text:
אנטי שאפליפטינג
אנטי שאפליפטינג איז א רייע מעטאדן וועלכע ווערט גענוצט דורך ריטעיל געשעפטן צו פארמיידן שאפליפטינג. רוב געשעפטן האבן אקטיווע אנטי שאפליפטינג פראגראמען וועלכע פארטרייבן גנבים און ערלויבט זיי צו האלטן די פרייזן נידעריג.
ווידעא קאמעראס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע טעכנאלאגיע וואס איז גענוצט געווארן צו באקעמפן שאפליפטינג איז געווען ווידעא קאמעראס וועלכע רעקארדירן די אקטיוויטעטן פון די רייען און דער געשעפט אייגנטומער קען דאס שפעטער איבערקוקן אויב ער פארדעכטיגט איינעם אין שאפליפטינג. די ווידעא קאמעראס ווערן גענוצט אין קאמבינאציע מיט שפיגלעך וועלכע איז געווען די ערשטע געדאנק צו פארגרינגערן די ארבעט. כמעט אלע געשעפטן נוצן ווידעא קאמעראס אלס איינע פון די הויפט סיסטעמען קעגן שאפליפטינג און גרויסע געשעפטן שטעלן מענטשן צו באטראכטן די ווידעא סקרינס לעבעדיג די גאנצע צייט.
ווידעא קאמעראס איז נאך היינט די בעסטע מיטל קעגן שאפליפטינג וויייל דער געשעפט אייגנטומער אדער די וואס באטראכטן די ווידעאס קענען זיך לערנען וואספארא טאקטיקן די גנבים נוצן צו באגיין די גניבות און אזוי אויך אין וועלכע פלעצער אין געשעפט זיי פאסירן און פון דעם ווייסט מען וואו מען דארף שטעלן מער זיכערהייט און מען לערנט זיך צו באקעמפן די נייע טאקיטקן.
די גרויסע דעפארטמענט קייט געשעפטן פארמאגן א ספעציעלע צענטער וואו מענטשן זיצן א גאנצן טאג און אנאליזירן ווידעא סקרינס וועלכע קומען פון אלע זייערע געשעפטן דורך אינטערנעט ליניעס. אזוי שפארן זיי זיך געלט וויבאלד זיי דארפן נישט האבן באזונדערע מענטשן אין יעדע געשעפט. די ארבייטער זענען טרענירט צו דערשפורן גניבות און האבן אסאך ערפארונג צו אנטדעקן א פארדעכטיגטן. ווען זיי זעען עפעס פארדעכטיגט וועלן זיי באלד קלינגן צו דעם געשעפט און אנזאגן דעם מענעדזשער גענוי וועמען מען ברויך נאכזוכן.
ארגינעל האט מען געלייגט די ווידעא קאמעראס זייער אפען אז מענטשן זאלן דאס זען און וויסן אז מען קוקט זיי נאך און אזוי אפשרעקן די גנבים. טייל קליינע געשעפטן האבן ווידעא קאמעראס וועלכע ארבעטן אפילו נישט אבער איז פונקט גענוג צו דערשרעקן גנבים ווייל קיינער גייט נישט אריילייגן עפעס אין טאש פארענט פון א ווידעא קאמערא זינט ער ווייסט נישט צי עס ארבעט אדער נישט.
גנבים זענען אבער קלוג און געלערנט און ווייסן וויאזוי אויסצומיידן ווידעא קאמעראס. דערפאר זענען פאראן געשעפטן וועלכע האבן אויך באהאלטענע ווידעא קאמעראס וועלכע קומען אין אלע סארט פארעמען און קענען נישט געזען ווערן. היינטיגע צייטן זענען פאראן פיצעלע קאמעראס וועלכע קען געשטעלט ווערן וואו אימער און שיקן די דאטא ווייערלעס צום הויפט סיסטעם.
באהאפטענע פראדוקטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
באהאלטן טייערע פראדוקטן אין ספעציעלע שאפעס איז שטענדיג געווען א מיטל קעגן גניבות אבער קאסטומערס האבן דאס נישט געגליכן ווייל יעדעס מאל מען ברויך עפעס פון דארט דארף מען קופן אן איינגעשטעלטער. נאך היינט זענען פאראן געשעפטן וואס שפארן איין טייערע פראדוקטן אין די שאפעס אבער דאס איז נישט די מאדערנע וועג פון טאן ביזנעס. אין אמעריקע ברויך מען ווייזן דעם קאסטומער פרייהייט און צוטריט צו אלעם. מענטשן ווילן אלעס באטראכטן און אנכאפן אדער אויספרובירן און אריינשפארן אין א שאנק איז זייער א שלעכטע געדאנק.
א סיסטעם צו לעזן דעם פראבלעם איז ערשינען אין די 80'גער יארן וועלכע איז אן אלארם סיסטעם צו וועלכע אלע פראדוקטן אויף פארשטעלונג זענען באהאפטן מיט א ווייער און אויב די ווייער ווערט איבערגעריסן וועט דער אלארם אנהייבן קלינגן. טייל געשעפטן וועלכע פארקויפן טייערע פראדוקטן באהאלטן גענצליך זייער סטאק און שטעלן נאר ארויס סעמפלס פון אלע פראדוקטן און ווען איינער וויל באשטעלן עפעס דארף מען דאס צאלן פאראויס און דערנאך ברענגט מען ארויס דעם פראדוקט. די גרויסע געשעפטן וועלכע נוצן אזא סיסטעם פארמאגן ספעציעלע עלעוועיטארס וועלכע טראגן די סחורה צו אלע שטאקן און נוצן קאמפיוטערס צו האלטן חשבון און קאמיוניקירן צווישן די סעילס לייט און די וועירהויז ארבייטער.
טעג און אלארם סיסטעם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די טעג און אלארם סיסטעם איז ארגינעל ערשינען אין די 70'גער יארן און איז באשטאנען פון א ספעציעלע טעג וועלכע מען האט ארויפגעשעלט אויף פראדוקטן און האט געקלינגן אויב מען האט דאס אריבערגעפירט די ספעציעלע אייזערנעס וועלכע זענען אינסטאלירט נעבן אלע טירן. די טעגס זענען איבערגענוצט געווארן און יעדעס מאל איינער האט עפעס געקויפט האט מען געמוזט אראפנעמען די טעג (וועלכע האט נאר געקענט געטאן ווערן מיט א ספעציעלע געצייג) און די געשעפטן האבן זיי איבערגענוצט נאכאמאל און נאכאמאל.
דער פראבלעם מיט די טעג סיסטעם איז געווען אז דאס איז נאר גוט געווען פאר קליידער און שיך געשעפטן וועלכע האבן דאס געקענט ארויפשטעכן אויף דעם פראדוקט. א גראסערי געשעפט האט גארנישט געהאט דערפון און אויך נישט די עלעקטראניק געשעפטן וועלכע באקומען דאס מערסטע גניבות.
אין די מיטעלע 90'גער יארן איז ארויסגעקומען די סטיקער טעגס וועלכע קענען ארויפגעקלעפט ווערן אויף סיי וועלכע פראדוקט און האט די מעלה אז מען ברויך דאס נישט אראפנעמען ווייל דאס קען דע-אקטיוויזירט ווערן דורך צושטעלן צו א ספעציעלע באורד וועלכע ליגט ביי די קעשיר. די סטיקער טעגס פאדערט זיך צו באהאלטן וויבאלד עס קען גרינג אראפגענומען ווערן מיט די הענט אין קאנטראסט צו די ארגינעלע טעגס וועלכע מען קען נישט אראפנעמען אליינס נאר מיט א ספציעלע געצייג.
געשעפטן זענען געווען פארנומען אויסטרעפן באהאלטענע פלעצער וואו מען קען ארויפקלעבן די סטיקערס גנבים זאלן דאס נישט באמערקן. אבער מיט דעם האט זיך אנגעהויבן א קאץ און מויז שפיל ווען שאפליפטערס האבן זיך גענומען צו די ארבעט פון אראפנעמען די סטיקערס און באזייטיגן די פראדוקטן פון געשעפט טיילמאל לאזנדיג די סטיקער טעגס אויף די פאליצעס.
די גרויסע געשעפטן האבן זיך אן עצה געגעבן מיט דעם פראבלעם אין די לעצטע יארן ווען זיי האבן אנגעהויבן שיקן די סטיקערס צו די מענופעקטשערינג אדער פעקעדזשינג פירמע וועלכע האבן דאס ארויפגעקלעפט אויף באהאלטענע פלעצער אינעווייניג אינעם פעקעדזשינג. דאס צעמישט א שאפליפטער און וועט געווענליך איבערלאזן דעם פראדוקט אויס מורא אז עס פארמאגט א טעג. געוויסע געשעפטן לייגן אפילו צוויי טעגס אויסצושפילן גנבים וועלכע וועלן ארויסשפאצירן פון געשעפט נאכדעם וואס זיי וועלן אראפנעמען די אפענע טעג נישט וויסנדיג אז עס איז פאראן א צווייטע טעג באהאלטן.
אבער אויך מיט דעם געבן זיך גנבים אן עצה ווען זיי באזייטיגן דעם פראדוקט זעלבסט און לאזן איבער די פעקעדזשינג אויפ'ן פלאץ. דאס האט געצווינגן די געשעפטן צו לייגן טעגס אויך אויף די פראדוקטן אבער נישט אויף אלעס קען מען לייגן און אויך מיט דעם קענען זיך גנבים אן עצה געבן.
אן אנדערע סארט טעג איז פאראן וועלכע פארמאגט טינט אין זיך און וועט אויפפלאצן אויב מען פרובירט עס אראפנעמען פון דעם פראדוקט אדער פעקעדזשינג. די טינט איז זייער שטארק און קומט נישט אראפ פון די הענט און קען אפילו שעדיגן די הענט. די סארט טעגס איז אויך א מיטל צו באשטראפן די גנבים אויב עס געלונגט זיי יא צו באזייטיגן א פראדוקט מיט די טעג. אויב זיי וועלן פרובירן אראפנעמען די טעג וועט עס שעדיגן דעם פראדוקט וואס זיי האבן געקויפט און נעקסטע מאל וועלן זיי צוויי מאל טראכטן אויב עס איז ווערט דעם שפיל.
די טעגס קומען אין פארשידענע פארמאטן און נייע סארטן קומען ארויס יעדע שטיק צייט צו צעמישן גנבים אדער צו מאכן גרינגער און ביליגער די ארבעט פון קלעבן די טעג סטיקערס. דער געדאנק איז צו קענען גוט באהאלטן די טעג און אזוי ארום אויסשפילן די גנבים און זיי באשטראפן פאר'ן גנבנ'ן. א פירמע וועלכע ספעציאליזירט זיך אין טעגס האט געזאגט אז זי האלט אינמיטן אנטוויקלן א פעדער וועלכע וועט אנטהאלטן א געוויסע באשטאנטייל אין די טינט וועלכע וועט קענען אקטיוויזירט ווערן און ארבעטן מיט א טעג סיסטעם. אויב דאס וועט אמאל ארויסקומען וועט עס זיכער רעדוצירן שאפליפטינג און העלפן ארעסטירן גנבים ווייל מיט א פעדער וועלן די געשעפטן קענען מאכן איין צייכן סיי וואו און עס וועט אויטאמאטיש אקטיוויזירט ווערן.
אבער מיינט נישט אז דאס וועט זיין די ענדע. גנבים ווערן קלוגער און וואקסן מיט מיט די טעכנאלאגיעס. זיי וועלן זיך אן עצה געבן אויך מיט אביסל טינט און וועלן עווענטועל אויפקומען מיט א דעווייס וועלכע וועט דע-אקטיוויזירן יעדע סארט טעג און זיי וועלן קענען ארויסשפאצירן רואיגערהייט. די זיכערהייט פירמעס וועלן אויפקומען מיט נייע טעכנאלאגיעס און אזוי וועט דער קאץ און מויז שפיל ווייטער אנגיין.


c: text/html

text:
וועלי לאָšינדזש איז אַ קליין סיסייד שטאָט סיטשוייטיד אין די דרום פון דעם אינזל פון לאָšינדזש אין די בוכטע פון קוואַרנער. עס ס שיין אַלט שטיין הייזער, סעראַונדאַד דורך פּאַרקס און עקזאָטיש וועדזשאַטיישאַן, רעדן פון די שטאָט 'ס רייַך סעאַפאַרינג מסורה. דאַנק צו זייַן גינציק קליימאַטיק באדינגונגען וועלי לאָšינדזש האט לאַנג שוין אַ געזונט-באקאנט געזונט רעסאָרט.
עס זענען אַזוי פילע אַפּערטונאַטיז פֿאַר שיינע סאַנביידינג און שווימערייַ. איר קענען אויך זען די אַזוי-גערופֿן "גוט" דעלפין, אַ שטענדיק טוישעוו פון די ים דאָ. די געגנט ס מילד קלימאַט, זייַן קריסטאַל-קלאָר ים, גרין שמאַכטן-ביימער און מעדיטערראַנעאַן וועדזשאַטיישאַן, צושטעלן ידעאַל באדינגונגען פֿאַר די גאַנץ אָפּרו פון גוף און מיינונג און צוציען אַ גרויס נומער פון טוריס. זייַן לאַנג טוריסט מסורה און די האָספּיטאַליטי געפֿינט דורך די היגע מענטשן, מאַכן די אָפּרו און ענדזשוימענט פון דיין יום טוּב אין אַ ראָמאַנטיש אַטמאָספער מעגלעך.
איינער פון די מער פאָלקס פון די קראָאַטיש אינזלען, לאָסינדזש איז באַרימט פֿאַר זייַן לאַש גרין וועדזשאַטיישאַן. ווי Cres, דעם אינזל איז געווען אויך אונטער ווענעטיאַן הערשן ביז קסנומקס, כאָטש עס איז געווען אָווערשאַדאָוועד דורך זייַן חבר. עס רויז צו מער פּראַמאַנאַנס אונטער אַוסטראָ-אונגעריש הערשן ווען עס איז געווארן אַ וויכטיק באַזע פֿאַר שיפּבילדינג, און איז שוין פּאַסיק פאָלקס פֿאַר טוריזם.
די הויפּט ריזאָרט איז די שטאָט פון מאַלי לאָסינדזש, וועמענס פּאָרט איז געזאגט צו זיין די מערסט שיין אין די גאנצע אַדריאַטיק. די טוריסט געגנט איז סענטערד אַרום סיקאַט בוכטע, וואָס איז באקאנט פֿאַר זייַן ברעג און גוט ווינדסורפינג. די שטאָט פון וועלי לאָסינדזש איז קווייאַטער און עס איז גרינג צוטריט צו עס פון מאַלי לאָסינדזש.
אין די Cres-לאָסינדזש אַרטשאַפּאַלייגאָו, איינער פון די סטראַנגעסט אינזלען איז סוסאַק. דעם אינזל האט אַ קליין באַפעלקערונג פון ווייניקער ווי קסנומקס וואס רעדן זייער אייגן דיאלעקט, וואָס איז נישט לייכט פֿאַרשטיין דורך אנדערע קראָאַץ. עס איז אויך בוילעט ווייַל די פֿרויען אָפט אָנטאָן אין אַ פאַרביק קאָסטיום, קאַמפּרייזינג פון אַ קורץ, מאַלטיקאַלערד קלייד, ווייַס בלוזקע און רויט לעגינגז.
עס זענען טעגלעך Ferries פֿון רידזשעקאַ צו מאַלי לאָסינדזש (נסיעה צייַט קסנומקס שעה), און אויך צווישן מאַלי לאָסינדזש און די אַרומיק אינזלען. זען די דזשאַדראָלינידזשאַ וועבזייַטל פֿאַר דעטאַילס. עס איז אויך אַ בריק קאַנעקטינג די נירביי אינזל פון Cres צו לאָסינדזש - דער וועג עס איז בלויז קסנומקסם ברייט!
אין יולי און אויגוסט עס איז אַ קאַטאַמעראַן דינסט פון וועניס (מיט אַ האַלטן בייַ Pula) - עס איז לויפן דורך ווענעזיאַ לינעס.
עס זענען טעגלעך בוסעס פון זאַגרעב צו מאַלי לאָסינדזש & וועלי לאָסינדזש, מיט אַ נסיעה צייַט פון וועגן קסנומקס שעה. זען די אַוטאָטראַנס וועבזייַטל פֿאַר טיימטייבאַלז.
עס זענען אַ נומער פון האָטעלס (קסנומקס צו קסנומקס שטערן) אין מאַלי לאָסינדזש, וועלי לאָסינדזש און נערעזינע. פּריוואַט אַקאַמאַדיישאַן איז אויך בנימצא. זען אונדזער אַקקאָממאָדאַטיאָן אויף לאָסינדזש אָפּטיילונג פֿאַר מער.
די טוריסט אָפיס אין מאַלי לאָסינדזש איז ביי ריוואַ לאָסינדזשסקיה קאַפּעטאַנאַ קסנומקס, קסנומקס מאַלי לאָšינדזש, תל / Fax: קסנומקס קסנומקס קסנומקס אָדער קסנומקס קסנומקס קסנומקס: Email: tzg-mali-losinj@ri.hinet.hr

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
אבדאללא קעניג פון יארדאניע
אבדאללא ערשטע קעניג פון יארדאניע, (1882 - 20סטן יולי 1951), איז געווען דער ערשטער קעניג, פון יארדאניע. פון די האשעמיטן שבט, (ביים גרינדונג פון יארדאניע טראנס-יארדאניע).
זיין פאטער איז געווען כוסיין זון פון עלי, הערשער איבער מעקא, און שפעטער קעניג איבער כידזשאז, וואס איז היינט אין סאודי אראביע. נאכן ערשטע וועלט מלחמה, האט גרויסבריטאניע, געגרינדעט צוויי אראבישע לענדער, וואס האבן זיך געפונען אונטער בריטישע אויפזיכט, איראק, און טראנס-יארדאניע, וואס איבער ביידע פון זיי, איז דער הערשאפט געגעבן געווארן צו די האשעמיטן, אבדאללא און זיין ברודער פייסל דער ערשטער, דאס איז געווען אלס דאנקבארקייט פאר די אראבישע הילף, אויף זייער רעוואלט קעגן אטאמאנישע אימפעריע. און נאכן קריג, האבן זיך ווינסטאן טשערטשיל, הערבערט סמועל, לארענס פון אראביע, זיך געטראפן מיט אים, און אים פארגעשלאגן צו ווערן עמיר (הערשער) איבער טראנס-יארדאניע.
ווען טראנס-יארדאניע איז געווארן זעלבסטשטענדיק, איז אבדאללא געקרוינט געווארן אלס קעניג, פון האשעמיטן קעניגרייך פון טראנס-יארדאניע.
איידער דער מלחמת השחרור, פון ישראל. האבן יידישע דיפלאמאטן געפירט געהיימע געשפרעכן מיט אבדאללא, אין שפיץ פון גאלדע מאיר, ביי איין אזעלכע געשפרעכן, זענען זיי געקומען צו א פארשטענדעניש, אז יידן וועלן נישט אטאקירן יארדאניע, און דאס זעלבע פארקערט, צוויי טעג איידער דער קריג איז אויסגעבראכן, האט ער פארגעשלאגן, אז די יידן זאלן ווערן טייל פון יארדאניע, אבער מיט אטאנאמיע, גאלדע מאיר האט אפגעווארפן אזא פלאן, נאך זיין פראגע ווי די יידן יאגן זיך, האט גאלדע מאיר גענטפערט, אז נאך 2,000 יאר האבן די ווי זיך צו יאגן. דערנאך האט גאלדע געזאגט, אויף ווידערזען נאכן קריג.
נאכן קריג, איז ער געווען דער איינציקסטע מדינה פון אראבער, וואס האבן טיילגענומען אין קאמף קעגן ישראל, וואס האט געווינען עפעס, ער האט איינגענומען דעם מערב ברעג, און מזרח ירושלים, אריינרעכנדיק הר הבית, און אלטשטאט. און אין יאר 1950 האט ער אפציעל אנאקסירט דעם מערב ברעג, און ער האט געטוישט דעם נאמען פון טראנס-יארדאניע, צו האשעמיטן קעניגרייך פון יארדאניע. צוזאמען מיט ישראל האט ער זיך קעגן געשטעלט, דאס אינטערנאציאנאליזירן ירושלים, אויפן באפעל פון די פאראייניגטע פעלקער, וואס האט כמעט געברענגט די צוויי לענדער, זיך צאמזעצן ביים טיש, אויף שלום געשפרעכן.
אויף די 20סטע יולי 1951, איז ער געשאסן געווארן צום טויט, פאר זיין אייניקל כוסיין קעניג פון יארדאניעס אויגן, דורך א פאלעסטינער עקסטרעמיסט, שליחים פון מוכאמעד אמין על כוסייני. ביים טויער פון מעטשעט על אקצא, אויפן הר הבית אין ירושלים. זיינע לייבוועכטער האבן געשאסן די מערדער אויפן פלאץ.
נאך זיין טויט איז זיין זון טאלאל געווארן קעניג, אבער מען האט אנטדעקט אין אים א גייסטישע קרענק, האט מען אויפגענומען זיין אייניקל כוסיין, וואס האט ווייטער אנגעהאלטן געהיימע געשפרעכן מיט ישראל, און אונטערגעשריבן א שלום אפמאך מיט ישראל אין יאר 1994.


