c: text/html

text:
sàqum baat wolof-wolof
lóŋo b- : bant bu ñuy gàll ci ay wagg ngir lonk ci defukaay yi meew wala soow. siwo soow yi mu def ci lóŋo bi diis nañu.
lóoju : dugal loxo ci biir gémmeñ ngir woccu. li mu lekk moo ëpp mootax muy lóoju. dinañuy wax tax tamit luuju.
lóor : tooy xepp ak ndox. su cere ji lóoree, doo ko mën a lekk.
lóoxoor b- : musiba m-, balaa b-. yal na ñu Yàlla dàqal bépp lóoxoor.
lóqati : génne fu sore. fexe na ba lóqati xaalis bi daanuwoon ci pax mi. dinañuy wax tamit luqati, wala luqi.
lótëri b- : kàrta g-. bëgg lu yomb rekk mootax nga nekk ci lótëri bi waaye dem liggeeyi nga war a def.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Duglééne si tolluwaay Afrik wu yéés wii! Dal lééne ak jaam si miisé bu Ouidah si Bénin !
Kurélu Zinsou si ndimbëlal Christian Langlois-Meurinne ak bu l’IDI ; niooy amal xaralaak WAKPON, duppééko : le Musée fait le mur.
Ak funu mënti nek si aduna bi, xaralay WAKPON dana may way jëfëndikoom niu topp fukki aartisi tay yuy liggayal miisé Ouidah, jaaraléko si xam-xam bu mucc ayub.
Gningko taxawal si njital Pierrick Chabi, bii xarala day jëfëndikoo béépp yombal bu mana ame si waallu xarala, duppééko « yokk ak yaatal li ame ».


text:
sàqum baat wolof-wolof
téegal : xarafal, jongal. bu xale yi bëree lay téegal doomam ji.
téemeer b- : li fa nekkoon ci ay nit matoon na téemeer.
téen : yëkkati sa bopp di xool ci kow. kenn ku nekk a ngi téen di séentu weer wi.
téeñ b- : téeñ ab morso la booy teg sa kow bopp booy yenu lu diis.
téere b- : ab gëstukat dafa war di bind téere. / gàllaaj g-. mbër mi dafa takk ay téere ba fees dell.
téesante : tuumaalante. ay jabaram ci téesante lañu dëkk.
téfal : ëppal, téllax. yow danga téfal waaye soo demee, nanga yem. dinañuy wax tamit tifal. safaan wi mooy yem wala dal.
tégët g- : tegukaayu ay bagaas b-. ajal bool yi ci kow tégët gi.
téj : sooy génn, nanga téj buntu bi. dinañuy wax tamit tëj. safaan wi tijji.
tékk m- : tékk mooy meewu nag mu njëkk mi bu amee doom.
télbati : ëppal, yemadi. dafa télbati mootax kenn wóoluwu ko ci lenn. safaan wi mooy yem wala teey.
téll-ma-rajax b- : kuy def te du xaar mukk ba xam lu mu war a def, ku teeyadi. kooku ab téll-ma-rajax la rekk.
téllax : ëppal, yemadi. nee na bëggul jigeen ju téllax. safaan wi mooy teey wala dal.
téll : (ne téll). baatu téll dafay tekki coow lu tukke ci lu dàmm. dafa dëgg bant bi rekk, mu ne tell, dàmm ci digg bi.
témboo : kàngamloo, arañefe. kenn rawul sa morom, dañoo témboo ñoom ñaar.
ténj : muuru bu sa jëkkër faatoo. bi mu nekkee di ténj la ko góor ñi tàmbalee seeti ngir takk ko.
tépparle : saaraan. kaar ràppit bi romb na are bi, tépparle di dem rekk.
téqalmë b- : téqalmë ab jumtukaayu taar bu ñuy defare der te jigeen ñi daan ko sol ci tànk la. dinañuy wax tamit téqërmë b-.
téqërmë b- : dinañuy wax tamit téqalmë b-. (seetal téqalmë)
téq : xëcc wala lonk ab tànk ngir daane borom. téq la ko def rekk, mu daanu. dinañuy wax tamit téqtal. / dindi. li ma la yoreeloon, téq ko ci xaalis bi nga ma war a jox. / dóor balu fetal. dafa séen sàcc bi rekk, téq fetal gi.
téru : jolu. téru na guttu ndox bi yépp.
tés-tés j- : kër-kër j-. tés-tés ji yi yépp, bëgg lu ñu yóbbu kër ga rekk a ko waral.
téstan m- : dafa gaañu ci téstan. dinañuy wax tamit tëstën m-, tëstan m- wala téstën m-.
téstën m- : dinañuy wax tamit téstan m-, tëstan m- wala tëstën m-. (seetal téstan)
téxet : loolu moo ko def ndax moom dafa téxet. dinañuy wax tamit tëxët.
téye : jàpp. téye na ko bu baax ndax bu mu ko rëcc. dinañuy wax tamit tiye. safaan wi mooy bàyyi wala wacc.


text:
Xarefulwoon
Xarefulwoon (di tekki lees manatul a xar, di ci fr Atome), baat bi Seex Anta Jóob a ko tëgg te mi ngi sukkandiku ci bu njëkk li ñu foogoon ne mooy xaaj bi gën a tuuti bees manut a xaraat bu ab ne-ne, (manees na koo tudde it fepp (mi doon tuutalug pepp "peppu suuf as feppu suuf") muy lu bawoo ci ngéru xeltukat yu waa-gires yu yàgg ya. Mooy wàll wi gën a tuuti ci bépp cër bu nekk ci dénd bi buy wéy di yor màndarga yu simi yu la mu doon, ci yeeneen kàddu, soo ko xaaje du nekkati wenn wàll wu ne-ne wa mu bokkoon laataa xaaj gi, beneen xeetu ne-ne lay nekk.
Ci mujjug ati 1800 (ak wuññig mbëjfepp) lañu biral ne xarewulwoon manees na koo séddale, ndax li mu doon, moom ci boppam, lu cëroo ay wàll-wàllaan yu bari yu gën a ndaw (baatu ronxarefulwoon loolu lañu ci jublu).
Faramfacceb xarefulwoon mooy faramfacce biy wax ci melokaanu ne-ne yi, di dëggal ne bépp ne-ne ay bennaan ñoo ko cëroo te ñu leen di woowee xarefulwoon, ñoom ñooy dajaloo ci benn anam bi nekk ne-ne bi. Bii faramfacce ñoo ngi koy man jëfe ci ne-ne yi nekk ci nekkiin wu wow, yullaakoon ak wu gile.
Ab xarefulwoon mi ngi cëroo ab saalu xarefulwoon, bu am ay yani mbëj yu baax, ak ay mbëjfepp yu am yan yu bon te di wër saalu xarefulwoon bi di wëndeelu ci anam gu nosoodiku. Saalu xarefulwoon bi mi ngi cëroo ay feppsaal, yu doon ay wàll-wàllaan yu ami yan yu baax, ak ay feppmaandu, di ay wàll-wàllaan yu amul yanu mbëj. Ab Saalu xarefulwoon di na am lef wu ëppee ab mbëjfepp 1800 yoon.
Màndargaay wàll-wàllaan yi ne ci ab xarefulwoon:


text: ssioott , kaka ko cite kt kwn aq . yg ko kate tuduh aq mcm-2 unn . psl aq punce ko nn ex-couple ko dlu clashh . siott jeaa un . eleh . sape swoh ko sakit un aty ex ko dlu ... pastu ko terhegeh-2 blekk at dye plakk uhh skunk .. then , ko putar belit un citer . sbb ko nakk menang unn . takk malu keaa ke watt fitnah beb ??!! puiitt , klo aq maluu sioott . daa laa . pliss , pape unn aq mintakk maaf at ko . eamm , kite kn da laa penah mmber .. tak kn nk gado psl si **** kowtt . heishhh . ko skunk daa couple .. aq plakk daa couple .,.so , jge laa BF masing-2 oke ? sygg laa bf ko uhh .


text:
Nan lañuy aare sa PC Windows 10
Ana Security Essentials?
Soo amee Windows 10,mën nga jot ci Microsoft Security Essentials. Waaye soxla woo ko, ndax am nga Windows Defender ba noppi, buy joxe mennum dayob kaarànge.
Ci laatu seet bi, mbindal Windows Defender.
Tànnal Windows Defender ci njuréef yi. Di nga mën a xool sa ordinatëer ak tolluwaayu kaarànge yëddu.
Taal mbaa fay Windows Defender
Ci Windows 10, Windows Defender dafay dëkke di takk te dox ngir aar sa PC. Dina fayal boppam soo sampee beneen jëfekaayu xeex yëddu.
Defender dafay jëfandikoo kaarànge gu teew ngir càmbar taxañ yi nga yokk walla yiy dox ci sa PC. Fayal kaarànge gu teew ab diir soo demee ci Jekkal yi > Yeesal ak kaarànge > Windows Defender.


text:
Timbukutu: péyu xam-xam bu yàgg te sax! Ni ñu leen ko fi waxeewoon ci jukki bi weesu, bind, sàkku xam-xam, gëstu ak diine lu yàgg la ci Afrik! Wante ñakka xam ak ñakka am xel-ñaar tax na ba ñu bare defe ne gànnaaw woy aka fecc, mbaa léeb amul genn ndono lu am solo lu Afrik donn ci wàllu xam-xam.Image
Feeñal parparloo ak tutiwaayu gisin woowu bokk na ci li ñu tax a jóg. Firnde bi ñuy indi téy mooy Timbukutu, di dëkk bu mag ci Mali, te xam-xam bu keemaane sax fa, di fa law ca la ko dalee lu jiitu 12eelu xarnu ba bés ni ki téy. La fa des ci ay téere yu ñu bind ci kalaama Araab, pël, songaay… jàpp nañu ne ëpp na 700.000 téere!
Te kenn mënul a xayma la ca yàqu ak la ca reer ci diir bu weesu 700 at, ba ñu fa tàmbalee bind ba léegi. Bind yooyu nag daanaka dañoo laaw xeetu xam-xam yépp: dalee ko ci xam-xamu diine, jal ci xayma, xam-xami biddéw yi, xam-xamu suuf si, taalif, xameefu-sàrti-baa, kimi, yoon ak yenneen ak yenneen. Ndongo yi daan nañu jóggee fu nekk ci àddina, Keer, Bagdaad, Pers ag fépp di fa jàngsi. Jàpp nañu ne iniwersite Sankoore ca Timbuktu lu tollu ci 25.000 ciy ndongo daan nañu fa jàngsi.Image Ay kangam yu mag yu mel ni Amet Baaba, doon borom xam-xam bu ñu ràññee ci àddina sépp, ñoo fa daan jàngale. Jamono jooju Afrik sóowu-jànt – Timbuktu, Jenne, Gawoo, Kano – doon péyu xam-xamu àddina si dafa temboo woon ag lëndëmtu gu meti ca Ëroop. Iniwersite ya njëkk Ëroopsax – iniwersite ya nekkoon Andaluus ca Espaañ, ay xeetu Araab ak nit ñu nuul, doonoon ay doomi Afrik, ñoo leen fa sànccoon. Ay boroom xam-xam yu mag daan nañu jóggee Timbuktu di fa jàngaleji. Kon nga xam ne àddina moo gudd tànk! Wante xam loolu ci boppam rekk lu am solo la: ndax da ñuy gindi, gën ñoo tàggaat ba ñu xam ne xam-xam boobu fi nekkoon, su ñu farloo, mën na fee dellusiwaat. Te sax masu fee jóggee! Téy jii itam yaakaar amaat na ci Timbuktu: ndax réewum Afrik mu mag mu mel ni Afrik-bëj-tànk, moo xar tànku tubbayam, taxaw ci saytu téere yooyu dés Timbuktu. Afrik di Sidd duggal na ay kopaar yu bari Timbuktu ngir ñu tabax fa kàggu bu mag bu ñu mëna dencc ci anam yu mucc-ayib téere yooyu, tàggat itam ñay liggéey ca kàggu yooya ba ñu xam na ñuy saytu téere yooya ba duñu yàqu.
Kon gàcce ngallaama Afrik di Sidd ak Tabo Mbeki mi nga xam ne moo amoon xalaat bu rafet boobu.
Tamsir Anne © wolof-online.com


text:
tera chehra meri aankhon mein basa rehne deeeee khud ko thoda sa kahin mujh mein basa rehne de door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa aaj ke baad mera saara safar tanhaa hai aur tere saath ka bhi aakhiri ye lamha hai aur kuchh der mujheeee aur kuchh der mujheeee khud se juda rehne deee aur kuchh der mujheeee khud se juda rehne deee door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa ab kahin jaa ke mere dil ko ye lagta hai yaar ki baahon mein meri jannat ka jahaan basta hai aur kuchh deeeer mujheee aur kuchh deeeer mujheee inmein bandha rehne de aur kuchh deeeeer mujheee inmein bandha rehne de door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa
Door Naa Jaa
Jannat (2008)
tera chehra meri aankhon mein basa rehne deeeee khud ko thoda sa kahin mujh mein basa rehne de door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa aaj ke baad mera saara safar tanhaa hai aur tere saath ka bhi aakhiri ye lamha hai aur kuchh der mujheeee aur kuchh der mujheeee khud se juda rehne deee aur kuchh der mujheeee khud se juda rehne deee door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa ab kahin jaa ke mere dil ko ye lagta hai yaar ki baahon mein meri jannat ka jahaan basta hai aur kuchh deeeer mujheee aur kuchh deeeer mujheee inmein bandha rehne de aur kuchh deeeeer mujheee inmein bandha rehne de door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa door naa jaaa
Emraan Hashmi
Rana Mazumder
Song Title :
Door Naa Jaa
Album/Film :
Jannat (2008)
Release Year :
2008
Producer :
Mukesh Bhatt
Production :
Director :
Kunal Deshmukh
Film Actors :
Emraan Hashmi
Lyrics :
Sayeed Quadri
Singer :
Rana Mazumder
OnScreen Actors :
Emraan Hashmi, Sonal Chauhan
Music Director :
Pritam


text:
Màndargay jóg-jot-na yiy wone ni jafe-jafe am na ci biir ëmb bi, ci wasin gi ak ci jamonoy gannaaw wasin gi
Màndarga yii ñooy wone ni ëmb bi demewul ni mu ware :
- xëpp deret ;
- doom ji ci biiru ndeyam néew na lu muy yëngu, walla dootul yëngu ;
- yaramu jigéenu-wérul bi dafa tàng ;
- biiru jigéenu-wérul bi dafa réy lool ;
- jigéenu-wérul bi dafa ñàkk deret ;
- jigéenu-wérul bi dafa om, yaram wi jeex tàkk ;
- jigéenu-wérul bi dafa am yaram ba mu ëpp ;
- tànk yi, loxo yi ak xar-kanam gi dañu gal, maanaam dañu newi.
Màndarga yii ñooy wone ni wasin gi demewul ni mu ware :
- mat gu yàgg (lu ëpp fukki waxtu ak ñaar (12) ;
- xëpp deret lu jiitu wasin gi ;
- xëpp deret gannaaw wasin gi.
Màndarga yii ñooy wone jafe-jafe ci gannaaw-wasin gi :
- yaram wu tàng ;
- tànk yu gal, maanaam newi.
Su benn ci xew-xew yii amee, dawal gaaw kër doktoor, mbaa nga seeti ndawal kër doktoor bu xam-xamam màcc ci mbir mi
Màndargay jóg-jot-na
- Détails
- Catégorie : Vulgarisation sanitaire
- Affichages : 2759
Màndargay jóg-jot-na yiy wone ni jafe-jafe am na ci biir ëmb bi, ci wasin gi ak ci jamonoy gannaaw wasin gi


