text:
1:1 Man Pool, ndawul Yeesu Kirist ci coobareg Yàlla, ngir xamle dund gi nu Yàlla dig te féete ci Kirist Yeesu,
1:2 maa ngi lay bind Timote, sama doomu diine ji ma bëgg. Na la Yàlla Baay bi ak Kirist Yeesu sunu Boroom may yiw, yërmande ak jàmm.
1:3 Fu ma tollu maa ngi lay boole ci samay ñaan, di ci sant Yàlla, mi may jaamu ci xel mu dal, ni ko samay maam daan defe. Guddi ak bëccëg, bu sama xel demee ci say rangooñ,
1:4 ma bëgg laa gis, ba am mbég mu réy.
1:5 Maa ngi fàttaliku sa ngëm gu dëggu, gi nekkoon ci sa maam Lowis ak sa yaay Ënis, te mu wóor ma ne, sax na ci yaw it.
1:6 Looloo tax maa ngi lay fàttali, nga xambaat taal bi Yàlla taal ci yaw, di may gi mu la jagleel, bi ma la tegee samay loxo.
1:7 Ndaxte Xel mi nu Yàlla sol du ànd ak ragal, waaye day ànd ak kàttan, mbëggeel ak moom sa bopp.
1:8 Bul rus ci seedeel sunu Boroom, mbaa ci li ñu ma tëj ndax turam, waaye bokkal ak man tiis ci xamle xebaar bu baax bi, wéeru ci kàttanu Yàlla.
1:9 Moo nu musal te woo nu ci dund gu sell, ci lu ajuwul ci sunuy jëf, waaye ci dogalu boppam ak yiwam, wi nu Yàlla may ci Kirist Yeesu, ba àddina sosoogul.
1:10 Te léegi biral na ko ci feeñug sunu Musalkat Kirist Yeesu, mi nasaxal dee te feeñal dund ci xebaar bu baax bi, te muy dund gu sax.
1:11 Te Yàlla fal na ma ndaw ak jàngalekat, ngir may yégle xebaar bi;
1:12 looloo tax ma jànkoonte ak tiis yu mel nii. Waaye rusuma ci, ndaxte xam naa Ki ma wékk sama yaakaar, te wóor na ma ne, li ma ko dénk, man na koo denc ba bés ba.
1:13 Toppal ci tànki wax yu wér yi nga dégge ci man, jàpp ci ak ngëm ak mbëggeel, yi nu am ci sunu bokk ci Kirist Yeesu.
1:14 Te nga sàmm bu baax li la Yàlla dénk, wéeru ci Xel mu Sell, mi dëkk ci nun.
1:15 Xam nga ne, waa diiwaanu Asi gépp, won nañu ma gannaaw, ñu deme niki Fusel ak Ermosen.
1:16 Waaye Onesifor daa na faral di dëfël sama xol; na Boroom bi sotti yërmandeem ci këram. Rusul woon sax ci samay jéng,
1:17 waaye bi mu ñëwee dëkku Room, wut na ma fu ne, ba gis ma.
1:18 Na ko Boroom bi teeru ak yërmandeem ca bés ba. Umplewoo it coono yi mu daj, ngir dimbali ma ca dëkku Efes.
2:1 Kon nag yaw sama doomu diine, doolewool yiw, wi ci Kirist Yeesu.
2:2 Te wax yi nga dégge ci man fi kanam seede yu bare, nanga leen jottali nit ñu takku, ngir ñoom it ñu man a jàngal ñeneen.
2:3 Bokkal ak man tiis, di jàmbaar ci toolu xareb Kirist Yeesu,
2:4 xam ne xarekat bu bëgg a neex ka ko solal, du dugg ci yëfi àddina.
2:5 Te it ku tàggat yaramam ngir rawante, duñu ko jagleel kaalag ndam mukk, su toppul sàrt ya.
2:6 Noonu it beykat bi sonn mooy jëkk a ñam toolam.
2:7 Xalaatal bu baax sama wax jii, ndax Boroom bi dina leeral sa xel ci lépp.
2:8 Fàttalikul Yeesu Kirist mi dekki, soqikoo ci Daawuda, tukkee ci xebaar bu baax bi may waare.
2:9 Xebaar booboo tax may jànkoonte ak i tiis, ba ñu jéng ma ni defkatu lu bon; waaye kàddug Yàlla moom, kenn du ko jéng.
2:10 Te lii tax may muñ lépp, ngir ñi Yàlla tànn it am mucc gi ci Kirist Yeesu, gu ànd ak ndam lu sax.
2:11 Kàddu gu wóor a ngii:Su nu deeyaalee ak Kirist,dinanu dundaat ak moom;
2:12 su nu takkoo,dinanu nguuru ak moom.
2:13 Su nu ko weddee,kon mu weddi nu;su nu ko ñàkkee kóllëre,moom dina sax ci kóllëreem,ndax mënul a weddi boppam.
2:14 Saxal ci di leen fàttali mbir yooyu, di leen dénk fa kanam Yàlla, ñu moytoo werante ciy araf, ndax loolu jëmul fu dul ci yàq ngëmu ñiy déglu.
2:15 Góor-góorlul ba teew fa kanam Yàlla, nekk liggéeykat bu mu nangul te rusoo ci dara, di faramfàcce bu jub kàddug dëgg gi.
2:16 Moytul bépp jataayu waxi neen yu àddina kese, ndax ña fa toog dinañu gën a xuus cig weddi,
2:17 te seen kàddu day burux ni ngal. Imene ak Filet, ci ñoom lañu bokk;
2:18 dañoo moy dëgg, di wax ne ndekkite wees na, ba yàq ngëmu ñenn ñi.
2:19 Waaye teewul fondamaa bu dëgër, bi Yàlla tabax, nee na kekk, te lii lañu ci tàmpe: «Boroom bi xam na ñi bokk ci moom,» te it: «Ki tudd turu Boroom bi, na daw lu bon.»
2:20 Ci kër gu mag nag, du ndabi wurus walla xaalis rekk a fa am, waaye itam yoy dénk walla ban; yii tedd nañu, yee ñàkk solo.
2:21 Kon nag ku laabal sa bopp ci yooyu yépp, dinga nekk ndab lu tedd te sell, nga am njariñ ci Boroom bi te jekk ci bépp jëf ju rafet.
2:22 Dawal bépp bëgg-bëggu ngune, te sóobu ci njub, ngëm, mbëggeel, jàmm, ànd ak ñépp ñiy tudd turu Boroom bi ak xol bu sell.
2:23 Tanqamlul bépp weranteb neen bu amul njariñ, xam ne xuloo rekk lay jur.
2:24 Te jaamu Boroom bi warul a xuloo, waaye na lewet ci ñépp, jekk ngir jàngale tey muñ fitnay noon.
2:25 Na jubbanti cig suufe ñi koy diiŋat, tey yéene Yàlla xiir leen ci réccu, ba ñu xam dëgg;
2:26 ñu rëcc ci fiirug Seytaane, mi leen jàpp niy jaam, te ñu dellusi ci seen xel yu rafet, ba sóobuwaat ci coobareg Yàlla.
3:1 Nanga xam lii: bési tiis yu tar ñu ngi nuy tëru ci muju jamono.
3:2 Ndaxte nit ñi dinañu siis te fonk xaalis, di ñu réy tey yég seen bopp, ñuy xaste tey xëtt ndigalu waajur; duñu am kóllëre, sellaay
3:3 mbaa cofeel; dañuy jàpp mer ak a sos; ñu xér lañuy doon, ñu soxor te bañ lu baax;
3:4 ay workat lañuy doon, di ñu ëppal te bare tiitar; seen bànneex a leen gënal Yàlla.
3:5 Dañuy mbubboo diine waaye nanguwuñu koo dugal seen xol. Ñu deme noonu, dëddu leen.
3:6 Nit ñu mel noonu ñooy yoxoosu ci biir kër yi, ba fàbbi jigéen ñu ñàkk pasteef, ñi seeni bàkkaar ub seen bopp, te bëgg-bëgg yu wuute jiital leen.
3:7 Duñu noppee gëstu, waaye duñu man a yegg ci xam-xamu dëgg mukk.
3:8 Nit ñooñu dañuy bëreek dëgg, ni Sànnes ak Sàmbares bëree woon ak Musaa; ay boroom xel yu gumba lañu, yu seen ngëm tekkiwul dara.
3:9 Waaye duñu dem fu sore, ndax seen ñàkk xel dina bir ñépp, ni mu dale woon Sànnes ak Sàmbares.
3:10 Waaye yaw nag xam nga bu baax sama njàngale, sama dund, sama takkute, sama ngëm, sama muñ, sama mbëggeel ak sama dékku tiis.
3:11 Xam nga li ma daj ciy fitna ak i coono ci dëkki Ancos, Ikoñum ak Listar. Céy li ma jànkoonteel ciy fitna! Waaye Boroom bi musal na ma ci lépp.
3:12 Te ku bokk ci Kirist Yeesu, te bëgg dund dund gu ànd ak ragal Yàlla, alamikk ñu fitnaal la.
3:13 Waaye nit ñu bon ñi ak naaféq yi dinañu fi yées, di naxe ak a nax seen bopp.
3:14 Yaw nag saxal ci li nga jàng te mu wóor la, xam fi nga tibbe.
3:15 Li dale ci sa ngune xam nga Mbind mu sell, mi la man a yee ci yoonu mucc, jaar ci gëm Kirist Yeesu.
3:16 Mbind mu sell mépp, ci gémmiñu Yàlla la jóge, te am na njariñ ngir jàngal nit ñi, yedd leen, jubbanti leen te yee leen ci njub.
3:17 Noonu waayu Yàlla ji dina mat, ba jekk ci bépp jëf ju rafet.
4:1 Kon nag maa ngi lay dénk fa kanam Yàlla ak Kirist Yeesu, miy àtte ñiy dund ak ñi dee, di la dénk ci feeñam ci biir ndam ak ci nguuram, nga def lii:
4:2 xamleel kàddug Yàlla, sax ci, su neexee ak su naqaree; yeyal ñi tooñ, di yedd ak a dénk ñépp, def ko ci muñ gu yaatu ak njàngale mu mat.
4:3 Ndaxte jamono dina ñëw, joo xam ne nit ñi dootuñu xajoo njàngale mu wér mi, waaye dinañu jublu ci seeni bëgg-bëgg, di fortaatu jàngalekat yu leen di jey.
4:4 Dinañu tanqamlu dëgg, jeng jëm ci léebi diiney neen.
4:5 Waaye yaw nanga foog ci lépp, dékku tiis, tey tas xebaar bu baax bi, ba matal sag yónnent.
4:6 Ndaxte maa ngi ci tànki joxe sama bakkan ni sarax, te sama waxtuw dem jot na.
4:7 Bëre naa ba ub làmbi ngëm, daw naa ba àkk, sàmm naa mboolem dëgg, gi ñu ma dénk.
4:8 Fi mu ne Yàllaa ngi may xaare añu ku jub, di kaalag ndam gi ma Boroom, biy Àttekat bu jub, di jox ca bés ba, te jéllale naa sama bopp, waaye képp ku def sa xol cig feeñam.
4:9 Defal sa kem-kàttan, ba fekksi ma ci ni mu gën a gaawe.
4:10 Ndaxte Demas topp na àddina, ba bàyyi ma, dem dëkku Tesalonig; Kereseñsë dem na diiwaanu Galasi, Tit dem diiwaanu Dalmasi.
4:11 Luug rekk a des fi man. Indaaleel Màrk, ndaxte amal na ma njariñ ci liggéey bi.
4:12 Tisig moom yebal naa ko dëkku Efes.
4:13 Te sooy ñëw, indaaleel mbubb, ma ma dénkoon Karpus ca dëkku Torowas, te it bul fàtte téere yi, rawatina téere yu am maana, yi ñu bind ci der.
4:14 Alegsàndar tëgg bi def na ma ñaawteef yu ne, waaye Boroom bi dina ko fey ay jëfam.
4:15 Moytu ko bu baax, ndaxte bëre na ak sunuy wax ba tàyyi.
4:16 Keroog bi ma jëkkee taxaw, di làyyil sama bopp, awma woon kenn ku ma taxawu, ñépp dañu maa daw — bu leen ko Yàlla jàppe nag.
4:17 Waaye Boroom bi moo ma taxawu te dooleel ma, ma jollil kàddu gi, ba xeet yépp dégg ko. Te Boroom bi musal na ma ci selli gaynde.
4:18 Rax-ca-dolli dina ma musal ci bépp jëf ju ñaaw, tette ma ci jàmm, ba tàbbal ma ci nguuram gu kawe ga. Na yelloo ndam ba fàww. Amiin.
4:19 Nuyul ma Piriska ak Akilas ak waa kër Onesifor.
4:20 Erast des na dëkku Korent. Torofim dafa woppoon, ma bàyyi ko dëkku Mile.
4:21 Gaawal a ñëw, bala lolli di gàllankoor sa yoon. Ëbulus, Pudeñsë, Linus, Këlójaa ak yeneen bokk yépp ñu ngi lay nuyu.
4:22 Na Boroom bi aar sa xel. Na yiwu Yàlla ànd ak yéen ñépp.