text:
דאס בין אייך מודה אז ביי אייך איז דאס דער רוח החיים, קנאקען פאליטיק טאג און נאכט, און מזמן לזמן נוצען די הענט אויך. מ'רעדט דאך נישט פון קיין מאוויס, ספארט, וועלטישע נייעס וכדומה, רעדט מען פון רביס אד"ג, און אמאל, אז מ'פאררעדט זיך קען מען אמאל פאלען א פראסק פאר יענעם אויך. א פליטת יד. דהיינו אז וויבאלד דאס איז א חלק בלתי נפרד פון אייער אידישקייט שאדט דאס נישט בדרך כלל, ווייל די יוגענד קוקט עס אהן פונקט ווי גיין אין שול און אנטוהן תפלין. משא"כ אין אנדערע קרייזען האט דאס אן עפעקט, ווייל יונגע קינדער קוקען צו ווי עלטערע אידן - און בראשם רבנים און צדיקים - שלאגען זיך ווי קליינע קינדער איבער געלט און קראפט און זאגען "נישט דאס וויל איך פאר מיר און מיינע קינדער." דערפאר וועל איך - דער בלא"גער המכונה הירשל ציג - נישט מאכען מיט די פינגער און ווארענען אז די תוצאות וועלן זיין געפערלעך, ווייל לאו דוקא אז דאס וועט אזוי זיין. אפשר קען דאס ווייטער אנגיין אזוי לדורות פונקט ווי ס'האט זיז היינט נישט געשאט די אלע מחלוקת'ן. אבער דאך זעה איך ווי דער עולם איז היינט שוין יא אביסל "אויפגעקלערט," און אפשר איז דאס אויך א תולדה פון די כלליות'דיגע חורבן האינטערנע"ט, און זיי רעדן זיך שטארק אפ ווי די בלא"ף איז עד לב השמים, און ווי אלץ איז נאר כבוד, און ממילא געלט, און עתיד ילדינו גייט זיי אהן א רעטאך. נו, קענט איר דאס אויך אוועק מאכען און זאגען אז זיי זענען סייווי פארדארבען און מיט זיי רעכנט מען זיך נישט, און אזוי קענט איר רואיג שלאפען ווייטער.
איז וואס קום איך צו זאגען אויב נישט צו ווארענען וועגן די געפערליכע תוצאות פון מחלוקת? טאמער וועט דאס נישט האבען קיין שום שלעכטע תוצאה טא וואס גייט מיר אהן אז די סאטמורים רייסען זיך ארום? איז קודם בין איך אזא פערזאן וואס אים באדערט טאמער אידן פירען זיך נישט אויף ווי עס דארף צו זיין, ממילא איז די דאזיקע שלעגעריי אויך פאר מיר א ווייטאג. און צווייטענס, זאלט איר מיר נישט שרייען אין די גאסן אז איר זענט אזוי שטארק באזארגט פאר די עתיד ילדינו, ווייל עס גייט אייך זייער ווייניג אהן. הבא ראי' אז מ'שלאגט זיך ווייטער ווי מ'וואלט געווען צוויי מענטשן אליין אויפ'ן כדור הארץ און דערווייל פאלען שטיקער פון די יוגענד און אין פוצה פה ומצפצף, מ'באשולדיגט דעם טמא'נער אינטערנעט - און אויך די ציונים און די ווייבער כמובן. אבער חלילה קוקען אינעווייניג כאטש אויף א מינוט, דאס וואלט געווען "מאדערנע מיטלען" וואס זענען אסור ע"פ "חדש אסור מן התורה...." אוי געוואלד, ווען וועט מען שוין אויפהערן אזוי אויסנוצען דעם הייליגם חתם סופר אויף יעדן משוגעת און רשעות? וואס האט ער אזוי "געזינדיגט" אז מ'פארדרייט זיינע רייד אזוי? איין באשעפער ווייסט. און דאס איז מורינו ר' נחמי' ("תבעל להגמון תחלה") גאטליעב איז ביי אייך פון די ראשי המדברים איז אויך נישט קיין מעלה, לדעתי
ואם שגיתי בכתיב ה' הטוב יכפר בעדי


text:
עסטרייך אונגארישע אימפעריע
די עסטרייך-אונגארישע אימפעריע איז געווען אן אימפעריע אין אייראפע, צווישן די יארן 1918-1867. זי איז צוזאמגעשטעלט געווארן דורכן אונגארישן קעניגרייך און עסטרייכישן קייסערטום, אלס פעדעראלער רעגירונג, אונטער דער האבסבורג דינאסטיע.
דער אויל צום פייער פון דער ערשטער וועלט מלחמה איז געווען ווען קרוינפרינץ פראנץ פערדינאנד איז אומגעקומען אין אן אטענטאט, דורך א סערבישן נאציאנאליסט, אין סאראיעווא. די אימפעריע האט דעריבער דערקלערט קריג קעגן סערביע, און מיט דעם האט די מלחמה אויסגעבראכן. און ביי דער ענדע איז די אימפעריע צעפאלן, אלס די תוצאה פון דער מלחמה.
די גרינדונג פון אן אימפעריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1867, נאך לאנג יעריגע שטרייטן צווישן לענדער אין ראיאן, און נאך א רעוואלוציע, אין אונגארן, האט פראנץ יאזעף, קייסער פון עסטרייך, איינגעשטימט צו שענקן אונגארן, א סארט אויטאנאמיע, אריינגערעכנט אן אייגענעם פארלאמענט און פרעמיער מיניסטער, און בודאפעשט וועט דינען אלס הויפטשטאט. אונגארן וועט פירן איר אייגענע אינערליכע פאליטיק, ווי פאליציי, דערציונג, געזונטהייט אא"וו. אבער עסטרייך איז דער געזעץ געבער, דער הערשער איז אן עסטרייכער, און זיכערהייט און אויסערן פאליטיק, איז אונטער עסטרייך און וויען דינט אלס הויפטשטאט, פון דער אימפעריע.
ערשטע וועלט מלחמה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עסטרייך האט געמאלדן אין אן אולטימאטום, אז סערביע מוז איינשטימען אויף צען פונקטן, און סערביע האט געמוזט ענטפערן אין 48 שעה. סערביע האט איינגעשטימט צו אלע אויסער איין. עסטרייך אונגארן האט איבערגעהאקט אירע דיפלאמאטישע באציונגען מיט סערביע דעם 25סטן יולי 1914.
אום 28סטן יולי 1914, האט עסטרייך דערקלערט קריג קעגן סערביע, אין א טעלעגראם וואס זיי האבן געשיקט צו דער סערבישער רעגירונג, דאס איז דער טאג וואס די ערשטע וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן.
עסטרייך-אונגארן, איז געווען אליאירט מיט דייטשלאנד, דער אטאמאנישער אימפעריע און בולגאריע, זייענדיק די צענטראל מאכטן, אין די קריג.
דעם 3טן נאוועמבער 1918, האט עסטרייך-אונגארן געבעטן א פייער אפשטעל, און אום 4טן נאוועמבער האט עסטרייך-אונגארן קאפיטולירט, אונטער געשריבן באזונדער דורך די צוויי רעגירונגען, די עסטרייכישע און די אונגארישע.
1,200,000 זעלנער פון דער אימפעריע זענען אומגעקומען, און נאך 300,000 ציווילע בירגער, זענען געווען צווישן די טויטע.
נאכווייען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די אימפעריע איז צופאלן, די אונגארישע רעפובליק איז געווארן זעלבסטשטענדיק, און די זעלבע מיט עסטרייך, גאנצע שטחים זענען אוועקגענומען געווארן פון דער אלטער אימפעריע, פון וואס עס איז אויפגעשטאנען טשעכאסלאוואקיי. גאליציע איז געגעבן געווארן צו פוילן. זיבנבערגן און בוקאווינע האט רומעניע באקומען. קראאטיע, סלאוועניע, און אנדערע שטחים זענען צונויפגעשמאלצן געווארן מיט סערביע, וואס איז שפעטער געווארן יוגאסלאוויע.
עס האבן זיך געפונען מערערע דייטשיש און אונגאריש רעדער אין אלע לענדער. וואס האט צוגעברענגט צו א געוויסע עקסטרעמיסטישע נאציאנאליזם, ווי אלע בירגער זאלן זיך געפונען אין לאנד, און די צוויי לענדער זאלן צוריק באקומען די פארלוירענע געביטן, וואס האט צוגעברענגט צו די צווייטע וועלט מלחמה.


text:
יוסף שלמה כהנעמאן
הרב יוסף שלמה כַהַנעמאן (ה'תרמ"ו - כ' אלול ה'תשכ"ט) איז געווען רב אין פאנאוועזש, ליטע, וואו ער האט אויפגעשטעלט די פאנאוועזשער ישיבה. ביים חורבן אייראפע האט ער געגרינדעט די ישיבה נאכאמאל אין בני ברק אין ארץ ישראל. ער איז געווען א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.
ביאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הרב כהנעמאן איז געבוירן צו זיין פאטער ר' יהודה לייב אין תרמ"ו אינעם קליינעם שטעטל קולי, ליטא, וואס האט געהאט א יידישע געמיינדע פון 100 מענטשן.[1] ער האט געלערנט אין דער טעלזשער ישיבה ביי רבי אליעזר גארדאן און רבי שמעון שקאפ. שפעטער האט ער געלערנט א יאר אין נאווהארדאק, וואו ער האט באקומען היתר הוראה פון רבי יחיאל מיכל עפשטיין, דער "ערוך השולחן". אין תרס"ח איז ער אנגעקומען אין ראדין וואו ער האט געלערנט דריי יאר מיט רבי אלחנן וואסערמאן אין דעם "קדשים כולל" פון דער ראדינער ישיבה ביים חפץ חיים. שוין יונגערהייט האט מען דערקענט ביי אים א כח פון פירערשאפט און ארגאניזאציע..
אין תרע"א איז ער געווארן אן איידעם ביים ווידזשער רב, הרב אריה לייב רובין. ווען מ'האט דאס זעלבע יאר גערופן זיין שווער ווערן רב אין ווילקאמיר, האט מען אויפגענומען ר' יוסף שלמה אלס רבי אין ווידזש. אין תרע"ו איז ער געווארן ראש ישיבה אין גראדנע. אין תרע"ט, נאך דער פטירה פון רב איצעלע פאנאוועזשער, האט די פאנאוועזשער קהילה באשטימט רב יוסף שלמה דעם נעקסטן רב. ער האט געגרינדעט די ישיבה "אהל יצחק" אין פאנאוועזש אויפן נאמען פון זיין פארגייער.
אין די יארן 1923-1925 איז ער געווען א מיטגליד אינעם ליטווישן פארלאמענט.
דער חזון איש האט געזאגט אויף אים "יאשע קולער איז געווען דער בעסטער בחור אין ליטע".
ער איז געבליבן פאנאוועזשער ביז דער סאוועטן פארבאנד האט אנעקסירט ליטע אין ת"ש. ווען די דייטשן האבן אינוואדירט ליטע, איז דער רב געווען אין דער פרעמד, אזוי איז ער געראטעוועט געווארן, מיט איין זון אברהם, אבער זיין ווייב אין אלע אנדערע קינדער זענען אומגעקומען.
אין ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין ת"ש איז ער ארויף קיין ארץ ישראל און ער האט זיך באזעצט אין ירושלים.
אין תש"ד האט ער אנגעהויבן אויפשטעלן אין בני ברק א ישיבה אויפן נאמען פון דער פאנאוועזשער קהילה וואס די דייטשן האבן פארניכטעט, און אויך האט ער אויפגעשטעלט די גראדנער ישיבה אין אשדוד.
ביים בויען די פאנאוועזשער ישיבה, האט איין טאג גערעגט שטארק און די ארבעטער האבן אים געבעטן אז ער זאל זיי באצאלן אזוי ווי יעדן טאג און זיי וועלן אהיים גייען. האט דער רב געזאגט אז ער איז מסכים צו באצאלן אבער אזוי ווי זיי זענען זיינע ארבעטער, זאלן זיי גייען אין בית מדרש וואו די בחורים לערנען פלייסיג, און די ארבעטער זאלן לערנען גמרא אנשטאט בויען די ישיבה. זיי האבן אים געפאלגן מיט פריילעכע הערצער, מיינענדיק אז זיצן ביי דער גמרא איז אסאך גרינגער ווי ארבעטן שווער ביים בויען. אבער נאך א קורצער צייט זענען זיי געקומען צום רב מיט א טענה אז עס איז צו שווער צו קאנצענטרירן לערנען. האט דער רב געענטפערט זיי מיט א שמייכל, "איך האב געוואלט אייך ווייזן מיט דער געלעגנהייט אז מ'זאל נישט מיינען אז לערנען א גאנצן טאג איז א גרינג און אינטערעסאנט לעבן, נישט אזוי ווי ארבעטן שווער ביים בויען, נאר פארקערט, טראגן און בויען איז איבערהויפט נישט אזוי שווער ווי קאנצענטרירן לערנען גמרא, און איר וועט שאצן די ישיבה'לייט וואס פארמאטערן זיך מיט גרויסער מי". אזוי האט דער רב גוט אויסגענוצט יעדע געלעגנהייט. [2]
בני ברק[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאך זיין פטירה האט די בני ברק שטאטראט געענדערט דעם נאמען פון השומר גאס, איינע פון די הויפטגאסן אין דער שטאט, צו הרב כהנעמאן גאס.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ ליטע יזכור בוך - קול
- ↑ רבי אהרן לייב שטיינמאן אין "מקים עולה של תורה", שבת בשבתו, נומער 926, י"ג אלול תשע"ב, רבי יוסף שלמה כהנמן זצ"ל גאב"ד פוניביז'
- די פאנאוועזשער רבנים
- שבת בשבתו, נומער 926, י"ג אלול תשע"ב, רבי יוסף שלמה כהנמן זצ"ל גאב"ד פוניביז'


text:
אלאבאמא
אַלאַבאַמאַ איז פלאצירט דרום פון די פאראייניגטע שטאטן און איז די 22טע שטאט פון די 50 שטעט, איר הויפטשטאט איז מאנטגאמערי.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לויטן פאראייניגטע שטאטן ביורא פון עקאנאמישן אנאליז, דער ברוטא שטאַט פראדוקט פון אלאבאמא אין 2008 איז געווען $170 ביליאן, דאס הייסט, $29,411 א מענטש.
אלאבאמא'ס לאנדווירטשאפט פראדוקטן זענען עופות, אייער, רינדער, פיסטאשקעס, באוול, קוקורוזע, סארגע), גרינסן, מילך, סויע און פערשקעס.
אינדוסטריעלע פראדוקציע שליסט איין אייזן און שטאל פראדוקטן (למשל, גאסאייזן און שטאל רערן); פאפיר, געהילץ, און הילצענע זאכן ; מינעריי (בעיקר קויל); פלאסטיק זאכן; אויטאס און לאסטאויטאס; און קליידונג.
טראנספארט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
באן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אמטראק האט א טעגלעכע באן, דער קרעסנט, וואס פארט פון ניו יארק קיין ניו ארלינס, מיט סטאנציעס אין עניסטן, בירמינגהאם און טאסקאלוסע.


text:
בעשאַס די שפּעט מיטל עלטער, די אינזל איז געווען אונטער דעם קאָנטראָל פון די קניגהץ פון סט יוחנן; די חורבות פון זיבן קליין פאָרטרעססעס קענען נאָך זיין באזוכט.
טילאָס האט די חורבות פון זיבן קאַסאַלז און אַ פּאָר פון פּיקטשעראַסק מאַנאַסטעריז. די מערסט פריש פאָדערן צו רום אויף טילאָס איז די ופדעקונג פון אַ נומער פון פאַרצייַטיק סקעלאַטאַנז פון אַ מינים פון פּיגמי ELEPHANTS וואָס סערווייווד אויף די אינזל ביז וועגן קסנומקס בק.
ווייַל פון אַ לאַנג-שטייענדיק גייעג פאַרבאָט, די אינזל איז אַ בירדוואַטטשער ס פרייד. וואָקערז אויך הנאה די פילע אָנגענעם פּאַטס אויף טילאָס.
טילאָס האט גוט ביטשיז, און פילע פון זיי זענען טאָלעראַטינג, אויב ניט גאָר אַקסעפּטינג, נאַקעט סאַנביידינג.
יינציק אינזל Flora און פאַונאַ
טילאָס האט מער ווי קסנומקס ווילד פויגל מינים (1/4 פון וואָס זענען ינקלודעד אין אַנעקס איך פון די אי.יו. בירדס דירעקטיוו); קסנומקס דאַקיאַמענטאַד פאַבריק מינים [ונאָפפיסיאַל אָפּשאַצונג יקסידז קסנומקס], כולל קסנומקס אַנדערש טייפּס פון אָרטשידס, קסנומקס פון וואָס זענען קלאַססיפיעד ווי זעלטן; זעקס בערג ריטשינג קסנומקס מעטער אין הייך וואָס זענען דאַטיד מיט קסנומקס פאַרצייַטיק קאַסאַלז און הונדערטער פון ביזאַנטין טשאַפּעלס; קסנומקס ביטשיז, וואָס זענען צוטריטלעך דורך וועג אָדער נאָר דורך ים אָדער אויף פֿיס; און אַ ונטערערד נעץ פון פרעשוואַטער ספּרינגס אַז שפּייַזן די גאנצע אינזל כולל די פרוכטבאַר לאַנדווירטשאַפטלעך טאָל פון עריסטאָס צו די דרום.
טילאָס איז סעראַונדאַד דורך די בלוי אַעגעאַן וואָס איז פּאַפּיאַלייטאַד מיט די קריטיקאַלי ינדיינדזשערד מעדיטערראַנעאַן מאָנק פּלאָמבע, באָטטלענאָסע און סטריפּעד דאָלפניס, טונפיש, וויילז און בילכערקייַט מאַרינע וווין טייפּס אַזאַ ווי די פּסעוודאָ-סטעפּ מיט גראַסאַז און אַנואַלז [טהעראָ-בראַטשיפּאָדיעטעאַ].
די אינזל עקאנאמיע איז בפֿרט באזירט אויף עקאָ-טוריזם און אויך לאַנדווירטשאַפטלעך ברידינג פון Fruits, וועדזשטאַבאַלז, און סיטרוס, מאַסלינע, מאַנדל און באַרנע ביימער.
אינזל עקאָ-טוריזם פֿעיִקייטן קסנומקס פּרינציפּ אינזל גיין פּאַטס אַז בייַטן אין דיסטאַנסע און גראַד פון יז אָדער שוועריקייט; ביזאַנטין טקופע קהילות מיט אָריגינעל פרעסקאָעס; האַרבסט און פרילינג אייזל רידעס דורך די קאַנטריסייד צו אַ סיסייד מאַכנ אַ פּיקניק אויף דעם ברעג; אַ וויזיט צו די האַרקאַדיאָ הייל אין מעססאַריאַ וואָס איז די אַרטשאַעלאָגיקאַל פּלאַץ פון די ופדעקונג פון נעאָליטהיק מכשירים, פאָססילס און די ביינער פון הירש און קאַרליק ELEPHANTS אַז ינכאַבאַטאַד טילאָס אין קסנומקס בק; די גלענצנדיק קסנומקסטה יאָרהונדערט מאַנאַסטערי פון סט פּאַנטעלעימאָן בייַ די מערב סוף; און פויגל וואַטשינג, ספּעציעל בעשאַס די אינזל ס דרייַ יאָר לעבן נאַטור פּראָיעקט וואָס איז דיזיינד צו פאַרגרעסערן די באַפעלקערונג פון דרייַ טרעטאַנד ווילד פויגל זגאַל.


