text:
ווען איר טראַכטן וועגן צו באַקומען אַ וואָס ריכטן טאַטו, עס זענען זאכן איר האָבן צו באַטראַכטן איידער ינקינג. דער טיפּ פון פּלאַן איר דאַרפֿן און די וועג איר ווילן די טאַטו צו זיין געשטעלט זענען עטלעכע פון די זאכן וואָס איר דאַרפֿן צו באַטראַכטן ערשטער.
1. סטאַנינג מאַטטשינג טאַטוז פֿאַר קאָופּלעס
2. קיוט טאַטו
איר קענען באַקומען אַ #וואָס ריכטן טאַטו מיט פריינט און אפילו משפּחה מיטגלידער. די שיינקייט פון די וואָס ריכטן טאַטוירונג איז די וועג אַז זיי קוקן ווען איר זען זיי אויף דעם גוף. איר קענען אויך האָבן די פּלייסמאַנט אויף קיין טייל פון דיין גוף.
3. ליב געהאט טאַטו
פרויען קענען האָבן דעם וואָס ריכטן טאַטוירונג. אפילו מאנען און ווייבער קענען אויך זיין דעם ריכטן #טאַטוירונג צו קוקן בעסער און באָנד בעסער.
4. אַמייזינג ריכטן טאַטוירונג
שוועסטער האָבן בעסערע געלעגנהייט ווען זיי האָבן געטראָגן טאַטוז וואָס זענען סטאַנינג. אויב איר זענט וואַנדערינג די #פּלאַן צו מאַכן דיין יקסעפּשאַנאַל טאַטו קומען אויס לאָוועליער.
5. גרויס ריכטן טאַטו
די הויפּט זאַך וואָס איר זאָל באַטראַכטן אויב דאָס איז דיין ערשטער וואָס ריכטן טאַטוירונג איז ווי שיין עס וואָלט קוקן ווי.
6. קילן טאַטו
7. שיין טאַטו
פֿאַר עטלעכע מענטשן, זיי זענען שטענדיק קוקן פֿאַר עפּעס ויסערגעוויינלעך וואָס וואָלט העלפן זיי באָנד בעסער. אויך, די וואָס ריכטן טאַטוירונג איז געגאנגען צו זיין העלפּינג זיי שטיין אויס אין די מאַסע ווען זיי זענען געזען צוזאַמען.
8. ספּעציעלע ריכטן טאַטו
א ביסל מענטשן האָבן דערמאָנען וואָס ריכטן טאַטוז ווען זיי האָבן פאַרלאָרן עמעצער וואס האָבן ספּעציפיש באַטייַט אין זייער לעבן. אנדערע מענטשן קענען ינספּירירן וואָס ריכטן טאַטוז צו דערמאָנען אַ ספּעציפיש צייַט אין זייער לעבן.
9. מעסמעריזינג ריכטן טאַטוירונג
עס זענען מאל ווען מיר ווילן צו באַקומען מער אָנווינקען מיט איין אנדערן. ווען מיר האָבן אַ וואָס ריכטן טאַטו וואָס איז ווי שיינע ווי דאָס, אַלעמען וואָלט וועלן צו קוקן בייַ אונדז. דאס איז די שיינקייַט פון בעת גרויס ריכטן טאַטוז
10. פאַרביק ריכטן טאַטוירונג
א פאַרביק ריכטן טאַטו ווי דאָס מיטל איר האָבן אַ קלאָר אויג פֿאַר גוט זאכן. ווי אַ פאַשיאָניסטאַ, גאָרנישט פילז ווי גוט ווי בעת דעם ריכטן טאַטוירונג.
11. Awesome וואָס ריכטן טאַטו
12. מאָדיש וואָס ריכטן טאַטוירונג
איר וועט זען אַלעמען קוק בייַ איר ווען איר האָבן אַז מאָדיש וואָס ריכטן טאַטו וואָס וואָלט העלפן איר שטיין אויס אין קיין אָרט. דער פּלאַן איז יקסעפּשאַנאַל און יעדער דעטאַל אויף אַז טאַטו איז אויך קיל. צי איר טראַכטן אַזוי?
13. שיין טאַטו
פֿאַר אַ ביסל מענטשן, זיי האָבן קיין קלו וואָס איז אין קראָם פון אַ טאַטו סאַלאָן. זיי האָבן דעם געדאַנק אין זייער קעפ אַז טאַטוירונג פּאַרלאָרס זענען פאַרנומען ביסל שאַפּס אַז דערלויבן טראַקערז און בייקערז אויף זייער לאָקאַל. אָבער, מיט דעם פּשוט וואָס ריכטן טאַטו, איר וואָלט פאַרשטיין וואָס עס מיטל צו האָבן אַ גרויס טאַטוירונג.
14. זיס ריכטן טאַטו
האָבן איר געזען מענטשן מיט דעם טיפּ פון טאַטו? ווען איר ווילן צו קוקן שיק מיט אַ טאַטוירונג, איר גיין צו זוכן פֿאַר אַ פּלאַן וואָס איז ווי שיינע ווי דאָס. דאָס איז די סיבה וואָס הונדערטער פון מענטשן זענען איצט ניצן דעם טאַטו.
15. יבער טאַטו
דער אמת פון דעם ענין איז אַז די אומשטאנדן זענען אַנדערש. מענטשן פון אַלע מינים פון פאַרשידענע באַקגראַונדז באַקומען טאַטוז ווי דאָס צו ווערן בעסער. אפילו אויב איר זענט נישט פּאַרטנערס, איר קענען נאָך באַקומען דעם טאַטוירונג אַז אַלעמען איז גערעדט וועגן אַ טאַטו.
16. פריינט וואָס ריכטן טאַטוירונג
א ביסל מענטשן זענען געגאנגען אין טאַטוירונג פּאַרלאָרס און זיי האָבן געזען מענטשן וואס זענען עדזשיוקייטערז, קאַפּס און מעדיציניש קאַרעטעערס וואָס זענען ינקערד. אָבער, ווען זיי זען וואָס ריכטן טאַטוז, זיי זענען גרייט צו פּרובירן ינקריביקט מיט אַ ריכטן טאַטוירונג.
17. שטיצן וואָס ריכטן טאַטוירונג
האָבן איר ליב געהאט דעם טאַטו אין רובֿ פון פּאַרלאָרס וואָס איר האָט באזוכט? ריכטן טאַטוירונג האט ווערן שעפעריש ווייַל פון די וועג אַז די קינסטלער זענען ינשורינג אַז יעדער ריכטן טאַטו קוקט אַנדערש און קיל.
18. אַקסל ריכטן טאַטוירונג
19. פייַל ריכטן טאַטוירונג
געטינג אַ ריכטיק טאַטוירונג איז נישט ווי פאַרבאָטן. אין דער צייט פאַרגאַנגענהייט, מענטשן האָבן אָפּגעלאָזן אָנפירונג זינט זיי האבן טאַטוז, אָבער דאָס איז ניט דער פאַל מער. אָבער, וואָס ריכטן טאַטוז האָבן ווערן איינער פון די מערסט שיינע טאַטוז.
20. קאַץ וואָס ריכטן טאַטוירונג
א ביסל אָרגאַנאַזיישאַנז קענען דאַרפן איר צו דעקן עס אַרויף, אָבער זיי וועלן אַנקלייסט ניט צו פאַרלאָזן איר אַרבעט זינט איר האָבן אַ טאַטו. עטלעכע מאַנאַדזשערז וועט נישט ברענגען די קשיא זיך אין אַ באַגעגעניש. אויב איר האָבן דעם טיפּ פון וואָס ריכטן טאַטו, עס קענען זיין באדעקט.
21. לעג ריכטן טאַטוירונג
אויב איר זענט טראכטן וועגן באַקומען אַ טאַטוירונג נאָך איר זענט נישט זיכער וואָס איז אין קראָם פון די טאַטוירונג קראָם, איר זאָל פאָרויס פאָרויס צו באַקומען אַלע די דאַטן אַז איר דאַרפֿן. וואָס ריכטן טאַטוז זענען עטלעכע פון די פיינאַסט און באַנדינג טאַטוז וואָס איר קענען נוצן.
22. בלום וואָס ריכטן טאַטוירונג
23. פּשוט ריכטן טאַטו
קסנומקס. קליין ריכטן טאַטוירונג
בילד קרעדיט גייט צו: Pinterest.com, Tumblr.com, plus.google.com, vk.com, facebook.com, instagram.com, twitter.com און flicker.com


