text:
פאראייניגטע פעלקער
די פֿאראייניגטע פֿעלקער (ענגליש: United Nations, פראנצויזיש: Organisation des Nations unies, שפאניש: Organización de las Naciones Unidas), קירצונג פֿ"פֿ, UN, ONU, איז אן אינטערנאַציאָנאַלע ארגאניזאציעס אין וועלכער עס זענען אנגעשלאסן מיטגלידער פון אלע מדינות. איר ציל איז צו פארהיטן קעגן קאנפליקטן און צו מאכן שלום צווישן פארשידענע פעלקער. זי איז געגרינדעט אין 1945 נאכן צווייטן וועלט קריג אין דעם ארט פון דער פעלקער-ליגע. היינט האט די פֿאראייניגטע פֿעלקער 193 מיטגליד לענדער.
די פאראייניגטע פעלקער ארגאניזאציע איז הויפטקווארטירט אין ניו יארק סיטי, מיט נאך הויפט ביוראען אין גענף, ווין און נייראבי.
די פאראייניגטע פעלקער האט זעקס פרינציפעלע ארגאנען: די אלגעמיינע פארזאמלונג, דער זיכערהייטס ראט, דער עקאנאמישער און סאציאלער ראט, דער סעקרעטעריאט, דאס אינטערנאציאנאלע געריכט פון יוסטיץ און דער נאמנות-ראט (דערווייל נישט טעטיק).
די ארבעט פון די פאראייניגטע פעלקער ווערט געפירט אין זעקס אפיציעלע שפראכן: אראביש, כינעזיש, ענגליש, פראנצויזיש, רוסיש און שפאניש.
אינהאַלט
- 1 קאנצעפט
- 2 צוועקן
- 3 גרינדונג פון די יו-ען
- 4 סטרוקטור
- 5 אגענטורן
- 6 מיטגלידערשאפט אין די יו-ען
- 7 אינטערנאציאנאלע השפעה
- 8 אנדערע יו-ען מיסיעס
- 9 צוקונפטע פערספעקטיוון
- 10 פינאנצירן
- 11 זעט אויך
- 12 וועבלינקען
קאנצעפט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די פֿאראייניגטע פֿעלקער איז א אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע פון לענדער וועלכע איז געגרינדעט געווארן צו פראמאווירן וועלטליכע שלום און קאאפעראציע. די פֿאראייניגטע פֿעלקער איז געגרינדעט געווארן ווען די צווייטע וועלט קריג האט זיך געענדיגט אין 1945. איר מיסיע איז אנצוהאלטן וועלטליכע שלום, אנטוויקלן גוטע פארבינדונגן צווישן לענדער, ברענגן קאאפעראציע אין לעזן די וועלט'ס פראבלעמען, און צו קוראזשירן רעספעקט פאר מענטשלעכע רעכט.
די פֿאראייניגטע פֿעלקער איז אן אליאנץ פון לענדער וועלכע זענען מסכים צו קאאפערירן איינע מיט אנאנד. זי ברענגט צוזאמען לענדער וועלכע זענען רייך און ארעם, גרויס און קליין, און פארשידנארטיגע סאציאלע און פאליטישע סיסטעמען. מיטגלידער לענדער צו די יו-ען זענען זיך מחייב צוריק צוהאלטן פון נוצן מיליטערישע כוחות אדער די סטראשע פון נוצן כוחות קעגן אן אנדער לאנד, און אפצוזאגן הילף צו יעדע לאנד וועלכע איז קעגן די יו-ען'ס אקציעס.
פֿאראייניגטע פֿעלקער מיטגלידערשאפט איז אפן צו יעדן לאנד וועלכע איז גרייט זיך אונטערצונעמען די אויבנדערמאנטע תקנות. יעדע לאנד נישט קיין נפקא מינא ווי קליין און גרויס זי איז, האט אן אייניגע שטימע. יעדע לאנד מוז צושטייער געבן פאר די ארגאניזאציע. וואו מיר שטייען היינט פארמאגט די יו-ען די מיטגלידערשפאט פון 192 לענדער, אריינרעכנענדיג כמעט אלע לענדער פון די וועלט.
די פֿאראייניגטע פֿעלקער'ס השפעה אין וועלטליכע געשעענישן האט זיך געוואקעלט במשך די יארן, אבער די ארגאניזאציע האט צוריגעוואונען פראמינענץ אין 90'. די ארגאניזאציע איז באלוינט געווארן דעם נאבעל שלום פריז אין יאר 2001. נאך אלעם האט די ארגאניזאציע אסאך שוועריקייטן, ווייל זי מוז שטענדיג פארזיכערן די קאאפעראציע פון אירע מיטגלידער לענדער, די ארגאניזאציע האט גאר א שוואכע זעלבטשטענדיגע מאכט און אויטאריטעט. צו באקומען די שטיצע פון אלע לענדער ביי וועלטלעכע געשעענישן איז נישט גרינג, ווייל טייל לענדער זענען זייער וואקעלדיג אפצוטרעטן פון זייערע אייגענע אויטאריטי און נאכגיין די יו-ען'ס געזעצן.
צוועקן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די יו-ען האט היינט די זעלבע צוועקן און סטרוקטור ווי זי האט געהאט ווען זי איז געגרינדעט געווארן אין 1945. די הויפט צוועקן זענען אנצוהאלטן וועלטליכע שלום וועלכע העלפט אויטאמאטיש קוראזשירן ביזנעס און אינטערנאציאנאלע האנדל. אין צוגאב צו איר הויפט מיסיע, טוט די ארגאניזאציע סערווירן אירע מיטגלידער אויף פארשידענע אנדערע וועגן.
די יו-ען גיט די מיטגלידער די רעכט פארצושטעלן אירע מיינונגן און צו לעזן קאנפליקטן אן קיין געוואלדטאטן. זי ערלויבט לענדער צו לעזן וועלטכליכע פראבלעמען ווי ארימקייט, קראנקהייטן, און ענווייראמענטאלע חרבנות. די ארגאניזציע סערווירט אלס א סימבאל פון אינטערנאציאנאלע ארדענונג און גלאבאלע אינדענטיטעט. די ארגאניזאציע קאארדינירט הונדערטער אגענטורן און פראגראמען אינערהאלב איר אייגענע ארגאניזאציע און אינדרויסן. זי נעמט אויך צוזאם און פובליצירט די אינטערנאציאנאלע דאטא.
גרינדונג פון די יו-ען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די יו-ען איז די רעזולטאט פון א לאנגער היסטאריע פון ווילן צו פראמאטירן אינטערנאציאנאלע קאאפעראציע. אין די ענדע פונעם 18טן יארהונדערט האט א דייטשער פיליסאף, אימאנועל קאנט, פארגעשטעלט א פעדעראציע אדער ליגע פון דער וועלט'ס לענדער. קאנט האט פארשטאנען אז אזא פעדעראציע וועט ערלויבן זיך צו פאראייניגן און באשטראפן די לענדער וועלכע טוען אפ אגרעסיווע אקטן. ער האט אויך געזאגט אז די קאנצעפט פון אזא ארגאניזאציע וועט געבן די מעגלעכקייטן פאר דער וועלט'ס קליינע לענדלעך צו באשיצן זייערע רעכט וועלכע ווערן צושטערט און געשעדיגט דורך די גרויסע מאכטן.
קאנט'ס עצה האט ערשט אויפגעלעבט נאך דעם ערשטן וועלט קריג, נאכדעם וואס אלע גרויסע און קליינע לענדער האבן געטרויערט אויף זייערע פארלוסטן, און זענען געווען גרייט זיך צונויפצונעמען און ארבעטן צוזאמען פאר שלום, זיי האבן געגרינדעט די "ליגע פון נאציאנען" צו דערגרייכן זייער ציל. די ארגאניזאציע האט געהאט די פאלגנדע מיטגליד לענדער: פראנקרייך, דאס פאראייניגטע קעניגרייך, איטאליע, יאפאן, דייטשלאנד און דער סאוועטן פארבאנד. די ליגע האט אנגעהאלטן ביז הארט בעפאר דעם צווייטן וועלט קריג און איז דאן צוזאמענגעפאלן צוליב צוויי הויפט פראבלעמען: ערשטנס זענען נישט אלע מאכטפולע לענדער געווען מיטגלידער, צום ביישפיל די פאראייניגטע שטאטן, און בעיקר ווייל זיי האבן מורא געהאט זיך קעגן צו שטעלן צו אגרעסיווע אקטן פון יאפאן, איטאליע, און דייטשלאנד וועלכע האט שפעטער געפירט צום צווייטן וועלט קריג.
כאטש די ליגע איז געווען א גרויסע דורכפאל איז אבער נאך נישט אוועקגעפאלן דער געדאנק פון אזא ארגאניזאציע. די ערשטע זאך וואס איז געטאן געווארן צו גרינדן א נייע ארגאניזאציע איז געווען אין 1941 ווען אמעריקע'ס פרעזידענט רוזוועלט און בריטיש פרעמיער מיניסטער ווינסטאן טשורטשיל האבן אונטערגעשריבן די אטלאנטיק טשארטער, אין וועלכע די צוויי לענדער האבן זיך אונטערגענומען צו טאן עפעס ממשות צו גרינדן א מער עפעקטיווע סיסטעם פאר וועלטליכע שלום און קאאפאראציע.
א יאר שפעטער, דעם 1טן יאנואר 1942, האבן א קאאליציע פון 26 אליאירטע לענדער, וואס האבן געקעמפט קעגן דייטשלאנד, אונטערגעשריבן א דעקלעראציע אין וועלכע זיי האבן אקצעפטירט די פרינציפאלן פונעם אטלאנטישן טשארטער. די דעקלעראציע איז געווען די ערשטע פארמאלע באנוץ פון דעם נאמען יונייטעד נעישאנס, וועלכע איז געגעבן געווארן דורך פרעזידענט רוזעוועלט. פון דארט און ווייטער איז עס געפארן ווי א באן ביז אלע דעטאלן זענען ערלעדיגט געווארן אפריל 1945 אין סאן פראנציסקא דורך 50 לענדער אריינגערעכנט דער ראטנפארבאנד, די פאראייניגטע פעלקער און די רעפובליק פון כינע. די פאראייניגטע פעלקער איז אפיציעל געגרינדעט געווארן דעם 24סטן אקטאבער ווען 51 לענדער האבן באשטעטיקט דעם טשארטער. די ערשטע זיצונגען פון דער אלגעמיינער פארזאמלונג און פון דעם זיכערהייטס ראט זענען פארגעקומען אנהייב 1946 אין לאנדאן.
די גרינדער פון די יו-ען האבן געוואלט פארזיכערן אז עס זאל זיך נישט איבערשפילן די זעלבע ווי די ליג אוו נעישאנס, און האבן דערפאר אויפגעשטעלט אירע הויפטקווארטירן אין ניו יארק צו פארזיכערן די מאקסומאלע שטיצע פון די פאראייניגטע שטאטן, די רייכסטע און מאכטפולסטע לאנד אין יענע צייטן. אויך האבן זיי פארזיכערט די גרויסע לענדער'ס זעלבטשטענדיקייט, דורכ'ן געבן א וועטא רעכט פאר אמעריקע, פראנקרייך, בריטען, די סאוועטן פארבאנד, און כינע. (רוסלאנד האט פארלוירן איר רעכט ווען דער פאראיין איז צוזאמענגעפאלן אין 1991).
סטרוקטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער יו-ען איז צוזאמענגעשטעלט פון זעקס קערפערשאפטן וועלכע סערווירן באזונדערע פונקציעס: די אלגעמיינע זאמלונג, דער זיכערהייטס ראט, די סעקרעטאריעט, דער עקענאמישער און סאציאלער ראט, דאס אינטערנאציאנאלע געריכט פון יוסטיץ, און דער נאמנות-ראט.
אלגעמיינע פֿארזאמלונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אלגעמיינע פֿארזאמלונג איז צוזאמענגעשטעלט פון 189 מיטגלידער לענדער, יעדע מיט איין שטימע. די פֿארזאמלונג טוט דיסקוסירן סיי וועלכע אישו וואס באלאנגט צו די יו-ען מיט אן אייניגע רעכט צו יעדע לאנד צו לאזן הערן איר מיינונג. די פֿארזאמלונג האט נישט די אויטאריטעט צו באשטעטיגן קיין רעזאלוציע נאר טוט ארויפברענגען און דיסקוסירן די טעמעס מיט א פשוט'ע מאיאריטעט שטימע וועלכע פארלאנגט צוויי דריטל פון דער פֿארזאמלונג.
די אלגעמיינע פֿארזאמלונג טרעפט זיך אויף סעסיעס צווישן סעפטעמבער און דעצעמבער און גאנץ לעצטנס שוין א גאנץ יאר. יעדע עטליכע יאר טרעפן זיי זיך אויף ספעציעלע סעסיעס ווי עקאנאמישע קאאפאראציע און אנדערע טעמעס וואס זענען נישט אויפן געוויינלעכן סדר היום. אויסער דעם טוט זיך די פֿארזאמלונג טרעפן ביי עמערגענץ סעסיעס צו באהאנדלען באלדיגע פראבלעמען וועלכע סטראשן די אינטערנאציאנאלע שלום. אלע סעסיעס ווערן איבערגעטייטשט צו אסאך שפראכן, כדי דעלעגאטן פון ארום דער וועלט זאלן קענען פארשטיין יעדע רעדנער.
די אלגעמיינע פֿארזאמלונג האט די מאכט ארייצוברענגען נייע מיטגלידער צו דעם יו-ען, און באשטעטיגט די בודזשעטן פאר די יו-ען פראגראמען און אפעראציעס. די פֿארזאמלונג קען אויפשטעלן אגענטורן און פראגראמען אויסצופירן אירע רעקאמענדאציעס. זי ערוועלט מיטגלידער צו סערווירן ספעציפישע אגענטורן און פראגראמען און קאארדאנירט די פראגראמען דורך פארשידענע קאמיטעטן.
