text:
טאָמער איז דאָס אַלעס צו שווער און דו ביסט נישט פעיִק אַזוי ווייט זיך אָפּצושיידן, ווי אַן עבד עברי זאָגסטו אהבתי את אשתי ואת בני לא אצא חפשי און ביסט מוכן אפילו פאַרדעם צו האָבן אַ צובויערטן אויער, זאָג איך דיר 'וועלקאָם טו זע קלאָב'. אין דעם קען איך רעדן ווי אַ זקן ורגיל. דאָ שפּיר איך מיך אַ הויפּט מחותן און וואָס איך וועל זאָגן לעב איך איבער טאָג טעגליך. און איך בעט דיר שוין איבער אַז איך בין עטוואָס צו פּראַקטיק. עס איז פּשוט אַז דאָ בין איך אַ בקי בכל מכמוניה איז גלייך איך זאָל נישט זיין אַ זה נהנה וזה לא חסר. און אַז דו האַלסט ווייטער ווי איך שרייב איז אויך נישט אַ ברכה לבטלה און זאָלן אַנדערע געניסן.
ראשית כּל זענען די ווענט נישט אַזוי שמאָל ווי מען מיינט. און אפילו אַז יאָ דאַרף מען זיך אויסלערנען זיי אויסצוציען. נישט סתם זיך אָנצולענען ווייל חסידישע פיס טראָגן שווער זייערע געוויכט נאָר צו שטיפּן אויף זיי צו פאַרברייטערן. עס זעט אויס אַז דו האָסט שוין אַריינגעביסן אינעם עץ הדעת איז זעסטו דאָך אַז דער באַשעפער איז דיר נישט געקומען זוכן, אַיֶכּה, און מען האָט דיר נישט אונטערגעהאַקט די פיס. אַז דו וועסט דערלאַנגן אַ שטיפּ וועסטו זען די ווענט זענען געמאַכט פון גומי און די וועכטערס ביים טויער שלאָפן מיט ליידיגע געווער. קענסט גיין און קומען וויפיל דו ווילסט נאָר מיט צוויי תנאים: זאָלסט נישט מיטשלעפּן אַנדערע און זאָלסט נישט צילן אויף זיי. און מאַך אויך נישט דעריבער צו אַ גרויסן טומעל. דו ווייסט דאָך אַליין אַז די לוחות הראשונות האָבן נישט מאריך ימים געווען על שנתנו בפומבי.
ווי איך האָב פריער געשריבן דיין ראשית חכמה זאָל זיין זיך פאַרשרייבן וואָס שנעלער אין אַ לערן פּראָגראַם. פאַרלאָז דיך נישט אויף דיינע ישיבה יאָרן אָנצוהייבן ווייטער פון וווּ דו שטייסט. קום נישט ווי אַ חכם אַז דריי יאָר אין ישיבה איז אַזוי פיל ווערד ווי אַ הויך-שול דיפּלאָמע און דו קענסט אַלעדיקן מען זאָל דיר אָננעמען ווי נאָר. יאָג דיך נישט, דאָס לעבן איז לאַנג גענוג. מיר האָבן זיך געאיילט און מקדים געווען נעשה לנשמע און ליידן נאָך ביז היינט. וועסט מיט די צייט טרעפן אין דיין תורה אַ שוויות אָבער דאָס איז פאַר שפּעטער. דערווייל טו ווי ר' עקיבא ביי די פערציק און הייב אָן ביי תורה צוה און שמע בני.
אַז וועסט אָנקומען אין קאָלעדז וועסטו באַלד זען נאָך זיצן אַפּאָר טעסטס און פאַרהערס וואָס די תשובות אויף די שאלות זענען נישט 'לרש"י אסור, לתוספת מותר' ווי דיין חשיבות וועט וואַקסן ביי דיר אין די אויגן. נאָך אַפּאָר בויגנס פון דיינע אייגענע ווערטער און דיין אייגענער מיינונג וועט שוין נישט זיין ונהי בעינינו כחגבים. דיין קאָנפידענץ וועט זיך הייבן מעלה מעלה און דו וועסט דיך שפּירן אַ גבר בגוברין. וועסט באַקומען אַ גרייד און וועסט דיך דערמיט רימען נאָך מער ווי אַ בר מצווה בחורל מיט זיין אייגענער נאָמען אויסגעשטיקט אויפן פאָרענט פון זיין נייע תפילין באַרטל אין אַ גלאַנצערדיקער פּלאַסטיק. וועסט האָבן דער געפיל אַז האָסט עפּעס ערלעך פאַרדינט וואָס איז עובר לסוחר אפילו אין נישט יידישע זיפּ קאָדס. מעשה ידיו להתפאר נישט ווייל דיין טאַטע איז אַ גביר אָדער ווייל דו ביסט אַ מתמיד און מען וויל דיר נישט אַנטוישן. וועסט געווויער ווערן וואָס דאָס מיינט האדם נדון לפי מעשיו און אַז אָפּגעבן דין וחשבון מיינט נישט שטיין פאַר אַ משגיח מיט ציטערטיקע גלידער.
אין אָנהייב וועט דער נייער שפּילצייג פון טראַכטן זיך שפּירן זייער מאָדנע. אַ טיטשער קומט אַריין אין אַ קלאַס פון פילאָזאָפיע און גיט אַ פרעג 'וואָס האַלט איר? האָט מען אַ 'מיינד' צי נישט?’ און דו וועסט ביי דיר קלערן, וואָס הייסט וואָס איך האַלט? נשמה שנתתה בי. אַז איך האַלט אַז נישט וועט די נשמה עפּעס נעלם ווערן? און אַז עס איז נישט דאָ אַ נשמה וואָס איז דער מותר האדם מן הבהמה? וועסט דיך אָבער צוגעוויינען אַז אַ גוטע קשיא צווינגט נאָך נישט אַ תירוץ.
תלמידים און תלמידות וואָס במושכּל ראשון וועסטו זיי אפשר אָנקוקן ווי 'ביליגע גויים' וועלן זאָגן זייערע מיינונגן און וועסט טראַכטן, פרישע בויך סברות. אַסאַך וייסן זיי. און נאָך יעדער האָט געזאָגט זיינס וועט דער טיטשער דערציילן פון דייקאַר ווי ער איז געזעסן ביי זיין שרייב טישל בלויז מיטן בעקיטשע און אַ ליכטל מיט אַ בויגן און אַ פּענע און געטון אַ קלער. נישט חובת האדם בעולמו נאָר צי עס איז בכלל דאָ אַן אדם און אַן עולם. און מען וועט עס נישט איבערזאָגן מיטן ניגון פון ר' עקיבא אייגרס אַ וועלטס קשיא נאָר מען וועט פרעגן וואָס דער עולם האַלט. הערסט: מען זאָגט נאָך אַ ראשון און דו האָסט אויך אַ מיינונג. ונתח אותו לנתחיו מיינט נישט שטיין בלייבן נאָך אַ קלער צי עס איז אַ דאורייתא צי אַ דרבנן, נאָר אַז אַלעס איז מונח בספק און אפילו דער עד שיבא אליהו.
וועסט דיך אפשר שעמען פון דיר אַליין. איבער דעם האָב איך איבערגעלאָזט אביי ורבא צו קלערן אַזעלכע שטותים? וועסט צוריק קומען אין בית מדרש און וועלן דערציילן דיינע חבירים דיינע חידושים און זיי וועלן דיר אָנקוקן ווי אַ חסר דעה. 'פרישע דאגות' און זיי וועלן באַלד צוריק גיין צו זייערע פלפולים איבער דער שנעלסטער וועג צו וואָדבערי קאָמען. וועסט עס מוסיף זיין צום ליסטע פון זאַכן שהשתיקה יפה להם און וועסט בלייבן איינער אַליין צו קלערן איבער דיינע קלערונגן. נישט צי זיי זענען כּשר נאָר צי דאָס מיינט נישט דער פּסוק וילכו אחרי ההבל ויהבלו.
אַז וועסט שטודירן ליטעראַטור וועט דער זעלבער פּאַסירן ווען מען וועט דיר הייסן שרייבן אַ פּאַפּיר איבער האַמלעטס שגעון. בין איך משוגע צו שרייבן איבער אַ משוגעת פון אַ מענטש וואָס לא היה ולא נברא? עס וועט דיר אפשר נישט איינפאַלן אַז כי היא חכמתכם ובינתכם מיינט אויך לערנען פריש יעדער יאָר ספר בראשית מיט אַלע מפרשים און זאָגן שבת אינדערפרי לדוד בשנותו את טעמו. צו דעם וועסט דו דיך אויך צוגעוויינען.
אַז דיין זעלבסט זיכערהייט וועט זיך הייבן וועסט דו שוין געפונען וויאַזוי צו גיין צו העכערע און בעסערע קאָלעדזעס. דיין פרוי וועט זען אַז איר מאַן איז נישט אַראָפ פון וועג ווייל ער האָט אויפגעמאַכט אַ ביך געשריבן פון לינקס צו רעכטס און זי וועט זיך מיט דיר שטאָלצירן. דיינע עלטערן און קרובים ווי פרום זיי זאָלן נישט זיין וועלן זיך אויך רימען אפילו אַז זיי וועלן עס דיר נישט קענען זאָגן. זיי וועלן פּאַטשן די הענט אָן צו זען דער סתירה אַז זיי שעפּן נחת פון עפּעס אַנדערש ווי האָרערווען אין ייאוש שלא מדעת.
עס וועט נישט לאַנג געדויערן און דו וועסט שטיין מיטן פלאַכן קאַפּעליטש פון אַ גראַדואַנט און די אַרומיקע וועלן זיך ניטאַמאָל קענען פאָרשטעלן ווי אַ האַרץ קען אַזוי איבערפליסן פון דער נצחון פון אַן אַיקס ישיבה בחור ביני עמודי פון אַקאַדעמיעס פון חכמת יוונית. פון נרות בחצרות קדשך פייערט מען חנוכה אָבער דיין פּערזענדליכער יום טוב וועט זיין פון קדשך בחצרות יון. האָפענטלעך וועסטו קענען דערציילן דיין פרוי און אפשר אַ פּאָר נאָנטע חבירים אָבער ערוואַרט נישט קיין כּבוד דערויף. מען וועט אויף דיר אַרויפקוקן אָבער מען וועט דיר אויך אָנקוקן מיט לינקע אויגן, מען וועט דיר אַוועקמאַכן, 'מען קען שוין מיינען', אפילו ווען מען ראָט זיך מיט דיר, מען וועט שעפּן נחת פון דיינע שטרויכלונגן. דו וועסט אָבער טאַנצן והקב”ה מצילנו מידם.
אויסער שטודירן וועסטו געפונען דער שיינער וועלט וואָס דו זוכסט. אַנטלויף צו דער מעט און קוק אויף רעמבראַנטס ‘אַריסטאָטל מיט אַ ביוסט פון האָמער’ און פאַרשטיי וואָס דאָס מיינט אַ תלמיד המחכּים את רבו. זע ווי דער רבי איז נישט דער כביכול און דער תלמיד מיז זיך נישט פאַרשטויבן אין זיינע פיס. דער גרויסער תלמיד מעג אפילו איבעשטייגן דעם קלענערעם, טויטן רבין. לערן מדרשים און סיפּורי צדיקים אין שאַגאַלס ‘איך און דער דאָרף’. קוק אויף דער צורה פון אַ צדיק אין על גרעקויס סאַן דזעראָם. זע אין קונסט וואָס דאָס מיינט ע' פנים צו אַ וועלט. ווי אַ מענטש איז אויך בכּוח צו זאָגן יהי אור און נעשה אדם. ליין פּאָעזיע, און ליטעראַטור, גיי אין טיאַטער און זיי שייקספּיר און אַרטור מילער, טענעסי וויליאַמס און סאַמיועל בעקעט, און ליין און ליין און ליין נאָך מער. ליין אויך אונזערע ריזן ווי שלום עליכם, פּרץ, ביאַליק, אייזעק בבל און קאַפקאַ און ליין אויך טשעכאָוו און טאָמעס האַרדי. דער וועלט איז פאַר דיר אָפן און קיינער שליסט דיר נישט אויס.
די קינדער קענסטו אויך מיטנעמען. איך האָב נאָך נישט געהערט מען זאָל אַהיים שיקן אַ יינגל פון חדר ווייל זיין טאַטע האָט אים געפרעגט ווי קען זיין אַז דוד המלך האָט געשריבן על נהרות בבל? ווייז אים אַ זאַפטיקער אבן עזרא וואָס זיין רבי קען ניטאַמאָל דער עברי דערפון. אַז די צייטונגן רעקלאַמירן חלילה נישט איבערצוצאָלן די גויטעס לערן מיט זיי דער רמב"ם סוף הלכות עבדים און זאָג זיי נאָך אַ שטיקל מורה. עס איז שווער צו פאַררעכטן דער וועלט אָבער די אייגענע קינדער איז מען דאָך באַפוילן ושננתם לבניך. וועסט שנעל זען ווי וויסנשאַפט איז אָנשטעקעדיק. לערן זיי אויס אַז דער מדרש שטייט נישט אין פּסוק און ווערטער מיינען נישט פּשטים. און אַז זיי וועלן צוריקענטפערן וועסט דו בעסער פאַרשטיין קוב"ה חדי בפלפולי דאורייתא.
אין אָנהייב וועסט דו דיך אפשר שפּירן נאַקעטיק נישט קענענדיק דער וועלט, דער שפּראַך, דער קולטור. אָבער אין אַ קורצע צייט וועסטו זען אַז אַלע דערגיין צום זעלבן וידע אדם. אַלע ווילן בעסער פאַרשטיין דער וועלט וואָס מיר לעבן דערין און יעדער יחיד זיך אַליין אין דער מיט. נישט לשם אַ תשובה נאָר בעסער צו פאַרשטיין די שאלה.
דער ערגסטער איז אַז דו וועסט זיין אַליין. וועסט איינזאַפּן אַסאַך און וועסט דאָרשטן זיך צו טיילן מיט אַ צווייטן ואין קונה. ווי די אנוסים אין דער אינקוויזיציע וואָס האָבן געזוכט גרינס אויף ערב פּסח צו געפונען נאָך אַ ייד, וועסט דו פרעגן פאַר חשודים פּאַרעווע שאלות אויף אויסצומעסטן די תשובות צי ער איז משלנו. עס וועלן זיין זמנים וואָס וועסט פּגרן פאַר אַ חברותא און וועסט בעסער פאַרשטיין דער וואָרט אויף קנה לך חבר, די פּענע זאָל דיר זיין אַ חבר. בלויז איר קען מען אַלעס דערציילן, אַנטוישונגן און הצלחות, ירידות און עליות. זי הערט אַלעס אויס און נעמט עס איין און גיט נישט קיינע עצות.
עס וועלן אָבער אויך זיין זמנים וואָס עולמך תראה בחייך. דו וועסט שפּירן דעם טעם פון תורה וגדולה במקום אחד און אַז מען קען יאָ טאַנצן אויף צוויי חתונות. טעמים פון אונזערע קולטור אין אַ זיסער לכה דודי, והוא שעמדה ביים סדר טיש, סיפּורי צדיקים און אַ וואַרעמער ניגון, משפּחה, שמחות און ברידערלעכע פריינדליכקייט אָבער אויך די טעמים פון אַ ברייטערן קולטור פון מוזיק, קונסט און ליטעראַטור. ועל כולם דער תענוג פון אַן אמתע נחלה בלי מצרים וווּ מען מעג דענקן און שרייבן וויאַזוי עס געפעלט. אפילו אַז דו וועסט זיין אַליין אין דיינע מחשבות ביסטו נאָך אַלץ אַ חלק פונעם כּלל אָבער אָן זייערע שעבוד. זיצענדיק ביי קבלת שבת צי ביי אַ שוועסטער קינדס אַ מצווה טאַנץ פאַרזונקן אין דיינע מחשבות וועסטו פאַרשטיין ר’ נחמנס ווערטער אַז מען קען פּראַוון התבודדות אין אַ צימער פול מיט מענטשן.
טאָמער אף על פי כן, נאָך דאָס אַלעס מיזט דו האָבן אַ וועג ווייזער, עמעצער וואָס רעדט נישט אין אַבסטראַקטן נאָר דירעקט וועל איך דיר רעקאָמענדירן איין ביך וואָס איז מעין אַ סעקולאַרע חובת התלמידים. טאַקע נישט אַ מוסר ספר אָבער סוף סוף אויך אין דער קאַטערגאָריע פון ביכער וואָס מען נאַשט יעדער וואָרט ווייל מען דאַרף הערן פון אַ צווייטן. אין אַזאַ צייט בין איך מציע רילקעס בריעוו צו אַ יינגער דיכטער.
ובזה אברך על המוגמר. זאָלסט טרעפן צופרידנהייט אין וואָס דו קלייבסט דיר אויס און געדענק אַז אומעטום קען מען זיך שאַפן אייגענע ד' אמות וווּ דאָרט איז מען אַליין בעל הבית.
מיסטער פאַרוויינטער: חזק ואמץ, עלה והצלח און הזורעים בדמעה ברנה יקצורו.
המצפה להרמת קרן ישראל בכליון עינים
ק"ק


c: text/html

text: א פרישע באריכט אינעם "ניו יארק טיימס" דעקט אויף אז פרעזידענט טראמפ האט פרובירט צו אויפזאגן דעם ספעציעלן פראקוראר מיולער וועלכער קוקט אריין אין די אינטערווענץ פון רוסלאנד און אירע פארבינדונגען צום טראמפ קאמפיין, לויט די באריכט האט דער פרעזידענט פאריגן יוני פארלאנגט פונעם לעגאלן ראטגעבער פון ווייסן הויז דאן מעקגהאן אז ער זאל פארארדענען דעם יוסטיץ דעפארטמענט צו אפזאגן מיולער, אבער דער ראטגעבער האט זיך אנטזאגט פון העלפן דערמיט, און לויט טייל באריכטן געסטראשעט מיט רעזיגנאציע. דער פרעזידענט האט געשריבן אויף טוויטער אז די געשיכטע איז גענצליך באזיסלאז און עס אנגערופן "פעיק ניוז".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
טויבן
טויבן (Columbidae) זענען פאראן אומגעפער 310 זגאלן. די פייגל האבן באלייבטע קערפער, קורצע האלדזן און קורצע, דארע שנאבלען. טויבן עסן זוימענס, פרוכט און פלאנצן. די דאזיקע פאמיליע פון פייגל געפינט זיך איבער דער גארער וועלט, מיט א גרויסן אויסקלייב אין אינדאנעזיע און אויסטראלאזיע.
טויבן בויען נישטיקע נעסטן פון שטעקעלעך און אנדערע שטיקלעך מאטריאל וואס זיי געפינען, און זיי שטעלן דעם נעסט אין א בוים, א פעלדזנראנד אדער אויף דער ערד, לויטן זגאל. זיי לייגן איין אדער צוויי אייער, און ביידע עלטערן געבן אכט אויף די אייער און די יונגע אפרוחים, וואס פארלאזן דעם נעסט צווישן זיבן און 28 טעג.[1] אפטמאל וועלן זיי מאכן א נעסט אין א דאך פון א הויז, ספעציעל ווען עס געפינט זיך דארט א ציסטערנע מיט וואסער.
אין יידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
טויבן, פון די מינים "תורים" און "בני יונה", זענען די איינציקע פייגל וואס מען מעג מקריב זיין אויפן מזבח אין דעם משכן אדער דעם בית המקדש.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Crome, Francis H.J. (1991). in Forshaw, Joseph: Encyclopaedia of Animals: Birds. London: Merehurst Press, 115–116. ISBN 1-85391-186-0.