c: text/html

text:
מאנאט
מאנאט איז א צייט ווען עס איז אדורך דאס וואס די לבנה איז געווארן פון גארנישט (דער מולד) צו גאר גרויס און דערנאך צוריק צי גארנישט.
דאס ווארט אלײן קומט פון אן אור-אינדא-אייראפעישען שורש מיט באטײטונג "לבנה".
די צייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- אינעם אידישן לוח רעכנט מען דעם דורכשניט צייט פון איין מולד צום צווייטן 29 טעג, מיט 12 שעה, מיט 793 טיילן צו א שעה אויב/ווען מען צעטיילט א שטונדע אין 1080 טיילן (חלקים). אין אונזער זייגער קומט דאס אויס 29 טעג, מיט 12 שעה, מיט 44 מינוט, מיט איין טייל (וואס איז 3 מיט א דריטל 1/3 סעקונדעס).
- א שטערן מאנאט (ד.ה. די צייט וואס עס דויערט די לבנה ארומגיין די ערד, קוקנדיג פון די שטערן) איז 27.3 טעג. פון דער ערד איז א מאנאט צוויי טעג לענגער, ווייל די ערד רוקט זיך במילא קען מען נאך זען די אלטע לבנה נאך צוויי טעג.
די לבנה מיט דער זון[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- די לבנה איז דאס וואס מאכט עפעס וואס אונז קענען זעהן אנדערשט מיט דער צייט אז מען רופט צוליב דעם א שטיקל צייט א מאנאט.
- די זון איז דאס וואס מאכט די וועטערס און מאכט אז יעדע יאר איז דא די זעלבע סעזאן/צייט אין די יאר.
דערפאר האט א יאר נאר צו טאן מיט דער זון, און א מאנאט נאר מיט דער לבנה.
די קאלענדערס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
לויט דער אידישע הלכה רעכנט מען די חדשים לויט דער לבנה, וויבאלד אבער עס איז דא אזא זאך ווי א יאר, האט די תורה באפוילן אז מען ציילן יארן אויך, אזוי אז די ימים טובים קומען אלעמאל אויס אין די זעלבע סעזאן/צייט פון די יאר. דערפאר ציילט מען לויט ביידע סיי די זון און סיי די לבנה, די יארן לויט די זון, און די מאנאטן לויט די לבנה.
די אלגעמיינע באפעלקערונג ציילט לויט דער זון, וויבאלד די זון ענדערט זיך נישט יעדע מאנאט, אבער עס איז פראקטיש צו האבן מאנאטן, האט מען צעטיילט די יאר אין צוועלף טיילן, וויבאלד בערך 12 מאנאטן פון די לבנה גייען אריין אין א יאר. וויבאלד עס איז אבער נישט פונקטליך איז דא מאנאטן וואס זענען 30, 31, 28, אדער 29 טעג.
גוישע מאנאטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
די גויאישע מאנאטן זענען: יאנואר, פֿעברואַר, מערץ, אפריל, מאי, יוני, יולי, אויגוסט, סעפטעמבער, אקטאבער, נאוועמבער, דעצעמבער.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
װיקיװערטערבוך:vikipedye/yidishe vikipedye
← Yiddish Wikipedia →
די יידישע וויקיפעדיע איז די וויקיפעדיע אויפן יידישן שפראך.
עס איז אזא סארט עלעקטראנישע ענציקלאפעדיע וועבסייט וואס אלע אידיש רעדער פון דער גארער וועלט, זענען ערמעגליכט, באויפטראגט און געלאדענט, דאס פרייערהייט און אפנערהייט, צוגלייך פאר יעדן אייניג, שרייבן און רעדאגירן אויפן אינטערנעט, - אלס וואלענטורען אן באצלאט קיין געלט אדער אנדער טובת הנאה.
עס מערקווערדיגע צוליב די הויפט זייט וואס איז שטענדיג לעבעדיג מיט אקטועלקייטן וואס פאראינטערסירן און באשעפטיגען די חרדישע אידישע וויסען.[1]
עס איז געגרינדעט געווארן כ' אדר ה'תשס"ד (מארץ 13 2004) [2], היינט צוטאגס אנטהאלט זי 125 ארטיקלען. [3]
אינהאַלט
- 1 וויקימעדיע פאונדאוציע
- 2 וויקיפעדיע
- 3 וויאזוי ארבייט דאס?
- 4 צאל באנוצער
- 5 קאנטראווערסיע
- 6 עפילאג
- 7 רעפערענצען
וויקימעדיע פאונדאוציע[ענדערן]
אלע שפראכן וויקיפעדיעס, איבער 260 [4]אין צאל, זענען איין גרויסער [5]פיל-שפרעכיגער פרייער אנציקלאפעדיע פראיעקט אונטער די בעלות [6]פון די נישט-פאר-פראפיט וויקימעדיע פאונדאוציע הויפטקווארטירט אין פלארידע, געגרינדעט דורך זשימי וועילס.
די וויקימעדיע פונדאציע איז אזא סארט וואולטעטיגער ארגענעזאציע וואס האט אויף זיך געלייגט דעם ציל צו ברענגן דעת און וויסענשאפט צו יעדן מענטש אויף די וועלט פריי אן אפצאל, מוסטער:מקור, דורך דעם וואס זיי שענקן צו יעדן אייניג די בעלות צו זאגן וואס איז אמתמוסטער:מקור.
דאס ווערט דורכגעפירט דורך אויסנוצען דעם מאדערןענם וויקי סאפטוועיר פאלטפארמע; וואס לאזט יעדן איינעם ענדערן אייניג און מיט קאנסענסוס צוזאמן אויפאמאל יעדעס ענין. אזוי ארום האט די פאונדאוציע אוועקגעשטעלט אן אנציקלאפעדיע אין כמעט יעדע שפראך אויף די וועלט, אין פארעם פון וויקיפעדיעס.
נישט בלויז ענציקלאפעדיעס נאר אויך פרייע ווערטערביכער, אין יעדן שפראך, אין פארעם פון וויקיווערטערבוך. און אזוי ווייטער בילדער און ביכער זאמעלונגען און נאך פילע פראיעקטן וואס באפרייט די מענטשליכער וויסענשאפט פארן יעדן מענטש אייניג.
די פאונדאציע געבט זיך בעיקר אפ אין די טעכנישע אינציאטיוו און גרינדונג פון די פראיעקטן, אבער נישט אין איר ווערטשאפט, ווי צום ביישפיל טוט זי בלויז אויפהאלטן אירע סערווערס, דורך פאנדרעיזינג, וואס קאסט אפ שווערע מיליאנען א יאר. אבער זיי קענען אבסאלוט גארנישט אריין רעדן בנוגע די אינהאלט פון די דאזיגע פראיעקטן, נאר לאזן די וואלענטורן שאפן קאנסענסוס איבער יעדעס ענין וויאזוי און וואס פונקטליך עס זאל דאקומענטירט ווערן און וויאזוי עס זאל ווערן אויסגעשטעלט די סאפטטוועיר און די דעזיין דערפאר.
עס איז אזוי אויסגעשטעלט אז אלעס וואס מען שרייבט ווערט אטאמאטיק באפרייט פאר יעדן צו קאפירן און זיך באנוצן אן רשות פארן אייגענעם געברויך פון די גאנצע וועלט, דעריבער קען מען נישט דארטן קאפירן גארנישט וואס האט עפעס קאפירעכטן.
וויקיפעדיע[ענדערן]
די אידישע וויקיפעדיע איז אויסגעשטעלט אויפן האר, און פירט זיך גענוי, ווי א יעדער אנדערער וויקיפעדיע.[7]
דאס ווארט וויקיפעדיע איז א צוזאמשמלעץ פון 2 ווערטער, וויקי נאכן סאפטוועיר אויף וואס די סייט לויפט, אין לשון פון שנעל אויף האוואישער שפראך, און פעדיע (פון אנציקלא-פעדיע) וואס מיינט אין לאטייניש, ארומענעמדיג אלעס.[8]
עס איז אויסגעשטלעט אין א היאראכיע פון מענטשען וואס קיינער קען נישט געוועלטיגען איבער דעם אנדערןס דעה נאר אלעס ווערט געטאן דורך קאנסענסוס.[9]
עס זענען פארהאן סיסאפן (א פארקערצונג פון 2 ווערטער סיסטעם אפארעיטאר) וואס ווערן ערוויילט דורך די קהילה[10] צו אינפארסירן די קאנסענסוס שאפונג דורך צייטווייליג אפשפארן יעדע ענין וואס איז אין מחלוקת און א שטער פארן כלליתדיגן בוי פון וויקיפעדיע[11].
גארנישט און קיינער ווערט צענזורירט,[12] נאר בלויז אויף די צייט ביזווילאנג קאנסענסוס ווערט געשאפן, קען דאס ווערן צענזורירט נישט קיין סעקונדע שפעטער וואס מען שליכט דאס.[13]
אויך זענען פארהאן באנוצער אויף העכערע שטאפל פון כוח, ווי די ביראקראט וואס מאכט די סיסאפען[14], און די סטוארטס, וואס איז נאך העכער, ער פאסט אויף אז די באנוצער זאלן זיך טאקע באגיין לויטן סיסטעם[15].
אנציקלאפעדיע[ענדערן]
די אידישע וויקיפעדיע האט בלויז איין [16]מיינונג און ציל פון פארשפרייטען דעת, דורך דינען אלס א פרייער און אפענער אנציקלאפידיע אינעם יידיש שפראך.[17]
אבער פארט שטעלט דאס מיט זיך פאר קלענערע צילן אויף איר וועג.
די פאלגענדע 5 אינטערגאלע פאקטארן שפילן א גרויסער ראלע דא אינעם אידישען וויקיפעדיע: 1. דאמינירינסטער אידישער אינטערנעט וועב סייט. 2. פארשפרייטן אידישקייט. 3. אריינברענגן דעמאקראטיע אין חרדישען לעבןס שטייגער. 4. לימוד התורה. 5. א אידישער קהילה.
די דאזיגע 5 ענינים, זענען טאקע נישט א ציל פאר זיך, אבער זענען אטאמאטיש אינעם גרעסערן בילד פונעם פראיעקט, און דינען אלס מטרה און אגענדע, צייטווייליג דורכאויס דעם פראצעס, צו עררייכן א פולשטענדיגער גענצליכער אידישער אנציקלאפעדיע:
אינטערנעט[ענדערן]
דער יידישער וויקיפעדיע איז מולטי-אינטערעסע, דאס הייסט עס בארירט יעדן ענין זאך באגריף וואס דער מענטש זוכט, על כל פנים כלפי די אנדערע יידיש רעדענדיגע סייטס איז עס גאר אנדערשט. דאס איז נישט קיין פשוטער אנציקלאפעדיע, קהילה,[18] צייטונג[19], לערנען צענטער, בלאג[20], ביזנעס[21], פארטאל[22], אדער סיי וואסאראע אנדערע באגרעניצטער ציל פאר איין אינטערעסע.
מען קען נישט באצייכענען די אידישע וויקיפעדיע אלס בלויז עפעס א וועב סייט, ווייל דאס איז נישט איין סייט אין פשוטן זין פון ווארט, נאר א איבער 3000 זייטן.
פראבלעם[ענדערן]
טראץ דעם וואס אין די היימישע קרייזן, וואס זענען די אידיש שפראךמוסטער:מקור, איז פארהאן א הארבע איסור פון רבניםמוסטער:מקור נישט חלילה צו נוצען אינטערנעט, אלס גזירה, זיך אפהיטן פונעם ספיריטואלען לאך, נישט אריינצופאלן צו טמא'נע ארטיקלן אדער זייטן פיל מיט שמוץ כפירה און נארישקייטן, וואס פארלענדען די נפש פון יעדן רעליגיעזען מאן.
איז אבער די אידישער וויקיפעדיע אויסגעשטלעט אלס אנטיביאקטיק און ציל וואס אדרעסירט און ווירקט צו פארמיידען דעם גזירה פון די רבנים דורך מינימיזירן דעם פראבלעם. ווייל אנשטאט זיך פארהוילן און אנטלויפן פונעם לאך, [23], טוט זי טוישען די מציאות פונעם גאנצען קרקע ארום, דאס זאל ווערן א כשר'ע, טהור'ע און הייליגער באגריף דורך אויסשפרייטען מער קרקע און בערג ארום די לאך, בי די לאך וועט ווערן א נאדל אז א מענטש זאל נישט אין איר אריינפיטען.
נסיון[ענדערן]
נישט אז דער לאך וועט ווערן אויס, אידישע וויקיפעדיע קען קיינעם נישט איינטיילן נישט זיך צו קריגן, נישט אינעם, נישט אינעם אינטערנעט, און אוואדאי נישט פונעם אידישען וויקיפעדיע[24].
די אידישע וויקיפעדיע קען אויך נישט פטור ווערן פון שטותים און נארישקייטן, און סאבסעקווענטלי תאווה און שמוץ וועט אויך אייביג פארבלייבן א גרויסע נאכפראגע אויפן אינטימער באהאלטענער מעדיאם פון אינטערנעט, וואס קיינער קען קיינמאל נישט וויסן די אידענטיטעט פון די סופלייערס און אירע קונדען. דאס איז א פאקט וואס קיין איין רב מלאך אדער באשעפער גייט נישט טוישן. בעלי עבירות וועלן אייביג האבן זייער בחירה ביז משיח'ס טאג צו זיין קאנפראנטעט מיט די גרעסטע נסיונות דורכצופאלן און זינדיגן[25].
אפילו ווען די אידישע וויקיפעדיע וועט האבן א גאזיליאן ארטיקלן פון חכמה און קדושה וועט דאס נישט גענצליך אפהאלטן איגנאריזם. און עמי הארצים וועלן נישט אויפהערן צו עפענען און פירן נארישע וועב סייטס אדער שרייבן אין אידישען וויקיפעדיע צו שטופן זייער טאג, און זיך פעלזשערען זייער ליידיג גיין, מיט לשון הרע'ס און אנדערע תאוות וואס טרייבט זייער שאפן און פוסטער לעבן.
דאס איז א זאך וואס וועט אייביג ווערן אנגעקוקט און גערעכענט פאר טייל ווי אינפארמאציע.
דעת[ענדערן]
אבער די כוח פון דעת, אויב איז דאס פריי און אפען פאר יעדן, איז דאס אומשטאנד און אויסגעשטעלט צו טראנספארמירן דעם קאלעקטיווער פענאמענען וואס איז עקספאוזד צו איר[26], אפצולאזן אטאמאטיק די זייטיגע שטותים[27] און אויפפאדערן דעם באנוצער זיך באטייליגן און בויען דוקא א לעבן און א אינטערנעט און א אידישען וויקיפעדיע, וואס איז כל כולו א תיקון העולם במלכות שדי[28] בלויז מיטן עיקר און בלויז מיטן אמת[29]. און די אלע אנדערע טמא'נע מחשבות און שרייבונגען, וועלן מילא בטל ווערן נישט בלויז בשישים[30], נאר וועלן נישט עקזיסטירן אין חשיבות אפילו נישט כטיפה מן הים[31].
די גזירה נישט צו שווימען אויפן אינטערנעט וועט זיך שוין נישט אויספעלן. ווייל די נסיון צו שווימען אויפן אינטערנעט וועט זיין א שווערע און גארנישט קיין ציענדע פארן יצר הרע[32].
פונקט ווי א שטוב היינט וואס אנטהאלט נישט אין איר קיין חומש איז נישט קיין אידישע[33], איז זיך שווער פארצושטעלן וויאזוי וועט א אידישע שטוב קענען עקזיסטירן אן א אינטערנעט וואס די אידישע וויקיפעדיע האט איר פארוואנדעלט אין א הייליגטום פון תורה, עבודה, גמילת חסדים, קריטיש וויכטיגע הנהגות צום לעבן און אזוי ווייטער[34].
יידיש[ענדערן]
אויבן אויף קוקט דאס טאקע אויס ווי אן היסטארישער קונסט, אז די אידישע וויקיפעדיע וואקסט. טא, היינט צוטאגס זענען דאך בלויז חרדים אידיש רעדער[35] וואס זייער צווייטער שפראך איז ענגליש און נישט היברו [36]
און חרדים נוצען זיך נישט [37] מיט אינטערנעט, אינדערויסן פון ביזנעס געברויך[38], און די וואס פייפן יא אן די רבנים האבן דאך נישט קיין אינטערעסע אין אידישקייט, [39], און האבן נישט קיין אידיש פאנטס אויף זייער קאמפיוטער, ווייל זייערע האביס צו שווימען אויפן אינטערנעט פארלאנגט זיך נישט גארנישט אין אידיש טייפן, און בכלל זיך לערנען טייפן שנעל אויף א קאמפיוטער קיבארד אנדערע פאנטס ווי ענגליש וואס מען נוצט פאר ביזנעס, איז א מלאכה וואס איז גארנישט אזוי גרינג[40].
דעריבער איז וואונדערליך ביז גאר די וואוקס פון א אידיש סייט וואס איז בלויז געטריבן פון אידיאל און נישט פון ביזנעס אדער האבי.
אבער דאס איז גופא דער תירוץ אז וויבאלד דער אידיש שרייבער וואס האט אידישע פאנטס אויף זיין קאמפיוטער, און קענטעניס זיך צו באגיין פלינק און שנעל מיט איר צו טייפן גאנצעטע שורות און ארטיקלן, איז אזא איינער, וואס ארבייט אין זיין לעבן צו פארעמען די מיינונג פון אנדערע דורך שרייבן אידיש צו צוליב פרנסה פאר די פארטייאישע צייטונגען, ווי דער בלאט אדער דער איד, אדער פשוט צוליב הוצאת ספרים און טייפסעטינג פאר ביכער.
איז דאס אידיש ווארט דאך זייער לעבן און שאפן, ממילא זענען זיי אנגערייצט און געאייגענט צו טוישן און זיך שלאגן איבער דעם דעת הקהל, איז דאך דאס דער גאנצער כוונה פון אידישער וויקיפעדיע אז מען קען שרייבן אן אנציקלאפעדיע אן באצאלט פאר אירע שרייבער ווייל דער רייץ צו פארעמען די תוכן לויט א בייעסד פערזענליכער מיינונג איז מער טרייב קראפט ווי געלט.
גוגעל פאקטאר[ענדערן]
היינט צוטאגס איז גוגעל זוך מאשין, דער גאנצער אויספארמונג און פאפולערקייט פונעם קאלעקטיווען אינטערנעט. [41] און גוגל מאכט דעם אידישן וויקיפעדיע פאר די אינטערנעט אין אידיש.
ווייל דער הויפט מהלך וויאזוי גוגל ארבייט איז צו לינקן ווער עס האט דאס מערסטע לינקס. [42]
די אידישע וויקיפעדיע איז אויסגעשטעלט מיט די מערסטע לינקס פון אלע וועב סייטס און זאל האבן מער לינקס פון אלע וועב סייטס צוזאמן. [43].
דעריבער וויבאלד זי האט אזויפיל לינקס שיקט איר גוגל אלע אידישע אינטערנעט באנוצער וואס זוכן סיי וואס עפעס ווערטער אין יידיש, אין די מאסן אסאך מער ווי אלע אנדערע סייטס פארהאנען.
עס וועט זיך כמעט נישט מאכן א זוך פון א ווארט אין יידיש אן צענדליגע אידישער וויקיפעדיע ווייזונגען אויף די ערטשע פאר בלעטער פון די רעזולטאטען, וואס דאס איז קריטיש אנטשיידען פאר די זוכער צו שלום מאכן מיטן מצב און אריינגיין בלויז דארטן.
איז דעריבער כאטשיג אזא סייט ווי למשל די אידישע הייד פארק, ווי היימישע סאטמארע אינגעלייט זיצן רוב טאג,[44] איז באמת געווען ביזן אויפקום פון אידישען וויקיפעדיע דאס מערסטע באקאנט, צוליב די סאטמאר מחלוקת נייעס און ארגומענטס, וואס ברעכט דארטן אויס יעדע ליאדע סעקונדע, מיט די מעכטיגע ציענדע דעמגאגיע פון די פארטיי ספאוקסלייט, וואס ווערן דארטן באצאלט צו אנהייצען די פייער און אינטערטעינען די טרופן[45], ממילא איז דאס אין אמתן געווען מער פאפולער ביי יידיש רעדענדע אינטערנעט באנוצער[46].
זענען זיי אבער טעכניש און פאקטיש מער נישט אנערקענט אלס א ריכטיגער פאפולערע וועב סייט אז אלגעמיינע באזוכער זאלן דארטן וועלן גיין צוליב די גאר שטארק ווייניגער לינקס וואס זיי פארמאגן פון די אידישער וויקיפעדיע.
אזוי ארום קומט אויס אז גוגעל שטופט דעם אידישען וויקיפעדיע דאס צו מאכן פאפולער איינצונעמען דאס גאנצער אינטערנעט מיט אן אטאטמאטישער גאלאפ און טרוים אויסצורייניגען דאס גאנצער אינטערנעט.
אקטועל[ענדערן]
הונדערטער אידן באנוצן זיך מיטן אידישן וויקיפעדיע כסדר, טעגליך[47], אבער וויבאלד זיי שרייבן נאך נישט אזויפיל, איז ווארשיינליך דער אקטועלקייט פאקטאר א גרויסער ראלע אין דעם פאפולערקייט פון אידישן וויקיפעדיע.
צוליב דעם וואס די אקטועלע ארטיקלען וואס דער אידישער וועלט באהאנדלט און קאכט זיך, ווערט אטאמאטיק ארויפגערוקט אויף די אגענדע פונעם הויפט באשאפטיגונג אינעם אידישן וויקיפעדיע[48].
דאס מאכט דאס זייער ציענד צוריקצוקומען באזוכן דא שטענדיג, נאר בלויז פאר איין מינוט, צו באטראכטן אויב די וועלט האט זיך נישט געטוישט זינט זייער לעצטער וויזיט אויפן אידישן וויקיפעדיע.
די עדיקשאן איז ביי טייל שווערער און ביי טייל גרינגער אבער הונדערטער באנוצער באזוכן דא כאטשיג איינמאל א טאג, צו אינדערפרי פארן ארבייט, צו ביי מיטאג איבעררייס אדער ביינאכט יעדער איינער לויט זיין לעבן.
דאס איז די אמת סיי פאר די באנוצער וואס זענען בלויז ליינער, ווייל זיי ווילן זיך באקענען מיט אלעס און אלעמען וואס אינטערסירט די וועזן פון אידן איבער די גארער וועלט, און אויך פאר די שרייבער, וואס אפילו זיי ווייסען דאך דאס שוין, זענען זיי פארט עדיקטעט דאס אויסצופארעמען לויט וויאזוי זיי ווייסן דאס, און צוריקדרייען אויב איינער האט גענדערט אין זייערע אויגן די וועלט לויט ווי זיי האלטן אז דאס ברויך צו זיין.
כאטשיג די אידישע וויקיפעדיע איז דירעקט נישט קיין נייעס אגענדע[49], קען מען דאך נישט באהאלטן און פארשליסן די אקטועלע ארטיקלן פון אירע באנוצער, ווייל די פאקט איז אז מיט יעדע געשעניש טוישט זיך באמת דער באטרעפענדער ארטיקל און מען מוז דאס פארעכטן, און וויבאלד די אקטועלע ארטיקלן פון איר אנציקלאפעדיע ווערט הייס און ביזי מיט אפדעיטס, יעדער לויט זיין אייגענארטיגער זייט פון זיין קוק וואונקל אויפן מציאות. באמערקען דאך אלע דאס.
אזוי ארום איז די אידישע וויקיפעדיע בדיעבד געווארן אלס דער איינציגסטער אידישער טאג צייטונג וואס איז פארהאן היינט צוטאגס וואס אידיש רעדער קענען זיך באוויסען וואס איז היינט אין די נייעס און ווער האט היינט געמאכט די העדלייןס, און וועלכע ענין איז שוין ווידער אקטועל פאר דאס רוב אידיש רעדער ציוויליזאציע.
אויב אן ענין איז א ברעיקינג ניוז דאס הייסט אז עס גאר שטארק אקטועל ווערט דאס תיכף פלוצלינג אפדעיטעט, אזוי ארום טוישט זיך די אקטועלקייטן אינעם אידישען וויקיעפדיע משך פון איבערן 24 שעה אין טאג, דינענדיג אלס דער חרדישער און יידיש שפראך דראזש רעפארט, ווי למשל ווען די סאטמארע געריכט פסקים קומען ארויס וואס דאס אינטערסירט זייער פאר די יידישע אינטערנעט באנוצער ווערט דאס דארטן גראד ארויפגעשטעלט אויפן פראנט פעיזש אז די סאטמאר מחלוקת ענין איז אין די אקטועלע מצב און איז געווארן א שינו אין איר ענין.
אידישקייט[ענדערן]
דאס טוט פארשפרייטען אידישקייט, ווייל איר פאנטענציאנאל שטייט פאר אלס א צוזאג ווי צוקנויפטיגע אידישע דורות וועלן נוצען דעם זייט אלס הויפט בלאט מכוח איר אנציקלאפעדיע נאטור וואס סערווירט איין געוויסער פאלק אידן וואס רעדן זייער שפראך אידיש, זיך צו דערוויסן און לערנען איבער אלעס און אלעמען אויף די יידישע וועלט אין זייער יידישע לעבן פון אמאל און פון היינט.
דעמאקראטיע[ענדערן]
אויך ברענגט דאס דער אידיאל פון דעמאקראטיע צו די אידישע לעבן'ס שטייגער, וואס אלעס ווערט געפירט פון עסקנים מיט רבנים אן קיין פראצעס פון וואלן[50]. ווייל זי דינט ווי א פעסטע סאציאלע טול צו האלטן די יידישע פירער צו אקאונטיביליטי, מכוח א אפענער אנציקלאפעדיע, וויסענדיג אז דער אמת איבער זייער שאפן און לעבן ווערט דאקומענטירט און באשריבן אין די אידישע וויקיפעדיע, פאר טויזענטער צו ליינען און דעבאטירן, דורך טויזענטע פריוואטע באהאלטענע מענשטן וואס קיינער קען זיי נישט מעקן און צענזורירן.
תורה[ענדערן]
אויך איז דאס א ישיבה אדער כולל וואס איז געשטעלט פאר לימוד התורה, א ווירטואלער בית המדרש אוואו אידן קומן זיך צונויף דורך שרייבן אן אידישע אנציקלאפעדיע, און לערנען צוזאמן דורך שווערע סוגיות און גאנצעטע שטיקער תורה. איינער שרייבט א סברה, טעם, הלכה, מנהג, אדער פשט, אן אנדערער שפרינגט אויף און פרעגט דאס אפ און דעם רעדן בלאט, און פארענדערט דאס לויט זיין מסקנה, און דער דריטער מאכט א פשרה. און אזוי ווייטער ביז עס ווערט דורך פלפול און חברותא אויסגעדראשן א תורה שלימה.
קהילה[ענדערן]
בנוסף צו דעם אלעם עס איז אויך א קהילה אינעם פולסטען זין פון ווארט, אזא סארט ווירטואלער געמיינדע וואס פאראייניגט אידן פון אלע שיכטן און קרייזן וואס ווילן דא שרייבן און ליינען א אנציקלאפעדיע. די וויקאפידען ווי מען רופט די פלייסיגע באטייליגער זענען פון דייטשלאנד ביז ניו יארק און ארץ ישראל, אידן וואס שעצן דעם מוטער שפראך, אפילו זיי זענען נישט אזוי שטארק שולט דערין, ווילן זיי דאס אבער בויען און פערזערווירן פאר די דורות הבאים. יעדע ליאדע סעקונדע רוקט זיך איינער אן, מען ברויך דאך נישט קיין רשות צו שרייבן, און געט פלוצלינג א פארעכט, א ענדערונג, לייגט צו עפעס א נקודה און דעטאל וואס דער פריערדיגער האט פארהוילן און נישט געשריבן, אדער שמועסט איבער סיי וואסארא ענין, אין איר געראטענער רעדן בלאט, וואס יעדע ארטיקל האט א רעדן בלאט זיך אויסצושמועסן איבער דעם ענין. עס שלאפט קיינמאל נישט דער סייט, ווייל די שעות איבער די וועלט, מאכט אז מען ארבייט ווען מען שלאפט אין איין פלאץ, אפילו אין שבת ווייל אידן פון אוסטאראליע וואס ביי זיי איז שוין זונטאג זענען דעמאלטס פארנומען דא צו אויפלעבן קומט דאך אויס אז מיר זענען א שיינע אידישע קהילה. ]]
וויאזוי ארבייט דאס?[ענדערן]
וואס טרייבט איר וואוקס? און וואסערע ענינים שרייבט מען דארטן?
די דאזיגע צוויי שאלות זענען א סתירה איינס צום אנדערן, ווייל אן אנציקלאפעדיע דארף דאך זיין אלעס באשריבן, נאכדערצו אויב איז דאס א פרייער אפענער אנציקלאפעדיע וואס קיין שום קרייז אדער אידיאל קען נישט דאס באגרענציען אירע טעמעס אויף וואס דאס איז געשריבן, דאן דארף דאס דאך האבן אין זיך די גאנצע קאלעקטיווער וויסענשאפט פון די וועלט, וואס יעדע פון די זעקס ביליאן לעבעדיגע מענטשן האבן אין באזיס פון זייער מוח. און דאס איז דאך א ציל וואס איז נישט רעאליסטיש אויב מען נעמט ווידעראום אין באטראכט, אז דאס האט א טרייב קראפט וואס איז דאך לכוארה אויבן אויף יא שטארק באגרעניצט אין איר ענדציל, און סובסאקווענס אין אינהאלט. ווייל א טרייב קראפט איז דאך זיכער א באגרעניצטער כוח, און אין אונזער פאל, גאר שטארק מינימיזירט דוקא אין די שמאלע גרעניצען פון דריי תנאים: איינס א שרייבער צוויי וואס האבן אינטערנעט צוטריט און דריי ער מוז קענען שרייבן די אידיש שפראך?
אבער די סתירה פון די שאלות איז גאר גופא דער ענטפער פונעם הסבר פונעם אידישען וויקיפעדיע עקזיסטענץ און הצלחה, ווייל וויבאלד די באטייליגער קענען אידיש, און וויבאלד זיי קענען שרייבן, און וויבאלד זיי פארמאגן אינטערנעט צוטריט, איז זייער כוח שוין גענוג מעכטיג שטארק צו באשאפן די גרעסטע אידישע אנציקלאפעדיע אין היסטאריע מיט א אין-סוף ארטיקלן וואס אנטהאלט אינפארמאציע פון די וועלט פאר יעדן דאס צו לערנען און זיך באקענען און דאס טוישן.
זיי זענען טאקע גאר ווינציג אין צאל, אבער ווערענדיג געטריבן מיט א מעכטיגען כוח, צו פארשפרייטען וואס מען וויל די וועלט זאל וויסן און זיך לערנען, שאפט זיך אזא קנאת סופרים תרבה חכמה, וואס מען איז גורם אז אנדערע קומען דא מיט פלייס טוישן און פארציילן וואס זיי האלטן אז די וועלט זאל וויסן און לערנען לויט יעדןס פערזענליכע קוק וואונקל.
די גרונט פון וויקיפעדיע איז טאקע זיך האלטן נייטראל איבער יעדן ענין, אבער עס אנערקענט דאך אין די פרייהייט פון יעדן מענטש אויף די וועלט, און לאדענט יעדןס פערספעקטיוו און דעת לויט וויאזוי זיי פארשטייען אז דאס איז נייטראל קענען זיי דאס פרייהערהייט און אפען פאר אלעמען גלייך דאס צו טוישן אן קיין רעדאקציע וואס זאל באגרעניצען די דעת און אמת און זיי פארטרייבן דורך פארשטילן זייער רייץ אויסצופירן זייער מיינונג.
ביישפיל[ענדערן]
כדי צו פארשטיין אט די שטארקע רייץ פון א פרייען אומבאגרעניצטען כוח, וואס דאס הייסט אז קנאת סופרים איז באמת תרבה חכמה אויב מען לאזט די קנאה ברענען און פלאקערן אן קיין באגרעניצונג פון קיינעם אויף די וועלט, איז כדי צו ברענגן אלס ביישפיל דעם הויפט וויקיפעדיע מאדעל, די ענגלישע וויקיפעדיע וואס איז די גרעסטע און די ערשטע וויקיפעדיע שפראך.
אויב איר וועט אריינבליקן דארטן, וועט איר באמערקן א וואונדערליכע ענערגיע וואס דארטן בוזשעוועט, אזש אז עס שוין היינט צוטאגס דאס דריטע מערסטע באזוכסטע וועב סייט אויפן גאנצען אינטערנעטמוסטער:מקור. עס איז אינגאצען דא קארגע 6 יאר זינט די שרייבונג פון איר ערשטע ארטיקל דארטןמוסטער:מקור, און האלט שוין היינט צוטאגס אסאך מער ווי איין מיליאן ארטיקלן!מוסטער:מקור מיט איבער 400 מיליאן רעגעסטריטע באנוצערמוסטער:מקור עס איז די גרעסטע אנציקלאפעדיע זינט וועלט באשאפונג, מיט אסאך מער אינפארמאציע פון אלע אנדערע אנציקלאפעדיעס וואס האט גענומען יארן און עפאכעס צו שרייבן! וואס גייט דארטן פאר?! וועט איר זיך פרעגן וואס טרייבט אזא אסטראנאמישע וואוקס און אומפארשטענדליכע פאפולערקייט ביי מענטשן דאס צו בארבייטען?
אבער איר וועט באמערקן אז וואס טוען זיי דארטן די באנוצער? לאמיר גיין צו די סאטטיסטיקס זייט און עס אנטפלעקט זיך אז די ארטיקל זשארזש דאבליו בוש איז דאס מערסטע גענדערט און רעדאגירט דארטן. [2]
דזשארדזש בוש[ענדערן]
דאס ווייזט אז אקטועלע ארטיקלן ווערן די ענזשין וואס דאס ציעט דעם באטייליגער זיך צו אנשליסן און טרייבן ווייטער זיין באטייליגונג צו פארברייטערן אנדערע ארטיקלן פאר די גאנצער וויקיפעדיע פראיעקט. ווייל איינמאל מען זעהט אז די ברירה ווערט געגעבן פאר יעדן איינציגן פארשוין, נישט קיין חילוק זיין בייעס ווי גרויס עס איז, צו איז דאס א רעפובליקאנער אדער גאר ליבעראלער, אז יעדער קען טוישן אינפארמאציע וועט ער שוין ווייטער טוישן אלעס וואס עס איז נאנט צו זיין לעבן.
דער פירער פון די וועלטס מאכט איז נישט דארטן בעל הבית אויף דעם וויקיעפדיע, אבער ער איז אן אישו וואס העלפט די מערסטע פארן וואוקס פון וויקיפעדיע, ווייל די מיליאנען חברה וואס קענען ענגליש און זענען אדער זיינע שונאים אדער זיינע אוהבים, להבדיל ביי אונז, אדער זיינע חסידים אדער זיינע מתנגדים, וואס רעדן עגליש. וויבאלד זיי פארמאגן אינטערנעט צוטריט ברענט אין זיי די רייץ זיך צו לאזן הערן זייער מיינונג איבער זיין לעגענדע לעבן און שאפן, און ווערן געטריבן צו זיך באטייליגען אינעם אויספארעמונג פון ארטיקלן.
אהרן טייטלבוים[ענדערן]
אזוי אויך גענוי איז אין די אידישער וויקיפעדיע, דער ארטיקל איבער דאס לעבן און שאפן פון ר' אהרן טייטלבוים שליט"א, דער סאטמאר רבי פון מאנרוי, איז דאס מערסטע געטוישט און רעדאגירט. (נאך די ערשטע זייט, און אידישער וויקיפעדיע און וויקיפעדיע און פארטאל פון די אקטועלע ארטיקלן וואס זיי זענען אינעווייניגסטע סיסטעם בלעטער.) [3]
ווייל ער איז דער מערסטער עגבערטער אישו אינעם היינטיגען אידישן שפראך וועזען, (זיין ברודער זלמן לייב איז צו פריש אויף די פאליטישער האריזאנט) דאס ווייזט אז וויבאלד מיר געבן פאר בייעסד מענטשן וואס האבן צוטריט צו שרייבן און אינטערנעט און קענען די שפראך, וועלן זיי זיך צו דעם צוכאפן ווי צו הייסע קוגל דאס אויפרעסן און נעמען דעם בעיט און זיך באטייליגן.
זייער אסאך ארטיקלן טראגן דערווייל נאך א סלענט לטובת סאטמאר און אויך לטובת די ארונים פארטיי פון סאטמאר, און רוב פערזענליכקייטן באשריבן זענען פון דא פון די סאטמאר מחלקות וואס דאס באשעפטיגט איצט דעם וועזן פון אידיש שפראך.
מיר האבן דא בעלזא און זאליס וואס פאלן אריין דא אבער אין גאר א קלענערן טעמפאו און נאכנאנדיקייט ווי די סאטמאר ארונים דאס צו רעדאגירן און טוישן.
דאס איז צוליב וואס דער אידישער וויקיפעדיע שפיגלעט אפ דעם מציאות וואס זייער ווייניג אידן רעדן אידיש רוב פון זיי זענען חסידים און דאס גרעסטע טייל זענען סאטמאר חסידים,
און רוב חסידים האבן ניט קיין אינטערנעט צוטריט, און די וואס יא האבן נישט קיין היברו פאנטס בלייבן מיר איבער מיט אפאר געציילטע ארונישע שרייבער וואס זענען העווי אינוואלווד אין פאליטיק פון סאטמאר.
די ארונים זענען אפשר נישט רוב אין סאטמאר זענען זיי אין אלגעמיין די אינגערער דור, מאנרוי תלמידים, וואס פארשטייען בעסער צו טעכניק, זיי קאנטראלירן אויכט די יידישע הייד פארק גרופעס, די זאליס זאגן אז דאס איז צוליב וואס די ארונים פאלגן נישט די רבנים וואס אלע האבן געאסרט די אינטערנעט דעריבער זעהט מען זיי מער אויפן אינטערנעט און נישט צוליב דעם וואס זיי זענען מער געלונגענער, אבער איך שיהיה זענען די ארונים רוב אויפן אידישען אינטערנעט ספערע.
אבער אפילו די ארונים זענען שטערקער אדער מער, קענען זיי דאך נישט צענזורירן די אהרן טייטלבוים ארטיקל, און אלע סקאנדאלען פון דוכראויס די 20 יאר וואס ער האט געפירט סאטמאר ווערן אויסגעשמועסט אין גרעסטן דעטאל פון אלע ארטיקלן. ווייל וויקיפעדיע געט די זעלבע כוח פאר א יחיד ווי א רבים ווען עס קומט צום אמת.