זיכערהייטס ראט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער זיכערהייטס ראט איז די מאכטפולסטע קערפערשאפט אין די יו-ען. זי איז פאראנטווארטליכט אנצוהאלטן אינטערנאציאנאלע שלום, און צוריק איינשטעלן שלום ווען קאנפליקטן ברעכן אויס. דער זיכערהייטס ראט דארף באשלוסן וויאזוי די יו-ען זאל זיך פירן און ארויפצווינגן אירע באשלוסן דורך נעמען געוויסע אקציעס. דער ראט קען ארויפלייגן עקענאמישע און מיליטערישע סאנקיצעס אויף לענדער וואס באגייען אגרעסיווע שריט. א רעפרעזענטיטיוו פון יעדן לאנד וועלכע איז א מיטגליד און זיצט אין דעם ראט מוז זיין גרייט צו יעדער צייט כדי דער ראט זאל זיך קענען טרעפן אויף די מאמענט. דער זיכערהייטס ראט טרעפט זיך אויך באלד אויב איין מיטגלידער לאנד באשולדיגט א צווייטע לאנד'ס אקציעס.
דער זיכערהייטס ראט פארמאגט 15 מיטגלידער, פון וועלכע פינף האלטן פערמענאנטע זיצן. די אסעמבלי ערוועלט די אנדערע 10 זיצן פאר צוויי יעריגע טערמינען. די 5 פערמענאנטע מיטגלידער זענען די פאראייניגטע שטאטן, בריטען, פראנקרייך, רוסלאנד, און כינע. די פינף לענדער זענען געווען די מאכטפולסטע לענדער בי די ענדע פון די צווייטע וועלט קריג און פארמאגן נאך היינט די גרעסטע טייל פון די וועלט'ס מיליטערישע מאכט. צו באשטעטיגן א רעזאלוציע מוז עס באקומען ווייניגסטענס 9 שטימען, אבער יעדע פון די 5 פערמענאנטע מיטגלידער קענען עס וועטאאירן. די אויטאריטי איז באקאנט אלס די וועטא רעכט פון די וועלט'ס גרעסטע מאכטן.
צוליב די וועטא רעכט פון די פערמענאנטע מיטגלידער איז די יו-ען געזעסן מיט צוזאמענגעלייגטע הענט דורכאויס די קאלטע קריג, ווייל רוסלאנד און אמעריקע (ביידע מיט וועטא רעכט) האבן זיך נישט געקענט אויסקומען. דאס זעלבע האט פאסירט בעפאר דעם צווייטן קריג מיט איראק, ווען די יו-ען האט נישט געקענט באשטעטיגן די רעכט צו גיין אין קריג, ווייל פראנקרייך, און רוסלאנד וואלטן עס וועטאאירט. זעענדיג אז עס איז נישט דא קיין אנדערע ברירה האט די פאראייניגטע שטאטן זיך ארויסגעצויגן פון די יו-ען און געגאנגען אין קריג אן איר באשטעטיגונג. ביים ערשטן קריג מיט איראק, האט דער דעמאלטסדיגער אמעריקאנער פרעזידנעט יא באוויזן א קונץ, ווען די גאנצע יוען האט מסכים געווען צו געבן רשות פאר די אליאירטע לענדער זאלגן קיין קריג מיט סאדאם כוסעין, ביז ער גייט ארויס פון קואווייט.
דער ראט נוצט פארשידענע וועגן וויאזוי אפצוהאלטן קאנפליקטן צווישן לענדער. געווענליך וועט זי ערשט פרובירן מיט שיינעם איינצושטילן און לעזן דעם פראבלעם מיט דיפלאמאטיע. אויב עס גייט נישט וועט זי פרובירן צו לעזן דעם פראבלעם מיט שלום טרופן, און אויב עס העלפט נאך אלץ נישט, טוט דער ראט פארארדענען די מיטגלידער לענדער צו שיקן קאאליציע כוחות אפצושטעלן דעם קאנפליקט.
אין די אנפאנג 1990ער יארן האט זיך געקאכט אויב מען זאל ארייננעמען נאך לענדער אלס פערמענאנטע מיטגלידער. אזעלכע לענדער ווי דייטשלאנד און יאפאן האבן דאס שטארק פארלאנגט ווייל זיי זענען באמת גארנישט ווייניגער ווי פראנקרייך אדער כינע. די יו-ען איז געווען צעמישט וואס צו טאן, ווייל אריינצונעמען נאך פערמענאנטע מיטגלידער מיינט אז נאך לענדער קענען וועטאאירן און ווייניגער רעזאלוציעס וועלן קענען אויסגעפירט ווערן. נאך א פראבלעם וואס דאס קען ברענגן איז, אז צום ביישפיל אויב דייטשלאנד ווערט א פערמענאנט מיטגלידער וועלן די אייראפעאישע האבן 3 זיצן וואס דאס איז אומ'יושר'דיג קעגען אזעלכע קאנטינענטען ווי אפריקא וואס וועט נישט האבן קיין איינס. מערערע געדאנקן זענען שוין אין די פריערדיגע יארן אויפגעצויגן געווארן אבער דערווייל איז נאך גארנישט געענדערט געווארן, ווייל מיט די 5 מיטגלידער וואס קענען וועטאאירן איז שווער איינצושטעלן אזא טויש.
סעקרעטאריאט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סעקרעטאריאט איז די יו-ען'ס עקזעקיוטיווע אפטיילונג, וועלכע באטראכט די אדמיניסטארציע מיט אירע פראגראמען און פאליסיס, און פירט אויס די טעגליכע אפעראציעס. די אפטיילונג ווערט אנגעפירט ביי די סעקראטער גענעראל וועלכער איז אויך די אפיציעלע ווארטזאגער פאר די יו-ען.
די יו-ען שטאב פארמאגט אדמיניסטראטארן, עקספערטן איבער טעכנישע אישוס, און עקאנאמישע עצה געבער וועלכע ארבעטן צוזאמען אויס די אפעראציעס פון די יו-ען, שטעלן צו די שטודיעס איבער וועלטליכע אישוס, ארגאניזירן וועלטליכע קאנפערענצן, און שטודירן עקאנאמישע און סאציאלע גאנג. די עקספערטן זענען צעשפרייט איבער די וועלט און זייערע הויפט אפיסעס זענען אין ניו יארק און אין דזשעניבע, שווייץ.
ארגינעל האט די סעקרעטאריאט שטאב געדארפט צו זיין א פאראייניגטע גרופע פון אומפארטייאישע שליחים פון יעדע לאנד וועלכע האבן נאר די אינטערעסן פון זייערע אייגענע לענדער אבער עס האט זיך קיינמאל נישט געהעריג אויסגעארבעט און נאר דער סעקרעטאר גענעראל איז אזוי באטראכט געווארן.
דאס ערשטע מאל וואס די יו-ען איז קריטיקירט געווארן איז געווען אין די 990' יארן ווען עטליכע לענדער האבן אנגעוויזן אז די ארגאניזאציע איז נישט גענוג עפעקטיוו לויט אירע קאסטן און טייל האבן איר אפילו באשולדיגט אלס א קארופטירטע ארגאניזאציע מיט אייגענע אינטערעסן. טייל פון די קריטיק איז געקומען פון די פאראייניגטע שטאטן זעלבסט וועלכע האט גע'טענה'ט אז זי צאלט דאס מערסטע געלט פאר די יו-ען און באקומט גארנישט דערפון. די קריטיקיזם האט געהאלפן און די גאנצע ארגאניזאציע איז רעפארמירט געווארן, אריינגערעכנט בודזשעט און שטאב רעדוקציעס.
דער סעקרעטאר גענעראל האט די שווערסטע ארבעט אין די יו-ען און ער איז פאראנטווארטליכט פאר אלע פארמאלע צוזאמענקומונגן פון פיינטליכע פירער און זייערע ווייטערדיגע שלום פלענער. דער סעקרעטאר דזשענעראל מוז טויגן צו קענען נושא חן זיין ביי די פירער און מאכן שלום אין ערנסטע קאנפליקטן. אין די פארגאנגענהייט זענען עטליכע סעקרעטאר גענעראלן באקאנט געווארן מיט זייער שלום ארבעט אין אזעלכע קאנפליקטן ווי סאמאליע, יוגאסלאוויע, צענטראל אמעריקע, און פארשטייט זיך דער מיטל מזרח קאנפליקט.
דער סעקרעטאר גענעראל ווערט ערוועלט דורך די אלגעמיינע פֿארזאמלונג און דארף אויך באשטעטיגט ווערן דורך די זיכערהייטס ראט און אלע אירע פערמענאנטע מיטגלידער. דער סעקרעטאר גענעראל סערווירט א טערמין פון פינף יאר און קען ווידער ערוועלט ווערן דערנאך. דער סעקרעטאר גענעראל קען קומען פון סיי וועלכע לאנד וואס האט מיטגלידערשאפט אין די יו-ען. וויאזוי אימער, האט די יו-ען ערוועלט א נייע סעקרעטאר גענעראל נאך יעדע צוויי טערמינען און יעדעס מאל איז יענער געקומען פון אן אנדערער גיאגראפישער ארט.
די סעקרעטארן-גענעראל פון די פאראייניגטע פעלקער זענען געווען:
עקאנאמישער און סאציאלער ראט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער עקאנאמישער און סאציאלער ראט ארבעט אונטער דער אויטאריטעט פון דער אלגעמיינער פֿארזאמלונג צו קאארדינירן די עקאנאמישע און סאציאלע ארבעט פון דער ארגאניזאציע. די אפטיילונג פארמאגט 54 מיטגלידער לענדער וועלכע ווערן ערוויילט דורך דער אלגעמיינער פֿארזאמלונג פאר דריי-יעריגע טערמינען. אלע שטודיעס פון די יו-ען ווערט קאארדינירט דורך דעם עקאנאמישן און סאציאלן ראט און זיי שטעלן אויס דעם סדר היום פאר אנדערע אפטיילונגען.
די אפטיילונג דארף אויך רעקאמענדירן ווען עס פעלט זיך אויס נאכצופארשן מעדיצינען, ערציאונג'ס, עקאנאמיקס, און סאציאלע געברויכן פאר די אינטערנאציאנאלע וועלט. די אפטיילונג דארף אויך נאכגיין און ארויסהעלפן די הונדערטער ארגאניזאציעס וועלכע ארבעטן אונטער די יו-ען'ס אויפזיכט צו העלפן אין אירע שלום מיסיעס.
דער עקאנאמישער און סאציאלער ראט טוט אויך קאארדינירן עטליכע ספעציאליזירטע אגענטורן וועלכע געבן אן אויסוואל פון סאציאלע און עקאנאמישע דינסטן. די אגענטורן אפערירן פאר זיך אליינס אבער ארבעטן אינאיינעם מיט אנדערע פראגראמען פון די יו-ען. די פראגראמען רעכנען אריין די וועלט געזונט ארגאניזאציע, די פאראייניגטע פעלקער וויסנשאפטלעכע און קולטורעלע ארגאניזאציע, די אינטערנאציאנאלע ארבעט ארגאניזאציע, און די עסן און לאנדווירטשאפט ארגאניזאציע.
אינטערנאציאנאלע געריכט פון יוסטיץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – אינטערנאציאנאלע געריכט פון יוסטיץ
דאס אינטערנאציאנאלע געריכט פון יוסטיץ, וועלכע איז אויך באקאנט אלס דער וועלט'ס געריכט, איז די געריכטליכע טייל פון די יו-ען. עס איז געגרינדעט אין 1945 לויטן או ען טשארטער. די אפטיילונג איז הויפטקווארטירט אין דען האג, האלאנד. דער צוועק פונעם געריכט איז אנצופירן מיט אלע פראצעסן וועלכע ווערן געברענגט צו צווישן מיטגלידער לענדער איינעם מיט אנאנד. דאס געריכט פארמאגט 15 ריכטער וועלכע ווערן ערוועלט דורך די זיכערהייט ראט און די אלגעמיינע פֿארזאמלונג. די מיטגלידער לענדער מוזן נישט ברענגען זייערע פראבלעמען צו דער וועלט'ס געריכט אבער אויב עס קומט אן אין געריכט דעמאלט מוזן זיי אויפאלגן דעם אורטייל און אויב נישט ווערן זיי ארויסגעווארפן פון די יו-ען.
נאמנות-ראט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער נאמנות-ראט איז געגרינדעט געווארן שפעטער און האט באקומען די ארבעט צו אבזערווירן די איבערגאנג פון א צאל קאלאניעס צו זייער זעלבשטענדיקייט. די ארבעט איז געווען די שווערסטע ארבעט פון אלע אפטיילונגן און א גרויסע צאל עקספערטן פלעגן דארט ארבעטן. נאכדעם וואס האנג קאנג איז געווען די לעצטע קאלאניע צו פייערן איר זעלבשטענדיקייט איז די אפטיילונג געבליבן אן ארבעט און אירע אפיסעס זענען פארמאכט געווארן און אלע ארבעטער זענען אויפגעזאגט געווארן.
אגענטורן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די פאראייניגטע פעלקער האט עטלעכע באזונדערע אגענטורן:
- דער פאראייניגטע פעלקער קינדער פאנד
- די װעלט געזונט ארגאניזאציע
- די עסן און לאנדווירטשאפט ארגאניזאציע
- די פאראייניגטע פעלקער בילדונג, וויסנשאפט און קולטור ארגאניזאציע
- דער אינטערנאציאנאלער געלטפאנד
מיטגלידערשאפט אין די יו-ען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען די יו-ען איז געגרינדעט געווארן אין 1945 האט זי באלד געהאט 51 גרינדער מיטגלידער. זיי זענען געווען די 50 לענדער וועלכע זענען אנוועזענד געווען ביי דער היסטארישער קאנפערענץ אין סאן פראנציסקא און אויך פוילן וועלכע איז נישט דארט געווען אבער האט אונטערגעשריבן דעם טשארטער אביסל שפעטער. נייע מיטגלידער קענען זיך אנשליסן דורך דער רעקאמענדאציע פון דעם זיכערהייט ראט און נאר נאכדעם וואס צוויי דריטל פון די מיטגלידער אין דער אלגעמיינער פֿארזאמלונג באשטעטיגן דאס. מיטגלידערשאפט אין די יו-ען איז אפן צו סיי וועלכן לאנד וועלכע שטיצט די נאבעלע מיסיע פון די פאראייניגטע פעלקער און איז גרייט נאכצוגיין די תקנות און פאראנטווארטליכקייטן וועלכע זענען אויסגערעכנט אין די טשארטער.
