישיבה, וואס דעמאלטס איז מען בערך 17/18 יאר אלט, לערנט מען אין חלק א', דאס צוויייטע יאר לערענט מען אין חלק ב', די דריטע יאר לערענט מען אין חלק ג', אין פין דארטען אין וויטער איז אפציעל נישט דא קיין עלטערע חלקים, נאר מען בלייבט ביי די זעלבע מגידי שיעורים, אינטער די זעלבע מנהלים, אבער מיט דעם אלעם, הייסט א בחור וואס לערענט צום פערטען יאר אין ישיבה, א חלק ד' בחור, אין א בחור וואס לערענט צום פינפעטען יאר אין ישיבה, א חלק ה' בחור, וכו'.
יעדער חלק האט עקסטרע מנהלים, עקסטרע משגיחים, און פארשטייט זיך עקסטרע מגידי שיעורים.
איינגעשטעלטע אין ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איר אפיציעלער מנהל רוחני איז ר' נפתלי בלומענפעלד .
איר אפיציעלער משגיח איז ר' גרשון קליין.
די מנהל כללי פין חלק א' איז ר' יעקב נחמן שטויבער .
די מנהלים פין חלק ב' זענען ר' אלישע רובין (בן ר' אריה לייבוש, בן אב"ד ציעשינאוו ז"ל,), אין ר' אהרן ווייס .
די מנהלים פין חלק ג' ד' וכו' זענען ר' ירוחם דייטש, אין ר חיים עזריאל גראס.
אין דער ישיבה געפונען זיך היינט צוטאגס איבער 95 איינגעשטעלטע, מגידי שיעורים, משגיחים, מנהלים, אויסער די פילע ארבעטערס און פארוואלטערס, א חלק דערפון אויסגערעכנט ווי פאלגנד:
- ר' ראובן חיים שטיינבערג (מגיד שיעור ראשי חלק ג)
- ר' יוסף חיים לייפער (מגיד שיעור שיעור עיון חלק ג)
- ר' בנימין זאב הערשקאוויטש (מגיד שיעור שיעור עיון חלק ב)
- ר' לייבוש טייטלבוים (מנהל ערב ובוקר חלק ב', ומשפיע רוחני)
- ר' משה ראובן איצקאוויטש (בוחן כללי)
- ר' משה ביטמאן , מח"ס אמרי דיעה (ראש חבורת יורה דיעה)
- ר' אברהם היללער (מגיד שיעור חלק א,)
- ר' שלום שטערן (סעקרעטאר פון ביד"צ דקיט"ל דסאטמאר, וספרא דדיינא)
- ר' אלטר יעקב יצחק הכהן גלאנץ, איידעם פון רבי'ן (שואל ומשיב)
נאמען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די ארונים אין זייער צייטונג דער בלאט רופט דאס מיטן נאמען קווינס ישיבה, און ביי די זאלונים ווערט דאס גערופען די ישיבה גדולה.


text:
ישראל שקלאווער
רבי ישראל בן שמואל אשכנזי (שקלאוו, ליטע (היינט אין בעלארוס), תק"ל 1770 - טבריה , ה'תקצ"ט 1839), באקאנט ווי רבי ישראל שקלאווער, איז געווען א רב און איינער פון די פירער פון דער אימיגראציע פון די תלמידי הגר"א אין ארץ ישראל. ער האט מחבר געווען דאס ספר "פאת השולחן" אויף הלכות ארץ ישראל און "תקלין חדתין" אויף מסכת שקלים אין דעם ירושלמי.
רבי ישראל איז געבוירן געווארן אין שקלאוו אין א בארימטער משפחה פון רבנים. זיין זיידער, רבי עזריאל שקלאווער, האט אימיגרירט אין ארץ ישראל אין תקל"ב (1772) און ליגט דארטן. רבי ישראל האט געוואוינט אין שקלאוו און האט געלערנט דארט. ער האט אנגעהויבן צו לערנען ביים גאון אין ]ווילנע בערך אין תקנ"ו (1796), צוזאמען מיט זיין חבר רבי מענדל שקלאווער. נאך דער פטירה פונעם גאון אין תקנ"ח (1797) האט רבי ישראל עוסק געווען ברענגען צום דרוק דעם ביאור הגר"א אויף שולחן ערוך חלק אורח חיים.


text:
-------
אויף די דעמאקראטישע זייט גרייט מען זיך העפטיג צו דער ערשטער דעבאטע וואס דארף פארקומען ענדע June. עס יאווען זיך קאנדידאטן וואס האלטן זיי האבן די ריכטיגע כוחות ארויסצוריקן טראמפ פון אפיס.
צוליב די פלייץ פון אזוי פיל ווי 23 דעמאקראטישע קאנדידאטן האט מען צוטיילט די ערשטע דעבעיט אין צוויי ווי אזוי פיל ווי צוואנציג קוואליפיצירטע קאנדידאטן וועלן אנטיילנעמען. צען די ערשטע נאכט און נאך צען די נאכט דערויף געהאוסט דורך NBC.
June 26 וועט פארקומען די ערשטע דעבעיט דורך די ערשטע צען קאנדידאטן.
צווישן זיי שטארט ארויס עליזאבעט ווארען (איך האלט זי האט שטארקע טשאנסען צו געווינען די דעמאקראטישע נאמעני, אפשר אפי' מער ווי ביידען. א געלונגענע קאנדידאט). דער מעיאר פון נאוארק קארי בוקער, דער צום טויט פארהאסטער ניו יארקער נאטשאלניק דעבלאזיא, דער טעקסעס רעפרעזענטעטיוו בעטא ארורק (לויפט מסתמא מתחילה ע"ד צו זיין א וו"פ קאנדידאט) און קלאבאוטשער וואס שטופט א 1 טריליאן דאלער אינפראסטרוקטור פלאן.
דער צווייטער נאכט June 27 גייט זיין די מער טאטערישע דעבאטע. צווישן זיי שטארט ארויס פראנט ראננער ביידען, (באקאנט אלץ מיטל-קלאס דזשאוי) דער ליבעראלער סענדערס, דער אינגער ענטראפענאור יענג, דער מתואב באטידזשעש,(פלאנט אויסצורייסן די עלעקטארעל קאלידזש) און דער געוועזענער אטורני דזשענעראל קאמילא הערריסס.
עס לאזט זיך שפעקולירן אז דער צווייטער נאכט גייט זיין גאר הויכע נומבערס פון מיטהאלטער צוליב די אונטערעסאנטקייט פון די קאנדידאטן.
די שאלה איז פון וועמען גייען קומען די אטאקעס אויף ביידען.
קען גאר זיין פון סענדערס האט ער נישט מורא, עס איז מער פון די קלענערע קאנדידאטן וואס ווילן באקומען זייער 15 מינוט אויף פעים.