text:
1:1 Man Pool, ndawul Kirist Yeesu ci coobareg Yàlla, man ak Timote sunu mbokk, noo leen di bind, yéen mbooloom Yàlla mi nekk dëkku Korent, ak gaayi Yàlla yu sell, yi nekk ci diiwaanu Akayi gépp.
1:2 Na leen Yàlla sunu Baay ak Boroom bi Yeesu Kirist may yiw ak jàmm.
1:3 Cant ñeel na Yàlla, Baayu sunu boroom Yeesu Kirist, di Baay biy Aji Yërmande tey Boroom lépp luy dëfël xol yi.
1:4 Mooy dëfël sunu xol ci sunu tiis yépp, ngir nun ci sunu bopp nu man a dëfël xolu ñépp ñi nekk ci tiis, di leen sédd ci noflaay, bi Yàlla def ci sunu xol.
1:5 Ndaxte ni coonoy Kirist di baawaane ci nun, noonu it la Kirist nekke buntu noflaay bu yaa, biy dëfël sunu xol.
1:6 Su nuy jaar ci tiis, seen noflaay a tax ak seen mucc. Bu dee Yàlla dëfël na sunu xol, seen noflaay a tax, ngir ngeen man a dékku naqar yu mel ni yu nuy am, nun itam.
1:7 Te sunu yaakaar ci seen mbir dëgër na, xam ne, ni ngeen bokke ak nun naqar, noonu ngeen di bokke ak nun noflaayu xol.
1:8 Ndaxte bokk yi, bëggunu ngeen umple tiis, wi nu daj ci diiwaanu Asi. Yen bi diisoon na lool ba weesu sunu kàttan, ba amatunu yaakaar sax ci dund.
1:9 Demoon nanu ba defe ne, dogalees na sunug dee. Loolu amoon na, ngir nu bañ a wéer sunu yaakaar ci sunu bopp, waaye nu wéer ko ci Yàlla, miy dekkal néew yi.
1:10 Moo nu musal ci dee gu metti googu te dina nu musalaat. Ci moom lanu wékk sunu yaakaar ne, dina nu musalati,
1:11 bu ngeen nu jàpplee di ci boole seeni ñaan. Noonu ñu bare dinañu gërëm Yàlla ci yiw, wi mu nu may te muy tontul ñaanu ñu bare.
1:12 Li nuy tiitaroo moo di sunu xel day seede ne, ci kanamu àddina si, rawatina sax ci seen kanam, aw nanu ci tànk yu jub, ànd ak xol bu laab fa kanam Yàlla. Jëfewunu ci pexem nit, waaye ci yiwu Yàlla lanu jëfe.
1:13 Bindunu leen nag leneen lu dul li ngeen jàng te xam ko. Fi mu ne seen xam-xam ci nun matagul, waaye yaakaar naa ne, bu matee, dingeen man a tiitaru ci nun, ni nu koy defe ci yéen, bu bésu Boroom bi Yeesu ñëwee.
1:15 Kon ni ma ame woon kóolute googu, naroon naa jëkk a jaar ci yéen, ngir ganesi leen ñaari yoon.
1:16 Bëggoon naa jaar ci yéen, dem diiwaanu Maseduwan, te bu ma jógee Maseduwan, dikkaat ci yéen, ngir ngeen waajal sama tukki ca Yude.
1:17 Ba may mébét loolu nag, ndax dama cee boolewul pasteef? Te ndax samay yéene yéeney nit kese la, ba may xel ñaar, naan «waaw» ak «déet?»
1:18 Wóor na Yàlla ne, li nu leen di wax, du «waaw» ju ànd ak «déedéet.»
1:19 Ndaxte Doomu Yàlla ji, Yeesu Kirist, mi nu doon yégle ci seen biir, man ak Silwan ak Timote, nekkul woon «waaw» ak «déedéet;» «waawi» Yàlla la mas a nekk.
1:20 Te lépp lu Yàlla dige woon fekk na «waawam» ci moom. Noonu kon ci Kirist lanuy waxe: «Amiin,» ngir yékkati ndamu Yàlla.
1:21 Te Yàlla moo nuy dëgëral ci Kirist, nun ak yéen, te sol nu Xelam.
1:22 Moo nu màndargaal ni ay gaayam, def Xelam ci sunu xol, muy dawal ci cér, bi mu nu dencal.
1:23 Man nag Yàlla seede na ma, te giñ naa ci sama bakkan ne, yërëm leen rekk moo tax delluseeguma Korent.
1:24 Du caageen nag noo leen bëgg a noot ci lu jëm ci seen ngëm, waaye nu ngi liggéeyandoo ak yéen ngir seen mbég, ndaxte ci ngëm ngeen sax.
2:1 Man nag fas yéene naa lii: duma dellusi ci yéen ci naqar.
2:2 Ndaxte su ma leen tegee naqar, kuy seddal sama xol ku dul yéen ñi ma teg aw naqar?
2:3 Looloo tax ma binde noonu, ngir bañ a agsi, am naqar ci ñi ma waroon a bégal. Am naa kóolute ci yéen ñépp ne, sama mbég mooy seen mbég.
2:4 Ci biir tiis ak xol bu jeex laa leen bind, samay bët taa ak ay rangooñ. Binduma leen ngir teg leen naqar, waaye ngir ngeen xam xóotaayu mbëggeel gi ma am ci yéen.
2:5 Su kenn tegee moroomam naqar, du man la ko teg, waaye man nanu ne, yéen ñépp la ko teg — matul may réyal mbir mi.
2:6 Àtte bi ko mbooloo mi teg, doy na.
2:7 Léegi nag baal-leen ko te dëfël xolam, ngir bañ mu sóobu ci naqar wu ëpp.
2:8 Kon maa ngi leen di ñaan, ngeen feddali seen mbëggeel ci moom.
2:9 Nattu leen moo tax ma bind leen it, ngir seet ba xam dingeen dégg ndigal ci lépp.
2:10 Ku ngeen baal, ma baal ko itam. Man nag, su ma baalee --fekk am lu ma war a baale — yéena tax ma def ko ci kanamu Kirist,
2:11 ngir Seytaane bañ a am bunt bu mu jaar ba nax nu, ndaxte réerewunu mbir ay pexeem.
2:12 Ba ma àggee Torowas nag, ngir yégle fa xebaar bu baax bi ci Kirist, Boroom bi ubbil na ma ci bunt.
2:13 Waaye sama xel dalul benn yoon, ndax li ma fa fekkul sama mbokk, Tit. Noonu nag ma tàggu leen, daldi dem diiwaanu Maseduwan.
2:14 Waaye cant ñeel na Yàlla! Ci sunu booloo ak Kirist, daf nuy yóbbaale saa su nekk ci gawari ndamam, tey jaar ci nun ngir turu Kirist jolli fu nekk, ni xetu latkoloñ di tasaaroo.
2:15 Ndaxte ci Yàlla, xetu Kirist gu neex lanu, di gilli jëm ci ñiy mucc ak ñiy sànku;
2:16 ci ñu mujj ñii, xet gu sedd lanu, guy jëme ci dee; ci ñu jëkk ñi, xetu dund lanu, guy jëme ci dund. Kon ku man a àttan yen boobu!
2:17 Nun nag melunu ni ñu bare, ñiy baana-baana ci kàddug Yàlla, waaye ci sunu booloo ak Kirist, nu ngi waare ak xol bu laab fa kanam Yàlla, ni yonenti Yàlla.
3:1 Mbaa du danoo tàmbalee tëgguwaat nag? Mbaa du danoo soxla ni ñenn ñi ay dénkaane yu ñu nuy gërëme, te ñuy bataaxal yu jóge ci yéen walla yu jëm ci yéen?
3:2 Déedéet, yéenay sunu bataaxal, te ci sunu xol lañu ko bind, di bataaxal bu nit ñépp man a xam te jàng ko;
3:3 ndaxte leer na ne, bataaxal bu jóge ci Kirist ngeen, bu mu jaarale ci nun. Bindeesu ko daa, waaye ci Xelum Yàlla miy dund lees ko binde; te du ci àlluway doj lañu ko rëdd, waaye ci xolu doom Aadama.
3:4 Googu kóolute lanu am fa kanam Yàlla ndax Kirist.
3:5 Du caageen nag ne, àttan nanu dara ci sunu man-man, ba nu yaakaar dara ci sunu bopp, waaye sunu kàttan ci Yàlla lay jóge.
3:6 Moo nu jox kàttan, nu nekk ndaw yuy xamle kóllëre gu bees gi. Te kóllëre googu ajuwul ci ay sàrti diine, waaye mi ngi aju ci jëfu Xelum Yàlla. Ndaxte sàrti kese day jëme ci dee, waaye Xelum Yàlla dafay joxe dund.
3:7 Ba ñu bindee arafi sàrt yi ciy àlluway doj, leeraayu ndamu Yàlla nekk fa. Xar-kanamu Musaa di leer, ba bànni Israyil duñu ko man a xool, fekk leer ga di wéy. Ndegam sàrti yoon yooyuy jëme ci dee, ñoo ànd ak ndam,
3:8 rawatina nag ne, jëfu Xelum Yàlla dina gën a ànd ak ndam.
3:9 Su fekkee ne tëralin, wiy teg nit tooñ, àndoon na ak ndam, rawatina ci tëralin wiy àtte nit jub.
3:10 Ndaxte ndam li amoon keroog suux na ci ndam li ko raw léegi.
3:11 Te it ndegam li wéy dafa amoon ndam, astemaak li fi sax.
3:12 Kon nag gannaaw wékku nanu ci yaakaar ju mel noonu, danuy waare ak kóolute gu mag.
3:13 Dunu def ni Musaa, mi daan muur xar-kanamam, ngir bànni Israyil bañ a gis jeexug leer googu saxul.
3:14 Waaye seen xel dafa daldi gumba. Ba tey jii sax, bu ñuy jàng téereb kóllëre gu jëkk gi, muuraay moomu dafay des; deñul, ndaxte ci Kirist rekk la man a deñe.
3:15 Waaw, ba tey jii, su ñuy jàng yoonu Musaa, seen xol dafay muuru.
3:16 Waaye saa su kenn walbatikoo ci Boroom bi, muuraay gi daldi muriku.
3:17 Fekk nag Boroom, bi ñuy wax foofu, moo di Xelum Yàlla, te fu Xelu Boroom bi nekk, foofa yaatu gu mat am na fa.
3:18 Te nun ñépp nag, danuy lerxat ndamu Boroom bi ak xar-kanam bu muuruwul, bay soppiku ci melokaanam, ànd ak ndam luy yokku te sax ci dooley Boroom biy Xelum Yàlla.
4:1 Kon nag ndegam Yàlla ci yërmandeem sas na nu liggéey boobu, dunu bayliku.
4:2 Lànk nanoo ànd ci mbir, yi ñuy nëbb te ñu gàccelu. Sunuy tànk du yu njublaŋ te dunu dëngal kàddug Yàlla. Waaye nu ngi biral dëgg, di sàkku kóoluteg ñépp fa kanam Yàlla.
4:3 Su fekkee ne sax, xebaar bu baax bi dafa muuru ci ñenn ñi, dafa fekk ñoom ñu aw yoon wu jëm ci sànkute.
4:4 Ñoom la yàllay jamono ji gëlëmal seen xel, ngir ñu bañ a gis leeru xebaar bu baax, biy wone ndamu Kirist, mi di melokaanu Yàlla.
4:5 Ndaxte Yeesu Kirist Boroom bi lanuy waare, waaye waarewunu lu jëm ci sunu bopp. Nun seeni jaam lanu ndax Yeesu.
4:6 Ndaxte Yàlla mi ne: «Na leer leer ci biir lëndëm,» moo leer ci sunu xol, ngir leeral nu ak xam-xamu ndamu Yàlla, liy feeñ ci xar-kanamu Kirist.
4:7 Leer googu ci sunu xol mi ngi mel ni alal, waaye ñu ngi ko def ci nun ñi néew doole niy njaq kese, ngir kàttan gu ëpp xel gi, bawoo ci Yàlla te du ci nun.
4:8 Dañu nuy sonal fu nekk, waaye kenn tancu nu. Dañu nuy dugal ci ruq yi, waaye dinanu ci génn.
4:9 Dañu nuy fitnaal, waaye Yàlla du nu wacc mukk. Tër nañu nu, waaye kenn doggaliwu nu.
4:10 Fu nu tollu noo ngi gàddu ci sunu yaram dee gi Yeesu dee woon, ngir dundu Yeesu moom it feeñ ci sunu yaram.
4:11 Bés bu nekk, nun ñiy dund, ñu ngi nuy jébbal dee ndax Kirist, ngir dundu Kirist moom itam feeñ ci sunu yaram wiy dee.
4:12 Noonu dee mu ngi jëf ci nun, dund di jëf ci yéen.
4:13 Mbind mi nee na: «Damaa gëm, moo tax ma wax.» Nun it nag, ndegam am nanu menn xelu ngëm moomu, danoo gëm, ba tax nuy wax.
4:14 Ndaxte xam nanu ne Yàlla, mi dekkal Boroom bi Yeesu, dina nu dekkal nun itam ak Yeesu, te dina nu yóbbu ak yéen, taxawal nun ñépp ci jataayam.
4:15 Ndaxte lépp li nuy daj, seen njariñ a tax, ngir yiwu Yàlla, wiy yokku ci nit ñu gën a takku, yokkaale ngërëm lu jëm ci Yàlla, ngir jollil ndamam.
4:16 Loolu moo tax sunu yaakaar du tas. Bu fekkee sax sunu yaram day yàqu jëm cig mag, sunu ruu moom, bés ak bés muy gën a yeesaat.
4:17 Ndaxte sunu coono bu woyof bi dul yàgg, dafa nuy jural ndam lu bare, ba suul coono bi, tey sax abadan.
4:18 Kon diirunu li ñuy gis waaye li ñu dul gis. Ndaxte li ñuy gis day wéy, waaye li ñu dul gis day sax ba fàww.
5:1 Yaram wi nu soloo ci kaw suuf dafa mel ni ab tànt. Su daanoo, xam nanu ne, Yàlla jagleel na nu am taax ci asamaan, mu loxol nit defarul, di taax muy sax ba fàww.
5:2 Fi mu ne nu ngi wonk, di yàkkamtee féete ak sunu dëkkukaayu asamaan, sol ko ni koddaay, xam ne,
5:3 bu nu ko solee, dunu def yaramu neen.
5:4 Nun ñi nekk ci tànt bii, nu ngi wonk ndax coono. Du caageen ne, danoo bëgg a summi sunu yaramu àddina, waaye danoo bëgg a sol sunu yaramu asamaan, ngir liy dee sóobu ci biir dund.
5:5 Ki nu waajal ngir loolu moo di Yàlla, moom mi nu jox Xelam, di dawal ci cér bi mu nu dencal.
5:6 Noonu kon nu ngi fees ak kóolute fu nu tollu; te xam nanu ne, fi ak nu ngi dëkk ci yaram wii, àggagunu sunu màkkaan ci wetu Boroom bi —
5:7 ndaxte doxewunu ab gis, waaye ngëm lanuy doxe.
5:8 Kon fees nanu ak kóolute, te yéenee jóge ci dëkkukaayu yaram wii, dem dëkk ci wetu Boroom bi.
5:9 Kon nag des fi walla jóge fi, li nuy faaydaal moo di neex Boroom bi.
5:10 Ndaxte nun ñépp fàww nu teew ci kanamu Kirist, mu àtte nu, ngir ku nekk jot peyu li mu def ci yaramam, muy lu baax walla lu bon.
5:11 Gannaaw xam nanu ragal Yàlla nag, nu ngi fexee gëmloo nit ñi, waaye li nu nekk leer na Yàlla te yaakaar naa ne, leer na leen it, ba ne fàŋŋ.
5:12 Jéemunoo waxati lu ngeen nuy nawe, waaye danu leen a bëgg a may yoonu tiitaru ci nun, tey tontu ñooñuy tiitaroo col te du xol.
5:13 Su fekkee danoo tàggalikoo ak sunu sago, ngir Yàlla la. Su nu àndee ak sunu sago, ngir yéen la.
5:14 Ndaxte mbëggeelu Kirist moo nuy jiite, ndax wóor na nu ne, ndegam kenn rekk a dee ngir ñépp, kon ñépp a dee.
5:15 Te dee na ngir ñépp, ngir ñiy dund dootuñu dund ngir seen bopp, waaye ngir ki dee ci seen wàll te dekki.
5:16 Kon nag gannaawsi tey xoolatunu kenn ci gis-gisu àddina. Su fekkee mas nanoo xool Kirist ci gis-gisu àddina, léegi xooleetunu ko noonu.
5:17 Kon bu nit bokkee ci Kirist, mbindeef mu bees la. Li jëkk wéy na, lu bees a fi teew.
5:18 Te loolu lépp a ngi sosoo ci Yàlla, mi nu jubale ak boppam jaare ko ci Yeesu Kirist, te sas nu nuy waare juboo googu:
5:19 maanaam, Yàlla jaar na ci Kirist, di jubale waa àddina ak boppam te sëfu leen seeni tooñ. Kàddug juboo googu, Yàlla dénk na nu ko.
5:20 Ay ndaw lanu, yu Kirist yónni, te Yàllaa ngi woo nit ñi jaare ko ci nun. Kon nag ci turu Kirist, nu ngi leen koy ñaan: nanguleen a juboo ak Yàlla.
5:21 Kirist mi musul a def bàkkaar, Yàlla def na ko bàkkaar ci sunu wàll, ngir ci sunu bokk ci moom, nu man a doon njubteg Yàlla.
6:1 Nun nag ñiy liggéeyandoo ak Yàlla, nu ngi leen di ñaan: jariñooleen yiw, wi ngeen jote ci Yàlla, ngir mu bañ a neen ci yéen.
6:2 Ndaxte Yàlla nee na:«Ca jamono ja mu jekke, nangu naa sa ñaan;ci bésu mucc gi laa la wallu.» Tey jii la jamono ju jekk ji; tey la bésub mucc gi.
6:3 Bëggunoo lëmbaaje xelu kenn ci dara, ngir kenn bañ a sikk sunu liggéey.
6:4 Li nu bëgg moo di rafetal sunu tur ni jawriñi Yàlla ci fànn gu nekk; danuy muñ coono yi, tiis yi, njàqare yi;
6:5 ñu nuy dóor, di nu tëj ci kaso, dëkk yi di yengu ndax sunu mbir; nuy liggéey ba sonn, di fanaanee xool, di woor.
6:6 Nu ngi rafetal sunu yen ci dund gu sell, ci xam-xam, muñ ak laabiir, ci Xel mu Sell mi ak ci mbëggeel gu raxul njublaŋ,
6:7 ci kàddug dëgg ak ci kàttanu Yàlla, nu ngi yor gànnaayi njubte ci loxol ndeyjoor ak lu càmmooñ.
6:8 Ñu bàkk nu, jéppi nu, sant nu, xas nu. Ñu di nu jiiñ réeral, moona niti dëgg lanu.
6:9 Ñuy xeeb sunu tur, moona tur yi siiw nañu. Nu mel ni ñu loof, moona nu ngi dund. Ñu yar nu, teewul nu rëcc ci dee.
6:10 Danuy dékku tiis, waaye di bég fu nu tollu. Nu tumurànke, waaye di woomal ñu bare; amunu dara, fekk noo moom lépp.
6:11 Yéen bokki Korent, wax nanu leen sunu biir ak sunu biti, di leen ubbil sunu xol.
6:12 Ubbiku nanu ci yéen, waaye yéen ubbikuwuleen ci nun.
6:13 Maa ngi wax ak yéen ni samay doom; feyleen nu bor bi, yéen itam; ubbileen seen xol!
6:14 Buleen likkoo ak ñi gëmul. Gan àndandoo moo man a am diggante njubte ak ndëngte? Gan booloo moo man a am diggante leer ak lëndëm?
6:15 Gan déggoo moo man a am diggante Kirist ak Beliyar? Gan jaxasoo moo man a am diggante ki gëm ak ki gëmul?
6:16 Nan la këru Yàlla man a mànkoo ak xërëm yi? Ndaxte nun nooy këru Yàlla Aji Dund ji, ni ko Yàlla waxe:«Dinaa dëkk ci seen biir,tey dox ànd ak ñoom,ma nekk seen Yàlla,ñuy samay gaay.»
6:17 Kon nag Boroom bi nee na:«Génnleen biir ñooñu te beru.Buleen laal dara lu am sobe,kon dinaa leen teeru.
6:18 Dinaa nekk baay ci yéen,ngeen di doom ci man, muy góor, di jigéen. Moom la Aji Kàttan ji wax.»
7:1 Ndegam nag jot nanu ci dige yu mel nii, samay soppe, nanu sellal sunu bopp ci bépp sobeb yaram walla bu xel, dund dund gu sell, ba mat ci ragal Yàlla.
7:2 Yaatal-leen nu ci seen xol. Tooñunu kenn; lorunu kenn; naxunu kenn, jël alalam.
7:3 Teg leen tooñ taxul may wax lii, ndaxte wax naa ba noppi ne, yéena ngi ci sunu xol ci dund ak ci dee.
7:4 Kóolute gi ma am ci yéen réy na. Tiitar bi may jële ci yéen réy na. Sama xol sedd na guyy. Damaa fees ak mbég ci bépp coono bu nuy daj!
7:5 Ba nu àggee diiwaanu Maseduwan, noppaluwunu, waaye coono bu ne daj nanu ko: xeex ci biti, njàqare ci biir.
7:6 Waaye Yàlla miy dëfël xolu ñiy yoggoorlu ndax tiis, dëfël na sunu xol ci ñëwu Tit,
7:7 te du ci ñëwam rekk sax waaye ci li ngeen dëfël xolam. Yégal na nu seen nammeel ci nun, seen réccu ak seen farlu jëm ci man, ba sama mbég gën cee yokku.
7:8 Su fekkee ne sax, bataaxal bi ma leen bind dafa leen naqare, réccootuma ko. Ci lu jëkk réccu naa ko, ndaxte gis naa ne, bataaxal boobu teg na leen tiis, doonte sax ci diir bu néew.
7:9 Waaye sama xol sedd na léegi, du ndax seen tiis, waaye ci li mu tax ngeen réccu. Tiis wu jóge ci Yàlla ngeen tegoo, te àndul ak benn loraange bu bawoo ci nun.
7:10 Ndaxte tiis wu jóge ci Yàlla dina jur réccu guy jëme ci mucc, te réccu googu laajul gëstu. Waaye tiisu àddina day jëme ci dee.
7:11 Seen tiis wi jóge ci Yàlla, gisleen nag li mu jur: ndaw njaxlaf ak lay ak mer ak ragal ak nammeel ak farlu, ak bëgg a yar ki tooñ! Ci seen jëf yépp wone ngeen ne, set ngeen wecc ci mbir moomu.
7:12 Kon nag su ma leen bindee, ki tooñ taxul, ki ñu tooñ it taxul, waaye dama leen a bind, ngir ngeen man a gis ci kanam Yàlla cawarte, gi ngeen am ci nun.
7:13 Te loolu seral na sunu xol. Sunu xel dal na, rawati ci li nu ànd ak Tit ci mbégam, ci li ngeen seral xolam, yéen ñépp.
7:14 Su fekkee ne tiitaru woon naa ci seen mbir ci kanamu Tit, rusuma ci. Dëgg rekk lanu leen mas a wax; noonu it la Tit gise ne, li nu leen doon seede lépp, dëgg la.
7:15 Te mbëggeelam ci yéen gën na yokku, buy fàttaliku ni ngeen ko déggale yéen ñépp, ci li ngeen ko teeru, ànd ak ragal ak weg.