אין די ערשטע יארן נאך איר גרינדונג איז די יו-ען דאמינירט געווארן דורך די מערב וועלט לענדער און די אלגעמיינע פֿארזאמלונג האט כסדר גענויגט צו די פאליסיס פון די פאראייניגטע שטאטן. די סאוויעט פאראיין איז געווען די איינציגסטע מיטגלידער וועלכע האט געהאט א וועטא רעכט צו באלאנסירן די מערב וועלט השפעה. אין די 50'ער און 60'ער יארן האט זיך די באלאנס אויסגעגליכן ווען צענדליגער נארוואס זעלבסטשטענדיגע לענדער אין אזיע און אין אפריקע האבן זיך אנגעשלאסן אין די יו-ען.
די צאל מיטגלידער האט זיך געדאפעלט אין יענע יארן און די נייע מיטגלידער האבן אריינגעברענגט נייע געדאנקן אין די יו-ען און האבן גע'טענה'ט אז די פאראייניגטע שטאטן פארמאגט צופיל מאכט און די יו-ען גיט זיי נאך צופיל מאל. אלס רעזולטאט האבן די צענדליגער קליינע לענדער פארמירט א שטארקע שטימע פאראיין און ביז 10 יאר האט די פאראייניגטע שטאטן געמוזט אנהייבן נוצן איר וועטא רעכט אפצושלאגן זייערע געדאנקן און פאליסיס.
אן אינטערעסאנטער טויש האט זיך אפגעשפילט אין די מיטגלידערשאפט פון די יו-ען מיט די מיטגלידערשאפט פון כינע. ווי באקאנט איז כינע איבערגענומען געווארן דורך די קאמוניסטן אין 949' און די נאציאנאליסטן וועלכע האבן געקעמפט קעגן זיי זענען אנטלאפן אויפ'ן טייוואנער אינזל וואו זיי האבן זיך געגרינדעט אן אייגענע רעגירונג און דערקלערט זעלבשטענדיקייט. כינע האט אבער קיינמאל נישט איינגעזען טייוואנ'ס זעלבשטענדיקייט און רעכנט איר אלס איינע פון אירע פראווינצן. ווען די ציווילע קריג האט זיך געענדיגט האבן די נאציאנאליסטן אנגעהאלטן זייער מיטגלידערשאפט אין די יו-ען רעפרעזענטירנדיג גאנץ כינע.
די נייע קאמוניסטישע כינעזער רעגירונג האט זיך באלד אנטקעגן געשטעלט און געפאדערט די יו-ען מען זאל אוועקנעמען די מיטגלידערשאפט פון טייוואן און דאס איבערגעבן צו זיי. פארשטייט זיך אז טייוואן האט נישט מסכים געווען אבער עווענטועל האט כינע געוואונען די קאמף און כינע'ס יו-ען מיטגלידערשאפט איז אריבער צו דער קאמוניסטישער כינע. טייוואן האט באלד דערנאך געפאדערט א באזונדערע מיטגלידערשאפט אבער כינע אלס א גרינדער מיטגלידער האט דאס שטענדיג געשטערט מיט דער טענה אז טייוואן איז א טייל פון כינע און קען נישט באקומען א באזונדערע מיטגלידערשאפט.
די יו-ען האלט זיך אויף פון די געלטער וועלכע די מיטגלידער לענדער באצאלן יערליך. יעדע לאנד באצאלט אנדערע פרייזן געוואנדן לויט איר רייכקייט און ווילן צו צאלן. אויסער די יערליכע אפצאל פארלאנגט די יו-ען באזונדערע פאנדן ווען זי פירט אן א שלום מיסיע. געוויסע לענדער געבן נאך מער געלט פאר אנדערע פראגראמען וועלכע די יו-ען נעמט זיך אונטער. די פאראייניגטע שטאטן איז דער גרעסטער ביישטייער צו די יו-ען געבנדיג 22 פראצענט צו דער ארגאניזאציע'ס אדמיניסטראטיוון בודזשעט און ארום 28 פראצענט פון איר שלום מיסיעס פראדוקטן.
אינטערנאציאנאלע השפעה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אינטערנאציאנאלע השפעה פון די יו-ען איז שטענדיג געווען אנדערש און האט געהאט גוטע און שוואכע תקופות. צום ביישפיל דורכאויס די קאלטע קריג האט די יו-ען אינגאנצן נישט געהאט קיין ווארט אין ערגעץ ווייל די רייץ צווישן די פאראייניגטע שטאטן און די סאוויעט פאראיין האט פארמיטן די מיטגלידער צו מאכן פארשריט אין סיי וועלכע וויכטיגע אישוס. אין יענע צייטן האט זיך די יו-ען אפגעגעבן מיט אנדערע מיסיעס ווי העלפן דריטע וועלט לענדער און די קאלאניעס אין אזיע ווי פריער דערמאנט. איינמאל די סאוויעט פאראיין איז צעפאלן האט די נייע רוסישע רעגירונג איבערגענומען די מיטגלידערשאפט אין די יו-ען און די ארגאניזאציע האט צוריקבאקומען איר השפעה אויף אינטערנאציאנאלע זיכערהייט.
די שלום מיסיעס פון די יו-ען איז די נישט-אגרעסיווע וועג וויאזוי צו באהאנדלן קריזיסן צווישן לענדער. ווען די יו-ען נעמט אונטער א שלום מיסיע וועט זי בעטן אירע מיטגלידער לענדער צו שיקן מיליטערישע כוחות צו א פאראייניגטע מיסיע אין וועלכע די טרופן וועלן אבזערווירן די קאנפליקטן, העלפן ברענגן פשרות אין קאנפליקטן דורך עפענען געשפרעכן פון ביידע זייטן און אויפבויען א קאמיוניקאציע, באטראכטן און העלפן אויספירן פייער-אפשטעלן, אנפירן מיט דעמאקראטישע עלעקציעס, און געבן הומאניטארישע הילף פאר די לענדער וואס דארפן דאס.
די שלום טרופן וועלכע ווערן געשיקט אין יו-ען מיסיעס ארבעטן אלס נוטראלע סאלדאטן וועלכע קומען העלפן די קאנפליקטן און ווערן געפירט דורך אן איינציגער קאמאנדיר וועלכע אפערירט אונטער יו-ען קאמאנד. שלום טרופן ווערן נאר געשיקט אויב די לענדער אינעם קאנפליקט זענען מסכים דערצו כדי צו פארמינערן דורכפעלער. די טרופן זענען לייכט באוואפענט און פארן ארום מיט ארמאר טרעקלעך אבער נישט קיין טאנקן אדער אנדערע שווערע ארטילערי. זייער ארבעט איז סכנות'דיג ווייל אויב איינע פון די צוויי זייטן זעט נישט איין זייער נוטראלקייט אדער אויב פייער-אפשטעלן צעפאלן און זיי בלייבן אינדערמיט דעמאלט קענען זיי אטאקירט ווערן אומוויליג אדער בייזוויליג. מער פון 1,600 שלום טרופן זענען אומגעברענגט געווארן אין די פארגאנגענהייט דורך פיינטליכע פייער.
אין די יו-ען'ס טשארטער ווערט גארנישט דערמאנט וועגן שלום טרופן אין זייערע מיסיעס. די געדאנק פון שלום טרופן איז צושטאנד געקומען נאך די סועז קאנאל קריזיס אין 956' ווען ענגלאנד, פראנקרייך, און מדינת ישראל האבן אטאקירט עגיפן. דורכאויס דער קריזיס האט דער קאנאדישער דימפלאמאט לעסטער פעירסאן (ער איז שפעטער אויך געווען פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע) פארגעשלאגן א געדאנק פון שיקן א פאראייניגטע מיליטערישע שלום כוח איינצושטעלן פרידן צווישן די לענדער. די יו-ען האט אנגענומען זיין פארשלאג און די שלום טרופן האבן טאקע שטארק מצליח געווען דורך מאכן פשרות און האבן באוויזן ארויסצוטראגן די פראנצויזישע, ענגלישע, און איזרעאלישע מיליטער פון דעם סועז קאנאל דורך א פרידליכן וועג. מיט דעם געלונגענעם מיסיע איז דער קאנצעפט פון שלום טרופן געבוירן געווארן.
פון דארט און ווייטער האט די יו-ען מערערע מאל גענוצט שלום טרופן פאר אירע מיסיעס און האט אין רוב פעלער מצליח געווען. די שלום טרופן זענען געשיקט געווארן קיין צענטראל אמעריקע, די איראן-איראק קריג, און אין די צענדליגער קאנפליקטן אין אפריקע. די יו-ען פארמאגט 44,000 שלום טרופן פון 90 לענדער וועלכע אפערירן היינט אין 15 ערטער אויף די וועלט אנגעהויבן פון אזיע, דער מיטל מזרח, מזרח אייראפע, און אפריקע.
נישט אין אלע מיסיעס האט די יו-ען מצליח געווען און זי האט טיילמאל געליטן דורכפעלער ווען זי האט געשיקט צו ווייניג טרופן אדער ווען זי האט נישט גוט אויסגערעכנט די דעטאלן פון די מיסיע. אזעלכע דורכפעלער זענען פארגעקומען אין אפריקע און שפעטער אין סאמאליע וואו די יו-ען שלום כוחות זענען אטאקירט געווארן און ווען זיי האבן גערופן די פאראייניגטע שטאטן פאר הילף צו פארכאפן דעם פירער פון די קלען גרופע וועלכע האט איר אטאקירט האט זיך די מיסיע אויסגעלאזט אין א טאטאלער דורכפאל און אמעריקע מיט די יו-ען אינאיינעם האבן געמאכט פליטה פון דארט און די ציווילע קריג האט זיך צוריק אנגעצינדן.
נאך א דורכפאל איז געווען אין יוגאסלאוויע וואו די יו-ען האט פארמאגט א ריזיגע צאל שלום טרופן אבער האט פארזען די ריכטיגע צילן פון דעם קאנפליקט און סערבישע כוחות האבן דורכגעפירט א מאסן שחיטה אין דעם שטעטל סרעברעניקע וועלכע איז באצייכנט געווארן דורך די יו-ען אלס א פארזיכערטע געגענט. באלד דערנאך איז די יו-ען שלום מיסיע צוזאמענגעפאלן און איז ערזעצט געווארן דורך א מער אגרעסיווע מיליטערישע כוח אנגעפירט דורך נאט"א, אן אלייענץ פון לענדער אריינגערעכנט פראנקרייך, בריטען, און די פאראייניגטע שטאטן.
די לעצטע יו-ען שלום מיסיע איז אין קראפט אין אפגאניסטאן וואו די שלום טרופן העלפן פארזיכערן און סטאביליזירן דאס לאנד נאכפאלגענדיג די אמעריקאנער געפירטע קריג דארט קעגן טעראריזם.
אנדערע יו-ען מיסיעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אויסער ברענגן שלום אין מיליטערישע קאנפליקטן האט די יו-ען אויך א רייע וויכטיגע מיסיעס אויף וועלכע זי ארבעט טאג-טעגליך און האט מיט די יארן אסאך אויפגעטאן. די מיסיעס זענען צעטיילט צו 4 הויפט מיסיעס וועלכע זענען: עקאנאמישע אנטוויקלונג, גלאבאלע סביבה, מענטשליכע רעכט, און וואפן קאנטראל און אנטוואפענונג.
עקאנאמישע אנטוויקלונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די יו-ען אפערירט אונטער דעם פרינציפאל אז אויב מען וועט העלפן ברענגן א בעסערע עקענאמיע און סאציאלע לעבן אין די צוריקגעבליבענע לענדער וועט דאס צום מערסטן העלפן פארמיידן קאנפליקטן. די יו-ען גיט אויס א גרויסע טייל פון איר בודזשעט פאר עקאנאמישע אנטוויקלונג פראגראמען ארום די וועלט אין וועלכע זי העלפט די לענדער מיט עצות און געלטליכע שטיצע.
גלאבאלע ענווייראמענט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די צווייטע וויכטיגסטע יו-ען מיסיע איז די וועלט'ס ענווייראמענט וועלכע ווערט געזארגט דורך די יו-ען און זיי געבן אנווייזונגן און הילף פאר די לענדער וועלכע קענען זיך נישט אליינס העלפן. די יו-ען האט דורכגעפירט 3 גרויסע קאנפערענצן אין וועלכע זי האט אויפגעקלערט די וועלט איבער זייער ענווייראמענטאלע פראבלעמען און האט פארגעשלאגן נאכצופאלגן אירע פראגראמען וועלכע זענען געצילט צו פארבעסערן די גלאבאלע ענווייראמענט.
מענטשלעכע רעכט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך א הויפט ציל פון די יו-ען איז צו קוראזשירן און פארשלאגן מענטשלעכע רעכט אפגעזען וועלכע סארט מענטש דאס איז. שווארץ אדער ווייס, מענער אדער פרויען, אנדערע שפראכן, און רעליגיע אלע האבן אייניגע רעכט צו יעדער זאך וואס אנדערע האבן. די יו-ען איז זייער שטרענג מיט מענטשלעכע רעכט און וועלן קעמפן דערפאר אן אויפהער.
וואפן קאנטראל און אנטוואפענונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
כדי צו איבערצייגן די וועלט איבער וואפן קאנטראל און אנטוואפענונג האלט די יו-ען ספעציעלע קאנפערענצן אין גענף, שווייץ, וואו זי קלערט אויף די שעדליכקייט פון וואפן און די פאליסי פון אנטוואפענונג.