עס וועט זיין אונטערעסאנט וויפיל עס וועט זיך דרייען ארום טראמפ, און בכלל ווער מיט וועם וועלן זיך אמפערן.
סקיצע פון די ערשטע דעמאקראטישע דעבאטע.
די שטענדערס פאר די ערשטע נאכט
גרויסע דעבאטע - צווייטע נאכט
א קיצור דער פארמעסט איז אין פולן שוואונג!


text:
הייליגקייט
הייליגקייט איז א העכערער געטליכער באגריף, וואס איר מיינונוג איז א מיסטישער געפיל געמישט מיט א רעליגיעזן גרונט פון טראדיציע, וואס מענטשן דורכאויס היסטאריע האבן אייביג געשטרעבט דאס צו לעבן, און דערמיט שפירן אז מען איז נאנטער צו גאט, און דערמיט ערליך.
שלימות - גאנצקייט, תיקון המידות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די איינפאכער טייטש איז גאנץ, אז אזוי ווי ג-ט איז א מושלם א פולער אויסגעארבייטער כביכול'דיגער פערזאן, - "כי קדוש אני" - אן קיין שום פעלער און שוואכקייט, אזוי איז די ארבייט פון יעדע מענטש אויף די וועלט זיך אויסצוארבייטן די שלעכטע מדות און שוואכקייטן, צו זיין הייליג, און רש"י זאגט א עצה וויאזוי צוציקומען צו די הויכע מדרגה.
דערפאר הייסט אן ערליכער מאן, א הייליגער מאן, ווייל ער איז אויסגעארבייט און קען נישט טאן זינד, פונקט ווי גאט.
הייליגקייט אין יידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – קדושה
די תורה באפעלט: "קדושים תהי' כי קדוש אני". לויט רש"י מיינט דאס לעבן מיט פרישות - זיך אפזונדערן און נישט נאכגיין געשמאקע גלוסטיגע ציאונגען בעיקר סעקס. (אבער לויט אנדערע ראשונים מיינט דאס אויך אייז קרים, פיצא, וויין א.א.וו.) אזוי ווי די תורה באפעלט ערגעץ אנדערשט "ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם". אפילו זאכן וואס מ'מעג טאן זאל מען זיך צוריק האלטן, ווייל צום סוף וועט מען דורכפאלן מיט זינד, - און דערמיט וועט מען זיין אינגאנצן איבערגעגבן פאר גאט און זיין ווילן.


text:
פרעזידענט טראמפ דערקלערט "נאציאנאלע עמערדזשענסי" איבער'ן צושטאנד ביים גרעניץ
To get to St John’s Episcopal Church in DC
- פאראינטערסירט
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4129
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 30, 2016 10:49 am
לויטן פלאן וועט עס סופארטערן פרעזידענט טראמפ און עס וועט געבן די נויטיגע געלטער פאר די וואנט, ווען בשעת מעשה וועט עס דיסאפראווען די נאציאנאלע עמערזשענסי... און אויך לימיטן עמערזשענסי דעקלעראציעס אין די פיוטשער, ווי למשל אז יעדע עמערזשענסי דעקלעראציע זאל עקספייערן נאך 30 אדער 90 טעג, חוץ אויב קאנגרעס וועט עפראווען די עמרדזשענסי.
אבער זיי קוקן נאך אריין אין די פארלאמענטארי רולס צו זעהן אויב ס'שייך צו אמענדן די רעזולוציע, און אויב אזא רעזולוציע וועט טאקע האבן די מאכט צו געבן די געלט פאר טראמפ'ס וואנט.
אויב וועט עס געלונגען וועט אויסקומען אז די דעמאקראטען וועלן גאר זיין די וואס שטימען אנטקעגן די עמערזשענסי דעקלעראציע דיסאפראוועל...!
- האאאטשו
- שר חמישים
- תגובות: 59
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך פאברואר 20, 2019 1:17 pm
- לאקאציע: וואו נישט
אבער אויף איבערצוווארפען א וועטא וועלן די רעפאבלעקאנער נישט שטימען
ווי אויך האט פעלאסי געזאגט אז אויב ירום הודו וועט וועטאירן די רעזולוציע וועט זי גיין אין געריכט
[גיי פארשטיי די סאופרים קאורט איז ביי די רעכטע]
- פעיק נוז
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7456
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 13, 2017 8:49 pm
- לאקאציע: אנאנימע סאורסעס
To get to St John’s Episcopal Church in DC
- פעיק נוז
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7456
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 13, 2017 8:49 pm
- לאקאציע: אנאנימע סאורסעס
- פאראינטערסירט
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4129
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 30, 2016 10:49 am
צל עובר האט געשריבן:אויב נישט די זעלבע ביל קומט ארויס פון ביידע הייזער, שיקט מען עס נישט צום פרעזידענט, וועט עס טראמפ נישט ברויכן וועטאירן. אויך וועלן זיי קענען ווייזן אז זיי זענען נישט מסכים צו די נעשענעל עמערדזשענסי, אבער שטיצן די וואנט. אויך וועלן זיי קענען ווייזן אז זיי פרובירן איינצוצוימען עקזעקעטיוו אוועריעטש. אויך וועלן די דעמאקראטן זיך ברויכן פארענטפערן פארוואס זיי שטיצן עס נישט אנשטאט די רעפאבליקאנער.
עקזעקטלי!
כמעט אלע (אחוץ קאלינס און מארקאווסקי ) וואס טראכטן פון שטיצן די דיסאפראוועל רעזולוציע זאגן אז זיי שטיצן דעם פרעזידענט הונדערט און איין פראצענט, זיי זאגן אז ס'טאקע דא אן עמערזשענסי! נאר ווילן נישט אז די פרעזידענט זאָל קענען אויסקרויזן די רעכט פון קאנגרעס צו אפראפיעטען געלט פאר די גאווערמענט.
צווישן די וואס זאגן אז זיי שטיצן טראמפ אבער זיי זענען באזארגט און ווילן צוריקנעמען די מאכט פון עמערזשענסי דעקלעראציע'ס וואס קאנגרעס האט געגעבן פאר די פרעזידענטן, ציילן זיך: טיליס, פאול, קרוז, אלעקסאנדער, טומי, יונג, לי, און דזשאנסאן.
פעיק נוז האט געשריבן:אזוי אז די רעפובליקאנער וואס וואלטן געוואוט אויף שומער'ס ביל וועלן וואוטן אויף שומער'ס ביל נאר ענדערש אויף די ביל?
מעקאנעל האלט נישט אז עס וועט געלונגען, אבער אויב מען אמענדעט די ביל מיינט עס אז בלויז יענע ביל קומט ארויף אין סענאט.