א גוטער ביישפיל צו דעם איז דער צווייט גרעסטער קאנטראווערסיע אין אידישער וויקיפעדיע, נעמליך וואס טוט מען מיט ארטיקלן וואס זענען נישט אין איינקלאנג מיט די חרדישער לעבנס אויסקוק? פרומע זענען דאך די רוב פון אידיש שפראך, איז וויאזוי קענען דא די סעקלארע שרייבן ארטיקלן וואס זענען קעגן רוב?
מיעוט סעקולאריסטען קעגן רוב פרומע[ענדערן]
אויך איז די סיסטעם בלעטער א שטארקע אישו, ווי די הויפט זייט און די אקטועלע ארטיקלן, וואס די צוויי זענען אויך פון די מערסטע געטוישטע ארטיקלן, ווייל די דעבאטע איז וואס פונטקליך איז אקטועל? ביי וועמען? עס איז דאך דא אקטעועלע זאכן ווי די פרשה פון משה קצב וואס ביי די רוב וויקאפעדיעןס, די חרדים איז דאס אסור צו דערמאנען. די חרדישע צייטונגען האבן פארשוויגען דעם גאנצען פרשה און קיין ווארט נישט באריכטעט דערוועגן.
אבער פון דעסט וועגן דאך אין אידישער וויקיפעדיע געווינען אייביג די מיעוט סעקולארע באנוצער אז דאס זאל יא שטיין אויפן פראנט פעיזש אלס אן אקטועלע ארטיקל, ווייל אויב איז עס אמת אז עס איז אקטועל קענען די רוב חרדים דאס בשום אופן צענזורירען.
דער ענין פון איין ווילן צו צענזורירען דעם אנדערן און נישט קענען, טרייבט אטאמאטיק די וואוקס פון וויקיפעדיע, ווייל די ארטיקלן וואס האבן נישט קיין איידלקייט ווי סעקסואלע ענינים און האליוואוד פילם אקטיארען, און נאך איסורים וואס די חרדים שמעקט נישט אז דאס ווערט דערמאנט, ווערן דעבאטירט און דוקא געמעקט און דערנאך צוריקגעלייגט. דורך חרדים אנטקעגן פרייע, ממילא שאפט דאס א רייץ ביי די פרייע דוקא דאס יא בארבייטען, און פארקערט ביי די חסידישע ארטיקלן ווילן די פרייע דוקא מעקן, שאפט דאס א רייץ פון די חסידים דוקא יא בארבייטען.
קומט אויס נאך אזויפיל מלחמות איז די אידישע וויקיפעדיע רייך ביז גאר מיט אלע מינע ארטיקלן. און א אינטערסאנטער פאראדאקס שטעלט זיך ארויס, מער פון אלע וויקיפעדיעס; פון איין זייט איז באשריבן יעדע קליינטשיגער רעבעלע פון בארא פארק אבער פון די אנדערע זייט האט דער אידישער וויקיפעדיע מער ארטיקלן אין די קאטעגאריע:סעקס ווי די היברו וויקיפעדיע.
דאס ווייזט אז אפילו די חרדים זענען א רוב אין אידיש, איז אבער די אידישער וויקיפעדיע אויסגעשטעלט אז דער דעת פון א יחיד אויב איז ער אנטשלאסן אז דאס איז אמת, אפילו ער איז איינס קעגן מיליאנען, וועט ער איבערלאזן זיין חתימה דערויף און אפילו נאך שטערקער ווי די רוב.
איז דאך די שאלה וויאזוי קען מען בויען א אנציקלאפעדיע ווען אזאלעכע גרונטליכע מיינונגס פארשידענהייטען שטויסן זיך צונויף, ווי קען א חרדישער איד וואס די תורה ווארענט אים לא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עינינכם זיך אריינלאזן אין אז נסיון פון כפירה מינות און תאוות?
אויף דעם מוזן מיר נענטער באטראכטן וואס איז די נסיון פונטקליך?
אידישקייט קעגן די פרינצים פון פריי און אפען[ענדערן]
וויאזוי איז דאס פריי פון צענזור און אויסגעהאלטן לויט אידישקייט?
דער הויפט געדאנק פון די וויקיפעדיע איז צו בויען א פרייע אפענע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דארט שרייבן אמת'ע אינפארמאציע אָן קיין צענזור. דער געדאנק (און בעצם דאס גאנצער אינטערנעט) איז לויט טייל בעלי דעות דירעקטליך א צוזאמעשטויס און פראבלעם לויט די פרומע געמיינדע, (וואס זיי זיינען רוב יידיש-רעדנערס) און דערפאר קומט דא ארויף אפט דער נושא און פראבלעם איבער דעם צו באגרעניצן די וויקיפעדיע עפ"י דעת התורה און נישט איר לאזן זיין פריי פאר יעדן צו שרייבן אפילו רעכטע אינפארמאציע וואס שטימט נישט עפ"י התורה.
אבער וויבאלד אלעס מוז ווערן געשריבן נייטראל, קומט דאך אויס אז מיר שרייבן דא סיי ווי סיי נישט קיין כפירה אין יידישקייט, פארקערט, רוב פון אונזערע ארטיקלען זענען ארום אין איבער יידישקייט. אבער פון דעסטוועגן, צום ביישפיל, ביי די פילאזאפישע ארטיקלען וואס זיינען עוסק אין "קיום האל" מוזן מיר און מעגן לאזן ארויפבריינגען די דעות פון די כופרים, כדי דאס נייטראליש אפשלאגן למען האמת. אדער ווען מיר רעדן וועגן "נאטור וויסנשאפט" מוזען מיר בריינגען פארשונגען פון די סייענטיסטען, כאטש וואס דאס קען זיין אין קעגנזעץ די תורה. אין די רגע וואס מען שרייבט "לויט די פארשערס" ווערט די ארטיקל נייטראליש, און מיר מעקן דאס נישט אויס, לויט די גרונדענע געזעצן פון וויקימעדיע וואס עס איז נישטא אויף זיי די געזעץ פון וואלן, ליינט מער דא. און עס איז פארט נישט קעגן הלכה און דירעקט יא אויסגעהאלטן צו באשרייבן די פראגע'ס אויף די אמונה וואס מענטשן קענען האבן מיטן חשבון דאס צו פארענטפערן בבחינת ודע מה שתשיב לאפיקורס שלך.
צו סאך אינפארמאציע קען אייביג זיין א זעלבסט מארד כלי פאר מענטשען וואס ווילן זיך הארגענען אדער נאר פאר קינדער און שוואכע אינגעלייט. מען וועט דאס קיינמאל נישט קענען געהעריג שליכטן דעם פראבלעם. מען לערנט דאך נישט אין חדר מיט קינדער געוויסע רש"י'ס טאקע דערפאר, אבער קיינעם איז נאך נישט איינגעפאלן דערוועגן צו פארברענען רש"י, און זאגן אז דאס איז נישט תורה.
פארשטייט זיך אז מיר פארלאזן זיך אז די סארט שוואכע חסידים אדער קינדער וואס האבן פארט דעם פראבעלם פארלאזן זיך סיי ווי סיי אויף די רבנים וואס אסערן סיי ווי אינטערנעט ממילא קומט נישט אויס אז וויקיפעדיע איז קעגן קיינעםס אידישקייט הלכה.
ארטיקלען וואס פארטוהען זיך מיט סעקס און נאך אומאיידעלע ענינים טוען מיר ווי די תורה מיר שרייבן פונקטליך וויאזוי און וואס צו זיך באגיין כדי אפהיטן פון טעותים וואס קען זיין טויטליך אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.
צאל באנוצער[ענדערן]
מוסטער:איבערשרייבן איינגעשריבענע באנוצער האט זי עטוואס מער פון 600, אבער דאס שפיגעלט לאו-דווקא אפ די ריכטיגע צאל באטייליגער ווייל איעדער איינער מעג זיך האבן עטליכע באנוצער נעמען אויב מען נוצט דאס נישט צו שאפן קאנסענסוס איבער תוכן וויאזוי דאס זאל געשריבן ווערן.
עס זענען געווענליך אייביג דורכאויס 24 שעה אין טאג אקטיוו עפעס איינער אדער מערערע. טייל מאל 3 אדער 4 מענטשען קומען זיך ארויף אויף איין מאל צו די זעלביגע צייט בעיקר ווען עס שאפט זיך א מחלוקת, אדער אין די שעות פון די נאכט, וואס דער עולם האט מער צייט צו וואלענטורן און זיך אפגעבן מיט זייער האבי ווען מען ארבייט נישט פאר פרנסה אדער אנדערע קריטישע פארנעמונגען.
לענגאויס די קורצע צייט אפשניט זינט איר עקזיסטענץ, האבן זיך שוין אין איר באטייליגט פילע אידיש שרייבער וואס זייער צאל איז שווער צו אפשאצאן, ווייל אסאך פון זיי האבן בלויז פאראכטן א קלייניגקייט וואס האט זיי געעגבערט בשעתן ליינען, דינענדיג אלס רעדאקטאר פון אנדערע. און בכלל קען מען דערין שרייבן אן א באנוצער נאמען, דורך בלויז פונעם אייפי אדרעסע ממילא איז נישט שייך צו דאקומענטירען א צאל פון באטייליגער אין דעם אידישען ווירטואלען פענאמענאן וואס רופט זיך אידישער וויקיפעדיע.
די אידישער וויקיפעדיע איז שוין א פולשטענדיגער קהילה פון הונדערטע שטענדגיע טעגליכע געשוואורענע באנוצער, אבער אירע פירער ראשי הקהילה זענען די מערקווערדיגע אנטייל נעמער וואס האבן נישט זיך באגאנונג מיטן ליינען נאר נעמען די פעדער און דאס אויספארעמען דאס זענען טאקע דערווייל ינשט הונדערטע אבער עטוואס מער פון מוזמן.
עס האט שוין דערגרייכט 125 ארטיקלען אין קארגע צוויי יאר פון ווען זי איז געגרינדעט געווארן כ' אדר ה'תשס"ד (מארץ 13 2004) [51] איר ערשטע ארטיקל (צעטיל קטן) איז געשריבן געווארן נאר ט"ו כסליו תשס"ה (נאָוועמבער 28). היינט צוטאגס איז שוין דא 125 ארטיקלען. די ערשטע טויזנט איז געשריבן געווארן אין פארלויף פון 3.5 מאנאטן, אויך די צווייטע טויזנט איז געשריבן געווארן אין 3.5 מאנאטן, צווישן י"ב אדר תשס"ו צו א' אב תשס"ו.
ווער זענען זיי?[ענדערן]
אויב מען שטעלט די יידישע שפראך וואס האט נאר קוים אפאר קארגע הונדערט טויזענט רעדנערס[52], און אפשר אפאר טויזענט מער וואס פארשטייען אבער נוצען דאס נישט אלס זייער מוטער שפראך, קעגן אנדערע שפראכן (ווי צום ביישפיל יאוואניש אין אינדיע מיט 100 מיליאן רעדנערס וואס האבן ווייניגער ארטיקלען ווי אונז) איז דאס א גרויסע דערגרייכונג פאר אזוי ווייניג יחידים זאלן האבן אזאלכע כוחות און צייט?
איז די ענטפער אז דאס איז גארנישט קיין נס. עס איז זייער פאשטענדליך איר וואוקס ווייל די מאדעל פון א אנציקלאפעדיע וואס לאדענט יעדן איינעם צו שרייבן אן באצאלט איז די גאנצער טריק דא, ווי איר וועט זעהן נאכן זיך באקענען מיט די חברה וואס שטייען אונטער דעם פראיעקט.
עס איז נישט ערלויבט אין קיין איין וויקיפעדיע צו באשרייבן אוטאביאגראפיעס אויף אירע באנוצער און עס איז טאקע פארהאן פאליסיס דערקעגן ווי למשל וויקיפעדיע:מערקווערדיגקיט, אז אויב דער מענטש איז נישט דערמאנט אין קיין איין גוגל סוירטש, אז מען רעדט פון אים ערגעץ אנדערשט פון וויקיעפדיע איבערן ברייטען אינטערנעט, איז ער נישט געונג מערקווערדיג פארן וויקיפעדיע זעלבסט צו באשריבן ווערן. און אויך וויקיפעדיע:אטאביאגראפיע. אז מען טאר זיך נישט זעלבסט באשרייבן, ווייל אלעס מוז זיין ניוטראל באשריבן אין אדם קרוב אצל עצמו, דאך פארלאנגט זיך דא צו באשרייבן די אקטיווע פערזעהנליכקייטן כדי מען זאל פארשטיין דעם אידישען וויקיפעדיע א בחינה פון באשרייבן זשימי וועילס אויפן ענגלישן וויקיפעדיע און דוד שי אויפן היברו וויקיפעדיע וואס זייער נדבה צום פראיעקט איז דאקומענטירט כדי צו פארשטיין דעם ענין פון זייערע וויקיפעדיעס.
די סיבה פארוואס באשרייבן מענטשן אונטער די וויקיפעדיע איז א פראבלעם איז ווייל דאס וועט דאך ווערן א מחלוקת, אז טאמער איז דאס א זאך וואס האט א מקור באלאנגט דאס אויפן דעם באטרעפעדןס באנוצער בלאט אבער וויבאלד די אידישע וויקיפעדיע איז אויסגעפארעמט ביי בלויז 5 באנוצער און דאס טראגט דערווייל זייער גאנצער כאראקטער קען מען נישט פארשטיין די אידישע וויקיפעדיע אן זיך באקענען מיט די באנוצער אונטער דעם איז אויף דערווייל ביז דער מצב טוישט זיך דראסטיש זענען די פאלגענדע די מערסטע מערקווערדיגע פערזעהנליכקייטן זיך צו באפריינדען.
קאנטראווערסיע[ענדערן]
באנוצער:יודל איז פון אירע הויפט באנוצער. ווי טייל [4] זאגען אז דאס איז דערווייל זיין פריוואטער בלאג[53]. [5]. אבער דאס איז זיכער אז בעפאר ער איז אהער געקומען איז די אידישע וויקיפעדיע געווען פארלאזט [6].
יודל איז די הופט טעמע אויף די אידישע וויקיפעדיע[54], פאר די לעצטע יאר און א האלב[55], אלעס אין איר ווערט געטריבן צוליב יודל[56], דאס הייסט ארום אים און זיין באטייליגונג. ווי אויך דעני'ס מעטא בלאט איז דאס מערסטע פיל מיט טענות קעגן יודל, [7].
אקטועלע געשענישען[ענדערן]
ווייל יודל שטעלט ארויף טעגליך די אקטועלע ארטיקלן אויפן פראנט פעיזש דערמיט אויפלעבנדיג די אינטערעסע און דעם יידישען וויקיפעדיע. דורך לייגן פון די סארט אקטועלע ארטיקלן וואס וועקט דעם ליינער צו טראכטן איבער די אישוס און איר ענדערן און פארעכטן. דאס קען אויפוועקן אויך האס, כעס, ליבע, שטאלץ, איבל און שאנדע און אזוי ווייטער פארשידענע עמאציעס אז די ליינער זאלן זיך נעמען אין די האנט אריין און אויספארעמען די ארטיקל און נישט בלויז ליינען.
ווי למשל ער האלט זיך נישט אפ פון צו שטעלן די סארט ארטיקלן וואס קאכן זיך צווישן אידן איבער סעקס אביוז אדער איבער אהרן טייטלבוים וואס כאטשיג די היימישע צייטונגען אפיציעל איגנאררירן דאס, אבער וויבאלד דאס איז באמת אקטועל און ברענט אין די ליינער דאס צו דורכטאן, לויט וויאזוי ער וויל, האט די ליינער נישט קיין ברירה נאר צו שרייבן. [8].
אפענקייט[ענדערן]
די טענות פון די פרומע, לגבי שמוץ [57]און די פרייע לגבי חסידות[58], און אזוי ווייטער יעדער איינער לויט זיין אינטערעסע קעגן די אינטערעסע פון אנדערע גרופעס, וואס זאגן נישט קיין ליגענט ווען זיי זאגט אז זיי ווילן טאקע דאס נישט ליינען אויפן פראנט פעידזש[59], אבער נישט ווייל עס איז באמת נישט אינטערסאנט, נאר זיי ווילן זיך פארהוילען פון פאקט, ווי זיי טענה'ען אז דאס פארטרייבט זיי, ווייל זיי ווילן נישט צוהעלפן צו דעם, [60].
אבער וויבאלד די אידישע וויקיפעדיע איז א אנציקלאפעדיע בעפאר א קהילה קענען זיי נישט שטערן יודל.
די ציאונג פון אן אנציקלאפעדיע איז אז מענטשן קומען דערצו דוקא צוליב די עכטע אמת. קיינעם אינטערסירט נישט א דיפלאמאטישער האלבער אמת וואס חנפעט די אינטערעס פון יעדע גרופע, ווייל דעמאלטס בלייבט מען מיט גארנישט, און חנפענען איין גרופע מער ווי די אנדערע איז קעגן די וויקימעדיע פאונדאוציע גרונד אז דאס איז פריי פאר יעדן[61].
אמת זיי ווערן געטשעפעט און סשמעקט זיי נישט דאס צו האבן פאר די אויגן, אבער זיי זענען דאך נייגעריג און קומען דא צוריק דאס צו זעהן ווען עס איז זיי יא געשמאק, און ווען פאר די אנדערע גרופע איז דאס נעגעטיוו. קומט אויס אז דאס טשעפע איז די הויפט טרייב קראפט פון וויקיפעדיע מאדעל, אז זיי וועלן זיך צוטשעפענען איבער דעם און אויב זיי זעהן אזא שרעקליכע זאך וואס עגבערט זיי וועלן זיי נישט אנטלויפן נאר דא אהערלויפן דאס צו פארבעסערן.
די ענטפער צו יודל איז, אז וויבאלד אין אנהביי איז דאס שרייבן פון אן אנציקלאפעדיע געוואנדען אויף די הילף פון פראפעסיאנאלען איז דער באשעפטיגונג פון יודל מיט סענזאציאלע און קאנטראווערסיאלע אישוס איז א סתירה צו די אינטעלעקטואלער רוח וואס דארף הערשן אין אידישען וויקיפעדיע ווען עס האט בלויז אפאר געציילטע ארימע ארטיקלן, און דערנאך זאל דא דערלאזן אלעס ערשט ווען זיי האבן שוין דא בארבייט.
אבער יודלס ענטפער צוריק: אז דאס איז דער גאנצער סוד פון וויקיפעדיע אז די שנאת עם הארץ לתלמוד חכם און פארקערט איז דאך דווקא יא די תירוץ פארוואס די קאטאגאריע פון סייענס אינעם ענגלישן וויקיעפדיע איז רייכער לויט אסאך פארשונגען פון אנציקאלעפדיע בריטאניקע, ווייל דוקא די סייענס חברה באדערט מיס-אינפארמאציע, און ווי קלוגער מען איז וועט מען זיך מער באדערן דאס צו פארעכטן.
אויב מען וועט נישט דא לאזן שרייבן דעם עם הארץ אויף זיין אופן וועלן די חכמים זיך קיינמאל דא קימערן, יודל טענהט: אז פאר ער האט דאס געטאן זענען זיי נישט דא געווען, קומט אויס אז ער האט זיי אהערגעשלעפט ווי ווייט מעגליך די בעלי גאווה, לויט אים, וואס האלטן זיך אז זיי פארשטייען מער פון אים און זיי קענען אים נישט סתם אזוי אפשטילן און זיך צוריקגיין צו זייערע זשאבס צו שרייבן פאר די פארטייען און אונז איבערלאזן עלענד אלייןס אויפן אידישען וויקיפעדיע.
אחוץ פון דעם וואס זיי זאגן ליגענט אז יודל געבט זיך מער אפ מיט די סארטן זאכן, ער האט דא געפענט און געשריבן אסאך מער ארטיקלן איבער כללית געזונטהייט און סייענס און ביזנעס פיל מער ווי די ביליגע אישוס. און אין א אנציקלאפעדיע איז נישט שייך קיין ביליגע אדער שמוציגע ארטיקל אלעס איז דעת.
זינט דאן זענען זיי אלע געפאלען ווי די פליגן און אויסבלאקירט געווארן דורך סטוארטס אדער סתם זיך אלייןס אפגעלאזט פון דא, פארן נישט וועלן דא אויפארבייטען דעם וויקיפעדיע צוזאמן מיט אים, נאר מאכן א שארט קאט אים ארויסציווארפן דורך פארשידענע טעראר מיטלען ווי ארויסגעבן זיין פערזענליכקייט און נאך מעשים וואס ווערט נישט טעלארירט אין א פרייען געזעלשאפט. דערווייל איז נאך יודל דא יעדן טאג און איז דער פלייסיגסטער באנוצער, וואס האט נאך נישט פארפעלט קיין איין טאג.
פאליטיק[ענדערן]
ער האט פיל אויסצושטיין צרות פון די סארט שרייבער וואס ווילן דא זאל ערשיינען דווקא וואס איז זיי באקוועם צו ליינען, ווי צום ביישפיל טענהט איינער, אז יודלס גאנצער ארבייט דא איז צו באשמוצען די סאטמאר פרומער עולם. ער ענטפערט צוריק אז דאס איז נישט שמוץ און א אנציקלאפעדיע קומט אלע לשון הרע'ס אויף די באקאנטע פערזענליכקייטן. [9].
עס גייט אויף אזוי ווייט די צענזור תאווה פון די באטרעפענדע פארטייאישע שריפט-שטעלער, אז זיי זענען מודה ברחל ביתך הקטנה אז אלע פרטים זענען אמת ויציב און ברויך דאקומענטירט ווערן און דאך פארלאנגן זיי דאס צענזורירן מיטן נארישן תירוץ אז דאס נישט האבן א מקור מאכט דאס אויסזעהן ווי א בלאג[10].
זינט יודל איז אריינגעקומען איז אייביג לעבעדיג, אלע ניקס וואס געהערן אפשר פאר איינער (די פראפעשענעל אידיש שרייבער) טענהנען אז ער איז א שלעכטער מענטש וואס רודפען נייע באנוצער פאר גארנישט און פאר נישט, אבער יודל טענה'ט אז זייערע טענות קעגן אים איז פאלטש און אומבאזירט אויף גארנישט נאר בלויז אז זיי זענען פארטייאישע צייטונג שרייבער, וואס עגבערט די עקזיסטענץ פון א פרייער אנציקלאפעדיע וויסענדיג אז יודל האט גארנישט מיט די גאנצע סאטמארע מחלוקת און ער וועט פייטן צו לאזן אלעס סיי איבער אהרן טייטלבוים און סיי איבער זלמן לייב טייטלבוים, און דאס איז די איינציגסטע זאך וואס שטערט זיי.
באנוצער:יודל ברענגט צו דעם א ראיה אז די רדיפות קעגן אים האלט שוין אן איבער א יאר אין א האלב, און למעשה זענען די אלע באנוצער וואס העצן קעגן אים אדער ארויסבלאקריט אדער געווארן אויס סיסאפ אדער זיך אפגעטראגן פון דא מיטן סטראשע אז ווילאנג יודל איז דא זענען זיי נישט טעטיג.
יודל איז דא געווארן א סיסאפ, אומגעבעטענערהייט דורך באנוצער:גאנגלערי, נאכדעם וואס אן אנדערער האט דאס געבעטן פאר זיך, און גאנגלערי האט געהאלטן אז אויב מען געבט פאר דעם אנדערן א גרעסערע כוח, מוז דאס געגעבן ווערן אויך פאר יודל כדי עס זאל נישט זיין קיין אביוז איינער אויפן אנדערן. יודל זאגט שטענדיג אז ער וויל נישט נוצען דעם כוח, ווייל דערווייל איז ער דא נאך אינוואלווד אין יעדן מחלוקת ממילא איז ער א נוגע בדבר און אביוזער אויב ער נוצט אויס די כוח צו פארגרינגערן אויף סיי וואסארא אופן צו געווינען עפעס א מיינונגס פארשידענהייט.
צייט קעגן סאקפאפעטרי[ענדערן]
איינע פון די הויפט מעלות און חסרונות פון די פראגראם וואס הייסט וויקי איז אז נישט נאר רוב דיעות געווינען, נאר אויך די דעות וואס האבן רוב צייט געווינען די אויספארעמנוג פון די זאכן אינעם וויקי, ווייל וויבאלד מען מעג האבן מערערע באנוצער נעמען, ווען דאס איז נישט אין דירעקטען אנשטויסט פון זיך פירן ווי א אפענער סאקפאפעט לגבי איין אישו, קען דאך זיין אז איין ניק איז דער זעלבער גערעכט ווי דער אנדערער מענטש מיט הונדערט ניקס.
דאס איז אויך די הויפט פראבלעם וואס די חרדישע פארטייאישע שריפט שטעלער קענען דערווייל נישט געווינען יודל'ן, זיי טענה'נען אז ער האט מער צייט ווי זיי\ער זיך צו מאכן באנוצער נעמען און דאס נוצען על כל פנים מער ווי ער\זיי. און פארנוצט אן אנדער נאמען צו היטן אן אנדער אישו שטענדיג, אבער דערמיט קומט אויס אז נאך אלעמען סוף פסוק האט ער די מערסטע פינגער אפדרוקן צו היטן די גאנצער אויסשטעל פון אידישען וויקיפעדיע קעגן אים\זיי קומט אויס אז אין גרויסן בילד לגבי די אישו פון לאזן היימישע ביאגראפיעס פון די שוויצערס און פירער פון די סאטמארע לאגער האט ער דערווייל אויסגעפירט צו לאזן זייער לעבן און שאפן דאקומענטירט כאטשיג זיי זענען נאר ווערד צו באשריבן ווערן אין היימישען פאקוס און נישט אין כללית'דיגן אידיש. מוסטער:מקור
יודלס תירוץ אז ער האט טאקע פיל נעמען אבער ווילאנג דער ארוני דאס וואס האט אויך פיל נמעען איז דא מוז ער אים באקעמפן מיט יענעםס טולס. און דאס אז ער האט מער צייט צו מאכן מער נעמען איז דאך א לאכעדיגע טענה וואס ווייזט גארנישט מער פון פארביטערטקייט.
אלע באנוצער פון אידישען וויקיפעדיע וואס רוב פון זיי זענען שוין נישטא האבן זיך געוואנדען צו דעני וואהל אראפנעמען די סיסאפ כוח פון יודל, דעני האט געזעהן אז יודל נוצט דאס סיי ווי נישט האט ער דאס אראפגענומען מיינענדיג אז די 3 חברה פארעמען עפעס א קהילה מיט אן אינטערעסע לטובת וויקיפעדיע, גאר שנעל האט מען זיך איבערצייגט אז דאס אראפנעמען די סיסאפשאפט פון יודל האט גארנישט געהאט איבער א פראבלעם פון סיסאפ וואס יודל זאל האבן גענוצט דאס קעגן די קהילה, נאר רוני מיט די 2 אנדערע חרדישע ניקס האבן אנגעהויבן דא צו בלאקירן יודל טעגליך. האט זיך ארויסגעוויזן אז זייער ציל איז געווען דא צו פארעמען די קהילה אנדערשט ווי יודל. און דאס איז צענזור לכל הדיעות וואס קיין מיליאנען מענטשן קענען נישט דורכפירן אונטער די וויקימעדיע פאונדאוציעס געזעצן.
דאן איז יודל גאר געווארן צוריק סיסאפ, וואס זיין\זיינע קריטיקירער זאגן אז יודל האט דא די אויבערהאנט צוליב זיין קאלן דעני 3 מאל א טאג. [11]. דעני האט שפעטער מודה געווען אז ער האט באניינפלוסט די סטוארטס בשעתו אז יודל פארטרעט די אנדערע האלבע חרדישע שיטה, יודל האט דערנאך פראטעסטירט פאר דעני אז ער פארטרעט קיינעם נישט בלויז זיין אייגענע דעת. די מציאות איז אז יודל וויל נישט דא זיין סיסאפ ווייל דא איז באמת נאכנישט קיין געהעריגע וויקי אז מען זאל געבן פאר איינער מער פון אנדערען העכערע טולס.
לויט ווי א סטוארט פארציילט דער וואס האט אים דא געמאכט דאס צווייטער מאל פאר סיסאפ, איז דאס געקומען נאך אן אפשטימונג פון אלע סטוארטס אויף אמאל וואס אלע האבן באשאלסן פה אחד צוריקגעבן יודלס סיסאפ נאכדעם וואס זיי האבן מיטגעהאלטן ווי מען שפארט דא אויס יודל יעדן טאג נאכאנאנד כדי צו געווינען די אויבערהאנט אין אידישען וויקיפעדיע, וואס אויף דעם טאר מען נישט נוצען די כוח פון סיסאפ.
זיין ציל אין אידישען וויקיפעדיע איז צו אויסשטעלן אידישקייט לויט זיין ווילן, דורך שרייבן און אויפארבייטען וויפל ער קען אן אנציקלאפעדיע וואס די אמת, און בלויז די אמת, איז דארטן פארהאן פאר יעדן וואס זוכט דעם אמת.
שלום בערגער[ענדערן]
באנוצער:שלום בערגער מאכט דעם אידישן וויקיפעדיע אויס חרדיש.
די מצב פון אידיש איז היינט ביי די חסידים אין די מויל, אבער עס טרעפט זיך נאך יחידים וואס כאפן זיך אן אין אידיש און ווילן דאס פערזערווירן אלס א געטרייהייט צו זייער טראדיציע איינע פון אירע העלדן איז שלום בערגער א דאקטער און אידישער שריפט שטעלער פארן פארווערטס און אלגעמיינער זשורנאל מיט אידישע בלאגס און אזוי ווייטער פעולות דאס אויפצופרישן ביי די פרייע אידן וואס רעדן שוין נישט אידיש.
ווען מען לאזט בלויז די וויקיפעדיע ביי חסידים פארבלייבן מיר מיט א אנציקלאפעדיע וואס אינטערסירט זיי און נישט קיין סעקולארע ענינים. איז אבער דא אנגעקומען א שליח פון הימל נאכן ווערן געפייניקט פון באנוצער יודל אויף זיין בלאג אז אים אינטערסירט נישט באמת אידיש ווייל ער האסט חרדים און געוואלט ווייזן אז ער האט יא ליעב חרדים און אפגעשריבן אפאר ארטיקלן וואס האט באלאנצירט די וויקיפעדיע צו פרייהייט.
ער האט אפגעשריבן זייער אינטערסאנטע ארטיקלן וואס האט מיט דאקטעריי און רפואה און דאס בלאנצירט פון די חסידישע ארטיקלן,- כאטשיג אין אמתן גערעדט האבן יודל קאצקער און רוני אפשר אפגעשריבן מיליאן מאל מער ווי אים סעקולארע ארטיקלן איז אבער זיין אנוועזנהייט אלס א באקאנטער פרייער סעקולאראר אידיש רעדער א גורם צו פארשטאפן די מויל פון די קעגענער פון ויקיפעדיע וואס שרייען אז דא איז בלויז חרדיש.
אויך האט שלום שוין אפגעשריבן פיל ארטיקלן פאר די אידישע פרעסע איבערן וויקיפעדיע בכלל און אידישע וויקיפעדיע בפרט.
לערי ריינהארט[ענדערן]
טעכנישע סטרוקטאר געבויט דורך גאנגלערי, ער איז א איד פון מינכן דייטשלאנד, איז געווען אקטיוו דורכאויס דאס גאנצע צייט וואס וויקיפעדיע, איז געלעגן טויט ווי אין א בית החיים, פון איר גרינדוגנ ביז באנוצער:יודל און אנדערע האבן זיך דא אנגערוקט, אליינס און עלענד געבויט דעם סטרוקטאר מיט אלע טולס פאר צוקנופטיגע דורות דאס איבערצונעמען גרינגערהייט.
זינט די חסידים האבן זיך דא אנגערוקט פעלט ער שוין נישט אויס ווייל ער קען נישט ממילא קיין געהעריגע יידיש נאר דייטשיש. זיין ציל איז געווען צו בויען אידישקייט און עפעס האט אים באטראפן וואס לאזט אים מער זיך נישט אפגעבן מיט דעם. ער האט געשריבן די לעצטע פאר חדשים פון זיין אנוועזעהייט אויפן וויקיפעדיע זייער אנגעשטרענגט און פארגעזאגט אז עפעס גייט פאר מיט אים און ער וועט מוזן אויפהערן שרייבן.
מארק וויליאמסאן[ענדערן]
נאוד האט טראנסלירט סטרוקטאר אויף יידיש, ער רופט זיך אויך קליינער קעניגל ווייל זייענדיג אלט בלויז 16 יאר האט ער געפירט די אידישע וויקיפעדיע ווי א קליינער קעניג ביי זיך אין טאטענס וויינגארטן לויט ווי אים האט געפאלן, ער איז געווען דער איינציגסטער אקטיווער סיסאפ פאר א שיינער שטיק צייט.
געבוירן אין רומעניע האט ער אימיגרירט מיט די משפחה קיין אריזאנע אמעריקע, ער איז שולט אין צענדיליגע שפראכן, און צוגאב צו זיין קענטעניס אין טעכניק, ביי אים אינדערהיים רעדט מען ארגינעלע יידיש, און ער איז אקטיוו אין פארשידענע וויקיפעדיע שפראכן. ער איז געווען דער נחשון וואס ווערט באצייכענט אין די היסטאריע פון אידישען וויקיפעדיע אלס דער ערשטער וואס האט זיך אריינגעווארפן אין אויפבויען דעם אידשען וויקיפעדיע דורך איבערטייטשען אלע טולס און קאמענדס פונעם סטרוקטאר אויף אידיש.
זייענדיג א אינג בחור האט ער זיך אבער מיט דער צייט פאראמפערט און געווארן פארביטערט מיט די חרדישע באנוצער וואס רעדן און שרייבן אנדערשט יידיש, און די חסידישע באנוצער האבן נישט געכאפט אז מען האט דא צוטאן מיט א אינג אינגל, האבן זיי אים פארמסרעט פאר די העכערע אינסטאנצן פון וויקיפעדיע, (ליינט דא דעם דראמטישן קאפיטאל פון אונזער היסטאריע) אזוי ארום איז ער צוביסלעך געווארן א שטער פאר איר וואוקס, ווייל ער האט זיך נישט געהעריג פארשטאנען מיט דעני וואל, און די מסקנה איז געווען אז די אידישע וויקיפעדיע האט אים פארלוירן, ער איז די ערשטע און לעצטע מנהל דערווייל וואס איז געווארן אויס קעניג און די-סיסאפ'ט און האט דאס נישט געקענט איבערטראגן. אבער זיין נדבה קען קיינמאל נישט פארגעסן ווערן פון די אידישע וויקיפעדיע.
זיין ציל איז געווען בויען אידיש לויט זיין פארשטאנד און ווילן אז מען זאל שרייבן בלויז לויט ייווא, די רגע וואס ער האט געזעהן אז די חסידים געווינען דא און מען שרייבט נישט אויף ייוו"א האט ער אויפגעגעבן דעם ציל און נעלם געווארן.
דאס איז נאר ווארשיינליך צוליב דעם וואס אידיש איז דאך נישט זיין שפראך וואס ער וויל בלויז רעדן, און ער קען זיך זייער גוט באגיין מיט אנדערע שפראכן.
עפילאג[ענדערן]
די מסקנה פון דעם גאנצען ארטיקל לאזט אונז מיט איין אויספיר:
לויט ווי די טבע איז אז מענטשן זענען פארשידענארטיק און אנדערשט כשם שאין פרצופיהן שוות כך אין דעיתוהן שוות, וועט דער אידישער וויקיפעדיע קיינמאל נישט אינטערגיין.
און דוקא די מחלוקת און קנאה איז דער סוד פון איר סוקסעס.
ווייל אויב מען לאזט איינעם זיך לאזן הערן פרייערהייט, אן קיין אויבערהאנט פאר קיינעם מער ווי דעם צווייטען, וועט זיך יעדער אנשליסן אין דעם פראיעקט נישט בלויז די שרייבער און נישט בלויז די בעלי גאה.
- וויקיפעדיע
- קריטיק אויפן אידישער וויקיפעדיע
- א ליסטע פון אלע מנהלים.
- וויקיפעדיע:וויקיפעדיע דארף אייך
רעפערענצען[ענדערן]
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Yiddish_Wikipedia#Lively_front_page
- ↑ וויקיפעדיע.
- ↑ [[1]
- ↑ וויקיפעדיע
- ↑ װיקיפּעדיע:אינטערשפראך לינקס
- ↑ וויקימעדיע פאונדאוציע
- ↑ וויקיפעדיע:פאליסיס און אנווייזונגען
- ↑ וויקיפעדיע
- ↑ וויקיפעידע:וויקאפידען
- ↑ וויקיפעדיע:אדמיניסטראציע
- ↑ וויקיפעדיע:אדמיניסטראציע#סיסאפ
- ↑ וויקיפעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט#צענזור
- ↑ וויקיפעדיע:ארטיקל פארשליסונג
- ↑ וויקיפעדיע:ביראקראט
- ↑ וויקיפעדיע:סטוארט
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ וויקיפעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט
- ↑ וויקיפעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט
- ↑ וויקיפעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט
- ↑ וויקיפעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט
- ↑ וויקיפעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט
- ↑ וואס וויקיפעדיע איז נישט#וויקיפעדיע איז נישט צענזור
- ↑ וויקיפעדיע:זיך אויפירן ציוויל
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ חומש
- ↑ אידישע הויז
- ↑ יידיש#היינט צוטאגס
- ↑ יידיש#היינט צוטאגס
- ↑ חרדים#היאראכיע
- ↑ אינטערנעט#איסור
- ↑ אפגעפארענע
- ↑ טייפן#זיך אויסלערנען
- ↑ גוגעל#מאנאפאל
- ↑ גוגעל#בלאט ראנק
- ↑ וויקיפעדיע:לינקס
- ↑ הייד פארק#יידיש
- ↑ כל העולם כולו#ווער שרייבט דארטן
- ↑ הייד פארק#סאטמאר מחלוקת
- ↑ װיקיפּעדיע:סטאטיסטיקס#ליינער
- ↑ וויקיפעדיע:לעצטע ארטיקלען
- ↑ [[וויקיפעדיע:וואס וויקיפעדיע איז נישט
- ↑ חרדים
- ↑ וויקיפעדיע.
- ↑ יידיש#צאל
- ↑ באַניצער רעדן:יודל/ארכיוו 8# אלזוז רוני איבער סיסאפ
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ he:שיחת משתמש:Harel#הראל: עד שלא יהיה יותר משמתמשים אין עתיד ליידיש וויקיפעדיע
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
- ↑ Insert reference material
מוסטער:וויקיפעדיעס מוסטער:נייעס\אידישער וויקיפעדיע