7:16 Bég naa, ndaxte xam naa ne, man naa leen a wóolu ci lu nekk!
8:1 Gannaaw loolu bokk yi, danu leen a bëgg a xamal li yiwu Yàlla jur ci biir mboolooy ñi gëm te nekk ci diiwaanu Maseduwan.
8:2 Nattu yi ñu jaar ëmb nañu coono yu réy; waaye seen mbég mu tar ak seen ñàkk gu metti ñoo jur ci ñoom yéwén gu jéggi dayo.
8:3 Seede naa ne, ñoom ci seen bopp joxe nañu ba fa seen man-man yem, ba weesu ko sax.
8:4 Saraxu nañu nu lool, ngir bokk ci ñiy yónnee ndimbal gaayi Yàlla yi.
8:5 Te yemuñu sax ci li nu séentu woon ci ñoom, waaye dañoo jébbal seen bopp Boroom bi jëkk, gannaaw loolu ñu jébbal nu seen bopp ci coobareg Yàlla.
8:6 Looloo tax nag nu sant Tit, mu ñëw àggale ci yéen, ni mu tàmbalee woon, seen jëfu ndimbal.
8:7 Gannaaw nag wone ngeen cawarte gu tollu noonu, ci ngëm, ci wax, ci xam-xam, ci farlu gu mat, ak ci seen mbëggeel ci nun, sawareleen noonu it ci jëfu ndimbal lii.
8:8 Du ndigal lu ma leen di jox, waaye dama leen di yégal cawarteg ñi ci des, ngir natt fu seen mbëggeel tollu.
8:9 Ndaxte yiwu sunu Boroom Yeesu Kirist umpu leen, ni mu futtee am-amam, ba ñàkk ngir yéen, ndax ngeen woomle cig ñàkkam.
8:10 Kon lii laa xalaat ci lu baax ci yéen: yéen ñi nga xam ne tàmbaliwuleen a jëf rekk, waaye yéena jëkk a am yéene jii daaw,
8:11 yeggaleleen ko léegi. Noonu li ngeen mottali ci seen man-man tolloo ak yéene, ji ngeen amoon ci seen mébét.
8:12 Ndaxte joxe, bu àndee ak yéene, Yàlla dina ko nangu, di seet li nu am te bañ a seet li nu amul.
8:13 Bëgguma leen a teg soxla, ngir woyofal ñi ci des, waaye na ñépp tolloole.
8:14 Tey jii nag man ngeen sàkk ci li ngeen barele, faj soxlay ñeneen, ngir ëllëg it bareleg ñooña faj seen soxla. Noonu ñépp tolloole.
8:15 Moom la Mbind mi tëral ne:«Ki dajale lu bare ëpplewul dara,te ki dajale tuuti ñàkkul.»
8:16 Cant ñeel na Yàlla, moom mi def ci xolu Tit cawarte gu mel ni sunu gos ci yéen!
8:17 Bi nu ko laajee, mu ñëw ci yéen, nangu na, te rax-ca-dolli cawarteem tollu na, ba nu man a wax ne, ci coobarey boppam la jóge, jëm ci yéen.
8:18 Yónniwaale nanu ak moom mbokk, mi am tur wu rafet ci mboolooy ñi gëm ñépp ndax li muy waare xebaaru Kirist.
8:19 Te sax mbooloo yi ñoo ko tànn, ngir mu ànd ak nun, bu nuy yóbbu ndimbal li ngir ndamu Boroom bi, te mu firndeel sunu yéene ju rafet.
8:20 Def nanu noonu nag, ndax kenn bañ noo ŋàññ ci ni nuy topptoo ndimbal lu yaatu loolu.
8:21 Danuy fexee def li jub, du ci kanam Yàlla rekk, waaye it ci kanam nit ñi.
8:22 Yónniwaale nanu it sunu mbokk, mi nu seetlu cawarteem ay yooni yoon ci fànn yu bare, te mu gën koo fésal bii yoon ndax kóolute gu réy, gi mu am ci yéen.
8:23 Noonu kon ci lu jëm ci Tit, sama nawle la ci liggéey, bi ci seen biir. Ci lu jëm ci sunu bokk, yi ànd ak moom nag, ndawi mbooloom ñi gëm lañu, ñuy wone ndamu Kirist.
8:24 Na seen teeru firndeel nag seen mbëggeel ci kanamu mboolooy ñi gëm, te dëggal leen ne, noo yey wóolu leen.
9:1 Ci mbirum ndimbal loolu jëm ci gaayi Yàlla yi, matul ma leen di bindaat,
9:2 ndaxte xam naa seen yéene ju rafet, te maa ngi ciy damu ci kanamu waa Maseduwan, naan leen: «Daaw fekk na waa Akayi jekk.» Te seen cawarte xamb na ñu bare ci ñoom.
9:3 Maa ngi yónni nag bokk yooyu, ngir damu gi nu doon damu ci yéen ci mbir mii bañ a neen, te ngeen jekk, ni ma ko waxe woon.
9:4 Danoo bañ rekk waa Maseduwan, ñiy ànd ak man, fekk jekkaguleen; te kon kóolute googu nu am ci yéen dina nekk sunu gàcce, waxaalewuma nag seen bos.
9:5 Moo tax ma xalaat ne, li gën mooy yónni bokk yooyu, ñu jiitu ma ci yéen, topptoo mbiri ndimbal lu yaatu loolu ngeen dige woon. Loolu di may gu tàlli, te bañ a nekk yëfi nay.
9:6 Te lii moo am: ku ji tuuti, góob tuuti; ku ji lu bare, góob lu bare.
9:7 Kon na ku nekk joxe, ni mu ko nase ci xolam, te bañ cee am réccu walla sañul-bañ, ndaxte kiy joxe ak mbég moo neex Boroom bi.
9:8 Te Yàlla man na leen a woomal ci bépp yiwam ba ci fépp ak ci lépp, ngeen faj seen soxla yépp te sakkanle it ngir bépp jëf bu baax.
9:9 Moom la Mbind mi wax ne:«Tabe na, ba may baadoolo yi;njubteem day sax ba fàww.»
9:10 Yàlla miy jox beykat bi jiwu ak nit ab dund, dina leen jox jiwu wu ne gàññ, te sakkanal li seen njub meññ.
9:11 Noonu dingeen woomle ci lépp, ba yéwén ci bépp anam, ba tax ñu bare gërëm Yàlla ndax li ngeen maye jaarale ko ci nun.
9:12 Ndaxte njaamu, gi ngeen di jaamu, yemul rekk ci faj soxlay gaayi Yàlla yi, waaye dina tax it ngërëmu ñu bare baawaan, jëm ci Yàlla.
9:13 Ci li ngeen firndeel seen mbëggeel ci joxe ndimbal lii, dinañu màggal Yàlla, ndaxte wone ngeen ni ngeen déggale xebaar bu baax bu Kirist bi, ak ni ngeen yéwéne ci seen ndimbal jëme ci ñoom ak ñépp.
9:14 Rax-ca-dolli dinañu sant Yàlla ak xol bu fees ak cofeel ci yéen ndax yiw wu mag, wi Yàlla def ci yéen.
9:15 Jërë-jëfati yaw Yàlla ndax sa may googu weesu dayo!
10:1 Ci lu jëm ci samay mbir nag, maa ngi leen di ñaan — man Pool, mi ñu ne, ci seen biir «ragal» laa, bu ma leen soree, «ñeme,» — maa ngi leen di ñaan ndax woyof ak lewetaayu Kirist, ngir bu ma ñëwee, ma bañ a ànd ak ñeme gi may dencal ñenn ñiy xalaat ne, gis-gisu nit lanu topp.
10:3 Dëgg la ne nit rekk lanu, waaye dunu xeexe ni nit.
10:4 Ndaxte gànnaay, yi nuy xaree, jógewuñu ci nit, waaye ca Yàlla lañu jóge, te ànd ak kàttan, ngir daaneel ay tata. Danuy daaneel xalaat yi dul dëgg
10:5 ak bépp tiitar buy jànkoonteek xam-xamu Yàlla, te danuy noot bépp xalaat, ba mu déggal Kirist.
10:6 Te fas yéene nanoo jubbanti képp ku déggadi, bés bu seen dégg ndigal matee.
10:7 Xool-leen mbir mi ne fàŋŋ. Bu amee ku mu wóor ne, ci Kirist la bokk, na jàpp it ne, su bokkee ci Kirist, nun itam ci Kirist lanu bokk.
10:8 Awma lu may rus, su may damu lu ëpp ci sañ-sañ bi nu Boroom bi jox, di sañ-sañu yokk seen ngëm, te du ngir seen kasara.
10:9 Ba tey bëgguma ngeen xalaat ne, maa ngi leen di xëbal ci samay bataaxal.
10:10 Ndaxte am na ku naan: «Ay bataaxalam dañoo ñagas te am doole, waaye bu teewee dafay ñàkk fulla, di wax waxi picc.»
10:11 Kiy wax loolu na xam lii: ni sunuy kàddu mel ci sunuy bataaxal, bu nu fa nekkul, noonu it lanuy mel ci sunuy jëf, bu nu teewee.
10:12 Ñemewunoo féetele walla mengale sunu bopp ak ñooñu naw seen bopp. Ci li ñuy sàkk ab natt ngir natt ak mengale seen bopp ak seen bopp, ñàkk xel a tax.
10:13 Nun nag dunu damu ci lu weesu dayo. Nu ngi damu ci liggéey bi nu Yàlla sas, ba may nu, nu agsi ci yéen.
10:14 Bu sunu sas agsiwul woon ba ci yéen, kon man nanoo ne, génn nanu sas wi nu Yàlla sas. Waaye agsi na ba ci yéen, te indil nanu leen xebaar bu baax bi jëm ci Kirist.
10:15 Kon nag dunu jéggi dig yi Yàlla rëdd, bay damu ci liggéeyu ñeneen. Waaye am nanu yaakaar ne, su seen ngëm yokkoo, dinanu gën a màgg ci seen biir, des ba tey ci dig yi nu Yàlla rëddal.
10:16 Noonu dinanu man a yégle xebaar bu baax bi ci bérab, yi leen féete gannaaw, te bañ a damu ci li ñeneen ñi def ci seen sas.
10:17 Waaye ni ko Mbind mi waxe: «Kuy damu, na damu ci Boroom bi.»
10:18 Ndaxte ki neex Yàlla, du ki naw boppam, waaye ki Yàlla gërëm.
11:1 Céy bu ngeen ma manoon a muñal, ma wax leen tuuti waxi dof! Waaw muñal-leen ma sax.
11:2 Dama leen di fiire ak fiiraange gu jóge ca Yàlla, ndaxte dama leen a bëgg a jébbal jenn jëkkër kepp, muy Kirist, ngeen set ni janq.
11:3 Waaye ni jaan ja naxe woon Awa ci pexeem, ragal naa yéen itam ñu lëmbaaje ni seen xel, ba ngeen dëddu xol bu laab, bi ngeen amoon ci seen diggante ak Kirist.
11:4 Ndaxte bu kenn ñëwee, di leen waar ci Yeesu ci lu juuyoo ak li nu leen yégal, walla ngeen jot meneen xel mu wuute ak Xel mi ngeen jot, walla ngeen nangu beneen xebaar bu wuute ak bi ngeen dégg, dingeen ko dékku bu baax.
11:5 Moona foog naa ne, seen ndaw yooyu ngeen yékkati, ba ñu ëpp ndaw sax, ëpplewuñu ma dara.
11:6 Bu ma dul jàmbaari wax it, néewuma xam-xam, te won nanu leen ko ci bépp mbir ak ci bépp fànn.
11:7 Walla boog ndax dama leen a tooñ ci li ma suufeel sama bopp ngir yékkati leen, ba ma leen di yégal xebaar bu baax bi te laajuma leen genn pey?
11:8 Xanaa kay damaa tooñ ci li ma dunde alalu yeneen mboolooy ñi gëm, ba futti leen, ngir dimbali leen, yéen.
11:9 Te ba ma nekkee ci yéen te soxla dab ma, wéeruwuma ci kenn ci yéen, ndaxte bokk ya jóge Maseduwan ñoo ma indil li ma soxla woon. Ci lépp moytu naa nekk yen ci yéen, te dinaa ko gën a def.
11:10 Ni mu wóore ne, dëggug Kirist nekk na ci man, ni la wóore ne loolii may damoo, kenn du ko teggi ci diiwaanu Akayi gépp.
11:11 Lu tax? Ndax dama leen a bëggul? Yàlla xam na ne, bëgg naa leen!
11:12 Noonu may doxale nag dinaa ci sax, ngir ñiy damu, di wut yoon wu ñu aw ba yemale seen bopp ak nun, duñu ko am.
11:13 Ay ndawi naaféq lañu, di ay liggéeykat yu njublaŋ yuy mbubboo turu ndawi Kirist.
11:14 Te loolu jaaxalu nu, ndaxte Seytaane moom ci boppam day mbubboo malaakam leer.
11:15 Kon nag ay ndawam mbubboo ndawi njub, loolu du nu jaaxal. Dees na leen fey seeni jëf.
11:16 Maa ngi leen koy waxaat: bu ma kenn jàpp nib dof. Walla boog bu ngeen ma ko jàppee, séddleen ma céru dof, ngir ma damu tuuti, man itam.
11:17 Loolu may wax nag, waxuma ko ci turu Boroom bi. Bu ma ñemee damoo nii, maa ngi wax ni dof.
11:18 Ndegam ñu bare dañuy damu ni nit kese, man itam kon dinaa damu.
11:19 Yéen boroom xel yi, aka ngeen a man a muñal ñi dof,
11:20 nde yéena ngi muñ ñi leen di jaamloo, di lekk seen alal, di leen nax, di leen xeeb, di leen talaata!
11:21 Sunu néew doole mayu nu, nu dem ba jëfe noonu; rus naa ci lool de! Ma wax waxi dof; moona lépp lu waay ñemee damoo, ñeme naa ko, man it.
11:22 Ndax Ibrë lañu? Man it Ibrë laa. Ndax bànni Israyil lañu? Man itam ci laa. Ndax sëti Ibraayma lañu? Man itam moom laa.
11:23 Ndax surgay Kirist lañu? --maa ngi wax waxi ku tàggoo ak sagoom nag — maa leen ko gën a doon. Bu dee ci liggéey, maa leen ci man. Bu dee ci li ñu nu tëj ci kaso, maa leen ko gën a miin. Bu dee ci li ñu nu dóor ay yar, maa leen ëpple. Leru naa dee ba tàyyi.
11:24 Juróomi yoon Yawut yi dóor nañu ma fanweeri yar ak juróom-ñeent.
11:25 Ñetti yoon dóorees na ma ay yet, te mas nañu maa sànni ay xeer, bëgg maa rey. Ñetti yoon dugg naa gaal, mu suux. Mas naa yendu ci ndox, fanaan ci.
11:26 Ci sama tukki yu bare yi daan naa faral di daje ak musiba ci dex yi, ak musiba ci sàcc yi, musiba mu jóge ci sama xeet walla ci ñi dul Yawut, musiba ci biir dëkk yi, ci màndiŋ yi, ci géej gi, ci biir bokki taalibe yu naaféq yi.
11:27 Sonn naa, di ñaq, di fanaane xool, di xiif ak a mar tey fande, di dékku liw te rafle,
11:28 waxaalewuma li ci des nag: bés bu nekk maa ngi xalaat mboolooy ñi gëm.
11:29 Ana ku ci néew doole, te wàlluma ko? Ana ku ci bàkkaar, te awma naqar wu tiis?
11:30 Su ma damu waree kon, ci sama néew doole laay damoo.
11:31 Yàlla Baayu sunu Boroom Yeesu, moom mi màgg ba fàww, xam na ne, du ay fen ci man.
11:32 Ba ma nekkee dëkku Damas, boroom dëkk ba, di jawriñu buur ba Aretas, dafa santaane woon ñuy wottu dëkk ba, ngir man maa jàpp.
11:33 Waaye dugalees na ma ci dàmba, jaarale ma ci palenteeru miiri dëkk ba, yoor ma ci suuf. Noonu ma rëcc ko.
12:1 Damu amul jariñ, ba tey war na ma. Kon ma jàll ci nettali gis-gisi Boroom bi ak i peeñu.
12:2 Xam naa taalibeb Kirist boo xam ne yékkati nañu ko ba ca asamaan, si gën a kawe, booba ak léegi mat na fukki at ak ñeent. Xawma ndax ànd na ak jëmmam walla déet. Yàlla rekk a xam.
12:3 Xam naa ne, nit kooku yékkati nañu ko ba fa Yàlla nekk. Bu dee ci jëmmam mbaa ci xelam, xawma; Yàllaa xam. Mu dégg fa baat yu ñu mënul a nettali te yu ñu mayul doom Aadama, mu ŋaaŋ ko.
12:5 Dinaa damu ci nit ku mel noonu. Waaye duma damu ci sama bopp, lu dul liy wone sama néew doole.
12:6 Su ma bëggoon a damu, du doon yëfi dof, ndaxte dëgg laay wax. Waaye damay moytoo damu, ngir kenn bañ a foog ci man lu weesu li mu gis, may def, te muy dégg, ma di ko wax.
12:7 Te it ngir ma bañ a yég sama bopp ndax peeñu yooyu wees xel, mayees na mbir dal ma ci sama yaram, di ma metital ni dég, muy malaakam Seytaane mu may sonal, ngir ma bañ a yég sama bopp.
12:8 Ñaan naa Boroom bi ñetti yoon ci mbir moomu, ngir mu taqale ma ak moom.
12:9 Waaye mu ne ma: «Sama yiw doy na la; sama kàttan a ngi mate cig néew doole.» Kon nag dëgg-dëgg, gën na maa bég ci damu ndax sama néew doole, ngir kàttanu Kirist dëkk ci man.
12:10 Looloo tax may bég ci néew doole, yi may wéye ngir turu Kirist, ciy tiis, ciy njàqare, mbaa ñu saaga ma, mbaa ñu fitnaal ma. Ndaxte bu ma néewee doole, booba laay am kàttan.
12:11 Ci dëgg-dëgg wax naa waxi dof te yéena ma ci dugal, fekk yéen ci seen bopp sax yéena ma waroon a sargal, ndaxte su ma dul dara sax, seen ndaw yooyu ngeen naw ëpplewuñu ma dara.
12:12 Kéemaan yi, jaloore yi ak jëf yu màgg, yiy firndeel ndawul Kirist, feeñ nañu ci seen biir, ma ànd ci ak muñ gu mat.
12:13 Lan laa defal yeneen mboolooy ñi gëm te defaluma leen ko, xanaa rekk li ma wéeru ci ñoom te wéeruma ci yéen? Baal-leen ma googu tooñ!
12:14 Maa ngi leen di waaj a ganesi ñetteel bi yoon, te duma wéeru ci yéen. Wutsiwuma seen alal, yéen laa soxla. Ndaxte du gune moo war a yor waajuram, waaye waajur moo war a yor gune yi.
12:15 Man nag nangu naa joxe li ma am lépp ak xol bu sedd, ba joxe sama bopp sax, ngir dimbali leen. Gannaaw bëgg naa leen nii, xanaa kay seen mbëggeel ci man warul a wàññiku?
12:16 Kon noonu la, nekkuma woon yen ci yéen. Waaye man na am ñu naan, dama leen a nax, ba réeral leen ci sama njublaŋ.
12:17 Mbaa du damaa lekk seen alal, jaare ko ci kenn ci ñi ma yónni woon?
12:18 Sant naa Tit, mu ñëw ci yéen, te yebal naa sunu mbokk moomu ak moom. Ndax Tit dafa lekk seen alal? Man ak moom, ndax bokkunu woon xel mu nu yékkati ak tànk yu nuy dox?
12:19 Xanaa diirub li ngeen di jàng lii, defe ngeen ne, nu ngi wut aw lay ci seen kanam. Samay xarit, nu ngi leen di wax ci kanam Yàlla ak ci turu Kirist; te lépp ngir seen njariñ la.
12:20 Ragal naa, bu ma ñëwee ci yéen, fekk leen nu ma neexul, te yéen it ngeen fekk ma nu leen neexul. Ragal naa fekk ay xuloo ci seen biir, ak ñeetaane, xadar ak diiroo mbagg, xas ak jëw, réy-réylu ak yengu-yengu.
12:21 Ragal naa, bu ma leen ganesiwaatee, Yàlla sama Boroom suufeel ma ci seen biir, ma naqarlu ci ñu bare ñu bàkkaaroon te dëdduwuñu seen yàqute, seen njaaloo ak seen ñaawteef, gi ñu doon def.
13:1 Bii mooy ñetteel bi yoon, ma di leen ganesi. «Bépp àtte dina aju ci seedes ñaar walla ñetti nit.»
13:2 Li ma waxoon ci sama ñaareelu ngan, ci ñi bàkkaaroon bu yàgg ak ñi ci des, maa ngi koy waxaat léegi, bala maa dikkaat: su ma dellusee, duma yërëm kenn.
13:3 Bu fekkee ne dangeen a bëgg firnde juy wone ne, Kirist mooy wax jaarale ko ci man, dingeen ko am. Digganteem ak yéen du ànd ak néew doole, waaye dafay feeñal kàttan ci seen biir.
13:4 Néewoon na doole, ba ñu koy daaj ca bant ngir rey ko, waaye mi ngi dund ci kàttanu Yàlla. Nun itam néew nanu doole ci sunu bokk ci moom, waaye dinanu dund ak moom ci kàttanu Yàlla, bu nuy jëfante ak yéen.
13:5 Xool-leen seen bopp bu baax, ba xam ndax ngëm a ngi ci yéen. Seetluleen seen bopp. Xanaa xamuleen ne, Yeesoo ngi ci yéen? Walla boog ngeen gis ne, ay naaféq ngeen.
13:6 Waaye yaakaar naa ne dingeen gis ne, man nanoo wone nun, firndeg ngëm.
13:7 Nu ngi ñaan Yàlla, ngeen bañ a def dara lu bon. Waxuma ne danoo bëgg a wone noonu sunu firndeg ngëm, waaye sunu yéene mooy ngeen jëf lu baax, boo yaboo sax ñu jiiñ nu ag naaféq.
13:8 Ndaxte manalunu dara dëggu Yàlla gi; mënunu lu dul taxawal ko.
13:9 Bu nu néewee doole, fekk am ngeen doole, bég nanu ci. Te sax nu ngi ñaan, ngeen jublu cig mat.
13:10 Looloo tax ma leen di binde nii, bala maa ñëw; bëgguma leen a duma ci sañ-sañ bi ma Boroom bi jox. Jox na ma ko, ngir ma yokk seen ngëm, waaye du ngir seen kasara.
13:11 Kon nag bokk yi, bégleen, jublu cig mat, di déglu soññante bi ma leen di dénk, am benn xalaat te dëkk ci jàmm; noonu Yàlla miy mbëggeel te di Yàllay jàmm dina ànd ak yéen.
13:12 Saafoonteleen ak xol bu laab.
13:13 Mboolem gaayi Yàlla yépp ñu ngi leen di nuyu.
13:14 Na yiwu sunu Boroom Yeesu Kirist, ak mbëggeelu Yàlla ak booloo, gi nu am ak Xel mu Sell mi, ànd ak yéen ñépp.