בד"וו, נישט שומער האט אריינגעגעבן די ביל, נאר קאלינס מיט א דעמאקראט. איך געדענק נישט ווער.
To get to St John’s Episcopal Church in DC
-
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3055
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 07, 2014 11:36 am
-
- שר האלף
- תגובות: 1147
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 11, 2018 5:16 pm
- פעיק נוז
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7456
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 13, 2017 8:49 pm
- לאקאציע: אנאנימע סאורסעס
abeg האט געשריבן:פאליטקלי קארעקט האט געשריבן:John Kelly: Trump's border wall would be 'waste of money'
ואנן מה נעני אבתרי'!!
נישט דאס האט ער געזאגט,דאס זענען זײנע װערטער:Kelly says a full border wall would be a 'waste of money' פינקט אזױ האלט טראמפ
זייט ווען האלט טראמפ פונקט אזוי?
- פעיק נוז
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7456
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 13, 2017 8:49 pm
- לאקאציע: אנאנימע סאורסעס
פאליטקלי קארעקט האט געשריבן:John Kelly: Trump's border wall would be 'waste of money'
ואנן מה נעני אבתרי'!!
אז ער איז נישט גערעכט.
בד"וו, ווען קעלי זאל ווען זאגן עפעס פאזיטיוו אויף טראמפ, וואלטסטו אויך געשריבן ואנן מה נעני אבתריה?....
abeg האט געשריבן:פאליטקלי קארעקט האט געשריבן:John Kelly: Trump's border wall would be 'waste of money'
ואנן מה נעני אבתרי'!!
נישט דאס האט ער געזאגט,דאס זענען זײנע װערטער:Kelly says a full border wall would be a 'waste of money' פינקט אזױ האלט טראמפ
אזוי?
סוי ואס דען איז געווען די סיגנעטשער קאמפיין אישו פון טראמפ?
To get to St John’s Episcopal Church in DC
ברעקינג ניוז
די איידיע איז געווען אז אויב קאנגרעס באשטעטיגט נישט א נעשענעל עמערדזשענסי ביז דרייסיג טאג, ווערט עס בטל.
שרייבט א צווייטער:
To get to St John’s Episcopal Church in DC
- טשאדעלע באדעלע
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7088
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 09, 2017 5:29 pm
- לאקאציע: לי עוועניו קארנער מאנסי בלוד.
- שרייזשע
- שר חמש מאות
- תגובות: 743
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מארטש 18, 2018 4:43 pm
- לאקאציע: ליידער און גלות
- האאאטשו
- שר חמישים
- תגובות: 59
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך פאברואר 20, 2019 1:17 pm
- לאקאציע: וואו נישט
שרייזשע האט געשריבן:טשאדעלע באדעלע האט געשריבן:כאפצעם האט געשריבן:ראמני גאנץ זיכער אויך אין שטיצע. אויב נישט איז זיין ברענד חרוב פאר לייף
און רענד פאול מיינט נעבעך אז מיט דעם בויעט ער זיין ברענד..
רענד פאול דאכטסעך מיינט עס יא נעבעך אמתדיג
אזא שאד
יש ברירה האט געשריבן:ווי עס האלט יעצט וועט די וואוט זיין 48-52
ראמני גייט טאקע שטימען דערפאר
Romney: “I will vote today for the resolution of disapproval. This is a vote for the Constitution and for the balance of powers that is at its core. For the Executive Branch to override a law passed by Congress would make it the ultimate power rather than a balancing power."
וואוט האלט 47-53
עס אומקלאר וואס טיליס גייט למעשה טון. עפעס טראכט ער זיך איבער...
מען זאגט נאך אלץ אז עס קען זיין 15. שוין דא 7. בען קארדין זאגט אז אין פארמאכטע וואלן וואלטן רוב רעפאבליקאנער געשטימט יא.
אלעקסאנדערס סטעיטמענט.
איידער-נעכטן האט פענס פרובירט פארהאנדלען אויף די איידיע אז טראמפ וועט אונטערשרייבן אפצושוואכן די עמערדזשענסי פאווערס בשכר אז מען זאל נישט אראפשטימען די עמערדזשענסי אין סענאט, נעכטן אבער בשעת פענס איז געווען ביי די רעפאבליקאנער סענאט לאנטש, האט דער פרעזידענט אריינגערופן און געזאגט אויף ספיקער אז ער האלט ישט דערביי, נעכטן נאכט האט גרעהעם געוואלט מאכן א מיטונג, די ווייסע הויז האט נישט געוואלט, האט אבער גרעהעם זיך אריינגעזעצט אין וועג מיט קרוז און סעס און געקאלט זאגן אז ער קומט, נאכנישט דא קיין באריכטן וואס איז למעשה געווען דארט.
למעשה האט טראמפ אין א סיגנאל אז ער איז אפשר יא מסכים געטוויט היינט דאס,
יאך קלער יעצט אז אחרי ככלות הכל פון די וואנט איז דא א גרויסע טשענס אז מען וועט דורכפירן א געזעץ איינצוצוימען די מאכטן, עס וואלט עניוועי געקענט האבן מער ווי מען ברויך האבן איבערצודרייען א וועטא.
מעקאנעל זאגט יעצט אז ער וועט שטימען מיט טראמפ, בעט יעדן צו טון די זעלבע.
זאגט אז אויב די 116טע קאנגרעס איז נישט צופרידן מיט די מאכט וואס די 94טע האט געגעבן דעם פרעזידענט, קענען זיי עס אוועקנעמען.
To get to St John’s Episcopal Church in DC
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: dim, א גולם, אביסל טיפער, בינוני, דובי'ס א פען, וואס עפעס?, זזה, טעאריע וואס לעבט, יניאן סיטי, מומחה יוחס, שתקן און 60 געסט


text:
תגובהדורך שאץ מאץ » פרייטאג מארטש 29, 2013 12:36 am
היינט געוועהן מיט די קינדער אין די lego סטאר וועלכע איז סטאנצירט אין די קווינס מאל, מיינע קינדער האבן שוין לאנג נישט אזוי הנאה געהאט, מ'קען צוזאמען שטעלן לעגא'ס אליין, מ'זעהט אסאך שיינע זאכן אויפגעשטעלט מיט לעגא'ס, איך האב אליין נישט געגלייבט אז ס'וועט זיין אזוי אינטרעסאנט פאר זיי,
ועל כולם קיין איין איד איז נישט דארט געוועהן.....
ווער ס'וויל גיין מיט די משפחה עצה טובה, דאס ווייב זאל מען שיקן לינקס צו די גרויסע געשעפטן, ווי מעיסיס, טשילדערנ'ס פלעיס, וכו' וכו' וכו', און דערנאך קען מען זיצן רואיג מיט די קינדער ביי די לעגא'ס, און אזוי האט יעדער א שמחת יו"ט.