text:
תגובהדורך פטיש » דאנארשטאג ינואר 05, 2017 12:22 pm
איך זעה אז די עולם האלט שיין מיט, מ'דארף נאר איינער וואס זאל ארויף ברענגן די ראשי פרקים און די פינקטליכע דיטעילס שווימען שוין אליינס אריין
עמיר זיך נעמען צום נעקסטע נייעסל וואס טוט זיך אפ די לעצטע פאר וואכן אין מדנ"י - דאס איז גאר נישט אזא קליינס - ווען וועלט איז וועלט וואלט די וועלט גערעשט נאך אזא געשיכטע נאר.. די וועלט איז נישט וועלט.
דריי וואכן צוריק האט מען איינגעזעצט א חבר כנסת אין מדנ"י פין די אראבישע פארטיי בל"ד מיט נאמען 'באסל גטאס' נאך וואס מ'האט איהם געכאפט אריינשמוגלען אין טורמע 'קציעות' 12 סעלפאונס פאר א ארכי טעראריסט 'וליד דקה' וואס האט געהארגעט די זעלנער 'משה תמם' אין יאהר 1984 און איז פאראורטיילט געווארן מיט 37 יאהר אין טורמע, אזוי אויכט האט ער איבערגעגעבן צעטלעך געשריבן אויף א באהאלטענע שפראך פאר די טעראריסט 'באסל ביזרה' וואס איז פאראורטיילט געווארן אויף 15 יאהר אין טורמע.
צום שב"כ איז אנגעקומען ידיעות אז דער חבר כנסת שמוגעלט אריין פאר טעראריסטן וואס שמאכטן אפ אין מדנ"י טורמעס דברים אסורים, ווי אזוי גייט דאס צו, די אלע וואס זיצען אין טורמע וועגן טעראר מעג נאר די משפחה זיי באזיכן איינמאל א חודש בערך, אבער די חברי כנסת האבן א אויסנאם ווייל קלאמפיש זארגן זיי זיך זיך פאר די אראבערס אינערהאלב מדנ"י זיכער צו מאכן אז ספעלט זיי גארנישט, און היות אז זיי האבן א חסינות און מ'מעג זיי נישט אפהאלטן אדער אויסטשעקן בשעתן אריין גיין אין טורמע קענען זיי מיט נעמען מיט זיך וואס זיי ווילן למשל אפילו א גאן.
וויסענדיג דאס האט די שב"כ אריינגעלייגט אין די צימער ווי ער טרעפט זיך מיט די טעראריסטן קעמרעס און ריקארדעס אויפצוכאפן אלס וואס ער טוט, וכך הוה ער האט איינגעגעבן אז ער וויל קימען באזיכן און מהאט איהם אריינגעלאזט (אגב, א שטיק צייט האבן זיי מער נישט אריינגעלאזט קיין אראבישע חברי כנסת וויסענדיג אז עפעס טויג נישט און לעצטענס טרעפט מען ביי זיי צופיהל שעדליכע כלים, אבער יעצט וויסענדיג אז ער דארף דאס איבער געבן האט מען איהם אריינגעלאזט, און ווייזט אויס אז ער האט נישט באמערקט אז זיינע חברים לאזט מען שוין נישט אריין קרוב צו א האלבע יאהר) דורכגייענדיג די טשעק פוינט האט געפיפן, האט ער געזאגט אז דאס איז זיין פאסיג, אבער ווען די וועכטער האט איהם עס געהייסן אויסטוהן און נאכאמאל אריינגיין האט ער געוויזן זיין חסינות זייענדיג א חבר כנסת און מקען איהן נישט צווינגען, און מהאט איהם טאקע אריינגעלאזט, זייענדיג אינעווייניג זענען געזעצן אויף א צווייטע פלאץ די טורמע איינגעשטעלע צוזאמען מיט די שב"כ מיטהאלטענדיג לייוו ווי ער נעמט ארויס פין זיין מאנטל פיר גרויסע ענוועלאופס וואס אינעווייניג זענען געווען די סעלפאונס און ער געבט עס איבער, אזוי אויכט האט ער איבער געגעבן פאר די צווייטע טעראריסט באסל ביזרה די באהאלטענע צעטלעך, ארויסגייענדיג האט מען איהם שוין אפגעווארט פרעגנדיג וואס ער האט איבערגעגעבן אבער ער האט אלס געלייקנט שטיין און ביין, און ווידער איהם איינזעצן האט מען איהן נישט געקענט ווייל ער האט געוויזן זיין חסינות און מ'מעג איהם נישט איינזעצן און ער איז אוועק געגאנגען.
פינעם צווייטן זייט, אין טורמע, פארשטייט זיך האט מען גלייך צוגענומען די צעטלעך און סעלפאונס פין די טעראריסטן און מהאט זיי אויסגעפארשט.
א טאג דערנאך האט דער יועץ משפטי פין די ממשלה – וואס ער איז דער וואס געבט רשות חוקר צו זיין אדער איינצוזעצן אדער אראפ צו נעמען חסינות – געלאזט חוקר זיין, אזוי אויכט האט ער ארויס געגעבן פאר די עירפארטס א 'צו עיכוב' אז ער מעג נישט אנטלויפן (אגב זיין קאזין 'עזמי בשארה' דער וואס האט אויפגעשטעלט די פארטיי בל"ד איז אנטלאפן פין מדנ"י נאך ווען מאיז געוואיר געווארן אז ער האט אנטפלעקט סודות מדינה בשעת מלחמת לבנון), אויפן וועג צום חקירה און אזוי אויכט אנפאנג האט ער ווייטער געלייקנט אז ער האט גארנישט איבער געגעבן און מ'רודפט איהם ווייל ער איז פין די אראבישע מפלגה, אבער ווייזענדיג איהם די וידיאו ווי מזעהט אויף טריט אין שריט פונקטליך ווי ער געבט עס איבער האט ער נישט געהאט קיין צוויי ברירות נאר מודה זיין, האלטענדיג זיך מיט די טענה אז ער האט באקומען די ענוועלאופס נישט וויסענדיג וואס איז די אינהאלט.
אזוי אויכט האט ער נישט געוואלט מגלה זיין ווער האט איהם דאס איבערגעגעבן, אבער מ'האט נישט געדארפט צוקומען צו זיינע טובות ווייל די שב"כ האט דאס שוין פאראויס געוויסט ווער דאס איז און מהאט איהם איינגעזעצט דאס איז געווען די ברידער פין די טעראריסט וליד דקה.
אבער די פאליציי האט געבעטן אז מזאל איהם האלטן אינטער ארעסט ביז מפאר'משפט איהם כדי ער זאל נישט קענען שטערן די אויספארשונג, די שופטים האבן צוויי מאהל אנגענומען די בקשות ביז היינט וואס ער איז באפרייט געווארן.
אזוי אויכט האט די יועץ משפטי איבערגעגעבן היינט אז מ'האט שוין צאמגענומען געניג ראיות אויף צו פאראורטיילן און אז בקרוב וועט מען דאס אריינברענגן אין בית משפט.
א אינטרסאנטע זאך וואס איז געווען א גרויסע רעדע איז, אז די גאנצע צייט איז ער נאך אלס א חבר כנסת און מקען איהם נישט צוריק האלטן פין קימען אין די כנסת המינים וועלן אזוי ווי די חוק ערלויבט איהם אזוי איז טאקע געווען אז די תקופה וואס ער איז געווען אין דערהיים ארעסט איז ער געקומען מיט פאליציי ביזן טיר פין די כנסת וואס פין דארט האט ער זיך ארומגעדרייט פראנק און פריי אבער צופיל האט ער נישט געהאט וואס צו טוהן ווייל מהאט איהם אויסגעטשעקט זיין אפיס אין די כנסת און מחרים געווען זיין קאמפיוטער אין פיל צעטלעך.
אזוי אויכט האבן די חברי הכנסת איהם געוואלט ארויסשטעלן פין די כנסת ניצענדיג די געזעץ וואס איז אריבער לעצטענס אז טאמער זיבעציג חברי כנסת חתמנען אז מדארף איינעם ארויסשטעלן קען מען דאס טוהן, הגם ס'איז א שווערע פראצעדור, אבער מאיז נישט צוגעקומען צו דעם ווייל די אלע לינקע פארטייען האבן פארשטייצעך זיך ארויס געשטעלט אנטקעגן דעם און אין די קאליציע איז נישט דא גענוג חברי כנסת דערצו.
נאר אזויפיהל יא, אז די ועדת אטיקה פין די כנסת האט מחליט געווען אז ער קען זיך נישט משתתף זיין משך א האלבע יאהר ביי די אלע זיצינגען און ער מעג נאר אריינקומען צו שטימען, אזוי אויכט האבן זיי געוואלט צו נעמען זיין געהאלט אבער דאס האבן זיי נישט געקענט אויספירן ווייל די אראבישע נציג וואס זיצט דארט אין די וועדה האט נישט מיטגעשטימט און דאס קען מען נאר אויספיהרן ווען אלע שטימען צוזאמען.
א חלק פין די חברי המפלגה פין די אראבערס זענען ארויס מיט א קלארע שטימע אנקעגן זיין אויפפירונג, און אנדערע שטייען איהם גאר צו די האנט.


text:
berlbalaguleh האט געשריבן:שבת אחים: דו מאכסט מיך א סאך מאל זיך גוט אונטערשמייכלען פון דיינע סימפליסטיק קאמענטארן. און וויאזוי דו זעהסט די וועלט. סאו, דו זאגסט אז די מוסלמענישע עקסטרעמיזם און מאסן רציחות וואס זיי באגייען זענען גאנץ נארמאלע ערשיינונגען. וואס ס'וועט זיך (אי"ה) כ'האב געוואלט שרייבן אי"ה , נאר ס'גייט נישט. לאמיר פרובירן...אינש'אללה...אט דאס גייט שוין בעסער.--- אויסארבעטן און די מוסלמענער וועללן ווערן ציוויליזירטע מענטשן מיט א יעדן צו גלייך...אויף דעם האביך 2 קשיות. די ערשטע קשיא איז. אז אין די תורה שטייט אויף ישמעאל..."והוא יהיה פרא אדם. ידו בכל, ויד כל בו"...אוקעי. די תורה איז אלט, ארכאאיש און אנאכראניסטיש. (טאמער ווייסטו נאכנישט וואס די ווערטער מיינען. ווייל אין וויזניצער חעידער האט מען דאס נישט געלערנט, קען איך עס דיר מפרש זיין.)...נו, וויאזוי קען זיין אנדערש. די 2'טע קשיא איז. אז אין די אלע הונדערטער יארן פון זייער היסטאריע זענען די מוסולמענר געווען פארהעלטניסמעסיג ציוויליזירט. עכ"פ. נישט אזעלכע גרויסע רוצחים און מאסן מערדערס ווי זיי זענען היינט. אפילו זייערע עלטערן. די וועלכע האבן אימיגרירט פון פאקיסטאן און אנדערע מדינות קיין ענגלאנד און אמעריקע, האבן זיך געטרייט אריין צו ארבעטן אין די אלגעמיינע סאסייעטי. און זיי האבן געשיקט זייערע קינדער צו ווערן דאקטוירים, לאיערס און ענדזשיניערס. דאס מוסולמענער ראדיקאליזם איז נאר אן ערשיינונג פון די לעצטע דרייסיג יאר...!
אמת, די מוסלימענער זענען געפארן שטארק רעכטס אין די לעצטע דרייסיג-פופציג יאהר, פארקערט בימים ההם זענען די אראבער געוועהן זייער inventive און פארגעשריטן און זיי זענען געוועהן פון די ערשטע מאטימטאקער, זיי זענען אויפגעקומען מיט אלג'ברא און מעהר. מיינט נאכנישט אז אלע פון זיי זענען געוועהן נארמאלע פארגעשריטענע מענטשען און זיי האבן זיך נישט גערצחט איינער מיטן צווייטן, למעשה מיט דעם אלעמען וואס זיי זענען געוועהן פארגעשריטן פאר יענע צייטן זענען די אראבער געוועהן גרויסע רוצחים אויב סהאט אויסגעפעלט און געדינט זייערע צוועקן.
מיין פוינט האסטו ווי געווענטליך נישט פארשטאנען, דו האסט געשריבן אז די נוצרים זענען א רעליגע פון רחמנות און דו האסט זיך באצויגן צו די באוויסטע מימרא פון יאשקע-Turn the other cheek, און דו לאכסט זיי אויס אז זיי פראקטצירן נישט וואס זיי פרעדיגן והא ראי' אז אין די מיטעל-אלטער האט די אינקוואזיצע געהארגט אידן אין נאמען פון יאשקע- אויף דעם בין איך מודה אז איר זענט גערעכט אבער למען האמת האבן אלע רעליגיעס אריינגערעכענט אידן געהארגט און געפלינדערט אין נאמען פון גאט, יעדער אין אנדערע עראס און דורות, די נוצרים זענען נישט די איינציגסטע רעליגע וואס פארקויפט כאילו זיי זענען איידלע וואוילע מענשטען און דערווייל זענען זיי חיות- אלע
רעליגיעס האבן געטוהן און טוהן נאך היינט די זעלבע! זיי זאגן איין זאך און ווען ס'קומט זיי גיט אויס האבן זיי טויזענט תירוצים פארוואס יענעמס בלוט ווערט פלוצלינג הפקר. די חיות אין די ווילדערנעס הארגענען אויך אויס אנדערע גרופעס- נישט נאר פאר עסען, צום ביישפיל שימפאנזיע מאנקיס רצח'נן זיך איין גרופע מיטן צווייטן. מענטשען זענען אבער קלוגער, מיר האבן דיוועלפעט א וועג וואס הייסט 'דיפלאמסי' אונז קענען אראפזעצן ביי איין טיש צוויי גרופעס/שבטים/דינאמאנציעס און דורכרעדן ווי נארמאלע מענטשען וויאזוי מ'קען פארהאנדלן אז ביידע זייטן זאלן זיין צופרידן אן קיין בייז בלוט און מלחמות, אדער לכה"פ גיין אין די דירעקציע- דעס איז סאיז נאך פארהאנען היינטיגע צייטן די אלטמאדישע 'טויט-שארף' און אפהאקן קעפ וכודומה אין די אראבישע לענדער (און אין אמעריקע, ליידער!) פאר פשוטע נערישע רעליגעזע צוועקן אט דאס איז די גרעסטע ראי' אז זיי זענען ווייט פון ציווילזירטע מענטשען, למעשה זענען מיר סעמי-ציוויליזרטע הומאנס מיט בעסבול-קעפ'ס און אויטמאטישע וואפן, גרויסע חלקים פון די מאפע אויף דער וועלט -גאנצע לענדער איז נאכאלץ צוריקגעשטאנען און די מענטשען לעבן ווי חיות אין א זשונגעל, צוריקגעשטאנענע מענשטען וואס זענען נישט עדיוקעטעט וועלן אייביג אנקוקן אנדערע מענשטען/גרופעס וואס זענען פונקט נישט צאמגעשטעלט מיט די זעלבע די ען עי ווי זיי און האבן אנדערע זשענעטיקס אין אויסזעה ווי זיי, וועלן זיי אנקוקן די מענטשען מיט חשדות אלץ א פאטענציעלע טרעד און א סכנה פאר זייער עקזיסטענס,זיי האבן גאר א קליינע פראבלעם צו הארגענען אנדערע פאר נישטיקייטן און רעליגעזע איינרעדענישן, קולטוראל עוואלציע און ציוויליזציע נעמט אסאך צייט און דורות ביז רוב מענטשען ווערן 'ציוויליזרטע מענטשען' וואס פארשטיין אז אלע הומאנס וואלטן געקענט לעבן אין הארמאניע און אין קאו עקזיסטענץ. למעשה האבן אונז מענטשען נאכאלץ די חיה'ישע אינסטינקט פון הארגענען אדער ווערן געהארגעט, די פן ירבה ונוסף גם על שונאני איז נאכאלץ אין אונזער קאנטשעס און סוב-קאנטשעס-דאס האב איך געמיינט מיט מיין פריערדיגע תגובה. ווער ספארשטייט נישט זאל אריינפרעגן, ווער סהאלט אנדערש זאל מיך אפפרעגן, אדרבה.


text:
שלמה זלמן שניאורסאן
רבי שלמה זלמן שניאורסאן (ה'תק"ץ - כ"ז אייר ה'תר"ס) אין געווען אדמו"ר אין קאפוסט. דער גרעסטער טייל פון חב"ד חסידים אין זיין צייט זענען געווען זיינע חסידים.
רבי שלמה זלמן איז געבוירן אין לובאוויטש צו זיין פאטער רבי יהודה לייב פון קאפוסט.[1] י' טבת תר"ז איז ער געווארן אן איידעם ביי רבי יעקב אריה לייב לוריא פון ליעפלי. ער האט געלערנט אין ליעפלי אויף קעסט 10 יאר, דערנאך איז ער צוריק צו זיין פאטער'ס הויז.
ער פלעג האלטן לאנגע דרשות.
זיינע תורות זענען געדרוקט אין ספר "מגן אבות".[2]
צווישן זיינע חסידים איז געווען הרב יוסף ראזין, דער "ראגאטשאווער", וואס איז געווען רב פון די קאפוסטער חסידים אין דענענבורג, לעטלאנד.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- יצחק אלפסי החסידות מדור לדור (ירושלים תשנ"ה) עמ' 163, 166


text:
האנגול
האַנגול (한글 אין דרום קארעע, אדער 조선글 "טשאסנגול" אין צפון קארעע) איז דער אלפאבעט פון קארעיש. עס איז די אפיציעלע שריפט פון דרום קארעע און צפון קארעע. האנגול איז אן אמתער אלפאבעט מיט 24 אותיות. מען שרייבט די אותיות אין בלאקן פון טראַפֿן. יעדער בלאק האט פון צוויי ביז פיר אותיות; כאטש איין אות אין א בלאק מוז זיין איינער פון די 10 וואקאלן און איינער מוז זיין איינער פון די 14 קאנסאנאנטן. די בלאקן קען שרייבן אדער פון לינקס אויף רעכטס אדער פון ארויף אראפ.
די האנגול שריפט האט ערפינדן דער מלך סעדזשאנג דער גרויסער אין 1443.
די צען וואקאלן זענען:
די פערצן קאנסאנאנטן זענען:
*מען רעדט נישט אויס ㅇ ווען ער הייבט אן א טראף.