text:
לעצטנס האט מען געהערט די דעה פון דעם קארלין-סטאלינער רבי'ן וועגן סמארטפאנס, און מיין ארטיקל וועגן דעם איז שטארק ארומגעפארן אין דער חסידישער וועלט און עושה רושם געווען. עס וואלט אינטערעסאנט געווען צו מאכן א סך הכל פון די פארשידענע שיטות אין דעם ענין, ווער עס האלט וואס, און וויאזוי זיי ווילן זיך ספראווען מיט דעם פראבלעם. א) שיטת ראבינאוויטש
: א סמארטפאן איז אסור בתכלית האיסור, און ווער עס האט אזא "כלי" איז ברור אז ער איז עובר אויף עבירות חמורות. דאס אז מ'דארף דעם טעלעפאן פאר וויכטיגע צוועקן, ווי פרנסה, איז בכלל נישט קיין תירוץ, פונקט ווי פרנסה איז נישט געווען קיין גוטער תירוץ פאר חילול שבת אין אמעריקע'ס "בראשית יארן". די שיטה איז אנגענומען ביי הרב ראבינאוויטש
און זיינע שטיצער.
די עצה: שרייען און מעורר זיין אז דער סמארטפאן איז א גזירת שמד, און אויסלערנען די קינדער אז זייערע עלטערן זענען עובר אויף כל מיני עבירות ווען זיי פארמאגן אזא כלי. דורכ'ן ברעינוואשן די קינדער וועט דער קומענדיגער דור האפנטליך זיך מתנזר זיין פון דעם סמארטפאן מחמת מיאוס, און דאס וועט גענצליך אויסראטן דעם משחית, פונקט ווי מ'האט באוויזן אויסצוראטן די טעלעוויזיע. ב) שיטת חפצא דאיסורא
: א סמארטפאן איז א שרעקליכער חורבן פאר אידישקייט, און מ'וואלט דאס געדארפט גענצליך אסר'ן. צום באדויערן איז געווארן אנגענומען אן אזויגערופענעם "היתר" לצורך פרנסה, און מ'קען נישט דירעקט לוחם זיין קעגן דעם, הגם ס'איז א "חפצא דאיסורא". די שיטה איז אנגענומען ביי די עקסטרעמיסטישע רבנים
.
די עצה: מ'זאל פריוואט זאגן אז איה"נ, לצורך פרנסה קען מען נישט אסר'ן (נישט אז ס'איז חלילה "מותר"), אבער מ'זאל צווינגען ארויפצולייגן קהילה-פילטערס דורך וועלכע די פירער קענען מיטהאלטן יעדן ריר וואס דער מענטש טוט אויף דעם טעלעפאן. דאס וועט האפנטליך אוועקנעמען דעם אפעטיט פון דעם כלי, און צוביסלעך וועט מען עס קענען אינגאנצן אויסראטן.
אין דער זעלבער צייט וועט מען שטיצן די מערכה פון אנשי ראבינאוויטש צו אפמאלן דעם כלי ווי א מאנסטער, און ברעינוואשן די קינדער קעגן די אייגענע עלטערן. ווען מ'וועט פארהאלטן היתכן מ'שטיצט אזא מערכה וואס איז לכאורה קעגן דער אייגענער שיטה אז לצורך פרנסה קען מען נישט אסר'ן, וועט מען ענטפערן אז די מערכה איז טאקע נאר באופן איסור – הגם ס'איז נישטא קיין וועג וויאזוי א קינד זאלן דאס קענען כאפן.
מ'דארף פראפאגאנדירן אז א סמארטפאן איז אסור בתכלית האיסור, און קינדער און כולל יונגעלייט זאלן אונטערשרייבן נישט צוצורירן אזא כלי בשום פנים ואופן, אפילו אויב מ'דארף מאכן אן עמערדזשענסי טעלעפאן רוף. ג) שיטת דרכו להזיק
: א סמארטפאן איז דרכו להזיק, נאר עס איז נישטא קיין ברירה און מ'דארף עס מתיר זיין לצורך פרנסה. די שיטה איז אנגענומען ביי די רעלאטיוו מעסיגע חסידישע רבנים.
די עצה: איינער וואס דארף א סמארטפאן לצורך פרנסה, זאל נעמען דעם שטרענגסטן פילטער וואס איז שייך, און איינער וואס דארף עס נישט לצורך פרנסה זאל ער עס נישט צורירן. מ'טאר נישט מחנך זיין די קינדער אז א סמארטפאן איז אין יעדן פאל אסור, ווייל עס רייסט אויס דרך ארץ און מסורה, און ס'איז פשוט נישט אמת. מ'האט יא מתיר געווען דעם סמארטפאן במקום הצורך. מ'דארף אבער לערנען מיט די קינדער אז זיי זאלן שטיין ווייט דערפון, און ח"ו נישט צורירן צו אזא כלי. ד) שיטת סטאלין
: א סמארטפאן איז א נייטראלער מאשין וואס קען גענוצט ווערן אויף גוטס און אויף שלעכטס. דאס איז די שיטה פון האדמו"ר מסטאלין
.
די עצה: איינער וואס דארף עס נישט, זאל עס אוודאי נישט נוצן, און איינער וואס דארף עס יא, זאל עס נאר נוצן אויף אן אחריות'דיגן אופן. דער עיקר וואס מ'דארף טון איז מחנך זיין אז מ'זאל וויסן וואס די ריזיקעס פון דעם סמארטפאן זענען, און וויאזוי עס צו נוצן אויף דעם בעסטן אופן. דאס וואס מ'פירט א מלחמת חרמה קעגן דעם סמארטפאן איז א גרויסער טעות, און דאס וועט נאר ערגער מאכן דעם מצב צוליב פארשידענע סיבות. ה) שיטת שינוי החינוך
: דער סמארטפאן, אינטערנעט און טעכנאלאגיע איז דא צו בלייבן, און נאך ווערן אפילו מער אינטעגראל פאר'ן לעבן. עס ברענגט טאקע פראבלעמען, אבער מ'טאר זיך נישט איינרעדן אז מינימיזירן דעם באנוץ פון טעכנאלאגיע איז א מהלך וואס קען ארבעטן אויפ'ן לענגערן טערמין. דאס איז די שיטה פון אינטעלעקטואלן, און פון פילע חברים
דא אויף קאווע שטיבל.
די עצה: רוב פראבלעמען וואס דער אינטערנעט ברענגט קומט א דאנק אונזער חינוך סיסטעם וואס לעבט אויף באהאלטן אינפארמאציע, און געבן מיסאינפארמאציע. דער אינטערנעט עפנט אויף די אויגן פון חרדישע אידן, און רייסט אונטער די קרקע פון דעם גאנצן חינוך אויף אידישקייט און מסורה. מ'דארף פונדאמענטאל איבערארבעטן אונזער מהלך, נישט בויען אידישקייט דורך געבן פאלשע אינפארמאציע איבער דער וועלט און אנדערע אידן, און מיט אחריות'דיגן באנוץ פון דעם אינטערנעט וועט עס כמעט נישט שאטן. א וויכטיגע זאך איז צו נוצן פילטערס לויט יעדנ'ס געברויך.
מ'דארף קיינעם נישט צווינגען צו נוצן דעם אינטערנעט, אבער עס איז ראטזאם מחנך צו זיין קינדער פון קליינווייז אן וויאזוי עס צו נוצן אויף דעם ריכטיגן וועג, און וויאזוי דאס מערסטע צו בענעפיטירן דערפון בשעת'ן מינימיזירן די ריזיקעס. ו) שיטת בת היענה
: אינטערנעט קען ברענגען פראבלעמען?
די עצה: אויף וואס דארף מען אן עצה?ז) שיטת הצבועים
: דער אינטערנעט איז א שוידערליכער חורבן, און מ'דארף איינפירן חרמות און איסורים אויף ווי ווייט מעגליך. די רבנים זענען גערעכט אז מ'טאר נישט נוצן קיין אינטערנעט אפילו לצורך פרנסה, און אפילו די מקילים אז מ'מעג נוצן אינטערנעט לצורך פרנסה, איז דאס אויסדרוקליך נאר לצורך פרנסה – מ'טאר אפילו נישט גיין שאפינג אויף דעם אינטערנעט, ווי פוסק הדור הרב וואזנער זי"ע האט געזאגט ביים כינוס כלל ישראל.
די עצה: שרייבן אויף אייוועלט וואספארא חורבן דער אינטערנעט איז, און אז איינער וואס פאלגט נישט די רבנים הקיצונים דארף מען ארויסווארפן פון די מוסדות.


text:
מי יודע האט געשריבן: אבן יקרה האט געשריבן: נודה לך האט געשריבן: אבן יקרה האט געשריבן:
נודה לך האט געשריבן:יישר כח בלעטל.
ער האט געפירט עפעס א טיש וכדומה במשך די יום טוב און שבת?
אזוי ווייט פון הבנה אין ברסלבע חסידות.
הרה"ח ר' יעקב מאיר [דאס איז זיין אפעציעלע טיטל אין ברסלב] כלפי ברסלב, איז איינער פון די חסידים אזוי ווי אלעמען. נאר ער איז פון די חשובע ביי זיי, אפשר די חשוב'סטע, אבער ווייט פון פירן עפעס, אויסער פון פירן ברוחניות און נושא בעול פון זיין מוסדות, אבער פירט נישט קיין רעביסטיווע.
איך האב עטליכע מאל מיטגעהאלטן הקפות שניות און סעודת הילולא פון ר' נחמן חוה"מ סוכות, וואס ר' יעקב מאיר האט געפירט.
פרעג איך צי סאיז געווען אזא סארט מעמד דורכן יום טוב?
ניין.
הקפות שניות און סעודת הילולא איז דא, אבער טיש שבת ויו"ט איז נישט במציאות. א וודאי ער רעדט יעדע וואך ביי זיך שלשידעס, אבער ס'איז אהן פירן טיש. והמבין יבין.
דאכט זיך אז מיינסטנס רבי'ס פירן נישט קיין טיש, מ'זאגט נאר תורה ביי שלש סעודות, פירן טיש דאס איז געמאכט פאר די פוילישע גוים וואס שטעלן אויס דאס ביהמ"ד די טישן מיט די בענק
איך האב געמיינט פונקט וואס איז מיינט פירן טיש. נישט נאר טיילן שיריים אין אנהייבן זמירות, נאר אסאך טיפער. זאגן תורה ס"ג, זאגט יעדע רב אין זיין קהילה, אזוי ווי ש"ש דרשה. מיט דעם ווערט מען נאכנישט קיין רבי. ס'מאכט זיך אויך די חילוק וואס פאר א תורה זאגט מען. וכבר כתבתי לעיל: והמבין יבין.
מער פון דעם שפיר איך איבעריג צו זאגן.
נאר איין זאך צו לייגען, איך בין נישט קיין ברסלבער, איך בין קיינמאל נישט געווען אין אומאן, איך האלט אויך נישט ביים פארן אהין, יא געווען ביי רר"א אין ליז'ענסק וכו', צו דארט באלאנג איך. אבער איך רעד נישט אין זאכן וואס איך האב נישט קיין מידנסטע מיינונג, אזוי ווי חדשות@ וד"ל...


text:
גיי צו די שפּיל סידזש פֿאַר פּאָטער, ימאַדזשאַן זיך אויף אַ ווייַט פּלאַנעט, סעראַונדאַד דורך נישט זייער אָנגענעם פירמע – זאַמביז. איר אנגעטאן אין פּאַסן מיט שטאַרק אַרמאָר, אָבער טאָן נישט אָפּרוען, ווייַל אַלעמען האט זייער וויקנאַסאַז – אַטשיללעס 'פּיאַטע.
אין דער געשיכטע פון גאַמעס פֿאַר יינגלעך סידזש אַ ויסגעדינט געלערנטער, און האט אנגעהויבן זיין געפערלעך יקספּעראַמאַנץ. עס איז ומקלאָר וואָס מאָוטאַווייטאַד דעם מאַרך מעשוגע פּראָפעסאָר, אָבער ער ס שוין קוקן פֿאַר אַ וועג צו דרייען מענטשן אין די לעבעדיק טויט. שורלי, אויב זיין ציל וואָלט זיין מער איידעלע, למשל, אויסטראַכטן אַ וניווערסאַל סגולע פֿאַר אַלע ילז, עס איז אין מיין לעבן וואָלט ניט קומען נאָענט צו דעם ציל.
די שפּיל סידזש צייט מאַשין האלט די אַדווענטשערז וואָס זענען דערלאנגט אין אַ סעריע פון סיקוואַלז. די שיף לאַנדיד באַדלי אויף דעם פּלאַנעט, און צו אָנהייבן און צוריקקומען היים, מיר מוזן געפֿינען אַ וועג צו פאַרריכטן עס. דער דרך ראַנז דורך די בייז לאַבירינטהס און קאַוועס אָנגעפילט מיט טויזנטער פון זאַמביז, ראָובאַץ און אַגרעסיוו סקעלאַטאַנז. צו באַקומען צו די דעטאַילס פון די שיף, עס איז נייטיק צו האַלטן וועפּאַנז און גרייט צו נוצן, אויב עס איז געווען אן אנדער נירביי פייַנט.
ווען די יסודות זענען אַסעמבאַלד, די אַסטראָנאַווט איז געווען דילייטיד מיט די געלעגנהייט צו באַקומען אויס די ינכאַספּאַטאַבאַל פּלאַנעט, אָבער די פרייד איז צו פרי.
די געשיכטע פון די שלאַכט צווישן איר און בלאַדטערסטי זאַמביז לאַנג, און צעטיילט אין טיילן. סידזש שפּיל 1 אָנהייבן עס מיט די לאַנדינג פון די פּלאַץ טראַוולער אויף אַן אומבאַקאַנט פּלאַנעט ווו די העלדן האָבן קומען אַ לאַנג וועג און די מלחמה מיט בייז שטימונג. קאַמף טכילעס האָבן אַ פּיסטויל, אָבער ווי איר פּראָגרעס דורך די לעוועלס ווערט פאַראַנען שאַטגאַן, דעמאָלט אָטאַמאַטיק, גראַנייד לאָנטשער און אנדערע וועפּאַנז. וועט איר אויך אַ קוק אין די קראָם צו קויפן אַ ערשטער הילף קיט, גוף אַרמאָר און בולאַץ גראַניידז. די ווייַטער טייל פון די שפּיל זאָמבאָטראָן 2 ווידער סענדז אַ שרעקלעך פרעמד פּלאַנעט ווו ווידער איבער 16 לעוועלס און האָבן מאַראַ בלוט. עס וועט שוין זיין פאַראַנען צו אַריבערפירן, און אין אַ וועג עס זענען יקספּלאָוסיוו באַראַלז, טראַפּס און סיקריץ. אין דערצו צו Firearms, איר קענען קויפן פאַרשידענע שווערדן און נייווז, אָבער עס זאָל זיין אויסגעקליבן פון די קאַפּ-אַראָפּ חרובֿ שונאים קאָינס. די מנוחה פון די אַקציע פריער – וואַנדערן און טייטן די זאַמביז קומען אַריבער די פראָנט.
עס מיינט, שיסערייַ טויזנטער פון ראָונדס פון שיסוואַרג און הונדערטער פון גראַניידז אַנדערמיינינג, קיין פאַרזעעניש וועט ניט בלייַבנ לעבן. און אונדזער העלד, אויך, אַזוי באַשלאָסן דעריבער געגאנגען צו פליען היים.
נו, די געשיכטע גייט אויף, און איר דאַרפֿן צו אַפּגרייד דיין אַרסענאַל, ווייַל אין דערצו צו די געוויינטלעך זאַמביז מיד דערשייַנען גרין, וועמענס הויט איז שטארקער און מער לעבן.


text:
פרקי מחשבה - מהותו של יהודי
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
פרקי מחשבה - מהותו של יהודי
ער האט דאס פארשריבן אין א ספר, ס'איז דא אויף לשון קודש און אויף ענגליש, אזוי ווי ס'איז נאכנישט דא אויף אידיש, און מיר האטעס זייער שטארק געפאלן, און כ'פיל אז כדאי אז ס'זאל בלייבן אין מיר, איז גוט אז איך זאלעס ארויס ברענען מן המחשבה אל הלב, האבעך געטראכט, אז איך גיי דא עפענען אן אשכול, און איך גיי עס דא באשרייבן, איך האף אז דער עולם וועט הנאה האבן, און איך פון מיין זייט האף איז אז איך וועל נישט נמאס ווערן, אבערן אן אנפאנגען קען מען דאך זיכער נישט נמאס ווערן.
איך האב מיך א נאמען געגעבן 'מזכה' אויפן אויסדרוק פון מזכה את הרבים, ווייל דאסיז מיין ציל דא. איך ווייס און פארשטיי, אז פאר פארשידענע חברים וועטעס אויסקוקן זייער מאדנע, ס'קומטצעך אריין א נייער מעמבער און הייבט באלד אן מיט זיינע מעשיות, עפענצעך אשכולות, און נאך דערצו מוסר, ווער האטעם אהער גערופן, און נאך אזעלכע מחשבות, וועל איך דערציילן, אז ניין, איך בין לגמרי נישט קיין נייער מעמבער, אפשר נישט גאר אן אלטער, אבער דאך נישט ניי, און איך באטייליג מיך היבש אין די טעגליכע דיסקאשענס, סיי אין היימישע קרעטשמע, און סיי אין פארברענגען, און אזוי אין די גאנצע הערליכע קרעטשמע, סאו זייט נישט ברוגז אויף מיר.
איי וועט איר דאך פרעגן, צו וואס האט דאס אויסגעפעלט? וואסי שלעכט מיט מיין אלטע ניק, די תירוץ איז, אז איך קען באשטיין אז די תוכן פון דעם אשכול זאל נישט לינקען צו מיר, פאר פארשידענע סיבות, וואס איך מיין אז א גרויסער עולם וועט דאס פארשטיין, און אז איינער ווען אויפן סטיל פונעם שרייבן, טראכטן וואס מיין אנדערע ניק, זאלערעס פליז האלטן אין זיך, און נישט מאכן קיין רעדע דערפון, און רעספעקטירן מיין ווילן, א גרויסן יישר כח פון פאראויס.
אז ס'וועטצעך מאכן אז איינער האלט אנדערש ווי דאס וואס שטייט דא, האטער אלע רעכטן צו פרעגן, אבער ס'זאל זיין מיט רעספעקט, דאסיז נישט מיינע אייגענע בויך סברות, און איך זאג נישט צו, אז איך וועל קענען פארענטפערן קשיות פונעם עולם, איך וועל אבער קענען נעמען די קשיות און אנפרעגן ר' עזריאל'ן ווען איך וועלעם טרעפן, און ווען איך וועל האבן די תירוצים, וועלעכעס בלי נדר פארענטפערן.
איך לערן דאס צוביסלעך יעדן טאג פאר מיר, און נאכן לערנען פריוואט, וועלעכעס אי"ה דא אריין ליייגן.
ובזה החלי.
א. די משנה אין אבות רעכענט אויס, צווישן די מעלות פון א חכם, (מסכת אבות פרק ו) 'המכיר את מקומו', דאס איז אן עקסטערע חכמה, אז א מענטש זאל וויסן וואו ער אליינס שטייט איין, דאס הייסט, נישט אז די חכמה איז, אז ער זאל וויסן וועלכע פלאץ אין בית המדרש אדער אינדערהיים, געהער פאר אים, נאר זיין עצמיות, זיין אנכיות, וואו געהער איך אויף די וועלט, וואס איז זיין תפקיד. דאס גייט ארויף סיי זיין תפקיד לגבי יחידים, און סיי לגבי זיין דור, דאס הייסט אז פונקט ווי א מענטש דארף ניצן זיין חכמה צו וויסן וואו זיין פלאץ איז צווישן דעם עולם, אזוי אויך דארף מען ניצן חכמה צו וויסן די תפקיד פון אונזער דור, כלפי אנדערע דורות.
כלליות'דיגערהייט, האט כלל ישראל געהאט צוויי תקופות. די ערשטע תקופה איז אין בחינה פון 'להגיד בבוקר חסדך', אנגעפאנגען פון יציאת מצרים, מעמד הר סיני, כיבוש ארץ ישראל, דור הנביאים, און אזוי ווייטער די צייטן פון בית המקדש, ביזן יום המר והנמהר וואס אין יענעם טאג איז די בית המקדש חרוב געווארן, איז די הנהגה פון השי"ת געווען צו אונז, אין א בחינה פון בוקר, אלעס איז געווען קלאר, אן קיינע צומישענישן, עס האט זיך קלאר דערקענט, אז ווען מען טוט די רצון פון השי"ת, זענען מיר זוכה צו השפעות טובות ממרומים, און ח"ו ווען מען טוט נישט וואס מען דארף, האט השי"ת געשיקט זיינע שלוחים אין פארשידענע פארמאטן, אריין צו ברענגען הרהורי תשובה אין כלל ישראל, און ווען עס האט ליידער נישט געהאלפן, איז געקומען א שטראף, און אז מען האט תשובה געטון, האט השי"ת געהאלפן און געשיקט זיין ישועה, די הנהגה איז געווען הנהגת 'צדיק וטוב לו און רשע ורע לו'.
אין יענע צייט איז די תפקיד פון א מענטש געווען, אין בחינה פון 'להגיד בבוקר חסדיך', דאס הייסט אז מען האט געדארפט מפרסם זיין, די גרויסקייט פון השי"ת, און זיינע חסדים און וואונדער, אויף די גאנצע וועלט.
אבער נאכן חורבן הבית, ווען מען איז אריין געגאנגען אינעם טונקלקייט פונעם ביטערן גלות, ווען אלעס איז געווארן פארטונקלט, ווען פאר יעדן איז שווער די שטארקע קשיא, ווי אזוי איז דאס מעגליך אז עס זאל זיין, 'צדיק ורע לו און רשע וטוב לו', די וועגן פון השי"ת זענען פון אונז פארהוילן, און עס ווערט נאר ערגער פון דור צו דור. און אט דעם דור, האמער נישט וואס מפרסם צו זיין אין די וועלט, אדרבא השי"ת נאמען איז פארשוועכט צווישן די גויים, איז אונזער תפקיד, צו זיין אין די בחינה פון 'ואמונתך בלילות'. מחזק צו זיין די אמונה ביי אונז אין הארץ.
און מען דארף דאס ארויס ברענגען, דאס חשיבות פון כלל ישראל, אז משך די צייט פונעם לאנגן ביטערן גלות, איז שוין געווען פארשידענע צייטן, ווען מען האט געוואלט פון אונז אויסרייסן די אמונה, און ווי אויך איז געווען צייטן, ווען עס איז נישט געגאנגען אזוי שלעכט פאר אידישע קינדער, ווען אידישקייט האט געבליהט, אבער אין סיי וואספארא מצב, האבן אידן אכטונג געגעבן אז די אידישע פלאם זאל זיך חלילה נישט פארלעשן, און אפילו אין שווערע מצבים, האט מען זיך נישט אפגערעדט אויף השי"ת, נאר מען האט מקבל געווען אויף זיך, די הימלישע גזירה, באהבה, זיי האבן געוואוסט מבחין צו זיין, צווישן די טונקלקייט פונעם גלות, צו די ליכטיגקייט פון די אמונה און אהבה צו השי"ת.
- מאשקע
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 12551
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
- לאקאציע: אין די חיפוש
- יאנאש
- שר שמונת אלפים
- תגובות: 8286
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 8:40 pm
- לאקאציע: וואו בינעך טאקע?
- טהור-עיניים
- שר חמשת אלפים
- תגובות: 5035
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 22, 2007 1:29 pm
איך האב דעם ספר (ווי אויך די אנדער ספרים פרקי מחשבה), און איך האב עס שוין עטליכע מאל אדורכגעלערנט, און איך חזר עם שטענדיג.
NO man is a failure who has friends
ב. אויף יעדן מענטש ליגט א פליכט צו זיין א 'חכם המכיר את מקומו', און צו וויסן די שטעלונג און פלאץ פון אונזער דור, צווישן אלע דורות פון פריער, אין אזא פאל, וועט זיין פיל גרינגער אנצוקומען צו די ריכטיגע השקפה. עס איז נישט קיין שום ספק, אז די יעצטיגע צייט, איז אזא צייט וואס עס שטייט דערויף, 'כי החושך יכסה ארץ', דאס טונקעלקייט וועט פארדעקן די וועלט, און די טונקעלקייט איז א געדאפעלטע טונקעלקייט, אין די בחינה פון 'הסתר אסתיר', הסתר בתוך הסתר, א באהעלטעניש אין א באהעלטעניש, אונז זעמער איינגעטינקען און צרות און יסורים, א צייט פון די טונקעלקייט פאר די טאג הייבט זיך אן, וואס דאן איז די טונקעלקייט אסאך טונקעלער. דאס און אז די טינקעלקייט שטארק זיך פון טאג צו טאג, מאכט אז מיר זאלן נישט קענען בארואיגן אונזער זעל און אנגעווייטאגטן הארץ, און זיך שטארקן מיט אמונה און בטחון.
אין די פריערדיגע דורות, האט מען טאקע געליטן פון א הסתר פנים בגשמיות, אבער זיי האבן געהאט אינערליכע שטארקע כוחות צו דערקענען דעם באשעפער אין יעדע מצב, און צו פארשטיין אז דאס וואס גייט אויף זיי אדורך איז אין די בחינה פון 'כאשר ייסר איש את בנו, ד' אלקיך מיסרך', (דברים ח, ה) אז פונקט אזוי ווי א טאטע שטראפט זיין קינד, נאר ווייל ער האט אים ליב, און ער וויל אז ער זאל זיך פארבעסערן און באקומען אלעס גוטס, אזוי אויך השי"ת, שטראפט זיינע קינדער כדאי זיי צו קענען נאך אלעמען געבן אלעס גוטס, די פארבינדונג פון די אידישע קינדער צו השי"ת איז געווען אויף א קלארע אופן, און אין יעדע פראבלעם אדער צרה, איז די ערשטע זאך וואס א איד האט געטון, איז געווען זיך צו ווענדן צו השי"ת, וואוסנדיג אז אלעס קומט פון אויבן, מען האט געלעבט דערמיט, א יעדע מינוט און רגע, און מען האט פארשטאנען, אז אלעס וואס פאסירט, איז דא א הימלישע האנט וואס פירט דאס, און דאס איז נישט געווען נאר געזאגט ארויס מיטן מויל, נאר מען האט אזוי געלעבט, און מען האט דאס גע'אטעמט און געטאפט מיט די הענט, אוודאי האבן זיי אויך געהאט יסורים, און שווערע יסורים, אבער די אמונה פשוטה וואס זיי האבן געהאט און געלעבט דערין, אז 'כל מה דעביד רחמנא לטב עביד' אז אלעס וואס דער באשעפער טוט, איז אלעס נאר צום גוטן, און דאסיז געווען איינגעפלאנצט אין זייער הארץ און איינגעזאפט אין די בלוט, דאס האט זיי געהאלטן און געשטארקט, און דאס האט זיי געגעבן כח אדורך צו לעבן זייערע מצבים.
און די אלע זאכן זענען נישט נאר געווען לגבי יסורים, די קשר מיט השי"ת איז געווען אויף טריט און שריט, און דאס איז געווען איינגעפלאנצט אין יעדענ'ס הארץ, דאס וויסן פון השי"ת איז געווען די מיטל פונקט וואס ארום דעם האט זיך אלעס געדרייט, ביים אויפשטיין ביים זיך לייגן, אין בית המדרש און אין די ארבעט.
ג. אבער היינט צו טאג, ווער עס האט נאר א געפיליש הארץ פילט אז אונז זעמער היינט אין א מצב פון הסתר בתוך הסתר, אבער נישט דייקא בגשמיות נאר ברוחניות, עס פאסירט פאר אונזערע אויגן פארשידענע וואונדערליכע און פארכטיגע זאכן, און מיט דעם אלעם, איז אונזער הארץ פארשטאפט, מען כאפט זיך נישט און מען פארגעסט אפילו פון צייט צו צייט, אז השי"ת איז דער וואס פירט די וועלט, און אלעס קומט פון אים. מען דארף דאס ארויס ברענגען, אז אסאך מאל האבן מיר אפילו נישט קיין קשיות אויף השי"ת, מען געדענקט פשוט נישט אז דער באשעפער לעבט און ער איז דער וואס איז 'עשה ועושה ויעשה לכל המעשים', ער האט געטון און טוט און וועט טון אלעס וואס עס קומט פאר אויף די וועלט.
אונזער כוונה איז נישט חס ושלום צו בארעדן די הייליגע אידישע פאלק, צו זאגן אז זיי זענען נישט קיין גלייביגע, אז זיי גלייבן חס ושלום נישט אין באשעפער, אוודאי ווייסט יעדער אז דער באשעפער איז דער וואס טוט און וועט טון אלעס, אבער דאס איז נישט אריין געווארצעלט אין אונז, און מיר לעבן נישט דערמיט מיט א פשטות און גראדקייט, אזוי ווי עס איז געווען אין די פריערדיגע דורות, און דאס איז די הסתר בתוך הסתר אין וואס מיר געפינען זיך היינט.
אבער פון די אנדערע זייט, האט אונזער דור א זאך וואס די פריערדיגע דור האט נישט געהאט, אז אויף אונזער דור שיינט שוין אביסל פון די ליכטיגקייט פונעם מלך המשיח. חכמינו ז"ל האבן אונז מגלה געווען, אז פאר משיח וועט קומען, וועט זיך אליהו הנביא באווייזן, און אונז צוגרייטן צו די גאולה שלימה. דער מהר"ל אין חידושי אגדות אויף סנהדרין (עמוד רט"ז) איז מסביר, אז די אנטפלעקונג פון אליהו הנביא ווען קומען אויף אן אינערליכען שכל'דיגן פארנעם, אז עס וועט אראפ קומען הערות אין בחינה פון גילו אליהו, וואס מיט דעם וועלן מיר זיך קענען צוגרייטן צו די גאולה שלימה, אזוי ווי ער שרייבט 'ואין ספק כי אף קודם שיצא המשיח לפועל לגמרי, הנה סדר המושכל שלו נמצא… כלומר שיתחבר אל מושכל של משיח' ע"ש. דאס איז אזוי ווי מיר האבן געשריבן אז פאר משיח וועט קומען וועט אראפ קומען א שכל'דיגע הערה, וואס דאס וועט אונז געבן די כוחות וואס מיר דארפן האבן, זיך צו קענען שטארקן אין אזא שווערע און טונקעלע מצב, און אונז צו העלפן זיך צו קענען גרייטן און אויפנעמען משיח אזוי ווי עס דארף צו זיין.
- חייקל
- שר חמש מאות
- תגובות: 628
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 15, 2008 5:41 pm
- לאקאציע: ביים טישל ווי ס'ליגט די געשמאקע תיקון יי"ש מיט לקח לחיים!
יאנאש, וועלכעס נאך ספר ארבייטן מען יעצט איבער אויף אידיש?
עס זענען דא אסאך געוואלדיגע ספרים וועלכע זענען נאכנישט ערשינען אין די אידישע שפראך, ווי צ.ב.ש.
"די געיטוועי טו העפינעס"
ד. עס זעט אויס אז אין אונזער דור איז נישט גענוג אז מען זאל זיך שטארקן אין איינצעלנע זאכן צו דינען דעם באשעפער. אוודאי האט דער באשעפער ליעב א יעדע איינצעלנע פרט און מצוה ווי מען שטארקט זיך דערין אים צו דינען, און דאס איז אוודאי ביי אים טייערער פון אלעם, אבער מיט דעם אלעם, די שטארקייט וואס מיט דעם פאסירט אלעס און אונזערע היינטיגע טעג, ווייזט קלאר, אז עס איז נישט גענוג זיך צו שטארקן אין איינצעלנע זאכן. אונזער פאטער אין הימל, אונזער ליבהאבער, און דער וואס האט אויף אונז רחמנות, פארלאנגט עפעס מער, אזאנס וואס זאל אנמאכן א מהפיכה ביי אונז, אונז זאל מיר ווערן שטארק איבער געדרייט און איבער געמאכט, פון וואס אונז זעמער.
אז אונז זאלן וועלן דאס ארויס ברענגען אין אנדערע ווערטער, וואלטן מיר געזאגט, אז דער באשעפער וויל פון אונז, אז מיר זאלן משקיע זיין שטארקע כוחות אין קבלת עול מלכות שמים, אז אונז זאלן איינווארצלען אין אונזער הארץ, די אמונה אין הייליגן באשעפער, אז ער איז דער וואס האט באשאפן די וועלט, און ער פירט דאס ביזן היינטיגן טאג, און ער האט געטון און טוט און וועט טון אלעס וואס עס פאסירט אין איר, און ער טוט אלעס פאר אונזער טובה אויף די וועלט און אויף יענע וועלט. ער האט אונז איבער געגעבן די גאנצע תכלית פון די בריאה, און אונז זעמער ביי אים זייער חשוב און טייער. ער וויל אז אונז זאלן דאס פילן און טאפן מיט די הענט, און אז אין יעדע מצב זאל מען זיך צו אים ווענדן. דאס וויסן דאס, דאס פארשטיין דאס, און דאס ארויס האבן דאס אין פרטים און אין פרטי פרטים, און דאס טראכטן דערפון יעדע מינוט אין יעדע רגע, דאס ווערט אנגערופן 'קבלת עול מלכות שמים'. ווען מען לעבט מיט אט די מחשבות, קען מען דערמיט איבער דרייען אונזער מהות, אונזער לעבן, סיי לגבי גשמיות'דיגע ענינים און אוודאי לגבי רוחניות'דיגע ענינים, ווי אזוי צו דינען דעם באשעפער מיטן גאנצן הארץ.
ה. די אלע ידיעות און דאס פארברייטערן זיך אין זיי, לויט אונזערע כוחות, דאס וועט אי"ה ווערן אויסגעשמועסט אין דעם ספר, די אלע זאכן זענען נישט קיין זאכן וואס מען דארף זיך מחזק זיין דערין בפרטיות, מיר שטעלן אהער א פודאמענטליכע טויש און אונזער רוחניות'דיגע וועלט, א טויש ווי אזוי אנצוקוקן די ארבעט וואס אונז דארפן אהער שטעלן פארן בורא כל עולמים, און ארויס ברענגען די נאנטקייט צווישן אונז אונעם הייליגן באשעפער.
אונז האמער חלילה נישט אינזין עפעס צו טוישן אפילו כחוט השערה, פון דאס וואס איז ביי אונז אנגענומען פון דור דורות פון אונזערע עלטערן, נישט קיין טויש אין מנהגים, נישט קיין טויש אין נסחאות. אונזער ציל איז אריין צו גיסן א נייע ענערגיע, און פאראנטווארטליכע כוחות, כדאי אז מיר זאלן קענען אויספירן, אט די פירונג וואס מיר פירן זיך סייווי דערין, נאר אן קיין אריין טראכטן, נאר ווייל מען איז אזוי געוואוינט, זאל מען דאס אויספירן מיט חשק און שמחה און מיט א לעבעדיגקייט.
איך וויל מיך נישט איינרעדן אז די אלע זאכן וואס איך שרייב דא, זענען מיינע געפינסן וואס איך האב אויסגעפינען מיט מיין געלונגענקייט און מיט מיינע כוחות, דאס זענען זאכן וואס השי"ת האט מיך מזכה געווען מיט זיינע גרויסע חסדים, דורך די כח הרבים און אין זייער זכות, ווען מיר פארברענגען אסאך שבתים צוזאמען מיט אלע מיני אידן וואס זענען פארהאנען. דאס זענען טויזענטער שעות פון מחשבה און התבוננות, אין די חשוב'ע שאלה, 'וואס פארלאנגט פון אונז דער באשעפער און אונזערע היינטיגע גורל'דיגע צייטן'. די דאזיגע שעות האבן אונז מיטן באשעפער'ס הילף ארויף געברענגט די רעיונות וואס ווערן ארויס געברענגט אין דעם ספר.
ו. אונז וועלן צולייגן נאר א נקודה, אז קיין חכמה ליגט טאקע נישט דא, אבער עקספיריענס און דורכגאנג איז יא דא, דאס הייסט, אז שוין אסאך יארן וואס דער באשעפער האט אונז מזכה געווען זיך משתתף צו זיין אין די צער פון אסאך אידן, מענשטן רעדן זיך היינט אויס פאר ווער עס הערט זיי נאר אויס, מענטשן זענען צובראכן און אין יעדע זאך וואו זיי זעען נאר א פונק פון האפענונג, כאפן זיי זיך אן דערויף, און אזוי קומען צו אונז אויך פארשידענע מענטשן, מיר הערן אויס די צרות און די פיין וואס עס פייניגט זיי. דאס זענען אסאך מאל אסאך אזעלכע צרות וואס מען קען דאס קוים הערן, ווער רעדט נאך פון דאס באשרייבן, יעדער מיט זיין פעקל יסורים, איך האב אליינס צוגעזען די שוועריגקייט מיט וואס די מענטשן דארפן זיך ספראווען, און זיי זענען פארביטערט, און ווייסן נישט ווי אין די וועלט זיך אן עצה צו געבן, איך האב פראבירט צו טראכטן, ווי אזוי בין איך אדורך די אלע פלאג און פיין, וואס האט מיר געהאלפן זיך צו ספראווען מיט די אלע פראבלעמען, ווי אזוי בין איך אדורך געשווימען דעם ברויזענדן ים, און זיך נישט געלאזט פארשווימען פון די ברויזענדע כוואליעס, איך האב דאך אויך געהאט מיינע שוועריגקייטן וואס האבן מיך באלעסטיגט.
מיט די יארן האבן מיר אנדעקט, אז עס פעלט אונז פודאמענטליכע וואוסנשאפט אין אידישקייט, וואס ווען מיר זאלן ווען דאס וויסן, און אונז וואלטן זיך ווען פארטיפט דערין, און אריין געטון אונזער מחשבה דערין, וואלטן מיר געהאט די ריכטיגע כלים מיט וואס זיך צו פארמעסטן קעגן די אלע פראבלעמען וואס נעמען אונז ארום.
דער אמת איז, אז אין דעם ספר האבן מיר זיך אריין געלייגט ארויס צו ברענגען די פודאמענטליכע קוק וואס מיר דארפן האבן אויף אונזער לעבן, אבער כדאי אייך צו געבן צו פארשטיין וויאזוי דאס קען אונז העלפן און אונזער טאג טעגליכן לעבן, וועלן מיר נעמען פאר א משל די קומענדיגע מעשה.
עס איז צו געקומען צו מיר א חשוב'ער איד, און זיך אויסגערעדט פאר מיר זיין אנגעווייטאגטע הארץ, ער האט אראפ געלייגט זיין לעבענס ביוגראפיע, אנגעפאנגען פון זיין געבוירן ווערן ביזן היינטיגן טאג, און ארויס געברענגט ווי אין משך פון יארן, איזער געווען ארום גענומען מיט אסאך פעקלעך מיט יסורים, וואס מען קען עס ממש נישט ארויס שרייבן. אלץ קינד האט ער צוזאם געליטן פון זיינע עלטערן וואס האבן זיך געפירט אינדערהיים מיט א ברוטאליטעט וואס מען הערט ווייניג, וואס אין אזא פאל פארשטייען מיר אלע ווי אזוי מען זעט אויס אין חדר, און מיט וויפיל חשק מען האלט מיט די לימודים, און ווי אויך פארשטייען מיר די תוצאות, ווי אזוי אלע מלמדים און מחנכים האבן זיך אויפגעפירט צו אים, וואס דאס האט אים נישט צו סאך צוגעגעבן צו זיין אזוי אויך פארביטערטע לעבן, ביז ווען מען האט אים חתונה געמאכט מיט א מיטגעמאכטע מיידל, און אויך א פארביטערטע הארץ, זיין חתונה לעבן'ס ביוגראפריע, איז אויך נישט צו סאך גלאנציגער ווי די קינדער'ישע און בחור'ישע לעבן, און דערצו האבן ממש אלע פון זיינע קינדער געהאט פראבלעמען, איינער ברוחניות און אן אנדערער בגשמיות.
ער פארציילט ווייטער, איך האב ב"ה א גרויסע פאמיליע, אבער די צרות און יסורים רינגלען מיר ארום פון אלע זייטן, איך וועל נישט מגזים זיין, ווען איך זאל ווען זאגן, אז ווען מען נעמט ווען די יסורים פון דעם מענטש, און מען צוטיילט דאס פאר פופציג מענטשן, וואלטעס נאך אלץ געווען גענוג און נאך פאר יעדן איינעם פון זיי.
ער פארציילט ווייטער, איך בין שוין געגאנגען צו אלע צדיקים וואס פועל'ן ישועות, איך האב שוין פראבירט אלע מיני סגולות, איך בין געגאנגען צו קברי צדיקים, אסאך מענטשן האבן מיך גע'עצה'ט, אז אויבאיך וועל טון די אין די זאך, וועט זיך אלעס פארבעסערן, יעדער מיט אן אנדערע פלאן, אבער אלעס מיט די זעלבע תוצאות, איך בין מיט גארנישט געווארן געהאלפן, ממילא פרעג איך, 'וואס וויל דער באשפער פון מיר?'
איך וועל ענק זאגן דעם אמת, מיין הארץ איז אויסגעגאנגען פאר דעם איד, ער איז אמת'דיג געווען צובראכן און צושאסן. איך האב אנגעפאנגען צו שמועסן מיט דעם איד צוביסלעך און יסודות'דיג, און איך האב אים אנגעפאנגען פרעגן?
זאג מיר ר' איד: אט אייך דער באשעפער ליעב?
ער ענטפערט מיר: ווי אזוי קען זיין אז ער האט מיך ליעב? קוק וויפיל יסורים איך לייד מיך צוזאם, איך האט נאכנישט געהאט א גוטן טאג אין מיין לעבן.
האב איך אים געפרעגט: עס קען זיין אז איר זאגט יעדן טאג צוויי מאל ליגענט? און נאך דערצו זאגט איר דעם ליגענט בשם ומלכות? האט איר דען נישט היינט געזאגט, 'הבוחר בעמו ישראל באהבה'? און אויך 'אוהב עמו ישראל'? איז אויב אזוי ווי אזוי קענט איר זאגן אז דער באשעפער האט אייך נישט ליעב ח"ו?.
שטעלענדיג זיך אויף מיינע ווערטער, פרעגט מיך יענער: אויב אזוי, אז דער באשעפער האט מיך יא ליעב, פארוואס טוט ער דאס אלעס צו מיר? פארוואס שיקט ער מיר אזויפיל יסורים?
האב איך אים צוריק געענטפערט: מיר פארשטייען נישט דעם באשפער'ס וועגן, אבער דאס מיינט נאכנישט אז דער באשעפער האט אייך נישט ליעב, עס קען גאר זיין אז אדרבא, פון גרויס ליעבשאפט וואס ער האט צו דיר, פארנעמט ער זיך מיט דיר, מיט א עקסטערע און ספעציעלע באהאנדלונג, עס קען גאר זיין אז איר זענט פון די וואס עס שטייט אויף זיי, אז דער באשעפער פירט זיך מיט זיי, אין די בחינה פון 'צדיק ורע לו'.
עס קען נישט זיין, איך בין נישט קיין צדיק! האט זיך יענער צושריגן.
האב איך אים געזאגט: איר קענט קיינמאל נישט וויסן, ווי אזוי מען האלט פון אייך אויבן אין הימל, עס קען זייער מעגליך זיין, אז אזא איד ווי אייך הייסט א צדיק אויבן, וויבאלד איר פון אייער זייט, פירט זיך אויף ווי עס באדארף צו זיין, איר פראבירט מיט אלע אייערע כוחות צו פירן א אידישע שטוב, מחנך צו זיין אייערע קינדער מיט א הייליגע אידישע חינוך, אזוי ווי די תורה הקדושה פארלאנגט, און אז איך פאלט אמאל אדורך, איז דאך דאס נאר וועגן די צרות און יסורים וואס פלאגן אייך זייער שטארק, אזוי ווי עס שטייט, אז יסורים קענען מעביר זיין א מענטש על דעת קונו. און מיט די אלע יסורים האט איר נאך קיינמאל נישט אפילו אין מחשבה געטראכט פון אראפ נעמען פון זיך די יאך פונעם הייליגן באשעפער און פון זיין תורה.
דער באשעפער קומט נישט מיט קיין אונטערערדישע טענות צו קיין מענטש. אייער אפמאך אז איר זענט נישט קיין צדיק, איז א גרויסע טעות. איר נעמט דאך אן אויף זיך יעדן טאג צוויי מאל א טאג די יאך פון מצוות, און איר זענט דאך אינטערעסירט זיי מקיים צו זיין.
און אויף דאס וואס איר וואונדערט זיך, אז אויב איר זענט יא אזא צדיק, פארוואס ליידט איר אזויפיל? פארוואס געט אייך נישט דער באשעפער די ריכטיגע כלים ארויס צו ברענגען אייער
צדקות אין פאקט? פארוואס הערט ער נישט צו די אלע תפילות פון צדיקים וואס בעטן פאר אייך? און פארוואס הערט ער נישט אויס אייערע אייגענע תפילות? פארוואס העלפט נישט די אלע סגילות און צדקות וואס איר האט געטון?
די אלע זענען פראגעס, וואס מען דארף זיך אריין טון פארוואס דאס פאסירט, אבער דאס טוישט נישט די מציאות פון די פאקט, אז דער באשעפער האט אייך ליעב, און איר זענט ביים באשעפער ווי אן איינציג קינד, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק, 'בני בכורי ישראל'. דאס איז א פאקט, וואס דערויף קען מען זיך נישט טענה'ן, אזוי לאנג ווי איר ווערט אנגערופן איד, האט אייך דער באשעפער ליעב, מיט א שטארקע ליעבשאפט, וואס אונז קען מיר זיך דאס אפילו נישט פארשטעלן.
ז. נאכדעם וואס די ווערטער כלפי די ליעבשאפט פונעם באשעפער צו אים, איז אים אריין געגאנגען אביסל אין קאפ, האב איך ממשיך געווען מיט מיינע הסברים: לגבי אייערע פריערדיגע שאלות פארוואס איר ליידט אזויפיל, איז אזוי, יעדן טאג איז יעדער איד מקדים פארן אננעמען אויף זיך דעם עול מלכות שמים ביי קריאת שמע, סיי ביי שחרית און סיי ביי מעריב, 'הבוחר בעמו ישראל באהבה' און 'אוהב עמו ישראל', וואס דאס מיינט, אז דער באשעפער האט אויסגעוועלט אין אונז, און ער האט אונז ליעב, און נאר נאכדעם קען מען אננעמען אויף זיך עול מלכות שמים, מיטן פסוק 'שמע ישראל'. וואס די טייטש דערפון איז ווי פאלגענד:
מיט דעם פסוק ווענדט זיך א איד צום באשעפער, 'שמע ישראל' – פארשטיי איד, דו ביסט אן איינציגער זון ביים באשעפער, און ער האט דיך ליעב. "ה' אלוקינו" – דער באשעפער וואס איז מיין ג-ט, דער באשפער וואס אסאך מאל פירט ער זיך צו מיר מיטן מדת הדין, אזוי ווי די לשון אלוקים איז מדת הדין, און ברענגט אויף מיר צרות, ער איז "ה' אחד" – ער איז דער איינציגער און איך בין איינציג מיט אים, מיין הארץ איז פון אים נישט אפגעטיילט, און איך בין אלעס מקבל באהבה, איך דאנק אים פאר אלעס וואס ער האט געטון און טוט צו מיר, און אז יעדע פירונג פון אים צו מיר, איז נאר געקומען פון גרויס ליעבשאפט פון אים צו מיר, און ממילא בין אין איינס מיט אים, עס איז נישט דא צווישן אונז קיין שום אפטיילונג אפילו כמלא חוט השערה, און איך טראכט נישט נאך זיינע מעשים.
נאכדעם איז א איד ממשיך און זאגט: 'ואהבת את ה' אלוקיך' פונקט אזוי ווי דער באשעפער האט אונז ליעב, אזוי דארפן מיר אים אויך ליעב האבן. 'בכל לבבך' - מיט ביידע יצר'ס וואס א מענטש האט, מיטן יצר טוב און מיטן יצר הרע, אפילו אויב דער יצר הרע שטארק זיך איבער מיר, און איך קען פון אים נישט פטור ווערן, פון דעסט וועגן דאך האב איך נאך אלץ ליעב דעם באשעפער, אפילו ווען מיין רוחניות'דיגע מצב איז אויפן נידריגסטן שטאפל, בין איך גרייט זיך מוסר נפש צו זיין פאר זיין ליעבן נאמען, אפילו ווען איך בין איינגעטינקען אין די מ"ט שערי טומאה, בין איך גרייט צו ווערן גע'הרג'עט על קדושת שמו יתברך.
די אלע זאכן זענען נישט קיין ליגענט, ווייל דאס איז די ריכטיגע און אמת'דיגע זאך וואס ליגט באהאלטן אין די טיפעניש פון יעדן אידיש קינד, אסאך אידן וואס זענען געווען איינגעטינקען אין די מ"ט שערי טומאה, און זיי האבן זיך אינגאנצן דערווייטערט פונעם הייליגען באשעפער, אבער ווען עס איז געקומען דערצו, אז מען האט זיי געהייסן זיך שמד'ן, האבן זיי זיך אין די לעצטע רגע מוסר נפש געווען פארן הייליגן באשעפער, מיט שמחה, און זיי זענען געשטארבן ווי הייליגע צדיקים.
א איד זאגט ווייטער: 'ובכל נפשך' – אפילו ער נעמט דיר אוועק דיין זעל, אפילו איך זע מיך ממש אויפן שוועל פונעם טויט, אדער איך זע חלילה מיינע קינדער אדער איינע פון מיינע הויזגעזונד זיי נישט געזונט ח"ו, מיט דעם אלעם האב איך ליעב דעם באשעפער מיט אלע מיינע כוחות, אזוי ווי דער הייליגער תנא ר' עקיבא אין זיין צייט, וואס מען האט געקעמט זיין לייב מיט אייזערנע קאמס, און ער האט דאן געליינט קריאת שמע, אננעמענדיג אויף זיך עול מלכות שמים מיט ליעבשאפט, אויף יעדן איד ליגט א חוב אפצומאכן ביי זיך, אז איך בין אויך אויף דעם שטאנד, אז אפילו אין אזא שווערע מצב, האב איך נאך אלץ ליעב דעם באשעפער.
ווייטער זאגט מען: 'ובכל מאודך' – מיט דיין גאנצע זעל, אפילו מען האט נישט קיין פרנסה, דו ביסט הונגעריג נאך ברויט, און דו האסט חובות וואס פארשווערן דיר דיין לעבן, און בעלי חובות שטייען דיר אויפן קאפ, מיט דעם אלעם, האב איך נאך אלץ ליעב דעם באשעפער.