text:
אנקומענדיג קיין אומאן זעט מען זיך ארומגענומען מיט פילע צענדליגע טויזנטער אידן פון איבער די גארער וועלט, פון כמעט יעדן לאנד איבער די וועלט קומען צו פארן אידן קיין אומאן, פון יעדע סארט אפשטאם, פון יעדע סארט חסידות, פון יעדע סארט שטרעמונג, זענען פארהאן אסאך וועלכע קומען אויף אומאן. פון אינדרויסן קען אויסקוקן ווי עס זענען דא דארט אזויפיל פארשידנארטיגע סארט אידן, אבער אין הארצן זענען זיי אלע אייניג. אלע קומען קיין אומאן מיט א שטארקע אמונת צדיקים, יעדער קומט נאר מיט איין ציל זיך אויסצואוואשן די נשמה אין אומאן, און אהיימקומען מיט א פרישע חיות צו דינען דעם אויבערשטן.
עס איז דא א באקאנטע וועלט'ס ווארט אז ווען יעדער מענטש וואלט געקענט אראפלייגן זיין פעקל צרות אין איין שטוב, און מען וואלט געדארפט אויסקלויבן סיי וועלכע פעקל צוריק צו נעמען, וואלט יעדער זיכער צוריק גענומען זיין אייגענער פעקל, קיינער וואלט זיך נישט געוואלט אויפטוישן זיין פעקל צרות מיט יענעמ'ס. האט מוהרא"ש געזאגט אויף דעם אז ווען ער זאל ווען האבן אזא פלאץ וואו מען קען אראפלייגן דארט דער פעקל צרות, וואלט ער אראפגעלייגט זיין פעקל דארט און געמאכט פליטה... ווער עס וויל, קען גערן איבערנעמען דאס פעקל... און מוהרא"ש האט אויסגעפירט און געזאגט אז עס איז טאקע דא אזא פלאץ אויף דער וועלט, און דער פלאץ איז ביים הייליגן רבינ'ס ציון אין אומאן!
ווען א איד קומט אויף אומאן, ער גייט צום רבינ'ס ציון און זאגט דארט די צען קאפיטלעך תהלים פונעם תיקון הכללי, און ער רעדט זיך אויס זיין גאנצע הארץ צום אייבערשטן, דאן קען ער איבערלאזן אלע זיינע שווערע פעקלעך וואס ער שלעפט מיט זיך. סיי פעקלעך צרות ברוחניות קען מען דארט איבערלאזן, דער רבי האט צוגעזאגט אז ווער עס וועט קומען צו זיין קבר און געבן א פרוטה פאר צדקה לזכותו און זאגן די "תיקון הכללי", אפילו ער האט געטון די ערגסטע עבירות, וועט ער אים ארויסשלעפן פון אלע שלעכטס, "ביי די פיאות וועל איך אים ארויסשלעפן פון שאול תחתית"!
מען האט אמאל געפרעגט א ברסלבער חסיד ווי אזוי ער ווייסט אזוי זיכער אז דער רבי וועט אים טאקע ארויסשלעפן פון שאול תחתית אויף יענע וועלט. האט דער איד געענטפערט אז ער דארף נישט ווארטן ביז יענע וועלט צו זען אויב דער רבי וועט אים דארט ארויסשלעפן פון שאול תחתית, נאר נאך אויף די וועלט שלעפט אים שוין דער רבי ארויס פון שאול תחתית... דער רבי געבט אזעלכע וואונדערליכע עצות און לימודים, וואס סיי וועלכער מענטש אויף דער וועלט וועט זיך אנכאפן אין דעם און פאלגן דעם רבי'ן, וועט ער זען ווי דער רבי שלעפט אים ארויס פון אלע סארט שלעכטס אין וואס ער איז נאר אריינגעפאלן, און ברענגט אים ארויף צו זיין אן אמת'ער ערליכער איד.
און די זעלבע איז אויך מיט די גשמיות'דיגע פעקל צרות, אזויפיל אידישע קינדער זענען געהאלפן געווארן פון זייערע פראבלעמען אין אומאן. זיי האבן זיך אויסגעוויינט דאס הארץ ביים ציון און זענען אהיימגעקומען מיט א רואיגע און לייכטע געמיט, און עס האט נישט גענומען לאנג ביז ווען זיי האבן געזען גאר גרויסע ישועות אין אלע הינזיכטן.
דער ציון הק' אין אומאן איז דער פלאץ וואו מען קען טאקע איבערלאזן אלע פעקלעך צרות, און אהיימפארן פון דארט מיט שמחה און פרייד וויסענדיג אז מען האט זיכער גע'פועל'ט א ישועה סיי ברוחניות און סיי בגשמיות.
א גוטער אדוואקאט
דאס איז באמת אויך סיי ווען אינמיטן די יאר ווען מען פארט אריבער קיין אומאן קען מען דארט אלעס אויס'פועל'ן, אבער גאר ספעציעל איז דאס ווען מען איז זוכה צו זיין אין אומאן אויף ראש השנה. ראש השנה איז דאך די צייט ווען דער אייבערשטער שרייבט אן פאר יעדן מענטש וואס עס וועט פאסירן צו אים אין לויף פונעם גאנצן יאר, און דעמאלט איז דאך די וויכטיגסטע צייט אין יאר ווען מען דארף זען זיך גוט אויסצובעטן, ווייל די פירות דערפון וועט מען זען נאכדעם במשך די גאנצע יאר.
ווען א מענטש ווייסט אז עס ווארט אים אפ א שווערע געריכט, דער ריכטער דארף פסק'ענען אויב ער וועט דארפן צאלן שווערע געלטער, אדער נאך מער אויב עס קומט אים ח"ו טויט שטראף, וואלט דער מענטש זיכער געטון דאס מערסטע וואס ער קען צו פרובירן צו געווינען אין געריכט, ער וועט זוכן די בעסטע אדוואקאטן זיך צו קענען גוט פארטיידיגן, אז דער ריכטער זאל ארויסגעבן נאר א גוטע אורטייל אויף אים. די זעלבע, און נאך פיל מער, איז ווען עס קומט די פארכטיגע טעג פון ראש השנה. פון א ריכטער אויף די וועלט, וואס איז בלויז א מענטש פון פלייש און בלוט מיט אונז צוגלייך, קען מען זיך אמאל ארויסדרייען; פונעם אייבערשטן קען מען זיך אבער קיינמאל נישט ארויסדרייען. און דעריבער ווען עס קומט ראש השנה זוכט יעדער איד זכותים וואס זאל אים העלפן ביי דעם גרויסן געריכט, ביי דעם גרויסן יום הדין, און ווער איז נאך א בעסערער אדוואקאט פאר'ן מענטש ווי דער הייליגער רבי, וואס האט צוגעזאגט צו העלפן און פארטיידיגן יעדן וואס קומט צו אים אויף ראש השנה.