נאך די ערשטע גאלף קריג האט די יו-ען גענומען א הויפט ראלע צו פארשטארקן א זיכערהייטס ראט רעזאלוציע וועלכע האט געלויטעט אז איראק מעג נישט האבן קיין שום מאסן פארניכטיגונג וואפן. סאדאם כוסעין האט אין אנהויב קאאפערירט מיט די יו-ען אינספעקטארן און האט טאקע פארניכטעט א טייל פון זיינע שעדליכע וואפן. אבער אין 98' האט כוסעין ארויסגעווארפן די אינספעקטארן און אפגעזאגט די יו-ען פון אריינטרעטן אין אירע פאבריקן.
די יו-ען האט דאן אדאפטירט א רעזאלוציע וועלכע האט געווארענט כוסעין מיט ערנסטע קאסעקווענצן אויב ער קאאפערירט נישט מיט די אינספעקטארן. כוסעין האט דאן צוריק אריינגעלאזט די אינספעקטארן אבער כוסעין האט געמאכט שפאט פון זיי און יעדע שטיק צייט האט ער געטוישט זיין מיינונג און זיי ווידער ארויסגעווארפן. די בוש אדמיניסטראציע האט דאס גענומען ערנסט און האט געלאנטשט א פולע אינוואזיע אין 03' וועלכע איז נאך נישט געקומען צו אן ענדע אפילו נאכדעם וואס סאדאם כוסעין איז אראפגעברענגט געווארן פון מאכט.
צוקונפטע פערספעקטיוון[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווי באקאנט האט די יו-ען אין די פאראייניגטע שטאטן געהאט א לאנגע רוגזה אין די 80'ער און 90'ער יארן נאכדעם וואס די רעגירונג האט אנגעהויבן פארפירן אז זי גיט צופיל געלט פאר די יו-ען און אירע מיסיעס ווען די ארגאניזאציע איז צו גרויס און אומגעלונגן. צודעם איז צוגעקומען די יו-ען דורכפעלער אין סאמאליע און אין באסניע און אמעריקע האט אנגעהויבן לייגן א גרויסע פראגע אויף די גאנצע עקזיסטענץ פון די יו-ען און טייל רעגירונג אפישעלס האבן אפען קריטיקירט די ארגאניזאציע.
אין דער זעלבער צייט איז אנגעקומען שווערע עקאנאמישע צייטן און אמעריקע האט מער נישט געקענט באצאלן אירע הויכע בילס פאר די יו-ען און ביז די מיטעלע 90'ער יארן האט די חוב שוין געהאלטן ביי 1.5 ביליאן דאלאר און קאנגרעס האט געשטימט צו אנהייבן צאלן קלענערע געלטער פאר די יו-ען טראץ וואס די אמעריקאנער מאסן האט יא שטארק געשטיצט די ארגאניזאציע.
דער יאר 96' איז געווען די שווערסטע יאר פאר די יו-ען ווען אירע מיסיעס האבן זיך געמערט און די ביישטייערן האבן פארפעלט צו קומען פון די מיטגלידער לענדער וועלכע האבן דאס נישט געקענט אדער נישט געוואלט באצאלן צוליב פאליטישע סיבות. די יו-ען איז געשטאנען פאר א צוזאמענבראך ווען נישט קאפי אנאן וואלט איבערגענומען די פירערשאפט און האט געראטעוועט דעם מצב דורך שניידן די קאסטן און אפעלירן צו די לענדער צו באצאלן זייערע חובות.
אינעם זעלבן יאר האט אמעריקע זיך פארטשעפעט אויף דעם דעמאלטדיגן יו-ען סעקרעטאר באוטראס גאלי און האט וועטאאירט אים צו ווידער-ערוועלן כאטש רוב מיטגלידער זענען געווען דערקעגן.
גאלי איז ערזעצט געווארן דורך דעם שווארצן קאפי אנאן וועלכע איז געשטיצט געווארן דורך די פאראייניגטע שטאטן. אין 2000 האט די יו-ען פארמינערט די מיטגלידערשאפט אפצאלן פון אמעריקע און די רעגירונג האט לכבוד דעם געגעבן א שיינע סומע געלט צו דעקן אירע חובות און א פרישע פריינטשאפט האט זיך אנגעהויבן צווישן די ארגאניזאציע און די פאראייניגטע שטאטן. אבער די פריינטשאפט האט געקראכט אין 2003 ווען אמעריקע האט אינוואדירט איראק אן ווארטן פאר דער אויטאריזאציע פון דעם יו-ען זיכערהייט'ס ראט. אזעלכע לענדער ווי פראנקרייך, דייטשלאנד, רוסלאנד, און כינע האבן דאס שטארק קריטיקירט מיט דער טענה אז דער אקט וועט אפשוואכן די יו-ען'ס אינטערנאציאנאלע אויטאריטעט און צוטרוי.
טראץ די שוואכע פריינטשאפט מיט די פאראייניגטע שטאטן שאצט מען אז די יו-ען וועט צוריקגעווינען איר שטיצע אין די קומענדיגע יארן און וועט ווייטער קענען שפילן א ראלע אין די וועלט'ס קאנפליקטן און אויספירן אירע אנדערע מיסיעס.
פינאנצירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די הוצאות פון די פאראייניגטע פעלקער ווערן פינאנצירט דורך ביישטערונגען—געשאצט און וואולטעטיק—פון די מיטגלידער לענדער. די אלגעמיינע פארזאמלונג טוט באשטעטיקן דעם בודזשעט און שטעלט אוועק די ביישטייערונג פון יעדן מיטגליד. דער מאקסימום וואס איין לאנד דארף באצאלן איז 22% פונעם גאנצן בודזשעט, און דער מינימום איז 0.001% פונעם גאנצן בודזשעט.


c: text/html

text:
אנטי ציוניזם
אנטי ציוניזם איז אפאזיציע צו ציוניזם און מדינת ישראל, סיי ביי יידן סיי ביי גויים.
אינהאַלט
- 1 פרומע אידישע גרופּעס וואָס זענען קעגן אנערקענונג פון מדינת ישראל
- 2 אלגעמיינע אידישע גרופּעס וואָס זענען קעגן אנערקענונג פון מדינת ישראל
- 3 רעפערענצן
- 4 וועבלינקען
פרומע אידישע גרופּעס וואָס זענען קעגן אנערקענונג פון מדינת ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
סאַטמאַר[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – סאטמאר
די סאַטמאַרער חסידישע באַוועגונג, וועמענס פריערדיקע רבי, רבי יואל טייטלבוים האט געשריבן אין די 1950ער און 1960ער יארן ספרים וואס טוט ברייט קריטיקירן איבער ציונות וי ויואל משה, על הגאולה ועל התמורה און נאך. סאטמער ציילט זיך מער ווי 130.000 מיטגלידער. דאס טוט נישט אַרייַננעמען אַ נומער פון קלענערע און שייַכות'דיגע אַנטי-ציוניסטישע חסידישע גרופּעס אין ניו יארק וואס פאררופן זיך מיטן סאַטמאַרן שיטה ווי למשל קהילת אודווארי, אוהל, איבראן, אפטא, ביקסאד, בעהוץ, גאלאנטע, דושינסקיא, דעעש, האדאס, וואדקערט, ווייטצן, חרידים, טאהש, טאלטשוב, טארנא, טעמעשוואר,טיסא-סאלקא, טשאטה, טשאקאווע, יאוואזשנע, לאנצוט, ליזשענסק, מישקאלץ, נאנאש, נייטרא, סאלקא, סעליש, סי-געיט, סיגוט, ספינקא, פאיע, פשעווארסק, קאפיש, קיוויאשד, קערעסטיר, קראלי, קרעטשניף, ראפשיץ, ריבניץ, שאפראן, שארמאש, תולדות אברהם יצחק, תולדות אהרן, תולעת יעקב,.
די התאחדות הרבנים איז אַן אמעריקאנער רבני'שע אָרגאַניזאַציע וואָס באשטייט בעיקר פון סאַטמאַר און עטלעכע קלענערע אָבער ענלעכע חסידישע גרופּעס. עס איז קאנצענטרירט אין ניו יאָרק'ס קרית יואל, וויליאַמסבורג און באָראָ פארק. אין 1986 האט די התאחדות הרבנים פובלעצירט די דאָזיקע דעקלאַראַציע:
- עס איז אונדזער פליכט צו פאַרשילטן די וואס פֿאַררופֿן דעם נאָמען פון דעם אלמעכטיקער אין אַרויסגעוואָרפן. עס איז אונדזער הייליק פליכט און אונדזער מאָראַלישע פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט צו רופן אויף זיי: הערט אויף צו ניצן די פאַלשע שלייער און כפירה צו באַרעכטיגן דיך און דיינע שלעכטע מעשים. די איִדישע אמונה, ווי אריבערגעגעבן דורך דעם אלמעכטיקער צו אונדזערע וועג ווייזערס האט נישט און וועט קיינמאָל שטיצן די ציוניסטישע און נאציאנאליסטישע דאָקטרינעס פון מדינת ישראל. די פאַלשע דאָקטרינעס זענען צוזאמענגעשטעלט פון אַטעיזם און אַנטי-פרומער ציוניזם, אידאעליזם פרעמד צו אידישקייט. זאל זיי נישט זייַן פאַלש פארטרעטן צו דער וועלט ווי אידן.
נטורי קרתא[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – נטורי קרתא
א קליינע גרופּע וואס האלטן די אנטי ציוניסטישע אידעאָלאָגיע איז נטורי קרתא, מיט באַזעס אין ירושלים, בית שמש און ניו יאָרק. אַן עקסטרעמע שטעלונג פון נטורי קרתא איז דאס וואָס זיי שטיצן דאס גייט מיט פאלעסטינער און אנדערע אנטי ציוניסטישע גוים צו פארשפרייטן זייער קעגנערשאפט צו מדינת ישראל ציווישן אנדערע האבן סיי זיך געטראפן מיטן אויסגעשפראכענע געוועזענע איראַנער פרעזידענט מאַכאמוד אַחמאַדינעדזשאַד און די פּאַלעסטינע באפרייען ארגאניזאציע (פי.על.או.) און כאַמאַס די באזוך אין איראן איז שטארק פארדאמט געווארן דורך געוויסע אנדערע אַנטי-ציוניסטישע חרדים, אַרייַנגערעכנט, סאַטמאַר און די עדה החרדית. עס זענען אויך דא רייבערייען אין די נטורי קרתא אליין, און קריטיק פון עטלעכע מיט א מער עקסטרעמע שטעלונג.
דושינסקי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יולי 1947, ווייניגער ווי אַ יאָר בעפאר דער פאַקטישער גרינדונג פון מדינת ישראל, האט הרבֿ יוסף צבי דושינסקי, וואס איז געווען די פירער פון די דושינסקי קהילה און דער אַשכּנזי'שער ראב"ד פון ירושלים, פון די עדה החרדית, אַ פערזענלעכע דערקלערונג אויף נאמען פון די עדה החרדית צו די יו ען, דערקלרונג זייַן "באַשטימטע אָפּאָזיציע צו אַ אידישער מדינה אין יעדן טייל פון פּאַלעסטינע." אין 2002, האט רבי ישׂראל משה דושינסקי, זון פון הרבֿ יוסף צבי, געשריבן אַ הסכמה אויף אַ נייַער מהדורה פון דעם סאַטמאַרער רבי'נס ספר ויואל משה.
שומר אמונים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
שומר אמונים איז אַ פרומע חסידישע קהילה וואָס איז ענלעך צו נטורי קרתא. עס איז געגרינדעט אין די 20'סטע יאָרהונדערט דורך רבי אַרעלע (אַהרן) ראָטה. באַזירט אין מאה שערים, ירושלים, און בני ברק. ענדלעך צו תולדות אהרן הגם דאָס איז אייגענטליך איינער פון זייַן סוב-גרופּעס.
משכנות הרועים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
משכנות הרועים איז אַ קליינע חסידישע גרופּע אין מאה שערים, ירושלים, (און רמת בית שמש בע"ט). עס איז באקאנט ווי אַ זייער אומבויגזאמע און פעראַנטווארטליכע פרומע גרופּע, באַוווסט פֿאַר זייַן שטארקע אַנטי-ציוניזם, אַפֿילו ציווישן חרדדי'שע סטאַנדאַרדטן.
בריסק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די סאָלאָווייטשיק דינאַסטיע פון ליטווישע (נישט-חסידישע) חרדי'שע אידישקייַט איז באקאנט ווי איינער פון די מערסט עליטע דינאַסטיעס פון די ארטאדאקסישע אידנטום. די דינאַסטיע האט זיך צוטיילט אין צוויי גרופּעס אין די 20'סטע יאָר הונדערט, ווי טיילן פון דער סאָלאָוועיטטשיק רבי'שע משפּחה איז אַוועק פון זייער אַנטי-ציוניסטישע מסורה שטעלן דורך רבי חיים סאָלאָוועיטשיק פון בריסק, און אליין אנגעהויבן קוקן מיט מאָדערן ארטאדאקסישע און רעליגיעזע ציוניסם. ברבות הזמן, האט די ציוניסטישע טייל פון דער בריסקער חסידות געווארן קאנצענטרירט אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן, און די אַנטי-ציוניסטישע טייל איז געווען און ווייַטער געבליבן קאנצענטרירט אין ארץ ישראל. רבי אברהם יהושע סאָלאָוועיטטשיק און רבי דוד סאָלאָוועיטטשיק, וואס פירן צוויי פון די בריסקער ישיבות אין ירושלים, זעצן פאר צו זייַן אנטשלאסענע קעגנערס פון ציוניזם.
ברעסלאָוו[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – ברעסלאוו
די ירושלים באזירט גרופע פון דער ברעסלאָווער חסידישער קהילה געפירט דורך רבי יעקב מאיר שעכטער זענען מיטגלידער אין דער עדה החרדית, און אַנטקעגנשטעלט צו ציוניזם.