text:
Baynuk
Baynuk, benn waaso la, ci reewum Senegaal. Ci Kaasamaas lañu dëkk, ñu leen mën fekk tamit ca Gàmbi ak Gine Bisaawóo. Am na li ñu bokk ak Joolaa yi, Mandiŋ yi, ak Balaanta, ci cosaan.
Tëraliin
Cosaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Baynuk yi dañu bokk ci waaso yu jëkk nekk Kaasamaas ak Senegaal, waaye ca penku lañu joge. Foofu Kaasamaas, benn nguur lañu taxawoon, bu ñu naan Kansaalaa, seen peey di Mampatiŋ. Loolu, ak seeni buur di Gana Sira Bana. Li yëpp, ba Imbraatóor gu Mali ame la xeewoon. Ba mu yagg, Mandiŋ yi, joge Mali, ñów ci ñoom, di leen xeex ngir nangu leen. Ku daan jiite Mandiŋ yi mooy Tiramakan Taraaware. Ba noppi, Mandiŋ yi elif nañu dëkku Baynuk yi ak yeneen xeet ñu fa nekkoon (Joolaa, Pël...), te taxaw seeni nguur ci seen kaw, mooy nguuru Kaabu. Ba loolu xeewe, buuru Baynuk yi Kikikor la woon, buur boobu la Tiramakan Taraaware tase ci xaare.
Ñooñu daan jiite Mandiŋ yi, Naanco lañu leen tudde ci cosaan. Bi ñu elif boobu reew, di reewum baynuk yi, dañu sey ak ñoom. Moo tax ci seen wallu ndey, Naanco yi, ci Baynul walla Joolaa, lañu bokk. Li moo tax it, Mandiŋ ak Baynuk ak Joolaa yi, ay sant yu bare lañu bokkante (Saane, Maane, Jaabi, Jeeme, Sambu, Jaata, Saaña...). Waaye sant bi ñu leen gën a raññe mooy: Jaandy. Tey sax, Baynuk yi, ñu bare ay Mandiŋ lañu.
Waaye, loolu yëpp, taxul reewum Baynuk yi nekk, ba atum 1830 ak 1867, bi ngeen xam ne, seen peey bu ñu naan Birikama tàkk te Kansaala daanu.
Seen lakk[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Seen lakk, Baynuk la tuddu, te xaj na ci ñaar, am Baynuk Gunyamoolo ak Baynuk Samik. Baynuk yepp, dañu ne, 34 500 lañu.
Diine[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Baynuk yi, am na ay ceddo ñu nekkoon bu jëkk, am na ay jullit ak ay katolig.