ווער ברענגט די אלע מענטשן?
דעריבער איז נישט קיין וואונדער אז אזויפיל צענדליגע טויזנטער אידן קומען צו פארן קיין אומאן אויף ראש השנה פון איבער די גאנצע וועלט. וואס עס איז אבער יא אינטערעסאנט איז ווי אזוי די אלע אידן זענען געוואויר געווארן פון די גרויסע הבטחות פון הייליגן רבי'ן, ווער האט אזוי באוואוסט געמאכט דעם רבי'ן איבער די גאנצע וועלט? אז יעדער זאל וויסן אז אין אומאן איז דער פלאץ וואו מען קען געהאלפן ווערן מיט אלע ישועות?
מוהרא"ש האט דערציילט ווי אזוי ער האט געדאוונט צום ערשטן מאל ראש השנה אינאיינעם מיט אנשי שלומינו. אין יענע יארן האט מען נישט געקענט פארן קיין אומאן צוליב די אייזערנע וואנט פון די קאמיניסטישע הערשאפט וועלכע האבן קיינעם נישט אריינגעלאזט, און דעריבער פלעגן זיך אנשי שלומינו צוזאמנעמען אין דאווענען אינאיינעם ראש השנה מיט אן התקשרות צום רבי'ן. דאס איז געווען אין יאר תש"כ לפ"ק, עס איז דאן געווען נאר איין ברסלב'ע שטיבל איבער גאנץ אמעריקא, און דארט זענען זיך צוזאמגעקומען אלע ברסלב'ע אידן פון אלע טיילן פון אמעריקא צו דאווענען אינאיינעם, און אין סך הכל זענען דאס געווען בלויז פופצין אידן... פון טאראנטא זענען געקומען צו פארן נאך צוויי אידן, און פון דעם זענען באשטאנען אלע ברסלב'ע אידן פון גאנץ קאנטינענטאל אמעריקא.
ברסלב'ע חסידות איז געווען אזוי אומבאקאנט אין יענע יארן, גאר געציילטע אידן האבן געהערט פון רבי'ן, פילע האבן אפילו נישט געקענט ארויסזאגן און ארויסשרייבן ריכטיג די ווארט "ברסלב". גאר ווייניג אידן האבן געוואוסט צו זאגן פון הייליגן רבי'ן.
עס איז געווען געציילטע אידן וועלכע זענען געפארן אויף ראש השנה קיין אומאן עטליכע מאל מיט גרויס מסירת נפש פון אונטער די נאז פון די קאמיניסטן. אבער אפילו שפעטער, ווען די קאמיניסטישע פארבאנד איז צוזאמגעפאלן און מען האט שוין געקענט פארן אויף אומאן, איז נישט געווען דארט אזא גרויסער עולם, אין אנהויב זענען געווען קוים עטליכע הונדערטער אידן אין אומאן אויף ראש השנה, כאטש וואס יעדער וואס האט געוואלט האט געקענט פארן.
שטעלט זיך די פראגע ווי אזוי איז אומאן געווארן אזוי באקאנט און פאפולער? אז אין די לעצטע אומגעפער פינף און צוואנציג יאר - פון ווען די אייזערנע מויער איז געפאלן - איז דער ציפער באטייליגטע געשטיגן צו פופציג טויזנט אידן כ"י. ווער ברענגט די אלע טויזנטער אידן קיין אומאן?
ווען מען טראכט אביסל אריין און מען קוקט זיך אביסל אום, זעט מען אז דער ענטפער דערויף איז זייער פשוט. די פילע ספרים און קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן און פארשפרייט איבער די וועלט פאר איבער פופציג יאר, דאס איז וואס האט געטון די ארבעט און מקרב געווען אזויפיל אידן צום הייליגן רבי'ן, און זיי געברענגט קיין אומאן אויף ראש השנה. ווען מען זאל ארומגיין פרעגן סיי וועלכער מענטש וואס פארט קיין אומאן: וואס האט דיר געברענגט קיין אומאן? וועט מען זען אז כמעט אלע מענטשן זענען אדער געקומען צוליב א ברסלב'ע ספר און קונטרס וואס האט אים מחזק געווען, אדער איז ער געקומען דורך א צווייטער מענטש וואס יענער איז מקורב געווארן דורך א קונטרס אדער ספר.
די הייליגע ספרים און קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן, זענען ארויסגענומען און איבערגעשריבן פון הייליגן רבינ'ס ספרים, און אראפגעלייגט אויף אזא לייכטע און גרינגע שפראך, און אזוי שיין צעטיילט אויף אלע סארט טעמעס און נושאים, אז יעדער מענטש זאל זיך געפונען דערין, אז יעדער מעטש זאל טרעפן אין זיי עצות און חיזוק ווי אזוי זיך אן עצה צו געבן אויף דער וועלט און קענען אנגיין אין לעבן און מצליח זיין אויף די בעסטע וועג.
די הייליגע קונטרסים זענען געדרוקט געווארן אין די מיליאנען, זיי זענען איבערגעזעצט געווארן אויף פילע שפראכן, און זענען צעשפרייט געווארן איבער די גאנצע וועלט פשוטו כמשמעו. אין כמעט יעדע אידישע הויז וואס געפונט זיך סיי וואו איבער'ן גאנצן ערד-קוגל זענען אנגעקומען די געטרייע מפיצים און דארט איבערגעלאזט די הייליגע קונטרסים.
מוהרא"ש האט נישט אריינגעשריבן זיין נאמען אין די קונטרסים, נאר דער נאמען פון הייליגן רבי'ן און פון רבי נתן וואס פון זייערע הייליגע ספרים זענען גענומען געווארן אלעס וואס איז געשריבן געווארן אין די קונטרסים. ווי אויך האט מוהרא"ש אריינגעדרוקט אין יעדן קונטרס א בילד פון הייליגן רבינ'ס ציון מיט די געוואלדיגע הבטחות וואס דער רבי האט צוגעזאגט פאר די וועלכע וועלן קומען צו זיין ציון.
במשך די אלע יארן זענען געדרוקט געווארן איבער א ביליאן קונטרסים. יא! א ביליאן מיט א ב'! טויזנט מאל מיליאן! די קונטרסים האבן מחזק געווען און מעורר געווען טויזנטער אידישע קינדער און זיי צוריקגעברענגט צום אייבערשטן, און פילע אידן - וועלכע האבן געשפירט אן הכרת הטוב צום הייליגן רבי'ן פאר די געוואלדיגע עצות - האבן אנגעהויבן צו פארן צום הייליגן רבינ'ס ציון, סיי במשך די יאר און ספעציעל אויף ראש השנה. זייער לעבן איז געווארן אויפגעראכטן ברוחניות ובגשמיות, און זיי האבן געמוזט קומען אפדאנקען דעם הייליגן רבי'ן. און דאס אלעס א דאנק די הייליגע קונטרסים.