עדה החרדית[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זעט דעם הויפּט אַרטיקל – עדה החרדית
די עדה החרדית איז ירושלים איז די שירעם אָרגאַניזאַציע פון אַנטי-ציוניסטישע חרדים. עס איז כולל גרופּעס אַזוי ווי די ירושלים צווייַג פון סאַטמאַר און דושינסקי און אויך ווייניגער אַנטי-ציוניסטישע גרופּעס אַזאַ ווי בריסק און (טיילן פון) ברעסלאָוו.
ליד אקעגן אנערקענונג פון מדינת ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- דער באשעפער איז אוֹנזער קעניג, און צו אים זענען מיר קנעכט.
- די הייליגע תורה איז אוֹנזער לעבן, און צו אים זענען מיר פארפליכטעט.
- אין דער הערשאפט פון די כופרים טוען מיר נישט אנערקענען, טוען מיר נישט אנערקענען.
- און אין זייערע געזעצען טוען מיר נישט נאכגיין, טוען מיר נישט נאכגיין.
- אין די וועגן פון דער תורה וועלן מיר גייען, אין פייער און אין וואסער.
- אין די וועגן פון דער תורה וועלן מיר גייען, צו הייליגן דעם נאמען פונעם אייבערשטען! (מקור נטורי קרטא)
אלגעמיינע אידישע גרופּעס וואָס זענען קעגן אנערקענונג פון מדינת ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- נטרונא
- יידן קעגן ציוניזם (אויף ענגליש)
- יידן נישט ציוניסטן (אויף ענגליש)
- נטורי קרתא (אויף ענגליש)
- ילקוט השבעתי אתכם (אויף העברעאיש)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ראמאללא
ראמאללא איז ביז נישט לאנג געווען אן אראביש דארף. וואס איז אין בנימין חלק פונעם שומרון, אין ארץ ישראל, בערך צען קילאמעטער צפון פון ירושלים, וואו מען גלויבט איז עס אויפן ארט פון דער אוראלטער שטאט בית אל. איר באפעלקערונג איז 27,460 (2007).
ווען ישראל איז געווארן זעלבסטשטענדיק, און א סך אראבער זענען אנטלאפן צו דעם מערב ברעג, זענען א גרויסע טייל פון זיי אנגעקומען קיין ראמאללא, וואס דאס האט צוביסלעך געמאכט ראמאללא צו א שטאט. ווען ישראל האט שלום געמאכט מיט די פאלעסטינער, ביי דעם אסלא אפמאך, איז ראמאללא געווארן די אומאפציעלע הויפטשטאט, פון די פאלעסטינער אוטאריטעטן.
היינט איז עס א גרויסע שטאט, און אלע רעגירונג געביידעס פון די פאלעסטינער אוטאריטעט, געפינען זיך דארט.
קאארדינאטן: 31°54′18.46″N 35°12′21.16″E / 31.9051278, 35.2058778


text:
גדיניאַ איז אַ לעפיערעך מאָדערן שטאָט, אָבער די אָולדאַסט בנין אין גדיניאַ איז דאך די קסנומקסטה יאָרהונדערט סט מיכאל די אַרטשאַנגעל ס טשורטש אין אָקסיוויע. עס איז אויך אַ קסנומקסטה יאָרהונדערט ניי-גאָטהיק מאַנער הויז ליגן אויף פאָלוואַרקזנאַ סטריט אין אָרłאָוואָ. אבער, וואָס ציט רובֿ טוריס אין גדיניאַ דילז מיט זייַן פריש פאַרגאַנגענהייַט. אין די פּאָרט, עס זענען צוויי אַנגקערד מוזיי שיפּס, די אָרפּ בליסקאַוויקאַ דעסטרויער און די דאַר פּאָמאָרזאַ טאָל שיף Frigate.
גדיניאַ איז באַרימט פֿאַר זייַן סך יגזאַמפּאַלז פון פרי קסנומקסטה יאָרהונדערט אַרקאַטעקטשער, ספּעציעל מאָנומענטאַליסם און פרי פונקטיאָנאַליסם, און מאָדערניסם. גרויס בייַשפּיל פון מאָדערניסם איז פּלאָ בנין סיטשוייטיד אין קסנומקס Lutego גאַס. לעצטנס ריקאַנסטראַקטיד śוויęטאָדזשאַńסקאַ גאַס און קאָśסיוסזקאָ קוואַדראַט זענען אויך ווערט אַ דערמאָנען. די אַרומיק היללס און די קאָוסטליין צוציען פילע נאַטור ליבהאבערס. א פרייַע צייַט דאָק און אַ פעלדז-ווי קאָוסטליין אין קęפּאַ רעדłאָווסקאַ, ווי געזונט ווי די אַרומיק רעסערוואַטיאָן פּאַרק, זענען אויך פאָלקס לאָוקיישאַנז. א קסנומקס קילאָמעטער לאַנג פּראָמענאַדע לידז פון דער מאַרינאַ אין די שטאָט צענטער, צו די ברעג אין רעדłאָוואָ.
רוב פון גדיניאַ קענען ווערן געזען פון Kamienna Góra אָדער אַ ניי געבויט אָבסערוואַציע פונט לעבן טשוואַסזקזינאָ. איר קענען אויך נעמען אַ הידראָפאָיל אָדער שיף יאַזדע צו Gdańsk וועסטערפּלאַטטע, Hel אָדער נאָר זען די פּאָרט.
די קלאָר ווי דער טאָג אָרט צו אָנהייבן דיין עקספּלעריישאַן פון גדיניאַ איז מיסטאָמע קוואדראט קאָśסיוסזקי. ליגן אין די סוף פון די סאָוטהערן פּיר (מאָלאָ פּאָלודניאָווע) עס איז באטראכט ווי גדיניאַ ס הויפּט קוואַדראַט. אין די וואָרמער חדשים עס איז אַ פאָלקס כאַנגאַוט פֿאַר מענטשן וואס קענען געניסן די ים סקייפּ וויילסט סטאָפּפּינג צו בלעטער די אָנדענק קיאָסקס אָדער זיצן אַראָפּ בייַ איינער פון די פילע באַרס אָדער רעסטראַנץ אַז שורה די דאָק.
אין די מיטן פון די קוואַדראַט איז אַ דענקמאָל צו אַלע די פּויליש סיילערז וואס פאַרפאַלן זייער לעבן בעשאַס וועלט מלחמה קסנומקס. אַלאָנגסידע איז אויך אַ דענקמאָל צו איינער פון פוילן ס באַליבט קינדער, דער מחבר יוסף קאָנראַד.
אויף די מערב זייַט פון די דאָק זענען צוויי מוזיי שיפּס, די אָרפּ בליסקאַוויקאַ דעסטרויער און דאַר פּאָמאָרזאַ טאָל שיף. די בליסקאַוויקאַ געזען קאַמף בעשאַס וועלט מלחמה קסנומקס איידער ווייל דאָונייטיד צו די פּויליש רעגירונג ווי אַ מוזיי שיף. ביידע שיפּס זענען נאָך געניצט ווי טריינינג שיפּס און זענען נאָך מאַנד דורך סיילערז פון די פּויליש נאַווי.
פון די דאָק איר באַקומען אַ גרויס מיינונג פון איינער פון פוילן ס נואַסט רעזידענטשאַל דיוועלאַפּמאַנץ, די ים טאָווערס. דערוואַרט צו זיין געענדיקט אין קסנומקס עס וועט זיין די טאָליסט בנין אין פוילן אַרויס פון ווארשע און וועט פאָרשלאָגן ספּעקטאַקיאַלער ים קוקן פֿאַר פילע פון עס ס רעזידאַנץ.
ווייַטער צוזאמען די דאָק איז די געמיני סענטער וואָס הייזער די זילבער סקרין סינעמאַ (וואָס אָפט plays ענגליש גערעדט קינאָ). דעם קאָמפּלעקס אויך הייזער אַ פאַרשיידנקייַט פון שאַפּס און יטעריז כולל היים קזעקאָלאַדי אָדער הויז פון שאָקאָלאַד. אין די שפּיץ שטאָק איז אַ אינטערנעט קאַפע און אויך אַ טעראַסע מיט קוקן פון די דאָק.


text:
אייל דיך Ferry ליניע - פּאַססענגער און מאַשין פּראָם טיקיץ אייל דיך Ferry ליניע Offers ביליק מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם בילעט רעסערוואַטיאָנס מיט פאַקטיש צייַט פּראָם בילעט פּרייַז פאַרגלייַך. איר שטענדיק באַקומען די טשיפּאַסט פאַראַנען קאָרסיקאַ Ferries פּראָם בילעט פּרייַז ווען בוקינג אָנליין בייַ פערריטאָ - און אַז ס אַ גאַראַנטירן.
קסנומקס שטערן - באזירט אויף קסנומקס באריכטן www.ferryto.com
אייל דיך Ferry ליניע פּראָם טיקיץ - ביליק פּראָם טיקיץ און פּרעכטיק סערוויס
- דורך
לוקאַס האָאָקער
אפריל קסנומקס
5
/
5
שטערן
נאָך די פאַנטאַסטיש סייווינגז און קונה דינסט איך באקומען ווען בוקינג מיין אייל דיך Ferry ליניע פּראָם טיקיץ פון פערריטאָ איך נאָר געהאט צו לאָזן איר וויסן וואָס אַ פאַרגעניגן עס איז געווען טאן ביזנעס מיט איר. פערריטאָ איז דער ערשטער און בלויז אָנליין פּראָם בילעט בוקינג דינסט איך האָבן געניצט וואס טאָן שטעלן זייער געלט ווו זייער מויל איז מיט ביידע דינסט און פּרייַז. איך געראטעוועט קימאַט יוראַ קסנומקס דורך בוקינג מיין פּראָם טיקיץ מיט פערריטאָ, איז געווען זייער צופרידן מיט אַ גלאַט מאַסע און דיין פּרעכטיק קונה דינסט - דאַנקען איר זייער פיל טאַקע!
www.ferryto.com אייל דיך שורות
אייל דיך לינעס מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם טיקיץ
אייל דיך לינעס בילעט רעסערוואַטיאָנס, פּראָם טיימטייבאַלז און פּאַסאַזשיר אינפֿאָרמאַציע פֿאַר אייל דיך שורות סיילינג צו און פון די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי.
בוקינג אייל דיך לינעס טיקיץ האט קיינמאָל געווען גרינגער, מיר פאַרגלייַכן אַלע אייל דיך לינעס פּרייסיז אין פאַקטיש צייַט פּראַוויידינג שנעל ציטירט אַזוי איר קענען קויפן די טשיפּאַסט פאַראַנען אייל דיך לינעס טיקיץ צו און פון די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי אָנליין מיט רעגע באַשטעטיקונג.
אַזוי צי איר זענט קוקן פֿאַר אַ טאָג ס שאַפּינג פּראָם יאַזדע אויסלאנד אָדער אַ יום טוּב ברעכן טראַוואַלינג דורך אייל דיך לינעס איז אַ שנעל, גרינג און דרוק פּאָטער וועג צו באַקומען דאָרט און צוריק ווידער. בוך איר אייל דיך לינעס מאַשין אָדער פּאַסאַזשיר Ferries טיקיץ מיט אונדז און הנאה מער ברירה און בייגיקייַט.
מיט די לעצט אייל דיך לינעס אַריבער אינפֿאָרמאַציע און טיימטייבאַלז פֿאַר אַלע Ferries סיילינג צו און פון די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי כולל אינפֿאָרמאַציע אויף די פּראָם פּאָרץ און נוצלעך טוריסט אינפֿאָרמאַציע וועגן די דעסטאַניישאַנז אונדזער דיטיילד מאַרשרוט און שטאָט מאַפּס וועט העלפן איר פּלאַנעווען דיין אייל דיך לינעס פּראָם נסיעה.
אויב זענט טראַוואַלינג דורך מאַשין, מיט אייער משפּחה אָדער ווי אַ סאָלאָ פֿיס פּאַסאַזשיר בוך אַ פּראָם אַריבער מיט אייל דיך שורות און אָנקומען בייַ דיין דעסטיניישאַן דערקוויקט, רילאַקסט און צופרידן.
אייל דיך שורות Offers פאַנטאַסטיש Fares צו און פון די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי Ferries פּאָרץ.
היים |
פּראָם קאָמפּאַניעס |
ראָוטעס |
פּאָרץ |
טיימטייבאַלז |
גרופּעס |
Freight |
יום טוּב |
האָטעל |
ק & א
Select Language / Country ...
Albania / Shqipëri
Austria / Österreich
China / 中國的
Croatia / Hrvatska
Czech / Česká Republika
Denmark / Danmark
Estonia / Eesti
Finland / Suomi
France / Française
Germany / Deutschland
Greece / Eλλάδa
Iceland / Ísland
Ireland / Éire
Italy / Italia
Japan / 日本
Korea / 대한민국
Latvia / Latvija
Lithuania / Lietuva
Morocco / مغربي
Netherlands / Nederland
New Zealand
Norway / Norge
Poland / Polska
Portugal / Português
Russia / Poccия
Slovenia / Slovenija
Spain / España
Sweden / Sverige
Switzerland / Suisse
Turkey / Türkiye
United Kingdom
International
אייל דיך שורות
פּראָם בילעט פּריסעס & רעסערוואַטיאָנס
צו און פון די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי אָנליין אין שטייַגן אין Ferryto.com און איר וועט שטענדיק הנאה אונדזער טשיפּאַסט פאַראַנען פּראָם בילעט פּרייַז.
בוך אייל דיך לינעס טיקיץ
די פּרייַז איר זען איז די פּרייַז איר באַצאָלן. עס זענען ניט פאַרבאָרגן עקסטראַז אָדער סאַפּרייזיז אַזאַ ווי צוגעגעבן ברענוואַרג סערטשאַרדזשיז אָדער בוקינג פעעס און מיר טאָן ניט באַשולדיקן איר עפּעס עקסטרע פֿאַר פּייינג מיט אַ וויזאַ עלעקטראָן קאָרט. די פּרייַז מיר ציטירן איר פֿאַר אייער אויסגעקליבן אייל דיך לינעס מאַרשרוט, אַנבאָרד אַקקאָממאָדאַטיאָן און פאָרמיטל טיפּ איז אַלע איר וועט באַצאָלן, און אַז ס אַ צוזאָג.