text:
שבָט אדער שבַט - כלליות שמועסן איבער נקודות
די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד
benyomin@thebookkeepingpro.com | 347-708-2079
עס שטייט אויך אין שמואל ויכהו אבנר אל החמש, חולם וי"ו סגול מ"ם, אבער ס'מיינט נישט דארט א פינפטל.
אין לשון משנה נוצט מען אבער יא די ווארט חומש פאר א פינפטל. אנשטאט חמישית.
מיט א שורק מ"ם קומט עס זיכער נישט, די שאלה איז אויף די חי"ת צי ס'איז א מלאפו"ם אדער א וי"ו, און דערנאך אויף די מ"ם צי ס'איז א פת"ח אדער סגו"ל אדער קמץ.
אין משניות ווערט דערמאנט חומש הפקודים אין יומא פרק ז' און אין מנחות פרק ד'. די היינטיגע מנקדים פינטלען עס חומש, מלאפום וי"ו פתח מ"ם, לויט דעם קומט אויס אז דארט אז ס'איז סמוך צו הפקודים איז עס בפת"ח אבל ווען ס'שטייט סתם דארף עס זיין מיט א קמ"ץ. און אזוי זאגט מען טאקע א חומש פון די חמשה חומשי תורה, חומשים איז אויך מיט א קמץ, ביי חומשי תורה ווערט עס א שו"א.
א אנדערע אלטע כתב יד פינטלט עס מיט חולם וי"ו און סגול מ"ם, לפי זה ווען ס'איז נישט סמוך דארף עס זיין מיט א ציר"י, און אזוי הערט מען עס נאך היינט זאגן ביי טייל, און אזוי אויך ווען מ'רעדט אין די גמרא אייביג וועגן באצאלן א פינפטל א חומש, זאגט מען עס געווענליך מיט א חול"ם וי"ו נישט מיט א מלאפו"ם.
שמן זית האט געשריבן:אזויווי מיר האלטן שוין טיף אינמיטן חודש שבט וואלט ווען כדי געווען אויפצוברענגען די וויכוח וואס האט זיך אפגעטוהן א פָאר יאר צוריק צו
מען דארף זאגן שבט מיט א קמץ אדער מיט א פתח לאמיר זעין וואס די חכמי הקרעטשמע האבן צוזאגן
ווייסן מיר פון איינער, א חשובער יוד מדור הקודם, וועלכער האט שטארק לוחם געווען אז מ'דארף זאגן שבט מיט א קמץ, אזויווי די לשון הפסוק אין זכריה. און מה עשה הקב"ה? דער יוד איז נפטר געווארן בחודש שבט, דאכט זיך אפילו ביום כ"ד שבט, די זעלבע דאטום פון די פסוק אין זכריה, און אויף זיין מציבה (אויפן הר הזיתים) שטייט ארויסגעשריבן שבט מיט א גרויסע קמץ אונטער די ב', ויהי לפלא!!!
צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט


text:
רוסלאנד האט געליטן א דורכפאל, ווען די אינטערנאציאנאלע כעמישע וואפנס אגענטור האט צוריקגעוויזן אן אנבאט אז רוסלאנד זאל ארויסהעלפן ענגלאנד מיט'ן אויספארשן די פארפעסטיגונג פונעם געוועזענעם שפיאן סערגעי סקריפאל, און למעשה וועט ענגלאנד אליינס אנפירן מיט דער אויספארשונג. מען האט אויך געהערט ווייטערדיגע אפדעיטס איבער'ן געזונט צושטאנד פון סקריפאל און זיין טאכטער, וועלכע ערהוילן זיך ביידע און זענען דערווארט צו קענען פארלאזן דעם שפיטאל אין דער נאענטער צוקונפט. קוועלער אין ענגלאנד זאגן אז מען וויל סקריפאל זאל זיך ציען קיין אמעריקע.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Russia אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
דער שלאַכט פֿאַר ירושלים און די המקדש בארג - האָלגער נילססאָן
פֿאַרעפֿנטלעכט סעפּטעמבער 2005
"ירושלים, דער שטאָט וואָס דער האר האט אויסדערוויילט אויס פון אַלע די שבטים פון ישראל, צו לייגן זיין נאָמען דאָרט." 1 טשראָן. 12: 13th
נאָך אַז ישראל לאָזן עזה צו די פּאַלעסטיניאַנס רייזיז זיין קול אין סדר צו קעמפן אויף צו נייַ צילן. מיר האָבן לאַנג באקאנט אַז עס טאַקע איז ירושלים, וואָס איז די הויפּט אָביעקטיוו. דאס האט ימערדזשד אין די פאַרשידן סטייטמאַנץ בעשאַס די צייַט צייַט און עס אויס נאָך.
מיר קענען פֿאַר בייַשפּיל רעפּראָדוצירן וואָס די פּאַלעסטיניאַן פּריים מיניסטער אַהמעד קווערי געזאגט באַלד נאָך די יוואַקיאַוויישאַן פון די עזה סטריפּ אין אויגוסט: "דער שלאַכט פֿאַר ירושלים האט אנגעהויבן, און עס איז אַ געפערלעך מלחמה."
איינער קען פרעגן וואָס ירושלים איז אַזאַ אַ גרויס חילוק? אויב מיר זענען צו ענטפֿערן דעם קשיא, מיר מוזן פֿאַרשטיין די רוחניות ויסמעסטונג אַז איז אריינגערעכנט אין דעם. ווען מיר ערשט אין גאָט 'ס פּלאַן, מיר באַקומען אַ ברייטערער פּערספּעקטיוו אויף וואָס איז געשעעניש אין אונדזער צייַט. עס איז דעם רוחניות פאַקט קומט אין די בילד פֿאַר אונדז צו קענען צו באַקומען אַ פול שכל פון די געשעענישן פון די טאָג.
אויב מיר גיין צוריק ווי ווייַט אין צייַט ווי צו 950 ו. קר, מיר זענען ביי די צייַט פון שלמה ס דעדיקאַציע פון דער ערשטער טעמפּל אין ירושלים. מיר קענען לייענען וועגן דעם ייַנשווערונג אין 1 מלכים. 8: 10-13:"אבער ווען די כהנים זענען אויס פון די היכל, מיט דעם וואָלקן האר ס הויז, די כהנים פון די וואָלקן 'ס צוליב קען נישט שטיין צו דינען: פֿאַר די האר ס כבוד אָנגעפֿילט דאָס הויז פֿון דעם האר. שלמה האט געזאגט," דער האר האט געזאגט אַז ער וואָלט וואוינען אין דיק פינצטערניש. איך האָבן געבויט אַ גלענצנדיק טעמפּל פֿאַר איר, אַ אָרט פֿאַר איר צו וואוינען אויף אייביק. "
א בילד פון ווי עס ס געמיינט צו זיין דער ערשטער טעמפּל אַזוי אויס.
די פּראַכט פֿון גאָט האָט אָנגעפֿילט דעם טעמפּל און עס איז געווען דערמאנט ווי אַ טעמפּל פֿאַר די האר. דאס איז בלויז איין פון די פּאַסידזשיז ווו מיר קענען זען ווי גאָט אין אַ ספּעציעל וועג קאָננעקטעד צו ירושלים. שוין אין 5 עקס. 00:11, מיר קענען זען אַז גאָט זאָל קלייַבן אַ אָרט "צו שטעלן זיין נאָמען."
ירושלים איז אַזוי די שטאָט אַז גאָט אַליין האט אויסדערוויילט. פֿון דעם פונט פון מיינונג, עס איז קיין ווונדער אַז עס זענען אַזוי גאַנץ אַ קאָך אַרום דעם שטאָט.
אַווסווורנע גאָט 'ס פייַנט, די טייַוול, האט אַ גרויס אינטערעס צו ווישן אויס אַלץ וואָס איז אַ עדות פון גאָט און זיין אַסאָוסיייטינג צו דעם שטאָט.
אויב דורך דעם פּערספּעקטיוו, קוקן צוריק, איינער קענען זען די פאַקט פון דעם. גאָט 'ס התגלות און אַסאָוסיייטינג צו ירושלים איז אין זייַן הויפּט וויכטיקייט אַטאַטשט צו די היכל און די אָרט עס איז געווען געבויט אויף. אין דעם פּלאַץ דאָרט איז איצט קיין היכל, אָבער עס זענען אָבער צוויי מאָסקס; אָמאַר מאָסקווע אויך באקאנט ווי די דאָמע פון די ראַק און די על אַקסאַ מאָסקווע.
עס קענען זיין געזען ווי מער ווי אַ צופאַל אַז די מאָסקס זענען דאָרט. עס קענען זיין געזען ווי אַ מאַניפעסטאַטיאָן פון די דעוויל 'ס וועג פון טריינג צו צעטומלען מענטשן וועגן וואָס די אָרט טאַקע צו בער עדות צו. איינער קענען רעדן פון אַ רוחניות שלאַכט איבער דעם אָרט און עס האט אויך געווען אויסגעדריקט דורך די באַטאַלז אַז אויך occurred אין און אַרום די היכל פּלאַץ. נאָך די היכל איז געווען מאַרד דורך צעשטערונג פון ירושלים אין 70 אַד, דעמאָלט געקומען די היכל פּלאַץ צו זיין אַ וויסטעניש.
די רוימער קייסער האַדריאַן, וואס געשלאגן אַראָפּ די בר קאָטשבאַ מרידה אין 135, געבויט אַ מיזבייעך צו דזשופּיטער ס כּבֿוד בייַ די היכל פּלאַץ אין קאַנדזשאַנגקשאַן מיט דעם. עס געווען ביז די רוימער עמפּעראָר קאַנסטאַנטין ערלויבט צו טרער אַראָפּ די 300 ס.
אין 614 סטאָרמד די פּערסיאַנס ירושלים, זיי געטאן אַ גרויס מאַססאַקרע פון די קריסטן, און קהילות און מאַנאַסטעריז זענען דעוואַסטייטיד. ירושלים בעשאַס די פּערסיש Empire זענען נישט לאַנג-בלייַביק. עס וואָלט, אַנשטאָט, די מוסלים טקופע קומען צו זיין און עס איז דעם וואָס פיל האט קעראַקטערייזד די היכל פּלאַץ זינט דעמאָלט. סקאָווגאַאַרד-פּיטערסאַן גיט די בוך קäללספּרåנגענס לאַנד, אַ טעלינג באַשרייַבונג פון די פּלאַץ ס גורל:
"עס האט שוין אַ באַטטלעגראָונד און דונגהילל, עס האט געזען אַ דזשופּיטער, העכערונג און פאַלן אין די גראַוואַל, און האט שוין פֿאַר איבער 1000 יאָרן שוין אונטער די האַלב לעוואָנע צייכן. אָבער אַ קליין צייַט, בעשאַס די לעצטע ביזאַנטין עמפּעראָרס און די קרוסאַדעס האָבן קריסטי עוואַנגעליום האט אַ פאָאָטהאָלד אויף דער אַלט פּלאַץ. דערצו, דעם טעמפּל נאָך משיח און איידער שוין אַ כאָנט פֿאַר שונאים פון די קרייַז פון משיח. פֿאַר די האַלב לעוואָנע האַטעס די קרייַז. "
ווען קאַליף אָמאַר קאַנגקערד ירושלים אין 638, ער געגאנגען אַרויף די היכל און זיך געבוקט צו אַלאַ, די מוסלים גאָט. ער געבויט אַ מאָסקווע אין די האָלץ פון די הייליק שטיין.
עס איז געווען אַ שפּעטער קאַליף, אַבדול על-מאַליק, וואס האט געבויט די גרויס מאָסקווע וואָס אַפֿילו הייַנט קענען ווערן געזען אין די היכל. דעם מאָסקווע, באקאנט ווי אָמאַר מאָסקווע און דאָמע פון די ראַק, עס איז געווען פאַרטיק אין 691
סנייקס מאָסקווע
בעשאַס די קרוסאַדעס, אָבער, געביטן דעם בילד פֿאַר עטלעכע מאָל. די מאָסקווע אויף די המקדש בארג באַר ווען אַ גאָלדען קרייַז בעשאַס די צייַט ווען קריסטן האט קאָנטראָל פון די פּלאַץ. די סצענע, אָבער, געביטן דראַמאַטיקלי ווען די סולטאַן סאַלאַדין צעבראכן די קריסטלעך השפּעה אין זייַן קאָנקוועסט פון ירושלים אין אקטאבער 1187. עס איז געזאגט דעמאָלט אַז די קריסטלעך קרייַז איבער אָמאַר מאָסקווע איז געווען טראָון אַראָפּ צו דער ערד בעשאַס באַונדלאַס פרייד. דעמאָלט דראַגד עס דורך די גאסן פֿאַר צוויי טעג איידער עס איז געווען לעסאָף געווען בראָקען כיון אין ברעקלעך.
הייַנט זעט די יסלאַמיק קרעססענט געשטעלט אויף שפּיץ פון די אָמאַר מאָסקווע, ווייַטער, איינער קענען זע פֿאַר די אויגן פֿון מוסלימס בענט צו דער ערד אויף די המקדש בארג אין תּפֿילה צו אַלאַ. דאס איז אַ מאַניפעסטאַטיאָן פון דעם טעמפּל פּלאַץ איז דאַמאַנייטאַד דורך די קאָרשאַטאַנדע רעליגיע.
דאס בילד פון די המקדש בארג מיט זייַן גלימינג גאָלד קופּאָל מאָסקווע איז די מערסט פּראָסט בילד פון ירושלים. עס איז אַ בילד וואָס דאַמאַנייץ די הימל-ליניע. דורך דעם איר באַקומען אַ פאַרקרימט בילד פון דעם אָרט גאָט אויסדערוויילט. די טאַנגקס זענען איצט צאָרעס פון מוסלימס אַלאַ.
עס איז אין דעם צו זען ווי די טייַוול קאָפּיע פון דעם אמת דינען פון גאָט און ריפּלייסיז עס מיט עפּעס וואָס וואָלט ריזעמבאַל עס. עס איז נישט פֿאַר גאָרנישט אַז מארטין לוטער קאַללס דער שטן פֿאַר גאָט 'ס מאַלפּע, איינער וואָס ימאַטייץ די אַרבעט פון גאָט.
מיר קענען בייַ המקדש קוואדראט צו זען מער אַזאַ ימיטיישאַנז. עס איז איצט אַ מאָסקווע אַנשטאָט פון אַ טעמפּל. אַפֿילו די אַססענסיאָן פון יאָשקע איז געווען געבראכט פון ירושלים, איז עס אַ אַנטקעגענער צו די יסלאַמיק מסורה. עס איז דערציילט אין דעם אַז מוכאַמאַד אויך יקספּיריאַנסט אַ אַרופשטייַג. דעם מיטל איר וואָלט occurred פֿון די הייליק שטיין וואָס איז קענטיק ין די מאָסקווע.
עס ווייזט עס אויך זיך וואָס איר מיינען, מוכאַמאַד ס שפּור פֿאַרבונדן מיט דעם אַרופשטייַג. עס קענען זיין געזען ווי אַ קאַונטערווייט צו די שפּור אַז איז געזאגט צו זיין יאָשקע 'לעצטע שפּור אויף דער ערד אין די אַזוי-גערופֿן טשאַפּעל פון די אַססענסיאָן אויף דעם בארג פון הזיתים.
אין דער טעמפּל פּלאַץ עס איז אויך עפּעס גערופֿן די שטימונג קופּאָל. עס איז אויך באקאנט ווי פֿאַר סוויטטשבאָאַרדס קופּאָל. עס איז געגלויבט אַז עס איז געווען געבויט אויף די פּלאַץ ווו די רוח פון האָליעס אין די היכל אַמאָל איז געווען ליגן. עס האט אַזוי מוסלימס האט געבויט דעם קופּאָל. עס איז נאָוטווערדי אַז דעם בנין איז געבויט אויף וואָס איז געגלויבט צו זייַן גאָט 'ס התגלות אָרט.
ווער סע געבויט די דאָמע פון די שטימונג איז געווען דער זעלביקער מענטש וואס געשטאנען הינטער די קאַנסטראַקשאַן פון אָמאַר מאָסקווע, אַבדול על-מאַליק. א פּלימעניק צו אים דורך די נאָמען פון על-מאַקדיסיס רעדט וועגן די גרונט פון דעם קופּאָל בנין, "ווען אַבדול על-מאַליק געזען די גראַנדור און שיינקייט פון די קופּאָל פון דעם קבר קהילה, ער איז געווען באַזאָרגט אַז עס וואָלט העצן מוסלימס 'מחשבות און ביכייווד דעריבער די קופּאָל פון דעם שטיין אַז קענען איצט ווערן געזען דאָרט. "
איצט, אויב מיר מאַך אַרויף צו מאָדערן מאל, צו די יאָר 1967 ווען נעמט די גרויס געשעעניש רומז, די זעקס טאָג מלחמה, אידן ריגיינז דער אַלט טייל פון ירושלים און אַזוי קענען צו שייַעך דאַוונען בייַ די וואַילינג וואנט. ווי וויכטיק דאָס איז געווען אין די רוחניות וועלט, אַז מיר לייענען וועגן אין אונדזער אַרטיקל ענטייטאַלד: "נבואה זעאונג וועגן ירושלים ס וויכטיקייט."
וויילינג
מיט דעם הינטערגרונט, די Facts פון וואָס איז איצט די טעמפּל פון גאָט, מיר קענען פֿאַרשטיין ווי די עדות אין דעם אָרט האט שוין פּרובירן יקסטינגגווישט דורך די מעשים, וואס זענען איצט דאָרט.
ווער עס יז וואס איז שאַרף אויף דעם איז גאָט 'ס פייַנט, די טייַוול. דורך טשאַנגינג די בילד פון וואָס דעם טעמפּל פּלאַץ איז געווען מענט צו זיין, האט די עדות פון דעם אָרט ווערן אַ טאָוטאַלי אַנדערש ווי וואָס עס וואָלט זיין.
אבער דעם בילד וועט נישט זיין די לעצט. גאָט האט זייַן רעסטעריישאַן פּלאַן קלאָר און עס איז אַז וואָס מיר זען איינגעזען אין אונדזער צייַט. מיר זען ווי די אידן האָבן אומגעקערט צו זייער לאַנד און צו די שטאָט פון ירושלים.
איצט מיר פּנים די ווייַטער שריט אין די רעסטעריישאַן פּלאַן, ניימלי, אַז די האר אַליין וועט צוריקקומען צו זייַן אויסדערוויילט אָרט; ירושלים און די הייליק באַרג. אויב דעם אַשורז אונדז דער נביא זעטשאַריאַה, ווען ער געץ זיך ווערינג די האר ס ווערטער: "אזוי זאגט דער האר: איך וועל זיך קערן צוריק צו ציון, און וועט וואוינען אין ירושלים; און ירושלים וועט זייַן געהייסן "די געטרייַ שטאָט," און דער האר פון האָסץ שטיין, "די הייליק באַרג". זעטש. 8: 3
NU - kraftigt nedsänkt pris!
© www.flammor.com 2002 - 2018