מען צערייסט די קונטרסים
איינער האט אמאל געזאגט פאר מוהרא"ש אז ער האט געזען אין שול עטליכע צעריסענע קונטרסים אין די מיסט, ער האט פארגעהאלטן מוהרא"ש פארוואס ער דרוקט די קונטרסים, אין די צייט וואס עס קומט סיי ווי אן צום סוף אין די מיסט. מוהרא"ש האט אים געפרעגט מיט א שמייכל וויפיל צעריסענע קונטרסים ער האט געזען, צוויי? פינף? צען? "וויסן זאלסטו" - האט אים מוהרא"ש געזאגט - "אז אין דעם יאר אליין האב איך געדרוקט איבער א מיליאן קונטרסים! לאמיר רעכענען אפילו אויב ניינציג פראצענט דערפון איז געגאנגען אין די מיסט, איז דאך אבער נאכאלץ געבליבן הונדערט טויזנט קונטרסים, וואס זענען אנגעקומען צו הונדערט טויזנט אידן, און דאס האט זיי אויפגעלעבט, דאס האט זיי געברענגט א חיות און א חיזוק אז עס לוינט זיך יא אנצוגיין ווייטער אין לעבן, טראץ די אלע שוועריקייטן; נו, האט זיך נישט געלוינט דאס געשעפט?"
דער רבי האט געזאגט א משל פון א קעניג וואס זיין זון איז זייער קראנק געווארן און די דאקטורים האבן געהויבן הענט און אים נישט געקענט אויסהיילן. דער קעניג האט געלאזט רופן גאר א גרויסער דאקטער און זיך געבעטן צו אים אז ער זאל אויסהיילן דעם בן מלך. דער דאקטער האט באטראכט דעם קראנקן און געזאגט צום קעניג אז ס'איז דא א וועג אויסצוהיילן דאס קינד, אבער עס איז אזוי שווער און טייער אז עס לוינט זיך אפילו נישט צו טון. דער קעניג איז אבער גרייט געווען אויסצוהיילן דאס קינד אויף אלע קאסטן, און דעריבער האט ער געבעטן פונעם דאקטער אז ער זאל אויסזאגן די טייערע רפואה.
דער דאקטער האט ערקלערט פאר'ן קעניג אז עס איז פארהאן גאר א טייערע מעדעצין וואס האט דעם כח אויסצוהיילן דעם בן מלך, דער מעדעצין איז אזוי טייער אז אפילו בלויז א קליין פלעשל דערפון קאסט אם שווערע געלטער. דאס קינד איז אבער שוין אזוי קראנק אז ער קען אפילו נישט עפענען דאס מויל אריינצושלינגען די מעדעצין. און דעריבער איז די איינציגסטע עצה אנצופולן פילע גרויסע פעסער מיט דעם גאר טייערן מעדעצין, און די אלע פעסער זאלן מען ארויפגיסן אויפ'ן קראנקען, קודם וועט דאס אים כאטש אביסל שטארקן דעם גוף. דאס רוב פון די טייערע מעדעצין וועט טאקע גיין לאיבוד, אויב אבער וועט אינצווישן אריינפאלן עטליכע טראפן דערפון אינעם מויל פונעם קראנקן, דאן וועט דאס קינד זיכער האבן א גאנצע רפואה.
דער קעניג האט מיט פרייד זיך איינגעהאנדלט פילע גרויסע פעסער פון די טייערע רפואה, מען האט עס ארויפגעגאסן לויט די אנווייזונגען פונעם דאקטער, און דאס קינד איז טאקע געווארן געזונט און שטארק.
דעם רבינ'ס עצות און לימודים זענען גאר טייערע מעדעצינען, זיי האבן דעם כח אויסצוהיילן יעדן מענטש און אים שטעלן אויפ'ן ריכטיגן וועג, אבער נישט יעדער איז וויליג צו עפענען דאס מויל אריינצונעמען די מעדעצין. דעריבער דארף מען גיסן אזויפיל דערפון, ביז עס וועט זיך אריינכאפן אביסל אויך אין מויל, און דאן וועט מען מיט דעם זיך קענען ארויסדרייען פון אלע צרות און פראבלעמען.
יעצט ווען מיר פארן קיין אומאן אויף ראש השנה, לאמיר געדענקען: ווער עס האט אונז אהינגעברענגט? ווער האט אהינגעשלעפט די פילע צענדליגע טויזנטער אידן? וואס געבט אונז חיות די גאנצע יאר? און לאמיר דאס אויך פארגינען פאר נאך אידן.
מוהרא"ש איז ליידער אוועקגענומען געווארן פון אונז, זיינע ספרים און קונטרסים זענען אבער נאך געבליבן, און די קונטרסים האבן דעם כח צוריק צו ברענגען אלע אידן צום אייבערשטן, ארויסצוהעלפן יעדן אידן זיך צו קענען שטארקן ברוחניות ובגשמיות. די ספרים און קונטרסים ווערן ווייטער געדרוקט אין די צענדליגע טויזנטער, און פארפלייצן ווייטער די גאנצע וועלט. וואויל איז דעם וואס נעמט א חלק און לייגט צו א פלייצע צו קענען ווייטער דרוקן און פארשפרייטן די הייליגע ספרים און קונטרסים!


text:
לאוער מאנהעטען
דאונטאון אדער לאוער מאנהעטען איז א געגנט אין דער באָראָ פון מאנהעטען אין דער שטאט ניו יארק. דאס איז געועון דער היים פון דער ווארלד טרעיד צענטער, וואו דער גרעסטער חלק פון דער סעפטעמבער 11 אטאקע איז פארגעקומען.
אויך געפינען זיך דארטן סיטי האל און די געריכט הייזער, און דאס איז אויך א ריזן ביזנעס צענטער פון אפיסס און הויכע בננים. אויך א שאפינג דיסטריקט, אנטהאלטענדיג זשי ענד אר און א דעפיס און נאך. אירע גרעניצען: טשעמבערס סטריט - צפון. בעטערי פארק און דאס וואסער - דרום, מזרח, און מערב.
כשר עסן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- חלב ישראל (אוי.יו.). אין די זייט פון סענטורי 21 דעפארטמענט סטאר אויף דעי סטריט צווישן בראדוועי און טשוירטש.
- חלב ישראל פיצא. (ספרדי) - בראדוועי צווישן זשאן און מעידן לעין סטריטס.
- שווארמא. (ספרדי). אין די בעק פון זשעי ענד אר.
- עסעקס קאשער. (אוי.יו.) העכער די אריינגאנג צום באטערי טונעל אונטערן סטאק מארקעט.