text:
Diiwaanu Tambaakundaa
Diiwaanu Tàmbaakundaa mi ngi nekk ci penku réew mi, benn la ci 14 diiwaan yu Senegaal yi, di it bi ci ëpp ci rëyaay. Dëkku Tàmbakundaa mooy péeyub diiwaan bi. am na 605 695 ciy way-dëkk te yaatoo 59 602 km²
.
Melosuuf[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay peggam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Diiwaan baa ngi digoo ak:
- Diiwaanu Maatam ak bu Luga ci bëj-gànnaaram;
- Diiwaanu Kawlax ak bu Koldaa ak réewum Gàmbi ci sowwam;
- Réewum Gine ci bëj-saalumam;
- Dexug Senegaal gi, fi mu janook réewum Mali, ci penkoom;
Ay goxam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ginnaaw bi, bi ñu defee Tunduw Kéedugu Diiwaan bu mat sëkk ci 2008, Péncum Réewum Senegaal la ngi ko def ci 1 diggi-gammu ci 2008, diiwaan bi ñaari Tund rekk la am:


text:
Màggalug Tuubaa
Màggalug Tuubaa, Bis la bu màgg fi Taalubey Sëriñ Tuubaa yi te it di bis bu ñu fonk, Di it bis bi Sëriñ Tuubaa demee ci tukkib liggeey bi, ci 18 ci aw Magal (safar), Nu di ko amal at mune fa Tuubaa, ci fukki fan ak juróom ñatt (18) ci aw Màggal (Safar), ci arminaatu (calendrier) weer wi walla bu Hijri. Teg ko ci ndigalul Sëriñ Tuubaa "Bu bis bi ñëwatee na ngeen ma Santal Yàlla kem séen kàttan". Mu digle woon ko ci fukki fan ak juróom ñatt ci atum 1341 ci hijri, di 16 julet 1921 ci Gregorian. Muriid yi di juge fune di jëm Tuubaa, ngir amali ko fa barab bu tedd boobee, dem na nag ba yamatul rekk ci Muriid yi, Waaye xanaa nekk xew-xewu Julli ñépp, Mbaa sax nit ñi ngir mu gën a matale, Muy yitte ju rëy, Ay miliyoŋi nit diko teewe. Noonu it lees koy amale ci àdduna na si sépp, niki Aamerig, Tugal, Asi ak Afrig, ci Këri Sëriñ Tuuba yi, Fépp fu mbooloom Murid nekk,te gàllankooru ci man koo defee Tuubaa, dees nako fa amal ci genn anam gi, Lépp nag, Nu koy teg ci ndigalal Xalifa ba fa nekkal Sëriñ bi, Mookoy woote, mooy yeesal it ndigal la ci Sëriñ bi joxewoon, At mu jot.
Tëraliin
Baatu Màggal:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Màggal baatu wolof la, Maanaa mi man a doon fekk ku/lu/ju màgg nga nangul koko, Te di ko wone, Di baat bu jekkul ci lenn mbaa kenn ku moy Yàlla Màggaakon ba, Keneen koo ko solal mu ëpp ko, Mbaa mu di bokkaale, Sëriñ bi nag! ci jagle gi ko Yàlla may, te ñeelul keneen ak wuute gu mu wuute ak nit ñi, Bokk na ci baat bile, Ndax xew yi ko fi njëkk yepp séeni tur maneesu koo natt ci Yàlla aji Kawe ji, niki: Tabaski Yàlla jaaduwul ci Moom (tud naa sellam ga) ndax mooy Aji-Raye ji, Gàmmu Yàlla jaaduwul ci Moom (t.s) ndax amul bisub juddu, Tamxarit Yàlla jaaduwul ci Moom (t.s) ak beneen bis boo tànn nag, tur wa jaaduwul ci Yàlla, Moom Sëriñ Tuubaa nag ci jagley Yàlla, Mu indi fi Màggal ak Sant, Ñuy yu amul woon, te Yàlla jagoo leen, Magal Yàlla, Sant Yàlla, loolu it bokk na ci Kiimtaani Sëriñ Tuubaa liggeeykatu Yonent buñu tànn ba.
Taarixu Bis bi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci njëkk sosu gi, Ku Tud Moor xari KAN la Sëriñ Moodu BUSO taawub Sëriñ Mbàkke BUSO yonni aw bëy mu juge GEDE jëm njaareem fa Sëriñ bi ni ko joxal ma ko Sëriñ Mulaay BUSO (Rakki Sëriñ Moodu BUSO mee la) neeko mu joxal ma ko Sëriñ Tuubaa niki àddiya,
Sëriñ Mulaay yeew bëy wa ci barab dem ca Sëriñ bi neko "Sëriñ Moodu BUSO yonnee nafi ab gàtt" Sëriñ bi laajo ko ni ko "Gàtt ba lumu ?" mu ni ko Bëy wu jigéen la, Sëriñ Bi neko: ndax man ngaa fexe ba weccil ma ko am xar mu góor ? Mu neko: waawaaw ! Sëriñ Mulaay jël bëy wa ginnaaw bimu jotee ndigël ngir weccee ku ko ak am Xar, dem ca Séeréer su mbuudaay sa fa nekkoon, Ngir weccee ku ji bëy wa, Mu fekk fa ab séeréer neko: Man dey! damaa yor aw bëy, te bëgg ku ma ko soppil am xaaf (xar mu góor) ? Séeréer ba seet bëy wa, neko: waawaaw ! Man naa nekk, ndax bëy wa, ba ko séeréer ba seetee, Day bëy wu jigéen wu giir (jurandoo lu bari te lumu am mu dund) te joox (bari soow lool), Séeréer ba neko: Gàtt yaa ngi nii, seetal bu la ci soob, Sëriñ Mulaay neena: Ma seet xaaf ma ca gën a rëy, Séeréer ba neko: Sant naa ci bu baax ! Mu indi ko, Wax ko Sëriñ bi,
Sëriñ Bi neko: Nanga ma ko dencal ba ma laaj lako, Neena: Mu denc ko, Ba bisub talaata fukki fan ak juróom ñatt ci weeru Màggal (18 safar), ci atum 1341 ci Hijri, Di tolloo ak 16 julet atum 1921 ci Gregorian, Sëriñ bi woolu ko moom Sëriñ Mulaay, Jox ko ndigël neko: Sama gàtt ba mingi fi ? Sëriñ Mulaay neko: Waaw, Sëriñ bi neko: Boo demee nga rendil mako, Te boo koy rendi, nanga ci am pasteefub Santal ma Yàlla ci bis bii, ndax kat maangi xamle ne: Bis bii ci lama saa Boroom dëeloon ngir jox ma li taxoon may liggéey, te jox nama ko, kon nag ! Maangi ciy sant Yàlla, Te ndigël naa leen yeen Taalube yi, Bu bis bi ñëwatee ngeen santal ma ci Yàlla, Sëriñ bi neko nag: Boo demee rendi ko ci sa loxol bopp, fees ko ci sa loxol bopp, te it nga toj ko ñatti xaaj: 1-Benn saam bi, Nga jox ko Soxna Aminta BUSO [Way-juru Sëriñ Abdu Xaadir MBÀKKE], 2-Ñaareel bi, Nga jox ko Soxna Anta Bale BUSO [Di rakki Soxna Amina BUSO mee], 3-Ñatteel bi, Nga yobbu ko ca daara ja nga nekk, sarax naa leen ko.
Ndigal li:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ginnaaw ba Sëriñ bi woolu magi Taalube yépp, siiw na ca ña ko fekke woon, Sëriñ Ma NDumbe MBÀKKE, Seex Ibraahima FAAL, Seex Iisaa JENN ak Sëriñ Mulaay moomii, ak ña ca des... ne leen: Ñu baax ña fi jaaroon ñépp (ci lu nëbbu xayna), Ku ci ne am na bis, niki Ibraahima (jàmm ci moom) ak Tabaski, Kon nag, Bu Tabaski ñëwatee Ku ci am ñaari gàtt, Nga ray benn ba ca Tabaski ga, Te ba ca des mu denc ko ba ci sama bis bii di 18 ci weeru màggal (SAFAR), Santalee ma ko Yàlla, ***... lii la waxoon ca kanamu mbooloo ma, Ginnaaw santal léen ma Yàlla rekk la wax, te tudd ci ab gàtt, tudd ci it Tabaski, te it tuddee wu ko wenn tur, lumay ni léen ngeen Santal ma Yàlla rekk, Te sant di jëf aki wax, Tax ba ña ko daa def daako woowe «Tabaskiwaat/Tabaskiyaat» tur woowu di wey, Ba am bis, Sëriñ bi ci ag fegoom ak yeesalug Diine gi ko tax a jog ak nimu bañee Bidaa, Bañ darra luy nduroo akug réer feeñ ci am mbooloom. Mu wax leen ne: «Bu ko kenn waxati Tabaskiyaat waaye Màggal», ñu door di ko wax Màggal ba fimne.
Mu des nag jeneen wax ju mbooloowu wul, Waaye ku woor la ko wax, Di Sëriñ Amsatu JAXATE, Sëriñ Bi da koo woolu mu joge Tuubaa dem Njaareem (JURBEL) àgg fa ci waxtu wu tàng, Sëriñ Bi neko: Demal noppalu, Ba ca soba sa, Sëriñ bi woolu ko, neko: Lima la doon doye de moodi, Saa Boroom lama doon liggéey, Damaa dëela loon (digoon) nima: Ci bis bii lama koy jox, Te wanoon na mako, Bis bi yegsi na, wax ko neko: Bamay joge Mbàkke baari di bisum gaawu (samedi) 18 ci aw màggal (safar), Nattu yama Tubaab yi teg, lamuy metti-metti moom laa àndal, ba ca déwén sa ñu ful ko fukki yoon, Bis ba déllu siwaat ñu fulati ko fukki yoon muy téeméeri nattu, Mu déllu séeti, ñu fulateeti ko fukki yoon, Muy junniy nattu, Junniy nattu yooyu nag diirub fukki ati laggéey bi moom laa yanu, (8 ci géej gi, 2 gànnaar, Muy=10) ñu di ko ful, Binga xamee ni nag, fukki at yi jeex na, Ci la nattu yi «Tàmbalee wàññi ku», Sama Boroom ci ag baaxam nema: Litaxoon ngay liggeey moongi nii ma jàkkaarloo ak loola, Waaye taxul woon ma jot ca, Ba ci bisub tay nag, lama Saa Boroom jox ma am sañ-sañu yoral ko saa bopp, ŋàbbal ko saa bopp, Bis niki tay mingi ak man, Malay xamal it ne: Damaa bëgg a sax di ci sant Yàlla, te digal leen it yeen Taalube yi ngeen sax dima ci santale Yàlla, Lima saa boroom jox nag, Mooy lima doon sàkku ca moom, Waaye xamal nama ne: Lii muma jox saa su bis bi dellu seetee Dana ko ful fukki yoon, (niki mu ko doon defe ca nattu ya) diirub jamono, Ba àdduna di fàddu, Ginnaaw ba it ba ca àjjana, ab jant bees di xame waxtu amu fa, Waaye saa Boroom moom xamna saa sa ak jamono ja, Ba bu bis bi agsee, Mu fulal ma neexaayu àjjana ja fukki yoon (multiplier par 10), Sëriñ Amsatu neena: Ma làmb saa jiba (poche) fekk ci juróom benn fukk 300f jox ko Sëriñ bi neko: Ma santee ko, Sëriñ bi neko: War ngaa sant Yàlla, ndax sa juróom benn fukk yii, Laa yor ci xaalis man koo sante Yàlla. Kon Sëriñ Moodu BUSO taawub Sëriñ MBàkke BUSO, Moo joxe lees jëkk a ray ci bisu Màggal, Sëriñ Mulaay BUSO moo jëkk a lottal ab Gàtt yéene ci Sant Yàlla, manaam gàttub Màggal, Sëriñ Amsatu JAXATE it moo jëkk a joxe wërsagam ci Xaalis, ngir Santalee ko Yàlla Sëriñ bi, Manaam xaalisam moo jëkk ci Màggal gi.
Woote bi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ginnaaw bi ko Sëriñ Bi diglee ci noonii, Ñu tàmbali koo def ci anam gu sax, Ku nekk diko defe fa nga feete, ci ndigalul Sëriñ bi, Waa Tuubaa fa tuubaa, Waa njaaréem fa njaaréem ci wetu Sëriñ bi Mag mune it diko defee ca dëkk ba nga sanc ci ndigalul Sëriñ bi, ak say dongo, noonu lees ko daa defe, Bi fi Sëriñ bi jógee it, Noonu lees ko daa defe ci teewaayu ak ndigalul Sëriñ Moodu Mustafaa Mbàkke mi fi wuutu woon Sëriñ bi, ba bi fi Sëriñ Móodu Mustafaa bawoo Sëriñ Fàllu Mbàkke wuutu ko, ci la ko wootee, Ngir ñépp diko defee si Tuubaa ci ag booloo, noonii nag, lees ko daa defe ci Téewaayu Sëriñ Abdu Lahad Mbàkke, Sëriñ Abdu Xaadir, ak Sëriñ Saaliwu Mbàkke ba fimne ci teewaayu Xalifa bifi léen fi wuutu,
Nees ko baaxoo Màggale:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Dees na ci daje ngir dundal ag bokk, Dees na ci Jàng Al-xuraan ngi dundalee ko bis bi, Dees na ci Jàngi Xassida ngir jollee ko ci Yonent bi (Jàmm ci moom) akit dolli koo ci, Dees na ci def ay bernde yaatal ko ci lekk ak naan, ci anam gu matale, Ba ku fa teew xeewlu ca namu ware, Ngir ñépp beg ak wone ci it xeewali Yàlla aji xeewale jees fay sant, ci bis bi ngir jéem a wone xeewal yi Yàlla defal seen Sëriñ te defal leen ko. Dees na ca daje it ci ay barab, ngir fàttali njàngalem Sëriñ Tuuba ak a dundal ay jëfam, di dolleente ci diine, di fàttli ña fa teew it di ay taalube mbaa ay Jullit, li Sëriñ bi woote lumu ? ba kune gis ci sa bopp. Ak yeneeni mbir yuy jariñe te dëppoo ak njangalem Sëriñ Tuubaa mi di diiney kase.
Ngënéel li ak njariñ yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Amna yu nëbbu ak yu feeñ te xamu ñu ci lumay lees ci wax, Waaye dëgg-dëggi mbir mi, Ay gumba lanu ci, Boroom bis bi ak Ka mu koy bisal rekk la ñeel. Yu feeñ yi: Bokk na ca dajale ay jullit ngir ñu dox bokk gi Yàlla doxal seen digante. Bokk na ca it daje diggante ay bokki askan ak bokki nit, te dox ko di lu war. Bokk na ca jàngum Alxuraan mu jaatu ci lim bu kenn manu la natt, te Yonent bi (Jàmmi Yàlla ci moom) wenn arafam moo gënn àddina ak li ci biir. Bokk na ca it Jàngi Xassida ci lim bu kenn man la takk, te Yàlla digël nu te jiitu ci, nu julli ci Yonent bi, ne it ku ci julli mu ful ko. Bokk na ca birnde yu matale mbooleem ña fay teew, Ba kenn dootul xàmme ku am ak ku ñàkk, ñepp jëfandikoo ñam wa gën, Te Yonent bi (Jàmmi Yàlla ci moom) ne: Yi gën ci diine ñooy:Bernde (joxe aw ñam) ak Nuyoo. Bokk na ca dajeb woroomi Xam-xam, Dolleente, Jàngale, Xamale, Laabireente, Soññee ci diine, te ñu wax ne dajeb woroom xam-xam yi yërmànde la. Bokk na ca dajeb kureeli diine yi, Ngir man a gën a rataxalaat diggante yi, Féddali bokk gi. Bokk na ca it dajeb Taalube yi ak seeni Sëriñ siyaare, Yees lu ak Joxe Haddiya ji nga xamni Yàlla a ko digle ci Al-Xuraan. Ak yeneeni ngëneel aki njariñ yu nu lott ci lim ko...
Yu nëbbu yi: Sant la Sëriñ bi woote, Sant nag lu màgg la ci Lislaam, Rawatina ci way-sóobu yi (Sufiyaanke), Jàppe nañu ko niki màqaama mu kawe, Benn ci ñatt yi gën a gaaw ci jigeel Ab jaam Boroomam, Muy Màqaama mu kawe, Sëriñ bi wax na ne: «Kuy saa mbegte di sa mos (mbegte) bu bis bi ñëwee nanga ma ci santal Yàlla, Bu ëllëgee ma bokk ak yaw pay ga» Mu waxaat ne:Kepp ku ci ray Ginaar ba Giléem ngir Santalee ma ko Yàlla ëllëg maak yaway bokk xeewal ya ca àjjana, may ya bokk na ca li mu wax ne: Liko Yàlla jox saa su bis bi dellu seetee Dana ko ful fukki yoon, diirub jamono ba àdduna di fàddu, Ginnaaw ba it ba ca àjjana, ab jant bees di xame waxtu du fa am, waaye saa Boroom moom xamna saa sa ak jamono ja, ba bu bis bi agsee, Mu fulal ma neexaayu Àjjana ja fukki yoon (multiplier par 10), kon loolii yaw miko Màggal ci Ginaar ba ci Giléem, Sëriñ bi nee: yeen a koy bokk. Sëriñ bi waxaat ne: «ñaar ñu ne, kenn ka fonk Màggal gi; ka ca des déet, du ñàkk ki ko fonk di gis li muy tiime moroom ji (li mo koy tanee)», Ak yeneeni ngëneel aki njariñ yu dul jeex te xam-xam ba ñeelul ku moy Ki (Sëriñ bi) bis lu ak kees Koy (Yàlla ji yayoo ag cant) bisal.


text:
Lawbe
Lawbe, benn lang la. Ci xeetu Pël lañu bokk. Li ñu wuute ak yeneen Pël yi, mooy bant bi ñu liggeey. Senegaal ak Mali lañu gëna nekk.
Tëraliin
Lawbe (baat bi)[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Lawbe walla labbo (su de kenn la), ci kallama pulaar la joge. Ci seen lakk, mooy li ñu tudde ruuj ci wolof.
Am na ay Lawbe ñu leen woo laana/laaɗe, mooy gaal ci wolof. Ndaxte, seen liggeey, mooy tabax ay gaal, ak yeneeni jumtukaay ñu jefandikoo ci wallu ndox mi ak napp gi. Ci wettu dex lañu daan dëkk, ak mool yi (subalɓe ci pulaar). Ku leen jitte, Kalmbaan lañu ko dakkantal.
Yeneen Lawbe yi, dañu leen tudd gorworo / worworɓe. Ñoom, bant lañu liggeey, waaye deeñi dëkk ci tukki, ngiir jaay li ñu def (leget, gënn, bolde, alluwa...). Ku leen jitte, maalaw mooy dakkantalam. Xam xam yu mat lañu am ci wallu gancax, ba di ci mëna faj.
Xeetu Lawbe yaatu na. Am na ci ñoom, deeñi woy, ndax dañu daan jegge buur yi. Ñoom ñooy lawbe gumbala wala Kontimpaaji.
Cosaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Pël am nañu benn leeb ngir nettali fan Lawbe yi joge. Dañu ne, bu jëkk, amoon na ñeeti rakk yu goor. Taaw bi, Dikko Hamadi la tuddoon, ku ci topp Samba, cat bi Demba. Ñoom ñepp, sammkat lañu nekkoon. Waaye benn jamono, bekkoor dikk. Dikko Hamadi, mujj bayyi samm, ngir liggeey bant yi, mooy maamu Lawbe yi. Samba moom, wey ci samm bi, mooy maamu Pël yi (pullo / fulbe). Demba, soppeku bambado.
Lawbe yi nag, ay mbam sëf lañu samm, ndax ci seen cosaan, ak boobu mala lañu daan tukki. Ci ja yi, Lawbe yi ñoo daan jaay bi mala. Ci jamono xare amoon, ay addu-kalpe yu mag lañu nekkoon.
Lawbe yi, kenn sañoon leen jap ngir def leen lu bon. Ndax dañu gëm ni, ay jig lañu woon, ay nitu karaange. Rawatina seen jigeen, ku daan sey ak Lawbe bu jiggeen, jap ne, karaange la am.
Sant yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Tey, am na ay Lawbe, ci yeneen waaso lañu joge (sooninke...). Moo tax mën nga fekk ay Lawbe ñu yorul ay sant u Pël.
Lawbe yi bokk ci Pël yi ñooy ñu sant: Sow, Jum, Taal, Wañ... .
Ay lawbe yu bare, joge ci Sooninke yi, Gaajigo / Gaajaga, Kebe, lañu sant.