צו קריגן אַ אייל דיך לינעס בילעט פּרייַז און בוך דיין פּראָם בילעט סיקיורלי אָנליין ביטע נוצן די פאַקטיש צייַט Ferries בוקינג פאָרעם אויף די לינקס.
וועגן אייל דיך שורות
אייל דיך שורות איז אַ גריכיש פּראָם פירמע קרבן פּראָם רוץ צווישן איטאליע, גריכנלאנד און די אינזלען פון Corfu און Kefalonia.
אייל דיך שורות איצט סיילז צווישן די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי.
אייל דיך שורות האָבן אַ Fleet פון מאָדערן כלים, די עראָטאָקריטאָס ה, עללי ה און די רובֿ פריש אַקוואַזישאַן צו די Fleet, יאָניאַן מלכּה.
אייל דיך לינעס איז אַ שנעל און מאָדערן פּראָם פירמע וואָס פאַרבינדן איטאליע מיט גריכנלאנד. מיט די באַקוועם Ferries איר קענען אַרומפאָרן פון ברינדיסי צו די צפֿון אָדער צענטער פון גריכנלאנד.
יעדער שיף נעמט מער ווי קסנומקס פּאַסאַנדזשערז און איבער קסנומקס קאַרס.
קעמפּינג אויף ברעט
בעשאַס די צייַט פון קסנומקססט אפריל צו קסנומקססט אקטאבער, פּאַסאַנדזשערז מיט קאַראַוואַנז און רירעוודיק האָמעס זענען באַגריסן אויף די שיפֿן פֿון אייל דיך שורות, ווו זיי וועט זיין קענען צו נוצן עלעקטרע, ווקס און שאַוערז פּאָטער פון אָפּצאָל, בשעת הנאה אַלע די ציבור געביטן.
אונדזער בישליימעס טריינד קאָמאַנדע איז שטענדיק בייַ דיין באַזייַטיקונג, קענען און גרייט צו צושטעלן די באַדינונגען וואָס וועט מאַכן דעם אַ ונפאָרגעטטאַבלע אַרומפאָרן דערפאַרונג.
אייל דיך שורות Fleet פון Ferries.
c / עף יאָניאַן QUEEN
C / ו יאָניאַן QUEEN איז געווען געבויט אין יאַפּאַן. די שיף איז גאָר לופט קאַנדישאַנד און Offers מיני סויטעס, פלאַך-טיפּ סיץ, באַקוועם לאַונדזשיז, אַ זיך-דינסט קאַפעטעריע, אַ אַ לאַ קאַרט רעסטאָראַן און דעק סנאַקק בר, אַ קינדער ס פּליירום, אַ שווימערייַ בעקן, זון דעקס, אַ קאַסינאָ מיט רולעט , בלאַקקדזשאַקק, עלעקטראָניש גאַמעס און שפּעלטל מאשינען, און שאַפּס פֿאַר דיין שאַפּינג.
לענג: קסנומקס מעטער
ברייט: קסנומקס מעטער
דראַוגהט: קסנומקס מעטער
ספּיד: קסנומקס נאַץ
פּאַסאַזשיר קאַפּאַציטעט: קסנומקס
פאָרמיטל קאַפּאַציטעט: קסנומקס
C / ו עללי טי
C / ו עללי טי איז געווען געבויט אין יאַפּאַן. די שיף איז גאָר לופט קאַנדישאַנד און Offers פלאַך-טיפּ סיץ, באַקוועם לאַונדזשיז, אַ זיך-דינסט קאַפעטעריע, אַ אַ לאַ קאַרט רעסטאָראַן און דעק סנאַקק בר, זון דעקס, אַ קאַסינאָ מיט רולעט, בלאַקקדזשאַקק, עלעקטראָניש גאַמעס און שפּעלטל מאשינען, און שאַפּס פֿאַר דיין שאַפּינג.
לענג: קסנומקס מעטער
ברייט: קסנומקס מעטער
דראַוגהט: קסנומקס מעטער
ספּיד: קסנומקס נאַץ
פּאַסאַזשיר קאַפּאַציטעט: קסנומקס
פאָרמיטל קאַפּאַציטעט: קסנומקס
אָפּרוען אין אונדזער ראַכוועסדיק קאַבינס אָדער בשעת גיין דורך די לאַונדזשיז און גיין שאַפּינג אין די שיף ס בוטיקס. הנאה אַ קאַווע אָדער אַ טרינקען און געשמאַק איינער פון אונדזער ויסגעצייכנט דיזערץ, אין איינער פון די אויף-ברעט קאַפעטעריאַס.
אונדזער שעף לייגט אַ ברייט סעלעקציע פון פרעשלי צוגעגרייט דילייץ אָדער אין א לאַ קאַרט אָדער סעלף רעסטראַנץ.
וואָס נישט פּרובירן אייער גליק אין די קאַסינאָ, בשעת אויף הייס זומער טעג אָפּרוען דורך די בעקן מיט אַ קיל קאָקטייל קעגן דעם הינטערגרונט פון די אָנ אַ סאָף בלוי.
בעסטער אייל דיך לינעס בילעט פּרייס גואַראַנטעע
בעסטער פּרייס גואַראַנטעע - מיר שטענדיק פאָרשלאָגן איר אונדזער לאָואַסט פאַראַנען אייל דיך לינעס בילעט פּרייַז און עס זענען ניט פאַרבאָרגן עקסטראַז אָדער סאַפּרייזיז אַזאַ ווי צוגעגעבן ברענוואַרג סערטשאַרדזשיז אָדער בוקינג פעעס און מיר אויך מיר טאָן ניט באַשולדיקן איר עפּעס עקסטרע פֿאַר פּייינג פֿאַר דיין פּראָם בילעט מיט אַ וויזאַ עלעקטראָן קאָרט. די פּרייַז מיר ציטירן פֿאַר דיין אויסגעקליבן אייל דיך לינעס מאַשין אָדער פּאַסאַזשיר פּראָם בילעט, אַנבאָרד אַקקאָממאָדאַטיאָן און פאָרמיטל טיפּ איז אַלע איר וועט באַצאָלן פֿאַר דיין פּראָם בילעט, און אַז ס אַ צוזאָג!
אין די אַנלייקלי געשעעניש איר געפֿינען די זעלבע אַלע ינקלוסיוו אייל דיך לינעס בילעט טשיפּער אין דער בראשור פון קיין אנדערע רייַזע אָפּעראַטאָר מיר צוזאָג אַז מיר וועלן טאָן אונדזער בעסטער צו שלאָגן אַז פּרייַז אָדער פאָרשלאָגן איר די ברירה פון ריקוועסטינג אַ צוריקצאָל. צו בוך אייל דיך לינעס טיקיץ ביטע
. דריק דא
גרופּע, שולע & סאציאל קלוב אייל דיך שורות טיקקעט רעסערוואַטיאָנס
דיסקאָונטעד גרופּע רייזע מיט אייל דיך שורות - Ferryto.com פאָרשלאָגן אַ דעדאַקייטאַד פּערזענלעך און אַפפאָרדאַבלע אייל דיך לינעס גרופּע און קאָוטש פּאַרטיי פּראָם פּאַסאַזשיר רעזערוואַציע דינסט קרבן איר די לאָואַסט פאַראַנען פּראָם רייץ.
אונדזער מומכע אייל דיך לינעס גרופּע אַרומפאָרן קאָלעקטיוו וועלן זיכער דער בעסטער האַנדלען פֿאַר איר און אייער פּאַסאַנדזשערז. דער בלויז פאָדערונג צו באַגרענעצן פֿאַר דיסקאָונטעד גרופּע אַרומפאָרן פּראָם רייץ איז אַז דיין פּאַרטיי זאָל זייַן בייַ מינדסטער צען מענטשן און אַרומפאָרן אין די זעלבע צייַט. פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע וועגן גרופּע אַרומפאָרן אויף אייל דיך לינעס ביטע
. דריק דא
אייל דיך שורות קאַמערשאַל וועהיקלעס & Freight
פּראָם לאָגיסטיקס פאָרשלאָגן אַ פּערזענלעך און אַפפאָרדאַבלע אייל דיך שורות FREIGHT און לאַסט Ferries רעזערוואַציע דינסט צו און פון די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי.
אין דערצו צו קרבן פּרעפערענטיאַל רייץ צו געשעפט אָפּערייטערז און כאָלערז Ferry לאָגיסטיקס איז איצט אויך קענען צו פאָרשלאָגן דיסקאָונטעד פּראָם FREIGHT רייץ צו פּריוואַט קאַסטאַמערז אַזאַ ווי יענע וואַנינג צו נעמען דורכפאָר וואַנס אויף קיין פון די אייל דיך לינעס רוץ סערוויסט. פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע און אַ רעגע אָנליין ציטירן פֿאַר דיין געשעפט פאָרמיטל פּראָם אַריבער ביטע
. דריק דא
קונה קער, טעלעסאַלעס & קאָנטאַקט אונדז
אין ferryto.com איר זענען ביכולת צו קריגן לעבן אייל דיך לינעס בילעט פּרייסיז, טשעק אַוויילאַבילאַטי, קוק Ferries טיימטייבאַלז און בוך אייל דיך לינעס מאַשין און פּאַסאַזשיר פּראָם טיקיץ אין אונדזער לאָואַסט פאַראַנען בילעט פּרייַז.
Ferryto.com איז טייל פון די וועלט 'ס גרעסטער אָנליין פּראָם בילעט פאַרשפּרייטונג נעץ פּראַוויידינג די פיייקייַט צו בוך איבער קסנומקס הויפּט European פּראָם אָפּערייטערז כולל מיט אייל דיך לינעס צו איבער קסנומקס פּראָם רוץ איבער די וק, France, ספּאַין, ירעלאַנד, האָלאַנד, מזרח אייראָפּע, די מעדיטערראַנעאַן, די באַלטיק און צפֿון Africa.
פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע, ענטפֿערס צו אָפט געשטעלטע פֿראגן אָדער צו קאָנטאַקט אונדז גלייַך ביטע
. דריק דא
קלייַבן אייל דיך שורות Ferries פֿאַר די טשיפּאַסט פּראָם בילעט פּרייסיז צו און פון די פּאָרץ פון ברינדיסי אין איטאליע און די גריכיש יאַבאָשע און אינזל לאָוקיישאַנז פון Patras, Corfu, Kefalonia, יגאָומענטיסאַ און סאַמי. מיר אויך האָבן פּראָם Offers צו מער ווייַט פּראָם דעסטאַניישאַנז און מיני אַרומפאָרן דעסטאַניישאַנז ווי ירעלאַנד, האָלאַנד, איטאליע, ספּאַין, דענמאַרק און די גריכיש אינזלען.


text:
איסר זלמן מעלצער
הרב איסר זלמן מעלצער (ה' אדר ה'תר"ל - י' כסלו ה'תשי"ד; 1870 – 1954) איז געווען א רב, דער ראש ישיבה אין סלאבאדקע, סלוצק, קלעצק און אין דער עץ חיים ישיבה אין ירושלים, און א פוסק. ער האט געשריבן דאס ספר "אבן האזל" אויף דער משנה תורה פונעם רמב"ם.
ער ווערט פאררעכנט איינער פון די גדולי הדור פון די סוך ת"ר יארן.
אינהאַלט
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הרב איסר זלמן מעלצער איז געבוירן ה' אדר תר"ל (1870) אין דער מיר (היינט אין בעלארוס), צו זיין פאטער הרב ברוך פרץ (דעם אכטן דור פונעם פנים מאירות) און זיין מוטער מורקא רייזל (א טאכטער פון הרב דוד הוטנער).[1] מען פלעג רופן אים "זונדל". צו צען יאר האט ער אנגעהויבן לערנען ביים שטאטישן רב פון דער מיר, הרב יום טוב ליפמאן, מחבר ספר "מלבושי יום-טוב". ביי די עלף יאר האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער מירער ישיבה.
לערנען אין ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך דער בר מצוה, אום ה'תרמ"ד, האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער וואלאזשינער ישיבה, אונטער דעם ראש ישיבה דעם נצי"ב און זיין איידעם הרב חיים סאלאווייטשיק, וואו ער איז געבליבן זיבן יאר. זיין נאענטער חבר אין וואלאזשין איז געווען זעליג ראובן בענגיס. איסר זלמן איז געווען איינער פון די בחורים אין דער חבורה פון ר' חיים (סאלאווייטשיק) מיט וועמען ער פלעג צוגרייטן דעם שיעור.[1]
בשעת זיינע יארן אין דער ישיבה איז ער געווען טעטיג אין דער ארגאניזאציע "נס ציונה" מיט דער ציל פון גיין וואוינען אין ארץ ישראל (דאס איז געווען א געהיימע ארגאניזאציע-ווען די רוסישע רעגירונג האט זי אנפלעקט, האט זי פארמאכט די ארגאניזאציע). אין שפעטער יארן האט רבי איסר זלמן מיט זיין שוואגער רבי משה מרדכי עפשטיין אנטייל גענומען אין דער גרינדונג פו דער שטאט חדרה, וואו ער האט געקויפט א פארצעל, און האט געפֿלאנצט דארטן א סאָד פון אתרוגים.
אום תר"ן האט ער אנגעהויבן לערנען אין דעם חפץ חיים'ס ישיבה אין ראדין, דארטן האט מען גערופן אים "זוניא מירער". ער האט געאהאט א קביעות אין לערנען מיט ר' אברהם דער זון פונעם חפץ חיים.