text:
וואַלענסיאַ Ferry באַדינונגס לאָזן פון די פּאָרט פון וואַלענסיאַ וואָס איז איינער פון די ביגאַסט כאַרבערז אויף די מעדיטערראַנעאַן ברעג, און דער ערשטער פּאָרט פון ספּאַין. פון וואַלענסיאַ Ferry Port איר קענען נעמען די פּראָם צו פּאַלמאַ, יביזאַ, Mahon, סאַן אַנטאָניאָ און Tanger מעד מיט די אָפּערייטערז באַלעאַריאַ, יסקאָמאַר, טראַסמעדיטערראַנעאַ און גרימאַלדי Ferries.
טוריסט אַטראַקשאַנז & אַקטיוויטעטן
בעאַטשעס
Playa de מאַלוואַרראָסאַ און Playa E Levante אָ דע לאַ ערינאַז זענען די מערסט פאָלקס שטאָט ביטשיז, נאָר צפֿון פון די פּאָרט. צו באַקומען דאָרט, נעמען די מעטראָ אָדער טראַם צו עוגעניאַ Vines אָדער Arenas סטאַנציע, אָדער נעמען די מעטראָ צו MARITIM סעררעריאַ און פאָרזעצן מיט די טראַם צו נעפּטו (אַלע אויף איין בילעט). על סאַלער איז די נייסיסט און בעסטער דעוועלאָפּעד ברעג נעבן וואַלענסיאַ. דעוועסאַ איז אַנדיוועלאַפּט און האט פייַן סוויווע. אין דעוועסאַ און Playa Pinedo עס זענען נודיסט סעקשאַנז. די ביטשיז זענען ליגן דרום פון די פּאָרט. צו דערגרייכן זיי, נעמען די געל ויטאָבוס (אַפּערייטאַד דורך "הערקאַ") פֿון קייל אַליקאַנטע נעבן די באַן סטאַנציע, אין ריכטונג "פּערעללאָ". דער יאַזדע נעמט וועגן קסנומקס מינוט; די ויטאָבוס ראַנז אַורלי קסנומקסאַם - קסנומקספּם.
הייס ספּרינגס
די הייס פרילינג איז ליגן קסנומקסקם צאָפן פון וואַלענסיאַ אין אַ געגנט באקאנט פֿאַר זייַן בערג, טיף גאָרדזשאַז און סיניק נאַטור. די קריסטאַליין וואסערן פון די לאַגונע בלאָז פֿון דער ערד בייַ אַ טעמפּעראַטור פון קסנומקסºק אַלע יאָר ארום. דאס פּלאַץ באַוווסט דורך די לאָוקאַלז איז נאָך אַנדיסקאַווערד דורך רובֿ טראַוואַלערז. די געשיכטע גייט אַז די הייס פרילינג איז געווען די בילכער ביידינג און אָפּרו פּלאַץ פֿאַר אַ מוריש קינג'ס האַרעם. די וואַסער איז געווען האט געזאגט צו האַלטן זיין נשים יונג און בעאַוטיפול.דיפּ זיך אין די וואַסער פֿאַר אַ שווימען און ויספאָרשן די לאַגונע סנאָרקעלינג, זען די פיש אַרום איר און אַנטדעקן די פאַרבאָרגן קאַוועס. פֿאַר די העלדיש טהערע'ס די אָפּציע צו שפּרינגען אַוועק Cliffs רעכט אין די דיפּאַסט טייל פון די לאַגונע.
אַלבופעראַ
א פריש וואַסער אָזערע. רייס איז קאַלטאַווייטאַד אין די אַרומיק געגנט. די אַלבופעראַ אויך מחנות פילע טשיקאַווע ווערייאַטיז פון מייגראַטאָרי בירדס. די היגע דאָרף אין דער געגנט, El Palmar, איז אויך אַ גוט פּלאַץ צו פּרובירן עטלעכע פּאַעללאַ אָדער אנדערע היגע קיילים.
מאַניסעס
קסנומקס קילאמעטער דרום מערב פון וואַלענסיאַ. עס איז ניט בלויז די פּלאַץ פון וואַלענסיאַ ס אַעראָפּאָרט, אָבער אויך אַ וויכטיק צענטער פֿאַר טעפּערייַ. עטלעכע קסנומקס סעראַמיקס פאַקטאָריעס זענען ליגן אין די מיוניסאַפּאַלאַטי, ווו די קונסט האט שוין פּראַקטיסט פֿאַר לפּחות קסנומקס יאָרן. אין די מקם מוזיי, עס זענען עקסאַבישאַנז וועגן דער געשיכטע פון סעראַמיקס אין דער געגנט.
לאַ טאָמאַטינאַ
האָסטעד דורך נירביי Buñol אויף די לעצטע מיטוואך פון אויגוסט. אַ פֿעסטיוואַל אַז ינוואַלווז טויזנטער פון פּאַרטיסאַפּאַנץ טראָוינג צייַטיק טאַמייטאָוז בייַ יעדער אנדערער. מאַכט זיכער איר טראָגן קליידער אַז איר קענען וואַרפן אויס נאָך וואַרדס, ווי עס געץ זייער מעסי.
סיגהצעעינג אַרום די שטאָט הייבט אין דער אַלט פערטל. ביז די מיטן nineteenth יאָרהונדערט, עס איז געווען דעפענדעד דורך אַ וואַנט, וואָס איז געווען די ינער מאַרשרוט פון די קיין קסנומקס ויטאָבוס. נאָך שטייענדיק ווי אַ דערווייַז זענען די גראַציעז Torres de סערראַנאָס, די ראַכוועסדיק Torres de Quart און עטלעכע בלייבט פון די פאַרטעך וואַנט אין די קעלער פון די וואַלענסיאַ אינסטיטוט פון מאָדערן Arts (יוואַם). די מערסט בוילעט קינסט יזאָוון איז דער איין געפֿונען אין די דיסטריקץ פון שפּיל דיין און קסערעאַ, ווו די מאַרקס לינקס דורך די רוימער ליגן פאַרבאָרגן ונטער אַראַבער חורבות און מאָדערן קהילות און פּאַלאַסאַז.
די מערקאַט דיסטריקט גענומען פאָרעם אַרום די טריידינג לעבן פון די שטאָט 'ס באוווינער. אַקקאָרדינגלי, זייַן צוויי מערסט עמבלאַמאַטיק בנינים זענען געניצט פֿאַר טריידינג צוועקן. די גאָטהיק בנין פון לאַ לאָנדזשאַ, דערקלערט דורך יונעסקאָו ווי אַ וניווערסאַל יזאָוון דענקמאָל, פֿעיִקייטן אַ שיין קאָלומנעד אָרט ווו די אַלט טישן אויף וואָס טריידינג טראַנזאַקשאַנז זענען פינאַליזעד זענען נאָך אין נוצן הייַנט. אַרויס די חרובֿ וואַנט געוואקסן די וואַלענסיאַ פון די בורזשוואַזי, מיט זייַן ברייט פּייוומאַנץ, ברייט לאַנדסקייפּט טהאָראָוגהפאַרעס און קאַונטלאַס ינסטאַנסיז פון מאָדערניסט אַרקאַטעקטשער. אויף די אנדערע זייַט פון די טוריאַ ס אַלט ריווערבעד ליגן די קינדער-צימער גאַרדענס, צוזאמען מיט די Fine Arts מוזיי און די אַלטראַמאַדערן טייל פון דער שטאָט וואָס, אויף חשבון פון זייַן גרייס, באדינט ווי אַ נעקסוס צווישן די קאָוסטאַל טאַונשיפּס און דער אַלט פערטל. די Futuristic פּנים פון די שטאָט איז מירערד אויף דער אַלט ריווערבעד דורך די גולליווער קינדער ס פּאַרק און די פרייַע צייַט און קולטור קאָמפּלעקס, די סיוטאַט דע ליי Arts איך דע ליי סיענסיעס (די שטאָט פון Arts & קולטור). לעבן אין דער שטאָט ספּרעדז אַראָפּ צו די סעאַפראָנט מיט די פּאָרט און די ביטשיז פון לאַס Arenas און לאַ מאַלוואַרראָסאַ.
אויב איר זענט טראַוואַלינג צו וואַלענסיאַ דורך באַרסעלאָנאַ, טאָן ניט פאַרגעסן צו פאַרברענגען עטלעכע מאָל אין דער קאַטאַלאַניש קאַפּיטאַל. כאָטש ביידע זענען סיטשוייטיד אויף די מעדיטערראַנעאַן ברעג, יעדער שטאָט האט אַ זייער אַנדערש קולטור אַפּעלירן. א שטייגער, ווו וואַלענסיאַ האט זייַן אינסטיטוט פון מאָדערן קונסט, באַרסעלאָנאַ האט די גאַודי מוזיי. דורך easytobook.com האָטעלס לעבן די אַעראָפּאָרט קענען זיין בוקט. פֿאַר בייַשפּיל די בעסטער מערב האָטעל, וואָס איז סיטשוייטיד בלויז דרייַ קילאָמעטערס פון די אַעראָפּאָרט.
וואַלענסיאַ ווי אַ גרויס שטאָט. פון קורס די שטאָט האט סך האָטעלס. פֿאַר שפּאָרן מאַניי איר קענען אויך בעסטער בלייַבן אין איינער פון די בודזשעט האָטעלס אין וואַלענסיאַ.


text:
צי איר ווילן צו ווערן איינער פון די מערסט שיין ווינקס? דערנאך אָנהייבן דעם פּאָטער גאַמעס ווינקס ביליוויקס אָנליין צו שפּילן מיט יונג בעאַוטיעס, העלפּינג זיי צו דורכפירן זייער מאַדזשיקאַל פעאַץ. ווי קענען ווערן געזען feat אַפֿילו געפֿינען חילוק אויף דעם הינטערגרונט פון כמעט יידעניקאַל בילדער. עטלעכע דיסגייזד זיך דער הויפּט געזונט, און אַפֿילו אַ שאַרף שפּילער איז ניט שטענדיק מיד דיטעקט אַ קליין מיסמאַטש. די גערלז אויך הנאה די סך קלייד אַרויף, פּיקינג אַרויף די כעראָואַנז קיוט אָוטפיץ פֿאַר די ווייַטער אַפּקאַמינג יום טוּב אָדער אַ ראָמאַנטיש טאָג.
גאַמעס ווינקס ביליוויקס דורך קאַטעגאָריע:
פייע ווינקס גערלז לעבן אין די ויסמעסטונג פון מאַגיקס, פילונג און אנדערע מיטאַקאַל קרעאַטורעס. בלום, וואס ביז אַהער געלעבט אין דער וועלט, געגלויבט אין דער עקזיסטענץ פון ווינקס און שפּעטער געווארן מלכּה פון די פּלאַנעט דאָמינאָ. עס איז זי וואס אָרגאַניזירט די ווינקס קלוב, וואָס ינקלודעד איר פרייַנד און סטעלאַ, מוסאַ, Flora, טעקלאַ און לילאַ. זיי אַלע באַדינער שולע וויטשיז אַלפעוס ווו לערנען די באַסיקס פון מאַגיש, און קאָנפראָנט שטאַרק כוחות פון בייז און נאָר האָבן שפּאַס, ווי רובֿ פּראָסט יונג דאַמע.
גאַמעס ווינקס ביליוויקס אַז איר זען אין פראָנט פון איר, עס ס פּריוואַט לעקציעס, אין וואָס קיוט בעיבי פּריאָבסטשאַט איר צו גרויס וויסן, לערנען מוט, סטיל, נייַ וועג פון לעבן, און געטרייַ צו זייער געוויינטלעך, טעגלעך אַקטיוויטעטן. זייער קייט איז שטענדיק אַ פרייד און ענטוזיאַזם. אַפֿילו אַפּאָוזינג שונאים, זיי בלייַבן פריילעך און קאַמפּעלינג. אבער ווי טאָן זיי טאָן עס?
גיין מיט די ניי קונה Friends שיינקייט סאַלאַנז, איר וועט לערנען וועגן די שניט וועלט אַ פּלאַץ פון טשיקאַווע. ווינקס גערן לייַען זיך ווי מאָדעלס, און איר קענען בעשאָלעם אָנהייבן צו מאַכן פֿאַר זיי אַ נייע בילד. זייער גאַרדעראָב איז ריפּליט מיט פאַרביק דרעסיז, עקאָוז מיט די שיינקייט פון נאַטור, און דערגאַנג די קאָסטיום צירונג יסודות Floral טעמעס, אָבער עס זענען הערצער און קורליקועס נאָר אָריגינעל. גאַמעס פֿאַר גערלז ווינקס ביליוויקס, עס איז אויך אַ שיינקייט באַהאַנדלונג פֿאַר דעם צוריקקער פון אַ בלאַסאַמינג אויסזען קליין פייע. מאל דער געראַנגל מיט די פייַנט אַזוי יגזאָסטינג אַז קיוט ביסל בראַנדז סעטאַלז מידקייַט און פּאַלענעסס. אבער איר זענט שטענדיק אויף האַנט העל רייטלענ, אויג שאָטן און ליפּ גלאָס. ניצן אַ מאַגיש פּאַליטרע און באַרשט, איר קענען לייכט צוריקקומען זיי פאַרפאַלן לאַסטער.
ווי לעבן טראָוז אַרויף פאַרשידענע סאַפּרייזיז, מיר מוזן שטענדיק זיין גרייט צו אָפּשטויסן אנדערן צוטשעפּעניש. אַפֿילו ווייל אין די וואלקנס, איר קענען ניט זיין זיכער אַז ווייַל זיי האבן ניט ווייַזן די פאַרזעעניש ס קאָפּ אָדער אַגרעסיוו מעכאַשייפע, און די ינסעקט. רידינג אין די באַבאַלז, און שטענדיק זייַן אויף היטן, ווייַל איר וועט צוגרייטן די באַגעגעניש ווי אַ גוט-נייטשערד שמועסן מיט דוואָרווז, וואס זענען צופרידן צו טיילן מיט איר די לעבן-קראַפט און די בייז סאָרסערער פּריפּערז זיי אַוועק. אַפֿילו מיין Friends און איר קענען מאַכן אַ שטאַם צו די וואלקנס און אויף די וועג צו זאַמלען יאַמי אָדער דרייען אַ בויגן, טריינג צו שלאָגן ווי פילע באַבאַלז. אַקיעראַסי וועט זיין שליסל צו גיימינג חשבון און געניטונג ווידזשאַלאַנס אין.
בעת די שפּיל ווינקס בעליוויקס קענען בעל דער ענגליש קלאַוויאַטור אויסלייג. צו טאָן דאָס, דריקט אויף די אותיות וואָס דערשייַנען אויף דער עקראַן. דאס איז אַ זייער נוציק געניטונג, ווייַל עס איז אָפֿט נייטיק צו פרעגן צו געפֿינען די ענגליש נאָמען פון עפּעס, אַזאַ ווי גאַמעס. עס איז אַפֿילו אַ מוזיקאַליש ווערסיע פון די צאַצקע, ווו איר האָבן צו געדענקען ניגון אויף די שליסלען ינוואַלווד, און דעמאָלט שפּיל עס דורך געבן אַ קליק אויף זיי אין דער זעלביקער סדר.
ווו די דאָמינאַנט קאָלירן, קענען ניט טאָן אָן די גיימינג קאָלאָרינגס. א וועלט אָן די פֿולקייט פון פּאַינץ פֿאַר די ווינקס איז אַנבעראַבאַל און זיי וועלן באַלד אָנהייבן צו שאַטן, צו אָפּלעבן. בלויז מיט אייער ליכט האַנט ווידער זיי פּערק און אָפנהאַרציק שמייכל. באַמערקונג אַז דעם אַרבעט קענען זיין אַפּראָוטשט אין פאַרשידענע וועגן. צו איבערחזרן די אָריגינעל מוסטער, איר ערשטער געדענקען עס ונ דורך, און דעמאָלט פּרובירן צו מאָלן די בילד מיט אַ שוואַרץ אַוטליין. אבער אויב איר זענען גרייט צו געבן ינספּיראַציע, קאַפּ קאַנווענשאַנז און געניסן די פּראָצעס פון ניצן פּערזענלעך פאַנטאַסיעס. פּאַזאַלז & נדאַש; איין וועג צו ומקערן האַרמאָניע צו אַ וועלט חרובֿ דורך דעם בייז רעגע גוט ווינקס ווינקס. זאַמלען עס אין ברעקלעך, יעדער פראַגמענט דערגייונג די רעכט אָרט אין פּלאַץ. ווען זיי פאַרייניקן, מאַגיקס ריבאָרן און Transformed. א ענלעך שפּיל פון קוויטל איז אויך נוצלעך. שלעפּן די סקווערז אין אַ קאָנפינעד פּלאַץ, שטעלן זיי אין פּלאַץ, אַז עס איז געווען אַ ריכטיק בילד. & נבספּ;
& נבספּ;
ווינקס דערשיינונג דעפיעס לאָגיק. קריייטערז אַקיעראַטלי קאַפּטשערד דער שפּריץ, און נישט אויף גליק, אָבער אויף אַ טיף וויסן פון פּסיכאָלאָגיע פון די יינגער דור. אין זיכער סטאַגעס פון אַנטוויקלונג פון אַ קינד איז זייער אָפּרופיק צו אַ ליכטיק קייט פון פֿאַרבן. ניט גאָר געגרינדעט סענסערי אָרגאַנס זענען ווייַזונג אינטערעס איז דער פאַקט אַז שטארק אונטערשיידן פון דער גענעראַל הינטערגרונט צו די פאַקט אַז פיל. עס זענען ווייניק סעמיטאָנעס, די הויפּט קעראַקטעריסטיקס פון קאָליר & נדאַש; קאַנטראַסט. דאס ציט די ופמערקזאַמקייַט פון קינדער. צווישן אנדערע זאכן, די העלדין פון דער סעריע ווייַזן אַ positive פאַרגרעסערן אין אונדזער בייַשפּיל, וואָס איז אויך געזונט באקומען דורך קינדער און אַדאַלעסאַנץ. דעריבער, קאַרטאָאָנס און גאַמעס ווינקס ביליוויקס פאָלקס. & נבספּ;


text:
דזשעראם שאטנשטיין
זשעראם (יעקב מאיר חיים) שאטנשטיין (נפטר 1992) האט איבערגעלאזט 4 קינדער, איין זוהן און 3 טעכטער. פון די גרעסטע אידישע פילאנטראפן און ענטרעפענוערס מיט א טשעין סטאר נעץ וואס הייסט שאטנשטיין סטארס.
ער איז געווען א תלמיד פון ישיבת רבינו יצחק אלחנן און פון די בארד מיטגלידער אין ישיבה אוניווערסיטעט.
ער איז געווען א מאדערן ארטאדאקסישער איד תלמיד פון וויי.יו. ער איז געווארן זייער רייך, און לזכותו איז ער די לעצטע מינוט פון זיין לעבן באפוילן זיינע קינדער זיי זאלן שטיצן דעם ארט סקראל פראיעקט פון איבערטייטשן כל התורה כולה.
זיינע קינדער זענען היינט פאררעכענט פון די וועלט'ס גרעסטע ביליאנערן. זיי האבן ריזיגע קליידונג געשעפטן אין די גאנצע וועלט, און זיי זענען די בעלי בתים פון אמעריקן איגעל, און זענען געליסטעט אויף די אמעריקאנער בערזע אין וואל סטריט. דער יורש, דזשעי שאטענשטיין איז א מאדערן ארטאדאקיסשער איד, וועלכער דאווענט יעדן טאג, און האט שיעורים.
די גאנצע שאטענשטיין פאמיליע זענען שומרי שבת און האלטן כשרות און אידישקייטץ.
א גרויס חלק פון די ארטסקראל פראיעקט אויף ש"ס דאס איז פאר זיי אפאר נישטיגע מיליאן פון זייערע ביליאנען אז די גמרא וואס אלע נוצן זאל ווערן אנגערופן על שמו ועל זכרו פון זייער פאטער. ד.ה. ביז ארט סקראל האט א גמרא דרוק וואס רוב בנין ומנין פון כלל ישראל האט זיך באנוצט געווען אנגערופן אויף ש"ס ווילנא אדער אנדערע נעמען פון היינט מאל אן איז דאס ש"ס שאטנשטיין.


text:
עראפלאן
אן עראפלאן אדער פליגער איז א סארט שווערער פון לופט פליווארג מיט א מאטאר וואס טוט זיך הייבן מיט זיינע פליגלען און פליען דורך לופט.
עס איז איין וועג פון טראנספארטאציע ווי אזוי צו אנקומען פון איין פלאץ צום צווייטן.
א פליגער הייבט זיך און די לופט 30,000 פיס מיט א גיך פון 400 - 500 מייל א שעה און דאס איז דערווייל די שנעלסטע מיטל פון טראנספארטאציע.
די עלטערע און קלענערע עראפלאנען האבן פראפעלער מאטארן, אבער אלע גרויסע מאדערנע עראפלאנען פארן מיט דזשעטס.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די ערשטע פליגער זיך צו ערפאלגרייך הייבן זענען געווען וואס די רייט ברידער האבן געבויט אין 23סטן מערץ, 1903 און געהויבן און 17טן דעצעמבער פון יענעם יאר.[1]
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ טעלעגראם פון ארוויל רייט אין קיטי האק, צפון קאראליינע, צו זיין פאטער, מעלדן פיר דערפאלגרייכע פליען, דעם 17טן דעצעמבער 1903 (1903-12-17). דערגרייכט דעם 2013-07-21.