text:
Le nouveau son de Lady Mounass a sorti son nouveau single. Un morceau qui sans nul doute fera beaucoup de bruits. Les paroles de la chanson semblent s’adresser directement à Mbathio Ndiaye. Découvrez !
Audio: Lady Mounass clashe t-elle Mbathio Ndiaye ? Ecoutez !
Un commentaire
-
Niang M bamba25 décembre 2017 23 h 53 min
Senego bayi lene di toumale nitt yi ak yakh deerr.ndawsi limouye woye guis guisou aduna la wakhoule ak kene dafa woye si cadrou general,guir yalla mandou lene bayi mbathio ndiaye si jammm ak salam domou diambour laaaa kou khole sa keur guis fa lou gueune dangereux dioulitte dou top gorrrr bamou seussss trokhale nitt bakhoul yalla santale wouko surtout djiguene am guene yaye ak ay sœur té aduna dafa goudou tankkkkk bayi lene yakh derrrrrr!
Poster un commentaire
Poster un commentaire


text:
Jëfandikukat:Abdu Xaadir KEBE
Ñi ngi siyaare man de doomi Senegaal laa juy dund fii mu nekk ca Ndakaaru ak Tuubaa, di jaabante ci diggante bi ci mujjug-ayu bis gu nekk daanaka, nekkoon naa nag Itaali, di naa wax wolof mooy làkk wi ma dàqal ci làkk yi ak araab, frãse, àngale ak itaalien, wu ci nekk nag déggiin wu wér laa ko dégg, ab dongob daara laa woon nag bu jàng alxuraan ba mokkal ko, demoon naa Aamerig ak Faraas ak Espaañ, taalif naa as lëf ci wolof, tekki ci it ay téere, bari na lu ma dugal ci wiki bi ciy jukki, ab metlang (entrpreneur) laa ci B.T.p maanaam tabax laay liggéeye, may ñaan ñun ñi sopp wii làkk te man koo jëmale kanam ñu xamante, booloo ngir def ci ay liggéey yu man a amali Sunu gaal njariñ.
Abdou Khadre KEBE sakkmultiservices@hotmail.com


text:
En bref
Wikipedia en wolof
L’encyclopédie libre Wikipedia propose une version wolof de son portail.
En vous rendant sur cette adresse http://wo.wikipedia.org, vous pourrez consulter plus de 1 000 pages en langue wolof.
Deux mille utilisateurs sont enregistrés pour participer à l’enrichissement de l’encyclopédie, dont 23 sont actifs.
Voici la page sur la Tabaski :
« Tabaski, (ci araab »sul-hajja« ذو الحج), tuddees na ko noonu ngir ne mooy boroom aj gi, ci la araab yi daan aji Màkka, ci la tabaski gi it nekk, moom nag bokk na ci weer yees wormaal. Mooy weer wi mujj ci at mi. »
Messages
-
KHOUTBA SEYDINA LIMAMOU LAHI asws
Khoutba béneel
Mangui tambali sama bepp dieuf ak sama beep wakh ci yalla manga khamantani moy adji khezeuleul bepp mbindef ci kaw souf waye moy itam adji khezeuleul kouka sopp ci alakhira. Thiant migui sakh di gnel yalla manga khamni mo binde mbindef yi mou def si gno, ay yonente mou taneu si yonente yoyu mouha,ad mou def ko geun dja tedd thi yonente yi teyy geun di mbindef mou def khetam geun dja tedd si khet yi yalna dolli kheweul yalla si mom ak ay gnognam ak ay sahabam tei mou dolli ko mousseul. Guinaw lolu toukei na si ilimani yalla dji dieum si mbolem talibem yi dak way geum yi gorr ak djiguen makk ak ndaw mouth yalna nekk si yenn ak yeurmandei yalla ak barkem ak si seeni gnogne. Li waral terrei bi magui len di yegeul naka man magui nouyou si yenn magui lath sen mbirr sen yiz ak sen dia,eu ak sen deukouway. Magui len di denk si topou yalla ak yonentam ak fedali sen gueum guen di dieuflante yiw guen beugeunte ndakh niki dinne layantebiir la. Layanteibir nakk moy gua labir si yalla ak yonentam ak terem ak thi kilifa dinee yi ak thi mbolem dioulit nieup. Labir si yalla moy gua zeteul ko gua dieufei lamou digle gua bayi lamou terrei gua digeul niit gni thi lolu. Labir si yonentam moy gua geum gua deugeul ko gua topp thi lammou gua batyi lamoyu terei si mom gua dieufei ay sounam labir si terem moy gua diangeu ko tei diko naffar gua djieufei la nekk thibir terei beu labir thi kilifay dine yi mo gua beug lenn gua topp lenn gua dimbali lenn djeum si mbiri dine gua digeul nitt gni si loola labbir si mboleem djoulit gni moy gua beug lenn mbolle senn niki mùouko zqkhei yonente yi salalahou aleyhi wq nsqlqm zqy geum dafay beug zayy geum gni tei dou bagn keen thi gnom niki mouko wqkhei batay salalhou aleyhi wq salam deug degu wqy geum dafay beugeul gneil m,bokk wqy geumeum lamou beugeul bopam wqkh nq yonente bi salalahou aleyhi wa salam boulen bagnante nagein digleuntei thi yiw gein di tereintei thi lou bonn guein yezeneul sen digeuntei si lou bakh magui lenn di denk guen def sen digenytei mbeugueil ndakh niki wq qldiqnq dqgni beugeunte boulen def sen digeuntei noonel ak mbagnel yenn nekk lenn ay mbokk kham len niki zay geum mbokam moy wqyy geum niki mouko wqkhei yalla mi adji kawe dji wqy geum yeup ay mbokk lagnou naguein yeweneul sen digantei mbooko guein ragal yalla anama moyu yeureumesse leenkham lenn yen wqy geum gni niki way geum dafay tafay tappo gnou daldi tappo thi mom kepp kou tapou woul thi niit gni dett nitt gni di tapo thi mom tei mdimbalou yalla dou Wath thi mom tei boulen eupeulantei alalou adina liffi nekk kay naguein eupeulantei yiwou alahira ndakh moy ligua khamni moy donnalei kheweul you dapeto yi ak daradia you kawei yi boulen kheur dieum thi aduna ndfakh ,niki mom meddeu la tei eddeu douko lekk ndarei khath ak tann naguen ko bayi boulen ko djapeu ndakh niki mom kzeur guou rappeu la goudi adji dagn tei ak dagnam lou djiegei la nague moytou neff na ak nena ndakh bariyana dou nekk di dadjei tha la neff na ak tha lougnou degu ak la nekka boulen ndiortou thi sen mbokoum djoulite ndare yiww naguen moytou thi gnqz ndiorte ndakh nikki yalla migui thi ndiortal diamam boulenn saggan thi toudou yalla fouguen fi meun ti nekk ndakh dafay dindi ay niawtef bi baril ay yiw kepeu kou ay yiweum barri ay niawtefam new dina dougou aldiana mbem soppna yalla yalla adji kawei dji wqkhnq nqguen toudou yqllq bouguen takhawe ak bouguein toggei ak thi seni teuray guen di khalate thi ay kemanam niki mou binde asaman ak souff yalla digle na thi baril diko fatalikou gnel wakham dja mom adji kawei dja nqguen toudou yalla toudou gou bari guen diko sabal souba ak guone naguen toudou yalla si bepp bereup ndakh niki beureup yi dinagn lenn sedde besoup takhaway ba boulen lekk dara lou teyy boulen nan dra lou teyy boulen warr dra lou tey boulen soll dra lou teyy boulen dieuf thi mbolem li guen di djiarigno thi leeneu loudoul lou teyy lou teyy nak moy lou dagane lignouy dieukeu khoti si birou domou adama bi bissou takhaway ba moy lou haram la ndakh niki lou haram dina yakk lou dagane niki tokou deret dina yakk baganou soow niki nonou lou new si haram dina yakk lou beuri thi lou dagane tei mandargay gnawtef gnel domou adama moy mou lekk lepp loumou foytou tei dou falei sikk daganam wala cik aramam ak leunteum. Top manguilen di dinkk yén samay sahaba you goor yi ak samay sahaba you djiguén yi ci nguén foot, nguen sangu, nguen sétou ci adouna. Lolou kat mo geuneu di leen niel ci niouleen di foot ci alahira. Dinguén feek linguén dieufon moudon adji téw.
Niani bindeu kat yi jeff yi ak wax yi détt gnou niani way sagaaneu wakhtou, tayitt douniou bayi lou toutt, dou thia geuni lou geuneu toutt ak touut.
Kone naguén farlou ci top Yalla ak Yonentam, guen toubb ci beep waxtou, guen di rethiou ci liguen faate, nguén di dab dabatale, nguén di goorgorlou nda kh niki diamou yalla thieurou bepp mbindef la
-
-
1. Fexee kurelu polig mengoo ak jamono ci réewum demokarasi mu màgg
2.Nit ñi bokul ci been kurelu politik mana laaj baatu askan wi ci bépp xeetu wote
3. Sàkk Kurel gu mag guy doolel book moomel yi tudeeko Haut Conseil des collectivités territoriales ngir gën a faydal sakan wi yooriinu réew mi
4. Nangul askan wi ay àq, yelleef ak wareef yu bes muy : sañ-sañu kéewange ak dëkuwaay yu mucc ayib, sañ-sañ yu bées ci senni suuf ak leeb lu cay jur koom mbaa di ca meñee
5. Dooléel wareefu maxeej gi, (citoyen), beep nit bu ci biral ay warugaram
6. Delloo diirub palug ñiitu réewmi ci juróomi at
7. Gën a dooleel kujeg politik gi ak njiitam
8. Doomi réewmi neek bitim réew am seen dipitey boop yu leen di toogal ca péncum ndawi réewmi
9. Yaatal dooley Péncum Ndawi Réewmi ci ni miy sayto gornmaŋ bi booleek ma ko leegi muy am sañ-sañu cambar tërëliin ak doxaliini nguur gi
10. Jeebal Conseil Constitutionnel béep dogal laata ñu koy dëgal ak di ko doxal
11. Yokk limub ñaay toog ca Conseil Constitutionnel mu jogée ci juróom ag ci juroóom ñaar
12.Jox njital Péncum Ndawi Réewmi di Président Assemblée Nationale mu taan ñaar ci juroom ñaari nit ñiy àtte ca Conseil Constitionnel
13.Yaatal sañ-sañi Conseil Constitutionnel ngir muy joxe ay xalaat ak di wax cii dogal yi cour d’appel jaap ne dëpoo wu ñu ak sartu ndeytu àtte yi
14. Ndeyu àtte yi tëral dëgal gis-gisu biy nangu réewmi am ay bokk moomel, ak gis-gis biy nangu nguur gi waññi leen ci ay ceram jox ko gox yi ak goxaan
15. Saxal abadan li keen dootul ma na sopi yii dogal : paliinu njiitu réew mi, ak ñaari pal yu degaloo yi mu dul mana weesu ak juroomi at yi pal gu nekk di yem
-
-
-


text:
This translation is incomplete. Please help translate this article from English.
Xët wii mooy leeral melokaan yi jëfekaay yi war a am ngir ñu mën leen a boole ci Firefox Marketplace. Li ñu ci jublu mooy fexe ba ku nekk mën ci gis boppam. Muy ñiy defar jëfekaay bi walla ñi koy jëfandikoo ci Firefox Marketplace. Balaa Defarkat yi di dugg ci liggéey bu amee noonu solo, dañu koy soxla teg fu wóor te jaar yoon. Waaye itam, jëfandikukat yi dañu bëgg jëfekaay yi ñiy samp ci seeni jëfandaay doon yu wóor, te itam muy jëfekaay yuy yam ci liñ leen di doyee. Liñ jublu ci dénkaane yii ñu bind ci suuf mooy fexe ba wàccoo ak bëgg-bëggu defarkat yi ak jëfandikukat yi.
Li Mozilla sopp walla ñàkk a sopp ci jàngatum jëfekaay bi mooy:
- Bépp yoon buñ fi mën a tëral dañu ko war a doxal ci anam wu jaar yoon. Jàngatum jëfekaay bi, jublu wuñ ci gàntal liggéeyu kenn, waaye li ko tax a jog mooy jàppale defarkat yi ñu yegg fa ñu bëgg ci seen liggéey.
- Du jàngat yi ñooy natt baaxaay bi! Bu ñuy amal njàngat bi, kenn dafay daal di jël jëfekaay bi, jëfandikoo ko ci anam wi ko kenn ku nekk mën a jëfandikoo ngir saytu ni muy doxee.
- Su njàngat bi feeñalee jafe-jafe ci jëfekaay bi, dañu koy yegge ki ko defar, ba noppi nu jox ko ci ay firnde. Su mënee nekk itam, jàngatkat bi dafa war a leeralal defarkat bi yoon wi mu war a jaar, ak jox ko ay lëkkalekaay yu koy yóbbu ci téere yu koy xamal li mu war a def ak coppite yi mu war a amal.
- Jàngat bi amul lenn lu mu war a wax cimelokaanu jëfekaay bi, li ko war a soxal ni jëfekaay bi didoxee. Ci misaal, kenn du gàntalub jëfekaay ndax mbind mu ñaaw, waaye sudee kenn mënul jàng mbind ma, su boobaa mën nañu ko gàntal.
- Nun danuy rafet njortu ci defarkat yi saa yu nekk. Sudee wóoru nu ni danu war a gàntal jëfekaay bi am déet, jàngatkat yi dina ñu ko déglulaata ñu koy gàntal. Jafe-jafe yi nekk ci dalu yebbikaay yi warul tax ñu gàntal jëfekaay bi, ndax defarkat bi waralu ko; waaye mën nañu ko gàntal sudee menu fexe ba jëfekaay bi dox.
Kaarànge
Di nga fekk bépp leeral boo soxla ci Kaaràngeg Jëfekaay bi fii: https://wiki.mozilla.org/Apps/Security
- Leerali jëfekaay war nga leen fekk fa jëfekaay bi cosaanoo.
- Buñ lay joxe leeral bi dafa war a am wii tur: Content-Type header of application/x-web-app-manifest+json.
- Jëfekaay yi waru ñu jëfandikoo ay redirect walla ay iframe ngir yab ab ëmbiit yu jëfandikukat bi amul sañ-sañu jëfandikoo.
- Sañ-sañ yiñ sàkku war nañu nekk ci leeralu jëfekaay bi ak lu ñuy doyee sañ-sañ bi.
- Jëfekaay yiñ type beral loxo, dina ñu am beneen njàngat, bu àndak kotu njàngat. Li ko waral mooy jëf yuy lore ak njoxe yi jëfandikukat bi mën a ñàkk ci API yu am maanaa yi.
- Sàrtu Kaaràngeg Ëmbiit (CSP) biñ def ci leerali jëfekaay bi mooy xamle li kotu jëfakaay bi mën a def. Jëfekaay biñ ko tànnal, sudee tànnu ñu beneen, ñeel jëfekaay yiñ joxul maanaa benn la ak bu bépp dalu wab; jëfekaay yiñ type beral loxo la ñu gën a am ab restrictive default. Nettalib nangu bi biñ sosul ci biñ ko dugal ci Firefox Marketplace dina wone jalgati CSP yi mën a am ci sa jëfakaay – kon xàmmeel tere yi ak jëfandikoo yi bokk ci kàggu jàmbur yi nga dul jëfandikoo.
Sutura
- Bu defarkat bi di dugal dafa war a lënku ci sàrtu sutura, waaye sàkku wuñu lenn ci tëggiin ak ëmbiitu sàrti sutura si. Su la neexee jëfandikool sunu privacy policy template. Bul fàttee xool privacy policy guidelines.
Ëmbiit
- Dunu nangu benn jëfekaay buy jalgati sunu Yoonali Ëmbiit. Sudee say pexe daa jeex, nga sàkku ay leeral ci ñiy amal jàngat yi, budee sax noppeegoo ngir dugal jëfekaay bi. Danu la bëgg dimbali nga tegu ci yoon wu baax wi, ngir ëlëg mu bañ a doon ëmbiit lu ñuy sànni.
- Li ko dale Saawiyee 2014, International Age Rating Coalition (IARC) war na natt bépp jëfekaay. Ngir am natt googu, dina am ay mbir yuñ lay laaj sooy dugal, ba noppi nga jot natt gi ci saasi. Yeneen leeral yu jëm ci natt googu ñu ngi here.
- Nataali seetu yi ak tegtal yi yiñ dugal ci Firefox Marketplace dañu war a méngoo ak jëfekaay bi. Mën nga ci boole 1 ba 2 nataali "jaayu" yuy woneg mën ànd, méngaley xayma, walla muy ñaax nit ñi ci ñu koy jëfandikoo, waaye jëfekaay bi war na am gën gaa néew benn nataalu seetu buy dox, ndax jëfandikukat xaw a xam li ñuy waaj a jot. Sudee benn ci nataalu seetu yi ab splash walla dawalub seetu, danga ci war a boolewaale nataalu seetub wàllu jëfekaay biy dox.
- Ci leerali jëfekaay bi, local keys dañu war a méngoo ak barab yi jëfekaay bi di nangu. Soo joxee caabib dëkk ci Polone, jëfandikukat dina ñu jàpp ni jëfekaay bi jàppandi na ci làkk woowu.
- Junjub jëfekaay bi dafa war a topp Firefox OS app icons style guide. Junju 128 x 128 lu war la, waaye dañuy digle ab junju 512 x 512 itam (ngir am yeneen leeral, seetal Icon implementation for apps.) Sula neexee junj kurmbal, walla nga lelli wet yi, walla mu kaare, méngook li téere bi wax.
Yoonali ëmbiit
Lii mooy leeral xeetu ëmbiit yi ñuy tere ci Firefox Marketplace. Lim nañu fi yu bari, du fa yam, te mën nañu ko yeesal. Suñu gisee ni jëfekaay bi dafay xët yii yoonali ëmbiit, Mozilla am na sañ-sañu dindi jëfekaay bi ci Firefox Marketplace ci saasi.
- Lépp lu ñaaw te jëm tey wone awra, walla mbind muy fësal ay awra walla fitna.
- Lépp lu jalgati yelleefu jàmbur, boole ci xaalutu jàmbur walla yeneen yelleefi moomeel walla yelleefi sutura walla siiwal.
- Bépp ëmbiit bu jog ngir lor Mozilla walla jëfandikukat yi (lu ci melni kot yuy lore, wiris, spyware walla malware).
- Bépp ëmbiit bu jaarul yoon walla muy dooleel ludul yoon.
- Bépp ëmbiit buy wor, naxe, bu wàcci yoon walla muy meep walla sàccug turu jàmbur.
- Bépp ëmbiit bu mën xir nit ci kàrtum xaalis.
- Bépp ëmbiit buy yëngu ci siiwalug costéef walla ay cër yuñ yilif walla yu jaarul yoon.
- Bépp ëmbiit lu dund ci ñaqu xale.
- Bépp ëmbiit buy yàq, tiital, yee fitna jëme ko ci nit, walla di xirtal nit cig tooñ kenn walla ñu bokk at, muy góor walla jiggéey, deret, xeet, cossanum réew, diine, taamuy sëy, laago, diine, dëkkuwaay walla yeneen wàll yuñ aar walla muy kàddu yu ñaaw ci der.
- Béppëmbiit buy nax ab jëfandikukat ngir mu jënd am njaay.
Doxalin wi
- Jàngatkat bi dafa war na mën a amal man-mani siiwal gu njëkk gu jëfekaay bi. Jafe-jafe yu amul solo noonu diñu leen yegge defarkat bi, waaye llou de tere ñu nangu jëfekaay bi.
- Jëfekaay warul yàq lenn ci dalu sistem bi walla ni muy doxee.
Jàppandal gi
- Defarkat bi war nay jéem a gën a baaxal laaliinu jëfekaay bi ngir dalu yebbi bi mu jëm. Li ñu ci jublu mooy gis mbir yi jaarul yoon, niki:
- Jëfekaay buy dugal ngir telefon bu leer ni dalu biro la.
- Jëfekaay boo xamni mënul fees ci seetu bi mu jëm (maanaam jëfekaayu 320x480 bu jël li ci kaw seetu bi rek, bàyyi li des ci suufu tablet bi du am dara. Loolu kenn bëggu ko!)
- Jëfekaay mooy war a defaral boppam pexem joowu te bañ koo wekk ci beneen joowukaat walla jumtukaayu joowu, muy loo dul fekk ci jëfandaay yépp.
- Ci misaal, dañu nangu ab jëfekaay sudee jàngatkat bi defay xuus ci jëfekaay te mënul dellu ginaaw. Sàkku wuñ ci jëfekaay ñu defar laatu butoŋ bi nekk ci jëfekaay yi gën a bari.
- Ci sumbu Firefox OS v1.1 walla yu ko ëpp doole, mën nga ci yokk moomeeli leerali chrome ngir yokk saytu joowu gu néew.
- Jumtukaayi joowu yi ci melni, butoŋ yi ak lëkkalekaay yi, dañu war a neex a bës walla kilike.
Sàrti Boddi
Ñaanu nu ko Yalla waaye, am nanu sañ-sañu dindi ("blocklist") bépp jëfekaay buñ siiwal ñu fekk ko ëlëg muy jalgati benn kaarànge, sutura, walla càkkutéefi ëmbiit, walla jëfekaay yuy yàq sistem bi bu baax walla ni muy doxee. Defarkat yi dina ñu leen yëgal li xew laata nuy boddi benn jëfekaay, dina nu leen jàppee dëkkandoo bu baax fileek amu nu ci firnde, ba noppi nga jotee dimbal ci jàngatkat yi ngir waxtaane li xew te saafara jafe-jafe yi. Yenn ci mbir yiñ mën a boddi ñooy:
- Meep
- Yónnee ay Spam
- Soppee nataal ci Puppy Pictures v1.0 def ko Brutal Violence v1.0 (fekk yeesaloo nattug ëmbiit li)
- Ñàkk a àndal yoon gu jéggi dayo gu jëfekaay ci jëfandikukat yu bari — gàllankoor ni telefon bi di doxee, di ko fay ak a taalaat, di réeral njoxey jëfandikukat bi, ak yeneen mbir, fekk jëfandikukat yi menu ñu wax ni jëfekaay bee ko waral te boo fayee taalaat telefon du tax mu saafarawu.
- Jëfekaay bu ñuy jëfandikoo being ngir ay coŋ ci reso bi, lu ci melni banal ab cër séddaleem (DDOS).
Yeneen leeral
Balluwaay yii dañu ànd ak ay leeral ci ni ñuy doxalee njàngat mi ak jàngatkati jëfekaay bi:
- Reveiwers test criteria — xët wii mooy leeral xayma bu jàngatkatu jëfekaay bi liggéey ci say jëfekaay
- App reviewers— naka la ñuy jokkoo ak waa jàngatkatu jëfekaay bi te bokk ci njàngatum jëfekaay yi