זיין חתונה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען שרגא פייוול פראנק - דער גביר פון דעם שטעטל אַלעקסאט אריבער דעם נעמאן טייך פון קאוונע (היינט א פארשטאט פון קאוונע) - איז נפטר געווארן, האט זיין אלמנה גאלדא געוואלט מקיים זיין זיין צוואה חתונה מאכן זייער טעכטער צו אויסגעצייכנטע תלמידי חכמים. זי איז געפֿארן צו דער וואלאזשינער ישיבה בכדי צו טרעפֿן א שידוך פֿאר איר עלצטער טאכטער. דער ראש ישיבה - הרב נפתלי צבי יהודה בערלין האט זיך געקווענקלט צווישן רב משה מרדכי עפשטיין און רב איסר זלמן מלצר. טא האט זי געבעטן איר שוואגער - איר שוועסטער'ס מאן - צו פֿארהערן זיי ביידע, אבער האט שווער געקענט מכריע זיין. ווען זיי זענען געפארן, זי און איר שוואגער מיט די צוויי תלמידים צום קאוונער רב, הרב יצחק אלחנן ספעקטאר, אויך ער האט שווער געקענט קלויבן צווישן זיי. צום סוף האט ער געפרעגט צי זי האט אין שטוב נאך א טאכטער חתונה צו מאכן, און טאקע אום תרנ"ב האט איר טאכטער חיה מנוחה חתונה געהאט מיט הרב משה מרדכי עפשטיין, און איר טאכטער ביילא הינדא האט חתונה געהאט מיט הרב איסר זלמן מעלצער.
ווען איסר זלמן איז געווארן א חתן איז ער שוין געווען א יתום, ווייל זיין פאטער איז נפטר געווארן פריער. ער איז צוריקגעגאנגען אלס חתן צו זיין מאמענס שטוב. דארט האט ער געכאפט א לונגען אנטצינדונג. די משפחה איז געווען זייער ארעם און האט נישט געהאט א געלט צו באצאלן א דאקטער. אינצווישנצייט האט אויסגעבראכן אין מיר א שריפה, במילא איז די משפחה אנטלאפֿן פון מיר. וואו זיי זענען אנגעקומען האבן די ארטיגע יידן געדונגען פאר זיי א שטוב און האבן באזארגט דעם חולה א טעפל מילך יעדן טאג. מ'האט מודיע געווען די משפחה פון דער כלה אז דער חתן איז קראנק. זי האט געפרעגט די דאקטוירים, און זיי האבן געזאגט אז ער וועט נאך לעבן א יאר. די כלה איז געווען צופרידן מיט דעם, אבער איר משפחה האט געוואלט פרעגן ביים חפץ חיים. ער האט געענטפֿערט גאנץ קורץ: זענען דא מענטשן וואס זענען געזונט, און ס'זענען דא מענטשן וואס לעבן לאנג. זיי האבן חתונה געהאט און געלעבט צוזאם העכער פון זעכציג יאר.[1]
נאך דער חתונה האט ר' איסר זלמן זיך געצויגן אין קאוונע, וואו ער האט געלערנט אונטער דעם קאוונער רב.
די סלאבאדקער ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום תרנ"ד האט דער אלטער פון סלאבאדקע געזוכט א מגיד שיעור פאר זיין ישיבה "כנסת ישראל" (במקום ר' איצעלע פאנאוועזשער). ער האט געקליבן די צוויי שוואגערס, ר' איסר זלמן מיט ר' משה מרדכי עפשטיין צו ווערן מגידי שיעור. ר' איסר זלמן איז דעמאלסט געווען אלט 24. ער איז געקומען אונטער דער השפעה פון דער מוסר באוועגונג, וואס דער אלטער איז געווען איינער פון איר פירערס. ער איז געבליבן אין סלאבאדקע דריי יאר.
סלוצקער ישיבה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום תרנ"ז (1894) האט דער סלוצקער רב, רבי יעקב דוד ווילאווסקי (דער רידב"ז), געבעטן דעם אלטער פון סלאבאדקע צו העלפֿן אים גרינדן א ישיבה אויפן דרך פון מוסר. דער אלטער האט געשיקט רבי איסר זלמן קיין סלוצק פאר דעם צוועק מיט א חבורה פון 14 תלמידים. נאכדעם וואס דער רידב"ז האט זיך געצויגן אין אמעריקע (און דערנאך אין ארץ ישראל), האט מען באשטימט רבי איסר זלמן דער סלוצקער רב אין תרס"ג; ער האט געדינט אין דעם רבנות צוואנציג יאר, ביז תרפ"ג.
אין תר"ף האט הרב מעלצער באקומען א בריוו פון הרב הערש פסח פראנק פון ירושלים מיט א בקשה אז ער זאל אריבערפירן זיין ישיבה דארטן. אבער דעמאלסט איז נישט געווען קיין שעת הכושר.
די סאוועטן רעגירונג האט אים גערודפט צוליב זיין ארבעט פאר תורה און יידישקייט, ביז אין תרפ"א איז די ישיבה אנטלאפן פון סלוצק אינמיטן דער נאכט אונטער זיין איידעם רבי אהרן קאטלער ביז זיי זענען געקומען קיין קלעצק, וואס איז דעמאלסט געווען אין פוילן. חודש אדר תרפ"א האט מען באפרייט הרב מעלצער און ער איז אריבער צוריק צו דער ישיבה.
אלול תרפ"ג האט הרב מעלצער געטראפן די גדולי ישראל ביי דער כנסיה גדולה אין ווין, און זיי האבן אים געזאגט אז ער זאל זיך באזעצן אין ירושלים. ווינטער תרפ"ד האט רבי אהרן קאטלער איבערגענומען ווי ראש ישיבה און הרב מעלצער איז געפארן קיין ירושלים.
אין ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ווען הרב מעלצער איז אנגעקומען אין ארץ ישראל סוף חודש טבת תרפ"ה 1925 האט מען אים באשטימט ראש ישיבה פון דער עץ חיים ישיבה אין ירושלים, אן אמט וואס ער האט געהאלטן ביז זיין לעצטן טאג. אין ירושלים האט ער געשריבן די זיבן בענדער פון זיין ספר "אבן האזל", באזירט אויף זיינע שיעורים אין עץ חיים. אויך האט ער ארויסגעגעבן הגהות אויפן חידושי הרמב"ן אויף ש"ס.
ער איז געווען נאענט מיט הרב אברהם יצחק הכהן קוק, מיט וועמען ער האט א סך פארברענגט.
הרב מעלצער איז נפטר געווארן י' כסלו ה'תשי"ד, און מען האט אים באערדיקט אין הר המנוחות.
זיין ארבעט פארן ציבור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער האט זיך באטייליקט אין אגודת ישראל גלייך ווען זי איז געגרינדעט געווארן. ער איז געווען אין אלע דריי כנסיות גדולות און אין זיינע שפעטערע יארן איז ער געווארן פארזיצער פון דער מועצת גדולי התורה. אויך האט ער געגרינדעט די "וועד הישיבות" אין ווילנע, צוזאמען מיטן "חפץ חיים" און רבי חיים עוזר גראדזענסקי.
זיין משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זיין טאכטער חנה פערל, ווייב פון הרב אהרן קאטלער, ראש ישיבה אין קלעצק, ליטא, און גרינדער פון דער ישיבה אין לייקוואוד, פאראייניקטע שטאטן און פון די גרעסטע אמעריקאנער רבנים נאכן חורבן אייראפע.
- זייער זון הרב שניאור קאטלער כיהן כראש ישיבת לייקווד, ואחריו מכהן בראשות הישיבה הרב אריה מלכיאל קאטלער
- זיין זון, הרב צבי יהודה מלצר רבה של רחובות ומייסד "ישיבת הדרום", חותנו של הרב יהודה עמיטל, ראש ישיבת הר עציון
- זיין זון, המחנך ופרשן התנ"ך פיבל מלצר, מנהל בית הספר "רוחמה", מרצה השיעור היומי בתנ"ך ב"קול ירושלים", חבר מערכת דעת מקרא וממייסדיה, ומחבר הפירוש למגילת רות במסגרתה.
- די ווייב פון הרב יצחק מאיר בן מנחם (פאטשינער), אב"ד פתח תקוה, דיין אינעם בית הדין הגדול.
- חתנו של הרב בן מנחם, הרב אביעזר פילץ, מכהן כראש ישיבת תושיה תפרח, וכן בנו הרב מנחם בן מנחם הוא מראשי הישיבה.
- הרב אלעזר מנחם מן שך, ראש ישיבה פון פאנאוועזש ומנהיג הציבור החרדי-ליטאי, האט געהייראט גוטל, טאכטער פון זיין שוועסטער פרומא רבקה.
זיינע תלמידים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- זיין זון, הרב צבי יהודה מעלצער רב פון רחובות פון תש"ז ביז תשי"א און דער גרינדער פון "ישיבת הדרום", שווער פון הרב יהודה עמיטל, והוגה הרעיון של "ישיבה צבאית".
- זיין זון, פראפ' פייוול מעלצער, מנהל פֿון דער "רוחמה" שולע, מרצה השיעור היומי בתנ"ך ב"קול ירושלים" ומחבר פרוש למספר ספרים בסדרת דעת מקרא.
- הרב שך, ראש ישיבה אין פאנאוועזש און פֿירער פון די ליטווישע אין ארץ ישראל.
- הרב שלמה זלמן אויערבאך, ראש ישיבת קול תורה.
- זיין איידעם, הרב אהרן קאטלער ראש ישיבת ישיבת קלעצק-לייקווד ארצות הברית.
- זיין איידעם, הרב יצחק בן מנחם (פאטשינער), אב"ד פתח תקוה, ודיין בבית הדין הגדול.
- הרב יוסף אליהו הענקין, מנהיג רוחני של יהדות ארצות הברית, וראש ארגון הצדקה "עזרת תורה".
- הרב שלמה גורן, הויפט רב אין ארץ ישראל.
- הרב יהודה עמיטל, ראש ישיבת הר עציון (האט געהייראט זיין אייניקל).
- הרב אברהם יעקב זאלאזניק, ראש ישיבת עץ חיים.
- הרב שמעון זאלאזניק (ברודער פון הרב אברהם יעקב), ר"מ אין ישיבת שעלבים.
ליינען ווייטער[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- בדרך עץ החיים, הרב ידעאל מעלצער, ירושלים, תשמ"ו
- אז נדברו יראי ה', על קשרי הידידות בין הגרא"ז מעלצער מיט רב אברהם יצחק הכהן קוק (הראי"ה) יו"ל על ידי ארגון אור האורות, תשס"ח.


text:
לאנדאנער בארא פון ענפילד
די לאנדאנער בארא פון ענפילד (ענגליש: London Borough of Enfield) איז א לאנדאנער בארא וואס געפינט זיך אין צפון לאנדאן. עס איז געשאפן געווארן אין 1965.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ביזן אנהייב 20טער י"ה איז ענפילד געווען א קליין דערפעל מיט א ווייטקייט פון א טאג פארן אויף א פערדעל פון לאנדאן.
דאס דערפעל ענפילד איז אויפגעשטעלט געווארן אין די רוימישע צייט. מיט דאס מחבר זיין ענפילד טאון מיט די באן צו לאנדאן האט די אנגעהויבן גרעסער צו ווערן אלס א פאָרשטאַט פון דאס שטאט לאנדאן


text:
לע קארבוזיע
שארל-עדווארד זשאנערע, באוואוסט ווי לע קארבוזיע (פראַנצויזיש: Le Corbusier; 6טן אקטאבער, 1887 – 27סטן אויגוסט, 1965), איז געווע אן ארכיטעקט, פלאנעווער און שרייבער. ער איז געווען בארימט אלס א פיאנער פון מאדערנעם ארכיטעקטור. ער איז געבוירן געווארן אין דער שווייץ, און איז געווארן א פראנצויזישער בירגער אין 1930. זיין קאריערע האט זיך געצויגן אריבער פינף יארצענדלינגער, און מען האט געבויט זיינע געביידעס דורכויס אייראפע, אינדיע און אמעריקע.
לע קארבוזיע האט געהאלטן אז ווען מען בויט א געביידע דארף מען אריינרעכענען ווי אזוי זי איז צוגעפאסט צו טראנספארטאציע, למשל אן אויטא. היינט פארשטייט דאס יעדער ארכיטעקט, אבער ער איז געווען דער ערשטער וואס האט געקלערט דערפון.
יונגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לע קארבוזיע איז געבוירן געווארן אין א קליין שטעטל אין צפון שווייץ. אין 1907, ביי די 19 יאר, האט ער זיך געצויגן קיין פאריז, פראנקרייך. ער איז ארומגעפארן איבער אייראפע.


text:
פלאנדערן
פלאנדערן (פלעמיש: Vlaanderen, פראנצויזיש: Flandre, דייטשיש: Flandern). איז איינע פון דריי פעדעראלישע איינהייטן וואס שטעלט צאם בעלגיע. אין פלאנדערן, וואס געפינט זיך אין דעם צפון חלק פון לאנד, וואוינען בעיקר די פלעמערס, די וואס רעדן פלעמיש. די הויפטשטאט פארן פלאץ איז בריסעל, די הויפטשטאט פון בעלגיע, וואס דינט אויך אלס א באזונדערע פעדעראלישע איינהייט. בריסעל אליינס איז אין פלאנדערן. דער בעלגישע פארלאמענט און אלע רעגירונג אינסיטיטוציעס געפונען זיך אין בריסעל.
לויט דעם שטח (13,522 קק"מ) באזיצט פלאנדערן 44% פון בעלגישען ערד-פלאך.


text:
אלכסנדר הארקאווי
אלכסנדר הארקאווי (רוסיש: AлekcaHдp ГapkaBи), געבוירן 5 מאי 1863 נאווהארדאק, מינסקער גובערניע, רוסלאנד (אצינד בעלארוס), געש. 1939 ניו יארק, איז געווען א רוסיש-אמעריקאנער שרײַבער און לינגוויסט. ער האט ארויסגעגעבן פון די ערשטע אידישע ווערטערביכער.
לעבענסגעשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ער איז געווארן געבילדעט פריוואט. שוין יונגערהייט האט ער געוויזן א פארויסליבשאפט פאר פילאלאגיע. אום 1879 האט ער זיך געצויגן קיין ווילנע ווו ער האט געארבעט ביים דרוקער די ברידער ראם. אום 1882 האט ער עמיגרירט קיין אמעריקע, דערנאך קיין פאריז. שפעטער האט ער זיך געצויגן צוריק קיין אמעריקע, ווו ער האט זיך באזעצט אין ניו יארק.