text:
זעלבסטמארד
זעלבסטמאָרד איז ווען איינער איז זייער ביטער אויף אזוי ווייט אז ער פארלירט דעם נארמאלן געוויסען און די כעמיקאלן אין זיין מוח פארלירן דעם ריכטיגן באלאנץ אזש אז יענער הרגעט זיך.
היינט צוטאגס קען מען דאס פשוט היילן דורך מעדיצינען און פּילען.
דאס אידישע געזעץ[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די תורה באנעמט זיך אבער זייער שטרענג מיט אזא איינעם, ווארשיינליך דאס אפצוהאלטן אין געזעלשאפט. לויט די הלכה דארף מען אים באגראבן קברות חמור, ביים ברעג בית החיים. עס שטייט אויך המאבד עצמו לדעת אין לו חלק לעולם הבא, ער פארלירט זיין עולם הבא[1]. אבער הלכה למעשה וועט דאס נישט אויסגעפירט היינטיגע צייטן ווייל מ'האלט אז ער איז נישט געווען מיטן נארמאלן דעת און אפילו ווען יא האט ער זיכער תשובה געטון איידער ער איז געשטארבן.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ מסכת דרך ארץ רבה


text:
1991
1991 איז דאס 91סטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1991 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.
אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.
דאס יאר האט אנגעהויבן דינסטאג.
אינהאַלט
געשעענישן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 24סטן מיי - אנהייב פון שלמה אקציע ארויפברענגען די יידן פון עטיאפיע קיין ארץ ישראל.
- 29סטן מיי - עריטרעע פראקלאמירט איר אומאפהענגיקייט פון עטיאפיע.
- 10טן יולי - באריס יעלצין געוויילט דער ערשטער פרעזידענט פון רוסלאנד.
- 21סטן אויגוסט - לעטלאנד פראקלאמירט זיין זעלבשטענדיקייט פונעם ראטן פארבאנד.
- 27סטן אויגוסט - מאלדאווע פראקלאמירט איר זעלבשטענדיקייט פונעם סאוועטן פארבאנד.
- 30סטן אויגוסט - אזערביידזשאן פראקלאמירט זיין זעלבשטענדיקייט פונעם סאוועטן פארבאנד.
- 31סטן אויגוסט - קירגיזסטאן פראקלאמירט זיין זעלבשטענדיקייט פונעם סאוועטן פארבאנד.
- 1טן סעפטעמבער - אוזבעקיסטאן ווערט אומאפהענגיק פון דעם סאוועטן פארבאנד.
- 6טן סעפטעמבער -
- דער סאוועטן פארבאנד אנערקענט די זעלבשטענדיקייט פון די באלטישע לענדער.
- לענינגראד, די צווייטע גרעסטע שטאט אין רוסלאנד, ענדערט זיין נאמען צוריק צו פעטערבורג נאך 67 יאר.
- 8טן סעפטעמבער - מאקעדאניע פראקלאמירט איר זעלבשטענדיקייט.
- 27סטן אקטאבער -
- טורקמעניסטאן ווערט זעלבשטענדיק.
- ערשטע פרייע וואלן געהאלטן אין פוילן.
געבוירן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
געשטארבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- 21סטן מיי - ראדזשיוו גאנדי, פרעמיער מיניסטער פון אינדיע, דערמארדעט (געב' 1944)
- 24סטן יולי - יצחק באשעוויס זינגער, פון די גרעסטע שרייבער אין יידיש, געווינער פון נאבעל פריז פאר ליטעראטור אין 1978 (געב' 1902)
- 13טן סעפטעמבער - רבי ברוך שלום אשלג, מקובל (געב' 1929)
- 25סטן סעפטעמבער - קלאוס בארבי, נאצי מלחמה פארברעכער (געב' 1913)


text:
צום גדליה
צום גדליה איז א תענית אין דעם יידישן לוח וואס מען פאסט ג' תשרי. אז ג' תשרי געפאלט שבת פאסט מען צומארגנס, ד' תשרי.
שטאמונג[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אום ג' תשרי (לויטן רד"ק (ירמיה מא, א) און אבן עזרא (זכריה ח, יט) איז דאס געווען א' תשרי) נאך חורבן בית ראשון ווען גדליהו בן אחיקם איז געווען דער פירער אויף די פארבליבענע רעשטלאך יידן אין מלכות יהודה ער איז געשטעלט געווארן דורך נבוכדנצר און זיין מיליטער, גדליה האט מיט געהאלטן מיט ירמיה הנביא אז מען זאל מאכן א פרידן פאקט מיט נבוכדנצר, כדי מציל זיין די איבריגע אידן, און כדי נבוכדנצר'ס מיליטער זאלן אויפהערן פארגיסן יידיש בליט ווי וואסער, אבער דארט איז געווען א מיליטער מאן ישמעאל בן נתניה, וואס האט געהאלפטען פונקט פארקערט אז מען טאר זיך נישט ברעכען, און ער האט מיט א שווינדל געמארדעט גדליהו בן אחיקם, ראש השנה נאכמיטאג אין מיטן גדליה'ס סעודת יום טוב. אזוי אז עס איז נישט געבליבן קיין עצה פאר די פאר לעצטע פארבליבענע יידן זיי האבן אראפגענידערט פון ארץ ישראל קיין מצרים. חז"ל שילדערן אז זינט די געשיכטע, איז ארץ ישראל געבליבן פוסט און וואוסט אן קיין שום לעבנסצייכן, פאר 50 יאר האט מיטאמאל א פויגל אריבערגעפלויגן ארץ ישראל.
(לויט דער שיטה אז עס איז געשען א' תשרי האט מען אפגעשטופט דעם געדענק-טאג צו ג' תשרי פון וועגן ראש השנה). דער בית יוסף אין סימן ת"ר ברענגט ביידע שיטות און איז מפלפל לויט דעם צי צום גדליה האט א דין פון א נדחה און מען קען מיקל זיין ביים פאסטן.
דינים און מנהגים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער טאג ג' תשרי געפאלט אייביג אין די טעג ב' ד' ה' ז' און נישט אין די טעג פון א' ג' ו'
מען פאסט פון עלות השחר ביז מען זעט די ערשטע דריי שטערן ביינאכט. ווען עמעצער שטייט אויף פארטאגס מעג ער טרינקען ביז עלות, אבער עסן מעג מען נאר אז מ'האט געמאכט א תנאי איידער זיך לייגן שלאפן.
דער ש"ץ זאגט נאך א ברכה, עננו, נאך „גואל ישראל". ביי שחרית זאגט מען נישט קיין סליחות ווייל מ'האט שוין געזאגט סליחות פארן דאווענען.[1] מ'זאגט אבינו מלכנו נאך דער הויכער שמונה עשרה אזוי ווי אלע טעג אין די עשי"ת. ליינען ליינט מען ויחל סיי ביי שחרית סיי ביי מנחה; ביי די אשכנזים איז די דריטע עליה צו מנחה מפטיר, און מ'ליינט די הפטרה דרשו (ישעיה נד).
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ אבער אין חב"ד זאגט מען נישט קיין סליחות אין די עשי"ת, דעריבער זאגן זיי די סליחות פון צום גדליה ביי שחרית.
אזהרה: מען פסק'נט נישט קיין הלכה פון וויקיפעדיע.


text:
גרינלאנד
גרינלאנד איז א גרויסער אינזל אין דעם צפון אטלאנטישן אקעאן, מיט דער ארקטישער אקעאן צו צפון. זיין באפעלקערונג איז נאר 50,000, ווייל עס איז זייער קאלט. כמעט אלע איינוואוינער וואוינען אין דרום, ביי די בארטנס. די הויפטשטאט איז נואוק.
גרינלאנד איז אן אויטאנאמישע טעריטאריע פון דענמארק, אבער איז געאגראפיש נאענט צום אמעריקאנער קאנטינענט.
גרינלאנד איז דער גרעסטער אינזל אין דער וועלט וואס איז נישט קיין קאנטינענט.
דער פרעמיער מיניסטער פון גרינלאנד הייסט קואופיק קלייסט.
דער אינזל האט אסאך בערג. די שטעט זענען אויפן בארטן ווייל דער אינזל איז באדעקט מיט אייז אומעטום.


text: די וועלט פון קאָמפּיוטער שפּילערייַ האט לאַנג לינקס דער פּרימיטיוו פראַמעוואָרק פון קינדער ס שפּילערייַ.איצט עס איז אַ פול ווירטואַל וועלט, ינכאַבאַטאַד ניט בלויז אַדאַלץ, אָבער אויך די עלטערע דור.אַזוי איצט עס איז אַ סיבה צו זאָגן אַז קינדער ס בליץ גאַמעס - דאָס איז גאַנץ אַ אָריגינעל זשאַנראַ, עס שטייט אויס פון די מאַסע פון ענלעך פראיעקטן.גאַמעס פֿאַר קידס אָנליין איצט ווערן עפּעס מער ווי בלויז אַ זשאַנראַ פון די שפּיל וועלט, דיזיינד צו פאַרווייַלן.די שפּילערייַ האָט באשאפן אַ שטאַרק נייַ בילדונגקרייז געצייַג וואָס אַלאַוז איר צו נישט נאָר העלפן קידס אַנטוויקלען רעכט, עס קענען אויך באטייטיק פאַרגיכערן די פּראָצעס פון זייער פאָרמירונג.נאָך אַלע, לערערס לאַנג איידער דער ערשטער קאָמפּיוטערס געוויזן אַז דער שפּיל בייַ מאל ימפּרוווז די אַבזאָרפּשאַן פון אינפֿאָרמאַציע אַ קינד.דורך די שפּיל וועלט אַ קינד קענען אַרייַנציען אַזוי פיל וויסן אַז פילע זאל רופן אַ וניווערסאַל קאָמפּיוטער שפּיל וויסן מכשירים פון דער קלענסטער.קידס גאַמעס אָנליין - עס ס 'טאַקע אַ ווונדערלעך וועג צו לערנען דיין קינד ציילן, לייענען, און אַפֿילו צו דערקענען שאַפּעס און פארבן, וואָס וועט זייַן זייער נוציק בעשאַס טריינינג אין יינגער הויך שולע.אבער נישט בלויז דאָס גוט שפּילערייַ פֿאַר קינדער.דער פאַקט אַז די גאַמעס קענען באטייטיק רעדוצירן קאָס פֿאַר עלטערן.טאקע, פילע פאַקטיש-וועלט אידיש זענען נישט פאַרגלייַכלעך צו יענע וואָס קענען זייַן באשאפן אין די ווירטואַל פּלאַץ.דערצו, אַז דער דערפינדונג און פאַרשפּרייטן פון שעדלעך פּלאַזמע מאָניטאָר פון די קאָמפּיוטער איז מינאַמייזד, אַזוי אַז שפּילן אַ ביסל שעה אַ קינד קענען נישט פאַרגינענ צו גאָר.ספּעציעל זינט איר טאָן ניט האָבן צו האַלטן בייינג נייַ בילדונגקרייז גאַמעס פֿאַר טייַער (און נישט דער פאַקט אַז זיכער) דרוקן פאָרשטעלונג יעדער צייַט.ווען דיין קינד וויל צו שפּילן מיט אַ נייַ כאַראַקטער פון דער קאַרטון אָדער פֿילם.נאָר עפענען, פֿאַר בייַשפּיל, אונדזער פּלאַץ - און איר קענען געפֿינען אַ שפּיל וואָס וועט זייַן פֿאַר דיין בעיבי הקדמה צו באַליבט העלד.כל די מער אַזוי ווי דיין קינד וועט שפּילן מיט אַ נייַ ווירטואַל פרייַנד, ער האט, אָן באַמערקן, וועט נישט זייַן גרינג צו לערנען, אָבער צו יוואַלוו.מאַשאַ און דער בער, דאַשאַ און דיעגאָ, ווינקס פעריז - אַלע פון די אותיות וועט העלפן אייער יורש צו וואַקסן אַרויף און לערנען פילע נייע זאכן.אַלע דעם וועט זייַן אַן ויסגעצייכנט יקער פֿאַר אַ דערוואַקסן לעבן אין וואָס דער קינד וועט האָבן צו פּנים פילע טשאַלאַנדזשיז.דורך די וועג, קינדער ס גאַמעס פֿאַר פֿרייַ קענען זייַן געפונען אויף דעם בלאַט פון אונדזער וועבזייַטל.איר קענען אראפקאפיע זיי, איר קענען שפּילן זיי - אַלע גאָר פֿרייַ און טוט נישט דאַרפן אַלע סאָרץ פון פּריקרע פּראָוסידזשערז אַזאַ ווי רעגיסטראַציע.קידס גאַמעס - אָנליין בילדונגקרייז שפּילערייַ פֿאַר קינדער און טאַדלערז.א גאַנץ שטעלן פון קינדער ס פאַרווייַלונג אין אונדזער קאַטאַלאָג פון אָנליין גאַמעס פֿאַר יינגלעך און מיידלעך.דאָ איר וועט געפֿינען די בעסטער קינדער בליץ שפּילערייַ.פאַביאַלאַס וועלט פון פּאַסירונג און באליבטע אותיות - אַלע אין קינדער 'ס גאַמעס פֿאַר גערלז און קינדער ס גאַמעס פֿאַר יינגלעך.מיני שפּילערייַ פֿאַר קינדער מיט באַליבט אותיות נאָר דאָ אָנליין גאַמעס פֿאַר קידס פֿרייַ.שפּיל פֿרייַ גאַמעס פֿאַר קידס - קינדער ס גאַמעס פֿאַר איר!