זעהט אויך:
- פינאנציעלער דיסטריקט, אוואו עס געפינט זיך די בערזע,
- בעטערי פארק סיטי.


text:
דורך חיים נחום הלוי פריעד » דאנערשטאג אפריל 23, 2015 5:51 pm
לרגל "ה' אייר"
מיר דא אין קאווע שטיבל האבן נישט ליב צו זיצן אין א "באקס", מיר ווילן זיך ערלויבן צו טראכטן "אינדרויסן פון באקס", אזוי צו זאגן. אויב זענען מיר געוואוינט אז די וואס וויילן אין דעם באקס האלטן אז די גרינדונג פון דער מדינה איז געווען א טראגעדיע, קען מען דאך לכאורה אננעמען אז אן אינדרויסן-פון-באקס מיינונג זאגט אז די מדינה איז א ישועה פאר כלל ישראל.
לאמיר פארגעסן פון ציונות, ג' שבועות, סאטמאר וכו'. לאמיר באטראכטן מדינת ישראל מיט אונזער אידישע נשמה. מיר האבן אלע ליב אידישקייט, און מיר ווילן איר הצלחה. ווען א איד ווערט פארלוירן פון אידישקייט טוט דאס אונז וויי ביז די טיפענישן פון הארץ, און מיר קוקן ארויס אויף יעדן איד וואס איז מקיים תורה ומצוות.
אידישקייט האט צוויי חלקים: א) אמונה בה' און תורה ומצוות, ב) אידישע פאלק. אן ערליכער איד האט כמעט גארנישט מיט דעם חלק פון "אידישן פאלק". וואס האבן מיר פון דעם אז איינער איז טעכניש א איד? אז א איד איז נישט מקיים תורה ומצוות, און ער באלאנגט צום אידישן פאלק נאר ווייל זיין מאמע איז א איד, וואס האט דאס מיט אונז איינגעלייגט? מיר האבן בעיקר אן אינטערעסע אין דעם ערשטן חלק, אמונה בה' און תורה ומצוות. דער צווייטער חלק איז נוגע פאר די טעכנישע חלקים פון גיטין וקידושין און האט גארנישט מיט די נשמה פון א איד.
א גרויסע טענה פון די אוהבי מדינת ישראל איז אז אין אמעריקע איז דא א גרויסע אסימילאציע ראטע. פרייע אידן פאלן אוועק אין די מאסן, און האבן ל"ע חתונה מיט גוים און גוי'טעס. אבער אין מדינת ישראל, טענה'ן זיי, איז דא א שטארקע "לאומיות", אידישע פאטריאטישקייט, און אסימילאציע איז כמעט נישט פארהאן. לויט זיי איז די מדינה א ישועה פאר אידישקייט, ווייל עס היט אפ אידן פון אסימילאציע, און היט אפ די אידישע צוקונפט.
דער אמת איז אבער אז ווי ווייטאגליך אסימילאציע איז, איז נאך פיל מער ווייטאגליך ווען אידן לייקענען אין דעם מציאת ה' און זענען נישט מקיים תורה ומצוות. אמת, אין אמעריקע פאלן א סך אידן אוועק פון דעם אידישן פאלק, אבער אין אמעריקע, אויב איינער וויל זיך פארבינדן מיט זיין אידישע נשמה, וועט ער דאס טאן דורך דערנענטערן צום אויבערשטן און די תורה הק'. אין מדינת ישראל רעדט ער זיך נעבעך איין אז מיט ציונות און לאומיות איז ער שוין א פארטיגער איד.
א ביישפיל בזעיר אנפין איז די ארגאניזאציע הידועה לשמצה "פוטסטעפס" דא אין אמעריקע. פוטסטעפס העלפט אידישע קינדער וואס האבן ליידער פארלאזט דעם ריכטיגן דרך זיך "איינגלידערן" אין די גוי'אישע וועלט און מיט אנדערע וואס זענען אראפ פון דרך, און זיי באקוועם מאכן מיט זייער באשלוס אפצולאזן תורה ומצוות. איך דארף נישט אויסשמועסן אז מיר פארדאמען די ארגאניזאציע מכל וכל, און מיר זעען אין זיי די אבי אבות הטומאה. וואס טוען זיי דען אזוי שלעכט? פרעגט זיך די פראגע. דער תירוץ איז אז זיי מאכן די פרייע אידישקייט "באקוועם", צופרידנשטעלנד - זיי זענען גורם אז איינער וואס איז אראפ פון דרך זאל נישט צוריקקומען צו אמת'ע אידישקייט.
וואס וואלט געווען אן פוטסטעפס? מ'קען אפילו טענה'ן אז געוויסע אפגעפארענע שטייען בעסער א דאנק פוטסטעפס. אן פוטסטעפס וואלטן זיי פארפאלן געווארן אין די גוי'אישע וועלט און אויב נישט געשטארבן פון א דראג איבערדאזע וואלטן זיי עכ"פ מסתמא חתונה געהאט מיט א גוי. מיט פוטסטעפס זענען זיי מער סטאביל און האבן א גרעסערע שאנס חתונה צו האבן מיט אנדערע אידן. מיר פארשטייען אבער גוט אז דאס איז נישט קיין טענה. ווען מ'קוקט אויפ'ן גרויסן בילד איז פוטסטעפס א סיבה פארוואס אפגעפארענע קומען נישט צוריק צו אידישקייט, הגם מ'קען אנווייזן אז "פאלקליך" גערעדט מאכן פוטסטעפס אז די אפגעפארענע זאלן ווייניגער אסימילירן.
מדינת ישראל איז פוטסטעפס אויף סטעראידס. זי איז דער גורם אז אזויפיל מיליאנען אידן זאלן נישט מקיים זיין תורה ומצוות. אמת, אפשר איז טאקע מדינת ישראל גורם אז אסאך אידן זאלן נישט אוועקפאלן צו אסימילאציע, אבער פון אומאסימילירטע פרייע אידן האבן מיר גארנישט. אין אמעריקע פאלן טאקע אוועק מער אידן צו אסימילאציע, אבער אויב וואלט מדינת ישראל נישט עקזיסטירט וואלטן פרייע אידן איבעראל געוואוסט אז כדי צו זיין א איד איז נישט גענוג לאומיות און ציונות – מ'דארף מקיים זיין די מצוות ה'.


text:
ב"ה
, כ"ד טבת, הילולא דרבנו הזקן, ה'תשכ"ט
ברוקלין, נ.י.
צו די אַלע אָנטיילנעמער אין דעם 29סטן יערלעכען דינער פון מרכז הישיבות תומכי-תמימים ליובאַוויטש
ה' עליהם יחיו
שלום וברכה!