text:
Toolu mbëj
Toolu mbëj, ci jëmm, ab tool la bu ay cër yees yan mbëj sàkk. Ab tool bu ne mel mooy tax ñu man a natt dooley mbëj bi ci bépp tomb boo jël ci barab bi. Ci anam gi ñu koy gëstoo su fekkee ay yan yu tekkaaral lañu, toolu mbëj bi dafay doon toolu mbëjtekkaaral.
Ubbite[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Njoxe yi tukkee ci caytu yi gëstukat yi def xamale nañu ne ñaari fànni mbëju yu ne-ne yi ñoo am: baax(+) ak bon (-). ñaari yaram yu mbëju, ñoom ñaar ñépp, ci anam gu baax walla gu bon dañuy bëmëxante, su dee wante dañoo mbëju ci anam gu wuute dañuy xëccante. Ngir xam ndax wenn yaram wi mbëju na, maanaan ndax am na yani mbëj ci biiram, dañuy jëfandikoo jumtukaay bees di woowee mbëjxool, moom du man a xayma taraayu mbëj mi ci biira li muy def rekk mooy wax ne am na ci mbaa déet. Ngir natt mbëj mi jumtukaay bi ñuy jëfandikoo mooy nattampere.
Lii yépp li ko waral mooy melokaanu biir ne-ne yi rawatina cër yi dàtt xarefulwon bi. te itam sax xarefulwon bi li booloo doon ko mooy saal bi, bi ëmb ci biiram feppsaal yi ak feppmaandu yi, ak ab barab bu biti bu mbëjfepp yi nekk. Ci nekkiin gu jaadu ab xarefulwon dafay maandu, maanaam limu mbëjfepp yeek feppsaal yi ñooy tolloo. Ngir xayma dayoob yanub mbëj dañuy jël mbëjfepp bi gën a tuuti bu am ci dénd bi, dayoo bu mbëjfepp bu bon (-) moo yem ak e = 1,602 189 2 ∙ 10-19 C, tolloo te safaanoo ak bu feppsaal, C mooy bennaanu natt bu yan bi te ñu koy woowee Coulomb. feppmaandu yi ñoom amuñu yanu mbëj.
Toolu mbëj bi fa mu man a àgg amul dig, taraayam ci bépp tomb boo jël ci biiram mi ngi aju ci ni ci yan yi séddalikoo walla xeeti ne-ne yi ne ci barab bi. Naka-jekk njunjam mooy , te tasaaroom yamaleb Maxwell moo ko faramfacce. ci Taariix Michael Faraday mooy ki ko njëkk a indi ci diggu XIXu xarnu bi ci ay gëstoom. Su ñu ko boolee ak toolu bijjaakon bi mu doon toolu mbëjbijjaakon.
Toolu mbëjtekkaaral[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Su fekkee teg nga ci ab barab ab yanu mbëj Q manees naa natt doole ji muy teg ci beneen yan qo bu ko gën a ndaw bu ñu jël, ci déeggoo qo bu baax (+) lay doon, su ñu tegee Q ci wetu qo. Niki nees koy gise ci gëstu yi, jooju doole dafay aju ci qo ba tax manees naa taxawal bii yamale:
Toolu mbëj bi E, doole ji Q di teg qo F. Ci bii tekki lees di sukkandiku ngir jox toolu mbëj bi bennaanu natt , maanaam Newton/coulomb. yam itam ak , maanaam volt/metar).
Ci tënk, toolu mbëj bi mooy liy jëmmal xëccante bi nekk ci diggante ñaar mbaa ay yani mbëj yu wuute yu taxaw, te tekkaaral, ci ñaari wet yu jakkaarloor , lu doole ji ñuy xëccantee di yokku toolu mbëj bi di yokku. Dig-digal bi nekk ci diggante yani mbëj yu jakkaarloo yi, yu baax (+) yi ci genn wet yu bon(-) yi ci geneen wet lees di wax lankmbëj. Lankmbëj bi mooy tax ba ab yanu mbëj du man a jóge ci genn wet dem ci geneen. Di fattali ne dawaanu mbëj du lenn lu dul ay yani mbëj yuy toppante, di daw; yu baax yi ñooy xëcc yu bon, su fekkee ab lankmbëj nekk na ci seen diggante dawaan du fa man a am. Su lankmbëj bi dëggëre ba tax dawaan manu faa judd, maanaam doole ji yan yu baax yi di xëcce yu bon yi amul taraay bu doy ba tax ñuy man a romb lankmbëj bi, ñoom yu bon yi, toolu mbëj daadi fai juddoo. Ba tax toolu mbëj du lenn lu dul doole jees sëf ab yanu mbëj.


text:
sàqum baat wolof-wolof
aada j- : baax g-, xarbaax g-, lu ñu tàmm daan ko def ca jomonooy maam ya. ndëpp aada lébu la.
aafiya j- : jàmm ak salaam. may ñu aafiya, bul ñu sonal. safaan wi mooy fitna j-.
aajo j- : ku am aajo dafay bàyyi ñeneen ñi xel, di leen nuyu bu baax. / soxla s-. sama aajo moo doon nga jàppale ma, ma am ci liggeey.
aaju : jar, mat. lu jar a def. ngor aaju naa sàmm.
aakimoo : jël menn mbir yow rekk, doo ci sóoraale kenn. li ñépp bokk, bul ko aakimoo yow rekk.
aalim j- : borom xam-xam bu mag. maama aalim ju ñépp xam ca seen tund wa la.
aal : jox nit menn mbir mu mu lay delloo bu ci paree. dinañuy wax tamit abal.
aal b- : naqari deret g-, jikko ju bon j-. bu ko aal bi dikkalee du la ko may.
aar : yiir am mbir ba dara du ko mën a laal, ba dara du ko mën a yàq. yal nañu Yàlla yiir.
aat b- : xale bu góor bu ñu jongagul. benn aat a nekk ci nadje mi.
aawlu : ku aawlu dafay bari lu muy am ay. dafay aawlu mootax musiba yi koy dal di ko dal.
aawo b- : jabar ju njëkk. dafa ragal aawoom bi.
aay 1 : lu aay mooy lu bon, lu ñuy tere. ndéem li ngay def dafa aay, tee nga koo bàyyi. safaan wi moy baax.
aay 2 : ku aay ci liggeeyam mooy ku ci xarañ, ku ñu ràññee ne mën na li muy def.
aay-gaaf : lu aay-gaaf mooy loo xam ne danga koy yore ba pare ay musiba di la dal rekk ; mën na nekk nit wala mala. safaan wi mooy jig.
aay-yoon : béreej, dog-ub-tënk. dafa aay-yoon mootax doo ko yónni mukk mu dem ñëw léegi.
aaya b- : aaya baatu araab la buy tekki ab bind.
aaye : dinañuy wax tamit moome. (seetal moome)
aay b- : aay fo la mu xaley jigeen yi di def ak seeni tànk boole ko ak ay tàccu.
aayoo : nax xale ba mu noppi wala ba mu nelaw la ayoo di tekki.
aaytal : xarañ, jàmbaare. ku aaytal dafay soxor. lu ñu aaytal tamit am na, mu ngi tekki lu ñu jàpp ne def ko baaxul.


text:
Imbraatóor gu Songaay
Imbratóor gu Songaay :
Ci juroom ñaareelu xarnu g.j., la askanu Songaay wi dëkkoon ci tefesug dex gu Nijeer gi taxawaloon ag nguur gog péeyam moo nekkoon Gaawo. Mali nag moo tegoon loxo askanu Songaay wi ci xarnub fukk ak ñatt g.j., waaye ñoom jotaatoon nanu ci seenug temb te ñi ko waral di njabootug Soni gi ci xarnub fukk ak ñeent, daal di tàmbalee naat. Soni Aal-Béer (maanaam Aal mu mag mi) moo nekkoon buur bi la ko dale ca 1464 g.j., ba 1492 g.j., wutaloon na nguurug Songaay xare (armée) bu am doole, mu daa def ay ubbi (conquête) ngir yaatal nguuram gii nga xam ne mujj na tuxoo ci nguur dem cig imbraatóor gu ñu mujj tudde Songaay walla Gaawo. Bi Aal Béer dee la kenn ci ay njiiti xareem teg loxo ci nguur gi, daal di wutal boppam dàkkantalu Askiyaa (maanaam imbraatóoor bi), moom nag àtte na ba ci 1528 g.j., mu gën a rëyal mbooloom xareem mi, wéy ci ubbeem yi, bu ko defee imbraatóor gi mujj tàlleeku dale ca mbàmbulaanug atlas ba ca Borno ci penku bi, dalewaat ca Jini ci wàllug saalum gi ba ca digi Marog ci wàllug bëj-gànnaar gi. Gii imbraatóor nag àggoon na ci njobbaxtalam ci jamonoy Askiyaa Muhammad. Buur bi moo daa jox ndigal foŋsaneer yi, di lijjanti diiwaan yi, benn gongikuwaayu alal bi nguur gi amoon mooy yaxantug tàkk gi.
Nguur gi nag, réew yi mu feggool xuppoon nanu ko : ci atum 1591 g.j., buurub Marog yabaloon na ab xareem ñu jaar ci tàkk gi ngir song Gaawo, moom nag amoon na ndam ci waa Songaay ngir ngànnaayi sawaraam yi mu jénde woon ci waa Tugal yi. Ci nii la Songaay tàmbali woon di doyadi ak di dagu.


text:
Kajoor
Ci wàllu xay Kajoor moo doonoon seetub Senegaal. Dammeel moo nekkoon ca kaw di seddale ay ndomboy tànk.
Tëraliin
Cosaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Kajoor mooy kàdd ab garab gu nekk Senegaal ak joor, suuf si. Moo jur baat boobu kajoor ci wolof. Ñi jëkka yor suufi kajoor, ay séeréer lañu woon, ñu doonoon ay lamaan te sant JAAÑ. Ba pare, xeetu wagadu ak jafunu, soqi ci sooninké yi, jóge ca penku, ñoo sos meeni jëkka ilif nguuru gi, ak ñu sant FAAL. Gàddaay moo leen tax ñëw Kajoor. Kon ñooñu mujj nekk Dammeel Kajoor, ay doxandéem lañu nekkoon ca réew moomu ca njëlbéen. Dammeel mooy damm, ndax ku jëkka jël dakkantal boobu, di Decce Fu Njogu FAAL, dañu naan damm na li Kajoor seqante woon ak Jolof, ndax Jolof moo nangu woon Kajoor. Li mu def a tax Kajoor jël yoonam te yore boppam. Loolu, ca jamono Lele Fuli Fak NJAAY nekkoon buur-ba Jolof la xeewe. Buur-ba boobu moo tase ci xare ak doomu Decce Fu njogu, di Amari Ngone Sobel FAAL, ca benn dëkk bu ñu naan DANKI. Ca xare boobu Kajoor jël yoonam, te damm li ko Jolof nangu woon. Ba noppi Amari Ngone, jox baayam Decce Fu Njogu mu jiite Kajoor. Ca tegu, Kajoor di gëna am doole, Amari Ngone dem naa Bawal ak ay jammbaaram, nangu reew moomu. Li tax Amari doonoon ku jëkka nekk Dammeel-Teeñ. Bawal, njabootu ndeyam ñoo fa nekkoon buur, ak nijaayam, Ñoxor Njaay Kuli Njigan. Amari moo duggal aada bi ñu fal buur bu ñu tudd xulixuli, di fateliku bi NJAAJAAN NJAAY (ku jëkka nekk buur-ba Jolof) nekkoon biir dex gi, ca Waalo.
Koom-koom[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
ci lu jiitu ñëwug tubaab yi, Kajoor doonoon na nguur guy am-amam newoon gàññ. Mbay ak liggéey ci loxo ak camm ak napp ak ak njaay ñoo nekkoon fànni liggéey yi ëppoon solo ca nguur ga.
Mbay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Mbay moo doonoon liggèey bi ëppoon solo ci koom-koomam. Looloo taxoon ba su baykat yi amul woon jàmm doon na feeñ cakoom ga, manoon naa andi sax ab xiif. Dugub moo ëppoon ci mbay mi ak ci dund gi. Barile woon nañ ay garabi tiir yu daa indi diw tiir ak sëng. Xamoon nañu mbayum. wëtteen.
Liggéey ci loxo ak Njaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
liggéey ak loxo ñeeño yi la ñu ko feetale woon. Napp gi amoon na solo lool ci dund gi. Waaye njaay moo naka-jekk tubaab yi ñoo ëppoon ci ñi ñu ko defal. Mujj na ba yoon yi jòge bëj-gànnaar ñakk solo lool njëgg mi.
Booba fekkoon na géej gi di gën a am solo, Fekkoon na Kajoor da jaay ay der ak ay bëñi ñayy mu dal cay dolli njaayum jaam, ngir am ay fas, ay piis, ay dibi,...
Suuf moo nekkoon jumtukaay bi ëppoon solo, moom ñépp a ko bokkoon. Ñi ñuy wooye Kangam yi mbaa Laman ñoo ko doon saytu. benn nit amu ci woon moomeel. Loolu terewul woon ku mu neexoo mu jariñoo ci kèem kàttanam.
Doole ju bees ji[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nguur gu bees moo fa jële woon ña daa saytu suuf sa ca diiwaan ya. Ñiy doora falu ñoo yoral seen bopp suuf si walla boog ñu dénk ko ay ceddo. Looloo waraloon jalgati gi ak bundxatal gi taroon, ñu tegoon ca kaw gor ña ay njotti bopp yu kenn àttanul, rax ci dolli mayuñu leen fu ñu yakke seen nàkk
Liggéeykat yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Su fekkee ne suuf si tuxu na ci ay loxo dem ci yeneen, li jëm ci liggéey ak loxo moo des ci loxoy ñeeño yi. Looloo taxoon ba géer ñi sori woon nguur ga, ak ñeeño ya ak jaam ya ñu féetele woon mbay mi, ñoom ñépp mujj nañu nekk ay liggéeykat. Ñoo féetewoo woon indi lépp lu nit soxla ci dund ak takkaay ak col ak ay jëfëndikukaay.
Yoriin[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nguur gu bees gi tax na ba ñu andi tër yu bees ci ay àtte yu bees. Dammeel moo feete woon ñépp kaw. Moom mu ngi daan sant Faal ci geño ak ci meen. Man naa am ñu tànn dammeel ci lu dul geño mbaa meenum Paaléen. Waaye loolu su xewee li koy waral mooy fullay waa ja ak faydaam ak tabeem. Yii yépp ñiy tànn daa nañu ci bàyyi xel.
Su ñaar dee xëccoo nguur gi war na ci ñoom ñaar ñépp ñu nekk Jaambur, mbaa ay Bummi mbaa ay Beñ-jéem. Su ñu bokkee lu ñuy nekk, boroom baat yi nekk ci kaw, yiy tànn dellu seet seen jikko ak nu ñuy àttee ak su mbir nee këtt ne jonn nu ñuy taxawe. Lii doy na tegtal ci leerug seen tànniinu buur.
Loolu terewul nguur gi nekk ndono ci kaw bu amee ku ko war a donn.
Kajoor nekkoon na juroomi tund: Gànjóol, Njaambur ci bëj-gànnaar, Ndéet ca penku, Sañaxoor ca digg Kajoor, Jandeer ca diggante sowwu ak bëj-saalum. Su ñu falee Dammeel dafa war a séddale ndomboy tànk yu mag ya ba ku nekk xam foo féete. Ci mujjug xarnub XVII la Dammeel joxe woon ndigal ngir ndomboy tànk yooyee, ñu man koo takkal rekk ñi cosaanoo Ngàllo te féete ci kër buur.
Buuri Kajoor[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Delluwaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Paate sow, Démbi Senegaal: ci làmmeñu Wolof, Dakaar, 1998


text:
Xibaaru jàmm bi ci Almasi bi Yeesu,
ni ko Yàlla jaaralee ci
LUUG
Ubbite gi
11 Yaw Teyofil mu tedd mi, xam nga ne, nit ñu bare sasoo nañoo bind ab nettali bu jëm ci mbir, yi xewoon ci sunu biir, 2 li dëppook waxi seede, yi ko teewe woon li dale ca ndoorte la te ñu mujj nekk jawriñi kàddug Yàlla. 3 Léegi nag kon man ci sama wàll, gëstu naa ci lépp li ko dale ca njàlbéen ga, te fas naa la ko yéenee bindal, nettali la ni xew-xew yooyu deme woon tembe. 4 Noonu dinga mana xam ne li ñu la jàngaloon lu wér péŋŋ la.
Jibril yégle na juddub Yaxya
5 Ca jamonoy °Erodd, mi nekkoon buur ca réewu Yawut ya, amoon na °sarxalkat bu ñu tudde Sakari te bokk ca mbootaayu sarxalkat, ya askanoo ci °Abiya. Soxnaam Elisabet askanoo moom itam ci °Aaróona. 6 Sakari ak soxnaam ñu jub lañu ca kanam Yàlla, di topp ni mu ware ndigal yi ak dogali Boroom bi yépp. 7 Waaye amuñu doom, ndaxte Elisabet manula am doom, te it fekk ñoom ñaar ñépp ay màggat lañu.
8 Benn bés nag Sakari doon def liggéeyu sarxaleem ca Yàlla, ndaxte mbootaayam a aye keroog. 9 Bi ñuy tegoo bant, ni ko sarxalkat yi daan defe naka-jekk, ngir xam kan mooy dugg ca bérab bu sell ba ca kër Yàlla ga, ngir taal fa °cuuraay, bant ba tegu ci Sakari.
10 Ca waxtu wa ñuy taal cuuraay la, mbooloo maa nga woon ca biti, di ñaan. 11 Noonu benn malaakam Boroom bi daldi feeñu Sakari, taxaw ca féeteek ndijooru sarxalukaay, ba ñuy taal cuuraay ca kawam. 12 Naka la ko Sakari gis, fitam daldi dem, mu tiit. 13 Waaye malaaka ma ne ko: «Bul ragal dara Sakari, ndaxte sa ñaan nangu na. Elisabet sa soxna dina la jural doom, te dinga ko tudde °Yaxya. 14 Sa mbég lay doon, sa xol sedd ci, te ñu bare dinañu bég ci juddoom, 15 ndaxte dina nekk ku màgg ca kanam Yàlla. Du naan biiñ walla dara luy màndil, te bu juddoo, °Xel mu Sell mi daldi ko solu. 16 Dina delloosi niti Israyil yu bare ci Yàlla seen Boroom. 17 Mooy jiitu, di yégle ñëwug Boroom bi, ànd ak xel mi ak doole, ji yonent Yàlla °Ilyaas amoon, ngir jubale xoli baay yi ak doom yi, ngir delloo ñi déggadi ci maanduteg ñi jub. Noonu dina waajal mbooloo muy teeru Boroom bi.»
18 Sakari daldi ne malaaka ma: «Nan laay xame ne loolu dëgg la? Ndaxte mag laa, te sama soxna it màggat na.» 19 Malaaka ma ne ko: «Man maay Jibril miy taxaw ci kanam Yàlla. Dañu maa yónni ngir ma wax ak yaw te yégal la xibaaru jàmm boobu. 20 Léegi nag gannaaw gëmuloo li ma wax, dinga luu te dootuloo mana wax, ba kera sama wax di am, bu jamonoom jotee.»
21 Fekk na booba mbooloo maa ngi xaar, jaaxle lool ci li Sakari yàgg ca bérab bu sell ba. 22 Waaye bi mu génnee nag, manula wax ak ñoom. Noonu nit ña xam ne dafa am lu ko feeñu ca bérab bu sell ba. Dafa luu, ba di léen liyaar.
23 Bi Sakari matalee liggéeyu sarxaleem ba noppi, mu daldi ñibbi. 24 Bi mbir yooyu weesoo, Elisabet soxnaam ëmb, di ko nëbb lu mat juróomi weer 25 te naan: «Lii mooy yiw wi ma Boroom bi defal, ba fajal ma li doon sama gàcce ci nit ñi!»
Jibril yégle na juddub Yeesu
26 Bi Elisabet nekkee ci juróom benni weeram, Yàlla yónni na malaakaam Jibril ca dëkku Nasaret ca diiwaanu Galile. 27 Mu yebal ko ca janq bu ñu may waa ju bokk ci askanu °Daawuda te ñu koy wax Yuusufa, waaye àndaguñu. Janq baa ngi tudd Maryaama. 28 Malaaka ma dikk ca moom ne ko: «Jàmm nga am, yaw mi Boroom bi defal aw yiw; mu ngi ak yaw.»
29 Waxi malaaka ma daldi jaaxal Maryaama, muy xalaat lu nuyoo boobu mana tekki. 30 Malaaka ma ne ko: «Bul ragal dara Maryaama, ndaxte Yàlla tànn na la ci yiwam. 31 Dinga ëmb, jur doom ju góor; nanga ko tudde Yeesu. 32 Ku màgg lay nekki, te dinañu ko wooye Doomu Aji Kawe ji. Boroom bi Yàlla dina ko jébbal nguuru Daawuda maamam. 33 Noonu dina yilif askanu °Yanqóoba ba fàww, te nguuram du am àpp.»
34 Maryaama laaj malaaka ma ne ko: «Naka la loolu mana ame? Man de, janq laa ba tey.» 35 Malaaka ma ne ko: «°Xel mu Sell mi dina wàcc ci yaw, te Aji Kawe ji dina la yiir ci kàttanam. Moo tax xale biy juddu dinañu ko wooye Ku sell ki, °Doomu Yàlla ji. 36 Elisabet sa mbokk mi it dina am doom ju góor cig màggatam. Ki ñu doon wooye ku manula am doom, mu ngi ci juróom benni weeram. 37 Ndaxte dara tëwul Yàlla.» 38 Maryaama ne ko: «Jaamub Boroom bi laa. Na Yàlla def ci man li nga wax.»
Ci noonu malaaka ma daldi dem.
Maryaama seeti na Elisabet
39 Ci jamono jooju Maryaama jóg, gaawantu dem ci benn dëkk bu nekkoon ca tund ya ca diiwaanu Yude. 40 Mu dugg ca kër Sakari, daldi nuyu Elisabet. 41 Naka la Elisabet dégg Maryaama di nuyoo, doomam daldi yëngatu ci biiram. Noonu °Xelum Yàlla mu Sell mi daldi solu Elisabet. 42 Elisabet wax ca kaw ne: «Barkeel nañu la ci jigéen ñi, barkeel doom ji nga ëmb! 43 Man maay kan, ba ndeyu sama Boroom ñëw di ma seetsi? 44 Maa ngi lay wax ne naka laa la dégg ngay nuyoo rekk, sama doom ji yëngu ci sama biir ndax mbég. 45 Barke ñeel na la, yaw mi gëm ne li la Boroom bi yégal dina mat!»
Maryaama woy na mbaaxu Yàlla
46 Noonu Maryaama daldi ne:
47 «Sama xol a ngi màggal Boroom bi,
sama xel di bég ci Yàlla sama Musalkat,
48 ndaxte fàttaliku na ma,
man jaamam bu woyof bi.
Gannaaw-si-tey, niti jamono yépp dinañu ma wooye ki ñu barkeel,
49 ndaxte Ku Màgg ki defal na ma lu réy.
Turam dafa sell.
50 Day wàcce yërmandeem ci ñi ko ragal,
ci seeni sët ba ci seeni sëtaat.
51 Wone na jëf yu mag ci dooley loxoom,
te tas mbooloom ñiy réy-réylu,
52 daaneel boroom doole yi ci seen nguur,
yékkati baadoolo yi.
53 Ñi xiif, reggal na léen ak ñam wu neex,
te dàq boroom alal yi, ñu daw ak loxoy neen.
54 Wallu na °bànni Israyil giy jaamam,
di fàttaliku yërmandeem,
55 ni mu ko dige woon sunuy maam,
jëmale ko ci °Ibraayma ak askanam ba fàww.»
56 Noonu Maryaama toog fa Elisabet lu wara tollook ñetti weer, sooga ñibbi.
Juddub Yaxya
57 Gannaaw loolu jamono ji Elisabet wara mucc agsi, mu daldi jur doom ju góor. 58 Dëkkandoom yi ak bokkam yi yég ne, Boroom bi won na ko yërmande ju réy, ñu ànd ak moom bég.
59 Bi bés ba délsee, ñu ñëw xarafalsi xale ba, bëgg koo dippee baayam Sakari. 60 Waaye yaayam ne léen: «Déedéet, °Yaxya lay tudd.» 61 Ñu ne ko: «Amoo menn mbokk mu tudd noonu.»
62 Ñu daldi liyaar baayam, ngir xam nan la bëgg ñu tudde xale ba. 63 Sakari laaj àlluwa, bind ci ne: «Yaxya la tudd.» Ñépp daldi waaru. 64 Ca saa sa Yàlla dindi luu gi, Sakari daldi waxaat, di màggal Yàlla. 65 Waa dëkk ba bépp jaaxle, xew-xew yooyu siiw ca tundi Yude yépp. 66 Ñi dégg nettali, bi jëm ci mbir yooyu, dañu koo denc ci seen xol te naan: «Nu xale bii di mujje nag?» Ndaxte leeroon na ne dooley Boroom baa ngi ànd ak moom.
Sakari sant na Yàlla
67 Sakari baayu Yaxya daldi fees ak °Xel mu Sell mi. Noonu mu wax ci kàddug Yàlla ne:
68 «Cant ñeel na Boroom bi, Yàllay Israyil,
ndaxte wallusi na mbooloom, ba °jot léen!
69 Feeñal na nu Musalkat bu am doole,
bi soqikoo ci askanu °Daawuda jaamam,
70 ni mu yéglee woon bu yàgg jaarale ko ci yonentam yu sell yi.
71 Dina nu musal ci sunuy noon,
jële nu ci sunu loxoy bañaale.
72 Yàlla wone na yërmandeem, ji mu digoon sunuy maam,
te di fàttaliku kóllëre, gi mu fas ak ñoom,
73 di ngiñ, li mu giñaloon sunu maam °Ibraayma naan,
74 dina nu teqale ak sunuy noon,
ngir nu man koo jaamu ci jàmm,
75 nu sell te jub ci kanamam sunu giiru dund.
76 Yaw nag doom, dinañu lay wooye yonentu Aji Kawe ji,
ndaxte dinga jiitu, di yégle ñëwug Boroom bi, di ko xàllal yoon wi.
77 Dinga xamal mbooloom ni léen Boroom bi mana musale,
jaare ko ci seen mbaalug bàkkaar,
78 ndaxte Yàlla sunu Boroom fees na ak yërmande,
ba tax muy wàcce ci nun jant buy fenk,
79 ngir leeral ñi toog ci lëndëm,
takkandeeru dee tiim léen,
ngir jiite nu ci yoonu jàmm.»
80 Noonu Yaxyaa ngi doon màgg, te xelam di ubbiku. Mu dëkk ca màndiŋ ma, ba bés ba muy feeñu °bànni Israyil.


text:
(Image:Lequotidien.sn)
Koor gi ak tàngaayu weeru sulet : jëf yu baax yi ñu dénkaane ci wàllu lekk
Aali Faal a ko bind ci frãse (Lequotidien), Aram Faal tënk ko ci wolof
Weeru koor, ñaare, mook lekk gu sooxe ñoo ànd. Looloo waral, Njawriñ gi ñu dénk Wér gi ak Taxawu Njaboot gi te Awa Mari Kol Sekk jiite ko, sàkku, ci kurél gi bànqaasoo ci moom te sasoo yeete geek xamle gi ci wàllu wér, ñu tudde ko SNEIPS ci frãse, mu siiwal ab bataaxal boo xam ne dafay wone jëf yu baax yi ci wàllu lekk, rawatina ci jamonoy tàngaay bii.
Bataaxal boobu, lii la la wax, yow aji-woor ji : Ren jii yitam, weeru koor wu sell wi dafa dajeek tàngaay bu metti bi ñu tàmm ci weeru sulet. Dafa laaj, ngir dund weer wii ni mu ware, nga sàmmoonte ak waxtu lekk yi, ni ñu toppantee ci bés bi : xëdd bi mooy jiitu, nga war koo def laata jant bi fenk, ndogu li topp ci ; ñaar walla ñetti waxtu gannaaw ndogu li, reer bi ñëw. Baax na nga jëfandikoo ay meññet, ay suukar yu yéex niki dugub, mburu ak yu ni mel ci xëdd bi. Deel naan ndox ay yooni yoon gannaaw ndogu li, te bul ëppal ci limonaat yeek yeneen soodaa yi ànd ak gaas, moytul ñam yu diis yi, bare diw, bare xorom ci ndogu li, moytul ngato yi, ak yeneen ñam yu saf yi suukar. Lekkal meññet ci ndogu li, doxal mbaa nga yëngal sa yaram gannaaw reer, wàññi coono yu metti yi, te sàmmoonte ak waxtu noppalu yi.
Su dee lu jëm ci ñi ànd ak jàngoroy jabet, li gën a wóor mooy ñu seeti seen doktoor, lu jiitu koor gi ak gannaaw koor gi, ngir ñu seetal leen nattu suukar bi nekk ci seen deret, jox leen dénkaane yi war. Ci lu jëm ci nit ñi seen yaram neexul te ñu bëgg a woor, niki jigéenu- wérul yi, walla mag ñi, mbaa sax ñi ànd ak tasyoŋ walla asma, ñoom it nañu seeti seen doktoor lu jiitu koor gi.


text:
SUUXAT XELU XALE BI
Ndawal kër doktoor, jagoo nemmeeku waa gox bi, nu tudde ko wéyalkat bi, war naa ñaax way-jur yi ak njaboot gépp, ñuy won xale bi cofeel gu yaatu, di fo ak moom, ndax loolu lu baax la ci màggu xale bi.
Pexe yi mën a cuq xelu xale bi
Lii la way-jur yeek njaboot gi war a def :
- jamono ji xale bi nekkee ci biiru ndeyam, na ndey ji faral di raay biiram te di wax doomam di ci dégg, loolu dina tax ñu jokkoo.
- bu xale bi juddoo, nañu ko dàmp ;
- nañu koy teel a woyal te saxoo di ko def ;
- wax ak xale bi, bu juddoo rekk ba mu am ay waxtu ;
- wutal ko ay fowukaay te dimbali ko muy defaral boppam ay fowukaay
- na ndey ji fo ak doomam ;
- na ko nettali, ay léeb, ay maye ak yu ni mel ;
- nay yóbbaale doomam ci doxantu yi mbaa tukki yi ;
- na njaboot gi wormaal nelawu xale bi ;
- na njaboot gi moytu lu jëm ci beddi diggante góor ak jigéen.
Xale bu kenn cuqul xelam, ñaare nii lay mel :
• Dafay naqadi deret ;
• Dafay tëju ci boppam ;
• bëggul nit ;
• doonul ku yeewu ;
• wóoluwul boppam.
SUUXAT XELU XALE BI
- Détails
- Catégorie : Vulgarisation sanitaire
- Affichages : 2876
SUUXAT XELU XALE BI