text:
נאפאלעאן באנאפארטע
נאפאלעאן באנאפארטע (פראַנצויזיש: Napoléon Bonaparte; געבוירן Napoleone di Buonaparte; 15טן אויגוסט 1769 – 5טן מיי 1821) באקאנט אויך אלס דער ערשטער נאפאלעאן איז געווען א גענעראל אין דער פראנצויזישער רעוואלוציע און שפעטער דער צאר און געוועלטיגער פון פראנקרייך פון ה'תקנ"ט (1799) ביז ה'תקע"ה (1815) און גרינדער פון דער ערשטער אימפעריע. ביי זיינע שפיציגע יארן האט ער געפירט פראנקרייך צו א מלחמה און זיי האבן באזיגט רוב מערב און מיטל אייראפע.
נאפאלעאן האט דאמינירט אייראפעאישע און וועלטלעכע ענינים איבער מער ווי א יארצענדלינג ווען ער האט געפירט פראנקרייך קעגן פארשידענע לענדער אין די נאפאלעאנישע מלחמות און אין רוב פון זיי האט ער געזיגט ביז ער האט אויפגעשטעלט א גרויסע אימפעריע וואס האט געהערשט איבער דער יבשה פון אייראפע ביז זי איז ענדלעך איינגעפאלן אין 1815. ער איז געווען איינער פון די גרעסטע קאמענדאנטן אין דער גאנצער היסטאריע, און מען שטודירט זיינע קריגן און קאמפאניעס אין מיליטערישע שולעס איבער דער וועלט.
נאפאלעאן האט געהאט א שטארקן טרעף אויף דער מאדערנער וועלט מיט וואס ער האט איינגעפירט ליבעראלע רעפארמען צו די פארשידענע טעריטאריעס וואס האט ער האט איינגענומען, ספעציעל די נידערלענדער, די שווייץ און גרויסע טיילן פון היינטיקע איטאליע און דייטשלאנד.
אינהאַלט
פריערדיגע יארן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאפאלעאן איז געבוירן אין קארסיקע 15 אויגוסט 1769, איין יאר נאכדעם וואס פראנקרייך האט אנגעהויבן צו הערשן דארט. אין 1779 איז נאפאלען, אלט ניין יאר, געפארן צום ערשטן מאל קיין פראנקרייך צו שטודירן. אנהייב יאנואר האט ער געלערנט פראנצויזיש פיר מאנאטן אין א רעליגיעזער שולע אין אטון. זיין מוטערשפראך איז געווען קארסיש; זיין גאנצע לעבן האט ער גערעדט פראנצויזיש מיט א קארסישן אקצענט, און ער האט זיך קיינמאל נישט אויסגעלערנט אויסלייגן פראנצויזיש געהעריג. אין מיי האט ער אנגעהויבן שטודירן אין א מיליטערישער אקאדעמיע אין בריען-לע-שאטא.
ווען ער האט געענדיקט אין בריען אין 1784 איז ער אריין אין דער מיליטערישער שולע אין פאריז. דארט איז ער געווארן אויסגעשולט ווי אן ארטילעריע אפיציר, און האט ער גראדואירט ווי א צווייטער לייטענאנט פון ארטילעריע. ער איז געווארן פארהערט דורך דעם בארימטן וויסנשאפטלער פיער-סימאן לאפלאס.
זיין אנהייב קאריערע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
נאפאלעאן איז געוואקסן אלס פירער פון פראנקרייך ביי די וועלטליכע איבערקערעניש וואס איז באקאנט מיטן נאמען "די פראנצויזישע רעוואלאציע". געווען איז דאס ווען מען האט ארונטערגעזעצט דעם קעניג לואי דעם זעכצנטען מיט זיין ווייב די קעניגן מארי אנטואנעט, מען האט זיי געכאפט ווען זיי זענען אנטלאפן פון לאנד און זיי זענען דערמארדעט געווארן דורך די מאסן.
אין יענע טעג האט זיך ארויסגעשטעלט דער יונגער אפיצער נאפאלעאן, נאך דער רעוואלוציע איז ער גאר שטארק געשטיגן אין די מיליטער ראנגען, און זייענדיג אלט דריי און דרייסיג יאר איז ער אין יאהר ה'תקס"ד געקרוינט געווארן אלס קייסער אויף גאנץ פראנקרייך.
ביי די היסטאריקער ווערט נאפאליאן באטראכט ווי "דער טאטע פון די מאדערנע צייט". זיין אנדעק איז געבליבן אלס איינער וואס האט אפגעשאפן געזעלשאפטליכע דיפרענצען און האט געשאנקען גלייכבארעכטיגונג און דעמאקראטיע פאר אלע בירגער צוגלייך.
אין זיינע צייטן איז פראנקרייך פארוואנדלט געווארן אלס א ריזיגער אימפעריע. עס איז געווען א תקופה אין זיינער צייט וואס כמעט גאנץ אייראפע איז איינגענומען געווארן דורך דער פראנצויזישער ארמיי. ווי ער און זיין מיליטער האבן געשטעלט א פוס האבן זיי אריינגעברענגט פרייהייט און מאדערנקייט. אזוי האבן זיי אויסגעשפרייט פרייהייט לענגאויס גאנץ אייראפע.
זיין רייזע קיין ארץ ישראל[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1798 האט די פראנצויזישע רעגירונג ארויפגעלייגט אויף נאפאלעאן די פליכט איינצונעמען עגיפטן פון די בריטישע. די עיקר ציל פון דער פוסרייזע איז געווען אפצורייסן בריטאניע, דעם געשוואוירענעם פיינט פון דער פראנצויזישער רעוואלוציע, פון אינדיע, דורך אנגרייפן זייערע אליאירטע, די מאמעלוקן.
נאפאלעאן האט אינגיכן איינגענומען קיירא, אבער ער איז אפגעריסן געווארן פון פראנקרייך ווען דער פראנצויזישן ים-פלאט איז אומגעברענגט געווארן דורכן בריטישן אדמיראל הארעשא נעלסאן ביים קאמף פון אבוקיר. נאפאלעאן האט קאנסאלידירט זיין הערשאפט אין עגיפטן און האט אנגעהויבן באוועגן לענגאויס דעם בארטן פונעם מיטלענדישן ים אין דער ריכטונג פון ארץ ישראל. ער האט איינגענומען אלע בארטן-שטעט פון יענער תקופה: על אריש, עזה און יפו, וואו זיינע זעלנער האבן געשאכטן 2,000 טערקישע געפאנגענע. נאכהער האט זיין מיליטער פראגרעסירט קיין צפון, און זיי האבן איינגענומען חיפה און דעם יזרעאל טאל.
אין 1799 האט נאפאלעאן באלעגערט עכו צוויי מאנאטן אבער די שטאט, אונטער דער הערשאפט פון אחמאד פאשא אל דזשאזאר, אוז געווען גוט באפעסטיקט און האט זיך פארטיידיקט מיט דער הילף פון א טערקישער ארמיי וואס איז אנגעקומען פון סיריע, און מיט דער הילף פון בריטישע קראפטן אונטער דער קאמאנדע פון אדמיראל סידני סמיט. טייל האלטן אז נאפאלעאנ'ס קאמוניקאט אין גאנג פון דער מלחמה לויט וואס טאמער ער וועט דערפאלגרייך אייננעמען דאס לאנד וועט דאס לאנד ווערן צוריקגעגעבן צו די יידן, איז געווען בכוונה איינצונעמען דאס הארץ פון חיים פרחי, ראטגעבער און אנגעטרויטער פון אל דזשאזאר. ענדלעך האט נאפאלעאן נישט באוויזן איינצונעמען עכו, און זיין מיליטער האט געקערט צוריק קיין עגיפטן. אין אן אלטער צייטונג איז נאפאלעאן דערגאנגען די פארלוסט פון איטאליע צו עסטרייכער און רוסישע קראפטן און דער כאאס וואס הערשט אין לאנד. ער האט געזאמלט ארום זיך 500 מענטשן און איז אפגעפארן אין א גיכער שיף קיין פראנקרייך. דעם קערן פון דער ארמיי איז געבליבן אין עגיפטן אונטער דער פירערשאפט פון זשאן באטיסט קלעבער.
די תקופה ווען נאפאלעאן איז געווען אין עגיפטן האט געהאט א קולטורעל חשיבות אויסער דעם וואס זי האט געהאט א מיליטעריש חשיבות: נאפאלעאן אליין, און פארשער וואס זענען געקומען מיט אים, האבן ארומגעזוכט עגיפטן פאר ארעכאלאגישע אויסגעפינסן. אין יענער תקופה האט אנגעהויבן די פארשונג וועגן אוראלט עגיפטן, מען האט אנטפלעקט די קברים און מומיעס פון אירע מלכים, און מ'האט אנטפלעקט די ראזעטע שטיין (מיט וועמענס הילף האט מען שפעטער דעשיפרירט די אלטע עגיפטישע שריפט "היעראגליף" דורך זשאן פראנסוא שאמפאליאן). דערצו, האט נאפאלעאנ'ס אינזשעניריע-מיליטער אויסמארקירט דעם ראיאן און האט געשאפן א פרטימדיקע מאפע (די זשאקאטען מאפע) וואס מ'האט געניצט דורכאויס דעם 19טן יארהונדערט ביז די בריטישע האבן אויסמארקירט ארץ-ישראל.
די מלחמה מיט רוסלאנד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס האט אנגעהאלטן ביז ער איינגענומען רוסלאנד, און דאן האט ער זיך געמוזט פארמעסטן מיט גענעראל ווינטער, און דארט איז געווען זיין דורכפאל.
געווען איז דאס ווען ער האט איינגעומען כמעט גאנץ רוסלאנד, ער האט געהערשט אין רוסלאנד מיט אן ארמיי פון זעקס הונדערט טויזענט מאן, און איז אנגעקומען צו די טויערן פון מאסקעווע. די רוסן האבן זיך דערטראכט צו א חכמה, זיי האבן אונטערגעצונדען די גאנצע שטאט מיט אלע זאכן דערין, מיט אלע שפייז, פלוצלונג זענען די פראנצויזן געבליבן אן א דאך איבערן קאפ, זיי האבן נישט געהאט צו עסן, נישט קיין קליידונג, ווייט אוועק פון זייער היימלאנד, און דאס האט זיי געצוואונגען צו פארלאזן די שטאט, עס האט געבוזשוועט א קעלט, ער האט זיך געפלאגט אין די רויסישע קעלט גענעראל ווינטער האט נישט נאכגעלאזט די פראנזצויזן זענען געפאלן ווי פליגן, נאפאלעאן איז צוריק אנגעקומען קיין פראנקרייך מיט בלויז פערציג טויזנט סאלדאטן,
מען האט אים דאן ארונטער געזעצעט און אים פאר'משפט, און מען אים געשיקט אוועק צום סאנט העלענע אינזל וואו ער האט דארט אויסגעלעבט זיינע יארן, און געשריבן ביכער.
קעגן בריטאניע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין 1803 האט בריטאניע פראקלאמירט נאכאמאל מלחמה קעגן דער הערשאפט פון נאפאלעאן. דעם 21סטן אקטאבער 1805 איז נאפאלעאנס פלאט געזיגט געווארן צוזאמען מיטן שפאנישן פלאט דורכן בריטישן ים-פלאט ביים קאמף פון טראפאלגאר. נאך דעם דורכפאל איז בריטאניע געווארן דער גרעסטער ים-מאכט אויף א תקופה וואס האט געצויגן ביז דער ערשטער וועלט מלחמה.
אום 26סטן פעברואר 1815 איז נאפאלעאן אנטלאפן פון זיין גלות אויף עלבע. ער האט צאמגעשטעלט אן ארמיי וואס האט מארשירט אויף פאריז דעם 1טן מערץ 1815. די נעקסטע 100 טעג האט ער געהערשט איבער פראנקרייך. אום 18טן יוני 1815 האבן אן ארמיי אונטערן הערצאג פון וועלינגטאן און א פרייסישע ארמיי אים באזיגט ביים קאמף פון וואטערלו.
מ'האט געכאפט נאפאלעאן און אים געשיקט אין גלות אויפן אינזל סאנט העלענע אינעם אטלאנטישן אקעאן, וואו ער איז געשטארבן דעם 5טן מיי 1821.
זיינע באציאונגען מיט אידן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
עס איז אינטעראסאנט ווייל עס זענען דא וואס זאגן אז ער איז געווען א אידן פריינט, פון דער אנדערער זייט איז דא וואס זאגן אז ער האט זייער פיינט געהאט אידן. דאס איז זיכער אבער אז צוליב איהם האט אנגעהויבן צו בוזשעווען פרייע ווינטן אין אייראפע, און פראנץ יאזעף מיט אנדערע קעניגן און מלוכה פירער, האבן נישט געהאט קיין ברירה אין געמוזט נאכגעבן פרייהייט פאר אידן. אפילו אין רוסלאנד זעלבסט, וואו דער צאר האט געוועלטיגט מיט א אייזערנע פויסט, און נאפאלעאן האט געמוזט פון דארט אוועקלויפן, זענען אבער זיינע פינגער אפדרוקן געבליבן, און אין איהר תרט"ז האט מען געמוזט געבן א געוויסן סארט פרייהיט פאר אידן.
ביי זיך אין פראנקרייך האט נאפאלעאן אויפגעשטעלט א סנהדרין, ער האט געוואלט זיי זאלן דן זיין דיני נפשות. דאס איז געווען צוליב דעם ווייל ער האט פארשטאנען אז אידן זענען זייער צוטיילט אין זייערע מיינונגען, און האט געוואלט האבן איין קערפערשאפט וואס זאל רעדן אין נאמען פון אלע אידן, דער ראש פון דער סנהדרין האט ער געשטעלט הר"ר דוד אפנהיים, דעם בעל מחבר פון ספר יד דוד, א גרויסער גאון, אבער דער גאון האט נישט מסכים געווען צו זיין דער ראש, ער איז געווארן ראש קעגן זיין מיינונג נאר וויבאלד דער מלוכה האט איהם געצוואונגען. פון דעם איז געבליבן דער קאנסיסטואר אלס אלגעמיינע אידישע קהילה אין פראנקרייך.
אסאך חסידישע רביים זענען זייער שארף געווען קעגן נאפאלעאן וויבאלד ער האט געברעגנט פרייהייט פאר אידן, צווישן זיי איז באקאנט דער בעל התניא ר' שניאור זלמן פון ליאדי, רבי נחמן מברסלב און דער קאזשנישער מגיד.
ס'איז באקאנט אז דער תניא האט געזאגט ביים ליינען אנשטאט "נפול תפול" נאפאלעאן תפול, און דעמאלט האט זיך אנגעהויבן זיין מפלה.
אויך איז באקאנט ביי חסידים די נאפאלעאן מארש וואס דער בעל התניא פלעגט זינגען כדי אים צו מכניע זיין.
משפחה[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אין יאר 1796 איז נאפאלעאן שוין געווען א הויכער אפיציר. ער האט געהייראט זשאזעפין דע באארנע, די אלמנה פון אן אדעל. זי איז געווען עלטער פון אים מיט זעקס יאר. אין 1809 האבן זיי זיך גע'גט, אייגנטלעך ווייל זי האט אים נישט געבוירן קיין יורש. דערנאך האט ער געהייראט מארי לואיז, די טאכטער פונעם קייסער פראנץ דער ערשטער פון עסטרייך. זיי האבן געהאט א זון נאפאלעאן, וואס איז אבער געשטארבן ביי דער עלטער פון 21 פון טובערקולאז.


text:
Wednesday, October 9, 2013
דף השבוע חגיגה ו:ב א' - וגם הפתעה! שיעור שני ממרן הראשל"צ הגאון רבי עובדי-ה יוסף זצ"ל
8 comments:
-
-
פרעגט א חסיד א חקירה פונעם ליטוואק: ווען די בעל עגלה שמייסט דעם פערד, לויפט דאס פערד אוועק פונעם בייטש, אדער ווייל ער פארשטייט אז מען וויל ער זאל לויפן?
ליטוואק: המממ.. איך ווייס ניט, בין קיינמאל נישט געווען א בעל עגלה.
חסיד: נו, איך פרעג אייך אלס פערד
- Wednesday, October 09, 2013 12:42:00 PM
- Tomim Ti said...
-
- Wednesday, October 09, 2013 2:57:00 PM
-
-
Being called "ferd" by a chusid feels eerily similar to being called "ugly" by a frog.
- Wednesday, October 09, 2013 3:48:00 PM
-
-
בס"ד
א שמועס מיט מוש'לה (א הענדיקפ קינד) און זיין משפחה
כ"ח תשרי תשע"ד
איך וויל דיר דערציילן אז זיידי איז געקומן צו מיר פון עולם האמת... (מיין זיידע איז געווען א גרויסע צדיק און זייער באקאנט ווען ער האט געלעבט.)
איך וויל דיר דערציילן אז ער האט זיך אראפגעזעצט נעבן מיר ווען איך בין געשלאפן און געזאגט צו מיר, "אינגל, אינגל מיין זיסע אינגל, איך בין אזוי שטאלץ פון דיר. איך בין אזוי צופרידן אז דו ביסט אין די שטוב ווי דו ביסט, און איך בענטש דיר אז דו זאלסט ממשיך זיין צו ברענגן די אמת צו אונזער משפחה און די אמת צו די אידן ווי זיי געפונען זיך."
ער האט ממשיך געווען און געזאגט, "איך האב מער צו דיר זאגן. איך בין זייער פארזארגט וועגן מיין געבורטסלאנד – אמריקה. איך בין נישט פארזארגט וועגן די פלאץ אליין, ווייל עס איז א שטיק פון אדום. איך האב אלעמאל באמערקט וויזוי די גלות פון אדום האט כמעט פארלענט גאנץ אידישקייט אין אמריקה.
"אבער איך בין נישט פארזארגט וועגן די אדומיש'ע לאנד אמריקה. איך בין פארזארגט וועגן די אידן אין אמרקה. קודם זענן זיי אין א פיזישע סכנה, און עס איז באוואוסט אז די אידן אין אמריקה, איוך די פרומע זענן אין א גרויסע רוחניות'דיגע און גשמיות'דיגע סכנה. עס איז זיכער די יוצא מן הכלל,(ערליכע אידן) אבער רוב פון די אידן אין אמריקה זענן אין א גרויסע רוחניות'דיגע סכנה.
"זאלסט נישט האבן א טעות, איך מיין נישט צו זאגן אז די אידן איבער די גאנצע וועלט זענן אין א בעסערע מצב, אבער איך זארג מיך שטארק וועגן די אידן אין אמריקה.
"איך וואלט זייער געוואלט אז זיי זאלן טוהן תשובה, אמת'ע תשובה. איך ווייס אז איך האב דאס געזאגט זייער אסאך מאל און מענטשן פארשטיין נישט וואס איך רעד. אפילו ווען איך בין עס מסביר אזוי קלאר, נאכאלץ מענטשן מאכן עס אוועק ווייל עס איז מער אינטרעסאנט צו זיין פארנומן מיט גשמיות ווי רוחניות. עס נעמט ווייניגער רוחניות'דגע און נפשיות'דיגע כוחות צו שטייגן אין גשמיות, ווי עס נעמט צו שטייגן אין רוחניות.
"פון ווען איך בין זייער יונג האב איך שוין באמערקט אז אידישקייט אין אמריקה וועט נעלם ווערן. יעצט איך זעה קלאר אז אמרקה ווערט נעלם קעגן אונזער אויגן. באלד וועט נישט זיין קיין אמריקה, און די אידן וועלן זיך דארפן טרעפן א נייע געוואוין ארט. איך האף אז זיי וועלן מחליט זיין צו וועלן ארץ ישראל, און איך האף אז זיי טוהן עס וואס שנעלער, ווייל איוב נישט..."
נאכדעם האט מיין זיידע מיר געבעטן צו זיצן מיט איהם און זאגן תיקון חצות. אונז האבן געדאוונט צוזאמן און אונז האבן געוויינט און געוויינט און געוויינט. איך האב פארמאכט מיינע אויגן כדי צו קענן פילן די צער פון די השכינה, און ווען איך האב זיי געעפענט, מיין זיידע איז פארשוואונדן געווארן.(Dani18.com)
- Sunday, October 13, 2013 8:17:00 AM
-
-
Tzig, have you seen the new biography of Rav Motel Pogramanski? Apparently he was appointed R"Y of the Tomchei Temimim yeshiva in Riga by the Friedike Rebbe. (And then removed for learning mussar with the bochurim.)
I could have sworn you had a post on this (with a picture of the cover) but I can't find it now. Can you or anyone provide a link?
- Tuesday, October 15, 2013 8:43:00 AM
-
-
On a similar topic, I was told that last year there were notices in Boro Park (in the weeklys etc?) re a soon-to-be published bio etc on the Malach R. Avrohom Ber Levine, but that they were looking for any more material people could possibly offer.
Can someone in the know please update here if the sefer came out yet, and/or if they know the people involved, their contact info?
I may have what to contribute there.
Thanks in advance,
- Tuesday, October 15, 2013 9:28:00 AM
-
-
נעכטען געהערט פון חאצאקער רבי שליט"א א טעם פארוואס די רבי'ס גייען מיט א בלויע בעקיטשע שבתדי זעלבער טעם פארוואס א פלומבער גייט מיט א בלויער העמד אינדערוואכןדאס הייסט די רעבעס ארבייטן נאר שאבעס..
- Tuesday, October 15, 2013 10:18:00 AM
- Hirshel Tzig - הירשל ציג said...
-
Sass
I bought the book just yesterday. Searched the blog but could not find it yet.
- Tuesday, October 15, 2013 1:48:00 PM


text:
דענקער
א דענקער איז א מאן/פרוי מיט א ברייטן פארשטאנד, וואס האט א טיפע און גרונטליכע הבנה איבער נאטור. דאס טיטל דענקער ווערט צוגעטילט צו פיליזאפן אדער מענטשן וועלכע דערגרונטעווען זיך אין וויסנשאפט, ווי חכמת התכונה, חקירה אין אמונות ודעות.
טראצדעם וואס דער דענקער באזיצט די טאלאנטן צו מערערע חכמות און וויסנשאפט, אויסער דעם פראפארץ פון חקירה, איז דער דענקער געבליבן דער טיטל ווי פילאזאף, וואס שטרייכט אונטער זיין וויסנשאפט אין העכערע, געטליכע פארשטאנד אין די בריאה.
צווישן די גרעסטע אידישע דענקער און פיליזאפן ווערן פאררעכנט: רבי משה בן מימון, דער רמב"ם
רבי יוסף אלבו, דער עקרים
רבי יהודה הלוי, דער כוזרי
דער אבן עזרא, ר' אברהם בן מאיר.
פון די גרעסטע גוי'ישע דענקער ווערן פאררעכנט:
אלכסנדר דער גרויסער, אדער אלכסנדר מוקדון.
זיין תלמיד פלאטו אדער, ווי ער ווערט אנגערופן אין די ספרים אפלטון
זיין תלמוד אריסטאטל, אדער ווי ער איז באוואוסט אלס אריסטו.


text:
סטרונע אינסטרומענטן
די סטרונע אינסטרומענטן, זענען כלי זמר, וועלכע גיבן ארויס זייער קול דורך באוועגן די דינטשיגע בענדער אויף דעם אינסטרומענט. און אט די בענדלעך גיבן ארויס דעם קלאנג, וואס ווערן באוואויגן דורך די קנעפלעך וואס דער שפילער דרוקט.
יעדע כלי זמר האט אן אנדערן פארעם, וואס מאנעוורירט אז דאס קול זאל זיין אנדערש, דינער אדער דיקער, פלאך אדער געדיכט, שארף צי ברייט, און אזוי ווייטער.
פון די אממערסטן באקאנטע סטרונע כלי זמר זענען:
עס זענען פארן הונדערטער מינים און ערליי סטרונע אינסטרומענטן, וועלכע ווערן גענוצט אין אלע טיילן פון דער וועלט, וועלכע ווערן דא בכלל נישט געזען אדער געשפילט.


text:
פילעק
אין געאמעטריע, איז א פֿילעק א פלאכער (צוויי-געמעסטיגער) פארעם ארומגענומען מיט (א צאל) גראדע ריפן. דער צוזאמענטרעפֿפונקט פון צוויי ריפן הייסט א שפיץ. א פילעק מיט n ריפן רופט מען אן n-עק (ענעק). ווען אלע ריפן זענען גלייך הייס דער פילעק רעגלמעסיק.
ווינקלען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- יעדער פילעק האט גענוי אזויפיל ווינקלען ווי ריפן.
- די סומע פון די אינעווייניקע ווינקלען פון א פשוט'ן n-עק באטרעפט n–2)180) גראד.
נעמען פון פילעקן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מ'געט א נאמען א פילעק לויט וויפיל ריפן ער האט. צום ביישפיל, א פילעק מיט דריי ריפן הייסט א דרייעק, מיט פיר ריפן הייסט א פירעק, מיט פינף ריפן הייסט א פינפעק, א.א.וו.