text:
די גמרא פארציילט אונז ווי שיין האט אויסגעזען
די הייליגע שטאט ירושלים
שמחת בית השואבה וויאזוי איז געווען
בזמן שבית המקדש היה קיים
אוי באשעפער אוי טאטע דאס הארץ בענקט
אשרי עין ראתה
טאטעס אויך זייערע קינדער געברענגט
און חסידים ואנשי מעשה
צוויי מנורות די הויעך פופציג אמות,
געבויט אויף די שענסטע אופנים.
די קנויטעלעך געווען געפלאכטן צונאזאם-איז,
פון די גארטלען פון די כהנים.
כהנים זענען ארויף געלאפן אויפן לייטער,
מיט אויל קריגלעך דרייסיג לוג,
יעדן קנויט האט געצינדן א צווייטער,
מיט קדושה מיט שמחה און גליק,
די מנורה האט אנגעהויבן ברענען אויף ארויף,
אלע הערצער געווארן אויפגעראכטן
אין גאנץ ירושלים איז נישט געוועזן קיין הויף,
וואס איז נישט געווארן באלאכטן.
חסידים ואנשי מעשה היו מרקדים לפניהם,
ווי גרויס איז געווען דער כבוד שמים.
ואבוקות של אור שבידיהם,
האט באלאכטן גאנץ ירושלים
אוי יאם אוי יאם...
אוי יאם יאם...
אוי באשעפער אוי טאטע דאס הארץ בענקט
אשרי עין ראתה
טאטעס אויך זייערע קינדערלעך געברענגט
און חסידים ואנשי מעשה
די לוים זענען געשטאנען אויף פופצן שטיגן,
להודות להלל ולקלס.
מיט זייערע פידלעך מיט א שיינעם ניגון,
געזינגען די פופצן שיר המעלות.
צדיקים האבן געטאנצט מיט די שכינה מיט געפיל,
אלע אידן כולם מסתכלים.
דער הייליגער תנא רבי שמעון בן גמליאל,
האט געטאנצט מיט אכט ברענעדיגע פאקלען.
הלל האט געזאגט אם אני כאן הכל כאן,
ווען אידן טוען תשובה מיט אמונה.
זאגט דער באשעפער איך וויל מיט זיי זיין,
עס פרייט זיך מיט זיי די שכינה.
חסידים ואנשי מעשה היו מרקדים לפניהם,
ווי גרויס איז געווען דער כבוד שמים.
ואבוקות של אור שבידיהם,
האט באלאכטן גאנץ ירושלים.
טאטע טאטע מיר ווארטן שוין אזוי לאנג,
דאס צו זעהן נאכאמאל.
חסידים ואנשי מעשה וועלן טאנצן מיט געזאנג,
ותפארת בית ישראל.
בעטן מיר אלוקינו ואלוקי אבותינו,
יכונן את בית חיינו,
והשיב את שכינתו בתוכנו,
במהרה בימינו.


text:
גלות אמעריקא האט געשריבן:קען איינער מסביר זיין וואס איז די חשבון פון די רי"מ צו אנאנסירן די נייע טעלעפאן ווען עס קומט אן הערשט 4 חדשים שפעטער???
וואס עפעס קומט עס אן 4 חדשים שפעטער? אין געוויסע מדינות אין יוראפ איז עס שוין געווען אויפצומארגענס פונעם אנאסירונג [און אפי' דא אין אמעריקא האב'ך עס געזעהן אויף איבעי פאר $1,111], און אזוי ווייטער ווי א וואך נאך לענדער, נאר אינעם "פארגעשריטענעם" אמעריטשקע ווארט מען אזוי לאנג, און די סיבה דערצו איז ווייל די קעריער'ס דארפן קודם דורכפירן דעם CDMA טעסט און הערשט נאכדעם געבן זיי עס ארויס געלאקט צו זיי און [דער עיקר] סאבסעדייזט פאר ביליגער.


text:
מיין מעשה מיט ר' בערעלע
הפרדס :: הפרדס בלאג'ס :: חאצקל'ס בלאג
מיין מעשה מיט ר' בערעלע
אנגעהויבן האט זיך דאס נעכטן נאכמיטאג בערך 3 אזייגער נאכמיטאג, אזוי פונקט ווען איך האב מיר געוואלט צולייגן צום נאכמיטאג שלאף (אזויווי עס איז איינגעפירט דא אין אייראפע), און איך ליג שוין אין בעט און פלוצלינג............
המשך יבוא
שוין עמיר נישט לאזן אזוי לאנג ווארטן
בזבזבבבזזזזזזזזז, דער סעלפאן נעמט זיך דריזלען (נישט אזויווי דריזלען ווען עס רעגנט שוואך), און מ'געבמיר א שטרעק אויס דער האנט צום שענקל וואס ליגט אזוי כמעט נאנט צום בעט, און בום - איך געב מיר אזא געזונטע דריי אויס און אריין אין די נעגל וואסער (דארף מען האבן נעגל וואסער נאכמיטאג?).. שוין, איך זעה אז מיט די שלאף איז שוין פארפאלן, גיי איך צום סעלפאן אויפ'ן שענקל און געב א קוק אויף דעם סקרין און איך זעה....
3 NEW MESSAGES
מאך איך עס אויף און איך געב א קוק, אלעס פון דער זעלבע איין מענטש (נישט דער חאצקל וואס פייניגט הירצקא), קוק איך וואס ער וויל
המשך יבוא אי"ה ווען עס וועט זיין מער צייט
Re: מיין מעשה מיט ר' בערעלע
מעסעדזש 1: chatzkil, where r u?
מעסדזש 2: gegangen shlufen?
מעסעדזש 3: k, i see u no pick up, u invited to vachnacht 2nite in my shvers hoiz @ cor maple terr. & grandveiw iy"h by u oif simchos
טראכט איך צו מיר, איך זעה אז מיין נאכמיטאג שלאף איז שוין פארשפילט און יעצט אז מיין נאכט שלאף איז אויך פארשפילט, וועל איך כאטש זיך ענזדשויען ביים וואכנאכט, און קנאקן דארט ניס א האלבע נאכט.
קום איך אהן אזוי א פערטל נאך ניין צום שווער'ס הויז אויף גרענדוויו רד. - אין קול ואין עונה ואין בערל ואין שווער - נישטא קיינער דא, איך גיי ארויף די שטיגן צום טיר און איך זעה אזוי א קליין צעטעלע קוים ארויפגעקלעבט מיט אביסל סקאטש טעיפ, וואס ליינט זיך עפעס אזוי:
די וואכנאכט פון ר' בערל וועט פארקומען צוליב טעכנישע סבות ביי אים אינדערהיים אויף קאלווערט לעבן סקול טעררעס.
אנטשולדיגט פאר די אומבאקוועמליכקייט - בערל
זעץ איך מיר אריין אין קאר און איך הייב אהן פארן ארויף מעיפל עוועניו, אזוי פארנדיג צוויי מינוט הער איך פון אונטער מיר, לע לא לע לא לע לא. איך קוק אין שפיגל און איך זעה רויטע און בלויע און ווייסע לעקטערס, קודם האב איך געמיינט אז עס איז א בילד פון די עמפייער סטעיט בילדינג, אבער ווען איך האב געהערט די אנטיסעמיטישע שטימע פון דעם פאליציאנט, האב איך שוין איינמאל געוואוסט ווי איך בין.
דער שמועס איז געגאנגען בערך אזוי:
פאליציאנט: לייסענס ענד רעזדשיסטרעישן פליז! (ער דארף מיר עס צו בעטן, נישט צו זאגן מיט אזא מין שטימע וואס מאכט מיר ציטערן).
חאצקל: וואס האסטו גע'עסקט'? מי נאו ספיק גאאד ענגליש.
פאליציאנט: לייסענס ענד רעזדשיסטרעישן פליז!!!!!!
חאצקל: (דרייט זיך אויס צו איינער פון די פילע הונדערטער צוקוקער) וואס וויל דער אנטיסעמיט פון מיר?
פאליציאנט: לייסענס ענד רעזדשיסטרעישן!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! (באמערקט'ס ווי ער זאגט מער נישט פליז)
חאצקל: אההה.... איך כאפ שוין.... איי געט איט.... די ווילסט... יו וואנט טו קאם טו דע רעזשדיסטרעישן אוו די בייקס פראם חברים. איך רוף זיי שוין.... איי עם קאלינג דעם רייט עוועי......
פאליציאנט: הו אר יו קאלינג? איים ספיקינג טו יו!
חאצקל: מי קאלינג? חברים, יו דאונט נאו? די פיפל וויט די יעלאו וועסטס.
צוקוקער: חאצקל, שנעל געב אים דיין לייסענס פאר ער וועט דיר קייטלען.....
(איך הייב אזוי אהן צו טראכטן, אפשר לוינט זיך, איך וויל וויסן וויאזוי עס פילט צו זיין אין קאפ'ס...)
חאצקל: דיס איז וואט יו וואנט? (איך געב אים מיין לייסענס)
פאליציאנט: וואטס טעיקינג יו סאו לאנג?
ער גייט אריין אין זיין קאר, און זיצט כאילו ער האט די גאנצע צייט פון די וועלט, ער ווייסט נישט אז איך יאג מיר פאר א גוט שטיקל קוגל פון בערל'ס שוויגער'ס חבר'טע פון אראונד די קארנער.
ער קומט ארויס נאך צעהן מינוט מיט אפאר צעטלעך, איך האב נישט קיין אנונג פארוואס ער האט מיר געגעבן 4 טיקעטס, איך ווייס נאר פארוואס ער האט מיר געגעבן צוויי, פארן אהן קיין סיט בעלט, רעדן אויפ'ן סעל, פארן אנגעטרינקענערהייט, און ספידן (ווי האלט איך, ביי צוויי?)
וועל איך ווייטער פארציילן בציקור נמרץ, איך פאר ווייטער ארויף די 'דריי נול זעקס' ביז איך קום אהן צו קאלווערט דרייוו, איך קום אהן נאכדעם צו סקול טערעס און זיך אויף די הויז, צו מזל טרעף איך א נארמאלע פארקינג ספעיס (איך בין צוגעוואוינט צו בארא פארק ווי עס איז איינגעפירט אזויווי מאנהעטן - אז מען צאלט פאר פארקינג - מען פארקט לעבן א פאמפ און מען צאלט דערפאר...) און איך גיי שוין אריין אין די הויז ווען די קוגל און טשולענט שמעקן אזוי געשמאק אז איך וויל שוין ארויסלויפן פון דארט.
די ערשטע זאך - פארשטייט זיך - ווען איך קום אריין שוין אזוי שפעט, טרעף איך דארט יענקל, ער געבט א שריי אויס הויך אזוי צו מאכן זיכער אז יעדער הערט "חאצקל, וואסינייעס?"
המשך יבוא
Re: מיין מעשה מיט ר' בערעלע
הפרדס :: הפרדס בלאג'ס :: חאצקל'ס בלאג


text:
chusid האט געשריבן:יעצט ווען דער עולם איז אויף מיט די חידושים פון אייסיס פון מיתות משונות, איז מיר בייגעפאלן די שאלה אז ביי אונז להבדיל אלף אלפי רבבות פעמים איז אויכט דא מיתות משונות. סקילה- שריפה- חנק... וואס איז די השקפה דערפון? וואס זאל איך מסביר זיין פאר א עם הארץ וואס העט מיר דאס פרעגן
שמעון וואלף האט געשריבן:אין הכי נמי. אמאל איז דאס געווען גאנגבאר, און ווער ס'איז געווען חייב מיתה, האט באקומען דעם עונש. היינט איז א פאלשע וועלט ווי יעדער שפילט מה יפית. די אראבער לעבן נאך ווי פארצייטענס, הרגענען זיי אזויווי אמאל.
ירח בן יומו האט געשריבן:משנה אין מכות בית דין ההורגת אחת בשבוע (שמיטה) נקראת קטלנית
קאווע טרינקער האט געשריבן:שמעון וואלף האט געשריבן:אין הכי נמי. אמאל איז דאס געווען גאנגבאר, און ווער ס'איז געווען חייב מיתה, האט באקומען דעם עונש. היינט איז א פאלשע וועלט ווי יעדער שפילט מה יפית. די אראבער לעבן נאך ווי פארצייטענס, הרגענען זיי אזויווי אמאל.
אמאל? היינט? ווען? 70 יאר צוריק? ווען די מה יפית נאציס האבן געדאמפט טרעילרס פון מענטשען אריין אין קאלך אויבן?
שמעון וואלף האט געשריבן:די נאציס ימ"ש האבן זיך געשעמט מיט זייערע רציחות און פראבירט צו באהאלטן באווייזן ווי ווייט מעגליך.
.
קאווע טרינקער האט געשריבן:chusid האט געשריבן:יעצט ווען דער עולם איז אויף מיט די חידושים פון אייסיס פון מיתות משונות, איז מיר בייגעפאלן די שאלה אז ביי אונז להבדיל אלף אלפי רבבות פעמים איז אויכט דא מיתות משונות. סקילה- שריפה- חנק... וואס איז די השקפה דערפון? וואס זאל איך מסביר זיין פאר א עם הארץ וואס העט מיר דאס פרעגן
די עם הארץ ביסטו. שריפה מיינט נישט פארברענען. עפען א רמב"ם.
שמעקעדיג האט געשריבן:פארוואס פארגלייכט מען די גרויזאמע רשעות צו ד' מיתות ב"ד? ווען ביי אידן איז געווען א חיוב פון ברור לו מיתה יפה, מען האט מהפך געווען בזכותו, און נאר בעדים והתראה, און דערנאך האט מען פארדראגט דעם פאר'משפט'ן מיט וויין ער זאל נישט זיין נערוועז און נישט פולשטענדיג רעאליזירן דעם מצב און נישט שפירן די יסורים..
שמעקעדיג האט געשריבן:ס'איז ידוע די משל פון ר' ישרא' סאלאנטער זצ"ל, דער חילוק פון די באלעבאסטע מיטן קעצל. יעדער וויל הרג'ענען דאס מייזל. אבער דער קעצל גלוסט פאר נאך, בשעת די באלעבאסטע וואונטשט זיך אז דאס זאל קיינמאל נישט געשעהן.
מאטי האט געשריבן:דאס בעסטע תירוץ וואס איך קען דיר געבן איז; היינט צוטאגס טוט מען דאס שוין נישט, און מ'גייט דאס מער נישט טון, וויבאלד אונזערע מוחות זענען מער נישט מסוגל דאס צו טון בבחינת "אונס רחמנא פטרי." אויב השם וועט וועלן צוריק דרייען דעם זייגער צום אמאליגן ריאליטעט וועט ער מיט דעם אויך צוריקדרייען אונזער מצפון אז ס'זאל זיך נישט שפירן בארבאריש.
מאטי האט געשריבן:דאס בעסטע תירוץ וואס איך קען דיר געבן איז; היינט צוטאגס טוט מען דאס שוין נישט, און מ'גייט דאס מער נישט טון, וויבאלד אונזערע מוחות זענען מער נישט מסוגל דאס צו טון בבחינת "אונס רחמנא פטרי." אויב השם וועט וועלן צוריק דרייען דעם זייגער צום אמאליגן ריאליטעט וועט ער מיט דעם אויך צוריקדרייען אונזער מצפון אז ס'זאל זיך נישט שפירן בארבאריש.
מאטי האט געשריבן:שולדיג, צו נישט, מאכט דאס נישט ווייניגער אן אומרעכט, און מ'דארף דאס נאך אלס פארמיידן אויף אלע קאסטן.
מאטי האט געשריבן:שולדיג, צו נישט, מאכט דאס נישט ווייניגער אן אומרעכט, און מ'דארף דאס נאך אלס פארמיידן אויף אלע קאסטן.
באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט


text:
דאָס איז די פאַרבאָרגן טייַטש איר האָט מיסליד אין מעלאַניאַ טרומפּ ס בעידזשינג קלייד
Technology Stacks - Computer Science for Business Leaders 2016 (אָקטאָבער 2018).
אונדזער קליידער ברירות קענען רעדן וואַליומז. אויב מיר טוען אַ ינטערוויוינג פֿאַר אַ אינטערוויו אָדער זיך פֿאַר אַ הייס דאַטע, טשוזינג די רעכט אַנסאַמבאַל פֿאַר אַ געשעעניש קענען זייַן קריטיש. די זעלבע איז אמת אויף אַ גרעסערע וואָג, ווי געזונט, מיט Melania Trump מאכן אַז פונט הויך און קלאָר מיט איר קראַנט יאַזדע אָווערסעאַס.
מיט פּרעזידענט טראַמפּ און די ערשטער לאַדי דערווייַל אויסלאנד אין אזיע צו דיסקוטירן פרעמד באַציונגען, די 47 יאָר-אַלט ערשטע מאָדעל סטעפּט אויס אין בעידזשינג צו טרעפן מיט פרעזידענט שי דזשינפּענג און זיין פרוי, מאַדאַם פּענג ליויאַנאַ, אין אַ מנהג דאָלסע & גאַבבאַנאַ גאַון מיט אַ עסטימאַטעד פּרייַז קוויטל פון $ 3, 975.
די גאַרמענט איז געווען מער ווי נאָר אַ קלייד, אָבער, ווי עס באַצאָלט טריביוט צו כינעזיש קולטור ביידע מיט זייַן שנייַדן און אין זייַן פרטים. לויט די יו. עס. וויקלי , די בעיבי ראָזעווע פלאָראַל אַפּפּליקווי מוסטער איז מענט צו דערמאָנען די מיי הואַ , אָדער פלוים בלאַסאָם, די לאַנד 'ס נאציאנאלע בלום.
עס וואָלט נישט זיין דער ערשטער מאָל טראַמפּ האט געוויינט איר קליידער ברירות צו שיקן אַרטיקלען פון דיפּלאָומאַסי: צוריק אין אפריל, זי באקוקן די פּרעסידענטיאַל פּאָר צו אמעריקאנער באָדן אין אַ פייַער-מאָטאָר רויט וואַלענטינאָ מידי קלייד, מיט די קאָליר געדאַנק צו זיין אַ נאָד צו זייַן טייַטש אין כינעזיש קולטור פֿאַר גוט גליק און סימכע.
וואָס טאָן דו טראַכטן פון מעלאַניאַ ס קוק? ייַנטיילן מיט אונדז @FeminineClub.com.


text:
הילף פאר אינשורענס!
די אחראים: זייער נייגעריג, אחראי, thefact
-
- שר חמש מאות
- תגובות: 532
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוקטובער 30, 2011 2:19 am
די שאלה איז ציוואס דארף מען האבן א סעקענד דרייווער, (צו איינער האט שוין געהערט אמאל פון א זא זאך בכלל) און צו עס גייט מיר גארנישט עפעקטען, אויב געשעט א עקסידענט וכו'
שכח
- היימישער איד
- שר חמש מאות
- תגובות: 885
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג פאברואר 13, 2009 12:30 pm
(א איד האט מיך געבעטן כ'זאל אנפרעגן די חברים דא)
- היימישער איד
- שר חמש מאות
- תגובות: 885
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג פאברואר 13, 2009 12:30 pm
- ווער בין איך?
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3056
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 08, 2008 2:48 pm
- לאקאציע: ביים קאמפיוטער
איך וואוין אין ברוקלין ווי אינשורענס איז זייער טייער. קען איך לייגן די אינשורענס אויף איינעמ'ס אדרעס אין אפסטעיט (איך פלעג דארט וואוינען מיט אפאר יאר צוריק און איך בין אויך אן אדישינעל אינשארד אויף יענעמ'ס קאר אינשורענס) אדער מוז די אדרעס שטימען מיט די קאר רעגיסטראציע און מיט מיין אדרעס אויף מיין לייסענס?
אויב קען איך טוהן אזאנס, וואסערע פראבלעמען קענען ארויסקומען פון דעם אויב געשעהט ל"ע אן עקסידענט אדער סתם א פאליציאנט שטעלט מיר אפ?
ביטע נאר ענטפערן אויב איר ווייסט וואס איר רעדט.
יישר כח.
- ווינקל
- שר שבעת אלפים
- תגובות: 7773
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 21, 2009 12:10 am
- לאקאציע: vinkel.ivelt ביי גימעיל
- ווער בין איך?
- שר שלשת אלפים
- תגובות: 3056
- זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 08, 2008 2:48 pm
- לאקאציע: ביים קאמפיוטער
קאר אינשורענס
און קורצן, אויב די קאר און די אינשארענס מיזן זיין אויפן זעלבע נאמען?
-
- שר חמישים
- תגובות: 60
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג מארטש 01, 2013 1:52 pm
-
- שר חמישים
- תגובות: 60
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג מארטש 01, 2013 1:52 pm
- דער נייגעריגער
- שר העשר
- תגובות: 21
- זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 08, 2014 1:20 pm
- כאפצעם
- שר תשעת אלפים
- תגובות: 9060
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יולי 10, 2014 9:28 am
- לאקאציע: לויפט
כהאב גענימען די קורס. סשטייט אז ס'דארף נעמען 6 שעה. כהאב שוין געלאזט לויפן 15 שעה, און געענטפערט קשיות בערך א שעה כבין נאכאלץ נישט פיניש, לכאורה איז א קלאס לאקאל אסאך גרינגער און שנעלער.דער נייגעריגער האט געשריבן:דא האסטו Online פאר 24.95
-
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 374
- זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 07, 2009 1:11 am
- farshlufen
- שר עשרת אלפים
- תגובות: 19735
- זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
- לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק
- לחיים טובים ולשלום
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 422
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 28, 2015 3:20 pm
- לאקאציע: לית אתר פנוי מיניה.
- לחיים טובים ולשלום
- שר חמישים ומאתים
- תגובות: 422
- זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 28, 2015 3:20 pm
- לאקאציע: לית אתר פנוי מיניה.
א גוטן האט געשריבן:איך האב געמאכט אינשורענס ביי Progressive אנדערהאלבן יאר צוריק, זיי האבן מיר געטשארדשט דעמאלס 660 אבער יעדע האלבע יאר גייען ארויף מיט בערך 70 דאללער. זיי האלטן שוין יעצט ביי איבער 900 דאללער, האב איך געוואלט וויסן צו מקען ערגעץ האבן ביליגער ווי דעם, איך האב א געליעסטע קאר מיט פול קאווערידש מער ווי די מינימום
איך האב ביי פראגרעסיו איין שיינעם טאג באקומעם איך א אימייל אז זיי העכערן מיין רעיט איך איך האב א ביל פון א שיינע סכום איבער דאפעלט ווי וויפיל איך האב איינגעצאלט אין מיין פרימיום. עני הסבר?
צוריק צו “אויטאס און אלעס ארום”
ווער איז אונליין
באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 3 געסט


text:
נעצווערק באן
נעצווערק באַן איז דער אייגנטומער און אינפראַסטרוקטור פאַרוואַלטער פון רובֿ פון דער באן נעץ אין ענגלאַנד, סקאָטלאַנד און וויילס.[1]
נעצווערק באנ'ס הויפּט קליענטן זענען די פּריוואַטע באַן אַפּערירן פירמעס (TOCs), פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר פּאַסאַזשירן טראנספארט, און פראכט אַפּערירעןפירמעס (FOCs), וואס צושטעלן באַן באַדינונגען אויף דער אינפראַסטרוקטור וואס די פירמע פארמאגט און האלט אויף. זינט 1טן סעפטעמבער 2014, ווערט נעצווערק באן קלאַסיפירט ווי אַ "ציבור סעקטאָר גוף".[2]
כדי זיך געבן אן עצה מיט די וואקסנדע צאל פאסאזשירן, טוט נעצווערק באן אונטערנעמען א £38 ביליאן פראגראם פון ארויפגראדירן דעם נעץ, כולל קרייצבאן, עלעקטריפיזירן ליניעס, ארויפגראדירן טעמזלינק און א נייע הויך-גיך ליניע (HS2).
געשיכטע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
בריטאַניע'ס באַן סיסטעם איז געבויט געווארן דורך פּריוואַטע קאָמפּאַניעס, אָבער זי איז געווארן נאַציאָנאַליזירט דורך דעם טראנספארט אַקט 1947 און געווארן געפירט דורך בריטיש ריילווייז ביז דער ווידער-פריוואטיזירן אין די 1990ער יארן. אינפראַסטרוקטור און פּאַסאַזשירן און פֿראכט באדינונגען האט מען דעמאלסט אפגעשיידט. צווישן 1994 און 2002 איז די אינפראַסטרוקטור געווען פארמאגט און אפערירט דורך ריילטראק.
פאראנטווארטלעכקייטן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נעצווערק באן פארמאגט די אינפראַסטרוקטור, כולל די באנוועגן, סיגנאלן, אויבערשטע דראטן, טונעלן, בריקן און רוב סטאנציעס, אבער נישט די באוועגלעכע סטאק.
סטאנציעס[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
נעצווערק באן פארמאגט מער ווי 2,500 באן סטאנציעס. כמעט אלע ווערן פארוואלטעט דורך איינער פון די באן אפערירן פירמעס וואס באדינען די סטאנציע. ווי אין אויגוסט 2016, טוט נעצווערק באן פארוואלטן 19 סטאנציעס אליין.[3][4] די סטאנציעס וואס נעצווערק באן אפערירט זענען:
רעפֿערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- ↑ Network Rail דערגרייכט דעם 25סטן מיי 2009.
- ↑ https://www.networkrail.co.uk/supplying-us/reclassification-as-a-public-sector-body/
- ↑ אונזערע סטאנציעס. נעצווערק באן.
- ↑ סטאנציעס געפירט פון נעצווערק באן. Network Rail.


text:
צו פארשטיין די וויסנשאפטליכע מעטאד, מוז מען קודם פארשטיין וואס איז געווען ביז מען איז אויפגעקומען מיט די מעטאד. איך האב אביסל מאריך געווען דעריבער דא, און איך האף נאך צו שרייבן אסאך דערוועגן אבער דערווייל וועל איך שרייבן בלויז איבער דעם מעטאד זעלבסט און נישט איר היסטאריע אדער די היסטאריע פון וויסנשאפט בכלל. נאך א נקודה וואס מ'מוז מקדים זיין איז אז עס איז נישטא למעשה א קלארע מעטאד וועלכע יעדע סייענטיסט אין די וועלט פאלגט נאך, נאר עס איז מער א כלליות'דיגע פרעימווארק לויט וועלכע מ'מעסט סייענטיפישע טעאריעס. פארשטייט זיך אז אין סייענס גופא איז אויך דא דרגות פון בעסערע טעאריעס און שוואכערע טעאריעס, אבער אויף די כלליות'דיגע מעטאד איז דא א הסכמה פון איעדן סייענטיסט באשר הוא שם.
- די וויסנשאפטליכע מעטאד (די סייענטיפיק מעטאד - the Scientific Method)
ווען וויסנשאפטלער טוען פארש ארבעט (וועלכע רופט זיך אין ענגליש ריסוירטש research), קלויבן זיי געווענדליך ראיות צו שטיצן אדער אפפרעגן א היפאטעזע (אין ענגליש, הייפאטיזיס hypothesis), דאס הייסט, א הסבר וועלכע מ'שלאגט פאר צו ערקלערן די סיבה פון א נאטורליכע פענאמענאן). ווען זיי קלויבן ראיות, פאלגן זיי נאך די וויסנשאפטליכע מעטאד צו קלויבן ראיות וועלכע מ'קען מעסטן און טעסטן. די סיבה פארוואס זיי פאלגן נאך דעם מעטאדע איז וויבאלד מענטשן זענען מלא נגיעות כרימון. כדי צו מאכן זיכער אז די טעאריע איז נישט פרי יצירת הנגיעות, נאר איז באגרינדעט אין מציאות, דארף מען זען צו די מציאות שטימט מיטן טעאריע. דערפאר נוצט מען די סייענטיפיק מעטאד.
די וויסנשאפטליכע מעטאד איז בערך ווי פאלגנד:
- מען מאכט אן אבזערוואציע אדער אבזערוואציעס. דהיינו, מען אבזערווירט א נאטורליכע פענאמענאן. סייענס איז געבויעט אויף נאטור. עס הייבט זיך דעריבער אן דורכן אבזערווירן נאטור. לדוגמא, אייזיק ניוטאן האט געשריבן אז ער איז אויפגעקומען מיט זיין טעאריע פון גראוויטי נאכן אבזערווירן אן עפל אראפפאלן פון בוים.
- מען פרעגט שאלות איבער דעם אבזערוואציע. פארוואס איז עס אזוי, פון ווי קומט דאס, וואס האט דאס גורם געווען, צו קען מען דאס מונע זיין וכו'. ניוטאן, נאכן זען דעם עפל פאלן, האט ער אנגעהויבן פרעגן פארוואס איז עס אזוי? אויב איז עס וויבאלד עס איז דא א כוח וואס ציעט אראפ דעם עפל, דאן פארוואס פאלט די לבנה נישט אראפ?
- מען פארמירט א היפאטעזע - א דעסקריפציע איבער וואס מען האט אבזערווירט און א הסבר פארוואס עס איז אזוי ווי מען האט אבזערווירט. אין ניוטאן'ס קעיס האט ער פארמירט זיין טעאריע פון גראוויטי.
- מען מאכט פרעדיקציעס געבויעט אויף דעם היפאטעזע. דהיינו, לויט די הסבר וועט אויסקומען אזוי און אזוי. געבויעט אויף ניוטאן'ס טעאריעס האבן צוויי מאטעמאטיקער און אסטראנאמער פאראויסגעזאגט אז דער פלאנעט נופטאן עקזיסטירט.
- מען טעסט דעם היפאטעזע און די פרעדיקציעס מיטן מאכן עקספערימענטן וועלכע מ'קען דערנאך רעפראדוצירן (איבערמאכן).
- מען אנאליזירט די אינפארמאציע און מען ציט מסקנות. דערנאך נעמט מען אן אדער ווארפט מען אפ דעם היפאטעזע, אדער מ'מאדעפיצירט דעם היפאטעזע אויב ס'פעלט זיך אויס.
- צום לעצט, מאכט מען איבער די עקספערימענטן אזוי פיל מאל, ביז ווען עס איז מער נישט דא קיין שום סתירה צווישן די פאקטן (דהיינו, די רעזולטאטן פון די עקספירימענט) און די טעאריע.
עס איז אינטערעסאנט צו באמערקן אז די ערשטע רעקארדירטע פאל אין די היסטאריע ווי מיר זעהן די וויסנשאפטליכע מעטאד אין באנוץ איז אין... ספר דניאל! עס אריינצולייגן אין היסטארישן פערספעקטיוו: אין יאר ג' קע"ד האט נבוכדנאצר, דער קעניג פון דעם מעכטיגען בבל'ישען אימפעריע, אינוואדירט יהודה. ער האט דאן גענומען –צווישן אנדערע - א גרופע פון קלוגע יוגנטליכע לייט קיין בבל, ווי ער האט געפלאנט זיי איינציגליגערן אינעם קעניגליכן געמיינדע. זיין מטרה דערמיט איז געווען אפצושוואכן די נייע קעניגרייך וועלכע האט איבערגענומען יהויקם (וועלכער איז אויך געגאנגען אין גלות קיין בבל), אזוי ארום אז דער נייער יהודה'ישער קעניג צדקיהו האט זיך געטראפן אן קיינע ראטגעבער און קליגע לייט וועלכע זאלן אים העלפן פירן דאס קעניגרייך. מיט א שוואכע קעניגרייך האט נבוכדנאצר זיך געשפירט פארזיכערט אז דאס אידיש פאלק וועט נישט מאכן קיין אויפשטאנד און דערקלערן זעלבסשטענדיגקייט.
ווילנדיג אויסנוצן די קלוגע אידן פאר זיינע אייגענע אינטערעסן, האט נבוכדנאצר באפוילן אז מ'זאל די אלע יוגנטליכע אנהייבן טרענירן וויאזוי צו זיין געניטע אריסטאקראטן און געלערנטע לייט. די אויפטו איז געווען אז נאכן ווערן טרענירט אין די בבל'ישע קולטור וועלן די אידן פארגעסן פון זייער אידישער פארגאנגענהייט, און אנשטאט פלאנירן אן אויפשטנד וועלן זיי זיך איינגלידערן אין בלל אלס טייל פון די אריסטאקראטישע געמיינדע.
צווישן די קלוגע יוגנטליכע וועם נבוכדנאצר האט געפירט קיין בבל זענען ארויסגעשטאנען פיר בחורים מיט די נעמען דניאל, חנניה, מישאל און עזריה. זיי האבן געהאט אפגעמאכט ביי זיך אז וועלן זיך האלטן פעסט צו זייער רעליגיע. אין דניאל קאפיטעל א' ווערט פארציילט וויאזוי זייער ערשטער נסיון איז געווען צו אנהייבן עסן נישט כשר'ע עסן. אלס א חלק פון דעם פראגראם וואס די יוגנטליכע זענען דורך, זענען זיי געגעבן געווארן קרעפטיגע, נארהאפטיגע מאלצייטן ווי עס פאסט פאר מיטגלידער פון די אריסטאקראטישע געמיינדע. די פיר אידן האבן געזאגט פאר זייער אויפזעער אז זיי ווילן נישט עסן די נישט כשר'ע עסן, נאר זיי ווילן לעבן אויף א פשוט'ע גרינס-באזירטע דיאטע. דער אויפזעער האט נישט מסכים געווען. ער האט צו זיי גע'טענה'ט "ירא אני את אדני המלך אשר מנה את מאכלכם ואת משתיכם, אשר למה יראה את פניכם זעפים מן הילדים אשר כגילכם, וחייבתם את ראשי למלך? – איך האב מורא פארן קעניג וועלכער האט באשטימט ענקערע דיאטעס. אויב כ'וועל ענק פאלגן וועט ער דאך נאך א קורצע צייט זען אז איר זעט אויס שוואכער ווי די אנדערע יוגנטליכע וואס זענען אין ענקער יארגאנג, און דאס קען מיר קאסטן מיין לעבן!"
דניאל איז דאן אויפגעקומען מיט א וואזשנעם פלאן. "הער צו," האט ער געזאגט צום סארווירער. "לאמיר מאכן א טעסט פון צען טעג. במשך די צען טעג וועסטו אונז גיבן נאר געוויקסן און וואסער, און נישט וויין מיט פלייש. נאך די צען טעג וועסטו קוקן צו ס'דא א חילוק צווישן אונז און די אנדערע יוגנטליכע." דער סארווירער האט מסכים געווען צום פלאן און דאס האבן זיי טאקע געטוןץ פאר צען טעג האט ער זיי געברענגט בלויז גרינס און וואסער, און די טייערע עסנווארג האט ער גענומען פאר זיך. נאך צען טעג, ווען מ'האט פארגליכן די אויסזען פון דניאל, חנניה, מישאל און עזריה מיט די אויסזען פון די אנדערע יוגנטליכע האט זיך ארויסגעשטעלט אז נישט נאר האט די עסן נישט געהאט קיין שלעכטע השפעה אויף די פיר, נאר פארקערט גאר, זיי האבן נאך אויסגעזען געזונטער ווי אלע אנדערערע!
מיר האבן דא – צום ערשטן מאל אין די רעקארדירטע היסטאריע – אלע קלאסישע עלעמענטן פון וואס ווערט היינט אנגערופן "די וויסנשאפטליכע מעטאדע". עס הייבט זיך אן מיט א היפאטעזע. דער אויפזעער האט געטענה'ט אז א דיאטע פון גרינסן וועט זיי מאכן אויסזען שוואכער, דניאל פארמירט אבער א היפאטעזע אז זיי וועלן אויסזען פונקט אזוי געזונט ווי די וואס עסן דעם קעניגליכן דיאטע. דניאל מאכט א פרעדיקציע, באזירט אויף דעם היפאטעזע, אז נאך צען טעג עסן גרינס, וועט מען נישט אנזען קיין חילוק צווישן זיי און די אנדערע. מען מאכט א טעסט פון צען טעג און מען אבזערווירט די רעזולטאטן. די רעזולטאטן ווייזן אז גרינס איז מעגליך נאך געזונטער ווי די קעניגליכע מאלצייטן. אין רעזולטאט, טוט דער סארווירער אננעמען דניאל'ס היפאטעזע אז גרינס איז פונקט אזוי געזונט און פון דענסמאל אן גיבט ער זיי צו עסן נאר גרינס.
עס קען מעגליך אויסקוקן גאר פשוט צו אונזערע אויגן, אבער בימיהם איז דאס געווען א גרויסע חידוש.
למעשה איז דניאל'ס באנוץ פונעם וויסנשאפטליכן מעטאד געווען היבש "פרימיטיוו" פונעם היינטיגן וויסנשאפטליכן שטאנדפונקט. היינט זענען דא אפאר תנאים וואס מ'מוז נאכקומען, כדי עס זאל הייסן סייענס.
די היפאטעזע דארף זיין טעסטבאר (דהיינו עס זאל זיין שייך צו אויספירן טעסטס דאס צו נאך פארשן און יעדער זאל קענען איבערמאכן דעם טעסט) און עס דארף זיין פאלציפירבאר (דהיינו, אז מ'זאל קענען אויפווייזן אז דאס איז פאלש). און אנדערע ווערטער, ווען מען קומט אויף מיט אן היפאטעזע מוז מען אויך אויפקומען מיט א טעסט וואס וועט אויספרובירן דעם היפאטעזע, און אויב די טעסט וועט דורכפאלן וועט די היפאטעזע זיין אפגעפרעגט. אויב קען מען נישט אויפקומען מיט אזא טעסט, דאן איז די היפאטעזע נישט סייענטיפיש. דאס מיינט אז וויבאלד מיר קענען עס נישט אפפרעגן, קענען מיר נישט וויסן צו עס איז טאקע אמת אדער נישט און דערפאר האבן מיר גארנישט פון נוצן אזא היפאטעזע מסביר צו זיין די נאטור. מען דארף באטאנען אז דאס מיינט נישט אז אזא היפאטעזע איז נישט אמת. עס קען זיין אז דאס איז אמת, מיר קענען אבער נישט וויסן צו עס איז אמת.
א גוטער דוגמא צו דעם כלל איז א סגולה. לאמיר לדוגמא נעמען די סגולה פון כאפן עפל פון א רבי'ן שמחת תורה כדי צו ווערן א חתן. געווענליך קומט אויף אזא סארט סגולה אויף דעם פאלגענדעם אופן. מען מאכט אן אבזערוואציע (מען זעט אז איינער, געווענליך אן אלטער בחור, וואס האט געכאפט אן עפל ווערט א חתן אין די צייט נאך שמחת תורה). מען מאכט אן היפאטעזע אז כאפן אן עפל פועל'ט אז דער בחור זאל ווערן א חתן. איצטער דארפן מיר טעסטן דעם היפאטעזע. טעארעטיש גערעדט וואלט מען געקענט טעסטן דעם היפאטעזע די פאלגענדע וועג: מען קלויבט אויס אין א ראנדאם, בלינדן אופן 100 בחורים פון 18 יאר און העכער. מען צעטיילט די 100 בחורים אין צוויי גרופעס. די 50 בחורים אין גרופע א' דארפן פרובירן צו כאפן אן עפל שמחת תורה. די אנדערע 50 אין גרופע ב' זאלן נישט כאפן, זיי זענען די קאנטראל גרופע. (כדי צו פארמיידן פלאצעבא אפעקט אויף גרופע א' וועלן מיר שיקן גרופע ב' כאפן עפל פון עפעס א לץ אויף אן אופן אז די בחורים וועלן זיך ערנסט איינרעדן אז זיי כאפן עפל פון א צדיק, אדער וועלן מיר זיי הייסן טון עפעס אן אנדערע "סגולה" ווי נאר מיר וועלן וויסן אז עס איז באמת נישט קיין סגולה נאר פאר די בחורים וועלן מיר איינרעדן אז דאס איז א סגולה, אזוי אז אויב העלפט דא די פלאצעבא זאל עס אויך העלפן פאר גרופע ב'.) אויב איז די היפאטעזע אז כאפן אן עפל פועל'ט אויף שידוכים אמת, דאן דארף די פראצענט פון בחורים וואס ווערן חתנים אינעם קומענדיגן יאר זיין פיל העכער אין גרופע א' ווי גרופע ב'. פאר אונזער משל לאמיר אננעמען אז אין גרופע א' האבן 35 בחורים געכאפט און 15 בחורים נישט. אויב ווערן אין ביידע גרופעס 20 חתנים, דאן ווייזט זיך איבער אז די סגולה איז פאלש, ווייל וויבאלד עס איז דא אין גרופע א' 70 פראצענט וואס האבן געטון די סגולה האבן די בחורים פון גרופע א' 70 פראצענט מער שאנסן צו ווערן חתנים ווי די בחורים אין גרופע ב'. אפילו אויב גרופע א' וועט האבן 30 חתנים און גרופע ב' נאר 15, אבער 15 פון די 30 חתנים אין גרופע א' זענען בחורים וואס האבן נישט געכאפט עפל, דאן איז נאך אלץ איבערגעוויזן אז די סגולה איז פאלש. נאר אויב אין גרופע א' וועט זיין א העכערע נומער חתנים ווי אין גרופע ב', און רוב פון די חתנים וועלן זיין פון די וואס האבן געכאפט עפל (אדער אפילו אויב נישט רוב, נאר אין א ערנסט העכערן פראצענט מער פון די וואס האבן נישט געכאפט), נאר דאן וועלן מיר וויסן אז די סגולה העלפט טאקע.
דאס איז אלעס אבער טעארעטיש גערעדט. אין מציאות מיין איך אז רוב מענטשן וואס גלייבן אין די עפל כאפן סגולה וועלן שרייען אז די אלע בחורים פון גרופע א' וואלטן נישט געווארן חתנים ווען נישט זיי כאפן אן עפל אבער פאר די בחורים פון גרופע ב' האט זיך טאקע נישט אויסגעפעלט די סגולה ווייל זיי האבן געקענט ווערן חתנים אן הילף פון סגולות.
אבער אויב איז דאס טאקע ריכטיג, דאן איז די היפאטעזע מער נישט טעסטבאר, ווייל אפילו מ'וועט דורפירן דעם אויבענדערמאנטן טעסט, וועט נאך אלץ נישט ווערן איבערגעוויזן אז די היפאטעזע איז פאלש, און ווי געשריבן: א היפאטעזע וועלכע מ'קען נישט אויפווייזן אז עס איז פאלש איז נישט סייענטיפיש און מיר קענען עס נישט אננעמען.
ווען מ'שטודירט און מ'פארשט וויסנשאפט, דארף מען נוצן דידאקטיוו ריזענינג, אמת'ע הנחות וועלכע פירן צו א מוכרח'דיגע מסקנא, און נישט "אינדאקטיוו ריזענינג". דידאקטיוו ריזענינג מיינט א לאגישער חשבון אין וועלכער די מסקנא איז מוכרח. א ביישפיל איז די פאלגענדע חשבון.
1. א מענטש לעבט נישט אויף אייביג.
2. דזשארדזש וואשינגטאן איז א מענטש.
מסקנא: דזשארדזש וואשינגטאן לעבט נישט אויף אייביג.
דאס הייסט אז נאכדעם וואס מען האט אראפגעלייגט א הנחה אז א מענטש לעבט נישט אויף אייביג, און נאך אן הנחה אז דזשארדזש וואשינגטאן איז אין די קאטעגאריע פון מענטשן, איז מוכרח אז דזשארדזש וואשינגטאן לעבט נישט אויף אייביג. אינדאקטיוו ריזענינג, לעומת זה, איז א מסקנא וועלכע איז מסתבר אבער נישט מוכרח. לדוגמא:
1. א יעדע לעבעדיגע זאך וואס מיר ווייסן נאר דערפון דארף צוקומען צו וואסער עס זאל קענען לעבן.
מסקנא: א יעדע לעבעדיגע זאך דארף צוקומען צו וואסער עס זאל קענען לעבן.
עס איז טאקע שטארק מסתבר, אבער מוכרח איז עס נישט. עס קען דאך זיין עס זאל עקזעסטירן א לעבעדיגע זאך וואס דארף נישט צוקומען צו וואסער, און מיר זאלן נישט וויסן דערפון. און דערפאר קענען מיר נישט אראפלייגן א הנחה אז יעדע לעבעדיגע זאך דארף וואסער צום לעבן. מיר קענען סך הכל זאגן אז אלע לעבנס-פארמען וואס מיר ווייסן דארפן וואסער אויף צום לעבן.
אן עקספירימענט דארף האבן א דיפענדענט ווערייעבל (וועלכע טוישט זיך נישט) און א אינדיפענדענט ווערייעבל (וועלכע טוישט זיך יא). און אונזער אויבענדערמאנטע ביישפיל פון די עפל ווארפן סגולה פאר שידוכים, איז די עפל ווארפן די אינדיפענדענט ווערייעבל, אין די דיפענדענט ווערייעבל איז דאס ווערן א חתן.
אן עקספערימענט דארף האבן אן עקספערימענטעל גרופע און א קאנטראל גרופע. די קאנטראל גרופע איז מיט וואס די עקספערימענטעל גרופע ווערט פארגליכן צו זען צו ס'איז דא א חילוק. אין אונזער ביישפיל, איז גרופע א' וואס מ'שיקט כאפן עפל די עקספערימענטעל גרופע און גרופע ב' איז א קאנטראל גרופע. די קאנטראל גרופע וועט נישט כאפן עפל און די רעזולטאטן אין גרופע א' וועלן ווערן פארגליכן מיט די רעזולטאטן פון גרופע ב'.
די וויסנשאפטליכע מעטאד און וויסנשאפט בכלל קען זיין היבש קאמפיליצירט און פרוסטרירנד. א טעאריע ווערט כמעט קיינמאל נישט אויפגעוויזן. עס בלייבט פשוט אלס גאר שטארק מסתבר, אבער נישט אלס פאקט. געציילטע טעאריעס ווערן יא "געזעצן", דהיינו, וויסנשאפטליכע געזעצן. א דוגמא פון א טעאריע וועלכע איז געווארן א געזעץ, איז די טעאריע פון גראוויטאציע ( גרעוויטי gravity ) וועלכע ווערט היינט גערופן "די געזעץ פון גראוויטאציע". א דוגמא פון א טעאריע וועלכע איז פארבליבן א טעאריע אבער ווערט פאררעכנט אלס אמת איז די טעאריע פון גערמס (germs).
איינמאל עפעס איז שוין א געזעץ מיינט דאס אז עס האט נישט קיין שום אויסנאם. אבער מיט דעם אלעם האט מען שוין געטוישט געוויסע דעטאלן פון סייענטיפישע געזעצן ווען מען האט אנדעקט נייע פאקטן וועלכע האבן נישט געשטימט מיטן ביז איצטיגן געזעץ. דאס מיינט אבער נישט אז טעאריעס זענען גארנישט ווערד. כדי אן היפאטעזע זאל ווערן א טעאריע, דארף די היפאטעזע דורכגיין ערנסע טעסטס, געווענליך אזעלכע טעסטס וועלכע נעמען אריין אפאר וויסנשאפטליכע דיסציפלינען (א סייענטיפישע "מקצוע" הייסט א דיסציפלין), און וועלכע ווערן אויסגעפירט דורך באזונדערע גרופעס סייענטיסטן. זאגן אז עפעס איז "בלויז א טעאריע" איז אן אמערצישער אויסדרוק ווען עס קומט צו סייענס, ווייל אין סייענס איז א טעאריע עפעס וואס האט שטארקע הוכחות פון אבזערוואציעס און עקספערימענטן.


text:
חנניה בן חזקיה
חנניה בן חזקיה בן גוריון, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט איין מאל אין משניות.
אינהאַלט
זיין צייט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
חנניה בן חזקיה בן גוריון איז געווען פון ערשטן דור תנאים, אין איבערגאנג פון דער תקופה צייטס-שפאן פון די זוגות צו דער תקופה פון די תנאים,[1] און פון זיבעטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה.[2] אין דער צייט פון צווייטן בית המקדש.
איבער אים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
חנניה בן חזקיה בן גוריון "זכור לטוב" - רב יהודה דריקט זיך אויס חנניה בן חזקיה בן גריון זאל געדענקט ווערן צום גיטן, ווען נישט אים וואלטן די חכמים פארשטעקט דעם ספר יחזקאל, וויבאלד ס'איז געווען אומפארשטענדליך, און מען האט ארויף געברענגט דריי הונדערט פעסלעך אייל צו חנניה בן חזקיה בן גריון און ער איז געזעצען אויבן ביי זיך אויפן שטאק און עס אויסגעטייטשט.[3]
פארשידענע גזירות און הלכות זענען אפגעלערנט ביי חנניה בן חזקיה בן גריון אויפן שטאק, איינמאל איז פארגעקומען און די תלמידי בית שמאי זענען געווען מעהר ווי די תלמידי בית הלל, און מען האט דעמאלטס ארויבגעגעבן אכטצן גזירות באקאנט אלס די י"ח דבר.[4]
די גמרא זאגט אז חנניה בן חזקיה בן גוריון מיט זיינע בייהעלפערס האט געשריבן דעם מגילת תענית.[4]
אין משניות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]
- מסכת שבת פרק ו' משנה ג', ואלו מן ההלכות שאמרו בעליית חנניה בן חזקיה בן גוריון כשעלו לבקרו, נמנו ורבו בית שמאי על בית הלל וי"ח דברים גזרו בו ביום


text:
דאנעלד טראמפ פאליטיק פון דער יוד פענסילוועניע ריק סעקאון טראמפ גלייכט נישט סעקאון
פענסילוועניע – "עקסיאס" האט נעכטן באריכטעט, פון ווייסע הויז קוועלער, אז פרעזידענט טראמפ גלייכט זייער שטארק נישט ריק סעקאון, דער רעפובליקאנער קאנדידאט אין די וויכטיגע קאנגרעס פריימערי וואס וועט מארגן פארקומען אין פענסילוועניע. טראמפ איז געווען מוצאי שבת אין פענסילוועניע צו קאמפיינען פאר סעקאון, אבער האט ביי דער רעדע פאקטיש כמעט נישט דערמאנט סעקאון ביים נאמען און בכלל נישט ארויסגעהויבן זיינע קוואליפיקאציעס צו דינען אין קאנגרעס. לויט'ן באריכט, איז דאס בכלל נישט א צופאל, נאר טראמפ האלט אז סעקאון איז א שוואכער קאנדידאט, און אויב וועט דער דעמאקראט געווינען, וועלן טראמפ און די רעפובליקאנער שוין האבן א פארטיגן אויסרייד, אז סעקאון איז שולדיג.
ווי איז דאס געשעהן? זעה Washington, DC, USA אויף גוגל מעפס
קומענדיגע
« פאריגע נייעס
« פאריגע נייעס
פאריגע
קומענדיגע נייעס »
קומענדיגע נייעס »
הירשם ל- תגובות לפרסום (Atom)


text:
אונטערשטיצונג דורך דער ספּעציעלער פּעדאַגאָגיע
די לערן-סבֿיבה מוז זײַן צוטריטלעך צו יעדן תּלמיד. כּדי צו געבן אַ גלײַכרעכטיקע אויסבילדונג צו די קינדער, יוגנט און דערװאַקסענע װעלכע באַדאַרפֿן אונטערשטיצונג דאָרף מען קענטשאַפֿט װעגן צוטריטלעכקײט.
אַן אונטערשטיצונג קען למשל זײַן אַז די שולע באָט אָן אַלע תּלמידים צו לײענען, שרײַבן און רעכענען אויף װאָסער אופֿן װאָס איז גוט פֿאַר זײ. אַן אונטערשטיצונג קען אויך זײַן אַז די לערערס האָבן סטראַטעגיען כּדי צו צופּאַסן די לערערײַ און די לערן-ביכער. און אַז די שולע-אָרגאַניזאַציע האַלט קענטשאַפֿט װעגן װי אַזוי זיך צו באַטײליקן, באַגריסן, אַלטערנאַטיװע אינסטרומענטן, פֿיזישער צוטריטלעכקײט און צוגעפּאַסטן פֿיזישן אַקטיװיטעט.
מיר פֿאַרנעמען זיך מיט צוזאַמענאַרבעט
קינדערגערטנער, שולעס אָדער אויסבילדונגען פֿאַר דערװאַקסענע קענען שטעלן זיך אין פֿאַרבינדונג מיט אונדז צו באַקומען עצות װעגן ספּעציעלע פּעדאַגאָגישע ענינים. מיר אַרבעטן צוזאַמען מיט קאָמונעס און פּריװאַטע קינדערגערטנער און שולעס. מיר אַרבעטן אַזוי דורך אונדזערע פֿינף ראַיאָניקע אָרגאַניזאַציעס. בכלל שטעלט זיך אַ דירעקטאָר אָדער אַן אַרבעטסגרופּע זיך אין פֿאַרבינדונג מיט אונדזערע עצה-געבערס פֿון דער ספּעציעלער פּעדאַגאָגיע. די פֿראַגעס קענען למשל האַנדלען זיך מיט פּעדאַגאָגישע סטראַטעגיען און קוקװינקלעך, פּעדאַגאָגישע קאָנסעקװענסן פֿון אַ פּסיכישער אָדער פֿיזישער שװעריקײט. אָבער מיר קערן אויך שטעלן זיך אין פֿאַרבינדונג מיט שולעס אָדער קאָמונעס כּדי צו שמועסן װעגן זײערע באַדאַרפֿענישן לגבי פּעדאַַגאָגישן שטיץ.
מע קען אויך בחנים װײַטער אויסבילדן זיך בײַ אונדז. לערערס און דירעקטאָרן פֿון שולעס זײַנען װיכטיקע קליענטן בײַ אונדז. אַלע מינים שולעס קערן באַקומען שטיץ פֿון אונדז לויטן געזעץ װעגן שולעס קאַפּיטל 1 1 §.
עקסטרע אונטערשטיצונג מיט אָפּשאַצונגען פֿון דער ספּעציעלער פּעדאַגאָגיע
בײַ אונדזערע נאַציאָנאַלע רעסורס-צענטערס פֿירט מען דורך ספּעציעלער פּעדאַגאָגישער אָפּשאַצונגען. אַ גרופּע מיט פֿאַרשײדענע מינים קאָמפּעטענצן פֿירט די אָפּשאַצונגען אָן צוזאַמען מיט לערערס פֿון די קינדערגערטנער אָדער שולעס און אַנדערע מענטשן װעלכע זײַנען װיכטיקע פֿאַרן קינד אָדער תּלמיד. די רעסורס-צענטערס באָטן אויך אָן קורסן פֿאַר מאַמעס און טאַטעס.
די רעזורס-צענטערס נעמען אַרײַן קינדער און תּלמידים מיט:
• געשעדיקטע אויגן אומאָפּהענדיק פֿון אַנדערע פֿיזישע אָדער פּסיכישע שװעריקײטן.
• אַן ערנסטן שפּראַכשטער.
• געשעדיקטן געהער קאָמבינירט מיט אַ גײַסטיקער מניעה און/אָדער אַוטיזם און
• געבוירנער טויב-בלינדקײט.