נאך א פשט, 'ומכל מאודך' – מיט יעדע מידה און מידה וואס דער באשעפער פירט זיך צו דיר, זאלסטו אים דאנקען דערויף, אלע יסורים וואס א מענטש גייט דורך, איז אויסגערעכענט מיט א פונקטליכע מאס, און לויט די מאס וואס אונזער טאטע אין הימל האט אנגעשריבן, אז עס דארף אויף מיר אדורך גיין, אז איך זאל קענען אנקומען צו מיין ציל פון אננעמען אויף זיך עול מלכות שמים בשלימות. איך וועל נישט באקומען קיין איין טראפ מער יסורים, וויפיל עס פעלט זיך אויס, אז איך זאל אנקומען צו מיין שלימות, און צו ערפילן מיין תפקיד אויף די וועלט, און איך דאנק דיר דערויף מיטן גאנצן הארץ, און אין הארצן ווענד איך מיך צום באשעפער און איך זאג, איך דאנק דיר באשעפער אויף אלע יסורים וואס דו האסט מיר געשיקט, ווייל איך פארשטיי אז דאס איז אלעס פאר מיין טובה וועגן, און דאס איז נישט נאר געזאגט מיטן מויל ארויס, נאר דאס קומט ארויס פון מיר פון טיפן הארצן, און איך דאנק דיר באמת דערויף.
ח. איך האב צוגעלייגט און געזאגט פאר דעם איד: נעמען אויף זיך עול מלכות שמים אמת'דיגערהייט, קען נאר געשען, ווען א מענטש האט נישט קיין שום טענה צום רבונו של עולם ח"ו, נאר אננעמען אלעס מיט ליעבשאפט און מיט תמימות. איינער וואס האט ח"ו טענות צום באשעפער איז פונקט ווי ער וואלט ווען קיינמאל נישט אנגענומען אויף זיך דעם עול מלכות שמים מיט אן אמת'דיגקייט.
די אלע תפילות, עצות, און סגולות, קענען נישט העלפן אזוי לאנג ווי דער איד האט נישט אנגענומען אויף זיך עול מלכות שמים מיט ליעבשאפט. ווייל דאס דאווענען איז דאך א מצוה, אזוי ווי מיר זאגן ביי די צווייטע פרשה אין קריאת שמע, 'ולעבדו בכל לבבכם', וואספארא מין עבודה האט צו טון מיטן הארץ, דאס איז דאך 'תפילה' דאווענען צום הייליגן באשעפער, ווען נישט דאס איז א מצוה, וואלטן מיט נישט אפילו געהאט די זכי' צו דאווענען, אונז וואלטן ניטאמאל געהאט די שטארקייט און חוצפה צו דאווענען, קען מען זיך דען נעמען די שטארקייט און איינטיילן פארן באשעפער וואס ער זאל מיר טון?
דאס איז צוגעגליכען צו א מענטש וואס ליגט אינעם אפעראציע צימער, ביי א גרויסן אויסגערופענעם דאקטער. וועט דיר דען איינפאלן צו זאגן פארן דאקטער וואס ער זאל טון מיט דיר? דער מענטש פארלאזט זיך אז דער דאקטער ווייסט פונקטליך וואס ער האט צו טון, און ער פארשטייט פונקטליך וואס עס איז גוט פאר אים, ק"ו און טויזענטער מאל מער, אז די זעלבע איז ביים הייליגן באשעפער, וואס האט אלעס באשאפן און אויך דעם מענטש, אוודאי און אוודאי ווייסט ער וואס עס גוט פאר דעם מענטש, און אונז זעמער אין זיינע הענט, איז ווי וואלטן מיר געהאט די שטארקייט אים איינצוטיילן ווי אזוי ער זאל זיך צו אונז אויפפירן, נאר ווייל דאווענען איז א מצוה, דערפאר קענען מיר בעטן ביי אים אלע אונזערע געברויכן.
עס איז נישט קיין שום ספק, אז די פאסירונג מיט דעם מענטש, איז אן אויסטערלישע פאסירונג, אסאך פון אונז וואלטן נישט געהאט די חוצפה ארויס צו ברענגען אויפן מויל, אז דער באשעפער האט אים חלילה נישט ליעב, אונז זעמער מאמינים בני מאמינים, אז אלעס וואס פאסירט צו אונז איז אלעס נאר צום גוטן, און אלעס איז ווייל דער באשעפער האט אונז ליעב, אבער אפילו פאר אונז, פעלט אויך די גראדקייט אין דאס גלייבן, וואס ער ליגט אין די בחינה, עס פעלט אונז די אנערקענונג צו לעבן מיט די אמונה ווי מיט א פאקט.
ט. אינעם לעצטן דור, גייען מיר אדורך די לעצטע באהאנדלונג פאר ביאת המשיח, די גאולה שלימה דערנענטערט זיך מיט שנעלע טריט, וועט אונז דען איינפאלן, צו לאזן וויסן דעם באשעפער וואס פאר אונז איז גוט? ער איז דאך דער גרעסטער און באגלייבסטער און רחמנות'דיגער דאקטער, ער נעמט קער פון אונז, ער אפערירט אונז מיט אזא באהאנדלונג, ווי ווען א דאקטער אפערירט אן אייגן איינציג קינד, ער ווייסט פונקטליך וואס פאר אונז איז גוט, און וואס ער דארף צו טון אז פאר אונז זאל גוט זיין, און ווען נישט דאווענען וואלט געווען א מצוה, וואלט ווען געווען א געוואלדיגע חוצפה, צו בעטן פון באשעפער, טו מיר אזוי, מאך מיר אזוי.
אבער דער באשעפער האט מיט זיין גרויסקייט און קלוגשאפט אויסגעשטעלט, אז די השפעות פון אויבן זאלן אראפ קומען נאר דורך תפילה, ווייל דער באשעפער האט ליעב ווען אידישע קינדער דאווענען צו אים און רעדן זיך אויס צו אים, אבער מיר טארן נישט פארגעסן, אז דאס דאווענען איז פונקט אזא מצוה ווי אנדערע מצוות, מיר דארפן דאס מקיים זיין, אן קיין פניות און חשבונות, נאר כדאי צו טון דעם רצון פון באשעפער, און כדאי צו קענען נעמען אויף זיך עול המצוות, דארף מען קודם נעמען אויף זיך עול מלכות שמים, אזוי ווי די גמרא זאגט (ברכות דף י"ד ע"ב) פארוואס ליינט מען קודם פרשת שמע פאר והי' אם שמוע, כדאי אז מען זאל אננעמען אויף זיך קודם עול מלכות שמים, און נאכדעם דעם עול המצוות.
און אן וואס א מענטש זאל נעמען אויף זיך דעם עול מלכות שמים, מיט ליעבשאפט און פרייד און אין אלע אומשטענדן, וועלן אלע מצוות זיין פעלערדיג, עס וועט פעלן פון זיי דאס פנימיות, ווייל אויב טוט ער נישט די מצוות מיטן פשוט'ן חשבון, צו טון דעם רצון הבורא, איז דאך פשוט, אז די מצוות זענען נישט בתכלית השלימות, און אזוי ווי עס ווערט געברענגט, אין ילקוט שמעוני, (ויקרא פרק י"ח, רמז תק"צ) אז דער אייבישטער ווענדט זיך צו אונז, און זאגט, 'נעמט אן מיין קעניגרייך און דערנאך נעמט אן מיינע גזירות', פארוואס איז דאס אזוי? ווייל ווי לאנג א איד נעמט נישט אן דעם באגריף, אז דער אייבישטער איז דער אייביגער און איינציגסטער קעניג, און ער דארף דאס אננעמען מיט אונטערטעניגקייט און שמחה אינאיינעם, אזא איד אטעמט נישט מיטן באשעפער, און לעבט נישט דערמיט אז דער באשעפער האט אים ליעב און באנעמט זיך צו אים פונקט אזוי ווי עס פעלט זיך אויס פאר אים, איז ער דאך אויך נישט פרייליך מיטן באשעפער'ס באנעמונג צו אים, דאן פעלט אים אויך די אינערליכע פרייד ביים טון א מצוה, קומט אויס אז די מצוה איז נישט בתכלית השלימות.
די מצוות זענען נישט ווי א געזעץ בוך, די פודאמענט פון די מצוות זענען א פארבינדונג צווישן דעם איד אינעם באשעפער, און אזוי לאנג ווי א איד נעמט נישט דעם עול מלכות שמים מיט ליעבשאפט, האבן זיינע מצוות אויך א ליידיגקייט, און עס פעלט אים די פארבינדונג צום באשעפער.
י. און מערסטענס איז די אויבנדערמאנטע ווערטער שייך, ביים דאווענען, אזוי לאנג ווי דער איד פרייט זיך נישט מיט די באנעמונג פון השי"ת צו אים, קען אויסקומען אז זיין דאווענען, איז אויסגעמישט מיט טענות און קריטיק צום באשעפער ח"ו.
נישט אומזינסט האבן אונז די חכמים אויסגעלערענט די סדר פון דאווענען, (ברכות מ"ד) מען דארף דאנקען אויף דאס וואס איז אריבער, און בעטן אויף דאס וואס גייט קומען, אזא איד וואס דאנקט אבער נישט אויף דאס וואס איז אריבער, נישט קיין חילוק צו דאס וואס איז אריבער אויף אים איז גוט צו ח"ו פארקערט, אזא איד לעבט דאך נישט מיט די אמונה פשוטה אז דער באשעפער איז דער וואס נעמט קער פון אלעס וואס פאסירט צו אים, און ער ווייס וואס עס איז גוט פאר אים, ווי אזוי קען ער דען בעטן אויף דאס וואס גייט קומען? ווייל פונקט ווי ער איז נישט צופרידן מיט וואס עס איז געווען און האט תרעומות אויפן באשעפער חלילה, זענען זיינע בקשות אויך געמישט מיט טענות, נו ווי אזוי קען ער ערווארטן אז דער באשעפער זאל זיך צו אים צוהערן?
דערפאר האבן אונזערע חכמים אונז געזאגט (ע"ז ז' ע"ב) 'לעולם יסדר אדם שבחו של מקום ואח"כ יתפלל', אלץ זאל א מענטש קודם זאגן די לויב פון השי"ת און הערשט דערנאך זאל ער דאווענען. לויבן צום באשעפער מיינט, און איז אריין גערעכענט, אז פאר אלעם וואס דער באשעפער האט געטון און טוט צו מיר, דאנק איך אים און איך לויב אים דערפאר, סיי אויף די גוטס וואס איך זע מיט מיינע אויגן אז עס איז גוט, און אויך אויף דאס וואס אין מיינע אויגן איז שלעכט און טוט וויי, און אזוי ווי מען טיישט די פסוק, (ברכות ס' ע"ב) 'חסד ומשפט אשירה לך ה' אזמרה', אם חסד אשירה, אם משפט אשירה, אז סיי ווי אזוי דארף מען דאנקען דעם באשעפער, סיי ווען ער באנוצט זיך מיט חסד, און אויך ווען ער באנוצט זיך מיט משפט.
האב איך מיך געוואנדן צו דעם איד און געזאגט: איך קען אייך נישט העלפן בעצם, איך קען אייך אבער געבן די חומר און די כלים ווי אזוי צו טראכטן, ווי אזוי זיך צו פארבינדן מיטן באשעפער, און ווי אזוי איר זאלט אננעמען אויף זיך עול מלכות שמים. און נאר נאכדעם וואס איר וועט אננעמען אויף זיך דעם עול מלכות שמים מיט אן אמת'דיגקייט, נאר דאן וועט איר קענען דאווענען צום באשעפער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און דאס איז פארזיכערט אז קיין שום תפילה ווערט נישט פארלוירן, און קערט זיך נישט צוריק אן אויפטון דאס וואס עס דארף אויפצוטון, איז אדער וועלן אייערע תפילות ווערן גראד אנגענומען, און אויב נישט, איז א סימן אז דאס איז פאר אייער טובה וועגן, כאטש מיר פארשטייען דאס נישט פונקטליך, און ווען מען דאווענט מיט די כוונה, אז מען טוט וואס דער אייבישטער האט געהייסן, און נישט מיטן חשבון אז די תפילה מוז ווערן גראד אנגענומען, אזא דאווענען, איז אן אמת'דיגע דאווענען, א דאווענען וואס מען האט פארדעם אנגענומען דעם עול מלכות שמים מיט ליעבשאפט, און מיט פולן באוואוסטזיין אז אלעס וואס איז אויף אים אריבער, איז געווען נאר פאר זיין טובה וועגן, און ער דאנקט דערויף מיט גאנצן הארץ, נאר נאכדעם קען ער בעטן אויף ווייטער, אלעס וואס ער דארף, און דאן איז זיין תפילה א ריינע תפילה און איז ראוי אנצוגענומען ווערן פארן הייליגן באשעפער.
נאר נאכן זיין א 'מודה לו במאד מאד', דאנקען אויף אלעס וואס ער האט מיט אונז געטון, סיי לטוב און סיי לרעה, נאר דאן קענען מיר זיך שטעלן דאווענען און אויך נאר ווייל דער באשעפער האט אזוי געהייסן.
- חייקל
- שר חמש מאות
- תגובות: 628
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 15, 2008 5:41 pm
- לאקאציע: ביים טישל ווי ס'ליגט די געשמאקע תיקון יי"ש מיט לקח לחיים!
יא. דער איד, נאכן הערן מיינע רייד, איז געווארן אינגאנצן צושטורעמט, און האט זיך אנגערופן, איך בין מודה מיטן פולן מויל, אז איך האב קיינמאל נישט געטראכט פון אזעלכע זאכן, איך האב קיינמאל נישט אנגענומען אויף מיר דעם עול מלכות שמים, אויף דעם אופן וואס איר האטעס מיר יעצט מסביר געווען. איך האב נישט קיין שום ספק, אז אייערע רייד זענען ריכטיג, און אז דאס איז די יסוד פון אמונה. אבער וויאזוי איז דאס מעגליך, אז שוין יארן וואס איך דריי מיך ארום מיט אזעלכע שווערע פעקלעך פון יסורים, און איך בין שוין אויסגעגאנגען א וועלט, צו טרעפן עפעס א היילונג דערפאר, און קיינער האט מיר דאס נישט ערקלערט אויף דעם אופן? קיינער האט אפילו נישט פראבירט מיך צו מאכן אזוי טראכטן.
האב איך אים געענטפערט, אז אין אמת'ן זענען מיר אויך נישט אזוי מחונך געווארן, דער עיקר מיט וואס מען האט אונז מחנך געווען, איז געווען תפילה, לערנען, היטן מצוות, און דאס איז אמת אז מען דארף ווערן מחונך מיט אט די אלע זאכן, אבער אז מען נעמט נישט אן אויף זיך דעם עול פון באשעפער, ווי אזוי קען מען דען אנקומען צו אט די אלע זאכן בתכלית השלימות? איי פארוואס האט מען אונז טאקע נישט איינגעוואוינט און מחנך געווען, דאס ענין פון עול מלכות שמים? אדער אננעמען יסורים באהבה? פארוואס האט מען אונז נישט געלערענט, אז דאס אלעס וואס מיר ליידן, איז אויף אן אופן, ווי א טאטע שטראפט זיינע קינדער?
נאכן אריין טראכטן דערינען, האב איך געטראכט אז די ענטפער דערצו איז, אז ווען מען זאל ווען אונז מחנך זיין פון קליינערהייט דערמיט, וואלט דאס געווארן ביי אונז א געוואוינהייט, אזוי ווי פארשידענע מצוות וואס מיר טוען נאר פון געוואוינהייט, ווייל מיר האבן דאס געזען ביי אונזערע עלטערן, און מען קען אפילו זאגן, אז פארשידענע מצוות, טוט מען אזוי ווי געצוויגענערהייט, אין די בחינה פון 'כפה עליהם הר כגיגית', אנדערש איז אבער מיט קבלת עול מלכות שמים, האט דער באשעפער געזארגט, אז מיר זאלן דאס אליינס אויסטרעפן, און זיך אליינס אויסארבעטן דערינען, אזוי ווי אברהם אבינו אין זיין צייט, ווייל ווען מען ארבעט אליינס דערויף, און מען הייבט דאס אן צו שפירן, דאן האבן אלע מצוות אן אנדערן טעם און אויסזען, אנדערש איז אבער, אויב מען ווייסט דאס און מען לעבט דערמיט פון געוואוינהייט.
און א שטיקל ראי' צו אונזערע רייד, אז דאס איז די ריכטיגע סיבה, פארוואס מען האט אונז דאס נישט געלערענט, און דערמיט צוגעוואוינט, קען מען זען פון דאס וואס איך וועל אייך יעצט זאגן.
ביי די צווייטע פרשה פון קריאת שמע, זאגן מיר בלשון רבים, 'והיה אם שמוע תשמעו אל מצוותי אשר אנכי מצוה אתכם היום וגו', ווידעראום ביי די ערשטע פרשה וואס רעדט זיך פון קבלת עול מלכות שמים, זאגן מיר דאס בלשון יחיד. אונז צו לערנען, אז אננעמען אויף זיך עול מלכות שמים, איז א פריוואטע אונטערנעמונג וואס יעדער דארף פאר זיך אונטער נעמען. דער באשעפער וואס ער פירט אלעס און מאכט זיכער וואס און ווען יעדע זאך זאל געשען, ער האט דערפאר געזארגט, אז די ענין פון קבלת עול מלכות שמים, זאל טאקע נישט ווערן א געוואוינהייט, נאר ווער עס וויל, דארף דערויף אליינס ארבעטן, און דאס אויסטרעפן.
לויט דעם הסבר, פארשטייען מיר אויך, פארוואס אין די צווייטע פרשה שטייט נישט 'ובכל מאדכם', אזוי ווי עס שטייט ביי די ערשטע פרשה, 'ובכל מאדך'. און די טעם איז, ווייל בכל מאדך איז דאך טייטש, אז מיט יעדע מידה און מידה וואס דער באשעפער פירט זיך מיט אונז, זאלן מיר אים דאנקען, און דאס קען נאר אנגיין, ביי א יחיד, ווייל יעדער יחיד פאר זיך, דארף עקסטער ארבעטן, אז סיי ווי אזוי דער אייבישטער פירט זיך מיט אים פריוואט, דארף ער דאס אננעמען מיט ליעבשאפט, און דאנקען דעם באשעפער דערויף. אזוי ווי מיר האבן דאס מסביר געווען ביז אהער.
אויב אזוי וועט איר דאך אוודאי זיך וואונדערן, אז אויב איז דאס אמת, אז דער אייבישטער האט געזארגט דערפאר, אז דאס זאל בלייבן באהאלטן, כדאי אז יעדער זאל אליינס ארבעטן דערויף, וויאזוי קומען מיר און מיר זענען דאס מגלה? די ענטפער דערויף איז, אז מיר זענען גארנישט מגלה, מיר געבן נאר די איידיע אויף וואס מען זאל טראכטן, ווייל אין די מינוט וואס מען נעמט זיך טראכטן טיעף דערין, וועט מען אליינס איינזען אז מיר האבן נאך גארנישט געזאגט. ווייל ווען מען טראכט טיעף דערין, קומט מען צו בחינות אן קיין ענדע, עס ווערט אלץ מער און מער אויפגעדעקט, פארשידענע זאכן וואס מיר האבן ביז היינט נישט געטראכט דערפון, מען ווערט אריין געצויגן דערין טיפער און טיפער, ביז מען פילט זיך ממש צוגעבינדן צום באשעפער מיט א פרטיות'דיגע בונד.
יב. ווי עס זעט אויס, שטייען מיר אין די היינטיגע צייטן, ממש ביים ענד פון די מלחמה קעגן אלע שלעכטע כוחות, וואס דאס איז אונזער לעצטע מלחמה איידער ביאת המשיח, וואס וועט אונז אויסלייזן א גאולה שלימה, די מלחמה ווערט מרומז אין די תורה, אין פרשת שופטים, (דברים כ' א.) 'כי תצא למלחמה על אויבך, וראית סוס ורכב עם רב ממך לא תירא מהם, כי ה' אלוקיך עמך המעלך מארץ מצרים, והיה כקרבכם אל המלחמה ונגש הכהן ודבר אל העם, ואמר אליהם, "שמע ישראל" אתם קרבים היום למלחמה על אויביכם, אל ירך לבבכם, אל תיראו, ואל תחפזו, ואל תערצו מפניהם. כי ה' אלקיכם ההולך עמכם להלחם לחם עם אויבכם להושיע אתכם'.
די גרויסע מלחמה פון יעדן איד, אויפן גאנצן וועג פון זיין לעבן, איז די מלחמת היצר, דער יצר הרע האט אלע מיני כלי משחית, ער האט פערד און וואגן, ער האט פארשידענע וואפן, און צו יעדע צייט טרעפט ער א פרישע וואפן. אסאך מאל פילן מיר אז מיר זענען אזוי פארטיפט אין די מלחמה, און מיר טראכטן, וויזוי איז מעגליך אפילו זיך צו שטארקן און צו געווינען אזא שווערע מלחמה? אבער אונזערע חכמים לערנען אונז, (ילקוט שמעוני, דברים פ"כ רמז תתקכ"ג) מאי שנא 'שמע' (דאס הייסט, פארוואס זאגט דער כהן זיין ווארענונג מיט די לשון שמע)? ווייל דער אייבישטער זאגט פאר די אידן, אפילו איר האט נישט מקיים געווען נאר די איין מצוה פון קריאת שמע אונדערפריה און ביינאכט, וועט איר נישט ווערן איבער געגעבן אין זייערע הענט.
וואסי פשט דערפון, וואס האט די קריאת שמע אזא כח? נאר אזוי ווי מיר האבן דאס ערקלערט, אז ווען מען ליינט קריאת שמע מיט די פולע כוונה, און מען האט אינזין קבלת עול מלכות שמים בייטאג און ביינאכט, דאס איז דער גרויסער זכות וואס באגלייט אונז, וואס מיט דעם קענען מיר בייקומען אונזערע פיינט, דאס איז דער כח וואס דער אייבישטער האט אונז אויך געגעבן אין היינטיגע צייטן, בייצוקומען די לעצטע שווערע מלחמה וואס מיר האבן, די מלחמת היצר, און צו שטיין מיט הצלחה קעגן אלע שווערע נסיונות וואס מיר האבן אינעם היינטיגן דור. דאס אז מיר ווייסן אז מיר זענען קנעכט פונעם מלך מלכי המלכים, און דער באשעפער איז דער וואס גייט פאראויס פאר אונז אויף יעדן טריט און שריט, אזוי ווי דער פסוק זאגט, 'וה' אלוקיכם הוא ההולך לפניכם ולהלחם לכם', דאס איז די כח וואס מיר קענען ניצן אין אונזער שווערע תקופה.
אפילו מיר פילן און טראכטן אז מיר זענען פיל ערגער ווי די פריערדיגע דורות און מיר זענען אויף א שוואכערן מצב ווי זיי זענען געווען, און אפילו מיר ווערן טאקע געשטרויכלט אין רוחניות, און מיר האבן שאדן בגשמיות, דארפן מיר אייביג געדענקען, אז מיר האבן איין זכות וואס וועט אונז אייביג ביישטיין, דאס איז קבלת עול מלכות שמים מיט ליעבשאפט, דאס איז די אמת'דיגע קבלת עול מלכות שמים.
עס קען זיין, אז ווען מיר וואלטן מצליח געווען און עס וואלט אונז גוט געגאנגען אויף אלע אופנים, ברוחניות ובגשמיות, וואלטן מיר נישט מצליח געווען, אנצוקומען צו קבלת עול מלכות שמים מיט אזא קלארקייט, אין אזא מצב וואלטן מיר געווען צופרידן מיטן אננעמען דעם עול המצוות, און אויף דעם אופן וואס מיר האבן דאס געזען ביי אונזערע עלטערן, מיט א געוואוינהייט, אן קיין ספעצילע כוונות. אבער יעצט ווען מיר פילן זיך פארלוירן, ווען מיר פילן אז מיר קענען נישט ערפילן דאס וואס מיר ווילן, סיי אין רוחניות און סיי און גשמיות, דאס מאכט אונז טראכטן טיפער, אין אזא צייט דארפן מיר זיך מוטשענען אויסצוטרעפן די ריכטיגע רפואה דערצו, וואס דאס איז ווי געשריבן, קבלת עול מלכות שמים אויפן אמת'דיגן וועג, מיט די אמונה וואס אונזערע עלטערן האבן געלעבט אין באשעפער, וואוסנדיג אז אלעס וואס פאסירט ביי זיי, ווערט געפירט מיט אן השגחה עליונה. און דערפון נישט פארגעסן קיין איין מינוט.
מיר דארפן אנפאנגען מיט די זעלבע פודאמענט ווי אברהם אבינו אין זיין צייט, ווען ער האט דערקענט דעם באשעפער מיט זיינע אייגענע כוחות, אן באקומען הילף פון קיינעם אויף דער וועלט, און דערנאך ווען ער האט זיך שוין געפילט אינגאנצן אין באשעפער'ס האנט, האט ער שוין אנגעהויבן אויך פילן ווי דער באשעפער איז מיט אים אויף טריט און שריט, א זאך וואס עס איז טאקע געווען, ווייל ווען מען פארלאזט זיך אינגאנצן אויפן באשעפער, און מען פילט זיך נישטיג, דאן שיינט ארויס דעם באשעפער'ס השגחה, דאן קען מען דאס זען אויף א באשיינפערליכן אופן. און אויף דעם דארפן מיר ארבעטן, אז מיר זאלן זיך קענען, און קענען דעם באשעפער וואס האט אונז באשאפן, מיט א ריכטיגע אנערקענונג לויט די ווי תורה האט אונז פארגעשריבן.
יג. די אופן פון אננעמען אויף זיך עול מלכות שמים אזוי ווי געשריבן ביז אהער, וועט ארבעטן אויף דעם מענטש, אויף דריי יסודות'דיגע וועגן, איינס, אז ער דארף אננעמען אז סיי ווי אזוי ער איז, מיט זיינע מעלות און חסרונות, איז ער באליבט ביים באשעפער, אסאך מער ווי ער קען זיך נאר פארשטעלן, כאטש דער אייבישטער וויל טאקע אז ער זאל זיך פארבעסערן אין יעדן הינזיכט, נעמט דאס אבער נישט אוועק פון די ליעבשאפט וואס דער באשעפער האט צו זיינע קינדער.
צווייטענס, דארף א מענטש אננעמען אויף זיך, די פירונג פון באשעפער צו אים, סיי ווען ס'איז צום גוטן, און סיי ווען חלילה נישט, דארף ער פארשטיין, אז אלעס איז פאר זיין טובה וועגן, און אלעס פאסירט צו אים, נאר ווייל דער אייבישטער, וויל דאס בעסטע פאר אים.
דריטענס, אז אויף דעם אופן, וועט א מענטש קענען אננעמען אויף זיך אויך פארשידענע זאכן, וואס עס פאסירט צו אים פון הימל דורך די פארמיטלונג פון אנדערע, ווי למשל, ווייב, קינדער, חברים, און סתם מענטשן, דארף ער וויסן, אז קיין שום מענטש קען אים גארנישט שלעכטס טון, נישט פאר אים פערזענליך, און אויך נישט פאר זיינע חפצים, ווי געלט, אדער אין פרנסה, אויב דאס איז נישט אנגעשריבן אין הימל פון פאראויס, און ממילא האט עס נישט קיין שום זין צו באשולדיגן קיינעם נישט, נאר ביי יעדע פאסירונג, זיך באלד ווענדן צום באשעפער.
די דריי יסודות, וועלן מיר רופן מיט קורצערע נעמען, דאס ערשטע איז, בין אדם לעצמו, די צווייטע איז בין אדם למקום, און די דריטע איז בין אדם לחבירו. און פון אט די דריי זאכן גייען מיר רעדן אין דעם ספר.
דאס לעבן אויף דעם אופן ווי דערמאנט, קען נישט פאסירן פון איין מינוט אויף די אנדערע, מען קען דאס נישט קונה זיין, אין איין שעה אדער טאג און אפילו וואך און חודש. פאר דעם דארף מען מקדיש זיין, שעות אויף שעות פון מחשבה. און קיינמאל נישט אויפהערן טראכטן דערפון, און נאר אזוי וועט עס ווערן אריין געקריצט אינעם מענטש, ביז עס וועט ווערן זיין טבע.
די פרקי מחשבה האט שוין געהאלפן פאר אסאך מענטשן, ווען מען האט דאס גע'דרשן'ט ברבים, צענדליגער און הונדערטער מאל, פאר תלמידי חכמים, גדולי תורה, און פשוטי עם, אין פארשידענע סעמינאר'ס וואס מיר האבן אפגעהאלטן ביז היינט מיטן אייבירשטענס הילף, נאך יעדע אזא סעמינאר, זענען די מענטשן ארויס מיט געהויבענע געפילן, מיט א שמחה און פארשטאנד, מיט וואס זיי זענען נישט געווען געוואוינט ביז דאן, אבער דאס אנצוהאלטן, דארף מען דאס חזר'ן אין אריין קריצן אינעם מח, און טראכטן דערפון בייטאג און ביינאכט.
פאר די סיבה, האב איך געטראכט, אז איך קען נישט יוצא זיין נאר מיטן האלטן דרשות, נאר איך מוז דאס אפשרייבן, אז די אלע וואס האבן דאס שוין געהערט, זאלן דאס קענען איבער חזר'ן, און אזוי דאס געדענקען, און אפילו די וואס האבן דאס נאכנישט געהערט, זאלן אויך זיך קענען אריין טיפן אין די מחשבות, און אנפאנגען טראכטן פון אן אנדערע גאנג אין זייער לעבן, עס וועט זיי עפענען א פענסטער און דערנאך א טיר, צו גאר אן אנדערע וועלט. א וועלט וואס וועט זיי קענען טוישן און איבער דרייען זייער לעבן צו פרייליכע לעבן. סיי ברוחניות און סיי בגשמיות.
טייערער ליינער!
פון עקספריענס אויס, בין איך זיכער אז ווער עס וועט דורך לערנען דעם ספר צוויי דריי מאל, מיט מחשבה, און נישט סתם אויבערפלעכליך, וועט דאס משפיע זיין אויפן מענטש, און עס וועט אים ארויס ברענגען זיינע באהאלטענע געפילן, אז ער זאלן קענען ערפילן און וויסן וואס זיין שטרעבן איז. זיין לעבן וועט זיך טוישן צום גוטן, און ער וועט זיך פילן נאנט מיטן באשעפער, און דאס וועט אים אויך העלפן ביים לעבן מיט די ארומיגע ארום אים.
און אויב איר פילט אז דער ספר רעדט צו אייך, און עס העלפט אייך ארויס, זאלט איר נישט צוריק האלטן דאס גוטס פון אנדערע אויך, ליינט דאס צוזאם מיט אייער בני בית, פארטיפט זיך דערין אינאיינעם, לערענט דאס אינאיינעם, און אזוי וועט דאס אויפטון פיל מער.
און ווי געשריבן אויבן, די ספר איז נאר א מראה מקום, נאר צו געבן חומר למחשבה, און מעורר זיין אריין צו טראכטן אין זאכן וואס מען האט ביז היינט נישט געטראכט, און דערפאר וועל איך אויך נישט זאגן קבלו דעתי, אבער אויב איר טרעפט דערין ווערטער וואס גייען אייך אריין אין הארץ, זאלט איר זיך פירן דערמיט, און דאס חזר'ן, אז עס זאל בלייבן ביי אייך, און אויף דעם זאגן די חז"ל, קבל את האמת ממי שאמרה.
איך האב נישט נאכגעמאכט אלע מחברי ספרים, און געגאנגען זוכן הסכמות, וויבאלד דאס וואס איך האב געשריבן איז נישט אייגענע אויסטרעפונגען, נאר איך בין א מראה מקום, איך צייג אן ווי מען קען טרעפן אלעס וואס איך שרייב. ממילא דארף יעדער איד פאר זיך אפמאכן, צו די פרקי מחשבה רעדן צו אים, און נאך מער, וויבאלד די וויכסטיגסטע נושא פון וואס מיר רעדן דא איז, אנצונעמען אויף זיך דעם עול מלכות שמים, וואס די מצוה איז פאר יעדן פריוואט, אפילו ווען מיר וואלטן דאס נישט געזאגט, ממילא קומט אויס, אז די אלע זאכן וואס מיר שרייבן דא, איז נאר חומר למחשבה, זאכן אין וואס אריין צו טראכטן.
די צוויי הסכמות וואס מיר האבן יא אריין געלייגט, פון הרה"ג המקובל ר' יעקב הלל שליט"א, און פון הרה"ג הגדול ר' נפתלי נוסבוים שליט"א, איז נאר ווייל זיי זענען געווען ביי איינע פון אונזערע סעמינאר'ס, און דאס וואס זיי שרייבן, איז נישט אלץ אן הסכמה, נאר א גילו דעת, אז די דאזיגע ווערטער, זענען משפיע אויף אחינו בני ישראל צום גוטן, און ממילא האלטן זיי זייער שטארק פון אט די סעמינאר'ס.
מיר האפן, אז דער אייבישטער וועט אונז אריין שיקן הצלחה במעשי ידינו, און אז די ליינער זאלן האבן א תועלת דערפון, עס קען זיין, אז די ווערטער דא וועלן אריין ברענגען אין כלל ישראל אזא איבערקערעניש, דאס וואס דער באשעפער וויל טאקע פון אונז, און אז דורך דעם זאלן מיר זיך נישט פילן פרעמד צו אים, נאר די בונד און קניפ פון אונז צום באשעפער זאל זיין מיט א לעבעדיגקייט, און ליעבשאפט, און אונז זאל מיר זוכה זיין געהאלפן צו ווערן מיט די גאולה שלימה בב"א.
עזריאל טאובער
אריינפיר:
די ציל פון דעם ספר איז נישט מחדש צו זיין חידושים וואס עס איז נישט באוואוסט, אדער זיך צו פארטיפן אין חקירות. די ציל איז איין זאך, אראפ צו שטעלן פאר אונזער דור, די ריכטיגע קוק אויף אונזער דרך החיים, לויט די השקפה פון די הייליגע תורה.
מיט א פרייליך הארץ
די ספר איז געשריבן געווארן נאכן באקומען די עקספיריענס, וואס ער האט זיך צוזאם גענומען ביי אונז, פון די אלע יארן וואס מיר האבן געמאכט סעמינאר'ס, פאר אלע סארטן מענטשן, און אלע סארטן פלעצער, די עקספיריענס האט באוויזן קליפ און קלאר, אז א גרויסע חלק פון אונזערע פראבלעמען, קומט נאר פון דאס אז עס פעלט אונז די פרייליכקייט אין אונזער הארץ, עס פעלט אונז די שמחת החיים, מען איז נישט צופרידן מיט זיך אליינס, אין יעדן'ס הארץ נעסטיגט א זויערקייט און אן אומצופרידנהייט, ביי איינעם מער און ביי אן אנדערן ווייניגער.
דאס פעלן פון פרייליכקייט קלאפט אויס, אז דאס פירט אונזער גאנצע סדר היום. עס איז היבש שווער צו טרעפן עטליכע מינוט אין טאג, וואס מיר זאלן קענען זאגן, אז מיר זענען דאן צופרידן מיט זיך, וואס מיר זאלן דאן זיין צופרידן מיט די רוחניות'דיגע דערגרייכונג צו וואס מיר זענען צוגעקומען. אלץ ליגט אין אונזער הארץ א ווילן צו צוקומען צו עפעס העכער'ס, א זאך וואס מיר האבן נישט, אדער צו וועלן עפעס וואס מען האט אונז נישט געגעבן. און ווען עס ארבעט זיך נישט אויס, מען קומט נישט צו, צו דאס וואס מען וויל, ווערט מען צובראכן, און טרויעריג.
מען פילט אז די מצב אין וואס מיר זאלן זיך פילן גוט און פרייען און זיין צופרידן מיט דאס וואס מיר האבן, איז זייער ווייט פון אונז. דאס קענען האבן און פילן די שמחה, און דאנקען דעם באשעפער פאר אלע חסדים וואס ער טוט מיט אונז, און פאר אלעס וואס ער גיט אונז, ווייב, קינדער, פרנסה, הויז, ארבעט, כשרונות, הצלחות און דורכפאלן, איז ממש אין איינצעלנע פעלער, דאס קענען אויספירן די מאמר פון בן זומא 'איזהו עשיר השמח בחלקו' איז ממש נאר דא איינציגע וואס קענען און טוען דאס, אין משך פון רוב פון אונזער לעבן, פילט מען אן אומצופרידענהייט, און אז עס גייט נישט גוט פאר א מענטש, איז ער טרויעריג.
צוריק צו “שיעור הקרעטשמע - בית יאנאש”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט


text:
סדרדיקע צאל
סדרדיקע צאל איז א וועג צו צייגן נומערן לויט זייער פלאץ אין א סעריע. ווי צום ביישפיל: דער "דריטער" פרעזידענט, דעם "אכטן" פעברואר, די "טויזנטסטע" ארטיקל אד"ג.
יידיש גראמאטיקרעדאַקטירן
אויף יידיש קען מען עס אויך שרייבן מיט א נומער קאמבאנירט מיט טעקסט. ווי למשל: דער 3טער פרעזידענט, דעם 8טן פעברואר, די 1000סטע ארטיקל. ביז נומער 20 קומט נאכן נומער א טי"ת (און נאכן טי"ת קומט א עי"ן אדער א עי"ן-רי"ש, אדער א נו"ן - לויט די יידיש גראמאטיק געזעצן) און פון נומער 20 און ווייטער קומט נאכן נומער א סמ"ך, און נאכן סמ"ך קומט דער טי"ת אזוי ווי ביז 20. דאס זעלבע איז ביי די הונדערטערס און טויזנטערס: 119טן, 120סטן אא"וו.


text:
פרייסן
פּרײַסן (דייטשיש: Preußen; לאטייניש: Prussia אדער Borussia, Prutenia; לעטיש: Prūsija; ליטוויש: Prūsija; פויליש: Prusy; אלט פרייסיש: Prūsa) איז געווען אַ היסטאָרישער שטאַט וואס האט זיך אנגעהויבן אלס די הערצאגשאפט פון פרייסן און דער מאַרגראַוויאַט פון בראַנדנבורג. דורך עטלעכע יארהונדערטער האט דאס לאנד געהאט א היפּשע השפעה אויף דײַטשער און אייראפעישער היסטאריע. די לעצטע הויפטשטאט פון פרייסן איז געווען בערלין.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
דער נאָמען פרייסן שטאמט פֿון די אלטע פרייסן, אַ באלטיש פאלק זיך אנגעקערט מיט די ליטווינער און די לעטן. אין דעם 13טן י"ה, איז "אלטפרייסן" געווארן איינגענומען דורך די טעווטאנישע ריטערס. אין 1308 האבן די טעווטאנישע ריטערס איינגענומען דעם אַמאָליגן פּוילישן ראַיאן פון פּאָמערעליע מיט דאַנציג. דאס לאנד איז געווען באפעלקערט מערסטנס מיט דײַטשן וואס האבן ארײַנגעוואנדערט פון צענטראל און מערב דייטשלאנד און, אין דרום, מיט פאלאַקן פון מאַזאָוויע. שפעטער ווערט פרייסן צעשפּאַלטן אין א מערב'דיקן טייל, קעניגלעך פרייסן, אַ פּראָווינץ פון פוילן, און א מזרח'דיקן טייל, זײַט 1525 גערופֿן הערצאגשאפט פון פרייסן. אין 1618 איז די הערצאגשאפט פון פרייסן פאראייניגט מיט בראנדנבורג.
אין דרייסיג יעריגער קריג (1618-1648) איז געווען די בראַנדענבורג זייַט פון די עוואַנגעליקאַל יוניאַן. גרויס טיילן פון די לאַנד זענען חרובֿ און זייער באוווינער פֿארטריבן. עלעקטאָר פרידריך ווילהעלם (1688-1640), שפּעטער גערופֿן "דער גרויסער עלעקטאָר", דעריבער אנגענומען אַ אָפּגעהיט פּאָליטיק נאָך דער מלחמה אָווערטורעס צווישן די הויפּט כוחות, אין סדר צו אַנטוויקלען דאס לאַנד.
אונטער דער הערשאפט פון פרידריך ווילהעלם פון בראַנדענבורג-פרייסן איז געווען דאס שטערקסטע לאַנד נאָך עסטרייך אין דער הייליגער רוימישער אימפעריע.
אין 1701 איז פראקלאמירט געווארן דאס קעניגררייך פון פרייסן.
פרייסן איז צוגעקומען צו זיין גרעסטע וויכטיקייט אין די 18טן און 19טער י"ה. בשעת דעם 18טן יאָרהונדערט, איז עס געווארן אַ גרויסע אייראפעישע מאַכט אונטער דער ממשלה פון פרידריך דער גרויסער (1740-86). במשך דעם 19טן יאָרהונדערט, האט דער קאנצלער אטא פאן ביסמארק נאכגעלאפן אַ פּאָליטיק פון פאראייניגן די דייטשע פרינציפאליטעטן אין אַ "קליין דייַטשלאַנד" וואָס האט אויסגעשלאסן די עסטרייך אונגארישע אימפעריע.
דאס קעניגררייך פון פרייסן האט באהערשט צפון דייַטשלאַנד פּאליטיש, עקאנאמיש, און אויך אין באַפעלקערונג, און איז געווען דאס האַרץ פון דער פאראייניגטע צפון דייַטשע קאָנפעדעראַציע פאָרמירט אין 1867, וואָס איז געווארן א טייל פון דער דייַטשער אימפעריע אין 1871.
מיט דעם סוף פון דער האָהענצאלערן מאָנאַרכיע אין דייַטשלאַנד נאכן ערשטן וועלט קריג, איז פרייסן געווארן א טייל פון דער וויימאַר רעפובליק ווי אַ פרייער שטאַט אין 1919. דער שטאט פון פרייסן איז אפגעשאפן אין 1947 דורך די אליאירטע פונעם צווייטן וועלט קריג. [1]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Clark, Christopher (2006): Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600-1947. ISBN 0-7139-9466-5 ISBN 978 0713994667