text:
סטויפץ
סטויפץ אדער סטויבץ, אויסגערעדט ליטוויש ווי סטייפץ (בעלארוסיש: CToўбцы, סטויפצי, [ˈstowpt͡sɨ]; רוסיש: CToлбцы; פויליש: Stołpce) איז א שטעטל אין מינסקער גובערניע, בעלארוס, דער אדמיניסטראטיווער צענטער פונעם סטויפצער ראיאן. עס געפינט זיך ביים נעמאן טייך. די באפעלקערונג איז אומגעפער 15,400.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דאס שטעטל איז געגרינדעט געווארן אין אנהייב פונעם 16טן יארהונדערט. אין 1582 איז סטויפץ אריין אין דער פארמאגערשאפט פון דער ראדזיוויל פאמיליע. דורכאויס א לאנגער צייט איז סטויפץ געווען א יידיש שטעטל, מיט 2,409 יידישע באוואוינער אין 1897, און 2,014 אין 1931.[2]
צווישן די רבנים פון סטויפץ איז געווען הרב יואל סאראצקין (א ברודער פון הרב זלמן סאראצקין).
ביי דער ערשטער וועלט מלחמה איז די מירער ישיבה געווען אין סטויפץ א קורצע צייט; נאכהער האט די ישיבה זיך געצויגן אין פאלטאווע. אויך אין יענע יארן האט הרב אברהם ישעיהו קארעליץ, דער "חזון איש", געוואוינט א שטיק צייט אין סטויפץ.[3][4]
הרב יוסף אליהו הענקין, וואס איז שפעטער געווארן פון די גרעסטע פוסקים אין אמעריקע אין דעם 20סטן יארהונדערט, איז געווען ראש ישיבה אינעם שטעטל.
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ ФoToдecaHT Bыcaдилcя B CToлбцax (אויף רוסיש)
- ↑ "סטויפץ", ביי "JewishGen" (אויף ענגליש)
- ↑ דער חזון איש
- ↑ חיים גראדע און דער חזון איש


text:
וויאמינג
וויאמינג איז איינער פון די פופציג שטאטן אין די פאראייניגטע שטאטן, ער איז א חלק פון די ראקי בערג, זי איו א בערגיגע געגנט, די קלענסטע באפעלקערונג, ער איז דער 44סטער שטאט פון די 50 שטעט, זײַן הויפטשטאט איז שאַיען.
אין וויאמינג געפינט זיך דער גרעסטער פארק פון די פאראייניגטע שטאטן, דער יעלאסטאן פארק. עס איז באקאנט די אקסן וואס דרייען זיך ארום אין איהר פראנק און פריי אין די טויזענטער.
אויך זעט מען אסאך אין דעם פארק די אלד פעטפואל, דאס זענען הייסע פארע און וואסער שטראמונגען וואס שפראצן ארויס פון די ערד טיפענישן, עס איז זייער אינטערעסאנט דאס צוזעהן, עס גייט צו אז פונקטליך יעדע זעכציג מינוט שפריצט ארויס א מעכיטיגע שפריץ פון דער ערד, עס דערהויבט צו איבער פינף מעטער, עס שפריצט אזוי פינף מינוט אין א צו.
עקאנאמיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
לאנדווירטשאפט איז שטענדיק געווען א וויכטיקער טייל פון דער עקאנאמיע פון וויאמינג. די עיקר זאכן וואס וואקסן אין וויאמינג זענען פלייש, היי, צוקער, תבואה (ווייץ און גערשט) און וואל.


text:
לובעקק, אַמאָל די ערשטע "מלכּה פון די האַנסעאַטיק ליגע", איז הייַנט אַ מאָדערן שטאָט ענקלאָוזד דורך היסטארישן ווענט. עס איז גוט סיבה צו זייַן שטאָלץ פון אים, ווי די יונעסקאָו האט דערקלערט די בעשאָלעם אַנסאַמבל פון קהילות, סוחר ס הייזער, ווערכאַוסיז און קליין ענג אַליז אין די אַלטע טאַון טייל פון די וואָרלד'ס קולטורעלע ירושה. "וועלט ליטעראַטור און די וואָרלד'ס קולטורעלע ירושה" - דעם קלינגוואָרט נייסלי קאַמביינז לובעקק'ס קולטור אוצרות מיט איינער דעם אנדערן. ניט נאָר קענען די אַלט גייסט פון די האַנסעאַטיק ליגע נאָך זיין סענסט אין דער אַלט שטאָט, אָבער איר קענען אויך ימאַדזשאַן די פּראָוטאַגאַנאַסס פון אַזאַ באַרימט ראמאנען ווי פּראָפֿעסאָר ונראַט, טאָניאָ קרöגער און בודדענבראָאָקס גיין דורך. באַזונדער פון תו און היינריך מאַן, וואס אַוואַדע געהערן אַמאַנגסט די סיטי'ס בעסטער באקאנט קינדער, פילע קינסטלער האָבן געלעבט און געארבעט דאָ איבער די סענטשעריז: די מאָלער און סקולפּטורער Bernd נאָטקע, דעם אָרגאַן שפּילער דיעטריטש Buxtehude, דער מחבר ידאַ בוי-עד, דער דיכטער ימאַניואַל געיבעל און גונטער גראָז, וואס האט בלויז לעצטנס געווארן באַלוינט די נאָבעל פּריז פֿאַר ליטעראַטור. די פּאָליטיקער און נאָבעל שלום פּריז געווינער ווילי Brandt איז געבוירן געוואָרן אין לובעקק אין קסנומקס. ער געוויינט צו זאָגן "איך שטענדיק געטראגן אַ שטיק פון לובעקק ין מיר, וואוהין איך געהאט צו גיין."
די האַרץ פון לובעקק איז זייַן אַלטע שטאט, סעראַונדאַד דורך די טייַך טראַווע אין די מערב און דורך דעם טייַך וואַקעניטז אין די מזרח. די פילע שמאָל ליינז און אַליז זענען ליינד דורך אַלט שטאָט הייזער מיט רויט ציגל Facades און ימפּרעסיוו סטעפּט און אנדערע קינסט גייבאַלז, און עס איז אַ אָנגענעם וואָכעדיק האַוועניש דאָ. די אַלטע טאַון איז ניט דעקערייטאַד וויטרינע פֿאַר טוריס, אָבער די קולטור, פּאָליטיש און געזעלשאַפטלעך צענטער פון לובעקק. די ימפּרעסיוו טאַון האַלל איז נאָך אין נוצן - דאָס איז ווו די סענאַט מיץ און ווו די בירגערס 'קאָנפֿערענצן נעמען אָרט. א פוסגייער געגנט סטאַרץ דאָ, ווו די סיטי'ס פאָלקס שאַפּינג גאסן זענען ליינד מיט שטאָט הייזער פון די גאָטהיק, רענעסאַנס, בעראָוק און קלאַסיק צייַט, וואָס האָבן שוין שטעלן אונטער אַ פּרעזערוויישאַן סדר. אַלע די הויפּט קהילות קענען ווערן געפֿונען אין די אַלטע טאַון: סט מאַריען, די היים (קאַטידראַל), סט פּעטרי, סט אַעגידיען, סט דזשאַקאָבי. זייער קסנומקס נאַוועס שוין רעפּריזענטיד לובעקק'ס עשירות אין דער פרי מיטל עלטער, און זיי נאָך באַהערשן די סיטי'ס הימל-ליניע. די סטיפטשöפע, וואָס זענען געגרינדעט דורך די רייַך סוחרים, אויך געהערן צו די טאָוונסקאַפּע און זענען פאָלקס נאָר ווי איידער. באַזונדער פון עלטער איין ליידיז, יונג סטודענטן האָבן גענומען צו סטייינג דאָ, כאָטש די יערלעך "טוריסט עפּידעמיע" איז א מאל געהאלטן אַ ביסל פון אַ צוטשעפּעניש.
אַלע די הויפּט מיוזיאַמז זענען פאַרשפּרייטן אַריבער די ישן טאַון: סט אַננען מוזיי, בעהנהאַוס, מוזיי קירך סט קאַטהערינען, בודדענבראָאָק הויז, די עטהנאָלאָגיקאַל קאַלעקשאַן, וויסנשאַפֿטלעכע און ענוויראָנמענטאַל מוזיי, מוזיי פון פּופּפּעטרי און די האָלסטען גייט.
די קאָבערג אין די צפֿון פון דער שטאָט אויך געהערט צו די אַלטע טאַון. עס איז סעראַונדאַד דורך ימפּרעסיוו בנינים ווי די העיליגען-געיסט-שפּיטאָל, סט דזשאַקאָבי, עטלעכע שיין רענאַווייטיד שטאָט הייזער און די סטשיפפערגעסעללסטשאַפט. טראָץ אַלע השתדלות און אַ נייַ אָבער עפּעס "קאָנטראָווערסיאַל" באַפּוצונג, עס האט נישט געווען אנגענומען דורך די לאָוקאַלז וואָס דערקלערט וואָס עס איז נישט זייער לעבעדיק.
די מאַלערווינקעל ונטער דער קאַטהעדראַל איז פיל מער פאָלקס. עס זענען פילע שמאָל אַליז און רענאַווייטיד קאָרטיאַרדז אין דעם געגנט, און די פּאַבז און רעסטראַנץ צוזאמען די אַפּער טראַווע ביסט דער הויפּט פאַרנומען בעשאַס די זומער חדשים. די וויזאַטערז אָפּשאַצן די שעלטערד לאָוקיישאַנז און וויסן אַז זיי קענען כאַפּן דער ערשטער שטראַלן פון זון אין דער קוואַל דאָ. די קאָלעגע פון מוזיק באווויגן דאָ אַ ביסל יאָרן צוריק, און איר קענען אָפט הערן צו פייַן קאַנסערץ ווען די פֿענצטער זענען עפענען. Friends פון אַרקאַטעקטשעראַל כיילייץ לויב די Große פּעטערסגרובע, ווי עס האט שיין יגזאַמפּאַלז פון צאָפנדיק European טאַונכאַוסיז פון די גאָטהיק, בעראָוק, ראָקאָקאָ, שפּעט בעראָוק און קלאַסיק צייַט שטייענדיק נאָענט צוזאַמען. אין האָלסטען בריק, פאַרקערט די אַלט סאַלזספּעיטשער (זאַלץ ווערכאַוזיז), שיפּס אַרויסגיין פֿאַר טאָורס פון די האַרבאָור, די קאַנאַלז און די שטאָט.
לעצטנס, מענטשן האָבן ווערן אַווער פון לובעקק'ס שיין האַרבאָור צווישן האָלסטענטאָרברוקקע און הובברוקקע ווידער, ווו די אָלדטימע סיילינג שיפּס צוריקרופן די אַלט טעג ווען די שיפֿן פֿון האַנסעאַטיק ליגע געניצט צו ליגן דאָ צו נעמען אויף FREIGHT אָדער באַפרייַען סכוירע אין די נירביי ווערכאַוסיז. דאס איז ווו די מלכּה פון די לעאַגוע'ס האַרץ געניצט צו פונט, דאָס איז ווו די סיטי'ס עשירות און מאַכט האט זייער אָפּשטאַם. די טריידינג געשעפט האט באווויגן צו אנדערע פּאַרץ פון די פּאָרט, אָבער די שיינע אַלט ווערכאַוזיז געבליבן און זיי מאַכן אַ ספּעציעל אַמביאַנס דאָ. אין דרעהברוקקע בערט שיפֿן צו טראַוועמונדע אַרויסגיין. די פּאָרט באדינט ווי אַ באַשטעטיקן פֿאַר ביידע די אַלטע טאַון פֿעסטיוואַל און די יאַנגגאַסט טאָכטער פון דער בערלינער ליבע פּאַראַד: לובעקק'ס Friendship-פּאַרטיי.
Facing די אַלטע טאַון אין די מערב איז די וואַללהאַלבינסעל צווישן Stadtgraben און סטאַדטטראַווע. עס איז שנייַדן אין צוויי פּאַרץ. אין די דרום טייל גרויס האָטעלס ווי די סאַס ראַדיססאָן סענאַטאָר האטעל און מöווענפּיקק האָטעל האָבן געפֿונען ידעאַל לאָוקיישאַנז הינטער די עמבאַנגקמאַנץ מיט די עפענען-לופט בינע, און די מוזיק און קאנגרעס האַלל האט פּושט באַזונדער די אנדער ברירה סצענע - "וואַללי". אין די נאָרדערן טייל דער אַלט רויט סטאָרידזש שעדז קענען זיין געפֿונען בייַ וואַללהאַפען און האַנסאַהאַפען. האָלץ איז דער הויפּט לאָודיד דאָ, און די צוקונפֿט פון די יידילי סיטשוייטיד פּאָרט וויס-à-וויס די אַלטע טאַון איז ווייל Carefully דיסקאַסט בייַ פאָרשטעלן.


text:
געשיכטע
די איצטיקע שטאָט פון אַג. קאָנסטאַנטינאָס, איז געבויט אין דעם אָרט ווו איז געפֿונען בייַ די אלטע מאל די דאַפנאָונטאַס, לעצט מערב שטאָט פון לאַנד פון אָפּאָונטיאָן לאָקראָן. די שטאָט איז געווען פּראָטעקטעד פון לאַנג ווענט - חורבות פון וואָס זענען געראטעוועט אין די פּלאַץ "יסאָמאַטאַ" - און איז געווען די מערסט וויכטיק פּאָרט פון געגנט. אין דער צייַט פון אַטאַמאַן געוועלטיקונג זיי אנגעהויבן צו זייַן Created קייַלעכיק די חורבות פון אלטע שטאָט פאַרשידן סעטאַלמאַנץ. מער וויכטיק ווי דעם סעטאַלמאַנץ איז געווען: די וואָרלאָוואָו, די עולאָגיאַס און די נעאָטשאָריאָו.
אין קסנומקס, נאָך די גרויס ערדציטערנישן אַז אַפפעקטעד די געגנט, אַג. קאָנסטאַנטינאָס איז חרובֿ און אַ פּלאַץ פון הייזער זענען סאַנגק אין דעם ים. אין די ראָמען פון ריקאַנסטראַקשאַן אַז נאכגעגאנגען, געווארן דעמאָלט אַ אַמייזינג אויסלייג פון די שטאָט אַז אָרגאַניזירט פֿאַר ספּייסיז פון גרין און ראָוז פון ביימער אין אַלע די לענג פון צענטראל קאָוסטאַל געגנט.
פון קסנומקס וואָס איז געווען Manufactured די נאציאנאלע וועג אַטהענס פון - טעסאלאניקע, אַג. קאָנסטאַנטינאָס איז יוואַלווד אין איין פון די ריטשאַסט גרויס וויללאַגעס פון גריכנלאנד. פֿון דעמאָלט, טויזנטער טוריס וויזיץ די אַג. קאָנסטאַנטינאָס בייַ די זומער צייַט. די Graphic קוואַדראַט פון אַג. ניקאָלאַאָו מיט די דרויסנדיק טעאַטער און עלטער-אַלט פלאַך, וואַסער געגנט פון "ווראָמאָלימניס", די אַלט קירך פון אַג. קאָנסטאַנטינאָס מיט ביזאַנטין מאָוזיייקס, די אַג. טאַקסיאַרטשיס פון אַגנאַנטיס און די ריזאָרט פון לאָגאָו (פֿאַר שווימערייַ און פישערייַ) קאַנסטאַטוט מאַינער סייציינג דעם געגנט.
אַגיאָס קאָנסטאַנטינאָס ווילידזש
דאַנק צו די סיניק סוויווע, די לאַש וועדזשאַטיישאַן, די שיינע ביטשיז און די גענוג טוריסט פאַסיליטיעס עס Offers, אַגהיאָס קאָנסטאַנטינאָס ציט פילע וויזאַטערז. די וויזאַטערז וועט געפֿינען עטלעכע אַלטערנאַטיוועס פֿאַר אַקקאָממאָדאַטיאָן, ביידע ין דעם דאָרף און אין די געגנט אַרום. די בעקאַבאָלעדיק רעסטראַנץ און די סיניק טאַווערנז אין די סעאַפראָנט פאָרשלאָגן פייַן היגע קיילים און גריכיש קוקינג.
די וויזאַטערז פון דעם פּלאַץ וועט הנאה שווימערייַ אין די ברעג פון די ויסגלייַך, ווי געזונט ווי בייַ די נירביי ביטשיז פון קאַמפּאָס, צאַמפּאָו און פּעטאַלידעס, אַלע פון זיי מיט קריסטאַל קלאָר פייַן ים.
באַזונדער פון די צוויי סעטאַלמאַנץ פון דעם דאָרף, וואָס זענען שיין סיניק, טאָן ניט פאַרפירן צו באַזוכן די שפּאַלט פון אַידאָנאַ, אַ פּלאַץ פון ברעטטייקינג שיינקייט; איר וועט גיין צוזאמען די שפּאַלט, ין אַ יקסייטינג נאַטירלעך סוויווע און איר וועט האָבן די געלעגנהייַט צו פאַנטאַזיע אַז איר זענט צוגעהערט, אָדער אַפֿילו הערן צו די זיס טריללינג פון די נאַכט Gales, נאָך וואָס דער פּלאַץ האָבן שוין געהייסן.
אַמאָל אין דעם דאָרף, איר מייַ אויך זען די קהילות פון פּאַנאַגהיאַ, דעדאַקייטאַד צו ווירגין מרים און די קהילה פון אַגהיאָס קאָנסטאַנטינאָס. אויב איר פילן ווי וואַנדערינג אַרום, איר מייַ באַזוכן די נירביי סיניק קליין דאָרף פון אַמבעלאָס. די דאָרף איז עריינדזשד אויף אַ כילסייד און Offers אַ ויסגעצייכנט מיינונג. אויך, עס איז ווערט געזען די פייַן שטיין פאָנטאַן, מיט די קיל וואַסער.
דריי היגע רעליגיעז פעאַסץ ( "פּאַניגהירי") נעמען אָרט אין דער דאָרף: אויף די קסנומקססט פון מייַ אין כּבֿוד פון אַגהיאָס קאָנסטאַנטינאָס, אויף די סעודה פון אַגהיאַ טריאַדאַ (דער רוס טריניטי) און אויף די קסנומקסטה פון אויגוסט אין כּבֿוד פון די אַססומפּטיאָן פון ווירגין מר.
אין פאַל פון קיין פּראָבלעמס אַ היגע מעדיקאַל צענטער און אַ פּאַליס סטיישאַן זענען בנימצא אין דער דאָרף.
אַקסעס צו אַגהיאָס קאָנסטאַנטינאָס איז זייער גרינג דורך ציבור בוסעס, פליסנדיק קעסיידער, און דורך רענטאַד אָדער פּריוואַט קאַרס און מאָטאָרביקעס. די קליין פּאָרט פון די ויסגלייַך איז בנימצא פֿאַר מורינג פון קליין באָוץ און יאַץ.


text:
גראוויטאציע
כח המשיכה אדער גראוויטאציע איז א באגריף אין מעכאניק וואס באצײכנט א גרונדענעם כח וואס די וועלט פארמאגט צו ציען אלע מאסן אײַנער צום אנדערן, יעדע זאַך, ווי גרעסער אדער נענטער אַלס מער, ציעט זיך צוזאמען.
דאָס איז דער סוד וואָס האַלט אַלעס אַראָפּ צו דער ערד. מענטשן קענען דורך דעם שטיין, חפצים האַלטן זיך בײַם אָפּגרינד, און די גאַנצע וועלט מיט אַלע אירע פּלאַנעטן האַלטן זיך אין אָרביט ציענד פון דעם קראַפט.
דער ערפינדער פון דעם "אוניווערסיאלע חוק פון גראוויטאציע" איז געווען דער בארימטער פיזיקער אייזיק ניוטאן.
גראוויטאציע לפי ניוטאן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
דער מקור פון אונדזער פארשטאנד פון גראוויטאציע, האט זיך אנגעהויבן מיט אייזיק ניוטאן אין זיין באקאנטן בוך פרינקיפיא אין יאהר 1687.
ניוטאן האט אויסגעארבעט אז אלע זאכן האבן א כח וואס ציען זיך איינער צום אנדערן. די שטארקייט פון די קראפט ווענט זיך אויף ווי גרויס דער זאך איז (דאס רופט מען אן מאַסע) און ווי ווייט אוועק די זאך איז. למשל, א מענטש האט אויך אזא כח אויף אנדערע זאכן, נאר עס איז זייער קליין און מ'באמערקט דאס נישט. א גרויסע מאַסע אזוי ווי דער ערד-פלאנעט (אונדזער וועלט) האט א באמערקבארער גראוויטאציע-קראפט אויף אלעם וואס איז נאנט צו אים.