c: text/html

text: 1Lëë nana xña lo Dios ni xña lo Jesucrist nii kiidnabey lo meñ mbañ ni lo meñ kuty, lëën xñab 2nii kluuyoo xtiits Dios lo meñ, ni kñeel lo meñ tsiñee kteedyo tiits ni nikle gaa kteejtyo tiits kwnee. Pkostyoo meñ ni kwëntseeb tsiñee ko meñ falt, ni pchoobladzy styoo meñ, ni kop paciensy tsiñee kuuñ kseedyoo meñ. 3Porque sitsiñ tse nii kaklastre meñ kon xtiits Dios. Sink lëë meñ kyub tubtsoon maestre parñee kluuy maestre nii kakladzy meñ. 4Lëë meñ ksaanladzy xtiits Dios aan lëë meñ kniladzy kchë cuent nii pa xkiiñdy. 5Per lëë lii tugak kwlooli kikoo, pxekw tedyoo kyalnë, tugak kwëkluuy xtiits Dios nii xteelaa. Ngui beeñ xtsiiñoo. 6Na lëën merle kpi lo kislyu re, lëën kety par kuuñ ksakaa Dios. 7Tsiitsy kwson lo xtiits Dios, byaalaa tsiiñ nii bneetsy xaa lon, ni pxekwaa pchooxsodyaa lo xtiits xaa. 8Lëën jka premio nii kneetsy Jesucrist tse nii lëë xaa kiid kuñ kyalxtisy. Ni lëdy nonsy lon kneetsy xaaw, sink wi lo kchësy meñ nii këmbës kiid xaa stub ktee xaaw. 9Ptee nii kyob kiid tedyoo lon. 10Por lëë Demas sey Tesalónica, lëë xaa psaan naa por mastre xyo cos lo kislyu re styoo xaa. Lëë Crescente na pxalaa si nëz xtañ meñ Galacia, lëë Tito na pxalaa si nëz xtañ meñ Dalmacia. 11Xaktyee Lucas so lon nu. Byub Marcos aan kol të chop to, por skiiñ xaa lon nu. 12Lëë Tíquico pxalaa si Efeso. 13Tsiñee kiidoo, kwte lidzy Carpo nii no leñ kyedzy Troas, aan tëni xkaxkemaa nii byaan lidzy xaa ni xlibraa, per mastre precisy nii kiidnil kitsy nii psanaa. 14Tir noyak yox Alejandro nii chuuñ xtsiiñ kiib lon, per lëë Dios ksaksi xaa por kchë nii beeñ xaa. 15Kop cuent lo xaa, porque tir xñeenë xaa xtiits Dios nii xluuy no. 16Worñee klootyee kwtsyetsy xtisy naa, ni tu cho kwsënaldy ncho xfavoraa. Kchësy xaa psaan naa. Xñabaa nii kuñdy Dios cuent nii beeñtsyey xaa. 17Per lëë Dios beeñ naa yudar ni bneetsy kyalndaan lon kwnen xtiits xaa ni beñaa nii pkëëtyag xaa sitrew. Lëë Dios pteelaa naa kwxaakaa nii chuw mëëtsy kwlii xaa naa. 18Lëë Dios kteelaa naa kchëlo cos mal, ni lëë xaa kap cuidad naa tsiin kyan laañee xñabey xaa. ¡Tugak kol tsoo ktee no skizh lo xaa! Singo no nii kako. 19Xkëëptyuuxaa Prisca ni Aquila, ni meñ lidzy Onesíforo. 20Lëë Erasto byaan leñ kyedzy Corinto, lëë Trófimo na psanaa leñ kyedzy Mileto por lëë xaa xsyaknë. 21Ptee nii kiidoo antes nii kislo nal. Xkëëptyuux Eubulo lii, ni Pudente, ni Lino, ni Claudia, ni kchë meñ nii xniladzy xtiits Dios nii nche nu. 22Lëë lëësy Jesucrist dyon kakni lii ni lëë lëësy Dios ksaabini kik to.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Alaaji Maalik Si
Alaaji Maalik Si ma nga gane àdduna Dëw Faal wetu Gaaya bokk ci tunduw Dagana ci atum 1855. Waa-juram wu góor tuddoon Usmaan, wu jigéen Faa Wàdd Wele. Mi ngi jànge alxuraan Luga ci kenn ci taalibey Alaaji Omar Futiyu Taal yi. Bi mu doonee mag la dem Màkka, bi mu dellusee sax ci jaamu Yàlla ak jàngale ak dugal ñi duli jullit ci lislaam. Ci noonu la tase njàngalem yoonu Tiijaan ci Senegaal jaare ko ci tuxoom yi ci Jolof, Kajoor ak Ndar. Ci mujj gi mu dëkksi Tiwaawan ci 1902. Fa la njëkk a wootee gàmmu.
Juddoom[Soppi]
Ma nga gane àdduna Dëw Faal wetu Gaaya bokk ci tunduw Dagana ci atum 1855. Waa-juram wu góor tuddoon Usmaan, wu jigéen Faa Wàdd Wele. Usmaan moom doonoon doomu Muhaz miy doomu Mohamed, sëtu Yuusuf, Daraaman, Sire, Bubu, Yahya, ñoom ñépp di sëti sëriif Sams Eddin, loolu moo ko tax a askanoo ci araab. Baayam Usmaan, moo bàyyikoo Gànnaar fa mu doon jànge, ci Ustaas Muhamadu Baaba Al Daymani, ñëwoon Waalo doon fa wut ab téere bu kenn kii di Maalik Sow bu Gaaya rekk yoroon, ba mooy mujj doon turandoowam. Ñoom dañoo mujj dooni wolof, ndax ay maamam sax yàggoon nañu waalo, takkoon fay soxna.
Njàngam[Soppi]
Ni bépp doomu waalo-waalo, ba mu doone gone la dal baa, nijaayam Alfa Mayoro moo ko doon njëkk a jàngal ba yàgg turandoom Cerno Malik Sow jël ko. Ci 1863, bi muy am 8 at, la dem Sagata ca Jolof ci baayam ba Amadu Si, mu jógeeti fa dem ci yeneeni ustaas, ku ci nekk taggak ko ci sag maneel, (fiq, nos-wax, Tawjiid, añs), ku ci mel ne Ceerno Ngañ Ka mi mu àndaloon dem Careen ci Fuuta Tooro ci 1873, bi muy am 18 at la jeexal njàngum alxuraanam ci tukkeem ca Fuuta, ba tay, ca Longe, cig leeral, ci sëriñ Abdu Bitey, ak ca Gànnaar. Ca la ñibbee dëkkam, Nijaayam Alfa Maayoro jox ko wird tiijaan ak maqaamay "mawdo", moom mi jëlee woon wird bi ci Alaaji Omar Taal ay at laata Maalik di judd. Te bii doonul woon benn lijaasa rekk bi mu amoon, ndax Mawdo Faal joxoon na ko ci 1876, ak Mohamed Ali it , ci ginnaaw bi.
Ginnaaw bi mu mokkalee alxuraan, la jàngi fiq, ci lu njëkk, këram la ko doon jànge, ginnaaw bi mu dem ci Sëriñ Muur Ka. Bi mu mokkalee fiq la dem jàngi àtteyiin ca Boxal ci Waalo daaraay Sëriñ Ahmadu Njaay, ak ca Kër Kodde ci Njambur daaray Sëriñ Moodu, ak ca Tayba Séy daaraay Sëriñ Moor Kal Séy. Ginnaw bi mu jànge Risaala, ci diggante 1882 ak 1880 mi ngi amoon 25 at, la dem Ndar ci Sëriñ Ahmadu Njaay. Mu jógeeti fa dem Njambur ngir àggalee fa njàngum àtteyiin ma te door jàng Xalil ci Sëriñ Birahim Jaxate ak Sëriñ Mamadu Wadd. Waaye at ma ca topp la jeexal Xalil ca Mbokkol ci Kajoor ci Sëriñ Masila.
Ci 1885, bi muy am 30 at, dajale woon na xam-xam bu jéggi-dayoo, loolu mayoon na ko mu man a doon ustaas, jamono yooyu bokkoon na ci ñi ëppoon xam-xam ci Senegaal, ndax lépp lu ñu manoon jàngale ci réew mépp jàngoon na ko, demoon na ci ñi fi ëppoon xam-xam. Ci tukkiy njàng yi mu defoon yépp, ca jamono jooju, jaaroon na ca tund ya ëppoon boroomi-xam-xam: Gànnaar, Fuuta, Njambur, Kajoor. ci dëkk yi mu dem man nan cee lim: Ndoj Séy, Pacaas, Ngicc, Jaabe Lidube, Orefonde, Longe Sëbe, Longe Fulbe, Careen, Ndar, Tayba Séy, Daraaman, añs.
Dundam ak jëfam[Soppi]
Ginnaaw ag njàngam, Ngambu la dem dëkki di fa liggéey aka jàngale ngir dund ci ñaqam. Liggéeyam mayoon na ko mu man a aji Màkka jaare ko bëj-saalumu Fraas, ci Maarsey ak ci Aleksandri, ci 1889, amoon na 33 at.
Bi mu jóge Màkka am maqaamay alaaji, ci la sosee Sawiya bu Ndar ci 1892. Ganeji Jolof ab diir sos fa ay daara dellu Waalo. Ay tukkeem yu bari ci biir réew mi, ngir tasaare diine ak xam-xam, ak Wasifa yi doon ame ci Sawiya yi taxoon sancaan bi tambali koo fuglu, yaakaar ne day woote ngir xeex ko ak ngannaay yi. Ca la ko kaŋ ba nekkoon Ndar te nekkaloon fi sancaan bi (waa Fraas yi) woolu ngir mu joxe ay leeral ciy yëngu-yëngoom. Ñoom dañoo foogoon ne dafa dencooni ngannaay ci biir jakka yi, difa waajal xare ak ñoom. Bi ñu ko ci laaje mu ne:
«Yàlla daf nu digal, man ak yeen, nu jaamu ko, di julli ci moom. Ngeen bañ, ma nangu. man ak samay taalibe defuñu lenn lu dul kañ yàlla te di julli ci gën-gi-mindeef. Te li ngeen di wax ci ngannaay yi, genn ngannaay gi ma yor mooy sama kurus te moom laa fas-yéene xeexee ba Lislaam ak Tijaaniyaa tas ci àdduna bépp.»
Sancaan yi jàppoon nañu ne Alaaji Maalik moo doonoon nik ki ëppoon xam-xam te daq a jangalee ci réew mépp. Baat yii di nañu leen fekk ci dencu(archive) yu Senegaal yi ak yu Fraas. Seede yi gëna neex ci nopp ñooy yu Seex Sidiya, my sëtu yonnenti bi doonoon it sëriñu xaadir bu mag. Ginnaaw ba mu taxawalee sawiya ca Ndar, taxawal na beneen ci Ndakaaru ci wetu njéndul nguur gi. Njarnde la dem dëkki, jóge fa dem Jaksaaw, laataa muy dem Tiwaawan ba faaw. Jibril Gëy moo ko fa woolu woon ngir mu defal leen tafsiir Alxuraan, ñu faf ko fa téye, ci 1902 mu sos sawiya bu Tiwaawan. Ci yokkug ndongo yi, mu jël yeneen ustaas ngir ñu jàppale ko ci njàngale mi. Ca daaram ja, daa nañu fa jàngalee bépp xeetu xam-xamu lislaam. Ci téemeer ak lu tekk ci ndongo yi mu yoroon, lu mat juroom-fukk daan nañu dem itam ci jànguy nasaraan si, doomam sëriñ Baabacar Si daa na ca dem, Loolu firnde la ci xelam ak gis-gisam bu ubbeeku.
Ci Tiwaawan la wootee Gammu gu njëkk, ngir màggal seydinaa Muhammad. Mu door njàngale mu diggoodi, dëkk bu ne mu yabal fa ab muqadam bu fay jàngale diine.
yenn ciy téereem[Soppi]
- Ifham al munkiru jaani: téere bu muy jàngale luy tiijaaniyaa, ustaas Rawaan Mbay moo ko tekki ci wu-fraas
- Khilaçu ez-Zahab: mooy téere bi gën a mat buy wax ci jaar-jaaru yonnenti bi, ba mu juddo ba, ba muy génn àdduna, Rawaan Mbay moo ko tekki ci wu-fraas
- Sharh Khilaçu ez-Zahab: faramfacce gu téere bi, moom mi bind téere bi moo ko def
- Faakihatul Tullab: est un précis sur la Tijaniyya et ses pratiques.Traduit en français par l'éminent Professeur Rawane Mbaye
- Dîwân: ay woy la ci yonnenti bi, Ahmed Tiijaani, Alaaji Omar Taal, ay xam-xami diine, ay xelal ngir jullit ñu rawatina tiijaan yi
- Khutbatul Jumu'a; digle julli ajjuma
- Khutbatul 'I'd: digle julli tabaski ak korite
- Kifayat ar-raghibîn: ( li aji-gëm gi soxla) ustaas Rawaan Mbray moo ko tekki ci wu-fraas
Téerekaay[Soppi]
- (en) Michael A. Gomez, Malik Sy, Bokar Saada and the Almaamate of Bundu, Chicago, University of Chicago, 1985, VIII-484 p. (Thèse)
- (fr) Cheikh Tidiane Fall, El Hadji Malick Sy à Tivaouane de 1902 à 1922, Dakar, Université de Dakar, 1986, 92 p. (Mémoire de Maîtrise)
- (fr) Rawane Mbaye, La pensée et l'action d'El Hadji Malick Sy : Un pôle d'attraction entre la Shari'a et la Tariqa. Vie et œuvre de El Hadji Malick Sy, Université de la Sorbonne nouvelle, Paris III, 1993 (Thèse)


text:
1Da taim ya wen mi kom, dat ago mek chrii taim mi kom luk fi unu. An siem laik ou it rait dong iina Gad wod se, “Ef sumadi du sopm rang, wi kyaahn jos ponish dem, tuu ar chrii sumadi we si wa apm, afi kom taak we dem si an pruuv se da sumadi de did du rang. Afta dat we kyan ponish dem.” 2Laas taim mi did de de, dat a did di sekan taim mi kom luk fi yu, mi did waan unu. Mi did tel di piipl dem we did a du rang, an di res a unu tu fi tap it. Tap du rang kaaz wen mi kom bak mi naa go tek it iizi pan unu. Evribadi we du rang ago get ponish. A dat mi did tel unu wen mi de de an nou iivn duo mi de faar fram unu, mi a tel unu agen. 3Mi naa go tek it iizi pan nobadi sins unu did waahn mi fi pruuv se Krais Jiizas a yuuz mi fi taak tu unu. Wen im diil wid unu im no wiik, im shuo im powa mongks unu. 4A chuu se, wen dem did niel im op pan di kraas, im neva shuo im powa — im mek imself wiik, bot Gad powa mek im kom bak alaiv an a liv nou. An siem laik ou fi im did wiik a siem so mi wiik, bot wan die unu wi si se Gad powa ago mek mi liv laik ou Krais Jiizas a liv an mi ago gwaan liv wid im.
5Unu fi luk pan unuself. Luk an tes fi si ef unu riili a liv laik ou piipl we biliiv iina Gad sopuoz fi liv. Unu no nuo se Jiizas Krais a liv iina unu? Ef unu no si se im a liv iina unu a fiel unu fiel di tes. 6Mi uop se unu wi kom fi si se wi neva fiel di tes. 7Nou wi prie tu Gad se unu wi no du notn we rang, no kaaz wi waahn fi mek wiself luk gud bot kaaz wi aalwiez waahn unu fi du we rait. Wi aalwiez waahn unu fi du we rait iivn ef it luk laik se wi did fiel di tes. 8Kaaz wi no av di powa fi tap di chuut ar uol it bak. Aal wi kyan du a elp fi pred it. 9Wi api wen unu chrang an wi wiik an wa wi a prie se, a dat Gad wi mek unu gwaan gruo chrang iina wa unu biliiv. 10So mi a rait dem sitn ya tel unu wail mi no de de, so dat wen mi riich, mi no afi taak tu unu rof. Kaaz Gad gi mi di powa an di rait fi karek unu, bot im gi mi da powa de fi elp bil unu op, no fi tier unu dong.
11Breda an sista, aal mi av fi se fi don da leta ya a dat mi uop se unu wi api. Chienj unu wiez an liv ou unu sopuoz fi liv. Mi a beg unu lisn an fala aal we mi tel unu. Kom tugeda an biliiv di siem ting an liv iina piis wid unu wan aneda. An Gad we lov wi an we gi wi piis wi tan wid unu aalwiez. 12Unu fi tel unu wan aneda oudi an du it wid lov. Aal a di breda an sista dem sen oudi fi unu. 13Mi prie se di Laad Jiizas Krais wi shuo unu lov iivn duo wi no dizorv it. Mi prie tu se Gad wi aalwiez shuo unu im lov an dat di Uoli Spirit wi mek aal a unu liv tugeda az wan.


text: 1—Kol kono, beetsy, ni kol kono xaa kol. Lëën kñe choplan xtitsaa lo do parñee kyeñ do nii nody xfaltaa. 2Tsiñee lëë meñ biñ nii con xtiitsë meñ kwnee xaa, mastre tse kwche meñ. Tsigo lëë Pable chëb: 3—Xaa Israelaa. Tu kyedzy nii lë Tarso nii nche nëz Cilicia kolyaa, per leñ kyedzy Jerusalén nu kwroobaa. Lëë Gamaliel beeñ kseedy naa xley pxusykoltoo no, ni tugak kaa choxkoon kuuñ ksakaa Dios tyub styoon sinak nii noyuuñ ksak to Dios natse. 4Penaadle kwënalaa nyutyaa meñ nii xniladzy xtiits Dios nii xñee cho nak Jesús. Nikxe kwnaaw, nikxe gaa xaapkiyo, kchë nak xaa kwyalon skiib. 5Lëë xaa nii xñabey lo pxosy ni kchë xaa kol nan kchë nii beeñtsyeyaa, por lëë xaa bneetsy kitsy nii kwseeñaa si lo xaa Israel nii no leñ kyedzy Damasco, aan lëën kwya kyedzy ko sakyubaa meñ nii xniladzy par kyely knin kchë meñ go nu ni par ksaksin kchë meñ go. 6’Per tu tse mer xwe ngbidz, lëën no nëz nii ktsiiñaa leñ kyedzy Damasco, tsiñee lëë tu bini ngol nii sëëdsëëb kpaa bibëly kyako kwin. 7Lëën byab lyu, aan lëën biñ tsiy tu xaa nii xñee: “Saulo, Saulo, ¿penak nii xsaksil naa?” 8Tsigo lëën kwnabtiits chëpaa: “¿Chool?” Aan lëë tsiy xaa go në lon: “Naa nak Jesús Nazaret, xaa nii xsaksil.” 9Kchë xaa nii ksan sa ptsyeb kon bini go, per biñdy xaa tsiy xaa nii kwnee lon. 10Tsigo lëën chëp: “Kwnë na busy pe cos kuuñtsyeyaa.” Aan lëë xaa në: “Kuxche, ptsiñ Damasco. Siko no tu xaa nii kñë pe cos kuñoo.” 11Aan como lëë bini go bnek lon, pchilody nyanaa. Lëë xaa nii ksan sa kwtob ñan, ptsiiñaa leñ kyedzy Damasco. 12’Leñ kyedzy ko kwyo tu xaa nii pcholë Ananías. Tu xaa nii nli xniladzy Dios nak xaa ni chuuñtsyey xaa nii xñabey xley Moisés. Kchësy kaa meñ Israel nii no Damasco xñee nii buen xaa. 13Lëë Ananías biid tedy lon. Tsi lëë xaa kwlañ, lëë xaa në: “Beetsy Saulo, pxaly lool ni kon stub.” Aan wor go kazh lëë lon byaabini aan lëën kon Ananías. 14Loxsye ngo lëë xaa në lon: “Lëë xDios pxusykoltoo no kwle lii penaadle parñee kaknanoo pe cos chakladzy xaa ni parñee kanoo xiñ ntson xaa ni parñee konoo tiits nii xchoo chuw xiñ xaa. 15Por lii kutiits cho nak xiñ xaa lo meñ nii nche lo kislyu. No nii kutiitsoo kchë nii konoo ni biiñoo. 16Lëë nana ¿pe xlyëël nii chischeedyoo tsiin chobnisoo? Kwnab lo Dios nii koy xaa kchë xtoloo.” 17’Tsiñee lëën blañ Jerusalén nu, lëën kwya lidzy Dios, kwyakutiitsnin Dios, aan lëë tu mgaal kwtedy lon. 18Lo mgaal go lëën kon Jesús, aan lëë xaa në lon: “Sinusy byobladzy pchoo Jerusalén, porque ksaldy meñoo tsiñee lëël kutiits cho nakaa.” 19Tsigo lëën chëp: “Kchë meñ re nan nii naa kwyanasy meñ nii xniladzy xtiitsoo leñ kchë ktoo, ni nan meñ nii naa kwyalo kchë meñ nii xniladzy xtiitsoo skiib ni naa gaa ptedy xcheñ kchë meñ go. 20Ni byo gaa styoon nii kuty Xteb, xaa nii bluuy xtiitsoo. Naa byaani xab xaa nii kukyeety xaa.” 21Per lëë Jesús në lon: “Pchoo leñ kyedzy Jerusalén, por lëën kxal lii xtañ meñ sit.” 22Tse kwche meñ biñ nii kwnee Pable, per tsiñee lëë meñ biñ nii lëë xaa pseety meñ sit, lëë meñ bislo kwchuptsyë xñee: —¡No nii kety xaa gue! ¡Nonguialtre nii kpañ xaa! 23Aan como byoogwty chuw meñ, sink lëë meñ bislo xkwii xab ni xlëp yu kpaa parñee kaknyoo nii xlëë meñ, 24por ngo lëë xaa nii xñabey lo soldad kwnabey nii jko soldad Pable leñ yu, ni lëë xaa kwnabey ktee soldad cheñ Pable parñee kñeeli Pable dyon penak nii singootyee xlëë meñ lo Pable. 25Per tsiñee lëë soldad lox pxituu Pable, lëë Pable chëb lo tu soldad nii so siko: —¿Pe nonguial dyon nii kteedy to cheñ tu xaa Roma, deelñee karty kaknan do pe cos beeñ xaa? 26Tsiñee lëë soldad ko biñ ngo, lëë xaa kuni tiits lo xaa nii xñabey lo kchë soldad, chëb xaa: —Byeñ gon pe cos kuuñtsyeyoo, por Roma ngab xaa gue. 27Tsigo lëë xaa nii xñabey lo kchë soldad big lo Pable, aan lëë xaa kwnabtiits, chëb xaa: —¿Pe nli nii Roma ngaboo? Lëë Pable kwëb chëb: —Nliw. 28Loxsye ngo lëë xaa nii xñabey lo soldad chëb: —Deel naa nyazh kwtizhaa par jkabaa Roma. Lëë Pable chëb: —Per lëë naa destye nii kolyaa ngabaa Roma. 29Tsiñee lëë soldad nii nche mbës ktee cheñ Pable biñ ngo, lëë xaa bichee tublad. Aan axte wi xaa nii xñabey lo kchë soldad ptsyeb, porñee kwnaasy xaa Pable ni pxituu xaa Pable con caden aan nandy xaa nii Roma ngab Pable. 30Lëë byaani lyu lëë xaa nii xñabey lo kchë soldad kokladzy nyaknan dyon pe cos xkëëkiy meñ Israel Pable. Lëë xaa kwlii Pable skiib, ni lëë xaa kwnabey koktsyetsy kchë xaa nii xñabey lo pxosy ni kchësy xaa non nii no Jerusalén. Loxsye ngo lëë xaa pso Pable groltyee lady kchë xaa xñabey go.


text:
Bisub Tabaski
Tabaski Sunna la su far ci ab jullit bu di as gor te man ci ag jàppndal, ku mukàllaf rekk mag ak gone ñoo ci yam. Waaye nag dina ware ci ñaari xeeti nësër yii : 1- ci ku ko nësër niki ngani bu ma Yàlla defalee nàngam dinaa tabaski, 2- ci ku njënd am xar, walla mu yor am xar jublu ci tabaski, manaam kon xar moo jënd niki am tabaski, manatu la ñàkk.Tabaski it ag bër (`iid) la gu Yàlla may jullit ñi, Jële nanu ci Anas (gërëmul Yàlla ci moom) mu ne: Bi Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi agsee Madina fekkee na léen ñaari bis ñu cay caaxaan, Mu ne (jàmmi Yàlla ci moom): « Ana luy ñaari bis yii ?» Ñu ne: “Danu ci daa fo (caaxaan) ci jamonoy ceddo (jaahiliya)” Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi (jàmmi Yàlla ci moom) ne léen: «Yàlla jox na léen ñaari bis yu gën yooyu ñaar, ñuy Bisu tabaski ak Bisu Kori» (Abuu Daawud mooko soloo) Gàttub tabaski it deesu ko rendi jëkk rendig Yilimaan te Yilimaan it balaa rendi nig ba julli, ci niko Baraan nettalee jële ci Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi «Dees na lottal ginnaaw julli» Ku rendi lu ko jiitu du doon am tabaski xanaa ag ndawal rekk lay doon, noonu la saxe ci Sunna. Am tabaski sañees na cee maye, sañees na cee lekk, sañees na cee denc, noonu la saxee ci sunna (Albuxaari mooko solo)
Tëraliin
Àtteb Tabaski ci Lislaam ?[Soppi]
Yàlla neena: «Jullil ngir sa boroom te rendi (lottal)» Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi neena: «Ku am dooley tabaski te tabaskiwul, kon bu mu jege sunu barabu julliwaay» (Abuu Hurayra mooko nettali, Ibn Maaja, Ahmad, Daaru Qutni ak Al-Haakim ñooko soloo. doonte barina ñu jam hadiis bi ci woroom xam-xam yi, niki Haasim ak ñeneen) Baraan nettali na ni, Yonent (Jàmmi Yàlla ci ñoom) bi neena: Li nuy njëkka def ci bis bii, moo di julli, ginnaaw ba nu dellu lottal, ku def loolu def na sunu sunna.»
Ash-Shaari` neena: «Duma nangu ku am dooley am tabaski diko sàggane » Tabaski Sunna la nag su far, Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi saxaloon nako te daan ko digle. Sunna la su far ci Ñoñ-Maalig, Shafi`, ag ñenn ci waa Ahmad ibn hambal, bu dee nag ci Abuu Hanifa ñoom lu war la, Lu war ca ñoñ Abuu Hanifa nag tekkiwul ni farata la. Lu man a am nag ñépp dëppoo na ñu ci ne dina war ci ñaari mbir :
- 1- Ku ko nësër, niki ngani bu ma Yàlla defalee nàngam dinaa tabaski,
- 2- Ku xës njënd am tabaski, walla mu yor am xar jublu ci tabaski, manaam xar moo njënd ni am tabaski la, walla nga yori xar ni xar sàngam am tabaski la, ci yooyu barab luy war la.
Waxtuw rendi am tabaski:[Soppi]
Mingi dale ci rendig Yilimaan, rendig yilimaan moongi aju ci ginnaaw julli gi, ba jant di so ca bisub ñatteel ba fu ñu ko fi rendee mu baax, bu dul guddi. La ca gën moodi boroom rendil ko boppam, bu amee ngànt mu wuutal ko moroomum jullitam, te nanga yéene yaw, Ku rendi tabaskim jàmbur te amu ci ndigal, kon du ko doy am tabaski te war naa fay boroom.
Am tabaski:[Soppi]
Yàlla neena ci Alxuraan: «Deesul am Yàlla ci ndawalam ga, déeti dereetam ja, waaye dees na Ko am ci ag ragal [Yàlla]» S22 L:36. Kon nanu jàpp njëkk ni yéene ju sell, te Yàlla rekk tax waliif ngistal walla wanu ci bëti nit ñi mooy maye am tabaski.
- Xar mu am juróom benni (6) weer walla at aki fan ci li sax ci Waa-Maalig, tey am kuy moo ci gën. Bu dee aw bëy nag, na am at ak weer ci waa-maalig,
- Xar a gën, topp bëy, topp nag ak giléem
- Xar mu góor a gën mu jigéen, bëy wu góor a gën wu jigéen, nag ak giléem naka noonu.
- Juróom ñaari jullit man nañoo boole jënd aw nag walla giléem, Bu dee xar walla bëy nag kenn du ko bokk xanaa tiyaaba ja ci yéene.
Yees nanguwul ci am Tabaski:[Soppi]
Bu benn béjjan dammee te wérul matul am tabaski [ci maalig], Bu weree nag mat na am tabaski, bu juddu waalewul ay béjjen nag darra nekku ci, Bees xaajee nopp ba ñatt, la ca dagg bu matee benn xaaj ba, matul am tabaski, Bu juddu waale wul nopp walla bu gàtt nag dara nekku ci, Bu nopp ba xaree lu toll ci benn ci ñatti xaajam du mat am tabaski Bees xaajee geen ba ñatt, la ca dagg bu matee benn matul am tabaski, Bu ko juddu waalee nag dara nekku ci.
Am Tabaski war naa mucc ci yii:[Soppi]
- Bumu yooy, ba amul nebbon
- Bu gimiñ ga xasaw
- Bumu patt ba fés, rawatina nag muy gumba
- Bumu làgge bamu fés, rawatina nag mu damm
Alaa kulli haal nag, Lislaam ag yombal la bëgg, te mboolem àtte yi woroom xam-xam yi di tërël di na ñuy sóoraale lool ag jàppndal ñeel jullit ñi.
Lees di bañ ci ndawlug am tabaski:[Soppi]
- Bañees na ku ca jaay darra ba ca der ba sax, ku ko ñaani ba mayees la ko nag man na koo jaay dara nekku ci.
- Bañees na yitam ka koy fees ñu di ko fay ca yàppu wa, waaye manees na ko caa may walla sarax, bu laajee ag fay fayees ko xaalis walla leneen
- Bañees na gépp joxe ngir wareef, niki tànku njëkke, yeeli maam, baatu feeskat, ak yuni mel, waaye nag moongi aju ci jeene ji, booy sarax sa dëkkandoo te bëggal ko sutura man ngaa yéene sarax te wax ko ni am sa tànku njëkke, ndax Yonent bi neena: «Jëf yaangi aju ci yéene yi; Ku nekk it langa yéeneey sag pay» te it amaana boo ko nee sarax mu rusloo ko ci kanamu njabootam mbaa sax mu tere kokoo jël.
Rendi :[Soppi]
Ab jullit moo koy def, te doon ku am xel, Melo wi ci gën nag moodi mu tëral la muy rendi ci wetug càmmooñam te mu jublu xibla, bu dee am xar mu tëral noppub ndeyjoor ba ba famu yam ca baat ba mu teg ca paaka ba, Walla bu amee téeréy baat mu teg paaka ba ca diggante téere ya, Bu ko defee bala caa teg paaka ba mu wax ci am xelam ni fas na maa yéenee daganal lekk yàppu nàngam lii ci rendi gi ma koy rendi, bu dee teg paaka ba mu wax:«Bismil Laahii» dal di koy dawal ba ñaari sidit yu mag ya ak boli ga lépp dagg, Bu ko bombee ba deret ja génn mu wax: Allaahu Akbar, Bu teggee loxoom mu wax: «Rabbanaa taqabal minnaa innaka anta as-samii`ul Al-`Aliim S2:L:126:». Bu dawalee paaka ba sidit ya tàmbalee dagg mu teggi ko kon bu ko ca gaawee delloo dees na ko lekk, Bu ko ca yeexee delloo nag te lor wara lu ko kon deesu ko lekk. Te yit bu mu bañ a tàngale baat ba, Bu ko defee it du ko tee dagan, waaye bañ koo def a gën.
Loj :[Soppi]
Ku koy def, day taxawal lamuy loj jubale ko "XIBLA" (Kaabag Màkka), Lem baat ba tëral ko ci wetug càmmoñ nga, Bu ragalee barig doole ja, Man naa yeew tànkub càmmooñu kanam ba, Te balaa tàmbali mu wax «Bismil Laahi», Te bu tàmbalee mu bañ a dindi loxoom lifeek noppiwul. Lees war a loj nag bees amul lojukaay Sañees na koo rendi, lees war a rendi it bu ñu amul rendikaay, Te am lojukaay sañees na koo loj. -Giléem (Galéem) loj rekk lees koy def mbaa deesu ko lekk waaye deesu ko rendi, Xanaa ñu loru ñàkk lojukaay te am rendikaay, bu boobaa nag dees na leen ko may, -Bu dee aw Nag dees na ko loj niki ñu koy rendee, kon moom lu leen jekku rekk ñu sañ koo def noona, (Fii nag rendi ko lañu gën a miin) Loj, balaa baax ñatti sidit yu mag yi daa war a dagg, kon ci ag wet lees koy defe ak kanam..
Na moytu yii:[Soppi]
Bu dawalee paaka ba, ba sidit ya tàmbalee dagg mu teggi ko, kon bu ko ca gaawee delloo dees na ko lekk, Bu ko ca yeexee delloo nag te lor wara lu ko, kon deesu ko lekk. Te yit mu bañ a tàngale baat ba, Bu ko defee it du ko tee dagan, waaye bañ koo def a gën. -Rendi xar ak bëy ci kanam lees koy defe, boo ko rendee ci ginnaaw walla ci wet, deesu ko lekk, -Bu dee aw nag manees na koo rendi manees na koo loj, -Bu dee Ginaar (Ganaar) nag war naa wërale paaka ba, ca gannaaw ak ca kanam, ba sidit yu sew yépp dagg te mu bañ a tàngale baat ba, bu ko defee it du ko tee baax waaye bañ koo def a gën.
Ngënéeli Tabaski:[Soppi]
Ngënéeli Tabaski ci lislaam lu am solo la, kenn manu koo takk, Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi xamle nani toq dereet wiy njëkk a génn Yàlla di na ci jéggale mboolem bàkkaar yees masa def, nii la dikke ci sunna ci nettalib Aysa (ngërëmul Yàlla ci moom). Jëlee nanu ci Ibn Abaas muni Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi neena : «Xaalis dugaleesu ko ci lu gën gàttub tabaski (iid)» (Daaru Qutni mooko soloo). Yonent (jàmmi Yàlla ci moom) bi bégal nanu ci ne Xarum tabaski dina njot ci sawara niki mu ko njotee woon bakkanu Ismaayla. Amul lu jëf ju nit di def ju gën a neex Yàlla ci tuur deret ci bisu tabaski, noonu lako Aysa nettalee.


text:
Bijjaan
Bijjaan aw yaram la wuy jur ab toolu bijjaakon. Man naa nekk ab mbëjbijjaan, moom dafay soxla ñu koy jox dawaanu mbëj ngir muy man di wéy di jur toolu bijjaakon. Man naa nekk itam bijjaan bu sax, ndax ngir jur tool bi du jële dara ci biti, Lépp ci biiram lay xewee, moo tax toolu bijjaakon bi di sax ba faww. Bii bijjaan man naa juddoo ci dénd ci yenn xeeti xeer walla it manees na koo sàkk.
Ab bijjaan di na am lu néew-néew ñaari dott, benn bu bëj-gànnaar ak bu bëj-saalum. Yenn xeeti yaram yi bijjaan da leen di xëcc, lu mel ne weñ, yeneen yi mu leen di bëmëx, lu mel ne ndox. Soo jëlee ñaari bijjaan nga jegele bëj-gànnaaru benn bi ak bëj-saalumu beneen bi dañuy xëccante.


text:
Wolof (làkk)
Wolof làkk la wu ñuy wax ci Gaambi (Gaambi Wolof), Gànnaar (Gànnaar Wolof), ak Senegaal (Senegaal Wolof). Mi ngi bokk nag moom wolof ci bànqaasub atlas bu làkki kongoo yu kojug nit ku ñuul yi. Mbokkoo gi mu am ak làkku pël lu yàgg la. Am na it lu mu seq ak yeneen làkk ci gox bi niki séeréer, joolaa ak basari.
Tëraliin
Ubbite[Soppi]
Bi ñu demee ba gis jëmm ja, muy ku sew, tuuti te xaw a wow, waaye di ku ñu muure ab taar, ci anam gu woyof te loyox, di ku ñu aare kàttan, sóob ko ci ag fonk-sa-bopp doonte ag neen la, solal ko yerey yëgle ak jaral, te ma jëli loolu ca jafeem gaa jëli. Bi loolu amee, da ma ne leen xanaa kay du kii ngeen ma doon wax? ñu ne aha kay, cis lëf, cig yéemu, ak ñàkk a xalaat ne di naa sikk mukk ci moom, ma jug man, xajal leen foofa fépp.
Ma ne nag waaw ku mel nii, ci li mu làmboo ciy melo, lu ko nit di doye ? Ginaaw bi nag dégg naa ñu'y wax naan moom de bokk na ci ñi gën a jekk ci boobule gox, ànd ak jaaxle ci sama aw jëfiin, ci ba nga ma ko fa ba, ma ne leen man : moo xam! Lii mooy li am ci sunu làkk wii, walla yii di yu Afrig yi, dañu di yu am solo te man a dem ni yépp di deme, am barab ci digg barabi làkk yépp, waaye li nu dal nun waa Afrig, mooy li dal sunu lépp, dalaale ci li muy dal sunu kàllaama yii nga xam ne wii de bokk na ci yi gën a nosu, gën cee nooy, gën cee nangoo defaru, yéwénu, ruy, ci ku ko ruyal, tey way nag ca nanu bëgge mu waye ni.
Ana nag ku am janq bu mel ni bii cib taar, nangoo ni, jongee ni, jekke ni, man nee toppatoo, nangu nee jeme-kanam, waaje ni ngir lemu ci say bëgg-bëgg, ana ku am ku mel nii, looy xoolati ku sewe nii, ràgge ni, te taaroodi ni?
Li ma bëgg a wax mooy naka lanu bëgg a bàyyee sunu làkk yii, rawati na wii di wolof, ca nooyam ga, ak nangoom ga, ak gàttam ga ak noppaleem ga, taaram ba, leeram ga, manam gaa leeral ak yaatoom ga, ak ruyu gi mu nangu, naan da nga'y jëlati weneen di ci sonn ak a sonle, naan day wa gën? Ma ne ñoom ñoo gis loolu man de déet !
Wolof mooy làkk wi ñu gën a wax ci Senegaal, waaye ngir doyodig waa Afrig yi ba leegi, franse mii nga xam ne lu matul fukk cib téeméer ci doomi Senegaal yi rekk a koy wax moo fiy làkk wu njëkk, maanaam wi nguur gi di waxe di ci liggéeye.
Cosaanam[Soppi]
Ni ko gëstukat yi waxe, làkku wolof am na ag mbokkoo ak yeneen làkki Afrig yu bari, yu mu bokkali maam. làkk yi dañ leen a séddale ci ay wàll: bu ci nekk ñi am ag mbokkoo lañu fa def. Nee nañu wolof ci wàll gi ñu'y woowe bànqaasub atlas bu làkki kongóo yu kojug nit ku ñuul la bokk. Am na ag mbokkoo ak pulaar ak séeréer ak joolaa ak yeneen.
Daanaka ñoo ngi koy làkk ci senegaal gépp, bëj-gannaar ba bëj-saalum, penku ba sowwu. Donte wolof da di làkku askanu ñi ñuy woowe ay wolof, waaye kàllaama wolof amul aw dig. Dem na ba romb dig (frontiere)yu Senegaal àgg ba Gaambi, Gànnaar ba Mali, ci ñaari dëkk yu njëkk yi sax boole nañ ko ci seeni làkki réew. Daanaka gox boo dem ci Senegaal am nañu waxinu wolof wu wuute: am na wolofi waalo-waalo, jolof-jolof, saalum-saalum, wu kajoor-kajoor, wu baol-baol ak wu lebu.
Mbindin[Soppi]
--154.0.180.65 29 Ut 2014 à 00:17 (UTC) h h=== Abajada wolof === a - à - aa - b - bb - c - cc - d - dd- e - ee- é - ée - ë - ëe - f- g - gg - i - ii - j - jj - k - kk - l - ll- m - mm - mb - n - nn - nc - nd - ng - nj - nk - nq - nt - ñ - ññ - ŋ - ŋŋ - o - oo - ó - óo - p - pp - q - r- rr - s - t - tt - u - uu - w - ww - x - y - yy.
1- Doonte sax, li ñu téj ci biir lonk yi ngay dégg, nanga bind: xule, bu bëggee, pus, xuloo.
Xool it[Soppi]
- commons:Category:Wolof pronunciation Ngir déglu waxiinu baat yi
- wikbaatukaay: ab baatukaay bu matale ci wolof
- Xibaaryi.com : Yéglekaay bi njëkk ci làkk wolof
- xLingua-Online-Dictionary German-Wolof / Wolof-German


text:
18A kandë fa mi ta taki aki, sëmbë dë a unu dendu dë di o sa kë fia ku mi taa: “Wë i sabi nö? I, i ta hoi Gadu wëti ta du soni kumafa Gadu kë, ma mi, ma dë sö. Mii ta biibi a mi hati nöö a kaba.” Ma nöö ee wan sëmbë taki sö da mi, nöö i sabi fa mi o piki ën nö? Mi o piki ën taa: “Wë, i sabi nö? Fa mi dë aki, ee sëmbë luku mi libi te de kaba nöö de o si taa mi ta libi a di fasi. Mi ta biibi a Gadu tuu. Ma, fa ii sai dë, ee de luku libi fii te de kaba, nöö de o si taa ja ta libi a di fa. Nöö unfa de o du sabi taa i ta biibi a Gadu?”
FREE!
One App.
1584 Languages.


text:
Sëriñ Saaliwu Mbàkke
Sëriñ Saaliwu mi ngi gane àdduna, ca Njaaréem(Senegaal) ci guddig àjjuma gu 14 ci weeru tëbëski, atum 1333 g.g, dëppoo ak 22 satumbar 1915. Aji juram ju góor di ku jaradee leeral ngir xam gi ko nit ñépp xam di Seex Ahmadu Bamba, ju jigéen di Soxna Faati Jaxate, mom Sëñ Moodu Asta mu baax ma te sell. S Tuubaa bi mu ganee àdduna daa bindoon ciw kayit tur wi di (Saaliwu giy tekki aji baax, aji yéwén) jox ko Sëñ Muhammadu Lamin Jóob Dagana, ne ko tudde ko ko, bi mu ko defee moom S Dagana, daa daal di bind as lëf ciy bayit ñaanal ci liir bu tedd bii aw fan wu gudd akug wér, akug yékkatiku ci jamonoom ba mel ni jant, mu wax ca ne:
«Yal na Yàlla mii di Aji-des bàyyil ñu fi Saaliwu mii mu ñu may te def ko mu jël turam wi (aji-baax).
Yal na ko fi desal mu dib jant ci asamaani jamonoom, bu ko defee, muy leeral kanamam gu këriis gi.
Yal na ko fi desal muy kuy mottali jub gi fi Yonent bi indi woon, di ku barkeel, di ku wér, tey ku am muur»
Tëraliin
- 1 Am njàngam
- 2 Yenn ciy meloom
- 3 Ag dundam
- 4 Sëriñ Saaliwu ak Tarbiya
- 5 Ag Xilaafaam
- 6 Ay liggéeyam
- 7 ay daaraam
- 8 Li ñu daa def ci daara yi
- 9 Ay séqoom aki mbokkam
- 10 Ay séqoom ak mag ñu Sëriñ Tuubaa ñi
- 11 Ay dénkaaneem:
- 12 Ag génnam àdduna
- 13 Gongikuwaay
Am njàngam[Soppi]
Ay ceññeeri xel ak màndargay yewwute ak man a wattu teeloon naa feeñ ci moom te booba matagutoon a dal jàng, bokk na ci liy dëggal loolu te di ko dëgëral lii nettalikat yi di nettali muy ne moom de mokkaloon na xasida gii di (Ikfinii) te booba gone gu ndaw la woon, ginaaw bi mu jànge Alxuraan ca Tuubaa ci loxol nijaayam S Alasaan Jaxate mom Jàmbaar, ba mokkal te bind kaamil, ginaaw bi mu dugg ci jàng xam-xami diine yi ak làkku araab ci ay ustaas yu màgg niki Seex Moor Saasum Jaxate mom Xaali Majaxate Kala ca Aynu Maadi ak Seex Muxtaar Guyaar Jang walla Njang ca Husnul Maab(Tindoodi) ak S Abiibu ca Tuubaa, S Mut Dem ca Njaaréem, Seex Aamid Saw ca Mewndu, kii mooy ki ko jàngal xam-xami gëstubiddiw yi (falag) ak melosuuf gi nga xam ne xóotoon na ci ba àgg ci di xam ci mbiri ay réew ca Asi, Tugal ak yeneen réew lol ña fa dëkk sax leeg-leeg ñu xaw koo réere. Ku soppoon yër ay téere la, ndax saxoon na ci ab diir ci jamono ba mujjoon di géej gu deesul jot ag suufam ngir ag xóot. Bi Sëñ bi àggee fii ci njàng mi la gis ne daa war a dugg leegi ci jeneen dara mooy ju tukki, ndax tukki benn la ci daara yu mag yi xam-xam di juddoo, di yokk jarbu tey dollim xel, ndax bari na xam-xam yu ci juddoo, ndax dina yobboo ñaare ci xalaat ci dénd bi te Yàlla (tudd naa sellam ga) yàgg na cee woote jëme. Ci noonu, mu def lu sakkan ciy tukki ci biir réew meek biteem, ci mbooleem diiwaani Senegaal,Kot Diwaar ak Gàmbi, mu jële ca daj gu mag ak jarbu gu réy ci lef yu bari
S Saaliwu ci wideo: http://www.youtube.com/user/lahaddf
Yenn ciy meloom[Soppi]
Ab xam-xamam[Soppi]
Niki ñu la ko waxe leegi Sëñ Saaliwu nekkoon na di ku géeju ci xam-xami lislaam yi: Tawhiid (wéetal Yàlla (t.s)) fiq , tasawuf , nos-wax walla nahwu ak nos-woy (haruud) ak jotal (balaaxa) ak leeral (bayaan), muy ku yéeme woon ci woy , daan def ay jam ci woyi dongaam yu tarbiya yi daan faral di def ay woy yu yéeme, ñoom de bokk nañu ci ñi gën a man a woy ci araab ci Senegaal ku ci mel ne Sëriñ Alhaaji Lóo , Utilisateur:Abdu Xaadir KEBE mi ci wikipedia, nga xam ne loxoom lu fa am solo la te ay gëstoom gën a màcc ci làmmiñu wolof, S Xaliil Màkke, S aboo Kebe mi def ab dalub murit bu jéggi dayo ba ci làkku araab [1] "www.wikimouridia.org" , S Mamoor Kebe, S Alaaji Mbàkke mi nga xam ne lu dul jeex ciy téere la taalif ci yoon wi ak aji sosam añs , ndax daawu leen bàyyi ci seen jàmm, foo ko fekk ma nga leen di soññ ci sàmmoonteek sarti "jotal" yi walla balaaxa ci seeni njuréefi woy. Ku mokkaloon lu bari la ci woyi waa Gànnaar yi ak waa Andalusi yi
Ag sonnam ci Jaamu Yàlla[Soppi]
Daa na toggoo ci jaamu Yàlla yi lu kawe misaal, mu daan taqook ay dog ciy wird aki tudd-Yàlla, daawu leen ginaawal mukk ak lu yitte yi tar tar mbaa xat-xat yi baree ko ni, kenn ci taalubeem yi nettali na ma ne moom de masul a jël aw wird ndare bu da caa sax ngir sàmmonteek Addiis bi naa "Jëf ji Yàlla gën a sopp mooy ji gën a sax ak doonte néew na", muy ku xéroon cig jaamoom ci tënku ci Alxuraan ak Sunna, daan teet bidaa ak cibéel (lu ñu sib), ci anam gu jéggi dayo ba cig tar.
Ag dëddoom[Soppi]
Sëriñ Saaliwu daa dëddu àdduna ginnaawal ko ginaaw bi ko àdduna dëgmalee, jublu ko, mu ñëkkaloon ko ag kanamam ginaaw bi ko àdduna muuñee, ag dëddoom àdduna nag ca xol ba la ko defe, ndax teewu koo topp ndigali Yàlla (t.s) yi aju ci dundal suuf si, ndax Yàlla (t.s) nee na : «Moo leen sàkke ci suuf si te sàkku ngeen dundal ko», bu bokkoon ci ñiy toraxal suuf si ngir woote ag dëddu doo fi gis tay yii tabax yu kawe yi mu fi def ngir rekk kaweel baatub Yàlla bi, doo ko gis it kon muy bay lu tollu ne li mu daa bay ngir rekk séddaleeti ay njariñam aki njuddeefam ci nit ñeek ñu ñàkk ñi, di leen wax laayab Alxuraan ba: «Ñun de dañu leen di leel rekk ngir Yàlla, soxlawuñu ci yeen ag pay du caagéenu ag cant»
Ag Ñawam akug Yewwoom[Soppi]
Sëñ saaliwu nekkoon na di ku yewwu, ku ñawum xel, ku amoon la ag xereñ akug xóot ci xam mbir yi, boroom xam-xamu xel la woon (psychologue), ku daan xam xeli nit ñi la woon ak seeni jeng-jeng, booy tàmbalee wax ak moom rekk mu jëli la, ndànd la, boroomug ñaw la woon ba deesi ko seetlu saa soo ko tegaleeb laaj, ak bu mu man a doon. Bis gan dikkal na ko di kilafa gu bawoo ci biti, bi muy wax ak moom ci lu aju ci tànnéefi njiit yu Senegaal yu waroon a am ca jamono jooja, gan ga daal di koy laaj kan la faral ci lawax yi (les candidats)? Sëñ bi ne ko: man de ki askan wi tànn rekk laa faral, te loolu manul a am ndare bu tànnéef yi daa gore, sell te leer, looloo tax sama bëgg-bëgg mooy na mel nii, ci noonu gan daal di ne : tontu bii de bu diblomaasee la .
Ag Ubbikoom[Soppi]
Ku ubbiku la woon ci ñépp, daan tertoo ci kanam gu lewet guy muuñ, ak dënn bu yaa, di jaxasook ku nekk ci lu dul genn wàttuwu, ñi duli murit it mu jàppe leen mbokki diine ak yu ban, ngir jëfe waxi waajur wa: «wépp wird wu waay wor te Yàlla rekk tax, moo xam wu Jiilaani la mbaa wu Ahmad Tiijaan, mbaa muy wu keneen ci Qutb yi, yooyu yépp a baax ndax cig jub lañu nekk yooyu yepp »
Yërëmam nit ñi ak Soppam ñeel xale[Soppi]
Yërmaande ji mu am ci mbindéef yi ak ñeewant gi mu am ñoom xaw nañoo nekk di lu maneesul a misaal, moom de kuy yittewoo mbirum jullit ñi la ak fu ñu man a nekk, di nemmiku ak a xeeñtu xew-xew yiy xew ci réewi jullit yi niki xareb dóox gi (guerre de golf), ak intifaada ca Palestin, ak mbooleem tër (condition) yi jullit yi di dund ci mbooleem àdduna bi, mu daan digale ci ñu wàcce ay kaamil ngir ñaanal leen ci. «Man ci sama jëmmi bopp (Abdu Xaadir KEBE) dem naa fa moom bis ànd ak sama jenn mag ne ko Sëriñ bi war ngaa ñaanal jullit ñi, ndax yaw yaa fi nekkal Yàlla ci kaw suuf, te kat waa Aamerig ñi ngi taal àdduna bi te loolu ñi ngi ko gën a defe ci jullit ñi, taal nañu ab xare ca Afganistaan, taalati ko ca Iraaq, jamono jii ñu nekk ñi ngi waajal ngir taal ko ca Iraan, mu daal di feeñal yitteem bu baax ci wax ji ne ma loolu nu mu deme ma gën ko koo leeral, mu ne loo ci xamati naa ko yëg ndax lu ma ci yëg du yam ak lu ma ci yëgul, te kat booba waa Aamerig feeñaloon nañu yitte ju mag ci song Iraan, ba tàmbali woon a yëngu's lëf jëm ca Dóox ga (le Golf) waaye ba leegi waxatuñu lu dul luy jàmmal, ba sax njiit lu bon la daa xeex rekk di George Bush far na daanu, kii di Barak Obama daal di toog, te moom benn ci dig yi mu doon def ci bi muy sàkku ñu fal ko mooy toog ak Iraan waxtaan, yal na ko Yàlla àntul, te gëm naa ne day àntu ndax waxi Sëriñ Saaliwu ji, lii nag ñeewant la ñeel jillit ñi waaye it ñeel nit ñi, te ca baayam la ko jële mi daa wax : «Yaw boroom nguur gi (di Yàlla) yaw mi màgg ba weesu fayoontoo, rikk nanga yërëm mbindéef yépp » kon moom mbindéef yépp la yërëmoon rawati na jullit ñi waaye it baatin la ndax sunu boroom fanq na ay wi cig ñaanam ci barkeem.
Yërëm xale yi[Soppi]
Mu nekkoon di ku am ñeewant ci gone yi, yërëmoon leen ni mu ko defe mag ñi, mu daan leen dimbale di leen gunge ci jafe-jafey dund gi, mu daan mettitlu te daan naqarlu bu gisaan kenn ci yale yi mu tumbrànke , mbaa sonalees ko cam njàngam mbaa mu ami góom mbaa mu wéradi mbaa mu xiif.
Daawul toog ak ñoom ndare bu da leen a teral, jox leeni neexal aki mbiskit ak lu ni xeetoo. Daa na àndaale ak ñoom ci tukkeem yi, di kaf ak ñoom mel ni gone ni ñoom te loolu lépp ngir ñu fàtte seeni waa jur ba man a dékku li ñu leen bëgg a sol ci yarub lislaam bu kawe te sell, ndax kat gone baaxoowul a miis ay waa juram ngir ñeewant ga, waaye fi moom day am ngir yërmaande ja. Mu daan fanaan ak ñoom ci néegi boppam yi, nekkaloon na leen di baay ci li baat bi ëmb ci maanaa, taxoon na xalaatatuñu seeni way jur ngir wuutu gi mu leen wuutu woon ci ñoom ci jëfam ju baax, foofu nag amal na fa waxi baayam ja ba muy ñaan Yàlla (t.s) naan ko: «taxal ñu fàtte seeni way jur ngir man» Waaye nag yërmaande ji teewu ko woon a taxaw ci yar leen ni mu ware, mu daan waxtaan ak ñoom ci nu kawe seeni at, daan leen nettali ay xisa yoy daawuññu ci xam dara, waaye da daan sedd bis ba ñuy doone mag ba koy soxla ca seenug dund, loolu nag ci Yonent bi Muhammad (j.m) la ko daa roye, ndax mooy ki daa wax Omar ibn Abii Salama te booba gone la gu xamul li mu koy wax: «Neel Bismil Laah, te lekke sa ndijoor te lekk ci sa kanam»
Ag dundam[Soppi]
Dund gu wow la yoroon gu soofiyoo, gu ag dëddu àdduna muur, ragal Yàlla peek ko, biir ga di yërmaande, muy ku amoon ag ñeewante ci gone, te yéggoon aw wartéef jëm ci doomi aadama yi, ku amoon ayba la woon ak wegeel, ku ubbiku woon la te lewet, waxi woykat ba dëppu woon na ci moom : « Lewt ba ne domm, diis ba ne gann cig wet () woyof ba ne toyy, saf sapp ak boroomam » boo koy xool rekk gis ag Yàlla ak aybaam ga, dëggoom ga, wegoom ga, muy ku ñépp wormaaloon, ñi ko jegeek ñi ko sori woon, Benn ci labbe yi ci Senegaal seereeloon na ko ginaaw ag làqoom: «Kii de àdduna da koo dikkal mu toog fi suuf», loolu di wax ju réy, di lépp dikkal na ko te faalewul dara lu dul Yàlla te xam ne dara amul solo lu dul moom, fii dara saxu fi, dara dëkku fi, woykat ba nee na : «Jural-leen dee, tabaxal mbàbb», muy ci maanaa lu fi waay jur dee dina digg leegi ne ko fuuf, lu ngéen tabax it day mbàbb leegi, kii nag lii la tegoon ci ron bëtam, jëfam jépp it Yàlla la ak lu ci jëm, misaal mi kenn la woon ku àddinaadi, te teewul mu sos fi lol maseesu ko fee sos ci ay sémb yu mag, xoolal li mu fi bàyyi ci xaalis, tollu na ci lu jege 17 milyaar, ñeel naal yu aju ci Dëkkub S Tuubaa bi, te loolu masut a am ci taariixu yoon wi, la ko dale ca Waajur wa ba ci fii ma la koy waxe, te loolu bokkul ak li mu fi jot a liggéey ci alali boppam, te loola gën jaa néew mu weesu 7 milyaar, lu sakkan ciy kër S Tuubaa sosoo na ciy loxoom, waxuma la li sosu ciy jumaa aki jàkka cig ayam te ñuy yu réy te taaru.
Kenn ci murit yi nee ne bokk na ci bind yi ñu man a jële ci moom: «Nekk gi mu nekk doomi S Tuubaa doy na teraanga te dib xalifaam, nekk it mag mu am ay xéewal war naa tax a noppalu, te moom boole woon na ñaar yooyu yépp, waaye teewu ko woon di yëngu jamono ju nekk ak a liggéey, kon loolu li mu man a doon mooy bind bu mu ñuy jox mu aju ci liggéey ak doonte deesul yàggati fi, ndax loolu yéene nit ñi ay xéewal lay wund te ci ag jaamu Yàlla la »
Sëriñ Saaliwu ak Tarbiya[Soppi]
Bi Sëriñ bi toppee yoon wi ba àgg ca jëmuwaay bu kawe ba, muy àgg ca Yàlla, daa daal di sóobu ci tarbiya , maanaam yare ak sellal jikko yi ak setal leen ciy ayibi bakkan ngir jeggeele Yàlla mu kawe mi. Yoon wi mu daa jaar ci yareem googu mooy wi mu jaaroon, nekkutoon di kuy tañaxu waaye ci xam-xam la ko tegoon ak leerug xol, loola dëppoo ak laaya bii di: «Neel wii de mooy sama aw yoon, damay woote jëme ca Yàlla ci leerug xam-xam man ak ku ma topp»(yuusuf 108)
Tëriinu yaram wi (programme bi) dafa làmboo woon lii: alxuraan , xam-xami sariya yi ak xasiday S Tuubaa yi, ak liggéey yu yaram. Yooyu ñooy ñeenti xeet yi mu daa jaar ngir laabal xol yi ci ay jàngoroom, walla ñooy saabu bi mu daa raxase bakkan yi ci seeni ayib
Yariinu xale bi[Soppi]
Gone gi day door - ci li muy njëkk a def - ci jàng Alxuraan ba mokkal ko, bind ko te du ko xool, door a tàbbi ci jàngum xam-xam mi. Aji mokkal ji daa nees ko neexale lim bu am solo ci xaalis ngir mu soññu laata muy tàmbalee jàng xam-xam ak di jàngale Alxuraan, jàngalekat yi tam amoon nañu seen dëkkuwaayi bopp yu ñu leen jagleel ak seen lekkug bopp ngir wormaal alxuraan ji nekk ci ñoom, jenn daara ju nekk it daa na am 12 jàngalekat, kaamil yi ñu binde ci daaray 2 dale ko 1993 - taariixu sancug Xelkoom - àgg nañu ci 2289 kaamil, te ay téeméer ciy kaamil bindees na leen njëkk taariix bii ak ci ginaawam ci daaraam yu bari yii maneesul a lim. Bokk na ci li yayoo fàttali mooy ne fii ci Senegaal, rawati na ci digg yu daara yi, miinees na fi ñuy bind kaamil ginaaw ag mokkal, loola nag mooy aji mokkal ji bind kaamil bi te du ko xool niki firnde (certificat) cig mokkalam.
Nosiinu daara ji[Soppi]
Daara ju nekk am na bu jàngalekuti Alxuraan yi jàllee, kuy jàngale xam-xami sariiya yi ak làkku araab, kooku mooy faral a jiite daara ji, lañu fay jàng it mooy li ñu baaxoo jàng ci jataayi jàng-xam-xam yi (Majaalis) nga rax ci dolli xam-xamu Usuul ak Mustalah, benn bi Usuul di jàngale gongikuwaay yi àtte yi di bawoo, bi ci des di xamle yattiinu baat yi ñeel xam-xam yu yees, balaa ndongo lee àgg foofu, dana fekk mu jot a jàng am mbooloo mu ñu tànn ci xasiday Sëriñ Tuubaa yi, ci Tawhiid, Fiq, Tasawuf ak nos-wax.
Moom de foo ko fekk da daan soññ dongo yi ci góorgóorlu bu baax ci gëstook njàng, di leen nettali démbi am njàngam, ak coona ya mu daa jànkoonteel, leeg-leeg mu laaj ay laaji nattu ak seet fi ñu tollu, di een won téere yi ñu war di yér, di xiirtal ci di teewe yenn jataayi xam-xam yi ak di ci bokk, daaraam yi it lu sakkan ciy woroomi xam-xam génne nañu fa, yoy yenn ci ñoom def nañu ay taalif yu am solo ci wàll yu bari, Fiq, Tasawuf, Jaar-jaar (Siira), Mustalah, Njàggat ak farata yi. Sëriñ bi jotoon naa móol yenn ci taalif yooyu te wisaare leen ci alali boppam te loolu ag soññee gu mag a ngi ci, akug góorgóorluloo. Daara ju nekk it am na am mbooloo mu liggéeyam mooy jàngal xale yi ay xasida ak tàggat leen ci ñu man koy yekkati ci ay daaj yu yéeme yu ñu jële ca mag ña daa jàng ca jamono ju Sëriñ Tuubaa mbaa waa kër Sëñ Masàmba , ku ci mel ne S Yuusu Ndaw, Alaaji Siise, S Mayib Géy ñi daa yekkati ci kanamu S Tuubaa. Mbooloom xasida moomu ëmboon na lu ëpp fan-weeri xasida, yi ci gënoon a siiw di Jasbul-Quluub, Mawaahibun-Naafih , Muqaddimaatul-Amdaah ak Rabbii-bimaayasrahul ... Dongo yi nag daawuñu def leneen lu dul jàng ak jàngale, ndare ci jamonoy nawet bi, bu boobaa ñu sóobu ci liggéey bi ci tool yi, ndax loolu ag wàll la woon ci tarbiya gi
Sëriñ Saaliwu (g.y.m) nekkoon na di ku xamoon mbirum mbay, di ci fóore, bëggoon ko lool it te jàppe woon ko mecceem akug njaamu gu sell ñeel Yàlla (t.s), daawu ci faale néewug la mu cay ame, mbaa ag yàqoom walla ag àntoodeem. Daa na jëfandikoo ci tool yii ay bijjikaay (Tracteurs)yu tolloon ci 220. Mbooleem ay njuddéefi mbayam it addiya la leen daa def ñeel ki fi nekkal Sëriñ Tuubaa, bi mu nekkee it xalifa, daa daal di woon tàmbali di leen séddale njabootug Sëriñ bi ak miskiin yi, ak faqiir yi (way ndóol yi), ag wàll ci ñoom mu sotti ko ci luy defar dëkkub Tuubaa bi
Ag Xilaafaam[Soppi]
Moom nag mi ngi nekk xalifa ci 13 mee 1990, làqu ci guddig 28 jëm 29 desambar 2007. Moo doonoon juróomeelu xalifa bu Sëriñ Tuubaa, ku kiimaane la woon ci nangoo liggéey ak jaamu Yàlla ak dëddu àdduna ak yar ci Lislaam.
Ay liggéeyam[Soppi]
Ci jéem gi mu doon def ngir dab bànneexu Sëriñ Tuubaa ci amal ay mébatam ya mu def ca Matlabul-Fawsayni, genn ciy xasidaam, Sëriñ Saaliwu taxaw na ci mottali ay sémb yu mag yu fi ay magam bawoon te dolli ci yeneen yu mag te am solo, bokk na ci yooyu:
- Àggale Daara ju Kawe ju Tuubaa (l'université de Touba) ba mu man a dékku lu tollu ci 5000 ciy dongo,
- Yeesalaat Jumaay Tuuba, def fa benn jumtukaayu kàddul (une sonorisation) bu man a àgg ci 12 km ci soriwaay
- Yaatal dëkk bi, natt ci 110.000 pàkk yoy ñaari ñatteel yi noppi nañu (pàkk yu ñuy joxe cig neen (amul pay) ñeel képp ku yéenee dëgg Tuubaa)
- genn mbaalug laabal (un réseau d'assainissement) ci Tuubaa gu toll ci 18 km
- Naalub mbay bu Xelkoom, mu yaatoo ci 45.000 ha.
Sos na fi lol maseesu ko fee sos ci ay sémb yu mag, xoolal li mu fi bàyyi ci xaalis, tollu na ci lu jege 17 milyaar, ñeel naal yu aju ci Dëkkub S Tuubaa bi, te loolu masut a am ci taariixu yoon wi, la ko dale ca Waajur wa ba ci fii ma la koy waxe, te loolu bokkul ak li mu fi jot a liggéey ci alali boppam, te lool a gën jaa néew mu weesu 7 milyaar, lu sakkan ciy kër S Tuubaa sosoo na ciy loxoom, tollu nañu ci 28, waxuma la li sosu ciy jumaa aki jàkka cig ayam te ñuy yu réy te taaru, ñuy yu mu sos ci alalam mbaa ci ndigalam mbaa mu dugal ci bu baax loxoom.
ay daaraam[Soppi]
Sos na ay daara yu bari, ngir jàng ak jàngale, ci barab yu bari te wuute ci réew m i, bokk na ci yooyu: Got gi mu njëkk a sanc ci daara yi, mi ngi ko sos ci 1934, Njurul, ca wetu Tuubaa, Njàppundal, Ndookaa, Lagan, Ñibingal, Ñaaru, Ngaabu, Ngéejaan, Xàbbaan, Geloor, Tuubaa Njaaréem, ak yeneeni tool yu mu sanc ginaaw bi mu gental leen, mbaa yu mu sancagul ak jii mu mujj a sos te mu nekkoon jenn ju mag ju doon benn pakk bu mag ci suuf bu ëmb 15 daara, mooy Xelkoom, mi ngi ko sanc ci 1993, daara ju ci nekk yor turu ag gàdd (cartier) ci Tuubaa, yaatoo 50000 ektaar, la fa nekk ciy donga yuy jàng àgg ci 50000 jëmm, yoy li leen di dundal ci bis dina tollu ci 2500 kilo ci ceeb.
Li ñu daa def ci daara yi[Soppi]
Daara mooy fu deesi jànge Alxuraan waaye fi murit ñaare daaray tarbiyu lay doon, di benn barab bob dees koy sos ngir jàng Alxuraan ak xam-xamu diine waaye it ngir yar, mbay ak liggéey, mu mel ne day doon fu deesi waajale nit ba bu fa jugee dara du ko jaaxalati ci àdduna, moo xam lu deesi xam la ci diine, mbaa lu deesi dajeel ci jafe-jefey àdduna, ndax ka fa yaroo day miin coona yi, man koo dékku, wullees ko ci liggéey, jàngalees ko, mu mujj di "ku ñu jàngal ba mu ne arr, yar ko ba mu ne nërr" ni ko Sëriñ Fallu waxe woon ne noonu la leen seen baay Cerno defoon, kon (yar bees ne nërr, jàngale bees ne arr) mooy mbóotum tarbiya,>
Ay séqoom aki mbokkam[Soppi]
S Saaliwu amoon na ay séqoo yu rafet te teey aki mbokkam, mu daan leen wéttalikoo te doonoon seen xarit, ñoom itam ññu fonkoon ko lool, daa ko tudde seeni doon, te daan leen ko jox ngir mu yor leen, yar leen, moom it mu nekkoon kok daa gisoon ne liggéeyal mbokkam yooyu de liggéryal S Tuubaa la, looloo taxoon mu boole woon ko ci wartéefam yu njëkk yi, mu daan diisoo ak ñoom ci lu mu man a doon, daan def lu mu bay ak lu mu bari bari jox ko Xalifa bi fi nekk.
Ay séqoom ak mag ñu Sëriñ Tuubaa ñi[Soppi]
S Saaliwu - yal na ko Yàlla dolli leer - ku amoon ag cofeel la akug worma ñeel mag ñu S Tuubaa ñi, mu leen daan faral a jox addiya yu gànjaru, daan na def lu bari bu daan dem ci daara yi daan ànd ak ñoom, ku ci mel ne S Seex Faat Tàkko Jóob, S Mustafaa Si, S Musaa Alima Gey ak ñeneen ñi mu jamonoonteel. Man naa am nag li waraloon muy ànd ak ñoom ci daaraam yi mooy xaleem yi roy ci ñoom ci seen jikko yu murite ,yu taalubee, yu rafet yi, mu daan gis it ci àndaale googu ag mottali kóllare ci mag ñu baayam ñooñu, ña mu ca jamonoonteelul daa na leen jokke ci seeni doom mbaay sët, ku ci nekk am nga ca daaraam ya doom mbaa sët.
Ay dénkaaneem:[Soppi]
S Saaliwu - yal na ko Yàlla gërëm - amoon na ay yitte yu daa nañu feeñ ci li daan gongikoo ci moom ci ay dénkaane aki soppaxndiku aki wax, bokk na ci baat yi ñu ko miine woon baatub Cant bi daan baamuwu aw yoon ciy xutbaam ak bu Tuub bi mu joxoon yitte ju mag, bokk na ci waxam yi daa tekki njàngaley S Tuubaa yi:
- ( Yàlla mooy tab bu tedd bi nga xam ne la nekk fa moom ciy xéewal du jeex, kon nañu ko ñaan ci xeewalam yii nga xam ne bindu leen lu dul ngir jaamam yi)
- (Ku ragalul Yàlla, bind na lu mu ragal)
- (Ku fàtte Yàlla de, na xam ne xéewalam yu bari yee ko waral ak yërmaandeem ji)
- (Bokk na ci pexey Saytaane su ñu jam si, bu ndigal jugee ca Sëriñ bi jëm ci murit yi, day gaawantu (moom saytaane) ne leen bu leen def ndigal lii, Sëriñ bi rekk moo ko man, bu ngéen ko manoon du ngéen fi ñëw di jébbalu (am ñu ci naan duma dugg saxaar yanu sama bagaas).
- Bu Yàlla feeñalee ayibi ab jaamam, booba da koo bëggoon a jéggal, waaye ab jaam nag day feeñal ayibi mbokkam ngir gàccaal ko, rusloo ko, ŋàññ ko.
- (Na jaam bi yittewoo biiram bi dul suure lu dul ay jëfam yu baax (Bàmmeelam))
- (Yàlla sàkkal na nit ñaari biir bu boppam bi, moo ko ko yoral jarul mu ciy sonn, saa su xiifee mu reggal ko, ak bu bàmmeel, na cay sonn, ndax lu mu ca deful du ko ca fekk)
Ag génnam àdduna[Soppi]
S Saaliwu mi ngi génn àdduna ci subag bisub àjjuma 17 ci weeru tëbëski atum 1428 g, dëppook 28 desambar 2007, ba fi nag dund gu jege 95 ciy at, ngir fekki waajuram wu tedd wa S Touba. Yal na gëramul Yàlla sottiku ci kawam ak lu waajuram, ñu gunge ko ba ca saxuwaayam bu mujj ba ca penkub Jumaay Tuubaa ja, ca guddi ga ca topp. yal na ko Yàlla (t.s) fayal Lislaam ak xeet wi gën ji fay gu muy fay jaamam yu baax yi ko liggéeyal. Aamiin
S Baara Mbàkke falilu moo ko fi wuutu niki 6eelu xalifa bu S Tuubaa.
Gongikuwaay[Soppi]
Abdu Xaadir KEBE


text:
Xay
Baatu xay day tekki mbooleem ay mbaax ak ay melokaani aw askan. Maanaam xamug àdduna, ci wàllu yar ak teggin ak xam-xam, yewwute gu nit ñi ci aw askan. Su ñuy wax xay dañ ciy nat tolluwaayu sag dundin, ndax jëm na kanam walla déet; baat bi dafa ëmb mbooleem ay yëngu-yëngu yuy am ci aw askan: diine, cosaan, xamteef, politig,...
Su ñu nee nit kii dafa xayadi, day tekki ne xamul àdduna. Kon xayug aw askan ñoo ngi koy natt ci doxaliin, dundiinu cër bu ne ci askan wi
Limub ay xay[Soppi]
Yenn ciy xay yu doomi aadama:
- Gu Babiloñaa
- Gu Isipt gi Yàgg ga
- Gu End
- Gu Ittite
- Gu Siin
- Gu Geres
- Gu Rom
- Gu waa penku (Siri, Fenesi, Yëwut)
- Xayug Lislaam
- Monomatapa
- Maya
- Sapoŋ
- Xayug Mongoli
Wikibaatukaay[Soppi]
- (en) xay
- (fr) xay


text:
Sowwu Tugal
Sowwu Tugal benn la ci diwaani Tugal yi, waaye tekki gi ñu ko jox taxu kaa jub. da ñuy jàpp ne mi ngi toll ci diggante Mbàmbulaanu Atlas yem ci peggu Bëj-saalumu Tugal ak Penku Tugal.
Waaye ci lu ëpp da ñuy boole Diggu Tugal ak Bëj-gànnaaru Tugal ci Sowwu Tugal. Soo nee waa sowwu dafa mel tugal gépp ngay wax, ba mu des gu penku. Kon ay peggi Sowwu Tugal leerul
Gis-gis yi ñuy jàppee sowwu tugal da fay wuute.
Bu njëkk[Soppi]
Ay réewam[Soppi]
- Almaañ
- Andoor
- Ótriis
- Beljik
- Danmaark
- Ispaañ
- Finlaand
- Faraas
- Girees
- irlaand
- Islaand
- Itaali
- Liechtenstein
- Luksembuur
- Malt
- Noorwees
- Olaand
- Portugaal
- Nguur-Yu-Bennoo
- San Marino
- Suwis
- Suweed
- Batikan
Bii gisin moo ngi judd ci ñaari dank (bu sowwu ak bu penku) yi juddoo ci xare bu sedd bi.
Ñaareel bi[Soppi]
Sunu xoolee ni ko Kureelu Mbootaayu Xeet yi jàppe réew yi fa ne ñooy Faraas, Almaañ, Beljik,...


text:
Dawaan bu wéy
Dawaan gu wéy (ñu man koo tënk ci DC Direct Current ci wu-angalteer, moom lees di gën a jëfandikoo), di dëddoo ak dawaan gu safaanu AC, xeetu dawaan la gu am genn jubluwaay. Dawaan gi dafay wéy di dox ci ag ndombo ci genn jubluwaay. Mbëjfeppal yi ci genn jubluwaay lauy wéy di daw.
Nattiin[Soppi]
Dawaan gu wéy ciy amper lees koy natt. Benn amper mooy ,24*1018 mbëjfeppal ci saa (I = Q/t), I = dawaan, Q= coulomb, t= saa).
Wenn rëdd wu wéy ak ñett yu ndaw, ci suufam, mooy njunju dawaan gu wéy; dees na jëfandikoo itam DC (Direct Current). Dawaan gu safaanu moom AC alternating current lees di jëfandikoo wall njunj wii di ~.
Jëfandikoom[Soppi]
Dawaan gu wéy lees di jëfandikoo lu bari la ci taraay gu suufe ak ci mbëjfeppal, rawatina ci jumtukaay yiy doxeek tegle yiy man a jur dawaan gu wéy kepp. Ci daamar yi, su safaanukaay bi juree dawaan gu safaanu dess koy soppali gu wéy. Saxaar yiy doxee mbëj itam ñoom dawaan gu wéy lañuy jël.
Taariixam[Soppi]
Thomas Alva Edison mooy ki fi taxawal séddaleeg dawaan gu wéy ci wetu njeextalu XIXu xarnu bi, bi ndefar gi tambalee jëfandikoo mbëj. Ci ginnaaw bi lees ko wuutaleek dawaan gu safaanu gi Nikola Tesla sakk, ndax limu gën a yomb a yóbb ci diggante yu gubb.


text: 1Xacan' mxina'an, lo' na'an ndon ñi nu lca Slya' sca loo qui'ya nu naan Sion, tsatlyu lo'o sca ciento ntsu'hui tucua yla ntsu'hui jacua mii yu nu cua' ngua'an nii ñi tuchcan, a cunta lo'o nii Sti ñi. 2Ngune 'ñan jui nu ycui' la ni' cuaan, lo' ngune na tsaña'an nchca ti' ljyaan tyi'a tlya, tsaña'an ne xa ngula 'a nchu tyi'yu, lo' tyi'i nu nchcui' can' ne na tsaña'an nchca ti' xa ndla ne' cuhuii nu naan arpa. 3Nguila yu sca jyiin nu cui ti tloo ñi nu nducua se'en nchca cuiya' cha', lo'o tloo jacua nu lo'o ca can', lo'o qui'yu cula can'. Ñi a tucui nu ncua 'in cu'ni cha'an jyiin can', tsaloo ti sca ciento ntsu'hui jacua yla ntsu'hui jacua mii yu can', cui' nu cua' ngulo laa ñi 'in lja ta nten chendyu. 4Nde yu nu nsñi cunta 'in, nu a nchca siya' qui'ni ca'an 'in ne' cuna'an. Nducui ncha'an 'in ñi nu lca Slya' nchgaa se'en nguiaa ñi. Nde yu nu mdo'o laa lja nten chendyu si'yana ca yu nu culoo, lo' Ndiose lo'o ñi nu lca Slya' tucua tloo 'in yu. 5Ñi sca cha' cuiñi a mdo'o tu'hua yu, lca yu sca nu luhui tloo Ndiose se'en nducua ñi. 6Xacan' na'an tlu'hue la ni' cuaan mducui xca angujle, lo' ljyan lo'o sca suun, cui' cha' tsu'hue 'in Ndiose nu a ntsu'hui cha' tsatii, si'yana quine 'in nchgaa nten chendyu, quichen tnu lo'o quichen suhue ti, nchgaa ta nten, lo'o nu nchcui' xca loo cha'. 7Nchcui' cueen angujle can': Chu'hui sca ytsen 'in um lo'o Ndiose lo' cu'ni tnu um 'in ñi, si'yana cua' mdiyaa braa nu cu'ni ñi xñan bsya. Cu'ni tnu um 'in ñi nu mtñan ni' cuaan lo'o chendyu, lo'o tyi'a tujo'o, lo'o nchgaa se'en nducua tyi'a. 8Ti' ycui' xca angujle nu yaan nde chon' can': —Cua' ngujlyo, cua' ngujlyo Babilonia, cui' quichen tlyu can'—, si'yana cua' ngunan' yu'hui nten ndi'in sca chcui chendyu si'ya cha' ngunan' nu m'ni. 9Nu cua' nchca snan angujle nu yaan nde chon' can' ycui' cueen: Cha' ntsu'hui nu cu'ni tnu 'in 'ni la can' uta lcuin 'in, lo' cha' taa ya' cha'an cuiya' 'in 'in tuchcan uta yaa', 10ticui' cuaña'an Ndiose lo'o cha' nsin' ti' ntsu'hui tiquee ñi xitijin ñi 'in can' nu ti'i, se'en nu culyoo ñi cha' nsin' ti' nu mtsa'an yu'hui ni' cusya 'in ñi, lo' tyijyin can' nu ti'i loo quii' ndiquin lo'o azufre, lo' tsato'o cha' re tloo nchgaa angujle nu luhui 'in Ndiose lo'o ñi nu lca Slya'. 11Tsala xaa ntsu'hui cha' tyi'o sñi 'in nu ntsu'hui loo quii' can', scaña'an ti ndijin can' nu ti'i tla lo' cucha, nu m'ni tnu 'in 'ni la can' uta lo'o lcuin 'in, cui' cuaña'an lo'o nu ngua'an cuiya' nii can' 'in. 12Nde nchca chcan' ña'an tsala ña'an nda loo jun nu cua' mdo'o hui 'in Ndiose, nchgaa jun nu nxu'hua se'en cha' nu nchcui' ñi lo' ndiya qui'an ti' 'in Jesús. 13Ngune 'ñan jui nu ycui' ti' la ni' cuaan: Ca'an sca cha' nu chcuin' lo'o: Tsu'hue ca xu'hue nu caja ti' cua' ñii chcui nu nguiaa nde loo, tsalca nu ndiya qui'an ti' 'in Ñi X'nan na. Nchcui' Espíritu: Cha' ñi ca, xitñan' can' lo'o nchgaa tñan nu m'ni, si'yana cua' ncua chcan' loo tñan tsu'hue nu m'ni can'. 14Mxina'an, lo' ncua chcan' sca ndla mten, can' nducua Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan, nducua sca corona oro quee ñi, lo' yaa' ñi nducua sca bxtyi cha. 15Ni' lyaa can' mdo'o xca angujle nu nchcui' cueen lo'o ñi nu nducua loo ndla can': Tyisnan lya um lo' si'yu um, cua' mdiyaa braa quio' nchgaa na nu nducua loo chendyu, tsala ña'an cua' nguhuen na. 16Ñi nu nducua loo ndla can' mdyisnan msi'yu ñi 'in na, lo' mxo' ñi nchgaa na nu nducua loo chendyu. 17Mdo'o xca angujle ni' lyaa nu nducua ni' cuaan can', lo'o can' nducua sca bxtyi cha yaa'. 18Se'en n'ni tnu jun 'in Ndiose mdo'o xca angujle nu ntsu'hui cunta 'in quii', lo' cueen ycui' lo'o nu nducua bxtyi cha yaa' can': Si'yu lya nchgaa stya uva nu nducui loo chendyu si'yana cua' nguhuen na. 19Angujle can' mdyisnan msi'yu nchgaa stya uva nu nducui can', lo' msu'hua 'in na se'en nu ntsu'hui cha' culo Ndiose cha' nsin' ti' tiquee ñi lo'o uva can'. 20La tu'hua quichen can' ngulo' su'hua ñi mti uva can', lo' tlya tne nguilo 'in na tsaya' mdiyaa na se'en ntsu'hui ti tu'hua cuiyu, a cunta msnan na tsa se'en ntsu'hui lyoo snan ciento kilometro.


text:
Soppalikaay
Soppalikaay ab jumtukaay la buy tax a man a soppi limu dend ak taraayu dawaanu mbëj bu jóge cib gongikuwaay buy jur kàttanu mbëj gu safaanu, ci beneen limu dend ak taraay yu wuute te bokk baraay ak melokaan. Te limuy ñakk ci kàttan ci soppali gi lu néew la. Ab soppalikaay, ci dawaan bu safaanu rekk la man a doxe, ndax ci bii xeetu dawaan la mbëjbijjaakon bu safaanu, di ci li doxam aju, man a juddoo.
Soppalikaay yi ci ndomboy jokkalekaayu dawaanu mbëj yiy lëkkale jóoxuwaayu mbëj yi (digg yu mbëj) ak jëfandikukat yi lañu leen di jëfandikoo. Bokk na yenn ci ngirte yi tax dawaan bu safaanu bu Nikola Tesla am-ndaw ci kaw dawaan bu wéy bu Edison ci liñu doon woowee xareeb dawaan yi.
Ubbite[Soppi]
Lim bu bari bu kàttanu mbëj bees soxla ci mboolaay yu taaxe yi tax na ñu war koo jóox ci bariwaay bu dayoowu ci jóoxuwaay yees duppee digg yu mbëj. Ngir man a xayma bariwaayu kàttanu mbëj bees jóox cib digg bu mbëj dañuy xool ci liñuy duppee ngóora gi(njunjam di P bennaanu nattam di Watt ñu koy tënk ci [W]) di luy man a nekk ci diggante ay fukki kw (kilowatt, 1 kW = 1000W) ci digg yu ndoxmbëj walla yu jant ba ci ay teemeeri MW (megawatt, 1 MW = 1.000.000 W) di yu digg yu tàngmbëj ak yu saal. Gii kàttan dañu koy yóbb ci ay teemeeri km. Ngóora (P) gi mi ngi am digaale ak dawaan (I) geek dend (V) gi ci mbindum xayma miy toftal:
Lii dafay tekki ne man ngaa yokk walla wàññi dend gi walla dawaan bi te ngóora gi du soppeeku (te jéem a fexe ba jege 1 (benn)). Lii am na solo lool ndaxte dawaan bi I dafay jur tangoor suy jaar ci biir watatukaayu mbëj bi (ngir njeexitu Joule): lu dawaan bi di gën a bari tangoor giy judd di gën a bari; ngir moytu lii faww ñu yokk dijjaayu watatukaay bi, waaye it yokk gi am na dig ci wàllu koom ak xaral, aju na tamit ci feeñte bi ñuy duppee waddug dend yu buum yi ci seen bopp. Kon ngir wàññi dawaan bi dañuy def ab soppali yokkaale dend gi ci anam gu ngóora gi dul soppeeku.
Ag sàkkam[Soppi]
Baaxi ab soppalikaay ki leen njëkk a taxawal mooy Michael Faraday ci 1831, waaye li mu ci jubluwoon rekk moo doonoon biral baaxi yi nekk ci xiirtalug mbëjbijjaakon, kon xalaatul woon nan la man a nekkee jumtukaay buy jariñ ci dëgg-dëgg. Lucien Gaulard ak John Dixon Gibbs ci 1881 lañu génne ca Londar ab jumtukaay bees duppee woon «ñaareelu jurukaay», ñu daaldi jaay xalaat bi këru liggéey bu waa-aamerig ba Westinghouse. Mooy soppalikaay bees njëkk a jëfandikoo ci jëfe.


text:
http:www.desi-tashan.comcategorytv-serialsstar-plusiss-pyaar-ko-kya-naam-doon-season-2,
desi tashan iss pyaar ko kya naam doon,
iss pyaar ko kya naam doon season 2 desi tashan,
iss pyaar ko kya naam doon desi tashan,
iss pyaar ko kya naam doon ek baar phir desi tashan,
is pyar ko kya naam doon season 2,
desi tashan iss pyaar ko kya naam doon season 2,
iss pyar ko kya naam doo seosson 2,
iss pyaar ko kya naam doon 2 desi tashan,
is payar ko kya nam do 2 deshi tashan,
iss pyaar ko main kya naam doon season 2,
desi tashan is pyar ko kya naam do season 2,
is pyaar ko kya naam doon 2,
iss pyaar ko kya naam doon season2 full episode in desi tashan,
iss pyaar ko kya naam doon 23rd april 2014 on deshi tashan,
iss piyar ko kiyya naam doon 2 17 may 2014,
desi tashan iss pyar ko kya naam doon,
iss pyaar ko kya naam doon season 2 may 27 2014,
yhs-fh_lsonswrow,
iss pyaar ko kya naam doon season 2 latest news,
iss pyaar ko main kya naam season2,
yhs-ddc_bd,
iss pyaar ko kya naam doon season 2 6th oct 2014,
desi tashan net iss pyaar ko kya naam doon,
wrtten epsode of s pyaar ko kya naam doon from 17 jan 2014 season 2


text:
1:1 Man Piyeer, ndawul Yeesu Kirist, maa leen di bind, yéen doxandéem yi tasaaroo ci diiwaani Pont, Galasi, Kapados, Asi ak Bitini. Yàlla Baay bi tànn na leen,
1:2 ci li mu leen xam bu jiitu, te sédde leen boppam ci jëfu Xel mu Sell mi, ngir ngeen déggal ko, te seen xol laab ndax deretu Yeesu Kirist. Na leen Yàlla dollil yiw ak jàmm.
1:3 Cant ñeel na Yàlla, Baayu sunu Boroom Yeesu Kirist! Moo nu judduwaatal ci yërmandeem ju bare, ba may nu yaakaar ju sax ndax ndekkitel Yeesu Kirist.
1:4 Sédd na leen cér bu dul yàqu, du gàkk te du seey mukk, dencal leen ko ci asamaan,
1:5 yéen ñi muy aar ci dooleem, sukkandikoo ci ngëm, di leen nége mucc, gi mu nar a feeñal bés bu mujj ba.
1:6 Yéena ngi bég bu baax ci biir yaakaar jooju, doonte sax, su waree am, yéena ngi dékku tiis ab diir, ci seen jànkoonte ak nattu yu wuute.
1:7 Xam ne nattu yooyu dinañu sellal seen ngëm, ni safara di setale wurus, fekk wurus luy wéy la, te ngëm a ko gën fuuf. Noonu seen ngëm dina yelloo cant, ndam ak màgg, bés bu Yeesu Kirist feeñee.
1:8 Musuleen koo gis waaye bëgg ngeen ko, gisuleen ko waaye gëm ngeen ko te am mbég mu xel dajul, mu fees dell ak ndam,
1:9 di jot muj gi ngëm séentu, maanaam muccu xol.
1:10 Naka mucc googu nag, yonent yi xamle yiw, wi ngeen naroon a joti, seet nañu ko te gëstu ko.
1:11 Bi Xelum Kirist, mi nekkoon ci ñoom, seedee lu jiitu coonoy Kirist ak ndam la cay topp, jéem nañoo takk, kañ ak nan lay ame.
1:12 Waaye Yàlla xamal na leen ne, moomuñu woon kàddu googu ñu wax, waaye yéena ko moom. Te mooy kàddu gi ngeen dégg ci gémmiñu ñi leen doon jottali xebaar bu baax bi, ci dooley Xel mu Sell, mi Yàlla yónnee asamaan; malaaka yi sax bëgg nañoo gëstu yëf yii.
1:13 Kon fagaruleen ci seeni xalaat te maandu, di wékk seen yaakaar jépp ci yiw, wi leen Yàlla di jagleel bés bu Yeesu Kirist di feeñ.
1:14 Gannaaw gaayi Yàlla yu koy déggal ngeen, buleen toppati bëgg-bëgg, yi ngeen toppoon, bi ngeen xamagul Yàlla.
1:15 Waaye na seen dund gépp sell, ni Yàlla mi leen woo selle.
1:16 Ndaxte Mbind mi nee na: «Sell-leen, ndaxte ku sell laa.»
1:17 Gannaaw nag Yàlla, mi ngeen di wooye Baay, mooy àtte jëfi ñépp te du gënale kenn, saxleen ci ragal ko diirub seen ngan ci àddina.
1:18 Xam ngeen ne, Yàlla jot na leen ci seen dund gu tekkiwul dara, gi maam ya nekkoon; te jotuleen ak yu deme ni xaalis mbaa wurus yuy wéy,
1:19 waaye ci deretu Kirist ju tedd ji, mel ni mbote mu sikkul te wàññikuwul.
1:20 Yàlla xamoon na ko, ba àddina sosoogul, waaye léegi ci mujug jamono feeñal na ko ndax yéen
1:21 ñi jaar ci moom, gëm Yàlla. Te Yàlla dekkal na ko, sol ko ndam, ngir ngeen wékk seen ngëm ak seen yaakaar ci Yàlla.
1:22 Kon nag gannaaw déggal ngeen dëgg gi, ba sellal seeni xol te am mbëggeel gu dëggu, bëgganteleen mbëggeel gu tar ak seen xol bépp.
1:23 Ndaxte du ci jiwu wuy yàqu ngeen judduwaate, waaye ci jiwu wu sax, maanaam kàddug Yàlla giy dund tey sax.
1:24 Ndaxte:«Nit ñax la,ndamam di tóor-tóor kese;ñax day wow, tóor-tóor ruus,waaye kàddug Boroom bi day sax ba fàww.»
1:25 Te kàddu googu mooy xebaar bu baax, bi ñu leen doon yégal.
2:1 Kon nag dëdduleen gépp coxor, gépp njublaŋ, naaféq, kiñaan ak jëw.
2:2 Gannaaw ay liir ngeen yuy door a juddu te mos ci mbaaxug Boroom bi, nàmpleen ci meew mu sell, miy dundal seen xol, ba màgg ci biir muccu Yàlla.
2:4 Kon nag ñëwleen ci moom; nit ñi bañ nañu ko, waaye Yàlla fal na ko te teral ko. Mi ngi mel ni doju tabax, waaye doj wuy dund la,
2:5 te yéena ngi mel niy doj yuy dund yu Yàllay defare dëkkukaayam. Noonu ay saraxalekat yu sell ngeen, ngir jébbal ko ay sarax yu ngeen tibbe ci seen xol te neex ko ndax Yeesu Kirist.
2:6 Looloo tax bind nañu:«Maa ngi samp fi ci Siyon doju koñ.Doj wu tedd la, wu ma tànn;ku gëm ci moom, sa yaakaar du tas mukk.»
2:7 Kon nag yéen ñi gëm am ngeen cér ci teraangaam. Waaye naka ñi gëmul:«Doj wa tabaxkat ya sànni,mujj na di doju koñ.»
2:8 Te it:«Doj la wuy fél nit,di xeer wu koy fakkastal.» Dañu cee fakkastalu, ndaxte gëmuñu kàddug Yàlla, te loolu la Yàlla dogal ci ñoom.
2:9 Waaye yéen xeet wu Yàlla tànn ngeen, di askanu saraxalekati Buur Yàlla, askan wu sell ngeen, di mbooloom Yàlla, ngir ngeen yégle ngëneelam, moom mi leen woo, ba génne leen lëndëm gi, tàbbal leen ci leeram gu yéeme gi.
2:10 Démb nekkuleen woon ci dara, waaye tey mbooloom Yàlla ngeen; booba jotuleen woon yërmandeem, waaye léegi jot ngeen ko.
2:11 Samay xarit, yéen ñiy ay gan ak ay doxandéem ci àddina si, maa ngi leen di dénk lii: dëdduleen bànneexi bakkan yiy xeex ak xol.
2:12 Na seen dundin rafet ci biir xeeti àddina, kon doonte ñu di leen sosal ay ñaawteef, dinañu gis seeni jëf yu rafet bay màggal Yàlla, bés bu leen feeñoo.
2:13 Na seen nangub Boroom bi tax, ngeen déggal képp kuy kilifa, muy buur ba gën a kawe,
2:14 mbaa jawriñ yu mu yebal, ngir ñu yar ñiy def lu bon, te teral ñiy def lu baax.
2:15 Ndaxte noonu la coobareg Yàlla tëdde, maanaam ngeen sax ci def lu baax, ba wedamloo jayil yi xamul dara.
2:16 Li leen Yàlla goreel nag, bu mu tax ngeen mbubboo ko, bay def lu bon, waaye ngeen gën a feddali seen jaamu Yàlla.
2:17 Teral-leen ñépp, bëgg kureelu bokk yi, ngeen ragal Yàlla te teral buur bi.
2:18 Yéen jaam yi déggal-leen seeni sang ak wegeel gu mat sëkk, waxuma ñi baax te lewet rekk, waaye sax ñu wex ñi.
2:19 Ndaxte su ngeen dékkoo tiis, di sonn ci lu dul yoon ndax seen ànd ak Yàlla, loolu lu rafet la.
2:20 Su ngeen tooñee te muñ i pes, luy pey gi? Waaye su ñu leen fitnaalee ci def lu baax te ngeen muñ ko, jëf ju rafet la fa kanam Yàlla.
2:21 Ndaxte ci loolu la leen Yàlla woo, ndaxte Kirist itam sonn na ngir yéen, teg fi seen kanam royukaay, ngir ngeen jaar ciy tànkam.
2:22 «Musul a def bàkkaar,te jenn waxu njublaŋ musul a génn ci gémmiñam.»
2:23 Saaga nañu ko te feyyuwul, fitnaal nañu ko te tëkkuwul, waaye mu dénk boppam Ki yor àtte bu dëgg bi.
2:24 Gàddu na moom ci boppam sunuy bàkkaar ca bant, ba ñu ko daajoon, ngir nu tàggook bàkkaar, sóobu ci dund gu jub; ndax ay gaañu-gaañoom may na nu ag wér.
2:25 Ndaxte yéena ngi réeroon niy xar, waaye léegi dellusi ngeen ci sàmm, biy aar seeni xol.
3:1 Yéen itam jigéen ñi, na ku nekk nangul sa jëkkër. Noonu su amee góor gu gëmul kàddug Yàlla, te gis jabaram di dund dund gu sell, boole ci weg ko, loolu dina ko gindi ci lu àndul ak wax.
3:3 Bu seen taar aju ci col, maanaam ay létt, wurus mbaa yére yu rafet,
3:4 waaye nay taar bu sax bu nekk ci biir, di xol bu nooy te dal, ndax loolu lu takku la fa Yàlla.
3:5 Ndaxte jigéeni démb yu sell, ya gëmoon Yàlla, loolu moo doon seen taar; nanguloon nañu seen jëkkër,
3:6 ni Saarata déggale woon Ibraayma, ba daan ko wooye «Sang bi.» Yéen nag, su ngeen dee def lu baax te bañ cee boole genn njàqare, kon mel na ni Saarataa leen jaboote.
3:7 Te yéen itam góor ñi, na ku nekk ci yéen am xel, ci ni ngay ànde ak sa jabar, xam ne àndandoo ju la gën a néew doole la. Joxleen ko teraanga ju mat, ndax yéena yem cér ci yiwu Yàlla, wi nu ubbil buntu dund gu dul jeex. Noonu dara du man a yàq seeni ñaan.
3:8 Kon nag bokkleen xalaat, bokkleen i tiis, bëgganteleen, yërëmante te woyof.
3:9 Ku la def lu bon mbaa mu saaga la, bul feyyu, waaye ñaanal ko lu baax; ndaxte ci loolu la leen Yàlla woo, ngir barkeel leen.
3:10 Ndaxte:«Ku bëgg a am dund gu naatte fekke bés yu rafet,na jàpp làmmiñam ci lu bon,sàmm gémmiñam ci fen.
3:11 Na dëddu lu bon, tey def lu baax,na xënte jàmm te sax ci.
3:12 Ndax Boroom baa ngi xool ñi jub bëti yërmande,di ubbi ay noppam ci seeni ñaan,waaye dàq ñiy def lu bon.»
3:13 Te it kan moo leen di sonal, su ngeen góor-góorloo ci def lu baax?
3:14 Doonte ñu di leen fitnaal sax ci def lu jub, ñu barkeel ngeen. Buleen tiit nag ndax seeni xëbal, mbaa ngeen di ci am njàqare.
3:15 Waaye màggal-leen Kirist Boroom bi ci seeni xol, te jekk ngir tontu ku lay laaj ci seen yaakaar ji ngeen am;
3:16 waaye na tont gi lewet te ànd ak wegeel. Àndleen ak xel mu dal; noonu ñi leen di sikkal ndax seen dund gu rafet ci gëm Kirist, dinañu rus ci seeni sos.
3:17 Ñu fitnaal la ndax jëf ju baax, su dee mooy coobareg Yàlla, moo gën ñu fitnaal la ndax jëf ju bon.
3:18 Ndaxte Kirist ci boppam dee na benn yoon ba fàww, ngir dindi bàkkaar yi, moom mi jub ngir ñi jubadi, ngir yóbbu leen fa Yàlla; dee na ci jëmm, waaye dundaat na ci xel.
3:19 Ci biir xel moomu la yégaleji ndamam ca ruu ya Yàlla tëj kaso;
3:20 maanaam ña weddi woon ca jamonoy Nóoyin, fekk Yàlla muñaloon na leen diir bu yàgg, dajeek Nóoyin doon yett gaal ga. Ñu néew, maanaam limub juróom-ñett, dugg nañu ca gaal ga, jaar ca ndox ma, ba mucc.
3:21 Loolu misaal la tey, ci li ñu nuy sóob ci ndox, te nu mucc; waxuma laabal sobe si taq ci yaram, waaye wuyu Yàlla ak xel mu dal. Li nu may mucc googu, mooy ndekkitel Yeesu Kirist,
3:22 mi yéeg asamaan, toog fa ndeyjooru Yàlla, mu tiim malaaka yi, boroom sañ-sañ yi ak boroom doole yépp.
4:1 Gannaaw Kirist nag sonn na ci yaramam, gànnaayooleen xelam moomu, ndaxte ku sonn ci yaramam, tàggoo na ak bàkkaar.
4:2 Noonu diir bi ko dese ci kaw suuf, dëddu na bànneexi bakkan, jublu ci coobareg Yàlla.
4:3 Ndaxte àndoon ngeen démb ci xalaati ñi xamul Yàlla, di dund ciy ñaawteef ak topp seen bakkan, di màndi ak a xawaare, di xér ci biiñ ak a jaamu ay xërëm yu araam, waaye na fi yem nag.
4:4 Ñiy jëfe noonu waaru nañu, ba di leen sosal, ci li ngeen àndul ak ñoom, sóobu ci seeni moy yu dul jeex,
4:5 waaye dinañu mas a teew fa kanam Ki nar a àtte ñiy dund ak ñi dee.
4:6 Looloo waral it ñu jottali xebaar bu baax ndee, ya fekke woon jamonoy Nóoyin jooju, ngir ñu dunde Yàlla ci seen xel, doonte sax nit ñaa ngi leen daan fitnaal ci àddina.
4:7 Te itam muju lépp jegesi na; nangeen maandu te foog, ba man a ñaan ci Yàlla.
4:8 Li gën a am solo mooy, ngeen bëggante mbëggeel gu tar, ndax mbëggeel day suul bàkkaar yu bare.
4:9 Ganalanteleen ci lu àndul ak njàmbat.
4:10 Te lu la Yàlla jagleel kenn ku nekk ci yéen, nanga ko bokk ak ñépp ni jawriñ ju jub, ci séddale yiwu Yàlla wu yaatu.
4:11 Kuy jottali kàddug Yàlla, na mel ni Yàllaay wax. Kuy jëf it, na jëfe dooley Yàlla, ngir turu Yàlla màgg ci lépp jaar ci Yeesu Kirist, mi yelloo ndam ak kàttan ba fàww. Amiin.
4:12 Yéen samay xarit, ci mbirum nattu bu tànge ni daay, bi dal ci seen kaw, bumu leen jaaxal, ba ngeen teg ko ni lu xel dajul.
4:13 Waaye bégleen ci cér, boobu ngeen am ci coonoy Kirist, ngir bés bu ndamam di feeñ, ngeen bég ak mbég mu ëpp xel.
4:14 Su ñu leen jànnee sax ci turu Kirist, xamleen ne ñu barkeel ngeen, ndax Xelum Yàllaa ngi ci yéen, di firndeel seen ndamu ëllëg.
4:15 Buñu sonal kenn ci yéen ci li mu rey nit walla mu sàcc, mbaa def lu bon, walla dugg ci lu yoonam nekkul.
4:16 Waaye ku ñu sonal ndax waayu Kirist nga, bu ci rus, waaye nga màggal Yàlla ci tur woowu.
4:17 Ndaxte àpp bi jot na, àtte baa ngi tàmbalee ci nun waa kër Yàlla. Te su tàmbalee ci nun nag, luy muju ñi weddi xebaaru Yàlla?
4:18 Te:«Su muccu ki jub jafee,luy doon muju ki weddi te dëng?»
4:19 Kon nag ñi tegoo fitna ci coobareg Yàlla, nañu sax ci def lu baax, dénk seen bopp Yàlla, miy Bindkat biy sàmm kóllëre.
5:1 Kon yéen njiit yi, maa ngi leen di dénk, man miy njiit ni yéen, man mi seede coonoy Kirist te am cér ci ndam li nar a feeñ.
5:2 Lii laa leen di ñaan: sàmmleen géttug Yàlla, gi mu leen dénk, di ko wottu, waxuma ci sañul-bañ, waaye di surgay Yàlla ci xol bu tàlli; ngeen def ko ak xol bu laab te bañ cee séentu alal.
5:3 Buleen noot ñi leen Yàlla dénk, waaye ngeen nekk ay royukaay fi kanam jur gi.
5:4 Noonu waxtu wu Boroom gétt gi feeñee, dina leen jagleel kaalag ndam guy sax ba fàww.
5:5 Noonu itam yéen ndaw ñi, nangeen déggal mag ñi. Te yéen ñépp, solooleen woyof ci seen biir, ndaxte:«Yàlla day dàq ñi réy,di yiwal ñi woyof.»
5:6 Suufeel-leen seen bopp kon ci ron loxob Yàlla bu am kàttan, ngir mu yékkati leen ci jamono ju ko soob.
5:7 Te ngeen yenniku ci kawam seen njàqare jépp, ndax ku leen ñeewante la.
5:8 Maanduleen te foog, ndax seen noon Seytaane mu ngi wër, ni gaynde guy yëmmu, di rëbb ku mu yàpp.
5:9 Jànkoonteleen ak moom ci biir ngëm gu takku, xam ne kureelu bokk yi ci àddina yépp, ñu ngi daj ay fitna ni yéen.
5:10 Te Yàlla mi jagoo yiw wépp te woo leen ci darajay Kirist, ngir ngeen bokk ci ndamam li sax, gannaaw bi ngeen yendoo bëccëgu tiis, dina leen yeesalaat, di leen dëgëral ak a dooleel, ba ngeen sampu.
5:11 Na Yàlla yelloo màgg ba fàww. Amiin.
5:12 Bind naa leen ci lu gàtt ci ndimbalu Silwan, mi ma jàpp ni sama mbokk mu takku. Dénk naa leen, di leen seedeel ne, lii mooy yiwu Yàlla dëgg; kon nag saxleen ci.
5:13 Mbooloo mi nekk ci dëkk bi ñuy wax Babilon te Yàlla tànn ko ni yéen, moo di leen nuyu, ñoom ak Màrk sama doomu diine.
5:14 Nuyoonteleen ak saafoonte yu sell. Na jàmm ñeel képp ku gëm Kirist.


text: 1Orze' laab dzi ze' bruu Jesuuz nañ yu' nu rcyiiñ mi zam par ru' nisyudoo. Orze' ze' gusub mi. 2Orze' como tona' la mbecy zigy byatublaazh dey lom, orze' gu'm nañ tub barc gusub mi. Ze' de mbecy zigy gucua dey ru' nisyudoo. 3Ze' blyuum zañ coz ni dey nu riidz tiily. Orze' nam rab mi dey: ―Tub mbecy bruuy zay za nuuz yu mbigy. 4Lat nu rtich yu de mbigy ze', yu'ñ bet lag ñi ru' gyernez, orze' bru'ña chigyiñ bdow ma ñii. 5Ze' yu' ga'ñ bet lag ñi lo yu las ru' nu ri gyita' par nañ. Orze' dzach briib ñi gun las ru' yu ze'. 6Na ornu briib doo na, orze' bziiñ. Orze' guwach ñi gun sac sheñ yu nu shet nap ñi lyuñ. 7Ze' yu' ga'ñ bet lag ñi lat gyech. Orze' dzach guuly gyech ze'. Orze' pcyiig ñi de yamni ze'. 8Ze' yu' ga'ñ bet lag ñi lo yu nap. De nde' tona' la nap na cosech briic ñi. Yu'ñ briic ñi tub gaynal mbigy. Yu'ñ briic ñi gayon mbigy. Ze' yu' ga'ñ briic ñi gal rup tii mbigy ―nam. 9Orze' na ga'm: ―Mbecy nu zub gyidag rlagy ñi gyicy yu nu gyet lag yu cuen ―nam. 10Na despuees de yu nu rsya' lom becha' dey lom, orze' na dey rab yum: ―¿La gyi' nu rniir nu riidz tiily lo de mbecy? ―na dey. 11Orze' Jesuuz nam rab mi dey: ―Par de ru Ñgyoozh briic mi nu gad lagy der coz ni gyel gubier nim, de coz nu wagad lagy mbecy gulas. Tees de yu re wac gyet lag dey cuen. 12Gun mbecy nu ricy cup la coz, sheñ zir gad niy. Orze' tona' la coz sheñ gyicy cup yu. Tees yu nu sac ni, gashtal coz miiñ nu ricy cup yu gruuñ niy. 13Nde' nu ya̱ rne̱e̱ mod ni riidz tiily, gun orze' zac dey tees wayu' loy, nunu gyeñ dey tees wayet lag yu cuen. 14Gun orze' gyu' niñ gal nu mnii Isaías, yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh ornu nay: Ñgyoozh nam: “Mas gyeñ der, tees wayet lag der cuen. Nunu mas mbi la güii der, tees wayu' lo der. 15Gun shcab ni de mbecy ii guton ñi, nunu byoow gyidag dey, nunu byoow urlo dey. Gun orze' wazac dey nu urloy, nunu wayeñ dey nu gyidag yu, nunu wayet lag dey cuen nu shcab niy, nunu nis cush cya dey par lo̱, nis gyicy napa̱ dey”, na Ñgyoozh, na Isaías. 16’Tees de ru dzi ni der, gun rzac der nu urlor, nunu reñ der nu gyidag ru. 17Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu zigy de yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh gal nu zigy de mbecy nap ngulagy dey nzac yu de coz nu de ru rzac ru, tees wansac dey. Nunu ngulagy dey ñgyeñ yu de coz nu reñ de ru, tees wangyeñ dey ―na Jesuuz―. 18’Bzuub gyidag der. Orze' gad lagy der lac yaruu riidz ni mbecy nu mnuuz mbigy ze'. 19De mbecy nu rzuub gyidag riidz ni gyel gubier ni Ñgyoozh par wayet lag dey cuen, de yu ze' na dey gal nu na yu nu ri ru' gyernez. Rnii mbecy riidz ze' lo dey, tees orze' dru'ña nuras rbooy de riidz nap ze' nañ lardoo dey. 20Ze' yu' mbecy nu na gal nu na mbigy nu bet lag lo yu las ru' nu ri gyita' par ñañ. Ornu nu loga la reñ dey riidz ni Ñgyoozh, orze' “O” rnii dey nunu yet lagy yuñ. 21Tees par nu las ru' yu ze', wac shet riidz ze' sheñ lyuñ. Orze' la be zi'l dzi ragyee dey. Tees despuees, ornu dru'ña nu zac ziy o ornu dru'ñañ nu deet rzac yu nu nac riidz ze', orze' druu chu dey lo riidz ze'. 22Ze' yu' mbecy nu na gal nu na mbigy nu bdunuuz lat gyech ze'. De yu ze' rzuub gyidag dey riidz ni Ñgyoozh. Tees de gyel rsug ic nu nac de coz ni gyishlombecy ii nunu de gyel ye rzac lo gyel nap, de nde' ricy ñi gan dey. Gal nu ricy gyech nu wacsaan ñi nu cuic ya mni cosech, ni ricy de coz ze'. Wacsaan ñi gyicy nap riidz ni Ñgyoozh shcab ni de mbecy ze'. 23Ze' yu' mbecy nu na gal nu na mbigy nu bet lag lo yu nap. Orze' ornu reñ dey riidz ze', orze' yet lag dey cuen, nunu rbic ñi cosech nañ lardooy. Yu'ñ briic ñi tub gaynal mbigy. Yu'ñ briic ñi gayon mbigy. Yu' ga'ñ briic ñi gal rup tii mbigy ―nam. 24Orze' Jesuuz mniim tuuba' riidz tiily lo dey. Orze' nam: ―Mod nu ricy riidz ni gyel gubier ni Ñgyoozh, nañ gal nu na mod nu bicy mbecy nu gua nuuz mbigy bducui lo yu ni ze'. 25Tees ornu dela dey nas yu rel, orze' bru'ña losa' yuuy. Orze' mnuuz yu mbigy gyish lat de mbigy nap ze'. Orze' yay. 26Na ornu guuly ñi nunu pshuub tiem nu ca nan za' niñ, orze' ni' zi'l guuly gyish nu bdunuuz lat yamni ze'. 27Orze' bru'ña de yu nu ricy riiñ ni mbecy ze'. Orze' na dey rab yuy: “¿Lac guc briib de gyish ze'? Ze' ru mnuuz ru mbigy bducui”, na dey. 28Orze' na yu nu mnuuz mbigy ze' rab yu dey: “Ca zi'l na tub yu nu rzi lagy gua nuuz yu nde'”, nay. Orze' na ga' de yu nu ricy riiñ ze': “¿A rlagy ru cha̱ de̱ loo lyu̱ de̱ de gyish ze'?” na dey. 29Orze' na yu nu mnuuz mbigy ze' rab yu dey: “Walagya̱, gun ornu co lyu der de gyish ze', orze' gyicy ñi nu gruu lyu ga' ya mni ze'. 30Nap zir zaan der galy ñi tublaazh la gashtal shuub tiem nu te̱' cosech. Orze' gyicya̱ mandaar lo de yu nu ricy riiñ ne̱ nu co lyu dey de gyish ze' loga la. Orze' gag yeñ ñi par nu chañ lo gyi. Orze' gaze' nu te' dey cosech ze' nunu cu' choow dey ñi nañ ye”, nay ―nam. 31Orze' Jesuuz mniim tuuba' riidz tiily lo dey. Orze' nam: ―Gyel gubier ni Ñgyoozh rac ñi gal nu rac nu tub mbigy ya urnishtas nu rnuuz mbecy lo yu niy, 32gun nde' mbigy nu blazha' zir mbigy mi' gaze' de' zir mbigy. Tees ornu raly ñi zily zir ñi yac ñi gaze' de' zir de yag mi'. Yac ñi gal nu na tub yag ily. Gashtal de chigyiñ nu rded lo bi dru'ña ma lat yaañ, nunu rzaa ma teez ma ―nam. 33Orze' mniim tuuba' riidz tiily lo dey. Orze' nam: ―Gyel gubier ni Ñgyoozh nañ gal nu na lebadur nu gush tub biñ mñaa. Bdu'm ñii lat chon nac arin. Orze' ptub yaam ñii, gun orze' lebadur ze' cshup ñi dela cub zañ ze' ―nam. 34De la nde' mnii Jesuuz lo de mbecy nu riidz tiily. Nunu waniim lo dey benu walab nu riidz tiily. 35Ni bicy mi par nu gyu' niñ gal nu mnii tub yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh ornu nay: Biñ nu ca lo cuen nu cyid nam: “Ya̱ gne̱e̱ lo dey nu riidz tiily. Ya̱ gne̱e̱ lo dey de coz nu wangad lagy mbecy nese nu bzub gyi' gyishlombecy”, nam, na yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh. 36Orze' Jesuuz mnii num dey ñgyoozh, orze' bzuu nez mi dey yay yu'y. Orze' gu'm nañ yu'. Orze' bru'ña de yu nu rsya' lom. Orze' byatublaazh dey lom. Orze' na dey rab yum: ―¿Lac yaruu de riidz tiily ni gyish nu briib lat ya mni ze'? ―na dey. 37Orze' Jesuuz nam rab mi dey: ―Mbecy nu mnuuz mbigy bducui ze', nde' ya̱ biñ nu byac mbecy. 38Na yu ze' nde' gyishlombecy ii. Ze' de mbigy bducui ze', nde' de mbecy nu rash gyel gubier ni Ñgyoozh. Ze' de gyish ze', nde' de mbecy nu nac nu nuras. 39Ze' mbecy rzi lagy nu mnuuz mbigy gyish ze', nde' nuras. Ze' cosech ze' nu nde' ornu shuub dzi ni gyishlombecy ii. Ze' de mbecy nu te' cosech ze', nde' de anc ni Ñgyoozh. 40Gal nu rte' dey de gyish nu ne' dey ñi lo gyi, ni' zi'l gac ornu shuub dzi ni gyishlombecy ii. 41Tiem ze' ya̱ biñ nu byac mbecy zuu neza̱ de anc ne̱ nu cha te' dey dela mbecy nu rlyuu coz cyi lo losa', gal nu de mbecy nu a̱' nap ricy. De anc ze' coy de mbecy nu shiñ ricy ze' lat de mbecy nu nac nu gyel gubier ne̱. 42Orze' zeed yu dey chay lo gyi. Ze' nu chu' dey gun yu nunu siigy lay yu ―nam―. 43Gaze' nu de mbecy ni Ñgyoozh ryal gabe dey gal nu rabe doo güidz lugaar ze' nu riib ic Ñgyoozh, uz dey. De yu nu rzuub gyidag rlagy ñi nu gyicy yu nu gyet lag yu cuen ―nam―. 44’Gyel gubier ni Ñgyoozh nañ gal nu na gyel nap nu ri ngach lo yu. Orze' tub mbecy byap yu gyel nap ze'. Orze' pcach yuñ tuuba' tir laab lugaar ze'. Nunu tona' la bet lagy yu. Orze' yay biit yu dela coz nu ricy cup yu, gaze' nu wiiy lugaar ze' nu ri gyel nap ze'. 45’Ni' zi'l mod ricy nu mbecy gyel gubier ni Ñgyoozh gal nu ricy de mbecy nu ricy dalje̱z nu rded ryub dey urndub nu dzi cyit na. 46Na ornu gyap yu tub urndub nu tona' la ñgyup sac, orze' yay nu cut yu dela coz nu ricy cup yu. Orze' cush cyay ziy urndub nu dzi sac ze'. 47’Mod nu rac nu gyel gubier ni Ñgyoozh, nde' mod nu rac nu tub gyish nu rub mbecy bel. Gyish ze' rne' dey ñi lo nisyudoo. Orze' zañ lo bel rzu' ma nañ ñi. 48Na ornu dzaa nañ gyish ze', orze' co dey ñi par lo yu wach. Orze' chesub dey nu cuiy de bel nu gu' nañ gyish ze'. Orze' de bañ nap cu' choow dey ma nañ chicyiw niy. Ze' bañ wacyiiñ ne' dey ma. 49Ni' zi'l mod gac ornu shuub dzi ni gyishlombecy ii. De anc gru'ña dey. Co reñ yu de mbecy a̱' nap lat de mbecy nap. 50Orze' zeed yu dey chay lo gyi, ze' nu chu' dey gun yu nunu siigy lay yu ―nam. 51Orze' nam rab mi dey: ―¿A yet lag der cuen dela de riidz ii? ―nam. ―A̱, yet lag de̱ cuen ―na dey. 52Orze' na ga'm rab mi dey: ―Ornu tub mbecy nu rlyuu leey ni Ñgyoozh rac yu de coz ni gyel gubier nim, orze' yac yu gal nu na shuaan tub yu'. Orze' yu ze' rbooy coz cub nu coz gush ze' nu yu' choow de coz niy ―nam. 53Ornu blazh mnii Jesuuz de riidz tiily ze', orze' bruum zam. 54Orze' brim ledz mi. Gaze' nu brugyi' rlyuum ni de mbecy nañ yu' nu rsya' dey riidz ni Ñgyoozh. Orze' tona' la za nu ic de mbecy. Orze' na dey: ―Ze' ¿ca psya' ga' yu ii de coz ily nu rniiy? Ze' ¿lac mod ricy yu nu rac ricy yu de nusuriidz ze'? 55Ze' ¿a walab yu ii i'ñ biryag? Ze', ñaay nde' Li nu de bicy yu Santiag, nu See, nu Simo̱o̱, nu Judas. 56Nunu ¿a walab laab lat na ii rcyiiñ de zan yu? Ze' ¿ca guud de coz nu ricy yu beni? ―na dey. 57Orze' wancheel reñ dey mi. Orze' nam rab mi dey: ―Ca zi'l lugaar mbecy rca lagy dey lo yu nu rnii por cuen ni Ñgyoozh. Nomaas ledz yu, nu de famil niy waca lagy dey loy ―nam. 58Orze' wangac gyicy mi zañ nusuriidz par nu wangyicy cup de mbecy ze' consuel lom.


text:
Doxalukaay bu demandoodi
Doxalukaay bu demandoodi ab xeetu doxalukaay bu mbëj la bu dawaan bu safaanu bu xél yu wëndeeluwaan bi yamul ak yu toolu bijjaakon buy wëndeelu bi lëmës yi nekk ci tekkaaralaan bi jur. Maanaam amul ag demandoo ci ñaari gaawaay yi, benn bi moo raw beneen bi. Loolu moo ko wuutale ak doxalukaay bu demandoo.
Bii xeetu doxalukaay manees na koo jëfandikoo niki ab jurukaayu mbëj, ab safaanukaay. Waaye bariwul li ñu koy jëfandikoo ngir jóox kàttanu mbëj ndax li ko doxalukaay bu demandoo gënee ci wàll woowu.
Melokaan[Soppi]
Doxalukaay bi ci ñaari xaaj la séddaliku, benn bi di tekkaaralaan bi, di xaaj bu taxaw bi, beneen bi di wëndeeluwaan bi, doon xaaj biy yëngu. Tekkaaralaan bi dafa am ay bën-bën yu, lang ak wëndeeluwaan bi, di fi lëmës gi di jaar, maanaam wommatukaay yi dawaanu mbëj bi di jàll.
Doxiin[Soppi]
Dawaan biy jaar ci lëmës gu tekkaaralaan bi mooy jur ab toolu bijjaakon buy wëndeelu, xélu wëndeelug tool bi mi ngi aju ci baraayu dawaan biy dugg ci doxalukaay bi te jóge cig ndombo gu biti. Ngir am ab toolu bijjaakon bu taxawul benn barab, di wër, faww ñu am ñetti lëmës yu tolloo, te itam yam dendu mbëj bu safaanu bi ñu leen di dundalee. Waaye ngir gëstu masin bi doy na ñu xool rekk benn wommatukaay ci ñett yi ndax liy xew ci benn bi mooy xew ci yeneen yépp.
Kon lëmës gu tekkaaralaan bi dafay nekk ci biir ag wal gu bijjaakon guy soppiku ci jamono. Toolu bijjaakon buy soppeeku bi mooy sabab juddug jenn doole ju mbëjdoxalukaay, lëmës gu wëndeeluwaan bi su sóoboo ci boobu tool, sunu sukkandikoo ci àtteb Lorenz, dafay xiirtal ci ay catam ab wuuteeg aj, moom it juddal ab dawaanu mbëj ci wëndeeluwaan bi. Segam xamees na ne su ab dawaan di jaar ci aw taxar, dafay jur ab toolu bijjaakon. Kon ñu am ñaari tool (bu tekkaaralaan bi ak bu wëndeeluwaan bi) liy tukkee ci digaaleeb ñaari tool yi mooy jenn doole ju mbëjbijjaakon, di liy wëndeel wëndeeluwaan bi.
Li tool bi tekkaaralaan bi jur, di xiirtal ab wuuteeg aj ci wëndeeluwaan, loolu itam sabab beneen tool, di lu ag ñakkam a judd di indi ñakk a demug wëndeeluwaan bi. Tax ñuy far di ko woowee itam masinub xiirtal.
Turu demandoodi ngi jóge ci li wëndeeluwaay bi manut a yam ak walug bijjaakon bi, xél gi ñuy demee, walug bijjaakon bi mooy raw. Wuuteg xél gi nekk ci diggante wal gi ak wëndeeluwaan bi lañuy wax xélu tarxiis. Xélu wëndeluwaan bi lañu wax xélu demandoo.
Lëkkaloo gi ci diggante xélu tarxiis gi, baraayu dawaan bi koy dundal ak limu seexi dott yi (benn limu seexu dott benn bëj-gànnaar ak benn bëj-saalum lay am), mile mind moo koy fésal:
- xelu toolu bijjaakon bi, ñu koy natt ci w/sim (wër ci simili), ñaata wër lay def ci simili bu nekk;
- f mooy baraay bi, ñu koy natt ci Hz;
- P mooy limu seexi dott yi
ngir xayma tarxiis gi s
- n mooy xélu wëndeeluwaan bi.
Ci misaal, ab doxalukaay bu am ñetti seexi dott p (6 dott), bu baraayam f doon 50 Hz mi ngi am xélu demandoo 1000 wër ci simili.


text:
Budda
Siddhārtha Gautama (Sanskrit: सिद्धार्थ गौतम; Pali: Siddhatta Gotama) nekkoon na di ab jàngalekatu diine ca pénkub dogu-gox bu indian, moo sos ngiirum budda xolees na ko ci way buddaa niki xalifab budda (Sammāsambuddha)ci sunuy at. Atum juddoom ak mom deeyam wuutees na ci: ñaar fukki réew yi gën a fes ci jaar-jaar, taarixal na ñu diirub dundam ci ne c. 563 BCE jëm 483 BCE; li gën a mujj, te sax,
Waxam ju mujj moodi: «Mbëj yees defar yepp luy wéyadi la ; Liggéey ci ag xarañ te bañ a noppalu ; Am jubluwaay bu baax farlu ; Saytu xalaat yi ! »