text:
נייַ
גאַמעס וואלט
עטלעכע יאָרן צוריק, די סקרינז געגאנגען ווונדערלעך אַנימאַטעד פילם גערופן "באָלט."וואלט דעם נאָמען הונט וואָס לעבן איז אַוועקגענומען אין די טעלעוויזיע סעריע, אין וועלכע דער העלד איז אַ סופּער הונט, דער הונט וואָס געהאלפן מענטשהייַט, ניצן זייַן סופּערנאַטוראַל כוחות.אזוי ער וואָלט זיכער אַז ער איז ינוואַלנעראַבאַל, איז ינקרעדאַבלי שטאַרק און קענען פליען.ווען גורל אַקסאַדענאַלי האט עס אין אַ געפערלעך שטאָט, ער מיינט עס 'ס אַ נייַ עפּיזאָד פון די סעריע, און האט קיין געדאַנק ווי פיל די דיינדזשערז פון פאַקטיש לעבן.אין אַלגעמיין, הינט האָבן בלויז איין שטערונג - זיי האָבן גאַנץ צוטרוי אין מענטשן.וואָס וואָלט געגלויבט די ווייַזן ס קריייטערז, וואס פארפירט אים אין סדר פֿאַר אים צו שפּילן האָנעסטלי און גאָר.די קאַרטון האט אַלץ איר דאַרפֿן צו געניסן די ספּעקטייטערז: און גרויס דינאַמיש פון די סייני, און אַ גרויס געפיל פון הומאָר, און אַ פאַסאַנייטינג געשיכטע ... אַלע פון דעם איז אין גאַמעס וואָלט, וואָס געווארן ווי פאָלקס ווי די קאַרטון.וואלט פֿרייַ שפּיל וועט געבן איר אַ אַנפערגעטאַבאַל דערפאַרונג און איר וועט זייַן צופרידן צו פאַרברענגען צייַט פּלייינג זיי.אויף אונדזער פּלאַץ איר וועט געפֿינען אַ פאַרשיידנקייַט פון גאַמעס, איין וועג אָדער אנדערן פארבונדן מיט די קאַרטון וואָלט.עס קענען זייַן דערוואַקסן גאַמעס קאַרטון פאַנס וואס ווילן צו שייַעך-דערפאַרונג דער אַטמאָספער און הנאה די שיין סצענע באַליבט אותיות.עס זענען שפּילערייַ פֿאַר קינדער.בייסיקלי, עס ס קאַלערינג ספרים, ווו עס איז נייטיק צו מאָלן מיט העל פארבן פון די הויפּט אותיות פון דעם ווונדערלעך קאַרטון.עס זענען אַרקיידז, מיט וואָלטאַ, וואָס וועט ביטע אַלעמען.עס זענען סך גאַמעס און אַדווענטשערז וואָס זענען נישט שטענדיק פארבונדן צו די פּלאַנעווען פון די קאַרטון.אזוי, יעדער מענטש וועט געפֿינען די שפּיל צו זייער לייקינג.און שפּילערייַ וואָלט וואָס קענען שפּילן אויף אונדזער פּלאַץ, וועט אָפּשאַצן די מענטשן וואס ליבע הינט און אַלע וואָס איז פארבונדן מיט זיי.און זייַן זיכער צו געניסן די שפּילערייַ פֿאַר מענטשן וואס ליבע צו היטן קאַרטאָאָנס, ספּעציעל פון דיסניי, וואָס זיך איז דער באשעפער פון דעם ווונדערלעך קאַרטון קונסט.צווישן אנדערע זאכן, שפּילן אויף אונדזער פּלאַץ איז גאָר פֿרייַ.מיר אויך מיטטיילן איר פון די פאַקט אַז די גאַמעס טאָן ניט דאַרפן ינסטאַלירונג אויף דיין קאָמפּיוטער און איר קענען שפּילן זיי אין דער בלעטערער.דאס איז זייער באַקוועם, ספּעציעל פֿאַר אָפיס טוערס וואס ווילן צו פאַרווייַלן זיך אין דיין ספּער צייַט, אָבער אויף געשעפט קאָמפּיוטערס איז פּראָוכיבאַטאַד ינסטאַלירן דריט-פּאַרטיי פּראָגראַמען.אין אַלגעמיין, די אָנליין בליץ גאַמעס געבן אונדז עטלעכע אַדוואַנטאַגעס!וואַך קאַרטאָאָנס און שפּילן גאַמעס!


text:
אנטיסעמעטיזם ברוקלין געזעץ ענפארסעמענט ניו יארק סיטי פון דער יוד קראון הייטס קרימינאל ראסיזם ברוטאלער קראונהייטס אטאקירער ארעסטירט
קראונהייטס – ניו יארק סיטי פאליציי האבן באוויזן צו ארעסטירן דעם פארשוין, וועלכער האט דורכגעפירט די ברוטאלע און ווילדע אטאקע אויף ר' מנחם מאשקאוויטש אין קראונהייטס פאריגע וואך שבת נאכמיטאג. דער פארשוין איז אידענטיפיצירט געווארן אלס דער פערציג יעריגער דזשעימס ווינסענט, און די פאליציי זאגן אז ער האט א היסטאריע פון פארברעכנס, ער איז שוין פערציג מאל אנגעקלאגט געווארן, און אויסער דעם זענען דא זיבן אנגייענדיגע קרימינאלע אויספארשונגען און קעיסעס קעגן אים. די פאליציי האט אים ארעסטירט ביים ברוקלין קרימינאלע געריכט, וואו ער איז געקומען פרייטאג אויפצוטרעטן פאר אן אנדערע קלאגע, און פון דארט איז ער געפירט געווארן צום 71'סטן פאליציי פריסינקט, וואו ער איז אויסגעפארשט געווארן, און ער האט זיך מודה געווען אז ער האט טאקע אטאקירט ר' מנחם.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Crown Heights, Brooklyn, NY, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
יאנאש האט געשריבן:העי ליסטן, אז דו וועסט וויסן מיט וועמען איך האב פארבראכט די לעצטע צוואנציג מינוט, וואלסטו געהאט מער דערעך ערעץ.
און ביידיוועי, איי דאנט קער איף יו פעסס מי, איטס ען אנער.
בס"ד
נו מיט וועם
הא
אקעי לאמיר שפעקולירען
אפשר מיט דיין לענדלארד
אדער מיט דיין קליינער וואס האט נישט געוואלט אריין אין בעט
אהא איך מיין איך ווייס מיט'ן ציגארעטעל
אבער מען זעט דיר מער נישט מיטען ציגארעטעל
זאג נאר האסט געסטאפט סמאוקען
זייער גיט קיפ איט אפ
אבער זאג'זשע ביסט מער נישט אויפען שלאכטפעלד
דאס איז עס ס'שוין נאכען קריג
ווער האט געווינען


text:
געריכט וואלן פאליטיק פון דער יוד פענסילוועניע רעפובליקאנער פארטיי אורטייל איבער פענסילוועניע דיסטריקטס
פילאדעלפיע – דאס העכסטע סטעיט געריכט אין פענסילוועניע, האט נעכטן געאורטיילט אז די יעצטיגע צעטיילונג פון די קאנגרעסיאנאלע דיסטריקטס אין דער סטעיט, מוז אנולירט און איבערגעמאכט ווערן, וויבאלד ס'איז געשטיקלט און צעטיילט מיט'ן דירעקטן ציל צו געבן אן אויבערהאנט פאר די רעפובליקאנער אין דער סטעיט, וועלכע האבן עס אזוי איינגעטיילט. דער סטעיט סופרים קאורט זאגט אז די מאפע איז נישט אויסגעהאלטן לויט דער אמעריקאנער קאנסטיטוציע, וויבאלד ס'שוואכט אפ דעם כח פון די דעמאקראטישע וויילער אין די סטעיט, און דאס קען מען זען אויפ'ן פאקט אז פענסילוועניע פארמאגט 18 קאנגרעס דיסטריקטס, און בלויז 5 זענען אונטער דעמאקראטישן קאנטראל, טראץ וואס ס'זענען פארהאן מער דעמאקראטיש-רעגיסטרירטע וויילער ווי רעפובליקאנער-רעגיסטרירטע וויילער אין דער סטעיט. דאס געריכט האט געגעבן 3 וואכן פאר די לאקאלע רעפובליקאנער לעגיסלאטורן איבערצושרייבן די מאפע, צו זיין גרייט נאך בעפאר די 18' מידטוירם וואלן.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Philadelphia, PA 19104, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
די אויפרייסן האט פאסירט נעבן א וואפן ווערהאוז, וואס האט אויך אויפגעריסן אלס רעזולטאט. לויט פארשידענע קוועלער, האט ערשט פאסירט כאטש פיר באזונדערע גרויסע אויפרייסן, נאכגעפאלגט ביי קלענערע אויפרייסן ביז א האלבע שעה שפעטער.
שטארקע אויפרייסן אין סירישע מיליטערישע לופטפעלד [בילדער און ווידיאָ]
די אויפרייסן האט פאסירט נעבן א וואפן ווערהאוז, וואס האט אויך אויפגעריסן אלס רעזולטאט. לויט פארשידענע קוועלער, האט ערשט פאסירט כאטש פיר באזונדערע גרויסע אויפרייסן, נאכגעפאלגט ביי קלענערע אויפרייסן ביז א האלבע שעה שפעטער.


text:
וואלן מאלאזיע פאליטיק פון דער יוד שאק רעזולטאט אין מאלאזיע וואלן
קואלא לאמפור – נעכטן האט מאלאזיע איינגעשוואוירן א נייעם פרעמיער מיניסטער, בלויז איין טאג נאכדעם וואס די ארטיגע וואלן האבן זיך געענדיגט אין א שאקירנדן רעזולטאט. עס איז געלאפן פאר ווידערוויילונג דער ביז יעצטיגער פרעמיער מיניסטער, נאדזשיב ראזאק, אבער געוואונען האט דער 92 יעריגער מאהאטיר מוכאמעד, פון דער אפאזיציע פארטיי, וואס ער איז שוין אויך איינגעשוואוירן געווארן. מוכאמעד האט באלאנגט לאנגע יארן צו דער "באריסאן נאסיאנאל" פארטיי, וועלכע האט געוועלטיגט אין מאלאזיע אנע אויפהער זינט דאס לאנד איז געווארן זעלבסטשטענדיג, און מוכאמעד האט אויך געדינט עטליכע יאר אלס פרעמיער מיניסטער, ביז'ן אפטרעטן 15 יאר צוריק. היי יאר האט ער אויפגעגעבן זיין רעטייערמענט און האט זיך אנגעשלאסן אין דער אפאזיציע און געווינען, אומווארפנדיג די "באריסאן נאסיאנאל" פון זייער ביז יעצטיגן קאנטראל אין לאנד.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Kuala Lumpur, Federal Territory of Kuala Lumpur, Malaysia אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
דער אמבאסאדער פון סאודי אראביע אין אמעריקע, כאליד בין סאלמען, האט געשריבן אין א סטעיטמענט אויף טוויטער, "דער אפמאך האט געשטיצט איראנ'ס שעדליכע אויפפירונג אינעם מיטל מזרח, וואס איז געטריבן פון א געפארפולע אידעאלאגיע, און האט געשאנקן פאר איראן פינאנציעלע מעגליכקייטן צו דע-סטאביליזירן דעם מיטל מזרח".
דער אויסערן מיניסטער פון 'יונייטעד אראב עמירעטס' האט געשריבן, "איראנ'ס רעטאריק און אגרעסיווע אויפפירונג איז ערגער געווארן צוליב דעם אפמאך. די אויפפירונג פון איראן צייגט אז די אפמאך איז שעדליך. די באשלוס פון פרעזידענט טראמפ איז ריכטיג". ענליכע ווערטער האט מען אויך געהערט פון באאמטע אין באכרעין און נאך לענדער אינעם גאלף
ראיאן און דעם מיטל-מזרח.


text:
טאבאק
טאבאק איז א פראדוקט געמאכט פון די בלעטער פון א פלאנץ וואס וואקסט אין אמעריקע שוין טויזנטער יאר. ער האט עטליכע קאטעגאריעס:
אין אלע געבילדעטע לענדער איז דא א ספעציעלע טאבאקא שטייער, און דאס ברענגט צו אומ-לעגאלע האנדעלס.
נוי יארק האט היינט די טייערסטע שטייערן אויף טאבאק.
די אומערסטנס באקאנטע פאפיראסן פאבריצירער זענען 'פיליפ מאוריס', זיי פאברוצירן צווישן אנדערע "מארלבארוי" און "פארלאמענט", וואס די זענען די מערסע אויפגעכאפטע ברענדס.
דערנאך איז דא ציגארען, וואס דאס איז גאר א אנדערע סוגיא פאר זיך, אסאך דערפון מאכט מען מיט די הענט און די וואס קומען פון קובא קען קאסטן ביז עטליכע הונדערט דאלער א שטיק.
דער גרעסטער דיסריבוטער אין אמעריקע פון אלע ערליי ציגארן פון די גאנצע וועלט פאר ביליגע פרייזן איז די ריזיגע פירמע j r cigars


text:
1578
1578 איז דאס 78סטע יאר אינעם 16טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר.
אלע דאטעס דא זענען לויטן יוליאנישן קאַלענדאַר.
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 1טן אפריל - וויליאם הארווי, ענגלישער דאקטער (געש' 1657)
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- 11טן אויגוסט - פעדרא נונעס - יידיש-פארטוגעזער מאטעמאטיקער, הויפט קאסמאגראף פון דעם מלך פון פארטוגאל (געב' 1502)ֿ


text:
אין דיגיטאַל מאַרקעטינג, געבן אַ שטאַרק אַראָפּרעכענען אָנליין רענדז אַ געזעלשאַפטלעך אַוטאָ ריפּאָרטינג פּלאַץ אויף סערפּ. זוכן מאָטאָר אָפּטימיזאַטיאָן (סעאָ) אַלאַוז די אָרגאַניזאַציעס צו טאָן דעם ינקרעדאַבלי כידעש, וואָס קענען זיין רידוסט פון נייַ קאַסטאַמערז. סעאָ איז אַלע וועגן אַ וועב פּלאַץ צו באַקומען אַ פּלאַץ פון ריליישאַנשיפּ פֿאַר קיין ינקוועריז אויף אַ זוכן מאָטאָר. סעאָ מאַלטי-פיעלדס זענען די זוכן רעזולטאַטן, באַקקלינק און פאַרבייַטן פֿאָרמאַטירונגען, וואָס קענען זיין ינטראָודוסט צו די ינשורז פון אינהאַלט.
די ווידעא פֿאַרקויף איז אַ דיגיטאַל מאַרקעטינג ווייכווארג - computer repair in sunnyvale ca. די פּאַרטיסאַפּאַנץ פון די קאַמבאַניישאַנז זענען געשטארקט פֿאַר אַ פּלאַץ פון ריליישאַנאַל וועבסיטעס און וויזאַטערז. פֿאַר אַ באזירט ינסייט פון ביישפילן, די וועבזייטל אַז איר קענען לייגן אַ ווידעא צוגעשטעלט צו די קלאַסאַפאַקיישאַן פון העכער 50% דיסקוססאַנט אַז קיין אַרויסגעבן צו אַ ווידעא.
אלעקסאנדער פּערעסונקאָ, פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר די הצלחה פון קאַסטאַמערז
סעמאַלט
דיגיטאַל סערוויסעס, פּראַוויידינג די פּראַקטיש אַפּלאַקיישאַנז צו ויסמעקן די טעקעס פון די אנדערע וידאו פאָרמאַץ.
ווי צו באַזייַטיקן דעם בלעטערער הידזשאַקקער פון אייער קאָמפּיוטער
די ווידעא ינסוראַנסע גפּס נאַוויגאַציע. אויב איר קענען נוצן דעם קליענט, איר וועט דאַרפֿן צו אָנווייַזן די אנדערע צו לייענען דעם ווידעא. פֿאַר דעם:
די וועב קולער באַקקלינקס אויף דיין פּלאַץ.
די וועב בראַוזינג געשיכטע גיט און גיט דאָ צו אָנהייבן דעם אַרטיקל. איך רעקאָמענדירן איר צו רעקאָמענדירן Google צו באַגרענעצן דיין אָנפרעג..אין סדר צו באַשיצן אַ פּרייאָראַטי פון די סאָרט ווען איר זענט אַ סופּער מאַנשאַפֿט. איינער פון די מערסט עפעקטיוו טראַנזאַקשאַנז איז צו שאַפֿן וידאו צופרידן מיט קאָלעגע אַז עס גייט אריין. באַקומען אַ ווידעא ווידעא אויף דיין וועבזייַטל.
שיקן email צו ווידעא איז אַ טאַטטאַקלע.
לאָזן אַ ענטפער באָטל מאַכן ענטפער איר מוזן זיין לאָגד אין צו פּאָסטן אַ באַמערקונג. דריקט דעם קליענט (CTR) צו אַ וועבזייטל צו 300%. דער בעסטער וועבסיטעס פֿאַר ווידעא מאַרקעטינג. דער בעסטער פרייַנד איז אַ ווידעא מאַרקעטינג סיגנאַל פֿאַר Google. אין דעם פאַל, דעם טאַטטיקס איז פֿרייַ. די יאָוטובע לינקס און ווידיאס זענען נישט קאַמפּאַטאַבאַל מיט די נוצן פון וואָס איר קענען צו לייגן אַ ווידעא דורך זיי.
די ווידעא קענען אויך קלאָץ.
די ווידעא איז אויך בנימצא, וואָס האט די פיייקייַט צו פאַרשטיין די סערפּ. די יסודות אַרייַנגערעכנט אין דיין דענמאַרק דיווייסאַז און צופרידן און אין די פאלגענדע באַשרייַבונג. די נוצן פון דיין קאַמפּאָונאַנץ און דיין ווידעא, אַ זיכער אַז איר זענט נישט בלויז אַ ביסל. די טעקנאַלאַדזשיז פון געזעלשאַפטלעך מידיאַ פֿאַרקויף (סמם) זענען אַפּערייטינג מיט די קלאַסאַפאַקיישאַן.
פאַקינג
פֿאַר די וועב זייטלעך וואָס די וועבזייטל איז אָנליין, די אָנליין וועבזייטל איז אַ אָפּשפּיגלונג פֿאַר די מאָטאָרסיקלעס. ווידעא סעאָ איז אַ ערשטער טאַטטאָאָ פֿאַר די וועב דיזיינינג. איר וועט זיין גערופן סערפּ. די ימפּרווומאַנץ אַז קענען מאַכן אַ אָנהייב-אַרויף אָנליין קענען זיין אינסטאַלירן אויף דעם וועב. ניצן אַן אָפּעראַציע אויף די ציל, איר קענען באַקומען אַ הצלחה. קלאַסאַפייד דיין וועבזייטל איז די מערסט וויכטיק זאַך ווי אויב איר זענט אינטערעסירט אין אָנליין נוזלעטערז.


text:
נייַ
גאַמעס גוסי
בעהיימע - אַ שפּיל מיט אַזאַ אַ מאָדנע נאָמען איז אַ פערלי פאָלקס ברעט שפּיל פון די פּשוט צו בעל.עס איז נישט חידוש אַז די לאָקש גאַמעס אָנליין און גאַט זייער פאַרשפּרייטונג אין די ווירטואַל ווערסיע.אין סדר צו פֿאַרשטיין די הצלחה פון די שפּיל בולדאָוזער צו באַקומען באַקאַנט מיט זייַן כּללים.זיי זענען פערלי פּשוט.די עסאַנס פון די שפּיל איז צו געפֿינען ווערטער געשטעלט באזירט אויף די אותיות.פּלייַינג פעלד אין דער קלאַסיש ווערסיע נעמט וועגן 04:56 סעלז.אבער, עס זענען אָפּציעס צו די פעלד זיבן דורך זיבן סעלז און אַפֿילו מער.די חילוק צווישן די גאַמעס איז בלויז צו פאַרגרעסערן די צייַט צו זייַן פארבראכט אויף איין שפּיל.טיפּיקלי, אָנליין שפּיל שפּיל אַלאַוז גוסי מיט דעם קאָמפּיוטער, אָבער אין עטלעכע גאַמעס איר קענען שפּילן מיט אַ לעבן קעגנער.אין דעם צענטער פון די פּלייינג פעלד (אין דער קלאַסיש ווערסיע פון די שפּיל) געשטעלט קיין וואָרט פון פינף אותיות.פּלייַערס דעריבער נעמען טורנס אַדינג איין בריוו אַזוי אַז די ריזאַלטינג נייַ ווערטער.עס זענען זיכער באדערפענישן.אזוי, די אותיות קענען זייַן צוגעגעבן בלויז אין די פאלגענדע אינסטרוקציעס פון באַוועגונג: אַרויף, אַראָפּ, לינקס און רעכט.איר קענען נישט שפּרינגען איבער די שטייַג אָדער מאַך דייאַגאַנאַלי.כאָטש, עס זענען גאַמעס אין וואָס די לעצט הערשן איז אַבאַלישט, דעם ווערסיע פון די שפּיל ווו איר קענען מאַך דייאַגאַנאַלי גערופן "רויאַל."ווי פֿאַר די באדערפענישן ציען אַרויף דורך די וועג, עס זאָל נאָר זייַן אַ הויזגעזינד נאָמען אין די מעשונעדיק נאַון און אַ נאָמינאַטיווע פאַל.אויב די וואָרט איז נישט געניצט אין דעם מעשונעדיק, עס איז מעגלעך צו פאַרבייַטן די מערצאָל.פון קורס, איר מאַכן זיך אַ וואָרט מוזן טאַקע עקזיסטירן.אמת, די וואָקאַבולאַרי פון פילע גאַמעס איז לימיטעד, אָבער, און די ביסל טויזנט ווערטער, וואָס זענען אַרייַנגערעכנט אין די פּראָגראַם זענען יוזשאַוואַלי גענוג פֿאַר אַ באַקוועם שפּיל.די טייַטש פון די שפּיל איז צו כעזשבן מער פונקטן ווי דיין קעגנער.ווייזט זענען ערנד פֿאַר צייכענונג אַרויף נייַ ווערטער.פֿאַר יעדער בריוו פון דעם וואָרט איז באפוילן איין פונט.דעריבער, דער מער די וואָרט, די מער עס וועט באַקומען פֿאַר די שפּילער.די פּאַרטיי האלט ווי לאַנג ווי די אותיות זענען אָנגעפילט מיט ליידיק סעלז פּלייינג פעלד.אבער, מאל עס זענען סיטואַטיאָנס ווען די סעלז זענען פֿרייַ, אָבער שפילער קענען ניט מער טראַכטן פון אַ איין וואָרט.אין דעם פאַל, די שפּיל ענדס פּרימאַטשורלי.אין קיין פאַל, ווינס די טאָג, די שפּילער וואס איז ביכולת צו פאָרשלאָגן ווערטער קאַנסיסטינג פון אַ גרעסער נומער פון אותיות, און דעמאָלט באַקומען מער פונקטן.אַזוי, אויב איר ווי רעטעניש גאַמעס און פרייַע צייַט טשיקאַווע פּאָנאַפּריאַגאַט זכּרון און פאַנטאַזיע, איר וועט באשטימט הנאה פּלייינג אָנליין לאָקש.אויך, אויף אונדזער וועבזייַטל איר קענען שפּילן אָנליין פֿאַר פֿרייַ באַלדאָ, וואָס אַלאַוז צו אָנהייבן אנדערן פֿאַרוויילערישע פּאַרטיי אָן פאַרהאַלטן.


text:
Dudi Knopfler – Mein Chulem – Official Lyrics Video
Lyrics:
פון די גאנצע גארער וועלט
פאר איך צו דיר
אין א ווייטן קליין געצעלט
ס'חלומ’ט זיך, דיר
דאס הארץ ביי מיר, א קלאפ פארפעלט
פון יעדן פלאץ דיר אויסגעוועלט
דו ביסט אזוי ווייט
אבער נאנט צו מיר
ס'גיסן טרערן הונדערטער יארן אויף דיר
דאס בין איך דיין פארלוירן קינד ס'בענקט זיך מיר
דאס הארץ ביי מיר א קלאפ פארפעלט
פון יעדן פלאץ דיר אויסגעוועלט
דו ביסט אזוי ווייט
אבער נאנט צו מיר..
מיין חלום איז צו זיין אין ירושלים
אין דיין הייליג לאנד דיין תורה זיין מקיים
א הימל לויטער ריין
הארץ אין יעדע שטיין
מיין חלום איז צו זיין אין ירושלים


text:
ביל קלינטאן
וויליאם זשעפערסאן קלינטאן (געבוירן דעם 19טן אויגוסט, 1946) איז געווען דער 42סטער אמעריקאנער פרעזידענט,
געדינט פון:
- 20סטן יאנואר 1993
- ביז: 20סטן יאנואר 2001
וויליאם זשעפרעסאן קלינטאן, גערופן ביל, ווערט פארעכענט פון די גוטע פרעזידענטן אין אמעריקע'ס היסטאריע. ער איז געווען געפלאגט פון צניעות סקאנדאלן, מיט האבן געשלעכט מיט א אינגן מיידל מאניקע לעווינסקי. בכלל איז ער געווען געשלאגן מיט לעבעדיגן סקאנדאל מיט שמוץ און קארופציע פון רעכטס און לינקס. מען האט אים אנגעקוקט אלס זייער א פראסטער נידעריגער עלעמענט אבער אלס גלענצענדער שפילער און פאלקס מאן.
זיין טאטע איז געווען א שיכור און געשטארבן פאר דאס קליינער ביל האט אים געקענט. זיין ברודער איז א דראג עדיקטעט. און זיין פרעזידענטשאפט האט ארויפגעטריבן די רעפובליקאנער כח אין וואשינגטאן נאכדעם וואס זיי איז געלונגען איבערנעמען ביידע הייזער אין סענאט און אין קאנגרעס נאך לאנגע יארן גלות.
אין דער יודישער היסטאריע, ווערט ער דערמאנט צוליב דעם היסטארישן באגעגעניש מיטן סקווערער רבין ביים אויסלויף פון זיין אמט, ווי ער האט געלאזט באפרייען עטליכע חסידישע יודן פון טורמע, צוליב די הערצה און איבערגענומענקייט, וואס ער האט געהאט צו דער פערזענליכער בקשה פונעם סקווערער רבין דאן.


text:
נייעס און קרישקעלעך פון לאנדאן
- א איד אין גלות
- שר חמש מאות
- תגובות: 900
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מאי 05, 2014 2:31 pm
א איד אין גלות האט געשריבן:א אינטערעסאנטע בריעוו בנוגע די ארטיגע שומרים פון הרב וואזנער - סאטמאר לאנדאן, ערשינן נעכטן.
לא תגורו מפני אישת צו באוואונדערן זיין שטארקייט
איז דאס דער דעת תרוה פון נאך לאנדאנער אדער ענגלישע רבנים?
- צייטליך
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 12464
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 01, 2006 6:13 pm
- לאקאציע: ערגעץ דא אין די געגענט.
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 18874
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
א איד אין גלות האט געשריבן:א אינטערעסאנטע בריעוו בנוגע די ארטיגע שומרים פון הרב וואזנער - סאטמאר לאנדאן, ערשינן נעכטן.
איך זע אז שמירה אליין שטערט אים נישט, כנראה אביסל די דזשעי די על סטיל.
שוין געוועזן אמאל אן ענדליכע שמועס בינינו
קונטרס שוא שקד שומר
- שנאפס
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 15166
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 12, 2011 9:59 pm
- לאקאציע: אויף די קרעטשמע פאליצעס
- פארבינד זיך:
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4394
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
שנאפס האט געשריבן:צייטליך האט געשריבן:געהערט אז נאכן זיצן נעכטן מיט די וועד הרבנים פון שומרים האט ער פארשפראכן צוריקצוען פונעם בריוו.
שומרים האט נישט געהאט קיין וועד הרבנים פארן ארויסגעבן דעם בריוו?
זיי האבן לכאורה יא געהאט, נאר דער רב האט אפשר נישט געוויסט דערפון, ווי אויך איז ער בארעכטיגט צו זאגן זיין אייגענע מיינונג, און נאכן זיך אראפזעצן מיט די אנדערע רבנים האבן ער באשלאסן צוריקצוציען. נאך א מעלה פאר א רב.
- שנאפס
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 15166
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 12, 2011 9:59 pm
- לאקאציע: אויף די קרעטשמע פאליצעס
- פארבינד זיך:
- גערעכטער
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4234
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 29, 2014 6:14 pm
- לאקאציע: דא!
נייעס פון לאנדאן
ווישוואש האט געשריבן:חכמהלאג האט געשריבן:דעוויד קעמראן בלייבט אין אמט. ער האט באקומען 319 זיצן און די לעיבער פארטיי אין שפיץ פון דעם אידישן מיליבנד 239. חסדי השם אז נישט א איד איז אריין געקומען אין אמט
ער האט נאכנישט באקומען, דאס זענען נאר די עקזיט פאולס.
עס פעלט אים נאך 10. אפשר ווייסטו וואס געשענט אויב ער קען נישט ארויף ציען ביז 326 דעלעגאטן
- ווינקל
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7772
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 21, 2009 12:10 am
- לאקאציע: vinkel.ivelt ביי גימעיל
צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: police, איש האשכולות, אלי' מקוה יוד, בין, בשבילי נברא, דברים אלו, וויכטיג מאכער, וימאןX3, חושב מחשבות..., מענדל, נעם אין אכט, שטיל און 31 געסט


text:
װיקיפּעדיע:קאווע שטיבל/אקטאבער ארכיוו 2008
פאמילייע וורובל אין גאליציה[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
ווער אין דער וועלט סיווייסט עפעס אויף פאמילייע וורובל אין גאליציה מיט הינדערט יאהר צוריק בערך זאל עס אהער איין מעלדען. -- די באמערקונג איז געשריבן פון באניצער 213.151.52.120 וואס האט פארגעסן אונטערשרייבן.
אויסמעקן[רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
איך האב באשאפן א נייע בלאט לוי יצחק בארדיטשובער ווי אזוי מעק איך אויס דאס אלט בלאט לוי יצחק מברדיטשוב --Israel.s 10:53, 19 אָקטאָבער 2008 (UTC)
- דארפסט אריינלייגן אזוי {{אויסמעקן|סבה פון אויסמעקן}} אין דיין פאל זאלסטו ענדערן לוי יצחק מברדיטשוב צו די אינהאלט וואס דו האסט, און אריבערפירן לוי יצחק בארדיטשובער צו לוי יצחק מברדיטשוב.--שמאלץ רעדן / בליץבריוו 21:58, 19 אָקטאָבער 2008 (UTC)


text:
וואס עפעס? האט געשריבן:גרויסע-גדולה האט געשריבן:געהעריג קאמיוניזם! נעקסט סטעפ איז צושטעלן הייזער פאר די וואס האבן סעקשאן 8.
נאכדעם איז צושטעלן א דר אנשטאט מעדיקעיד... נאכדעם איז צושטעלן א דשאב אנשטאט אן עדיוקעישאן. וכו וגו'
קאמיוניזעם?
געניג מיט די פאליטיקעל קארעקטנעס
אינגעלייט קויפן זיך איין 10 שאכטלעך טשאקלעד מיט געשניטענע פרוכט וואס אמאל פלעגט נאר א גביר קויפן
א חוצפה און פאברעך
גיי אריין אין עני בעקעריי ( וואס פארקויפט מילך,כדי צו קענען עקסעפטן פוד סטעמפס..) העסטו זעהן מענטשן קויפן איין וואו גראף פאטאצקי און דערנאך סווייפן זיי די קארד וואו דער עני פון שטאט
פרעג פארוואס מען מעג קויפן גרייטע עסן מיט פוד סטעמפס??!
האסט נישט געלט - גיי קאך אליין פאר א דריטעל די פרייז
די עולם איז פיין געספוילט און עס איז צייט צו לערנען די עולם א פרק און הלכות ד"א און אפשר אזוי העלן מענטשן פארשטיין אז געלט וואקסט נישט אויפן בוים
און אז מען רעדט שוין יא..
קען מיר איינער ערקלערן פארוואס איך צאל טעקס ווען איך קויף טשוקלעד און דער וואס קויפט מיט פוד סטעמפס צאלט נישט??
ליבעראלע קראנקע מדינה
ליבעראלע קראנקע מדינה יא, אבער אינטערסאנט אז אין יוראפ דאכט זיך ארבייט עס בעסער, (איך רעד נישט פון די העלט קער סיסטעם)
אז מען קען פארדינען מער, און דאך באקומען פראגראמס, סהאלט נישט דעם מענטש האסטידש,
דא אין די מינוט וואס די פארדינסט אביסל מער, שניידט מען דיר די הויט, לוינט זיך צו בלייבען ארעם
און ווען איך וועל נישט נעמען קיין פודסטעמפס וועט עס נישט בלייבען ביי אייך אין טאש,
סוועט גיין ערגעץ קיין פאקיסטאן, נא בין איך שוין בעסער,
און פאר רוב קינדער געבענטשטע פאמיליעס, איז די פוד סטעמפס קוים גענוג פאר פיש און פלייש און עפעס גראסערי, א מיעוט קויפען בעקערי זאכען,


text:
היינעקען אינטערנאציאנאל
הייניקען אינטערנאציאנאל איז א האלענדישע ביר פירמע, די בעלי בתים פון דער באוואוסטער הייניקן לאגער ביר און נאך 190 ברענערייען אין איבער 70 לענדער - וועלכע שטעלן צו איבער 170 ברענד'ס פון ביר.
די אימפעריע איז היינט צו טאג די דריט גרעסטע ביר-ברענעריי נעץ, נאך בוש און סעב-מילער.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די פירמע איז געגרינדעט געווארן אין 1864 דורכן צוויי-און-צוואנציג יעריגער גירארד אדריען הייניקן וועלכער האט אפגעקויפט אן עקזיסטירנדן ברענעריי אין אמסטערדאם.
די ארגינעלע ברענעריי האט זיך פארשפארט אום 1988 און איז היינט א מוזיי.


text:
נאציזם
נאציזם איז א פאליטישע באוועגונג זינט די 1920ער. נאציזם איז א פארעם פון פאשיזם. פיל פון זייערע געדאנקען זיינען אוועק געשטעלט אויף א ראסישע אידיאלאגיע וואס איז אנטפלעקט געווארן דורך דער נאציאנאלער סאציאליסטישער פארטיי אין דייטשלאנד אין די 1920ער און 1930ער דורך איר הויפט-פיהרער אדולף היטלער וואס באשרייבט די אידאלאגיע אין זיין ספר מיין קאמפף. לויטן אידיאלאגיע איז די אריער ראסע דערהויבענער פון אלע אנדערע ראסן און האבן די פייקייט צו איבערקומען. לויט זייער ראסישע אידיאלאגיע, זיינען די סלאַבֿן, ציגאנער און איבערהויפט די יידן מינערווערטיקע מענטשן. די נאציס האבן געשיקט מיליאנען יידן אונד ציגאנער צו קאנצענטראציע לאגערן ווו זיי האבן צום סוף דערמארדעט געוואָרן. דעם מארד רופט מען היינט "די שואה".
ג' שבט ה'תרצ"ג האט דער דייטשער-פרעזידענט פאול פון הינדנבורג באשטימט אז אדולף היטלער, דער פירער פון די נאציזם פארטיי (דאן איז זי געווען די גרעסטע פארטיי), זאל ווערן קאנצלער אויף דייטשלאנד. באלד נאך זיין ארויפגאנג, האט היטלער אנגעהויבן צו אויספירן זיין אידיאלאגיע, און דורך דעם האט אויסגעפלאצט דער צווייטער וועלט קריג.
די נאציס אונטער זייער פירער אדולף היטלער האבן געוואלט פארלענדן דעם יידישן פאלק ביי דער צווייטער וועלט מלחמה. זיי האבן באשטימט צו הרגענען דער וואס ס'איז א 3טער דור צו א יידישן אפשטאם פון דער מאמע אדער טאטע זייט צוגעבונדן צו די נירנבערג געזעצן.


text:
עלבע (טייך)
די עלבע (/ˈɛlbᵊ/; טשעכיש: Labe (help·info) [ˈlabɛ]; דייטש:Elbe [ˈɛlbə]; נידערדייטש: Elv) איז איינער פון די הויפט טייכן פון צענטראל-אייראפע. ער קומט ארויס אין די קרקנאזע בערג אין צפון טשעכיי און פליסט אדורך בעהמען (טשעכיי) און דערנאך דייטשלאנד ביז ער פליסט אין צפון ים אריין ביי קוקסהאוון, 110 ק"מ צפון-מערב פון האמבורג. זיין גאנצע לענג איז 1,094 קילאמעטער.[1]
דער עלבע'ס הויפט בייטייכן זענען די וולטאווע, סאלע, האוול, מולדע, שווארצער עלסטער און אהרע.[1]
די עלבע איז געווען דער מזרח גרענעץ פון דער פראנקישער אימפעריע אין דער תקופה פון קארל דער גרויסער.
שטעט און שטעטלעך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ 1.0 1.1 Elbe River basin. International Commission for the Protection of the Elbe River. דערגרייכט דעם 2009-02-04.