text:
לאדזשער געטא
די לאדזשער געטא (די דייטשע האבן זי גערופן ליצמאנשטאטער געטא) איז געווען די צווייטע גרעסטע געטא (נאך דער ווארשעווער געטא) אויפגעשטעלט פאר יידן און ראמא (ציגאנער) אין דייטש קאנטראלירט פוילן. לכתחילה געמאכט אלס א פראוויזאריש פארזאמלונג ארט פאר יידן, די געטא איז פארוואנדלט אויף א הויפט צענטער פון אינדוסטריע, וואס האט באזארגט נאצישע דייטשלאנד, און באזונדער דאס דייטשע מיליטער, מיט זאפאסן. א דאנק איר מערקווירדיקע פראדוקטיוויטעט, האט די געטא געדאנזשעט איבערקומען ביז אויגוסט 1944, ווען די איבערגעבליבענע זענען אריבערגעפירט קיין אוישוויץ. זי איז געווען די לעצטע געטא צו ווערן ליקווידירט אין פוילן.
דער הויפט פון יודנראט האט געהייסן מרדכי חיים רומקאווסקי, וואס ער האט געגלייבט אז מיט פאלגן די נאציס, וועט מען עס דורכלעבן.
ער האט ברוטאל אונטערדריקט יעדע געלעגנהייט פון אויפשטאנד, שמוגלען אא"וו, דאס האט געברענגט צו א גרויסע הונגער אין געטא, די איינוווינער אין געטא האבן אים פיינט געהאט דערפאר, און מען האט אים גערופן "קעניג חיים", זיין סוף איז געווען די זעלבע ווי די אנדערע יידן אין געטא און איז אומגעקומען אין אוישוויץ.
די מערסטע איינוווינער וואס לאדזש האט געהאט איז געווען, 204,800 יידן, נאנט צו פופציג טויזנט יידן זענען געשטארבן פון הונגער, וואס איז אסאך העכער פון די אנדערע געטאס ווי ווארשע, אדער קראקע.
אין יאנואר 42' זענען 55,000 יידן, אפגעשיקט געווארן קיין כעלמנא און סעפטעמבער יענע יאר נאך 20,000. אין 44' זענען 75,000 יידן אנגעקומען קיין אוישוויץ, און דאס איז געווען דאס אויפליין פונעם געטא.
עס ווערט געשאצט אז צווישן פינעף און זיבן טויזנט יידן, זענען געראטעוועט געווארן פון לאדזש.
זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- יעקב דער ליגנער, א ראמאן פון יורעק בעקער, אן איבערלעבער פון דער לאדזשער געטא


text:
שמעון שוואב
הרב שמעון שוואב (30סטן דעצעמבער 1908 - 13טן פעברואר 1995) איז געווען אן ארטאדאקסישער רב און קהילה פירער אין דייטשלאנד און אין אמעריקא. ער איז געבוירן געווארן אין פראנקפורט און האט געלערנט אין ליטווישע ישיבות. נאכן זיך אריבער ציען קיין אמעריקא איז ער אויפגענומען געווארן אלס רב אין באלטימאר. פון יאר 1958 ביז זיין טויט איז ער געווען רב אין "קהל עדת ישורון" אין וואשינגטאן הייטס, מאנהעטען.
ער איז געווען א מיטגלידער אין דער אמעריקאנער אגודת ישראל. ער האט געשריבן פאפולערע ספרים אויף יידשער מחשבה (אין ענגליש).
אין יאר 1930, האט ער פארברענגט א שבת מיט רבי ישראל מאיר הכהן (דער חפץ חיים). דאס באזוך ביים חפץ חיים האט געלאזט אויף אים א שטארקן איינדרוק, און ער האט פיל מאל דערמאנט די באזוך.
הרב שוואב האט געשריבן א ספר אין העברעאיש אויף תפלה: "עיון תפילה".


text:
שאמפאניע
שאמפאניע איז א גאזיגע וויין געטראנק, וואס ווערט פאבריצירט אין שאמפאן באצירק אין פראנקרייך.
די רעכטן צו פאבריצירן דאס וויין איז געהאלטן אויף בלויז די געגנט, לויט דעם מאדריד אפמאך, בלויז וויין וואס קומט פון אט דעם ראיאן קען גערופן ווערן שאמפאניע.
אויף די פאבריקאציע, איז פארהאן אן אויפזיכט פון די "וויין פארבאנד אין שאמפאן", זיי דעקלערן די געזעצן וואס רעכנט אריין וועלכע סארטן טרויבן קענען גענוצט ווערן, ערטער ווי עס מעג וואקסן און נאך.
עס זענען פארהאן נאך ערטער ווי עס ווערן פאבריצירט גאזיגע וויין איבער די וועלט, אבער וויבאלד די רעכטן פארן נאמען ווערן געהאלטן נאר צו די וויינען וואס קומען פון שאמפאן, פלעגט מען זיי רופן "וויין פאבריצירט לויטן שאמפאניער סטיל".
אין שפאניע ווערט פאבריצירט קאווא, אין איטאליע לאמברוסקא, וואס זענען גאזיגע וויין.
פאבריקאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
די טרויבן צו פאבריצירן דאס וויין איז שארדאנע, פינא נואר, אדער פינא מאניע.
געווענליך וועט די וויין זיין ווייס, אפילו אויב מען נוצט רויטע טרויבן, וועט די וויין זיין וויס, דאס איז וויבאלד די שאלאכטץ און די קערנדלעך ווערן נישט אריין געלייגט אין די וויין. אויב איז די שאמפאניע ראזע אדער רויט, איז דאס צוליבן צולייגן רויטע וויין אין שפעטערדיקע פאזעס.
די טרויבן ווערן געקליבן הארט אנהייב סעזאן, ווען די צוקער אין די פרוכט איז נידריק, און די טעם איז ביטער.
דאס פרעסן די טרויבן איז אויפן טראדיציאנעלן שטייגער ווי געהעריקע וויין, די זאפט הייבט אן קאכן און די צוקער ווערט אלקאהאל, די קוילן זייערס ווערן ארויסגעלאזט, און מען מישט צו אנדערע סארטן וויין.
נאכן אריינמישן אנדערע סארטן וויין, לייגט מען אריין די וויין אין באטלעך, מיט הייוון און אביסל צוקער. די באטלעך ליגן אויף די זייטן, און די קוילן זייערס ווערן נישט ארויסגעלאזט, די מאס צוקער וואס מען לייגט אריין וועט אויסמאכן די וויין ווי גאזיג עס זאל זיין.
די וויין אין די באטלעך וועלן קאכן צווישן א האלב יאר ביז דריי יאר, די פאזיציע פון די באטלעך ווערן געטוישט יעדן טאג, ווי צום ענדע וועט עס ליגן פארקערט מיט די האלדז אויף אראפ.
שפעטער ווערן די באטלעך געעפענט וואס ווערט געטון מיט גרויס פארזיכטיגקייט, די קראפט פון די איינגעשפארטע געטראנק און גאז, איז אן אונגעהויערע דרוק.
די וויין ווערט אוועקגעלייגט אויף צו אלט ווערן אויף אמווייניגסטנס דריי יאר, סמערהייט פאבריצירער לייגן אוועק די וויין צווישן זעקס ביז אכט יאר.
די פארפעסיאנעליסטן האבן מיינונגס פארשידענהייטן, איבער וועלכע וויין איז בעסער פרישע וויין אדער וויין וואס ווערט אוועק געלייגט.
די גאז אין שאמפאניע איז א נאטורליכע, אנדערש פון אנדערע גאזיקע וויינען וואס קוילן זייערס ווערן צוגעלייגט דורך די פאבריצירער, די אונטערשידט זעט זיך אן ביים אריינגיסן אין א גלאז, די גאז פון אנדערע וויינען וועט שנעל אויסוועפן, בעת שאמפאניע געדויערט עס א וויילע ווילאנג עס הייבט אן וועפן.
היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
אנגעהויבן האט זיך עס אין מיטלאלטער, ווען קירכעס און מאנאסטירן, האבן געהאט וויינגערטנער צו מאכן וויין.
די קעניגן אין פראנקרייך פלעגן זיך אפט באנוצן מיט שאמפאניע, און פלעגן דאס שיקן אלס געשאנקען צו אנדערע קעניגן, ביים אויפנעמען א נייעם קעניג אין פראנקרייך איז שאמפאניע געווען דאס טראדיציאנעלע געטראנק.
אין 17טן יארהונדערט, איז דאס געטראנק געווען שטארק פאפולער אין אלע קעניגליכע פאלאצן איבער אייראפע.
עס איז שטארק פארשפרייט ביי גרויסע באלן און ספארט געשעענישן, צו פייערן מיט עפענען א באטל שאמפאניע, ווען די דעקל פליט פון די גאז קראפט, און דאס געטראנק שפריצט. אנדערע זענען זייער פארזיכטיק ביים עפענען, און מאכן זיכער אז עס ווערט געטון איידלערהייט.
די שאמפאניע ווערט סערווירט אין א ספעציעלע גלאז, וואס איז געמאכט געווארן אז די גאז זאל נישט וועפן שנעל, און דאס געטראנק זאל נישט ווערן אנגעהיצט פון די האנט.
די בעסטע טעמפעראטור צו סערווירן שאמפאניע איז 7 גראד, אפטמאל מיט שטיקער אייז כדי דאס געטראנק זאל בלייבן קאלט.


text:
גלינע
גלינע (אוקראיניש: ГлиHяHи הליניאַני; פויליש: Gliniany) איז א קליינע שטאט אין דער לעמבערגער גובערניע, מערב אוקראינע. די באפעלקערונג איז אומגעפער 3,378 (אין 2001). אין 1910 האבן געוואוינט אין גלינע 2,410 יידן.[1]
פריער איז דער געגנט געווען אין מזרח גאליציע.
געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
גלינע געפינט זיך אין מערב אוקראינע, 40 ק"מ מזרח פון לעמבערג, 80 ק"מ מערב פון טארנאפאל און 16 ק"מ צפון פון פרעמישלאן.
יידישע היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
הרב יהודה מאיר שפירא איז געווען שטאטס-רב אין גלינע צען יאר, פון תר"ע ביז תר"ף; ער האט אויפגעשטעלט א צווייג פון אגודת ישראל אין דער שטאט.


text:
געמאלען דורך ג'קי ירחי
טייערע אנ"ש און תמימים
!עבר קיץ כלה חורף ועדיין לא נושענו
ס'איז שוין מער ווי פופצן יאהר וואס אונזער רבינ'ס ליכטיקן, הייליקער צורה זעהט מען נישט
די קינדער האדעווען זיך ווי פרייע פייגעלאך, אהן א פאסיקן הדרכה, און אפטמאל קומט די הדרכה פון די גאס וכיוצ"ב. אלץ א טאטע פון עטליכע קינדער קע"ה קען איך אייך זאגן אז ווען עס קומט צו עניני חסידות, התקשרות וכדו' קומט מיר אהן זייער שווער צו "פרעדיקן" צו מיינע קינדער וועגן רבי'ן. דער אמת איז אז די פראבלעם איז נישט נאר מיט מיינע קינדער, און נישט נאר מיט קינדער בכלל, נאר גאר מיט די ערוואקסינע, און אפילו נאך מיט די עלטערע חסידים. אזא עולם ווי ליובאוויטש, וועלכע האט די לעצטע 60 יאר געטוהן אלץ נאר ווי די רבי הייסט, איז שווער היינט אנגיין אהן קלארע הדרכות ווען עס מאכן זיך נייע פראבלעמן. יא, כ'ווייס אז די בריוו רעדן פון אלערליי פראבלעמן און פון כל צרה שלא תבוא, אבער פארשטייט איר זיכער אז נישט יעדער איינער פירט זיך קוקען אין די בריוו פאר יעדן שריט און טריט. איך רעד נישט פון די גורל האגרות קודש, נאר איך מיין אז מ'טוט וואס מען וויל און ווי מ'וויל, איש כל הישר בעיניו יעשה, וד"ל. די "רוח" השעה איז נישט ווי עס דארף צו זיין. היינטיקער צייטן איז אסאך געשמאקער פאר א יונגער בחור אדער מיידל נישט צו זיין א חסידישער, און דאס איז נאך איידל גערעדט. א קרייז וואס האט זיך אזוי שטארק פארלאזט אויף א מנהג - שלא כמנהג חב"ד מקדמת דנא - האט נאך ביז היינט נישט איינגעארדענט א נייער צוגאנג צו דער נייער מציאות. איך אליין האלט אז די זארג - עכ"פ ביי מיר - הייבט זיך אן הערשט ביי מיינע קינדער, ד.ה. אז איך אליין האב גענוג געזעהן און געהערט אויף צו נישט זיך לאזן ווערן פארשלעפט מיט די כוואליעס און ווינטן פונעם טאג. אבער וואס טוט מען אז די קינדער האבן קיינמאל נישט געזעהן? פון וואנעט וועלן זיי נעמן דאס געפיל? איך אליין קען נישט און אפטמאל וויל איך נישט אז ----------יענער זאל עס טוהן. נאר איין ג-ט אין הימל ווייסט
נכתב ע"פ בקשת רבים שרצו לראות יותר "תוכן חב"די" כאן בבלוג


text:
קאלינינגראד אבלאסט
קאַלינינגראַד אבלאַסט (רוסיש: KaлиHиHrpáдckaя óблacTb, קאלינינגראַדסקאַיאַ אבלאַסט) איז א פעדעראלער סוביעקט פון רוסלאנד (אן אבלאסט) פלאצירט אויפן באלטישן בארטן. באפעלקערונג: 968,200 (געשאצט 2004).
דער אבלאסט איז דער מערב'סטער טייל פון דער רוסישער פעדעראציע, וואס האט אבער נישט קיין יבשה פארבינדונג מיט גאנץ רוסלאנד. זייטן איינפאל פונעם סאוועטן פארבאנד איז ער אן עקסקלאווע פון רוסלאנד ארומגענומען מיט ליטע, פוילן, און דעם באלטישן ים.
די גרעסטע שטאט פונעם אבלאסט, וואס איז אויך זיין אדמיניסטראטיוון צענטער איז קאלינינגראד (וואס האט פריער געהייסן קעניגסבערג). די שטאט איז היסטאריש געווען א חשובער שטאט אין פרייסן און אויך די הויפטשטאט פון דעם געוועזנעם דייטשן פראווינץ פון מזרח פרייסן, איינגעטיילט נאכן צווייטן וועלט קריג צווישן דעם סאוועטן פארבאנד און פוילן, און געגעבן א נייעם נאמען נאך מיכייל קאלינין.


text:
װיקיפּעדיע:קאנסענסוס
די פראצעדורע אין וויקיפעדיע איז אז איינער שרייבט אן ארטיקל און א צווייטער טוט פאררעכטן אדער צולייגן צום ארטיקל א.א.וו. במילא איז דער ארטיקל א קאנסענסוס פון אלע באניצערס וואס האבן אים רעדאקטירט. דאס איז א נאטירלעכער ארויסקום פון שרייבן אין וויקיפעדיע.
וויקיפעדיע איז נישט קיין דעמאקראטיע געזעלשאפט. אבער דאך זענען מיר יא א דעמאקראטישע ענציקלאפידיע.
דאס הייסט מיר זיכן קודם צו אפמאכן און אנעמען באשלוסן מיט א קאנסענסוס פראצעדור, אז אלע מיטגלידער האבן דער זעלבער זכות גלייך צו מחליט זיין וועגן וויקיפעדיעס דורכפירונגען, אפילו דער מיעוט. ווען עס איז דא א מיינונגס פארשידעהייט וויאזוי צו טאן פרובירט מען אייביג מאכן א פשרה. אויב מ'קען זיך נישט אויסקומען צו א פשרה וועגן וועלכער ענין ס'זאל נאר נישט זיין, פירט מען דורך וואלן פאשטייט זיך נאר נאכן געהעריג זיך דורכרעדן און זיך פריווען קומען צו א קאנסענסוס, וואס יעדער וויקיפעד קען דאן שטימען.
ווען מען זאל נישט מאכן וואלן[רעדאקטירן מקור]
סתם ענינים וואס האט נישט מיטן אינפארמאציע אפהיטונג אדער שרייבן עצם אינפארמאציע. ווי למשל מיר קענען נישט לאזן דא וואלן פאר איינעם אויסבלאקירן אז טאמער ער האט נישט געבראכן קיין פאליסי. דאס אז ער פירט זיך אויף לויט די פאליסיס מאכט אים דא וועלקאם נישט קיין חילוק וואסארא טענות ער האט אלס, אויב די טענות זענען ריכטיגע מוזן מיר אים דולדן. און אויב די טענות זענען פאלטש, דאן האט ער געבראכן פאליסי פון נישט טשעפענן אנדערע באנוצער מוז מען אים בלאקירן.
- זעה וויקיפעדיע:וואלן וויאזוי דאס גייט צו.


text:
על בייַדאַ
אַל בייַדאַ (אראביש: البيضاء טאַראַבולוס) איז איינע פון די גרויסע שטעט אין ליביע, ווו איז עס די דריטע גרעסטע שטאָט אין מזרח ליביע, מיט אַ באַפעלקערונג פון 250.000 איינוווינער. און איינער פון די בעסטע שטאָט צו פּלאַנירט ווערן און די סביבה, וואס מאכט אים אין די מדינה אלס א שטאט וואס ציט טוריסטן, ווי אויך איז דארט געווען הויפּטקוואַרטיר פון די ליביען פרייהייטס קריג קעגן איטאליע, און דאָרט איז געווען דער הויפּטקוואַרטיר פון אָמאַר על-מוכטאַר. עס איז געווען א פלאן אריבערצוברענגען די אַדמיניסטראַטיווע הויפּטשטאָט פון דער מדינה אין דער רעגירונג, אבער אין ענדע איז די הויפטשטאט פארבליבן טריפאלי. פון מלך ידריס על-סאַנוסי, דער געוועזענער גענעראל פון ליביע.


text:
ווארען באפעט
ווארען באפעט איז דער צווייט-רייכסטער מעטנש איבער דער וועלט. מיט א געשאצטע פארמעגן וואס ציילט זיך איבער 40 ביליאן דאלאר אויף דער פארבס ליסטע.
ווארען באפעט איז דער ערפינדער און אייגענטימער פון די בערקשייער העטעוועי סטאק און זיין ספעציאליטעט צייכענט זיך אויס מיט'ן אויסרעכענען פון פאראויס ווי די בערזע צילט אין די קומענדע מאנאטן און יארן, און לויט דעם אינוועסטירט ער זיינע ביליאנען.
די בערקשייער A סטאק איז די טייערסטע סטאק וואס איז פאראן אין דער בערזע. היינט צו טאג (דעם 10טן אפריל 2006) האלט עס ביי $88,590.00. אכט און אכציג טויזנט און 590 דאלאר, איין אקציע.


text:
סעקס פאזיציעס
נישט-צניעותדיק
עס זיינען דא פארשיידענע באשטימטע סעקס פאזיציעס ווי אזוי צו מאכן געשלעכטלעכע באציאונגען.
ליסטע פון סעקס פאזיציעס:
- "מיסיאָנערישע פּאָזיציע" - איז װען די פֿרױ ליגט אױף איר פּלײצע, און דער מאַן קומט אױף איר פֿון פֿאָרנט פּנים-אל-פּנים.
- "הינטל סטיל" איז א פאזיציע ווען דער מאַן קומט אױף דער פֿרוי פֿון איר פּלײצע צו איר זיצער.
אידישקייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
מען טאר נישט טאן אַ טײל פון די אויבענדערמאנטע ליסטע על פי הלכה ווייל עס איז שלא כדרכה אחוץ אויב מען באקומט א היתר פון א רב אז מען זאל טאן פארשידענע תאווה זאכן אויפצולבן די חשק און גלוסט צו בויען אינטימיע שלום בית.[פֿעלט אַ מקור]
פון גמרא אלייןס מעג מען עס טועהן, די גמרא פארציילט א פרוי איז געקומען צו רבי און איהם געזאגט איך האב זיך געמאכט גרייט פאר מיין מאן ווי דער סדר איז, ער האט עס איבערגעדייט, דאס הייסט ער האט אריינגעלייגט זיין פינאס פון הונטן, האט איהם רבי געזאגט וואס קען איך דיך העלפן די תורה האט איהם מתיר געווען.[1] .
עס זענען דא פוסקים וואס זאגן אז דאס מען מען טוהן נאר איין מאל אין לעבן. [2]
לויט דעם זוהר איז עס זייער א הארבע עבירה. [3] . עס ווערט פארציילט אז אין צפת איז אמאל געקומען א פרוי און האט פארציילט פאר די גרויסע רבנים אז איהר מאן קומט אויף איהר דאגי סעקס שלא כדרכה, האט איהם בית דין אריינגעלייגט אין נידוי און מען האט איהם פארטריבן פון ארץ ישראל[4] .
וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן מקור]
- ↑ גמרא שטייט מסכת נדרים דף כ' אזוי ווערט אויך געפסק'ט אין רמב"ם הל' איסור ביאה
- ↑ תשובות הרא"ש כלל ל"ג סי' ג' זעה אויך ספר חרדים און אין ספר עמק ברכה אות מ"א.
- ↑ זוהר ח"ג דרס"ג ע"ב
- ↑ ספר חרדים