text:
Jaangalé aj si wolof
Book in text:
Jaangalé aj si wolof
خريطة الحج

Translator's name
Ibrahim Khali Lô
Reviser's name
Mohammed Cheikh Sene
خريطة الحج
ترجمة:
إبراهيم خليل لوح
مراجعة:
محمد شيخ سين
Jaangalé aj si wolof
بسم الله الرحمن الرحيم
Bismil laahir rahmaanir rahiim
Si tourou yalla laniouy tambale souniouy wax ak souniouy dieuf ,mom miy brom yeurmande bou yatou bi tay brom yeurmendé bim diaglel dioulite yi.
Li ab nataalla bouy jaangalé aj
1-Barabou armalou kay yi:
- Barabou armalou kaay bougnouy wax zoul houlayfa (biirou alioune):gnél wa médine,mouy soriyantok makka si lou tolok 427km (gnénti témérak gnar foukak jourom niar si ay kilomet).
- Barab bougnouy wax diouhfa wala rabikh gnél wa sham ak wa soowou diante (maroc) ak wa ezipt(egypte) mouy soriyantok makka si lou tolok 204km(gnari témérak gnént si ay kilomet).
- Barab bougnouy wax xarnoul manaazil (sayloul kabir) gnél wa najdi mouy soriyantok makka si lou tolok 94km( jourom gnént foukak gnént si ay kilomet)
- Barab bougnouy wax yalamlam(assaadiy)gnél wa Yaman mouy soriyantok makka silou tolok 94km(jourom gnént foukak gnént si ay kilomet)
- Barab bougnouy wax zatou hirx mouy soriyantok makka si loutolok 98km(jourom gnént foukak jourom gnatti kilomet.
- képpou kou dikk si barab yi ta boko thi wa barab bi ta beuga aj wala oumra dina dagan nga armalé fa, kiy aj wala oumra day armalé si armaloukay boum jeka rombou souy dém makka.
- képpou kou wéssou armaloukay yi ta armalo day war si mom mou déllou fa dadi fay armalé,bouko défoul day war si mom mou réndi ap gatt wala jourom gnaréli ther si gelém wala nak dadi séddelé ndawal li thi way gnaakk yi nékk si haram bi (manam: fign wormal thi makka ).
- Armaloukayou wa makka ak gninga xamni séne diganték makka amoul armaloukay ak ko xamni bam wésso armaloukayam lay dora am yénéy aj wala oumra laata mouy dougg thi orma gi (haram bi) famou sossé ajam falay armalé, kou nékk si biir haram bi nak dawara génn haram bi dém fou mél ni tanhim (jakkay ya aycha) louy tolok 6km(jourom bénniy kilomét) wala jahirana, louy tolok 16km (foukak jourom bénn kilomét) wala fou mélni barab yoyou mou dadifay armalé.
- Képpou kou tollok barabou armaloukay yi mo kham si jawwou ji la nékk walla si gééj gi day waajal dadi sangou sol armalam bala mou aksi si armaloukay bi ba soufa tolo rék day dadi yéné aj bouko néx.
- Sounnal nagnou si gor bou aggéé tha armaloukay ba mou sangou dadi sétlou dadi déf gett (latkologn) si yaramam ak sibopam ak sikinam moudadi sol armalam binga xamni woodou kay la ak ap lambay ta mou moytouko lalal latkologn. kou jiguén nak mom lignouy sounnal si mom moy sou aggéé si armaloukay ba mou sangou latcolognou (donté sax danék kou sétoul "mberek wala gessin) mou dadi sol louko sob si ay yérém yinga xam ni day mour awram (ta jigéne lépam awra la ba déss xar kanamam ak ay ténxem) ta limouy sol boum wané taram,
- Soppou nagnou mou yéné ganaw jouli mo xam joulli farata wala nafila, (niki joulli yor yor,wala nafila youm daan faral di amal ganaw jaapp ak you mél niki yoyou).
- Dana war thi kiy aj wala oumra mou dadi yéné, bou féké ni aj mou tane aj bouko soop, bouy oumara nak,oumra rék lay yéné, mou wax( yaw yalla wouyou sinala si oumra).
xétou aj yi
1. Tamattouh: moy nga armal oumra thi si wéérou aj yi, ta gnoy (kori digou tabaski ak jourom gnénti fane si wérou tabaski) mou dadi yénéé thia barabou armaloukay ba, mou wax (yalla wouyou si nala si oumra),sou oumra wé ba soummékou si lay yééné aj thi bissou jourom niatél ba.
- Dafay war thi kou tann khétou aj bi mou tour darét bisoup tabaski.
2. xiran: moy nga yéénéndo ajak oumra thi ak lenkelé lenke, nga wax thi armaloukay ba :(yalla wouyou si nala si ajak oumra) bou aggé maka mou wer kabagi, dox safaak marwa, souko néxé tam mou yéxé dox safak marwa bi ba bissou foukél bi ( bissou tabaski) bou nopé si lolou mou désak armalam ba motali ajam, momit war si mom mou tour darét bisou tabaski.
3. ifrad: moy nga yéné aj késé, ta tour darét douko war, sou aggé tha armalou kay ba mou wax (yalla wouyou si nala si aj), sou aggé makka dafay wer kaba gi dox safak marwa bouko sobé mou bayyi safaak marwa bi ba bissou foukél ba, sou noppé si lolou day désak armalam ba kérok ajam di jéx.
- Kiy aj bou ragalé ab gallankor dadikoy gaar badou mana agali ajam day dagan si mom mou sartal, dadi wax bouma ab gallankor gaaré ba agaliwouma sama aj famou ma gaaré moy sama simmikou kay( ta dara douko war.
- kiy aj wala oumra sou xasé armal lép lougnko aayé day haram si mom mou déf ko.
Lignouy ayé kou armal
- Dindi lénn si kawaram wala si ay wéwam.
- Jefendiko latkologn ak lou xéétok mom.
- Labat wala takk sey, douko takaal boppam ta déssou koko takkal, niki nono joték soxnam, wala lép loukoy waral.
- