text:
איך האב תמיד הנאה צו ליינען די ארטיקלען אויף „אידיש מיט אן אלף‟ פון מיין חבר בן זומא, און על פי רוב בין איך אויך מסכים מיט דעם וואס ער שרייבט, אבער נישט אלעמאל. אין א לעצטיגן ארטיקל, למשל, האט ער געשריבן וועגן איינפירן סעקולערע לימודים אין די חדרים, באשטימענדיג אינעם קעפל: „סעקולערע לימודים — יא, אבער בלויז די פראגמאטישע‟. זעט איר, מיט דער באהויפטונג האב איך נאר טיילווייז מסכים געווען. דאס הייסט, מיטן טייל פון „סעקולערע לימודים — יא‟ בין איך הונדערט פראצענט מסכים, אבער מיטן טייל פון „בלויז די פראגמאטישע‟ בין איך נישט מסכים… איך וועל דערקלערן פארוואס.
בן זומא האט געשריבן אז יעדער לימוד וואס ברענגט נישט קיין דירעקטן נוצן פאר'ן מענטש איז נישט וויכטיג צו לערנען. מיר דאכט זיך אבער אז דער אמת איז דוקא פארקערט. פראגמאטישע לימודים מוז מען טאקע לערנען, אבער מיט דעם זענען מיר נאכנישט בעסער פון די חיות אין וואלד. וואס ס'שטעלט אוועק אונזער מענטשהייט זענען דוקא די לימודים פון „די גייסט וויסנשאפט‟. דאס הייסט, געאגראפיע, היסטאריע, ליטעראטור, פאעזיע, קונסט, אאז”וו. ס'איז מיר א חידוש אז בן זומא האט פארזען די וויכטיגקייט פון די הומאנישע לימודים פאר דער מענטשליכער נשמה.
בכלל האב איך לחלוטין נישט פארשטאנען פארוואס בן זומא האט אפגע'פסק'עט אז געאגראפיע איז פון די נישט-וויכטיגע, אומפראגמאטישע לימודים. איז דען א מענטש נישט געבוירן אינעם קאנטעקסט פון ביליאנען מענטשן ארום אים וואס האבן א פארדעם און א נאכדעם? איז דען שייך צו זיין א מענטש, אפילו בלויז פונעם פראגמאטישן בליק, אן דעם וואס מ’זאל פארשטיין די אלף-בית פון דער געזעלשאפט ארום אונז? נישט בלויז דארף מען קענען געאגראפיע, נאר מ’דארף אויך קענען כאטש אן אויבערפלעכליכע געשיכטע פון די אלע מקומות.
קען זיין אז ס’איז נישט וויכטיג צו וויסן וואו טאנזאניע געפינט זיך, אבער די האפענונג איז אז מ'זאל כאטש וויסן וועגן פיל אנדערע שטעט און לענדער. ס’וואלט נישט געשאדט צו קענען די פאָן פון וויכטיגע לענדער, און הלואי זאל מען קענען זייערע הימנעס אויך. געאגראפיע איז נישט בלויז וועגן לענדער, נאר אויך וועגן קאנטינענטן און אקעאנוסן. געאגראפיע איז וועגן אינזלען, האלבע אינזלען, גאלפן און ים-שטראמען. געאגראפיע איז וועגן בערג און טאלן, וועלדער און מדבריות. די אידישע געשיכטע אליין איז נישט מעגליך צו וויסן אן דעם וואס מ'זאל קענען די צורה פון די וועלט ארום.
מאטעמאטיק האט בן זומא אויך באשטימט אלס אומוויכטיג, אבער אן מאטעמאטיק איז נישט מעגליך זיך צו באקענען מיט דער פיזישער וועלט. די גאנצע וויסנשאפט איז באזירט אויף מאטעמאטיק, און ווען גאט האט אוועקגעשטעלט די וועלט האט ער זי באשאפן אויף די יסודות פון אלגעברא און געאמעטריע. אדרבא, זאלן אונזערע קינדער זיך באקענען מיט דער „גייסט וויסנשאפט‟ פון איין זייט, „מאטעמאטיק‟ פון דער אנדערער זייט, און דערנאך וועלן זיי קענען אויסקלויבן צי זיי האבן מער ליב א קאריערע אין הומאנישע שטודיעס אדער אין וויסנשאפטליכע-מאטעמאטישע שטודיעס.
איך וויל דערמאנען פאר בן זומא אז שיבת ציון אין אונזער צייט איז אויסגעפירט געווארן דורך אזעלכע וואס האבן אפגעשאצט די כוחות פונעם מענטש און פארשטאנען אז אזא שווערער פראיעקט קען דערגרייכט ווערן. אט די אנערקענונג אינעם חשיבות פונעם מענטש קען נישט קומען פון לערנען בלויז פראגמאטישע לימודים. די השראה, די אינספעראציע, אויף צו בויען דאס לאנד פונדאסניי איז געקומען פון פאעזיע און ליטעראטור, אנגעהויבן פון דער שירת התנ”ך, אריבער צו דער שירה פון די משוררי ספרד, ביז צו די שפעטערע העברעאישע משוררים פון דער נייער צייט. דאס אלץ שטעקט אינעם פסוק פון ספר בראשית „מלאו את הארץ וכבשוה‟, וואו גאט האט באפוילן דעם מענטש איינצונעמען די וועלט. און דאס דערקענט מען נאר אין די הומאנישע, לכאורה אומפראקטישע, שטודיעס.
ס’איז אודאי וויכטיג צו לערנען די פראגמאטישע לימודים, אבער ווען דער מענטש איז געדעקט מיט די יסודות פון מאטעמאטיק, שפראך, געאגראפיע, און וועלטליכע געשיכטע, איז ער ממילא מאביליזירט מיט מענטשליכע כוחות וואס הייבן אים אויף העכער פון סיי וועלכע גרעניצן און ער קען דעמאלט אייננעמען וועלטן. ווען עמיצער זאל שטיין פאר אן אויסוואל צו נעמען א שנעלן קורס אין „אקאונטינג‟ (חשבון-פירעריי) אדער „קאמפיוטער פראגראמירונג‟, וואלט איך אים גע’עצה’ט צו לערנען דוקא א פאך וואס נעמט אין זיך אריין א טיפע באקאנטשאפט אין דער „גייסט וויסנשאפט‟ אדער „פיזיק‟, וויבאלד דאס וועט אים אויסברייטערן די האריזאנטן און אים שטעלן פנים אל פנים מיט די וואונדער פון דער וועלט. נאר אפילו ווען מ’וועט זיך נישט אויסקלויבן א קאריערע אין אזעלכע געביטן, איז כאטש וויכטיג אז מ’זאל עס האבן געהערט אמאל אין חדר…
צו וויסן די נעמען פון אלגעמיינע שרייבער, פון טויזנטער יארן צוריק ביז היינט, אדער צו וויסן די געשיכטע פון קונסט און די נעמען פון באקאנטע קינסטלער פון דער רענעסאנס תקופה ביז היינט, איז אפשר נישט דירעקט פארבונדן צו א פראגמאטישן בענעפיט, אבער דער תועלת דערפון אינעם לאנגן טערמין פאר דער מענטשליכער נשמה און דאס געשטעל פון דער פערזאן איז נישט מעגליך אונטערצושאצן. דוקא פון אזעלכע ידיעות, האנט ביי האנט מיט א רייכער באקאנטשאפט אין תורה און אידישקייט, וועלן ארויסוואקסן ריזן פאר אונזער פאלק.
The Yiddish Daily Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. In the interest of maintaining a civil forum, The Yiddish Daily Forwardrequires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and The Yiddish Daily Forward reserves the right to remove comments for any reason.


c: text/html

text:
אדווערטייזמענט: יא פסח'דיג מאכן? נישט פסח'דיג מאכן?
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
אדווערטייזמענט: יא פסח'דיג מאכן? נישט פסח'דיג מאכן?
יא פסח'דיג מאכן?
נישט פסח'דיג מאכן?
כ'קען נישט באשליסן... אפשר דאך לאזט מען אויס איין יאר, ווער האט געזאגט אז מ'דארף טאקע פסח'דיג מאכן טאקע ממש יעדן יאר, אפשר גאר איז דער יאר פון די יארן וואס מ'קען געבן אזא לאז אויס, און שוין, געענדיגט, אלע שמאטעס בלייבן טרוקן, אלע דיטורדשנטס בלייבן אין געשעפט און די הענט ווערן נישט אויפגעבלאזן פון בליטש. אבער דאך, ס'קומט דאך פסח אויף די וועלט, וויאזוי וועל איך אריינקומען אין שוהל ערב בדיקת חמץ ווען מיין רעקל האט נישט קיין בליטש פלעקן...
דער אמת איז, עס זענען דא פארשידענע סארט מענטשן אויפן אויבערשטנ'ס וועלטל, עס זענען דא די מענטשן וואס מאכן פסח'דיג יעדן מאנטאג און דאנערשטאג. ווען מ'רעדט צו זיי האלטן זיי אינמיטן רייניגן עפעס, אמאל איז עס דער אפיס בענקל און אמאל גאר די בארד... די נערוו פון רייניגן פארלאזט זיי נישט אויף קיין רגע. און פון די אנדערע זייט זענען פארהאן א ספעציעלע סארט גרופע מענטשן וואס האבן דאס ווארט רייניגן קיינמאל נישט געטראפן אין ווערטער בוך, זיי ווייסן אפילו נישט וויאזוי עס ווערט געפינטלט אין א סידור... אייניגע געדענקען נאך וויאזוי זייערע עלטער זיידעס האבן אמאל עפעס גערעדט פון אזא נושא, אבער נישט אלס א זאך וואס האט עפעס א שייכות מיט אונזער דור...
דאס איז נוגע א גאנץ יאר, אבער ווען עס קומט צוגיין דער ערב פסח, דאס הייסט מוצאי חנוכה... איז דאך יעדער איד מחויב זיך צו נעמען אין בעזים אריין און אנהייבן די מלאכה פון קראצן רייבן שייערן און ווייסעך וואס נאך, שטייען די גאנץ-יאר-פסח-מאכערס און לעבן אויף, דאס איז דאך זייער פערזענליכער יום טוב שני, וואס קען דען זיין בעסער פון דעם. אבער די פון צווייטן חדר ווייסן נישט פון וואו מ'הייבט אן און ווען מ'ענדיגט.
דאס איז אלעס געזאגט ווען עס רעדט זיך פון די פשוט'ע זאכן, ווי בעטן, עסצייג, פענסטער און שוך. ווען עס קומט אבער צו די ספרים און ביכער איז שוין איינמאל א מעשה. ערשטנס, דא קומט דער אבי הבן אריין אין בילד, ביז אהער מאכן זיך נאך אזעלכע וואס זענען יוצא די מצוה דורך די אם הבנים שמחה, אבער דא הייבט זיך אן די קללה פון פרעה, מ'נעמט די איידעלע מענער און מ'צווינגט ארויף אויף זיי אזא שוידערליכע ארבעט פון פסח'דיג מאכן ספרים! היל''ת...
דער טאטע זאל זיין געזונט שעמט זיך צו זאגן פאר די שטוב אז ער האט דאס יאר מעיין געווען אין די ספרי קודש נאר אין די דעקלעך פון אינדרויסן... דארף ער נעבעך נעמען ספר נאך ספר און דורכבלעטערן מבית ומבחוץ, אוי... פארשאלטן זאל דער פרעה זיין... הרי אנו ובנינו ובני בנינו משועבדים...
ווען עס קומט אבער צו די קאמיקס ביכער איז דער מצב שוין גאר עפעס אנדערש, די 'אידישע קאפ' איז גוט דורכגעבלעטערט געווארן הונדערטער מאל. די 'מיטגעלעבט' ביכער זענען דורכגעליינט געווארן פונקט צווישן די פערפל און עפל קוגל, די 'גולם' ביכער זענען פארקלעבט די בלעטער פון ווען דער קליינער האט מעיין געווען דערין בין כוסא לקערה, און אזוי ווירבלען די ביכער מיט חמץ גמור! נו, מה יעשה הבן? וואס טוט מען?
קומט מען דאך צוריק צו די ערשטע פראגע, יא פסח'דיג מאכן? אפשר נישט? הדרא קושיא לדוכתא...
אנשי בשורה אנחנו היום!!!
'קינדער שפיל' פריידט זיך צו מעלדן אז דאס יאר האבן מיר באקומען א היתר מאה רבנים נישט פסח'דיג צו מאכן די ביכער! נעמט אלע ביכער וואס איר פארמאגט, פארקויפט זיי אלע אין חמץ, זאלן די טמא'נע גוים זיך ספראווען מיט די פארדארבענע חמץ...
אבער וואס וועט זיין? דער לאנגער יום טוב מיט אירע לענגערע חול המועד טעג קענען נאך לענגער ווערן ווען עס איז נישטא מיט וואס צו באשעפטיגן די זיסע קינדער קע''ה, גענוג אז די מלמדים און טיטשער קומען זיך דורך מיט זיי דעם גאנצן יאר, אבער וויאזוי זאלן די געטרייע עלטערן איבערלעבן בשלום די פאר טעג...
נישט געזארגט!
14 נייע ביכער וועלן האלטן די קינדער געשפאנט אלע שעות נאכאנאנד, פון בדיקת חמץ ביז אחרון של פסח!
דער חידוש איז, יעדער ביכל איז אינטערעסאנט פאר זיך! מאכט א סדר, יעדן טאג געבט מען ארויס נאר צוויי ביכער, (אויף אחרון של פסח מעגט איר קויפן איינע פון די עלטערע ביכער וואס איר האט נאכנישט... געדענקט, אויף חנוכה איז אויך ארויסגעקומען 10 נייע ביכער, איר האט שוין אלע? אדער, ששש אפשר איין ביכל מעגט איר קויפן נישט פון קינדער שפיל אויך...) און דער שמחת יום טוב גייט אריבער אלע גרעניצן.
סיי פאר אייך, און איבערהויפט פאר אייערע זיסע ליכטיגע קינדערלעך, נאכן העלפן אזוי שיין פסח'דיג מאכן קומט זיך זיי עס... סוף כל סוף, צו קויפן ''אלע'' ביכער איז נישט מער ווי א גויטע אפאר שעה...
דרך אגב, אויב פרעגט איר לויט וועלכע סדר ארויסצוגעבן די ביכער, וועלן מיר אייך אויך מיט דעם ארויסהעלפן, עס זענען דא דריי מהלכים, מאנכע גייען לויט די סדר פון די אלף בית, אנדערע לויט די קאלירן און פארשידענע לויט די גרויסקייט, איר קענט זיך אויסוועלן וועלכע פון די דריי איר ווילט, אדער גאר אויפקומען מיט א פערטן מהלך...
צום שלוס, לאמיר אייך נישט אויפהאלטן, איר האלט דאך אינמיטן פסח'דיג מאכן...
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
א דרייפאכיגער גורל
פארוואס זענען די תלמידים פון נאווהארדאק אנטלאפן?
וואס הענגט אויף איסר'ס האלז?
און ווי אזוי קען מען אנטלויפן פון בונקער?
פארוואס האט אדאלף חושד געווען סאלאמאן?
וואס האט שלמה אויסגעקריצט אויפ'ן בלעכל?
האבן זיינע עלטערן פארשטאנען דעם רמז?
וואו האבן זיך די תלמידים פון ישיבת דוקשיץ באהאלטן?
וואס טוט מען מיט'ן ציצית וואס איז פסול געווארן?
וועט זיי די אלטע געבן נאך ברויט?
וויאזוי איז דער ירושלימ'ער זיידע געראטעוועט געווארן פון הונגער?
זענען פארהאן אוצרות אין ירושלים?
און וואס האט דער רב גע'פסק'נט אין פארבינדונג צו די מציאה?
וואס איז די ריכטיגע ענטפער צו 'אזלא-גרש'?
ווער איז באמת דער 'שפיאן פייגל שרעקער'?
און צום שלוס: וואו איז דער גורל טאקע דרייפאכיג?
די אלע ענטפערס וועט איר געפונען אין
א דרייפאכיגער גורל
די פריערדיגע ביכער פון אלי און גאלד, לעבנסצייכן, די פארלוירענען מזוזה, צווישן צוויי טראפן, און דער לעצטער אינזל, זענען ממש די שפיץ פון קאמיקס ביכער אין אידיש. פול מיט תוכן און רייכע אינהאלט, דראמאטיש און באלערנד, שפאנענד און היסטאריש, ציענד און אינטערעסאנט, האבן די ביכער זיך געקויפט א נאמען אלס דער קרוין פון קאמיקס ביכער, דער ביכל שטייגט אבער איבער אלע פריערדיגע!
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
גולמיקס
דער כעלעמער גולם, דער פראגער גולם, הערשעלע פון אסטראפאלי, און דשוכא, וואס קען שוין זיין ווען די אלע פיר קומען זיך צוזאם אין איין ביכל...
ווער האט געשיקט דעם גולם פון פראג קויפן עפל פאר די 'סימנים'?
וואס איז פשט פונעם ביקס וואס קוקט ארויס פון אונטערן הויפן שמות אין בוידעם?
מיט וועלכע פראגע פארפלאנטערט דער כעלעמער גולם דעם משומד פאולוס?
וויאזוי ראטעוועט דער 'בעל שם' די אידן פונעם גלח מיט די הינט?
מיט וועלכע שפיצל ראטעוועט זיך הערשעלע פונעם רויבער אין וואלד?
וויאזוי טרעפט הערשעלע א גוטע אכסניא אויף שבת?
וואס טוט דשוכא מ'זאל נישט גנב'ענען זיינע שיך ביים הערשער אין שטוב?
וויאזוי באקומט דשוכא די תפילין וואס דער אראבער האט גע'גנב'עט?
מיט דאנק און לויב צום אויבערשטן שטעלן מיר אייך פאר הערליכע ערציילונגען מיט בילדער, פול מיט אידיש חן, געמאלן דורכן באוואוסטן קאמיקס מעלער 'גאלד'. דער זיבעטער ביכל, וואס פארענדיגט די 'גולם' סעריע.
'גולמיקס' - אנדערש ווי אנדערע ביכער אינעם סעריע, איז דער פאלגענדער קאמיקס ביכל א צוזאמשטעל פון קורצע ערציילונגען, ווי עס ווערט דערציילט איבער אלע פיר העלדן פון די 'גולם' סעריע אין איין 'מיקס'.
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
דער געראנגל אויף פארזיכטיגקייט
דער דרייווער פארט לויטן געזעץ, אפילו נישט צו שנעל, אבער פלוצלונג - - -
פלוצלונג שפרינגט מעכעלע אריין אינמיטן גאס!!!
ס'איז ריכטיג אז ער איילט זיך, און דער ווילדער הינטל איז דארט פארדרייט, די חברים זענען דערשראקן און פרובירן אים אפהאלטן.
אבער...
דא פאנגט זיך אן דער שפאנענדער טייל. א וואונדערליכע אינטריגע, א גלענצנדע איינפאל, אן אטעם פארכאפנדע געיעג און א ריכטיגע אינטערעסאנטע איבערלעבעניש.
איר זענט העפליך געלאדנט אריינצוטאנצן אינעווייניג אין די דראמאטישע געשיכטע, אבער...
קומט נאר צו גיין ווען די לייט איז גרין!
דער ביכל ברענגט אריין אויף גאר אן אינטערעסאנטן שפאנענדן וועג אין די אינגע קינדער - זיי זאלן וויסן און שפירן ווי שטארק מ'דארף זיין געווארנט זיך אכטונג צו געבן ווען מ'גייט אויף די גאס.
געשריבן דורך: נח רובין
בילדער דורך: דן בר לב
המשך יבא........
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
דער מיסטעריעזער דרייערל
וואס פאסירט פארן שטארקן פערד ביים וועג ארויף?
א רויעך גייט ארויס פון גרוב!
אלערגיש צו שטרוי?
וואו איז דער צוגענומענער גאלדענע זייגער?
און ווער איז עס דער יאנעק?
אויפן וועג צו ראטעווען א איד וועלכער איז געפאנגען ביים פריץ, ווערן אויך יוסף און אפרים פארכאפט. דער פריץ מיט זיינע פריינד פארמעסטן זיך ווער פון זיי וועט ארויסגעבן דעם בעסטן שטראף, אבער אן אינטערעסאנטער צעטל פארמישט זיך צווישן אלע... און ווען אלעס ווערט אנגעפילט מיט רויעך, ווערט עס נאך מער פארפלאנטערט! יוסף און אפרים, יאנעק, דער שרעקליכער פריץ, און נפתלי, אלע זענען א טייל פון א ציענדע געשיכטע, פול מיט אינטערעסאנטע געשעענישן איינס נאכן אנדערן, איר וועט עס נישט קענען אפלאזן ביזן ענדע.
אלעס אין איין ביכל! שפאנענד, אטעם פארכאפנד, א פליסיגע שפראך פול מיט הומאר און טיפע געדאנקען זיך צו לערנען דערפון, נו, אויף וואס ווארט איר? הייבט אן צו ליינען...
געשריבן דורך: נח רובין
בילדער דורך: יעקב ירחי
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
דן און גד
אין מלחמה אויפן אוצר
ס'איז געווען א געווענליכער טאג פאר דן, דער יונגער פאסטוך. קיינער האט אים נישט צוגעגרייט צו די ספעציעלע אנטדעקונג אויף די איינזאמע בערג.
א פייפער אין האנט, א קליינע שעפעלע אויף די אקסל און א רייע פון פאלגענדיגע שעפעלעך גייען אים נאך. אזוי איז דן ארויסגעגאנגען פאשען, פונקט אזוי ווי יעדע אנדערע טאג.
אבער אין די מינוט וואס ער איז אנגעקומען צו די בערג, האט זיך אלעס פארפלאנטערט.
דן טרעפט זיך אין אן אקציע קעגן דעם 'פאסטוך הויפט' און זיינע שיק אינגלעך. דורכאויס דעם קריג אנטדעקט ער א טייערן אוצר און דעם בעל הבית דערפון – אן אויסגעדארטער צובראכענער אינגל וואס ווערט גאנץ שנעל איבערגעדרייט צו זיין נאנטער חבר וואס קעמפט מיט אים צוזאמען קעגן דעם 'פאסטוך הויפט'.
די צוויי זענען געצווינגען צו אנטלויפן זיך שרעקנדיג פון די איסלאמישע מיליטער וואס ווילן מיט געוואלד אויס'שמד'ן די אידישע משפחות וואס לעבן אין די דערפער.
פלוצלונג שטעלט זיך ארויס אז זייער חבר עמרם איז געווארן געפאנגען און ער שטייט צום פארקויפן אין קנעכט מארק, זיי גארטלען זיך אן אים צו העלפן מיט א וואונדערליכע דרייסטקייט.
א מינוט פאר זיי פאלן דורך מיט זייער אקציע אים צו ראטעווען, פאסירט א קייט פון איבערראשנדע פאסירונגען וואס דרייט איבער דעם גאנצן בילד.
שטעלט זיך צו צום אטעם פארכאפנדן רייזע צו די ענדלאזע זאמדן פונעם אראבישן האלב אינזל, אנדעקט דעם באהאלטענעם אוצר צווישן די זאמדן, און די דרייסטקייט פון די אידישע משפחות קעגן די איסלאמישע מיליטער.
געשריבן דורך: ר. ראזן
בילדער דורך: א. קרישעווסקי
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
פינטשע און אינטשע #5
א מיסטעריע אין אויספארשונג קעלער
די לבנה האט נישט באלויכטן יענע פארפרוירענע נאכט. אין די טויט שטילקייט וואס האט געהערשט, האט מען כמעט געקענט הערן דאס קלאפנדיג הארץ פון דעם יונגן סערגעי. פלוצלינג האט א האנט געלאנדעט אויף זיין אקסל; ''דו ביסט א איד?''
ער איז דערציטערט געווארן. קוים מיט שוועריקייטן איז אים געלונגען ארויפצוברענגען אויף זיינע ליפן: ''איך בין סערגעי פון קאמסאמאלץ, דער געהילף פון פאלקאווניק גרעגארי - דער הויפט פון שפיאנאזש שטאב. ווער ביסטו?''
''מיר וועסטו נישט קענען אפנארן! הער צו, דער קאמאנדיר איליא האט אריינגעווארפן טשארט אין די ארעסט קעלערן!''
דער געשטאלט איז פארשוואונדן געווארן אין די פינסטערניש.
די זון האט אנגעהויבן אויפצושיינען. אן צו מערקן האט ער זיך געפינען נעבן די ארעמע יתומים הויז. ס'האט אויסגעזען אז די קינדער האבן נאר געווארט אויסצוגיסן אויף אים זייער צארן.
אט איז ער דער פאררעטער! ער האט פאר'מסר'ט טשארט! לאזט אים נישט אנטלויפן! מיט שוועריקייטן איז אים געלונגען זיך צו ראטעווען פון זייער שרעקליכן צארן. ער האט זיי פארשטאנען. ווייטאגליך פארשטאנען.
מיט א דרייסטע שטארקייט איז ער אריין אין לייבן גרוב, צום אויספארשונג געביידע, באהאלטן אין די קעלערן א צעטל וואס זאל פירן דעם הויפט אויספארשער איליא גלייך צו אים.
און אין יענע מינוט האט זיך אלעס איבערגעדרייט.
"א מיסטעריע אין אויספארשונג קעלער" איז די פינפטע בוך אין די סעריע 'פינטשע און איטשע' וועלכע זענען ברייט באקאנט מיט די אויטענטישע גאר שפאנענדע ערציילונגען וואס האבן געהאלטן געשפאנט פילע טויזנטער אינגע ליינער דורך די פריערדיגע ביכער, דער נייער ביכל וועט אייך זיכער נישט אנטוישן! איבערצייגט אייך אליין...
געשריבן דורך: ר. ראזן
בילדער דורך: פ. לערער
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
די וואונדערליכע ערציילונג פון מאטל
יעדער האט מורא געהאט פון מאטל גנב.
ס'מיינט, זיי האבן נישט מורא געהאט פון אים. נאר פון דעם אז זייערע זאכן קענען פארשוואונדן ווערן ווען ער איז אין געגנט...
און מאטל איז געווען נישט מער ווי א 13 יעריגער בחור'ל. ס'איז נישט אנגענעם צו זיין א אינגל וואס יעדער רופט אים 'גנב' און מ'היט זיך די טאשן ווען דו געפינסט זיך אין געגנט...
נאך זיבעציג יאר, ווען מאטל איז שוין גענצליך פארגעסן געווארן פון אלעמען, דערמאנט זיך איינער אין זיין מעשה...
"די וואונדערליכע ערציילונג פון מאטל" איז איינס פון די דראמאטיש'סטע און איבערראשנדע טרויעריג-קאמישע ערציילונג פון חיים וואלדער. עס פלעכטן זיך צוזאם דראמע, ציענד, העלדישקייט און איבערגעגעבנקייט, און איבער אלעם שוועבט א מיסטעריעזע געהיימניס וואס וועט באגלייטן דעם ליינער ביזן אטעם פארכאפנדן ענדע.
דאס איז די דריטע קאמיקס ביכל פונעם שרייבער חיים וואלדער. די פריערדיגע ''דער שפילער'' און ''דער ווילדער מיטן גאלדן הארץ'' האבן איינגענומען די הערצער פון די ליינער וועלכע האבן גאר שטארק הנאה געהאט פון די געלונגענע ביכלעך.
פרובירט נאכאמאל... איר וועט זיכער הנאה האבן...
געשריבן דורך: חיים וואלדער
בילדער דורך: מאטי העלער
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
די געשיכטע פון קריעת ים סוף מיטגעלעבט
דער ביכל איז א המשך פון "מיטגעלעבט" אויף סיפור יציאת מצרים. צו מיטלעבן און מיטפילן אין אונזער דור די וואונדערליכע ניסים וואס זענען געשען מיט אונזערע עלטערן ביים ים סוף.
אבער ס'איז וויכטיג צו געדענקען: מען רעדט אויסדריקליך נישט פון די אמת'ע סיפור קריעת ים סוף! מ'רעדט פון א פאנטאזירטע מעשה!
אין די צייט פון קריעת ים סוף איז פארשטייט זיך נישט געווען קיין קארס, און אויך האט מען נישט געפירט קיין מלחמות מיט קיין טאנקען און פליגערס, דעריבער קענען מיר זיך נישט ריכטיג פארשטעלן וויאזוי ס'האט באמת אויסגעקוקט... די פאלגנדע ערציילונג, פרובירט צו פארשטעלן אויף א פאנטאזירטן וועג, וויאזוי ס'וואלט ווען אויסגעזען קריעת ים סוף מיט אלע וואונדערליכע ניסים וואס זענען געשען דארט – אויב ס'וואלט יעצט פארגעקומען, אין אונזער היינטיגע וועלט!
די וועלט איז אזויפיל אנדערש געווארן דורכאויס די טויזנטער יאר פון יציאת מצרים ביז אונזערע צייטן, און צוליב דעם איז אזוי שווער צו פארשטיין היינטיגע צייטן און שפירן די פאקטן וואס ס'האט זיך דארט אפגעשפילט. דעריבער ווערט דערציילט אין דעם ביכל די אלע ניסים לויט די היינטיגע וועלט. עס איז דאן געווען פונקט אזוי וואונדערליך צו טרעפן א מילגרוים צו עסן אינמיטן ים, פונקט ווי עס וואלט היינט פאסירט אז מען וואלט געטראפן א געז סטאנציע אינמיטן דעם אטלאנטיק...
איר זענט געלאדנט מיטצוקומען מיט די אידן וואס גייען אריבער דעם ים אין די טריקעניש, צו באאיינדרוקט ווערן פון די וואונדערליכע אויסערגעווענליכע ניסים וואס באגלייטן זיי!
געשריבן דורך: מ. ספרא
בילדער דורך: יעקב חנן
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
משלים פון מגידים
דורכאויס די דורות האט דער אויבערשטער צוגעשיקט פארן כלל ישראל צדיקים און גדולי תורה, וואס זענען באשאנקען געווארן מיט אן עקסטערן כח: צו אראפלייגן מעשיות, אויסמאלן משלים, פארשטעלן לעבעדיג געדאנקען, און דורכדעם מחזק זיין אידן אין עבודת השם. עס זענען געווען מגידים וואס האבן געלעבט און מחזק געווען אידישע קינדער מיט הונדערטער יאר צוריק, און עס זענען געווען מגידים וואס האבן געלעבט און מרביץ תורה געווען ביז די לעצטע יארן ממש.
דער פאלגענדער ביכל, די ערשטע אין די סעריע פון 'משלים פון מגידים' – שטעלט לעבעדיג אראפ צוויי וואונדערליכע משלים וואס די מגידים האבן דערציילט, איינס – איז געבויט אויפן משל פון 'קעלעמער מגיד', וואס האט געלעבט אסאך יארן צוריק און מעורר געווען אידן מיט זיינע דרשות, און די צווייטע – פונעם הייליגן חפץ חיים, עס קען זיין אז איר האט שוין געהערט אמאל די מעשיות, אבער די מגידים האבן עס אראפגעלייגט מיט אן עקסטערן געשמאק.
די צוויי משלים, וועט אייך שטארקן אינעם חשיבות פון לימוד התורה, וואס האט נישט קיין צוגלייך צו איר ווערד אין די גאנצע וועלט. זיי וועלן אייך שטארקן צו לערנען פלייסיג, און אויסנוצן יעדע רגע צו לערנען. באגלייט מיט הערליכע קאמיקס בילדער וועלן אייך די מגידים אריינשלעפן אין די אמאליגע דערפלעך, איר וועט זיך שפירן ווי איר לעבט ממש אליין מיט די שפאנענדע מעשה...
יעצט זעצט זיך אוועק, נעמט דעם ביכל אין די האנט, און לאזט די איבריגע ארבעט פארן מגיד...
געשריבן דורך: מ. ספרא
בילדער דורך: יעקב חנן
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
- קינדער שפיל
- שר חמישים
- תגובות: 73
- זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוקטובער 21, 2009 9:18 pm
א בילד וואס איז ברייטער ווי 650 פיקסעלס שטערט די אויסשטעל פון די פעידזש, און מאכט עס אומבאקוועם פאר די ליינער.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
קליגעראווקע
קליגעראווקע - אזא שטעטעלע...
ווער האט געגליסט דעם געשוואלענעם בערזל פון 'שייע דער עושר'?
פארוואס גייט יעדער ארויס באליידיגט פונעם געשעפט פון 'ירח פעדלער'?
ווער האט אנגעצינדן א פייער אין שטעטל?
וואס טראכטן זיי זיך די נייע שכנים פון 'בערטשע פאסט טרעגער'?
ברוכים הבאים צום שטעטל קליגעראווקע!
אזא שטעטעלע געפינט זיך נאר אין די מעשה ביכלעך... יעצט קומט מיט אונז אויף א שפאציר צווישן די געסעלעך.
איר וועט דא באגעגענען דעם גוטהארציגן חייקל שניידער, און סענדר שוסטער וואס היט אויף זיין געלט מער ווי ער היט אויף זיך אליין. יומטוב דער גליקליכער ארעמאן, און ירח פעדלער וואס יעדער ציטערט פון אים. בערטשע פאסט טרעגער וועט שמייכלען צו אייך, און געצל בעל עגלה וועט אייך גערן נעמען קיין כעלעם, די דערנעבנדיגע שטאט.
יעדער ערציילונג וועט אייך מסביר זיין א משנה אין מסכת אבות. איר וועט שמייכלען, לאכן, הנאה האבן און זיך לערנען שיינע זאכן צוזאמען מיט די איינוואוינער פון שטעטל. פונקט אזוי ווי די קליגעראווקע איינוואוינער האבן ליב נאכצוזאגן די משנה אין אבות:
איזהו חכם – הלומד מכל אדם.
צום ווידערזען!
געשריבן דורך: ה. אירנשטיין
בילדער דורך: מ. וויינרעב
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
שפיגליצקי גאס 4#
איר זענט העפליך געלאדנט צו קומען אויף א פרישן באזוך אין 'שפיגליצקי גאס' #4
איר וועט זיך באגעגענען מיט זיידע זונדל, באבע זעלדע, גרשון דער גאון, הינדי און מינדי, למך שלאמצע, און אויך די אלעמען באקאנטע קינדער פון משפחת שפיגליצקי.
יעדער בלאט איז א פרישער שמייכלדיגער עפיזאד וואס קען זיך אייגנטליך אפשפילן אין יעדע אידישע שטוב, נאר דא וועט איר זיך באגעגענען דערמיט אראפגעלייגט אלס א לאכעדיגער קאמיקס.
ווער האט דען נישט ליב צו שמייכלען? די פריערדיגע 8 ביכער פון די 'שפיגליצקי' סעריע זענען די בעסטע עדות אז מענטשן האבן טאקע ליב צו געבן א שמייכל, דער ביכל פונקט ווי די פריערדיגע איז העכסט אינטערעסאנט און ליינט זיך מיט א ברייטן שמייכל פון דעקל צו דעקל.
געשריבן און געמאלעוועט דורך: ש. גליק
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
אלעס וואס פאסירט אין שטוב פון די שניידער משפחה איז אויסערגעווענליך!
וואס פאסירט ווען...
משפחת שניידער פליעט אויף לאנדאן צו א משפחה שמחה?
ווען נפתלי פרובירט זען וואו די רענצלעך גייען אריין?
ווען איין טיקעט פון די דריי און צוואנציג ווערט פארלוירן?
ווען מ'באשטעלט אזויפיל טעקסי'ס צום זעלבן אדרעס?
ווען קיינער גלייבט נישט אז די גאנצע לעבעדיגע גרופע געהערט צו איין גרויסע משפחה...
איר זענט העפליך געלאדנט מיטצולעבן זייערע לעבעדיגע איבערלעבענישן, האלט מיט די שפאנענדע און דראמאטישע פאסירונגען פון די איין און צוואנציג שניידער קינדער!
דער ביכל אנטשפרעכט צו האלטן די ליינער געשפאנט פאר לאנגע שעות נאכאנאנד, הנאה האבנדיג פון יעדן בלאט באזונדער! און מ'רעדט פון העכער 300 בלעטער...
געשריבן דורך: ר. ראפאפארט
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
דער זיידע דערציילט #2
גוטס טון מיט אנדערע
איר האט אלע זיכער געהערט אסאך איבער דעם גרויסן זכות פון 'גוטס טון פאר אנדערע'.
יעצט ווילן מיר אייך איינלאדענען צו א געשמאקע איבערלעבעניש, אויף די פליגלען פון אייער פאנטאזיע וועט איר פליען איבער וועלדער און פעלדער צו קליינע שטעטלעך, און זיך טרעפן מיט נאסטאלגישע עפיזאדן און געשטאלטן פון די אמאליגע יארן.
קומט פארברענגען געשמאק צוזאמען מיט יאנקי און זיינע חברים – ווען זיי טרעפן זיך מיט זיין קלוגן זיידן ר' אפרים, לאמיר הערן די שפאנענדע ערציילונגען און הנאה האבן פון יעדן ווארט.
יעדע מעשה איז א געשמאק פאר זיך, באגלייט מיט א ספעציעלע געדאנק איבער 'גוטס טון מיט אנדערע', באארבעט אויף א זאפטיגע לעבעדיגע קאלירפולע קאמיקס געשיכטע.
דער זיידע דערציילט – און די קינדער וועלן נישט אויפהערן צו וועלן הערן נאך און נאך...
געשריבן דורך: מ. ספרא
בילדער דורך: ר. קרול
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.
-
- שר העשר
- תגובות: 34
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 30, 2017 7:59 am
די הגדה וואס דערציילט, איז געאייגנט: צו געבן פאר די קליינע און גרויסע א געלעגנהייט צו מקיים זיין די מצוה פון סיפור יציאת מצרים מיט אלע הידורים. אין צוגאב צו די הערליכע בילדער, וואס זענען געבויעט אויף די ווערטער פון די הייליגע חז''ל און אונזערע רבי'ס די גדולי הדורות, האט די הגדה צוויי ספעציעלע מעלות:
1. דורכאויס דעם גאנצן סדר נאכט איז די הגדה דורכגעפלאכטן מיט אנווייזונגען פאר די קינדער, וואס ערקלערט זיי אלעס וואס קומט פאר אויף זייער שפראך, און עס העלפט זיי זיך שפירן א חלק פונעם סדר נאכט – פונקט ווי די עלטערע.
2. יעדער שטיקל אין די הגדה איז באגלייט מיטן 'סיפור יציאת מצרים' וואס באלאנגט צו דעם, צוזאמען מיט הערליכע בילדער וואס ערקלערן די ווערטער וואס ווערן דערציילט. כדי דאס זאגן די הגדה זאל נישט זיין א זאך וואס מען 'מוז', נאר א געשמאקע איבערלעבעניש פון די אלע ניסים, פונקט אזוי ווי עס דארף צו זיין!
געשריבן דורך: מאיר לאמבארסקי
בילדער דורך: ב. מאן
אכטונג: ביטע נעמט אינאכט, דאס איז אן אדווערטייזמענט, מיר נעמען נישט קיין פאראנטווארטליכקייט אויף די פראדוקטען און סערוויסעס וואס ווערן אדווערטייזט.
מיט דאנק.
די פערוואלטונג.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
שפּיל העלא קיטי וועגגי פאָר אָנליין
ענלעכע בליצן גאַמעס
(וואָוץ:2, דורכשניטלעך שאַץ: 3/5)
געשפילט: 893
דאס מאָל העללאָוו קיטי זאָל דורכפירן עקסערסייזיז זענען נישט די יזיאַסט דרייווינג, ווייַל בייַ פלעקל איז איר קאַריערע. עס האט צו מאַרוועל אין זייַן מאַשין אָן געטינג אין אַ צופאַל איז צו פאָרן אַלע די מניעות און באַקומען צו דעם קאַוואַטיד ענדפּוינט אנגעצייכנט מיט העללאָוו קיטי. מיר ווילן עס צו קענען צו טאָן עס ווי אַקיעראַטלי ווי מעגלעך, און אַז זי וואָלט האָבן די שטאַרקייַט צו גיין דורך אַלץ, לעגאַמרע אַלץ ראָונדס אין דעם שפּיל. גוט גליק.


text:
לי איז ארעסטירט אין 2012, נאכדעם וואס סי-איי-עי אגענטן האבן דורכגעפירט אן אבלאווע אין זיין האטעל צימער און געפונען א הויפן פון דאקומענטן וועלכע האבן אנטהאלטן נעמען און דעטאלן פון אמעריקאנער שפיאנען אין כינע, און ער האט ווי עס שיינט זיך געגרייט דאס צו איבערגעבן פאר די כינעזער רעגירונג.
לי האט געארבייט פאר די סיי-איי-עי צווישן 1994 און 2003 און געהאט צוטריט צו סענסיטיווע אינפארמאציע, און אין 2010 ווען ער האט זיך אויגפעהאלטן אין האנג-קאנג איז ער געקומען אין פארבינדונג מיט כינעזער שפיאנען און איינגעגאנגען זיי צוצושטעלן אינפארמאציע.


text:
קסנומקס פעססאַס מעדאַלז (אַרייַנגערעכנט אופֿן)
רעגולער פּרייַז
€ 100,00
€ 49,90
פאַרקויף
באַקומען ענערגיע און וואָג
האַסכאָלע פֿאַר אַלע
איר קענען אָנהייבן זיך צו Febus Life Source ענערגיע מיט 5 Febus ענערגיע מכשירים. אַנטדעקן אַ פאַקטיש נוץ אויף דיין גייַסטיק, גוף און נשמה, ווען איר נאָכגיין די פּלאַננעד פּראָגראַם מיר גאַראַנטירן איר אַ געזונט-זייַענדיק.
באַניצער באריכטן: LARA, איך טאָן ניט האָבן פיל געלט און איך דאַנקען דזשין פעבוס פֿאַר דעם באשאפן דעם אָנהייב פֿאַר ווייניקער ווי 50 עוראָ ווי אַלעמען קענען צוטריט צו ענערגיע פעבוס און זייַן ענערגיע מכשירים וואָס לאָזן צו פאַרבינדן צו די מקור. איך פּעלץ אַז איך געהאט צו פּרובירן און איך איז נישט דיסאַפּויניד. איך פארבונדן מיט אַ גלייבן מקור פון ענערגיע, אָבער איך אויך פּעלץ אַ טוישן פון אָרט צייַט ווו די קסנומקס מינוט פון די סעסיע פּאַסיז ווי קסנומקס מינוט. וואָס איז זייער טשיקאַווע איז צו פילן אַז דאָס ינטעליגענט ענערגיע סקאַנז אונדז און גייט ווו מיר דאַרפֿן עס. איך רעקאָמענדירן אַלעמען צו דערפאַרונג עס. איר דאַרפֿן מער אינפֿאָרמאַציע רוף אונז


text: קאמפיוטער שפּילערייַ, ינדנברעך אויף די ונטערטעניק פון אַ זייער גרויס נומער. ווי איז גוט באקאנט זוכן אַבדזשעקס איז איינער פון די שליסל עלעמענטן אין דער זוכן. אבער איבער צייַט, ער אויך געווארן אַ בוילעט זשאַנראַ פון קאָמפּיוטער שפּילערייַ. עס איז נאַטירלעך, אז זיי זאָל זייַן אין די שפּיל צו קוקן פֿאַר זאכן, פּלייינג איצט אין אַזאַ אידיש קענען זייַן אויף פילע שפּיל זייטלעך. עס איר קענען געפֿינען די נואַסט גאַמעס און עלטערע. עס איז נאַטירלעך, אז פילע פון די שפילער זענען רובֿ אינטערעסירט אין די לעצט נייַעס. אין דער זעלביקער צייַט, ניט פארגעסן, און די אַלט, לאַנג-באקאנט און געזונט-דיזערווד פּאָפּולאַריטעט פון די שפּיל. פילע פון זיי זענען באשאפן אַ לאַנג צייַט צוריק, אָבער איז נאָך פאָלקס מיט פילע אינטערנעט ניצערס. דאס איז לאַרגעלי רעכט צו דער מצליח געדאנקען קאַנטיינד אין זיי בייַ די אָנהייב פון אַנטוויקלונג. ענלעך גאַמעס צו לייכט קאָו-עקסיסטירן מיט נייַ אידיש און טאָן ניט אַרייַנמישנ זיך מיט יעדער אנדערע אויף די אינטערנעט פּאָרטאַלס. בשעת פּלייינג אָנליין צו קוקן פֿאַר זאכן נייטיק צו נוצן די מויז אָדער קלאַוויאַטור. אין דערצו, ווי שוין דערמאנט, זייער אָפֿט עס איז נאָר איין עלעמענט פון די שפּיל. אבער צו געווינען איר דאַרפֿן ניט נאָר צו קוקן פֿאַר זאכן, אָבער צו זייַן ביכולת צו נוצן זיי צו פאַרבינדן און נוצן. אין דעם אלץ קומען אויס מער און מער ווערסיעס פון קוועסץ. פּראָדוסערס און פּראָוגראַמערז זענען געזונט אַווער אַז אין די געשעעניש פון זייער מעלדונג, זיי שטענדיק באַקומען נייַ ניצערס און פאַנס. דעריבער, דער נומער און קייט פון זוכן גאַמעס איז קעסיידער גראָוינג. די קוועסץ זענען דערהייַנטיקט קעסיידער און דערפרייען ניצערס מיט נייַ און נייַ טשיקאַווע פֿעיִקייטן. אויב איר וואָלט ווי בעשאַס די שפּיל פֿאַר פֿרייַ צו קוקן פֿאַר זאכן אָנליין, איר 'ד בעסער קאָפּ צו איינער פון די מערסט פאָלקס מאָדערן גיימינג זייטלעך, ווו זיי זענען שעפעדיק. בשעת דער ערשטער שפּיל יסקאַלקי אָנליין זענען געווען פּרימיטיוו דורך אונדזער סטאַנדאַרדס, אָבער זיי שוין געהאט אַ גרויס הצלחה און באַטייַטיק פּאָפּולאַריטעט. אין עטלעכע פאלן, די מאָדערן שפּיל האט די פיייקייַט צו שפּילן אויף רירעוודיק דעוויסעס. זיי קענען זייַן שטעלן צו זייער פּאַקאַט פּיסי, סמאַרטפאָנע, פּלאַנשענטיק, נעטבאָאָק. אין דעם פאַל, די שפּיל וועט האַלטן אויף האַנט. און איר קענען שפּילן אָנליין אין יסקאַלקי בייַ קיין צייַט פון דעם טאָג ווען די פאלס פֿרייַ מאָמענט. באַניצער אין דעם פאַל, לעגאַמרע נישט טייד צו דיין נאָרמאַל פּיסי און קענען שפּילן בשעת אַוועק פון שטוב, אין אַריבערפירן, אין שורה און אין אנדערע סיטואַטיאָנס. וואָס איז וואָס פילע מענטשן בעסער צו קוקן פֿאַר בעשאַס די שפּיל זאכן אָנליין. עס איז פיל גרינגער צו ינסטאַלירן ווי אַ צאַצקע צו אים אויף די קאָמפּיוטער און מעסינג אַרום מיט די סעטטינגס פון די אַפּערייטינג סיסטעם פֿאַר די געלעגנהייט צו גאָר שפּילן.


text:
יעצט איז: זונטאג מאי 20, 2018 1:27 pm
איבערלעבער האט געשריבן:כבוד הרב, איר שטעלט אוועק א הנחה אז רעדן צום וואנט און רעדן צו זיך, איז איינס און דער זעלבע.
פרעג איך אייך, על סמך מה הנחה זו עומדת?
קען מען זאגן אויף צוויי אופנים, אופן אחד: ווען איינער רעדט צו זיך רעדט ער אויך צום וואנט וויבאלד דער וואנט איז דערביי, - פארשטייט זיך נאר אויב ער איז טאקע נעבן א וואנט. - וויל איך פרעגן: ווען איינער רעדט צו א צווייטן און ס'דא א וואנט דערביי וועט עס אויך הייסן גערעדט צום וואנט?
ואולי יש לומר באופן אחר: ווען איינער רעדט צום וואנט הייסט עס אויך אז ער רעדט צו זיך וויבאלד ער איז אויך דערביי, וכמובן אז ס'איז נאר בתנאי אויב ער איז טאקע דערביי. פרעג איך ווידער: ווען ער רעדט צו א צווייטן, הייסט עס אויך אז ער רעדט צו זיך וויבאלד ער איז דערביי, טאמער ער איז דערביי?
איבערלעבער האט געשריבן:וואס איז דאס סארנא מעטאד?
באנוצער אין דעם פארום: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצער און 0 געסט


text:
איטאליע האלאקאוסט היסטאריע פון דער יוד אידישער אידן-רעטער באעהרט
איטאליע – א ספעציעלע באעהרונג איז צוגעטיילט געווארן פאר'ן 98 יעריגן איד אנזו קאוואליאן, וועלכער האט אין לויף פונעם צווייטן וועלט קריג זיך איינגעשטעלט דאס לעבן, צו העלפן ראטעווען אידן, און א דאנק זיין שריט זענען איבער טויזנט אידן געראטעוועט געווארן פון דעפארטירט ווערן צו די נאצישע טויט לאגערן. קאוואליאן האט געהאלפן אידן וואס זענען אנטלאפן פון דער נאצי-אקופירטער פראנקרייך קיין איטאליע, אז זיי זאלן קענען באקומען פאלשע שוץ–פאפירן, דורכדעם וואס ער האט זיך איינגעבראכן אינעם אפיס פון א לאקאלן מעיאר, און אויך האט ער געשאפן הייזער און באהעלטעניש ערטער, וואו די אידן זאלן זיך קענען פארשטעקן און אויסלעבן רואיג ביז די קריג גייט פאראיבער.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Italy אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
מאל עס זענען ינטערלאַקיאַטערז וואס זענען גרייט צו רעדן אויף קיין טעמע. וועגן גאָט, וועגן אמונה, וועגן אָרטאָדאָקסי און קאָמפּיוטער טעקנאַלאַדזשיז. דאָ אַמאָל איז געווען אַזאַ אַ שמועס מיט אַ ינטערלאַקיאַטער, באַפּטייזד אין אָרטאָדאָקסי, גאַנץ אַ דערוואַקסן עלטער, פאַנד פון לייענען און מיסטאָמע קאָמפּיוטער מגילה, און מיסטאָמע בלויז קאָמפּיוטערס. מיר גערעדט פֿאַר אַ לאַנג צייַט, דער הויפּט וועגן אמונה, פארשטאנד פון אמונה. עס איז געווען מאל טשיקאַווע, און מאל עס געווען צו מיר אַז איך עסן אַ ווינאַיגרעטטע:
דעם באָכער לייענען אַזוי פיל אַז זיין געדאנקען וועגן אמונה געפֿירט אַזאַ אַ געפיל, עסן ווינאַיגרעטטע. איך איינגעהערט צו עס און פארשטאנען אַז איך ניט מער זאָרג ווי פּאַטייטאָוז און קעראַץ זענען בוילד, און ווי די ונזעס זענען שנייַדן. ווי צו שנייַדן קיוקאַמערז, ביץ. ווי פיל סאָלטיד קרויט און ווי צו באַדויערן עס. און צי עס איז נייטיק צו פּלאָמבירן אַלע דעם מיט גרינס ייל, איך האב נישט געדאַנק פון עס. פון שמועס אין מיין קאָפּ די ווינאַיגרעטטע איז שוין גרייט.
ער איז געווען קאַנווינסט אַז אין זיין עלטער ער שוין געוואוסט אַלץ. ער איז געווען די ענערגיע וואָס וועט פאָרזעצן זיין לעבן נאָך טויט אין וואָס סווינגט אים. געבעטן אויב ער גייט צו קירך, ווי אַ באַפּטייזד מענטש, ווי אַ באַליווער, ער האט געזאגט אַז די קירך איז אין אים און דעריבער עס איז ניט דאַרפֿן צו גיין.
ער רעדט זייער התפעלות וועגן זיין וויסן, ער ציטירטן פילע פון די ביכער לייענען. ער גערעדט וועגן אַלץ און וועגן עפּעס. און מיר גערעדט וועגן אמונה, וועגן גאָט, וועגן די נשמה, וועגן לעבן נאָך טויט. מיר גערעדט וועגן די ביבל, וועגן די בשורה, לויט וואָס מיר, ארטאדאקס קריסטן, לעבן.
און דעמאָלט האָט ער געבעטן מיר אויב איך לייענען די קאָראַן אָדער די תורה? און, ווי עס זיך אויס, ער לייענען און ניט ווייניקער ענטהוסיאַסטיקאַללי ציטירטן די ביכער, ריזאַלטינג אין ווי דערווייַז פון זייער ספּעציפיש גלויבנס. אויב אין די אָנהייב פון די שמועס איך איז געווען וואַנדערינג, אין מסקנא, איך איינגעזען אַז איך עסן סאַלאַט. אלא, איך גאַנץ הערן צו זיין רעצעפּט, די וועג פון קוקינג.
איך לייענען און לייענען די ביבל. איך לייענען עדיפיינג ביכער פון דער רוס אבות, און מיסטאָמע איך וועט קיינמאָל פֿאַרשטיין דעם באָכער. איך נאָר לייענען די ביבל. און יעדער טאָג איך פּרובירן צו הערן און פֿאַרשטיין וואָס די האר וויל צו זאָגן.
צום באַדויערן, אין דעם שמועס, פול פון ציטאטן פון אַ נומער פון ביכער, די פול איבערצייגונג פון זיין ומשולד, איך האט ניט הערן די האר. זיין וואָרט איז געווען צעלאָזן אין פינעלי געהאַקט פּאַטייטאָוז, קעראַץ, ביץ און אַניאַנז, שרעדיד קרויט, און אַלע וואָס האט שוין סיזאַנד מיט פּוטער ... טאָמער אַפֿילו אַ גרינס.
אונדזער שמועס פארענדיקט נאָך אַ בשעת. איז עס אינטערעסאנט? מיסטאָמע יאָ. איז עס נוצלעך? אפשר. וואָס איז לינקס אין דער זכּרון? עמפּטינאַס.
אבער דעם שמועס איז געווען.
"Reflections" גראַנדפּאַ גואָ


text:
דאס איז דאס דריטע מאל וואס די פירער פון די צוויי לענדער טרעפן זיך צונויף אויף שלום געשפרעכן. די לעצטע צוויי מאל זענען געווען אין 2000 און אין 2007, ווען דער פאטער פונעם יעצטיגן דיקטאטור איז נאך געווען ביים לעבן, אבער עס איז דאס ערשטע מאל וואס די געשפרעכן קומען פאר אויפ'ן קארעאר האלב-אינזל.
אין אנדערע נייעס האט פרעזידענט טראמפ היינט געזאגט אז דער נייער סעקרעטערי אוו סטעיט מייק פאפמעאו האט אריגינעל נישט געפלאנט זיך צו טרעפן מיט'ן פירער קים יאנג אָן, און עס איז געווען אן אומגעראכטענע אנטוויקלונג ווען די ארטיגע באאמטע האבן אראנזשירט דעם באגעגעניש.


text:
סעקוריטי סאַלושאַנז פֿאַר בוסינעססעס אין לאָנדאָן
Fire & Security Systems London installations
BY NSI GOLD APPROVED COMPANY
אין גואַרדסיס מיר שטאָלץ אונדזער-סעלף ס אויף עפעקטיוו זיכערהייַט סיסטעם ינסטאַלירונג קאַמביינד מיט קוואַליטעט דינסט. מיר פאָרשלאָגן אַ באַלעבאָס פון אָפּציעס אַז זענען געבויט צו מאַכן איר פילן זיכער און באַקוועם קיין ענין ווו איר זענט, באַקט זיך דורך אונדזער קונה זאָרגן. Guard Security Systems LTD is also NSI NACOSS (GOLD) and Safecontractor Approved Company. סאַפעקאָנטראַקטאָר איז אַ לידינג דריט פּאַרטיי אַקרעדאַטיישאַן סכעמע וואָס אנערקענט זייער הויך סטאַנדאַרדס אין געזונט און זיכערקייַט פאַרוואַלטונג אַמאַנגסט וק קאָנטראַקטאָרס.
- נאַשאַנאַל סעקוריטי ינספּעקטאָראַטע (נסי) באוויליקט פֿירמע.
- ינסטאַללאַטיאָנס נאָכקומען מיט די לעצט בריטיש און European סטאַנדאַרדס.
- NSI GOLD Certificate of Compliance issue on completion of installation.
- שטאַט פון די קונסט קייט פון סעקוריטי סיסטעמס, ווייערד, ווירעלעסס & היבריד ינטרודער שרעק סיסטעמס.
- ינטרודער אַלאַרם סיסטעמס אינסטאַלירן און מיינטיינד מיט 24 שעה מאָניטאָרינג און נויטפאַל מעכירעס
אויב דיין קראַנט זיכערהייַט סיסטעם איז מאַלפונקטיאָנינג, איר ווילן עצה אויף אַפּגריידינג, אָדער איר האָבן באַשלאָסן צו ינוועסטירן אין דיין ערשטער זיכערהייַט סיסטעם, דעמאָלט דער מומחה קאָלעקטיוו אין גואַרדסיס ™ קענען העלפן איר.


text:
דער טאג בוך פון א מחנך - הרב שאול קליין
טענק יו
ס'איז בידך צו טוישן דיין מהלך המחשבה, און אזוי ארום זיך באשיצן פון ווערן אפעקטירט פון די -טיילמאל- אומאנגעמע געשעענישן וואס דאס לעבן ברענגט מיט זיך
-
- שר האלף
- תגובות: 1006
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 05, 2015 8:24 pm
נ.ב. א רחמנות אויפ'ן שרייבער מיט זיין בעל הבית - עס גייט ארום אן אינטערעסע צ זיין ארטיקל, אבער אנשטאט צו לויפן קויפן האב'ן מיר דאס באקומען צוגעשטעלט! (טאקע גרויזאם...)
מצד שני קען מען אבער זאגן אז א צייטונג עיקר פארדינסט איז פון אדווערטייזמענט, והא ראי' די צייטונג איז דאך אומזינסט אויף זייער וועבזייטל מיט די אדווערטייזמענט צונאזאם. איז דער פאזיטיווער פרסום גאר שטארק געזונט פאר'ן צייטונג.
ס'איז בידך צו טוישן דיין מהלך המחשבה, און אזוי ארום זיך באשיצן פון ווערן אפעקטירט פון די -טיילמאל- אומאנגעמע געשעענישן וואס דאס לעבן ברענגט מיט זיך
מיינע צוויי סענט.
- פליגל
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3800
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג סעפטעמבער 04, 2009 1:27 pm
- לאקאציע: ביים פענסטער
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 18892
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
farshlufen האט געשריבן:ער הויבט טאן מיט די די.פי תקופה, אין ווארהייט ווייסן מיר די אייניקלעך פון די דיספלעיסד פערסאנס גאר ווינציג איבער יענע תקופה, ווארט מיר מיט אפענע מיילער צו לעזן א טראפקעלע פון ר' שאול'ס טיפע ידיעות בנושא.
אויסער די ידיעות זיינע, און זיין גאלדענע שפראך, איז ער א מומחה נפלא ווען עס קומט ארויסצוברענגען די טיפע פיין און ליידן פון די "ניצולי השואה", און די שרעקליכע דורכגאנג וואס מיר קענען קוים משיג זיין באפס קצהו, ר' שאול זז"ג - וואס דרך אגב איז ער מגלה אז דין רפיש מדבית אבא, זיין פאטער ע"ה איז געווען א געבילדעטער מענטש און זיין מוטער א געלונגענע שרייבערין - האט מורא'דיגע טאלאנטן אדורכצונעמען דעם ליינער און אריינברענגען א לעבעדיגען געפיל, עס האט זיך ביים ליינען געשפירט ווי איך זעלבסט בין געבוירן געווארן דאס ערשטע יאר נאכן קריג אין א די. פי לאגער, איך האב דעם גענעראל פעטטאן ימ"ש געוואלט צושניידן אויף שטיקער ליינענדיג זיינע אנטיסעמיטישע באהויפטונגען באלד נאכן קריג, צוגלייכנדיג די אידישע פליטים צו בהמות רח"ל, און דאס איז שוין אן אמעריקאנער הויכראנגיקער גענעראל וואס האט מחד גיסא אויף זיין קאנטע די סוקסעס פון באזיגן די נאצישע שדים, אבער לאידך גיסא איז ארורים הרשעים שאין טובתם שלימה, ווען מ'ליינט וויאזוי אזא איינער האט געקענט שרייבן אפענע אנטיסעמיטיזם כאחד הרשעים, ראה ה' והביטה מה היה לנו, לא יאומן כי יסופר.
- גרויזאמער
- מ. ראש הקהל
- תגובות: 3582
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 06, 2006 4:03 pm
- לאקאציע: אויף די באלעמער שטיגן
זייער זיס די וואך
קרעמער | צום זאך | צייטליך | גרויזאמער | וויכטיג מאכער | אויפריכטיג | מאשקע | bloomberg4mayor | arender
לחץ כאן למסור תודה על תגובה זו | דווח על תוכן פגעוני
מיללער האט געשריבן: איך האב דעם גענעראל פעטטאן ימ"ש געוואלט צושניידן אויף שטיקער ליינענדיג זיינע אנטיסעמיטישע באהויפטונגען באלד נאכן קריג, צוגלייכנדיג די אידישע פליטים צו בהמות רח"ל, און דאס איז שוין אן אמעריקאנער הויכראנגיקער גענעראל וואס האט מחד גיסא אויף זיין קאנטע די סוקסעס פון באזיגן די נאצישע שדים, אבער לאידך גיסא איז ארורים הרשעים שאין טובתם שלימה, ווען מ'ליינט וויאזוי אזא איינער האט געקענט שרייבן אפענע אנטיסעמיטיזם כאחד הרשעים, ראה ה' והביטה מה היה לנו, לא יאומן כי יסופר.
פאר אינטערעסאנטקייט, איז די אנטיסעמיטיזם פון פעטאן געווען א נייעס פאר אייך? כהאב געמיינט ס'איז דברים ידועים
מילכיגער האט געשריבן:מיללער האט געשריבן: איך האב דעם גענעראל פעטטאן ימ"ש געוואלט צושניידן אויף שטיקער ליינענדיג זיינע אנטיסעמיטישע באהויפטונגען באלד נאכן קריג, צוגלייכנדיג די אידישע פליטים צו בהמות רח"ל, און דאס איז שוין אן אמעריקאנער הויכראנגיקער גענעראל וואס האט מחד גיסא אויף זיין קאנטע די סוקסעס פון באזיגן די נאצישע שדים, אבער לאידך גיסא איז ארורים הרשעים שאין טובתם שלימה, ווען מ'ליינט וויאזוי אזא איינער האט געקענט שרייבן אפענע אנטיסעמיטיזם כאחד הרשעים, ראה ה' והביטה מה היה לנו, לא יאומן כי יסופר.
פאר אינטערעסאנטקייט, איז די אנטיסעמיטיזם פון פעטאן געווען א נייעס פאר אייך? כהאב געמיינט ס'איז דברים ידועים
עס איז מסתם דברים ידועים, אבער פאר מיר איז עס געווען נייעס, הודה ולא בוש
מיללער האט געשריבן:farshlufen האט געשריבן:ער הויבט טאן מיט די די.פי תקופה, אין ווארהייט ווייסן מיר די אייניקלעך פון די דיספלעיסד פערסאנס גאר ווינציג איבער יענע תקופה, ווארט מיר מיט אפענע מיילער צו לעזן א טראפקעלע פון ר' שאול'ס טיפע ידיעות בנושא.
אויסער די ידיעות זיינע, און זיין גאלדענע שפראך, איז ער א מומחה נפלא ווען עס קומט ארויסצוברענגען די טיפע פיין און ליידן פון די "ניצולי השואה", און די שרעקליכע דורכגאנג וואס מיר קענען קוים משיג זיין באפס קצהו, ר' שאול זז"ג - וואס דרך אגב איז ער מגלה אז דין רפיש מדבית אבא, זיין פאטער ע"ה איז געווען א געבילדעטער מענטש און זיין מוטער א געלונגענע שרייבערין - האט מורא'דיגע טאלאנטן אדורכצונעמען דעם ליינער און אריינברענגען א לעבעדיגען געפיל, עס האט זיך ביים ליינען געשפירט ווי איך זעלבסט בין געבוירן געווארן דאס ערשטע יאר נאכן קריג אין א די. פי לאגער, איך האב דעם גענעראל פעטטאן ימ"ש געוואלט צושניידן אויף שטיקער ליינענדיג זיינע אנטיסעמיטישע באהויפטונגען באלד נאכן קריג, צוגלייכנדיג די אידישע פליטים צו בהמות רח"ל, און דאס איז שוין אן אמעריקאנער הויכראנגיקער גענעראל וואס האט מחד גיסא אויף זיין קאנטע די סוקסעס פון באזיגן די נאצישע שדים, אבער לאידך גיסא איז ארורים הרשעים שאין טובתם שלימה, ווען מ'ליינט וויאזוי אזא איינער האט געקענט שרייבן אפענע אנטיסעמיטיזם כאחד הרשעים, ראה ה' והביטה מה היה לנו, לא יאומן כי יסופר.
קעמיר נישט מסכים זיין מער... אה, נישט קיין גוטע איבערזעצונג פונעם ענגלישן קענט עגרי מאר, אבער מ'כאפט די פאינט. כ'וואלט עס אויך געשריבן אקוראט אזוי, אות באות.
פערזענליך, מיך קנייטשט אביסל זיין וואנדערונג פון עספערגערס צו די די. פי. לאגערן, הגם ס'איז מענין לענין באותו ענין, אביסעלע נאנט מיט א דריטע-פערטע דעגרי מרחק, אבער ס'א פיצקעלע פרייז צו באצאלן פאר'ן אומבאשרייבליכן(?..) אוצר פון ר' שאול זז"ג.
פאר אונז שרייבערלעך, לאמיר רעדן אפען, איז ר' שאול'ס ארטיקל נישט נאר די געוואלדיגע רייכקייט און אינפארמאציע און סגנון, נאר אויך א "לערן בוך צו שרייבן." קוק וויאזוי ער ברענגט ארויס א פאינט, קוק ווי די רישא פונעם ארטיקל מיט די לעצטע סעיף שאפן א קניפ צו שליסן דעם ראד. קוק ווי ער וואגט זיך צו רעדן ברייטע לשונות, אין זעלטענע פאלן "זייער" ברייט, אבער עס גייט דורך כהרף עין אן קיין פיפס.
[מזל מידיע לאכט... דער קונץ פון דורכשווערצן ברייטע ענינים און אויסדרוקן איז ריזיקאליש פונעם שרייבער, און א געשמאק פאר'ן ליינער, ווייל מען שפירט מען האט "געכאפט דעם טוטאר" אזוי באהאלטן, ווי דער מוח זאל זאגן, אה, פון מיר קענסט עס נישט באהאלטן... און אזעלכע מיני-סעקונדע מאמענטן פון "איך האב געכאפט דעם באהאלטענעם ענין" און ענליכע מיני-מאמענטן ווען דער ליינער שפירט ווי ער וואלט ממש געזאגט-געטראכט-געשריבן אות באות די זעלבע זאך, און מען שאקלט אזוי צו מיט'ן קאפ מיט הנאה אויפ'ן פאראייניגטן מוח גאנג פון די האלבע סעקונדע, זענען צוויי פון די בעסטע באהאלטענע סודות וואס דיפערענצירן צווישן גוטע שרייבערס און טאפ שרייבערס. די איינציגסטע צוויי אין אלגעמיינע אידישע אויסגאבעס וואס מאכן די צוויי קונצן גאנץ רעגלמעסיג איז די מעלות און ר' שאול קליין. אה, אנדערע "ווילן" אבער עס גייט נישט בשו"א, און אויב מ'לייגט נאך צו א וד"ל האסטעך חרוב געמאכט דעם פאנטש ליין.]
קוק ווי די סכום פון זיינע ווערטער צוזאמען זענען אסאך מער ווי די סך הכל פון די שורות פאר זיך - די קוואנטום מיט די קוואליטי צוזאמען, אויב מען ליינט עס גוט, אויך צווישן די שורות, קומען צו א פאינט וואס נעמט איבער דעם מענטש מיט איבערוועלטיגער קראפט (overwhelming force) וואס "דעמאלט" קנאקט אין קאפ אריין דער אמת'דיגער מעסעדזש וואס ער וויל שיקן. נישט יעדע וואך געשעט עס, נישט אלץ די זעלבע שטאפל, אבער פאריגע וואך מיט פעטאן האט עס דעליווערט א קאנאן אין "דעם" געביט פון א לערן בוך צו שרייבן קוואליטי היימיש ערליך אידיש.
שוין, צולאזט אביסל, צוריק צו די ליטערארישע פסח ארדערס.
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 18892
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
אגב, מיר דארפן דאנקן ר' שאול פארן אונז ערגענצן פרטים פון א תקופה וואס אונזערע זיידעס האבן ווינציג גערעדט דערפון און ווען יא האב מיר נישט ארויסגעהאט א קלארן בילד בסדר הדברים.
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4397
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
- נא_שכל
- שר ארבעת האלפים
- תגובות: 4397
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
- לאקאציע: עולם הדמיון
נא_שכל האט געשריבן:האמיר א עלטער פעטער (געווען גאר א חשובער בחור) וואס איז נעבעך געבליבן פארשלעפט דארט, ולא נודע עקבותיו.
גראדע האט מען געטראפון לעצטענס זיינע שפורן, אז ער איז אנגעקומען מיט א טראנספארט פון אונגארן (זומער תש"ד) קיין מוטהויזן לאגער, און דארט אומגברעננגט געווארען אין שבט תש"ה. הי"ד.
צוריק צו “היימישע אויסגאבעס און נייעס קוועלער”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 6 געסט


text: זיי וועמען און דיין א פאר געהאט האבן זיי וועמען פארלוירן. יעצט האבן איז ז''ל בצלאל ר' הגאון וואס צייט גאנצע די שווארצע א ווי אויסגעזען האט קראנק געלעגן וויבאלד ווילנע, פון אידן די איבער הענגט וואלקן געזיכטער טרויעריג מיט ארומגעגאנגען זענען אלע שבת איז עס ווען און אומגליק גרויסן א פאר ווי ווילנע אין געווארן באקאנט תרל''ח, ניסן י' ביינאכט ר' הגאון פון פטירה די איבער ידיעה ביטערע די חורבן, א ממש געווארן שטאט אין איז זצ''ל בצלאל האבן וואס די דערציילט האבן עס ואפלה. חושך א בצלאל ר' הגאון פון לויה די ביי באטייליגט זיך געזען. נישט לויה אזא נאך האט ווילנע אז זצ''ל ווייטסטע די אין אפילו געשעפטן אידישע אלע דער בשעת זענען שטאט אין פלעצער פארשטיפטע מענער, ווילנע, פון אידן אלע פארמאכט. געווען לויה ארון, נאכן געגאנגען נאך זענען קינדער און פרויען פון יללות און געוויינען הארצרייסענדע די און האט אזוי אט הימל. ביזן געטראגן זיך האבן עולם זיין צו דיין און גאון באליבטן זייער באגלייט ווילנא עלינו. יגן זכותו רוה. אייביגער FOR BEST !RESULTS February 7, ’18


text:
סאטמאר האט פארמאגט א גרויסן רבי’ן. ס’איז א פאקט אויף וואס קיינער אויף ווי ווייט איך ווייס קריגט זיך נישט. דער סאטמארער רבי איז געווען א גאון, א גוטער, א חכם, אן עסקן און נאך. בגשמיות איז ער געווען א געשמאקער, כאריזמאטישער מענטש מיט וועמען מ’האט געקענט שמועסן איבער וועלטליכע זאכן. ער האט פארמאגט א גוטן הומאר-חוש און האט געקענט שפילן די ראלע פון א פיפיגן דיפלאמאט. ער איז דערצו געווען א געלונגענער ארגאניזאטאר, מיט געזונטע קאמוניקאציע-מעגליכקייטן. בקיצור: א צדיק און גאון וואס איז געשטאנען מיט איין פוס אין הימל און מיט’ן צווייטן אויף דער ערד.
דער רבי איז זיכער געווען איינער פון די גרעסטע גדולים אינעם פריערדיגן דור. ס’זענען געווען נאך גאונים, עובדים, בעלי חסד, עסקנים, ארגאניזירערס, און סתם אזוי געלונגענע מענטשן, וואס זענען אים אפשר איבערגעשטיגן מיט דער אדער יענער אייגנשאפט. אבער אזא השלמה, צו פארקערפערן אין זיך אזויפיל מעלות און מנהיגות-מעגליכקייטן, מיט דעם איז ער געווען א חידוש.
אזא חידוש איז ער געווען אז ער האט געקענט אויפשטעלן אזא קאמפליצירטע חסידות ווי סאטמאר, אבער פארט האלטן די קהילה מיט א געוויסער באלאנץ. פון איין זייט, א ראדיקאלע שיטה וואס האט דעם רבי’ן און זיין קהילה געשטעלט אויף דער אנדערער זייט מחיצה פון כמעט גאנץ כלל ישראל. פון דער צווייטער זייט, איז ער געווען א גרויסער בעל חסד און האט די זעלבע מידה געפאדערט ביי זיינע מענטשן. דאס זעלבע מיטן מידת הקנאות, וואס איז געווארן א שם נרדף צו סאטמאר. דער רבי איז געווען א שארפער קנאי און דאס קנאות וואס ער האט געפרעדיגט און געפאדערט איז פארוואנדלט געווארן אין דער סאטמארער אידענטיטעט. אבער אינאיינעם מיטן קנאות איז דער רבי געווען א גוטהארציגער מענטש, מיט וועמען מ’האט בדרך כלל ובאופן כללי זיך געקענט דורכשמועסן און דורכקומען.
חסד מיט קנאות שבגבורה איז זייער א שווערער שידוך, און עס פאדערן זיך גרויסע גייסטיגע כוחות צו פארנעמען ביידע. דער סאטמארער רבי האט פארמאגט ביידע, חסד און גבורה, און ער איז געווען געמאכט פונעם געפאדערטן מאטעריאל און האט אויך געהאט די נויטיגע כלים צו פארנעמען ביידע בבת אחת. קיין מיזוג ביז תפארת איז זיין קאמבינאציע נישט געווען, אבער ער האט פארט דערטראגן ביידע אייגנשאפטן און געווען גענוג אן אדם גדול אנצוהאלטן די זאך זי זאל נישט פארלירן די באלאנץ און ארויסגיין פון קאנטראל.
ווען דער סאטמארער רבי איז נפטר געווארן, האט ער נישט איבערגעלאזט קיינעם וואס זאל קענען איבערנעמען זיין פלאץ לגבי צוויי עיקר פרטים: 1) האלטן א באלאנץ צווישן חסד און ראדיקאלן קנאות, און 2) בארעכטיגן די סאטמארער איזולאציע פון דעם רעשט אידישער וועלט. „בארעכטיגן‟ - פאר זיך אליין. כלל ישראל פון זיין זייט האט געלעבט זייער באקוועם מיט סאטמאר ביים קצה המחנה, אבער סאטמאר אליין האט זיך אויך געפילט גוט מיט זיך אליין, אפילו מיט’ן זיין אפגעטיילט פון כמעט אלע אנדערע אידן, ווייל אין שפיץ פון דעם חסידות איז געשטאנען אן ענק רוח.
די תוצאות פון זיין אפוועזנהייט זענען טאקע נאכגעקומען. אינגאנצן עטליכע צענדליגער יאר שפעטער, און ס’איז שווער צו דערקענען אין די היינטיגע סאטמארער פראקציעס דאס פנים פון יענעם סאטמאר, וואס דער רבי האט אויפגעשטעלט. דאס שייכות צווישן סאטמאר היינט און סאטמאר דעמאלט באשטייט צום רוב פון אויבערפלעכליכע און סינטעטישע, מינדערוויכטיגע זאכן. די עיקרים זענען שוין לאנג אפגעבלאסט, אדער אינגאנצן פארלוירן. חסד מיינט היינט נישט קיין סך מער ווי ביי אנדערע: עושה חסד עם חברותיה. פון יענער גוטסקייט, פון העלפן א צווייטן, אפילו קעגנערישן קרייז אן קיין חשבונות, איז נישט געבליבן מער ווי א שוואכער זכר. פונעם קנאות איז בעסער נישט צו רעדן. אנשטאט א ציל, איז עס געווארן א מיטל; אנשטאט כאטש זיין א מיטל צו גוטע צילן, איז דאס קנאות היינט אן אמצאי פאר קליינליכע חשבונות און גראב-מענטשליכע אמביציעס. פון די אמאליגע פראטעסטן אפצושרייען אמת’ע אנטי-דת גזירות זענען אויסגעוואקסן הארדעס וואס לויפן קיין מאנהעטן שרייען „ימח שמו‟ אויף א גאון וצדיק בתורה ובמעשים, וואס ווידמעט דאס גאנצע הונדערט-יאריג לעבן זיינס פארן באשעפער און אנדערע אידן.
דער סאטמארער רבי איז גרייט געווען מקריב צו זיין זייער א סך פאר די זאכן וואס ער האט געזען אלס דעם רצון השם. די וואס רעדן היינט אין זיין נאמען נעמען דאס נעמליכע קנאות פאר וועלכן דער רבי איז גרייט געווען אוועקצוגעבן אזויפיל, און נוצן דאס פאר אזעלכע נישטיגע און נידעריגע פאליטישע געפעכטן, וואס האבן מיט מענטשליכקייט אזויפיל שייכות ווי זיי האבן מיט תורה און אפילו ויואל משה. סתם שלעכטקייט און פארדארבנקייט לשם צופיקסן יענעם צוליב’ן חטא פון נישט פאלן כורעים צו מיין פארטיי. און מ’שעמט זיך נישט דארט תוך כדי דיבור אראפצורייסן די „חרדישע פארטייען למיניהם וואס וועלן פארקויפן די תורה פאר א נזיד עדשים‟. ערנסט מיינט עס קיינער נישט, אבער די בושה פון פשוט זיך נישט צונאר לייגן לעיני כל חי, איז אויך נישטא.
פארלוירן די באלאנץ וואס דער סאטמארער רבי האט אזוי זארגפעליג אנגעהאלטן איז א שלעכטער משל קעגן דעם מציאות. דעם רבינ’ס גדלות האט געשטעקט טאקע אין זיין קנאות, ווייל ער איז געווען דורכגענומען מיט אהבת ישראל און אהבת ארץ ישראל. זיין קנאות איז געקומען פון ווייטאג אויף דעם וואס ער האט געזען ווי עוולות כלפי שמיא. די היינטיגע „קנאים‟ זענען אויסגעפאשעטע מגושמים, ביי וועמען ארץ ישראל געפינט זיך באגראבן טיף אונטן אויף דער ליסטע פון פריאריטעטן אין לעבן, א סך ווייטער אראפ פון מאלדינגס אין ליווינג רום, דער לעצטער מאדעל קאר, און קישקע ביים קידוש.
דער רבי האט געפיפן אויף דער וועלט. ער האט דוקא יא געשטרעבט פאר אחדות, אבער דער רצון השם איז ביי אים געקומען פריער. סאטמאר האט זיך געקענט ערלויבן אפצולאכן פון אלעם און אלעמען, נישט ווייל זיי זענען באמת געווען בעסער ווי אנדערע, נאר ווייל זיי האבן געהאט א גרויסן רבי’ן וועמענס גדלות האט געקלעקט צו דעקן אויף דעם ציניזם און קינדישע ליצנות פון זיינע חסידים. היינט קוקט מען אין סאטמאר ארויס מיט אנגעשטרענגטע אויגן אויף יעדן גוט ווארט וואס מען באקומט פון סיי וואו. מען קאנקורירט וועלכער מינדסטער רב לאדנט דעם רבי’ן צו זייערס א מסיבה, און מען באצאלט שיין געלט פאר פאזיטיווער דעקונג אין די “רעליגיעז ציוניסטישע ארגאנען”. זאל די שיטה גיין אין דער ערד אויב דער צד שכנגד וועט באקומען עפעס קרעדיט, און אויב אידישקייט וועט לכבוד דעם מיטגיין איז אויך מהיכי תיתי.
די קאנסעקווענצן פון דער פארפוילטער קולטור איז אז מען נעמט מען גארנישט און קיינעם צו ערנסט. די “שיטה”, וואס האט אין סאטמאר פארנומען דאס וויכטיגסטע פלאץ, איז געווארן א שטיקל קארפעט אין וועלכן מ’ווישט אפ מאראסטיגע שיך. וויפיל חשיבות קענען שוין אנדערע זאכן פארנעמען? ביי דער לעצטער סאטמארער מחלוקה זענען געווען אזעלכע וואס האבן זיך אויפגעטאן, אז אנדערש ווי רוב חסידישע קריגערייען נעמט מען אין סאטמאר עס נישט פערזענליך. יא, די צוויי צדדים רייסן זיך טאקע ביי די קעפ און בערד, אבער עולם צווישן זיך איז געבליבן אין גוטן. דער סוד ליגט אבער נישט אין נארמאלקייט און גוטע מידות - ביידע פון וועלכע זענען אין סאטמאר אומ’רחמנות’דיג אפוועזנד - נאר אין ציניזם, אין נישט נעמען גארנישט אויף דער וועלט צו ערנסט. אנדערש ווי אנדערשוואו, פרובירט קיינער אין סאטמאר זיך אפילו איינצורעדן אז די קריגערייען האבן דאס מינדסטע שייכות מיט תורה און אידישקייט.
פרעגט זיך אליין די קשיא: אויב זאל דער רבי יעצט אויפשטיין און א קוק געבן אויף זיין קהילה/קהילות: וואס וואלט ער געזאגט?…
The Yiddish Daily Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. In the interest of maintaining a civil forum, The Yiddish Daily Forwardrequires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and The Yiddish Daily Forward reserves the right to remove comments for any reason.


text:
אנדרא פראדעש
אַנדראַ פראַדעש (ענגליש: Andhra Pradesh; טעלוגו: ఆంధ్ర ప్రదేశ్) איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אויפן דרום-מזרח בארטן פון אינדיע. די ארומיקע שטאטן זענען טאמיל נאדו אין דרום, קארנאטאקא אין מערב, טעלאנגאנע אין צפון-מערב, טשאטיסגאר אין צפון און אריסא אין צפון-מזרח, מיט דער בוכטע פון בענגאל צו מזרח.
די הויפטשטאט איז היידעראבאד. די שפראך פון דעם שטאט איז טעלוגו.
אַנדראַ פראַדעש איז דער אכטער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט שטח, און דער צענטער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט באפעלקערונג.


text:
פאנעטיק
פאנעטיק איז די חכמה וואס טוט שטודירן די אויסשפראכן וויאזוי דאס הערט זיך יעדע ווארט אין איר אייגענארטיקער אבסטראקטער קלאנג פון הערן ווען מ'ליינט דאס און ווען מענשטן רעדן דאס צווישן זיך, און וויאזוי מען ניצט דאס מויל צו שאפן דעם קלאנג. דאס איז נישט דן אינעם קאנטעקסט פונעם קול נאר אינעם עצם קול וויאזוי דאס הערט זיך.
די אפטייל פון ווארט פאן קומט פון גריכיש φwvή פאָנע וואס איז טייטש קול אדער קלאנג. ווי אויך טראגט דער נאמען אונזערע טעלעפאן'ען פון דעם שורש ווארט.
אפטיילונגן אין דער שטודיע קען זיין ווי פאלגענד, וויאזוי דאס מויל שאקלט זיך ד.ה. וועלכע אברים יעדע שפראך דרוקט מער צו די צונג אדער די ליפן א.א.וו. אדער פשוט וויאזוי מען הערט דאס ווייל איין ווארט כאפט מען מער אריין ווי דאס צווייטע. א.א.וו.
עס זענען פארהאן איבער הונדערט פארשידענארטיקע קולות אין דער שטודיע פון פאנעטיק.
דאס האט מען שוין שטודירט זינט 2,500 יאר צוריק אין אינדיע.


text:
עס טוט זיך אין דער גאַס און אויף דער וועב אַ גערודעריי. די שכינה האָט געזאָלט גיין אין גלות און עס האָט זיך גערעדט אַז די ל"ו צדיקים וואָס וווינען שוין היינט צוטאָג איטליך אין זיין פּאַלאַץ וועלן ווידער מוזן אָנכאַפּן דאָס וואַנדער שטעקל מיטן זילבערנעם הענטל. מיט אַ זאַק איבער דער געפּעלצטער פּלייצע וואָלטן זיי געשפּאַנט דער זיין קאַדילאַק און דער זיין לעקסוס און גיין מיט אַ געוואַלדיקער מסירת נפש אָפּרעכטן גלות אויף פּריוואַטע פליגער למען כּבוד שמו יתברך ולמען אחינו בני ישראל הנתונים בצרה.
מיינט נישט אַז מען האָט נישט אין באַטראַכט גענומען ר' קטלאן מיט זיינע 347 טוויטער חסידים און נאָך 279 פייסבוק חבירים. אפילו אַז איר וועט אַראָפּנעמען אלו מאלו וועט אַלץ בלייבן אַ קיימא לן פון לכל הפּחות א מנין וכידוע פון צדיקים אַז צען ייִדן גלייבן אפילו אין אַ קלאָץ קען עס אויך טיילן מכּות. האָט מען זיך מיט אונז טאַקע געראָטן און סיי דער גבאי און סיי דער יד ימין זענען געווען ביים אסיפה רבתי וואָס איז בלויז געווען דער הכנה צו דער אסיפה פון אַלע אסיפות וכדברי הכתוב והאספסוף אשר בקרבו התאוו תאוה. נישט חלילה אַ תאווה אויף מי יאכילנו בשר ווייל צו דעם האָבן מיר ב"ה אַזויפיל אַז מען דאַרף ניטאַמאָל דערצו גלוסטן. ביי אונז קומט עס אויך נישט אַרויס פון נאָז ווי ביי דער דור דעה פון די מתי מדבר. ביי אונז בלייבט עס גאָר אין בויך ווי קראַנטע מקורות זאָגן עדות בנאמנות פון די בילדער וואָס ערשיינען וואָך וואָכנטליך אין אָן אַ צאָל אויסגאַבעס. דאָס מאָל אָבער התאוו תאווה פון צאַמברענגן כּלל ישראל און איינרייסן וועלטן ווי מען האָט שוין נישט געטאָן זייט מען האָט דאָס לעצטער מאָל איינגעזאַמלט כּלל ישראל מיט אָנגעפער 18 חודשים צוריק. און מחמת די גרויסע הצלחה פון דער לעצטער אסיפה האָט מען געפּלאַנט אַז דאָס מאָל זאָל זיין אַזאַ אסיפה וואָס זייט אסיפות אסיפען זיך האָט מען נאָך אַזאַ אסיפה נישט געזען.
דאָס מאָל האָט עס נישט געדאַרפט זיין מיט אונזערע וואָכענדיקע חוץ לארצדיקע ליצים וואָס באָדן זיך אין טומאת ארץ העמים און זיצן על סיר הבשר באכלנו שיריים לשובע. דאָס מאָל וואָלט עס געווען דער ריל סטאָף, די ערענסטע סחורה. די אמתע קדושי עליון וואָס זענען אַזוי אָפּגעטיילט פון קרוצי מחומר און אַזוי אויסגעדאַרט פון תעניתים אַז אויפן פליגער נעמט יעדער פון זיי אויף צוויי זיצן איינס קעגן זכור און איינס כּדי לערבב השטן. מיר רעדן דאָ פון צדיקים וואָס אויף זייערס אַ וואָרט ציטערן הימל מיט ערד. צדיקים וואָס קענען אונטערברענגן אַ רעגירונג מיט אַ בני היכלא און אויסליידיקן שטאַטישע קאַסעס מיט אַ ה' מלך. אָט זיי האָט געהייסן גייט מען ברענגן צו שלעפּן אויף צו ווייזן די פאַרגרעבטע אַמעריקאַנער וואָס דאָס הייסט אַ צדיק. ווי חז"ל זאָגן מלכותא דרקיעא כעין מלכותא דארעא און אַז זיי קענען דאָס אין אונזערע עולם השפל איז כל שכן אַז עין לא ראתה וואָס זיי קענען ווערטשאַפטן דאָרט אויבן.
וויבאַלד מיר געהערן ליידער נישט צו די איי קלאַס רביס ווייל מיר האָבן זיך נאָך נישט אויסגעאַרבערט אָנצוקמען צום מדרגה פון ווייסע שטרימפּ אויף אַ וואָכנטאָג און אַ מקוה אין דער בייסמענט האָט מען אונז געשטעלט אויפן תפקיד פון אויפקלערן דעם אָנ-ליינער עולם בבחינת כה תאמר לבית פייסבוק ותגיד לבני טוויטער. מיר רעדן שוין היינטצוטאָג פון אַ יישוב פון עטלעכע רבבות וווּ ייִדן יראי השם און מדקדקים על קלה כבחמורה זענען זיך מתענג על ה'. אַמאָל האָט מען נאָך געמיינט אַז מען קען מיט אַן איסור און אַ חרם פון אונז מאַכן אַ גל של עצמות אָבער געלויבט דער פון אויבן מעשה שטן הצליח און מיר פאַרמאָגן שוין היינט מסלתה ומשמנה פון יהדות החרדית. אויף אַ פּראָסטן מיטוואָך אויף קאַווע שטיבל קענט איר איינזאַפּן מער חכמה און יראת שמים ווי אין פופצן חול-המועד דרשות צווישן מנחה און מעריב.
די הקדמות און התנצלותן וועט איר שוין אַליין פאַרשטיין און לאָמיר רעדן אַביסל צום ענין. לאָמיר נישט פאַרוויילן טייערע מינוטן און פרעגן ווי אַנדערע אַז ווער וואָלט פאַרדעם באַצאָלט און וואָס האָט געדאַרפט זיין דער צוועק. איבער דער געלט ווייסן מיר שוין מאז ומתמיד אַז צדיק גוזר און דער עולם צאָלט און יאָ אסיפה נישט אסיפה וואָלטן מיר נישט פאַרדינט. ווייטער איבערן צוועק, גיי פרעג ביי אַ צדיק דער צוועק. דער צוועק פון טישן יעדער מאָנטיק און דאָנערשטיק פאַרשטייט איר יאָ? און דער צוועק פון מחלוקהלעך איבער וועלכער זון צי איידעם צי שוועסטערקינד זאָל ממלא מקום זיין דעם טאַטן האָט יאָ אַ זינען? און דער ציל פון תקנות איבער אַלעס פון ווען זיך צו לייגן ביז ווען זיך צו פאַרקניפּן, ווען אַ חתן צו ווערן און וויאַזוי חתונה צו מאַכן, וועלכער טעלעפאָן צו קויפן און וועלכער טאַריף זיך צו פאַרשרייבן מאַכט יאָ סענס? נאָר אויף רביס פרעגט מען נישט קיין קושיות. מיר פאַרברענגן אין עולם העשיה און זיי זענען פאַרגלייצט אין עולם האצילות וואו זיי זענען נהנה מזיו השכינה ווי עס זעט זיך אָן אין דער גרייס פון זייערע בעקיטשעס. מיר האָבן איין כּלל אַז אין לנו דברי בן עמרם און אַז עמרם האָט געהאַט מער ווי איין זין איז ווי דער פּסוק זאָגט, הוא משה ואהרן, הוא אהרן ומשה, און אויף ביידע קען רוהען רוח הקודש.
ממילא לאָמיר בלויז קוקן אויף זייערע דעקלאַרירטער ציל, כּלומר דער ציל פון נישט נעמען ישיבה בחורים און כּולל יונגעלייט אין מיליטער. די חסידישע מנהיגים האָבן געדאַרפט קומען צו דערציילן פאַרן אַמעריקאַנער ייִדנטום ווי מען רודפט זיי נעבעך על עסקי נחל החרדי און אונז מעורר זיין אַז מיר זאָלן איינזען דער ביטערער מצב אין וואָס זיי געפונען זיך. מען וויל נעבעך אַוועקרייסן די צאן קדשים פון די ישיבה בענק און זיי פירן אויף שמד. מעם מזבחי, פונעם רבינס טיש, תקחנו למות. די מדינה וויל זיי אויסטון די שוואַרצע און ווייסע שמונה בגדים און זיי אָנטון גרינע מאָנדירן רחמנא לצלן. און אַז דאָס איז נישט גענוג וויל מען מיט זיי עובר זיין דער איסור דאורייתא פון זיין אַ מלמד ידות לקרב ואצבעות למלחמה. און אַז מיר וועלן נתפעל ווערן האָפן זיי אַז מיר וועלן זיך אָפּהאַלטן פון שיקן אונזערע חוץ-לארצדיקע דאָלאַרן קיין ארץ ישראל וואָס ווי באַוווּסט האַלטן אויס באָראָ פּאַרק און מאָנסי אַלעס פון דער איכילוב שפּיטאָל אין תל אביב ביז מכון ויצמאַן אין רחובות און ווער רעדט נאָך די סובמאַרינען און די טאַנקן. אַלעס איז אַ דאַנק די לב חפצה ורוח נדיבה פון דאָס ניו יאָרקער און ניו דזערזיער פאַרשטריימלטער יידנטום.
מיינט נישט אַז זייערע שכל שטעלט זיך ביי דעם. זיי האָפן אויך אַז מיר וועלן לייגן דריקונג אויף אוזערע לעגיסלאַטורן צו דרוקן אויף מדינת ישראל צו מהפך זיין דער מדת הדין און אָט דאָ שטעלט זיך אויס די אויסטערלישע חכמה בינה ודעת, דעה בינה והשכל פון די קאַרפּן קעפּ וואָס הייסן אונזערע מנהיגים. אַמעריקע קריכט איצט קוים אַרויס פון צוויי קריגן און פון אַ שווערע עקאָנאָמישע לאַגע, דער פאַראייניקטע שטאַטן איז באַזירט אויף אַ לחלוטינדיקע אָפּטיילונג פון שטאַט און רעליגיע, אַמעריקע לעבט און פיטערט זיך אויף בזיעת אפיך תאכל לחם און פּונקט צו אונז קומען זיי. זיי מיינען אַז דאָ וועלן זיי האָבן אַן איינהעריקן אויער פאַר אַ שנעל-וואַקסנדיקן שיכט פון דער ישראלישן געזעלשאַפט וואָס האַלט אַז נישט זיי מיינט דער פּסוק. זיי דאַרפן נישט אַרבעטן, נישט קעמפן, נישט פאַרדינען, נישט זיך מקריב זיין און אַלץ ווייל ר' שמען בן יוחאי האָט געזאָגט אַז זכה מלאכתן נעשית על ידי אחרים.
און ווען זיי זאָלן קומען ווי לינקע פּאַסיוויסטן וואָס האַלטן נישט פון קריג און געשלעג און זיך פּראָקלאַמירן קאָנשיענשוס אָבזעקטורס וואָלטן זיי נאָך אפשר געהאַט אַ מאָראַלישן טענה און זיך פאַרדינט די סימפּאַטיע פון די שיכטן וואָס נייגן זיך צום פּאַליסטינער קאַמפ. זענען זיי דאָך אָבער עפּ"י רוב פון די סאַמע רעכטסטע וואָס עס איז פאַראַן. רוב פון זיי וואָלטן קיין ד' אמות פון א"י נישט אויפגעגעבן און אפילו די פּאָר וואָס זענען ווייניקער עקסטרעם האָבן אויך נישט קיין רעטונג פאַר די מדינה אָן אַ מיליטער און אַן אַרמיי. נאָר וואָס דען, זיי זאָגן אַז זייערע תורה באַשיצט ארץ ישראל. איז וואָס קומען זיי נאָך אַמעריקע? אַ מאָדנע תורה פאַרמאָגן זיי וואָס פועלט נאָר קעגן פּאַלעסטינער ראַקעטן, סירישע טאַנקן און איראַנישע מיסלס אָבער עס קען זיך נישט אַן עצה געבן מיט דעמאָקראַטיש געוויילטע פירער.
איז לאָמיך אייך זאָגן, קול ענות אנכי שומע. סיי דער וועלן און סיי דער נישט וועלן איז אַ סימן פון אַ פירערשאַפט וואָס איז נבוכים הם בארץ סגר עליהם המדבר. אין דער היים בלאָנזען זיי און אין דער פרעמד קענען זיי שוין נישט פאָרן. זיי זענען אַ קאָפּ וואָס איז אָפּגעזונדערט פון די קערפּער. זיי גלייבן זייערע אייגענע קינדערישע פּראָפּאָגאַנדע וואָס ווערט אָפּגעדרוקט אין זייערע אויסגאַבעס, ווערן נתפּעל פון די פּאַיאַצישע בילדער פון זיך אַליין אין קאָרלירטע בעקיטשעס ביי תנאים, חתונות, בריתן און שבע ברכות, און זיי מיינען אַז עס איז שוין נישט דאָ קיין שיעור צו דער פערדישקייט פון זייערע נאָכפאָלגער. זיי מיינען אַז וויבאַלד זייערע משולחים קענען יאָר נאָך יאָר אַרויסציען פון אונז אַ מאַיאָנטעק און וויבאַלד די חסידים קומען צו פאָרן יאָר נאָך יאָר זיך ריינוואַשן די נשמות ביים צדיק און אויספועלן רפואות ישועות און נחמות ביי די קדושי עליון דערפאַר קענען די צדיקים אַליין אָנקומען בכבודם ובעצמם און איבערדרייען אַ פרעמדער וועלט און עס רופן זייערס.
איז לאָמיך זיי דערציילן אַ סוד. ווען איר בלייבט אין ארץ ישראל און איר חושט מיט 40 טעגיקע תפילות, באַזוכן צום כּותל און מירון, קבר רחל און מערת המכפלה, קאַבאַליסטישע מאָמבאָוי דזאָמבאָוי און ליל שישי ביים קבר פון דוד המלך קענט איר אפשר ביי אונז פועלן און עס קען אייך אפילו געלונגען עפּעס ביי אונז צו דערווישן. קומט אָבער אַהער מיט אייערע עבדים לרוץ לפניכם, אייערע שווענץ פון הינטן, איינצושטיין אין אכסניות ביי די וווּלגאַרע וווינערטער דעקאָרירט מיטן טעם פון רוסישע אָליגאַרכן, און אַרומצופאָרן אין אייערע וואַגאָנען ווי מאַפיאַ גאָטפאָטערס וואָלט איר שוין געזען סאַראַ רושם דאָס וואָלט געמאַכט.
ווען איר האָט עטוואָס שכל וואָלט איר אייך געלערנט פון דער אסיפה דעם פאַרגאַנגענעם זימער מיט אַ יאָר. דאָרט האָט דער עולם געוואָלט עפּעס הערן אַ חידוש און דברים של טעם ווייל מענטשן זענען באַזאָרגט פון אַ נייע דור וואָס איז פאַרכּישופט אין טעכנעלאָגיע. דער עולם האָט זיך טאַקע אָפּגערופן און איז געקומען הערן אָבער איז אַהיימגעגאַנגן אַנטוישט און פאַראומערט ווייל זיי האָבן געזען אַז די פירער קענען שוין צו זיי נישט רעדן. זיי קענען שרייען און מאַכן געוואַלדעס, זאָגן טייערע ווערטער און זיסע מעשיות אָבער קענען נישט רעדן על של עכשיו אויף אַ פּראַקטישן נוסח מיט ווערטער וואָס זענען יוצאים און נכנסים אל הלב.
וואָלטן געדאַרפט די אַזויגערופענע פירער מאַכן אַ קל וחומר אַז אַזאַ פּנים האָט עס געהאַט אויף אַ לאָקאַלן פּראָבלעם וואָס דער כּלל זוכט באמת אַ מיטל צו באַלאַנסן דער אַלט מיט דער ניי, מאָדערנע טעכנאָלאָגיע מיט אַ טראַדיציאָנעלן לעבנסשטייגער ולא עלתה בידם איז ווי וועט עס אויפטון ווען מען האַנלדט מיט אַ ישראלישן פּראָבלעם וואָס קער זיך בכלל מיט אונז נישט אָן? נאָך מער, אַ סאַך פרומע ייִדן פאַרשטיין בכלל נישט פאַרוואָס פרומע זאָלן נישט דינען אין אַן אַרמיי וואָס שוצט אויף אַלע בירגער אָן קיין אויסנאַם פון דער ברייט פון דער היט און דער לענג פון דער רעקל, אָרטאָדאָקסישע יידן זענען נישט גורס דער הלוך ילך פון נאַשן פון א מדינה אָן גאָרנישט צוריקצוגעבן, און וועלטעלכע יידן וואָס זענען סימפּאַטיש צו יידישקייט זען אין די אָ באַנדע אַ גורם וואָס קענען נאָך אינגאַנצן אונטערברענגן די מדינה. און ווי וועלן גויים, וועם די רביס האָבן אויך אין באַטראַכט גענומען, פאַרשטיין פאַרוואָס מען זאָל נישט גיין קעמפן פאַר די אייגענע מדינה ווען זי איז אין אַ געפאַר. האחיכם ילכו למלחמה ואתם תשבו פה איז אפילו נישט אין דער נייער טעסטאַמענט. אַמעריקע לאָזט זיך קאָסטן ביליאָנען צוליב מדינת ישראל און די אָנגעפּאַשעטע אָקסן נישט נאָר זיי לייגן נישט אַריין נאָר זיי ווילן סיי אַנדערע זאָלן פאַר זיי אַרבעטן און סיי אַנדערע זאָלן פאַר זיי שטאַרבן.
איז לאָמיך אייך זאָגן, שמעו נא רבותי, אדמורי, אלופי ומורי, אויף דער זייט אַטלאַנטיק האָט אייערע שפּראַך פון בחינות און ענינים קיין ווירקונג און מען זעט אייך פאַר וואָס איר זענט. זויגערס און אויסנוצערס וואָס הרגענען אַוועק דורות מיט אייער פאַרדאָרבענע פירערשאַפט און דער נישטיקער ערציאונג פון אייערע נאָכפאָלגער.
האָבן מיר זיך אָבער געקלערט ווי סטאַלין האָט געזאָגט אויפן דייטש: מען טראָגט נישט דער זשאָלעב צום פערד נאָר מען ברענגט דער פערד צום זשאָלעב. אדרבה קומט יאָ צו גיין. שלום עליכם מורי ורבי. קומט. רופט אונז צאַם. לך כּנוס כּל היהודים. מיר וועלן קומען, באייפאָנינו ובאַנדרוידינו נלך. דאָ איז נישט ארץ ישראל וווּ איר קענט טעראָריזירן גאַנצער שטעט. דאָ איז רעלאַטיוו פריי קעגן אייערע טיראַניי. מען וועט אייך נעמען אויפן צימבל און מען וועט צונעמען אויף טעלערלעך אייערע נאַרישקייטן און פאַנטאַזיעס. איר וועט קרעכצן און ברומען און מיר וועלן לאַכן און שפּעטן. איר האָט שוין מיט אונז סייווי נישט קיין שפּראַך און אַז עס נעמט אַזאַ גראַנדיזער מעמד דאָס געווויער צו ווערן איז עס כּדאי יעדער פּעני.
קומט אונז נאָר נישט פאַרקויפן אחדות. קוים זענט איר אַ מנין פון רביס און איר האָט אייך געמוזט טרעפן באַזונדער פון צענדליקע ראשי ישיבה. זייערע תורה אויף טויזנטע ספסלי ביהמ"ד איז אוודאי נישט אַזוי חשוב ווי אייערע האָפּקן אויף פּאַרענטשעס. און ביידע האָט איר נישט גערופן ספרדישע תלמידי חכמים. בעל כרחך מוז זיין אַז זיי געהערן ערגעץ וווּ על פּתחה של גיהינום ווייל זייערע זיידעס האָבן נישט געהאַט די זכיה צו שטאַמען פון צווישן דער ווייסל און דער דוניי. און אָט אַזוי האָט איר געוואָלט פאַראייניקן כּלל ישראל.
איר, די גרעסטע מחרחרי ריב צווישן חסידישער הויף און חסידישער הויף, צווישן חסידים און מתנגדים, אשכנזים און ספרדים, חרדים און אָרטאָדאָקסן און פרומע און וועלטלעכע, קומט אויף צו זען ווי מען ווערט שוין פון אייך נמאס. אייערע רעגירונג האָט שוין איינגעזען סאַראַ באַנדיטן איר זענט און וויל אייך שוין נישט אויסהאַלטן קומט איר אַהער מאַכן קולות מיר זאָלן אויף אייך רחמנות האָבן. קומט, מאַכט אַ חתונה, אַ קאַרניוואַל, בליטשעט אין אייערע זייד, הילט אייך איין אין פעל און מאַכט אַ מצב. מיר וואָלטן אפילו מיטגעטאַנצט אָבער זאָל זיך אייך נישט דאַכטן אַז מיר ערן אייך, אַז מיר וועלן אייך שטיצן און מיר וועלן אייך נעמען פאַר ערנסט. די טעג זענען פאַריבער און היינט זענען מיר שוין לא רעב לשיריים ולא צמא ללחיים. מיר הונגערן לשמוע דבר ה' און מיר ווייסן איר זענט די לעצטע דאָס צוצושטעלן.
דער פועל יוצא פון אייערע ליצנות אָן\אָף רייזע איז אַז דער מאָראַלישע אַרגומענט האָבן געווינען די סאַטמאַרע חסידים. זיי פּראָטעסטירן אַלע יאָרן, דווקא אין גויישע קאַפּיטאַלן און דייקא צו זאָגן פאַר די גויים אַז זיי נעמען נישט אַ טייל אין דער מדינה און ציוניזם מיינט נישט זיי. איך קען נישט גלייבן אַז איך זאָג די ווערטער אָבער אַז איך דאַרף מיך קלויבן צווישן אייך און זיי גיי איך ענדערש מיט זיי. סאַטמאַר נעמט נישט אַ טייל אין די וואַלן, זאָגן אָפן אַז זיי ווילן נישט אַ חלק אין דער מדינה, ווערן נישט אַ שותף אין קיין רעגירונג און שליסן זיך אויס פון נעמען געלט פון דער שטאַט. איז דאָ אַ צד צו זאָגן אַז זיי האָבן זיך פאַרדינט דער זכות צו פּראָטעסטירן אַז אין דער מדינה אין לנו יד וחלק. נישט אַ שטאַרקע רעכט אין מיינע אויגן ווייל זיי קענען זיך אוודאי נישט אַן עצה געבן אַליין אָבער פונדעסטוועגן עפּעס אַ רעכט איז דאָ.
איר זענט דאָך אָבער די גרעסטע פאַררעטער. אייערע עלטערן זענען געקומען אויסגעמאַטערט פון די איראָפּייאישע שחיטות און אונטער דער שיצונג פון דער מדינה האָבן זיי זיך באַזעצט, זיך ווידער איינגעפלאַנצט און געבליט, איר פרעסט און נאַשט אַלע יאָרן ביי די ישראלישע שטייער-צאָלער פאַר אייערע שמאַלציקע צוועקן וואָס אויסער איר אַליין און אייער פּאָר טויזנט נאָכפאָלגער האָט קיינער דערפון נישט קיין נוצן, צו דעם שווינדלט און גנבעט איר ווי מען קען נאָר און אַצינד אַז מען דרייט אַביסל אַראָפּ דעם שטראָם און די דעמאָקראַטישע באַלאַנס נייגט זיך אַוועק פון אייך קומט איר פאַרפירן. נישט צו זיי, נאָר אַהער.
נאָר וואָס דען, אַזויווי חסידישע רביס בכל דור ודור, וויבאַלד עס ווערט אַן עת צרה אַנטלויפן זיי און לאָזן די חסידים און כּלל ישראל צום קדחת. אין ארץ ישראל ביז היינט האָט זיך עס זיי געלוינט ווייל מען באַהאַנדלט זיי דאָרט מיט זיידענע הענטשקעס כּאילו זיי לייכטן אויף דאָס פאָלק. מען לאָזט זיי אָנקומען מיטן קאַר ביזן עראָפּלאַן ווייל דאָס איז היינט דער תורת הבעל שם אָבער אַזויווי מען נעמט זיך צו זייערע ביינער מאַכן זיי אַ ויברח. קיין מי שברך וועלן זיי נישט מאַכן פאַר אַ קראַנקן זעלנער, קיין קאַפּיטל תהילים נישט פאַר אַ געפאַנגענער סאָלדאַט, קיין קל מלא רחמים פאַר געפאַלענע קורבנות, שטייערן וועלן זיי נישט באַצאָלן און אויסער טענות און דעמאָנסטראַציעס האָבן זיי נישט וואָס צו געבן. אַצינד אַז עס גייט זיי נישט זוכן זיי נישט צו געווינען ביים וואַלן שאַכטל - דאָרט ווייסן זיי בלויז וויאַזוי צו שווינדלן - און אפילו צו פּראָטעסטירן גיין זיי נישט צו זייערע אייגענע רעגירונג וואָס שיצט זיי און קליידערט זיי און פיטערט זיי. באַלד איז עס והוא נסי ומנוס לי און וינס ויצא החוצה.
פרעג איך אייך ווידער: וואָס האָבן מיר מיט דעם פאַרלייגט? מדוע באתם אלי לא חודש ולא שבת היום. קומט פירן טיש, נעמען קוויטלעך, טיילן ברכות, פאַרוואָס נישט. אָבער וואָס שיט איר אונז אָן מיט אייערע עקלהאַפטיקער פאָליטיק. מיר וואָס אונזערע שולעס באַקומען קוים אַ פּרוטה פון אונזערע מדינות און וואָס מיר געבן אייך צו שטייער שוין אַלע יאָרן טראָץ וואָס איר האָט באַקומען, מיר זאָלן פאַר אייך פאַרגיסן טרערן?
זעט אויס איר זענט מקנא אונזערע סיום הש"ס וואָס האָט באַוויזן אַז מיר קענען זיך פאַראייניקן ביי איין מעמד איז ווילט איר דאָס אויך קאַליע מאַכן. ביי ענק מוז יעדער סעקטע האָבן אַן אייגענער צערעמאָניע ווייל קיין שום פּלאַטפאָרמע קען נישט פאַרטראָגן די צוויי מנינים שווענץ וואָס יעדער פון אייך מוז זיך אומעטום מיטשלעפּן מיט נאָך פינף גבאים הינטער יעדער שטיל. און אַנשטאָט אַהערקומען זיך עפּעס לערנען פון אונז קומט עטץ אַהערברענגן ענקערע קריגערייען. נאָר חסידים, אפשר ליטוואַקעס, אוודאי נישט ספרדים און בדיעבד די סאַטמאַרע אויך אַז זיי וועלן קומען. און פרעגט נישט אָן ביי די לאָקאַלע רבנים און אַקטיוויסטן ווייל אייערע אַראָגאַנץ ווייסט נישט קיין גרעניץ. איר האָט דאָך אַ וואָרט אין הימל און אייך קען מען נישט איינטיילן איז וואָס דאַרפט איר זיך רעכענן מיט וואָס מיר האַלטן? מיר זענען די קי צום מעלקן און איר זענעט די אָקס אויף אונז צו רייטן.
האָט מען אייך געלערנט בלק כמו שכתוב. איר וועט בלייבן וווּ איר זענט מיט די שווענץ צווישן די פיס. איר וועט מוזן געווויער ווערן פון דער ווייטנס אַז עס זענען פאַראַן ביי אונז קהלות קדושות פון ברעג ביז ברעג וואָס ווייסן נישט פון אייערע כוליגאַניזם, אייערע גניבות און גזלות. זיי גיין טאַקע נישט יעדן טאָג אין מקווה און האָבן נישט בערד ביז צווישן די קני אָבער זיי טראָגן אויך נישט בלוט אויף זייערע הענט און פאַרדינען זיך נעבעך ערלעך זייער ברויט. אייערע ח"כ אייכלער האָט געזאָגט אַז חוץ לארצדיקע זענען בכלל נישט חרדים און דערויף זאָגן אונזערע לאַנדסלייט, ברוך הוא אלקינו... והבדילנו מן התועים.
ברוך שפטרני מעונשו\מאינשי הלזו.


text: גערעדט פון די שלאָס, איר קענען זען אין דיין מיינונג אַ מידייוואַל שטיין בנין, ווו הויך טאָווערס מנוחה אויף די הימל און די פאָן זיי אַנטוויקלען מיט די משפּחה מאַנטל פון געווער. שפּאַצירן אַרום דער פּערימעטער פון די קניגהץ, ראַטאַלינג פאנצער און אַרמד מיט קראָסבאָוז, מאַסעס און spears, און די ווענט האָבן קאַמנעמעטאַמי און גאַנז. אבער, בשעת די ציין פון די ווינט בלאָוז טאָווערס, דאַנדזשאַנז סקערי זייַן וועב עראַקנידז, ראַץ בויען קאָלאָניעס, און די שטימונג פון די טויט אין די דאַנדזשאַנז פון געפאנגענע פאָרזעצן צו סקוויק שאַקאַלז און יבערשרעקן גלייַכגילטיק וויזאַטערז. שפּיל לאַקס פאָרשלאָגן איר אַ בליק אין די מידייוואַל אַטמאָספער און פילן די גאנצע אַנטעראַזש פון דער תקופה. איר וועט געפֿינען מעשיות וואָס מאַכן גרויל יעדער קריק און ראַסאַל. לאַקס מיט אַלט קברים ויסמאָלן וואַמפּיירז, גאַרגוילז אויף די טאָווערס, באַץ און אַ עפענען אָרן אין די טונקל ליכט פון טאָרטשיז. אבער ניט אַלע גאַמעס זענען אַזוי ומבאַפעלקערט. ווי איר וויסן, יעדער לייַטיש פּרינצעסין זאָל זייַן ימפּריזאַנד אין די שלאָס טורעם און צו זייַן אין קוויווערינג אַנטיסאַפּיישאַן פּרינץ אויף אַ ווייַס פערד, וואָס זיכער מוזן קומען צו קעמפן אַ פייַער-ברידינג שלאנג, אַ בייז סאָרסערער, אָדער, אין מינדסטער, די אַלט מעכאַשייפע. עס זאָל מעלדונג די רויט צעלקע פון קאַפּטיוואַטי טייז צו ווייַטער זייַן חתונה און סך זאמען צו זייַן מיט זיי אין שלום, ליבע און האַרמאָניע פֿאַר פילע יאָרן. צו קעמפן די פאָרסעס פון בייז מאַשאַניישאַנז דזשענערייטאַד אַ שטאַרק מכשף - דאָס איז איינער פון די מעגלעך צילן פון די שפּיל לאַקס. דעם קעגנער, ווי מיר וויסן, לעבן איז נישט זיס, אויב עפּעס איז ניט קאַנדזשער, אָדער עמעצער טוט ניט ווענדן אין אַ פאַרזעעניש פון ינדיסקרייבאַבאַל אָפאַלנאַס. זיי טאָן ניט לאָזן די רעגן צו גיין צו די פויערים שניט פאַרדאַרט אויף די ווייַנשטאָק, די מילך אין קאַוז צו ווענדן זויער, די לעוואָנע וועט באַהאַלטן הינטער די וואלקנס, די שלאנג האַנט צו יבערשרעקן אַלע אנגענומען. אַלע אין אַלע, אַ גוט צייַט פון הורדוס, ווי זיי קענען, און קניגהץ אַנשטאָט דרייַ פאַרליבטער ליבע מיט די שיין יונגפרויען אַזוי ריגאַל שטאַם צו פאָרזעצן, עס איז נייטיק מיט די מאָנסטערס, שלאָגן קימאַט צו טויט אַזוי לעבן גיכער. קאַסאַלז אָפֿט געקעמפט. דעריבער חרובֿ אין צייַט. איר קענען זען אַזאַ וואַנדאַליזם, אויב איר שפּילן אַ שפּיל פון דעם ונטערטעניק. קאַננאָנבאַללס ביטינג קעגנערס מעלדונג זייער סייטינג און ענג. און רייזד די פייַנט פאָרט און קאַנגקער פרעמד לענדער, בויען אייער שלאָס אויף די קאַנגקערד טעריטאָריע און שטאַרק אין די נייע רעגירונג. אַז ס ווי שפּאַס מידייוואַל מענטשן - געקעמפט, חרובֿ און דעמאָלט שייַעך-געבויט, אַזוי דער ווייַטער צייַט די געזונט שלאָס האט שוין סטריפּט זיי פון אנדערע. וואָס קענען איר טאָן - אָנליין קאָמפּיוטער שפּילערייַ, בלאָגס, און זייטלעך האט נישט עקסיסטירן, טעלעוויזיע, אויך, אָבער אַז עס איז נייטיק צו באַגייַסטערן זיך מיט עפּעס וואָס טוט ניט שטאַרבן פון באָרדאַם. מידייוואַל מענטשן - מידייוואַל מאַנירן! שפּיל לאַקס - עס איז אויך גייט פארביי דורך לאַבירינטה, וואָס איז אַזוי באַרימט פֿאַר די מאָנומענטאַל בנינים. א סכום פון טראַנזישאַנז אין די קאָרידערז קענען זייַן מיסלידינג, און אין די פּשאַט - פּאָשעט און פיגוראַטיווע געפיל, אַפֿילו די יקספּיריאַנסט לאַבירינטאָהאָדצאַ, און בלויז ליבהאָבער אַפֿילו מער. אין דערצו צו די קאָרידערז, גאַרדענס און פּאַרקס אין דעם קוואַרטאַל זענען נישט דיפּרייווד פון זייַן חן און ינדזשאַנואַטי אויף די טייל פון לאַבירינטהס. דייווינג אין אַזאַ טעמפּ שטייט פון וועדזשאַטיישאַן אָן פריערדיק מאָראַליש טריינינג, נישט דער פאַקט אַז, קומענדיק פון אַזאַ אַ מייז אין אַ חודש, איר זענט נישט גאָר פעראַל און וועט נישט בילן בייַ מענטשן. גאַמעס זייַל וועגן קאַסאַלז, זיכער וועט ברענגען אין אַ פאַרשיידנקייַט פון ימאָושאַנז און פאַרווייַלונג יקספּיריאַנסיז. ווען פייטינג דראַגאָנס, שפּאָרן פּרינסעסיז, פייטינג מיט דער אַרמיי פון דעם פייַנט, גיין לאַבירינטהס, דיסטרויינג און בנין קאַסאַלז, איר וועט פילן די כאַראַקטער פון די אַלט אגדות און מעשיות.


text:
די ציטערניש האט פאסירט זונטאג ביינאכט ארום 10 אזייגער לאקאלע צייט, עס האט זיך געשפירט ווי א 7.3 ציטער אויפ'ן ריכטער וואג, די צענטער איז געווען אין די שטאט האלאבדשא אין איראק, און איז געשפירט געווארן אין איראן, טערקיי און קואוועיט. און א לייכטע ציטער האט זיך געפשירט אזוי ווייט ווי ארץ ישראל.
די שווערסטע איז באטראפן געווארן די קארמאנשאה ראיאן, ווי א געשאצטע 30 שטעטלעך זענען שווער באטראפן געווארן און האבן געליטן אומגעהויערע שאדנס, הונדערטער געביידעס זענען גענצליך איינגעפאלן, און ווען די זון האט אויפגעשיינט היינט אינדערפרי האט זיך אנטפלעקט א שוידערליך בילד פון גאנצע שטעט וועלכע זענען רואינירט, אן קיין עלעקטירציטעט, און די רעטונג ארבייט איז גאר שווער צוליב דעם וואס די שפיטעלער זענען אויך רואינירט.
איראן געפונט זיך אויף א א סענסיטיווע געאלאגישע ארט און איז אפט אויסגעשטעלט צו ערד ציטערנישן וועלע ברענגען מיט זיך טיילמאל קאטעסטראפעלע רעזולטאטן, דאס לעצטע מאל איז געווען אין 2003 ווען א מאסיווע ערד ציטערניש האט אומגעברענגט איבער 26,000 מענטשן, און רואינירט די היסטארישע שטאט באַם.
זעה בילדער און מאפעס


text:
לב אחד האט געשריבן:וועט א פירער פרובירן צו אנטלויפן פון pain דורך זיך אריינלייגן אין ארבעטן, דערגרייכן, זיין סוקסעספול, זיך אונטערנעמען הונדערט פראיעקט אויפאיינמאל?
דאס זענען נטיות וועלכע איך האב לעצטענס באמערקט אויף מיר.
לדעתי: עס קומט פון די 3 wing וואס זאגט דער עולם?
זיבענער אנטלויפן פון 'ענגזייעטי און פחד' סארט pain, יעדע מאל ס'הייבט זיי אן צו פילן א משהו 'boring' זיי ווייסן נישט וואס דאס איז, זיי פילן עס אלץ 'לאנגווייליגקייט', לויפן זיי צו 'עקספיריענס'. נישט יעדער און אויף יעדעם וואס מ'קען אפעלירן דעם אויבנדערמאנטן סטעטמענט איז א זיבענער. געדענק מ'רעדט דא פון א 'זיבענער'. מיט א דגוש. אבער דא, איז עפעס אנדערש, דא קען זיין אז דו רעדסט פון pain, וואס זאגט דיר "איך בין גארנישט ווערד". איז צו אנטלויפן פון די סארט 'pain', איז אוודאי די "עצה" זיך אריינצולייגן אין ארבעט, צו דערגרייכן און זיי סוקסעספול, זינט ס'טוט דירעקט פארדעקן די פעין פון "איך בין גארנישט ווערד".
פירערס פילן pain. זיבענערס פילן pain? זיבענער'ס געבן זיך נישט קיין צייט צו באמערקן זייער pain. זיי לויפן און זיי זענען ביזי. זיבענערס פילן לאנגווייליג? ניין. זיי פילן נישט לאנגווייליג, ווייל זיי לויפן פון איין עקפיריענס צו די צווייטע. ווען א מענטש קומט זאגן אז ער פילט pain, און ער אנטלויפט דערפון, הערט זיך עס נישט זיבן. פארוואס? ווייל א זיבענער אנטלויפט צו שטארק פון 'ווייטאג', אז ער זאל פילן אז ער האט עס בכלל. כן נראה לי השתא. זיבענער זענען זייער אפטימיסטיש, פארוואס? ווייל נאך פאר זייער ווייטאג וויל אפילו ארויסשטעקן א האר, איז שוין די זיבענער ביזי צו בוקן א טיקעט. אומגעזונטע זיבענערס אנטלויפן שוין אזוי סך פון 'ווייטאג' אז ענווענטועל הייבן זיי עס אן צו שפירן פון צייט צו צייט, און זיי קענען ווערן דעפרעסט אויף אביסל. אבער זיבענערס זענען זייער נישט צוגעוואוינט צו לעבן מיט זייער אינערליכקייט. זיי לויפן אוועק פון זיך. ווען א מענטש קומט זאגן אז ער אנטלויפט פון זיך, איז ער א זיבענער? לכאורה נישט. ווייל א זיבענער ווייסט נישט אז ער אנטלויפט פון 'זיך', א מענטש דארף קודם וויסן א 'זיך', און נאכדעם וויסן אז ער אנטלויפט פון 'עפעס'. א זיבענער ווייסט נישט פון 'זיך' צוזאגן. כן נראה לי.
פירערס פילן pain. א צווייער קען אויך פילן 'ווייטאג'. פארוואס פילן פירערס ווייטאג? ווייל זיי 'פילן'! זיי ווילן 'פילן'! און זיי זענען אזוי צוגעוואוינט צו 'פילן', אז זיי ווייסן נישט וויאזוי אפצולאזן די 'געפיל' און גיין ווייטער. דערפאר פילן זיי 'ווייטאג'. אויב א מענטש מאכט אפ ביי זיך אז יעדע געפיל וואס קומט אריין אין אים גייט ווערן געפילט, וועט אוודאי געפילן פון 'ווייטאג' זיך האלטן ביי אים לענגער. לענגער, און נאך לענגער. וואס קאן מען טון? "פירערס האבן ליב pain" נישט זיי האבן עס ליב. אמת זיי האבן עס נישט ליב. קיינער האט נישט ליב 'ווייטאג'. אבער זיי זענען זייער צוגעוואוינט צו באטראכטן זייערע בובוס. און עס 'פילן', און עס 'פילן', און נאך און נאך. "איך האב א בובו!!!"
און די זעלבע זאך וועלן פירער פילן יענעמ'ס ווייטאג. און פילן, און פילן, און פילן, און דילן דערמיט. אנדערש ווי צווייער. לאמיר זיך נישט צעמישן מיט צווייער. צווייער פילן אמפאטיע פאר יענעמ'ס באדערפענישן. פירער פילן יענעמ'ס 'ווייטאג' נישט נאר אויף צו ליב האבן 'יענעם' און 'העלפן'. פירער האבן דעפיניטלי צווייערישע שטריכן. יעדע פירער האט צווייערישע שטריכן און יעדע צווייער האט פירערישע שטריכן. אבער בעת א צווייער פילט מיט א רואיגקייט מיטן גאנצן הארץ "וואס דארף יעצט יענער" און וויאזוי קען איך אים העלפן, און ווייזן אז איך בין דא פאר אים?, ווערן 'פירער' אויס מענטש, און זיי קענען קוים נעמען א תהלים און זאגן תהלים פאר יענעמ'ס ווייטאג.
וואס טוען ניינערס ווען זיי זענען אין pain? זיי dissociate'ן מער און מער.
אונטערשטע שורה, צו דיין קשיא, וועלן פירערס פרובירן אנטלויפן פון ווייטאג דורכן זיך אריינלייגן אין ארבעטן, דערגרייכן און זיין סוקסעספול, די תירוץ אויף דעם קוקט אויס, אז פירער אליין וועלן דעס נישט טון. פירער וועלן פארקערט קודם פרובירן צו דורכטון זייער ווייטאג, אבער מיט א דרייער פליגל קען זיין אז מ'וועט אזוי טון. אדער אזוי ווי 'מח' שרייבט שפעטער אז א דרייער מיט א פירער פליגל קען אויך אזוי זיין.


text:
א טובה פאר א טובה
געזונגען דורך יום טוב הערליך
א טובה פאר א טובה, א מעשה פון ר' אהרון קארלינער
הערט א מעשה אידען פון דעם סטאלינעם
וואס מיין זיידע איז אליין געווען ביי דעם
פארנדיג אין וועג, דורך וועלדער אן א עק, פול מיט פחד און מיט שרעק
איינמאל פארט דעם רבי'נס בויד אין פרעמדן וועג
איבער פעלדער איבער וועלדער אן א עק
די פערדאלאך איינגעשפאנט, די חסידים ביי די האנט, קלינגען די גלעקלאך דורכאנאנד
פארט מען זיך אמאל, איבער בארג און טאל
איבער וועלדער אן א צאל, און מען זינגט א ניגון אויפן קול
און מען קומט זיך באלד, אין א גרויסן וואלד
יעדער בוים איז גרויס און אלט, און עס איז פינסטער און קאלט
פלוצלינג בלייבן די פערד שטיין, און זיי ווילן מער נישט גיין
דער בעל עגלה שרייט געוואלד, א חיה לויפט אין וואלד, אוי אוי אוי
און די פערד די זיבן שטיק, שרייען רייסן זיך צוריק
רבי שרייען די חסידים אויס, די סכנה איז זייער גרויס
און דער רבי דארט, ער הייבט זיך שוין פון ארט
ער גייט זיך צו צום טיר פון בויד גיט אן עפן און ער קוקט דארט
און דערזען האט ער, שטיין א גרויסן בער
ער דרייט זיין פוס אהין אהער, און ער אטעמט שווער
רופט זיך אן דער רבי צו זיין איד, יום טוב שמחה שרעק זיך ניט
נעם א נאדל שטארק און גרויס, און גיי צום בער ארויס, אוי אוי אוי
נעם זיין פוס און קוק גוט דארט, שטעקט א האלץ דארט אויף אן ארט
נעם ארויס די האלץ געשווינד, און די וואונד פארבינד
יום טוב שמחה קלערט ניט מער, ער גייט ארויס צום בער
ער דרייט זיין פוס אהין אהער, און זעהט א האלץ שטעקט טיף און שווער
ער נעמט די האלץ ארויס, דער ווייטאג מוז זיין גרויס
ער טוט אריין די האנט אין שויס, און נעמט זיין גרויסע טוך ארויס
און די וואונד פארבינדט, פארהאלט די בלוט וואס רינט
דער בער גיט א ריר געשווינד, און אין וואלד ער פארשווינדט
2
פארט דעם רבינ'ס בויד זיך ווייטער דורכאנאנד
איבער ווילדע וועגן פון דעם פרעמדן לאנד
די פערדאלעך געשפאנט, די חסידים ביי די האנט, און די וועג איז אומבאקאנט
געקומען איז די נאכט דער טאג שוין לאנג אוועק
מען זעט שוין נישט קיין שיין, מען זעט שוין נישט קיין וועג
דער וואלד איז אן א עק, מען זעט גארנישט קיין ברעג, נאר פינסטער און אומעט און שרעק
און די בויד זי פארט, מען רעדט דארט נישט קיין ווארט
אפשר וועט דער רבי פאָרט, קאנען שלאפן אביסל דארט
די וועג איז אזוי שווער, מען וויגט זיך הין און הער
דער רבי שלאפט דער רבי שלאפט אין זיינע אויגן גלאנצט א טרער
פלוצלינג בלייבן די פערד שטיין, און זיי ווילן מער נישט גיין
דער בעל עגלה שרייט געוואלד, א חיה לויפט פון וואלד, אוי אוי אוי
און די פערד די זיבן שטיק, שרייען רייסן זיך צוריק
נאר די חסידים רעדן ניט, דעם רבינ'ס שלאף מען היט
און דער רבי דארט, ער הייבט זיך שוין פון ארט
ער גייט זיך צו צום טיר פון בויד גיט אן עפן און קוקט דארט
און דערזעהן האט ער, ווידער שטיין א בער
א גרויסן שווערן פאק האלט ער, און ער אטעמט שווער
רופט זיך אן דער רבי צו זיין איד, יום טוב שמחה שרעק זיך ניט
נעם א כלי זאל זיין גרויס, און גיי צום בער ארויס, אוי אוי אוי
גיי פאמעלעך נישט פארטראכט, זע ווי פינסטער איז די נאכט
גיי צום בער וואס דארטן ווארט, נעם צו וואס ער האט געבראכט
יום טוב שמחה קלערט ניט מער, ער גייט ארויס צום בער
א גרויסן שווערן פאק האלט ער, און ער אטעמט אזוי שווער
און ווי ער קוקט אלץ מער, אזוי דערקענט האט ער
אז דאס איז דער זעלבער בער, וואס די האלץ געהאט האט ער
ער ווארפט אויף איהם זיין בליק, צושמייכלט זיך פון גליק
דער בער האט געבראכט זיין טוך צוריק, מיט בינען האניג א גרויסן שטיק
געלאזן האט עס דער בער, אנטלאפען גלייך איז ער
שרייט דער זיידע קומט אהער, ס'איז עס אויפהייבן שווער
3
פארט דעם רבי'נס בויד זיך ווייטער דורכאנאנד
איבער ווילדע וועגן פון דעם פרעמדען לאנד
די פערדאלעך געשפאנט, די חסידים ביי די האנט, עסן האניג דורכאנאנד
פאהרן חסידים עסן האניג שמייכלען סתם
פאהרן חסידים עסן האניג שמייכלען סתם
די פנים פול מיט פלאם, דער האניג פול מיט טעם, ס'איז פון גן עדן מן הסתם


text:
מעפּ סעסיליאַ וויקסטר ö ם האט געזאגט אַז אייראָפּע דארף צו "נעמען קאַמף צו באַשיצן די קולטור העריטאַגע פון קיפראס אין די צאָפנדיק טייל פון דעם אינזל."
גערעדט בייַ אַ געשעעניש אין פּאַרליאַמענט דעדאַקייטאַד צו די European יאָר פון קולטור העריטאַגע, וואָס ינקלודעד אַ Photo ויסשטעלונג ענטייטאַלד "קיפראס: European קולטור איז אין געפאַר", וויקסטרöם געזאגט אַז "די צעשטערונג פון די קולטורעלע ירושה פון קיפראס איז אַ זייער ערנסט און וויכטיק אַרויסגעבן." לויט איר, הונדערטער פון קהילות און מאַנאַסטעריז זענען "דעפינעד און חרובֿ" בעשאַס די לעצט קסנומקס יאר.
וויקסטרומע האָט אונטערשטראָכן אַז די שוץ פון די קולטורעלע ירושה פון קיפראס איז אַ העכסטע אַרויסגעבן ניט בלויז פֿאַר די באוווינער פון קיפראס, אָבער פֿאַר די גאנצע אייראפעישער קהילה.
טשערמאַן פון די פּאַרליאַמענט Dimitris סילוריס האט דער Photo ויסשטעלונג געוויזן די מאָס פון די צעשטערונג פון די סיפּריאָט קולטורעלע ירושה אין די צפֿון. אין זיין מיינונג, די אי.יו. זאָל שטרעבן צו באַשיצן די קולטור העריטאַגע פון קיפראס, וואָס איז אויך אַ וויכטיק עלעמענט פון די גאנצע געשיכטע פון אייראָפּע. צום באַדויערן, סילוריס קאָנקלודעד, רעכט צו דער קאָנפליקט און די יליסאַט האַנדל אין אַנטיקוואַטיז גרויס קולטור שיכטע איז אין געפאַר פון יקסטינגשאַן אָדער האָבן שוין פאַרשווונדן פון דער פּנים פון דער אינזל.


text:
לאא צי
לאַא צי (כינעזיש: 老子) איז געווען א כינעזישער פילאסאף. ער ווערט גערעכנט דער גרינדער פון טאאיזם, איינע פון די דריי גרעסטע רעליגיעס אין היינטיקער כינע. ער האט געלעבט אין דעם 6טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג.
ער איז געעווען פון מערבי באקאנטע כינעזישע פילאסאפן. מ'ווייסט אבער גאר ווייניק וועגן זיין לעבן. ער האט געשריבן דאנס בוך טאא טע טשינג (דער וועג פון לעבן), וואס ,אנטהאלט 81 מאראלישע מעשות אדער משלים.
מ'האט געטראפן א טעקסט פונעם טאא טע טשינג וואס איז געשריבן געווארן אינעם 4טן יארהונדערט יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג.


text:
בלאט 34 פון 39
פורסם: מיטוואך נאוועמבער 23, 2016 4:45 pm
דורך פרעזידענט-עלעקט
בדרך אגב די טריוביון שרייבט אויך זייער ענליכע זאכן די וואך בנציון שענקער עה און איבער די תפילין
פורסם: דינסטאג נאוועמבער 29, 2016 8:50 pm
דורך יושב אהל
/
פורסם: דינסטאג נאוועמבער 29, 2016 8:54 pm
דורך יושב אהל
דער דראמאטישער ארטיקל פון א. עני פליט יעצט ארום צוליב א שנאר קאמפיין דורך שמעון ראלניצקי אים צו העלפן חתונה מאכן צוויי קינדער.
ווער עס ליינט דעם ארטיקל און ווערט גערירט קען ביישטייערן ביי דעם לינק.https://thechesedfund.com/cause/hear-th ... -rabbi-986
פורסם: מיטוואך נאוועמבער 30, 2016 3:04 am
דורך בעל מדות
פרעזידענט-עלעקט האט געשריבן:בדרך אגב די טריוביון שרייבט אויך זייער ענליכע זאכן די וואך בנציון שענקער עה און איבער די תפילין
ממילא?
פורסם: מיטוואך נאוועמבער 30, 2016 7:02 pm
דורך בן אדם
בעל מדות האט געשריבן:ממילא?
דבר הבא ממילא...
דו ביסט דא געווען און נישט איבער געלאזט קיין סחורה??
פורסם: זונטאג דעצעמבער 11, 2016 5:44 pm
דורך berlbalaguleh
ליינענדיג די וואך איבער דעם לעבן פון דעם חשוב'ן ראש הישיבה הרהגה"צ ר' אליעזר געלדצעהלער זצ"ל, וועלכער איז געווען א ריכטיגער בא בימים. האט עס מיך דערמאנט פון די באשרייבונגען פון די אמאליגע גרויסע רבנים וועלכע האבן אויך געפיהרט א ישיבה. און זיי האבן פונקטליך מיטגעהאלטן מיט א יעדן בחור'ס מצב סיי בגשמיות און סיי ברוחניות. און זיי האבן געגעבן חיזוק דארט וואו מ'האט געדארפט. ס'איז נישט קיין וואונדער אז פון דארט זענען אויסגעשטיגן בחורים און יונגעלייט ריזן אין תורה און אין מידות. און זיי פארנעמען היינט פאזיציעס אלס ראשי ישבה ומגידי שיעור. און סתם בעלי בתים תלמידי חכמים.
איך אליינס האב געהאט די זכיה צו לערנען אין די קאשויער ישיבה ביי הרהגה"צ ר' רפאל בלום זצ"ל. ער האט זיך אויך געפיהרט אזוי. ער האט געקענט א יעדן בחור ביי זיין נאמען. און ר'האט זיך אינטרעסירט אין א יעדן בחור'ס מצב סיי בגשמיות און סיי ברוחניות. און א יעדער בחור האט געהאט דעם געפיהל אז דער ראש ישיבה אינטרעסירט זיך ספעציעל אין איהם.
איך האב אויך געלערנט עטליכע זמנים אין ישיבה קהילת יעקב. וואו דער פאפא רב זצוק"ל דער ויחי יוסף איז געקומען א יעדן טאג פארלערנען א שיעור פאר די עלטערע בחורים אין ביהמ"ד. איך בין נאך געווען פון די יונגערע בחורים, אין ישיבה קטנה. אבער ער איז געקומען פארהערן א יעדע וואך פרייטיג. און דער פארהער איז צוגעגאנגען מיט רחמים און ליעבשאפט. ער האט אליינס מיטגעהאלפן פאר א בחור ארויסצוברענגען א פשט אין די גמ' אדער תוס'. נאר אויב ס'האטציך געטראפן אמאל אז א בחור האט נישט געוואוסט פון זיין בחייכון וביומיכון פון די גמרא צו זאגן, האט ער איהם געזאגט מוסר בלשון רכה..."דו ביסט דאך שוין א גרויסער בחור, פארוואס לערנסטו נישט"...!
פורסם: זונטאג דעצעמבער 11, 2016 7:14 pm
דורך עמעזאן
קיין וואונדער אז פון דארט זענען אויסגעשטיגן בחורים און יונגעלייט ריזן אין תורה און אין מידות. און זיי פארנעמען היינט פאזיציעס אלס ראשי ישבה ומגידי שיעור
ר' בערל אפשר טיילט איר מיט מער אינפורמציה אויף די ריזן אין תורה וואס פארנעמן פאזיציעס אלס ראשי ישיבה
קאשוי ישיבה האט עפעס נישט ארויסגעגעבן אזעלכע ריזן אין תורה מילד גערעדט
פורסם: זונטאג דעצעמבער 11, 2016 8:38 pm
דורך קאצקע ציקער
ר'בערל ווי גאלאנטא רב זי"ע איז געווען באקאנט פאר זייער א ליבליכער רב וראש ישיבה זיינע תלמידים רעדן נאך היינט מיט געגיעים (אויב זיי לעבן נאך)
פורסם: מאנטאג דעצעמבער 12, 2016 12:52 am
דורך berlbalaguleh
ר' עמעזאן: איהר מאכט מיך זייער שטארק לאכן. ערשטנס, ווייל איהר סאונדט פונקט ווי א געוויסער חסיד פון ווארשא, וועלכער האט א האבי אין ניט-פיקינג. צונעמען וואס יענער זאגט אדער שרייבט אויף קליינע טעלערלעך. און אויפווייזן בשמחה רבה אז יענער איז ראנג. ער איז אן עם הארץ. און ווייסט נישט וואס ער רעדט. און נאכדעם גייט ער אהיים וויינען צו מאמי אז מ'האט איהם געטשעפעט...!
צווייטנס האט איהר מיך נישט גוט פארשטאנען. איך האב נישט גערעדט וועגן קאשויער ישיבה. כ'האב בעיקר גערעדט וועגן הרב געלדצעהלער'ס ישיבה. איי וועט איהר פרעגן אוואו זענען די גדולי הדור פון יענע ישיבה....וועל איך אייך ענטפערן, אז איך האב אויף די מינוט נישט די פונקטליכע סטאטיסטיקס. דאס איז נאר געווען א כלליות'דיגער סטעיטמענט.
דריטנס. ס'איז נישט דא קיין שום ישיבה אויף די וועלט (חוץ אפשר די ישיבה פון די בעלי עגלות, שוסטערס און שניידערס.אפשר די קצבים, די בוטשערס אויכעט.) פון ווי ס'קומען ארויס נאר עמי הארצים. פון א יעדע ישיבה וואקסן אויס תלמידי חכמים און אויך עמי הארץ. דער וואס גייט אין די ישיבה נאר נהנה צו זיין פון די גוטע מאכלים וואס מ'סערווירט אין די ישיבה, דער בלייבט אן ע"ה. און דער וואס גייט אין די ישיבה צו לערנען בהתמדה, דער וואקסט אויס א ת"ח.
למשל. הרב ר' גבריאל ציננער שליט"א דער בעל נטעי גבריאל האט געלערנט אין פאפא ישיבה בערך אין די זעלבע צייט וואס איך האב דארט געלערנט. איך געדענק אז סיי ווי שפעט ביינאכט איך האב מיך געלייגט שלאפן האביך געהערט זיין קול תורה פון בית המדרש. און סיי ווי פריה איך בין אויפגעשטאנען פארטאגס האט זיך שוין געהערט זיין קול תורה ארויס פון ביהמ"ד. נאכדעם זענען פארהאן אנדערע תלמידים וועלכע האבן נישט געהאט די זעלבע התמדה והבנה. אבער זיי זענען אויך וואוילע אידן. בעלי בתים יראי שמים...!
איך האב געהאט א ..."חברותא"...אין ישיבה קטנה וועלכער האט לויט די היינטיגע סטאנדארטן מסתמא געליטן אויף דיסלעקציע, ל"ע. אינווייניג האט ער זיך נעבעך שטארק געפלאגט איבער צוזאגן 2 שורות עברי פון די גמ' אדער רש"י. אבער ווען מ'האט איהם פארציילט דעם תמצית פון דעם שיעור פון די וואך. דאס האט ער זייער גוט געוואוסט...!
פורסם: מאנטאג דעצעמבער 12, 2016 1:58 am
דורך עמעזאן
ר' בערל איר האט מיר נישט גוט פארשטאנען.
איר רעדט פון תורה ריזן און ראשי ישיבה יוצאי ישיבת אור ישראל אויף דעם בין איך אינטערעסירט צו וויסען ווער דאס איז, אז איר זאגט אזא סטעטמענט דארפט איר האבן דעקונג בפרט עס ווייסט אויס פון אייער תגובה אז דאס אייגנארטיגקייט פון די ראש ישיבה ז"ל האט מצליח געווען אוועקצושטעלן תורה ריזן מער ווי א אנדערע מקום, נאכאמאל איך רעדט פון תורה ריזן און ראשי ישיבה, וועגען תלמידי חכמים פארשטייט זיך אליין פונקט ווי א צווייטע מקום.
וועגן קאשוי איז עס געווען דרך אגב איר דערמאנט די ישיבה אבער איך פרעג נישט דירעקט אויף אייך איך דריק פשוט אויס מיין וואונדער איבער די יוצאי הישיבה
וועגען פאפא דינג איך זיך בכלל נישט מיט אייך
פורסם: מאנטאג דעצעמבער 12, 2016 2:35 am
דורך berlbalaguleh
ר' עמעזאן: ייש"כ פאר אויסקלארן. יעצט וועל איך קענען גיין שלאפן מיט א שמייכל אויף די ליפן...!
פורסם: מיטוואך יאנואר 04, 2017 6:18 pm
דורך שמעקעדיג
פרשת ויגש
.
פורסם: מיטוואך יאנואר 04, 2017 9:57 pm
דורך berlbalaguleh
שמעקעדיג: ייש"כ. דו ברענגסט שוין די נייעס פון מאמענט פ' ויגש. איך בין נאכנישט פארטיג מיט די (קעלבערנע) התפעלות פון די ארטיקלען פון מאמענט פון פ' מקץ.
די באשרייבונג פון רחמיסטריווקא איז דאך מתוק מדבש. ווען מ'ליינט די ארטיקל קענמען מיינען אז מ'זיצט ביי א טיש אדער מ'דאוונט מיט מיט'ן רחמיסטריווקא רבי'ן שליט"א אינדערהעים אין קאלטן רוסלאנד...!. איך געדענק נאך ווען איך האב געוואוינט בשכינות פונ'ם רבי'ן און דער אופן וויאזוי ער איז אריינגעקומען צום טיש. מיט אזא פשטות און ענוות חן וואס מ'זעהט כמעט נישט אין די היינטיגע צייטן...! אזוי אויך די אנדערע באשרייבונגען ברענגען איינעם אריין אין אן אנדער וועלט. הקיצור. איך געב זיי (די שרייבערס און עדיטארס פון מאמענט) א ברכת הדיוט. אז זיי און זייער מעגעזין זאללן מאריך ימים ונשים זיין בטוב ובנעימות. ווייל איך וועיס נישט וואס איך וואלט געטון שבת נאכמיטאג (נאכ'ן לערנען די געוויינליכע שיעורים...
) אן זיי...!
פורסם: דאנערשטאג יאנואר 05, 2017 12:10 am
דורך קאצקע ציקער
ר'בערל ר'בערל וואוינסט אפשר אין אסטראליע ? ווי האט מען צייט צו ליינען שבת נאכמיטאג??
פורסם: דאנערשטאג יאנואר 05, 2017 12:34 am
דורך berlbalaguleh
ר' קאצקע ציקער: לויט א ספעציעללן פארלאנג קען איך דיר אראפשרייבן מיין פונקטליכן לו"ז.(לוח זמנים)...
פורסם: דאנערשטאג יאנואר 05, 2017 12:40 am
דורך וואלווי
כ'שטעל מעך פאר ערעב בערל שלאפט שוין נישט פון זייגער דרייע, און עפענט דאס סמעדרעש, דאוונענט ותיקין, קומט אהיים מאכט קידוש טרינקט א קאווע, כאפט א דרימעל, איז טועם א סעודה, כאפט נאך א דרימעל, האט צייט אריין ציבליקען די קליינע אותיות, אלעס פאר א ווינטערדיגע מנחה...
פורסם: דאנערשטאג יאנואר 05, 2017 2:32 am
דורך berlbalaguleh
וואלווי: דער חלק פון שלאפן און דרימלען איז אמת. די איבריגע איז א דמיון. איך שלאף ב"ה זייער גוט. פארקערט. איך האב א פראבלעם מיט אויפשטיין...!
פורסם: דאנערשטאג יאנואר 05, 2017 3:29 am
דורך וואלווי
אויב אזוי האב מורא אז די האסט געמאכט פורים פון אונז אלע און די ביסט גאר א יונגערמאן.
איך האף אז כ'האב נישט עובר געווען אויף גילוי יעצט..
פורסם: מיטוואך יאנואר 11, 2017 1:15 pm
דורך שמעקעדיג
אביסעלע היץ קען נישט שאטן אין די קאלטע טעג...
איבערבליק אויף א שבת ביי מהרז"ל מסאטמאר, און א אינטערוויאו איבער די (אומ)פאפולערע שומרים קארדס...
.
פורסם: מיטוואך יאנואר 11, 2017 1:45 pm
דורך העניך
שמעקעדיג האט געשריבן: א אינטערוויאו איבער די (אומ)פאפולערע שומרים קארדס...
.
מיין רעספאנס צו דעם ארטיקל:viewtopic.php?f=24&t=11227
פורסם: מיטוואך יאנואר 11, 2017 9:27 pm
דורך berlbalaguleh
וואלווי האט געשריבן:אויב אזוי האב מורא אז די האסט געמאכט פורים פון אונז אלע און די ביסט גאר א יונגערמאן.
איך האף אז כ'האב נישט עובר געווען אויף גילוי יעצט..
וואלוי: דו האסט נישט עובר געווען אויף גילוי. ווייל דעם זייגער קענמען נישט צוריק דרייען. און די אלע אפיקומנ'ס וואס איך האב שוין ב"ה אויפגעגעסן וועללן מיר ביישטיין ווען מ'וועט דארפן. אפילו אנקל סעם טוט אנערקענען אז איך בין ב"ה א יונגערמאן פון 66יאר, עמו"ש...!און איך אליינס רעד מיר אויכעט נישט איין אז איך בין 25 יאר אלט, און כ'בין פונקט ארויס פון כולל. די איינציגע 2 כוללים, וועלכע זענען וויליג מיך אריינצונעמען זענען די תהילים כולל, און כולל חצות. איך האב מיך פראבירט איינצושרייבן אין זייער נייעם ברענטש וואס זיי האבן אויפגעמאכט אין בארא פארק. כ'האב זיי געפרעגט אויב מ'קען זיך משתתף זיין אין כולל שרייבנדיג אויף קאווע שטיבל. אויב דאס ווערט פאררעכנט אלס מיטהאלטן די פראגראם. זיי דארפן מיר ענטפערן ביז 2 וואכן...!
פורסם: דאנערשטאג יאנואר 12, 2017 12:28 am
דורך וואלווי
berlbalaguleh האט געשריבן:אפילו אנקל סעם טוט אנערקענען אז איך בין ב"ה א יונגערמאן פון 66יאר, עמו"ש...!און איך אליינס רעד מיר אויכעט נישט איין אז איך בין 25 יאר אלט,
נעה, בערל ביסט א פרישער יונגערמאן פון 20 יאר! מיט 46 יאר עקספעריענס נאך אויך...
דיין אפליקעשען פאר תהלים כולל וועט לכאורה דורך גיין דורך שרייבן אויף קאווע שטיבל. דוד המלך האט מתפלל געווען אז ס'זאל זיין ווי אהלות, איז דען דא א שענערע אהל בימינו ווי ק"ש?
פורסם: זונטאג יאנואר 22, 2017 7:33 pm
דורך שמעקעדיג
פרשת שמות
פורסם: דאנערשטאג פעברואר 09, 2017 8:38 pm
דורך שמעקעדיג
פרשת בשלח
.
פורסם: פרייטאג מערץ 24, 2017 12:50 am
דורך שמעקעדיג
פרשת ויק"פ
.