אין דעם דאָזיגען גינסטיגען טאָג פון הילולא-יאָרצייט פון דעם אַלטן רבי'ן, בעל התניא והשלחן-ערוך און גרינדער פון שיטת חב"ד, שיק איך מיין באַגריסונג און ברכה צו אַלע אָנטיילנעמער אין דער יערלעכער פייערונג פון מרכז הישיבות תומכי-תמימים ליובאַוויטש.
איינער פון די גרונט-פּרינציפּן פון שיטת חב"ד איז, אַז קאָפּ און האַרץ (שכל און געפיל) זאָלן באַהערשן און באַלעבן דעם טעגלעכן לעבן פונם מענטשן אין פולשטענדיגער האַרמאָניע צווישן זיך, און אין אַן אופן פון מח שליט על הלב
, אַז דער קאָפּ זאָל קאָנטראָלירן די האַרץ.
ווען עס איז דאָ די דאָזיגע אינערלעכע האַרמאָניע צווישן שכל און געפיל, דאַן ווערן אַלע פאַרשידנאַרטיקע טעטיקייטן פונם מענטשן אין אַלע פרטים פון טאָג-טעגלעכן לעבן, סיי די "וואָכעדיגע" און סיי די "שבת-און- יום-טוב'דיגע", סיי די מאַטעריעלע און סיי די גייסטיגע, דורכגעפירט ווי עס באַדאַרף צו זיין, אָן קאָנפליקטן, אָן ווידערשפּרוכן און אָן וואַקלענישן.
עס איז קלאָר, אַז די מורא'דיגע צעטומלעניש און אומרואיקייט וואָס באַהערשט היינט-צו-טאָג די אַלגעמיינע יוגנט, און וואָס דריקט זיך אויס אין ווידערשפּעניקונג און רעוואָלטירונג קעגן די סאַמע עלעמאַנטאַרע געזעצן פון דער מענטשלעכער געזעלשאַפט, איז אַ פועל-יוצא פון דער אינערלעכער צעשפּליטערונג און דיסהאַרמאָניע צווישן שכל און געפיל, וואָס לאָזט אין גאַנג ניט-געצוימטע עמאָציעס. עס איז ליידער אויך אַ טרויעריגער פאַקט, אַז די דאָזיגע סימפּטאָמען האָבן זיך אָפּגערופן אויך אויף באַדייטענדע שיכטן פון דער אידישער יוגנט.
אין דער דאָזיגער קריטישער צייט איז ספּעציעל אַ לעבנס- נויטווענדיקייט צו פאַרשטאַרקן צווישן דער אידישער יוגנט עם גייסטיגען גלייכגעוויכט, וואָס דער איינציגער וועג דערצו איז דורך תורה און מצוות, מיט אחדות און האַרמאָניע צווישן שכל און געפיל און – מח שליט על הלב.
פאַר אַ אידן איז די דערמאָנטע אינערלעכע אחדות מער ווי דער סוד און יסוד פון אַ צופרידנשטעלענדן פּערזענלעכן לעבן. לויט ווי דער ענין ווערט ברייט און טיף אויפגעקלערט אין חב"ד, איז די דאָזיגע אחדות דער שליסל צו אחדות אין וועלט, און איז אינערלעך פאַרבונדן מיט דעם ענין פון אחדות הבורא, וואָס די פאַרווירקלעכונג דערפון אין לעבן איז די ספּעציעלע אויפגאַבע פון דעם אידן און אידישן פאָלק. דאָס איז אָנגעדייטעט אין די ווערטער גוי אחד בארץ
, ווי דער אַלטער רבי דערקלערט (אגה"ק ט), אַז דער אידישער פאָלק וואָס איז גוי אחד
, פאַרווירקלעכט ה' אחד
, אַז עס זאָל זיין אחד בארץ
.
די ליובאַוויטשער ישיבה דערציט אירע תלמידים אין תורה און יראת-שמים דורכגעדרונגען מיט דעם דאָזיגען גייסט פון אחדות פון קאָפּ מיט האַרץ און מח שליט על הלב, ניט נאָר צו דערגרייכן דאָס באַ זיך, נאָר אויך שפּעטער, אַרויסגייענדיג אין וועלט, זאָלן זיי העלפן אַנדערע צו דערגרייכן און דורכפירן דאָס זעלבע אין זייער טאָג-טעגלעכן לעבן.
דער יערלעכער
באַנקעט פון דער צענטראַלע ישיבה תומכי-תמימים ליובאַוויטש גיט אַ ספּעציעלע געלעגנהייט צו די עסקנים און פריינט פון דער ישיבה צו ווערן אמת'ע שותפים אין דער דאָזיגער אחדות. דאָס געלט, ווי אויך מי און צייט, וואָס מ'גיט פאַר דער ישיבה, ווערט פאַרוואַנדלט אין תורה, עבודה און גמילות-חסדים – די
דריי עמודים אויף וועלכע עס שטייט די וועלט, די גרויסע וועלט, ווי אויך די
"קליינע וועלט" פון יעדן אידן, וואָס יעדער איד, מאַן און פרוי, איז אַ וועלט פאַר זיך. און דורכדעם ווערט פאַרשטאַרקט און פאַרטיפט דער פאַרבונד פון אידן מיטן אויבערשטן ית', און דער אויבערשטער פון זיין זייט גיט אַלץ וואָס מ'דאַרף אין בני חיי ומזוני רויחי, מידו
המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה.
בכבוד ובברכה להצלחה מופלגה ולבשורות טובות,
מ. שניאורסאהן


text:
פאלאנעז
דער פאלאנעז (פון פראנצויזיש: polonaise) איז א פוילישער טאנץ וואס האט אנגעהויבן ווי א פאלקס-טאנץ און איז געווארן פארשפרייט ביי די פוילישע אדעלן. ער האט א 3/4 ריטעם. געוויינלעך גייט א פאלאנעז אויפן סדר A-B-A. די A טיילן זענען גלייך אדער גאנץ ענלעך. דער B טייל איז גאר אנדערש. די קלעזמארים פלעגן שפילן אין דער גאלעריע אויבן און מ'האט געטאנצט אינעם זאל.
דער פאלאנעז איז איינער פון די פינעף נאציאנאלע טאנצן פון פוילן.
פוילישע קולטור איז געווארן פאפולער אין אייראפע אין די 1830ער יארן און דער פאלאנעז איז געווארן פארשפרייט אין אנדערע לענדער. באך, הענדל און אנדערע האבן אלע געשריבן פאלאנעז מוזיק. דער וואס האט געמאכט דעם פאלאנעז בארימט איז געווען פרעדעריק שאפען, וואס האט געשריבן עטלעכע פאלאנעזן אינעם 19טן יארהונדערט. זיי זענען אבער גאנץ שווער צו שפילן.