דאס וואס יידיש איז געווארן אנערקענט אלס א שפראך איז אין א געוויסן מאס צוליב הארקאווי. זײַנע ווערטערביכער ווײַזן די רײַכקייט פֿון דעם יידישן וואקאבולאר פונקט אזוי ווי אנדערע שפראכן. כאטש וואס עס פֿעלט אויף יידיש גענוג טעכנישע טערמינען, קעגן דעם האט יידיש אן אויסערגעוויינליכע רײַכקייט פֿון אידיאמען און אויסשפראכן.
הארקאווי איז געווען א שרײַבער פֿון דער יידישער ענציקלאפעדיע
ארבעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- אָלענדאָרפ'ס מעטהָאדע, זיך גרינדליך אויסצוּלערנען די ענגלישע שפראך אהן א לעהרער, היברו פאבלישינג קאמפאני, נ"י, 1910
- יידיש-ענגליש, ענגליש-יידיש ווערטערבוך (1910)
- יידיש-ענגליש-העברעאישער ווערטערבוך (2טע אויפֿלאגע 1928, איבערגעדרוקט 1968)


text:
ראקלענד קאונטי
ראקלאנד קאונטי (Rockland County) איז א קאונטי אין דער שטאט ניו יארק וואס געפונט זיך אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, אין ראקלענד קאונטי געפונען זיך די פאלגאנדע חרד'ישע ישובים: מאנסי, ספרינג וואלי, ניו סקווירא, כתר, אויך געפונט זיך אין ראקלענד קאונטי ריזיגע אידישע צענטראלע'ן ווי למשל סאפערן ניו סיטי (וואס די אנטיסעמיטן פלעגן אנריפען דזשו סיטי (אידן סיטי) צו ווייזן אז דארט איז פארהאן א ריזיגע אידישע באפעלקערונג).
די הופט שטאט פון ראקלאנד איז ניו סיטי, ווי עס געפונען זיך דארט אלע גאווערמענט אפיסעס, די קאונטי קאורט, די שעריפ'ס הויפט-קווארטיר, די בארד אוף עלעקשאנס, אין נאך.
די שטעט פון ראקלענד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
ראקלענד קאונטי באשטייט פון ?? טאונ'ס: ראמאפאו, האוואסטראו, אורינזשבורג


text:
דזשודא
דזשודא יאפאניש: 柔道 柔道 טייטש "לינדערער וועג") איז א מאדערנע קאמפקונסט און קאמף-ספארט געשאפן אין יאפאן 1882 דורך דזשיגארא קאנא. אין דזשודא טוט איינער פרובירן אראפצואווארפן דעם צווייטן אויף דער ערד.
דזשודא איז היינט פארשפרייט אין דער גאנצער וועלט.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דזשודא שטאמט פון און איז אנטוויקלט געווארן פון אן עלטערן קאמפקונסט, דזשודזשוטסו.
קאנא האט געשאפן דזשודא מיט טעכניקן וואס זענען פארשפרייט אין דזשודזשוטסו, אבער ער האט אוועקגעמאכט די טעכניקן וואס קענען לייגן א מענטש אין געפאר.
ווען צוויי מענטשן ראנגלען אין דזשודא און איינער ווארפט דעם צוויטן אויף דער ערט און יענער בלייבט דארט 25 סעקונדעס, איז דער ערשטער דער געווינער.


text:
אנאטאמיע
אנאטאמיע (שטאמט פון א גריכיש ווארט וואס מיינט אויפגעשניטן) איז אן אפטייל פון ביאלאגיע וואס פארנעמט זיך צו שטודירן וויאזוי די קערפער און ארגאניזאציע פון א לעבעדיגן ארגאניזם טוט פונקציאנירן. עס קען ווערן אפגעטיילט אין קלענערע שטודיעס ווי אנאטאמיע פון בעלי חיים (זאָאטאמיע), אדער געוויקסן איז פלאנצן אנאטאמיע. די וואס שטודירן אנאטאמיע זענען אינטערעסירט וואו יעדע ביין און מוסקל געהערט.
די היסטאריע פון אנאטאמיע גייט צוריק צו 1600 פאר דער ציווילער ציילונג ווען די עגיפטן האבן אנגעהויבן שטודירן מענטשלעכע אנאטאמיע. זיי זענען דערגאנגען וויאזוי פארשידענע ארגאנען פונקציאנירן ווי למשל דער לעבער, דער מילץ, די נירן און דאס הארץ. זיי האבן אויך אנטפלעקט די סטרוקטור און פונקציאנען פון דער לימפֿאטישער סיסטעם.
אנאטאמיסטן ארבעטן אין אוניווערסיטעטן, מעדיצינישע שולעס און לערנען שפיטעלער. זיי לערנען אויס אנאטאמיע און פארשן די סיסטעמען אין דעם מענטשלכן קערפער.


text:
קאַדיז שטאָט
די היסטארישן צענטער פון קאַדיז האט אַן אינזל פילן וועגן זייַן גאסן, ליינד מיט סענטשעריז-אַלט סעאַפראָנט הייזער וואס האָבן שוין וועטער געשלאגן דורך אָקעאַן שפּריץ. סיטשוייטיד אויף אַ פּענינסולאַ, דעם טייל פון דער שטאָט איז כּמעט גאָר ענוועלאַפּט דורך די ים; די שטאָט 'ס ברעג איז לייכט צוטריטלעך און אַ מיר קיזלשטיין ס וואַרפן פון דעם צענטער.
די הימל-ליניע איז דאַמאַנייטאַד דורך די קאַטידראַל ס גילדיד קאַפּאָולאַ אַז אויס צו שימער אין די ינקאַנדעסאַנט ליכט רעפלעקטעד דורך די ים. אויב איר דורכנעמען די כאַניקאָום פון שמאָל גאסן הינטער די קאַטהעדראַל, איר קומען אַריבער קליין, שיין סקווערז און פאַרוועג באַרס, וואָס דינען אַרויף עטלעכע פון אַנדאַלוסיאַ ס טאַסטיעסט SEAFOOD טריץ. אויב איר 'רע דאָ אין פעברואר, טאָן ניט פאַרפירן די ניט צו גלייבן קאַרנאַוואַל, די ביגאַסט אין יאַבאָשע ספּאַין.
די שטאָט 'ס הויך און דיק ווענט, גאַרדענס און טאָווערס צושטעלן אַ פּיקטשעראַסק מיינונג ווי געזען פון דער ים. זייַן כאַניקאָום פון שמאָל קאַבאַל-סטאָנעד גאסן, אַליז און סקווערז ווייזט עס צו זייַן אַ טיפּיש אַנדאַלוסיאַן שטאָט. עס זענען העכסט יקסייטינג היסטארישן און קולטורעלן מאַניומאַנץ - קהילות, טאָווערס, מיוזיאַמז - אַלע נאָענט צו די בלוי וואסערן פון די בוכטע פון קאַדיז.
קאַדיז Offers אַ העכסט טשיקאַווע געמיש פון געשיכטע, קולטור, אַרקאַטעקטשער און לאַנדשאַפט. די היסטארישע קאָרטער איז דער הויפּט שיין, מיט אַן אַלט וועלט כיין. די פאַרשידענע Barrios (שפּאַניש קוואַרטערס) שפּילן אַ שטאַרק טייל אין געבן די היסטאָריש לעוואָנע זייַן אָפּשיידנדיק פּערזענלעכקייט און טאַם. עס איז די אל פּאָפּולאָ דיסטריקט, וואָס איז ערידזשנאַלי אַ אַלט מידייוואַל דאָרף, לאַ ווינאַ, אַ פישערייַ דיסטריקט, און די סאַנטאַ מאַריאַ פערטל - וואָס איז ווו איר וועט געפֿינען Flamenco געזאַנג בייַ זייַן בעסטער.
ווען יקספּלאָרינג די היסטאָריש קאָרטער, זייַן זיכער נישט צו פאַרפירן די בעראָוק קאַטהעדראַל- אַ מייַעסטעטיש ביניען מיט אַ ימפּרעסיוו גאָלדען קופּאָל. עס זענען מיוזיאַמז מיט ימפּרעסיוו קונסט און אַרקיאַלאַדזשיקאַל זאמלונגען, אַזאַ ווי די די מוניסיפּאַל געשיכטע מוזיי, די שטראַף Arts מוזיי און די אַרטשעאָלאָגיקאַל מוזיי. עס זענען אויך קהילות, ביטשיז און פּאַרקס פֿאַר איר צו ויספאָרשן.
די אַלטפרענקיש און שיין פּלאַזאַז זענען גאנץ ערטער צו זיצן און אָפּרוען, בשעת סיפּינג אַ פייַן הייס גלעזל פון קאַווע. די סקווערז האָבן זייער אייגן בוילעט נוסח, אַזאַ ווי די סאַן וואַן דע דיאָס, די עספּאַניאַ, מינאַ, קאָנסיטוקטיאָן און מענטידעראָ. די גאסן און פּלאַזאַז זענען ליינד דורך ביימער, האט געזאגט צו זייַן געבראכט צוריק דורך קאָלומבוס. אַלע אין אַלע, קאַדיז איז אַ גאנץ אָרט צו מיאַנדער צוזאמען און אַנטדעקן די אוצרות עס האט צו פאָרשלאָגן.
קרייַז די פּוערטאַ Tierra, די גייטוויי פון די בלייבט פון די שטאָט זאַל, און איר אַרייַן אין אַ מער מאָדערן אַטמאָספער. בשעת די אַלט קאָרטער איז געגרינדעט דורך פּלאַזאַז און שמאָל גאסן, דער Newer געגנט פון דער שטאָט האט הויך ריסעס און ווידער אַוואַנוז.
גאַדיטאַנאָס, ווי די לאָוקאַלז זענען גערופֿן, זענען שפּאַס-לאַווינג. זיי ליבע צו פּאַרטיי - און ווי! די קאַדיז קאַרנאַוואַל איז מיסטאָמע איינער פון די מערסט יקסייטינג און פאַרביק געשעענישן אין דער געגנט. מענטשן אין העל קאָסטיומען סטייַע די גאסן. געזאַנג, דאַנסינג און אַלגעמיין רעוואַלרי קענען זיין געפֿונען אומעטום.
הייַנט, ניט ענלעך רובֿ אנדערע פּאָרץ פון זייַן גרייס קאַדיז מיינט מיד רילאַקסט און גרינג געגאנגען, ניט בייַ אַלע טרעטאַנינג, אַפֿילו בייַ נאַכט. טאָמער דאָס איז רעכט צו זייַן ריאַשורינג פאָרעם און נומער, די בייַזייַן פון דער ים מאכן עס אוממעגלעך צו באַקומען פאַרפאַלן פֿאַר מער ווי אַ ביסל בלאַקס. עס אויך אָוז פיל צו די שטאָט 'ס מסורה פון ליבעראליזם און טאָלעראַנץ איז געווען מיינטיינד אַלע דורך די יאָרן פון Franco ס דיקטאַטאָרשיפּ, טראָץ דעם ווייל איינער פון די ערשטער שטעט צו פאַלן צו זייַן פאָרסעס און איז געווען די פּאָרט דורך וואָס די רעפּובליקאַן אַרמיז לאָנטשט זייער ינוואַזיע.


text:
אריאל שרון
אַרִיאֵל שָׁרוֹן אָדער אַריק שאַראָן (26סטן פעברואר 1928 - י' שבט תשע"ד, 11טן יאנואר 2014) איז געוועזן דער עלפֿטער פרעמיער מיניסטער פון מדינת ישׂראל. ער האט געהערשט פון יאָר 2001 ביז יאַנואַר 2006. אויך איז ער געוועזן דער פירער פון ליכוד'ס-פּאַרטיי פון סעפטעמבער 1999 ביז נאָוועמבער 2005.
אין נאָוועמבער 2005 האָט ער אויפגעשטעלט א נייע פאליטישע פארטיי מיטן נאמען קדימה, אָבער באַלד אום 4 יאַנואַר 2006 האָט אים אַן אנפאל אָנגעכאַפט און ער איז אין שפיטאָל אריין.
אום 15 אָגוסט 2005 האָט ער איינגעפירט דעם ריקצוג פלאן (התנתקות) און עוואַקואירט אין משך 8 טעג 22 יישובים אין עזה פאס און נאך 4 יישובים אין צפֿון-שומרון און זיי איבערגעגעבן צו פאלאסטין.
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אריאל איז געבוירן געוואָרן אום 1928 אין "כפר מאַלאַל", פאלעסטינע (ארץ-ישֹראל). און איז געוועזן אַ גענעראַל לײַטער ביי די ערשטע יאָרן פון די ישראל'ישע רעגירונג פון 1948. ביי די אומאפהענגיקייט מלחמה איז ער געווען א סאלדאט, ווי ער איז שווער פארווונדעט געווארן, און כמעט געשטארבן.
ער האט געגרינדעט די 101טע דיוויזיע, וואס איז שפעטער אריבער צום פאל-שירעם בריגאדע, ביי די סיני מלחמה, און ביי די זעקסטאגיקער מלחמה איז ער געווען פון די הויפט גענעראלן, איינצונעמען דעם סיני האלבאינדזל, און ביי די יום כיפור מלחמה איז ער אריבער די סועץ קאנאל מיט זיינע זעלנער.
ער איז געווארן זיכערהייטס מיניסטער, אין 1981. אבער נאכן סאברא און שאטילא מארד, האט ער רעזיגנירט, ער איז געווען פון די הויפט שטיצער פון די קריסטן, ביי די לבנון ברודער קריג, אינעם ישראל רעגירונג, אונטער מנחם בעגין. א טייל מענטשן האבן אים באשולדיקט, אז דער קריג פרידן פארן גליל, איז זיין קריג. און מיט דעם האט ער אונטערגעברענגט בעגין.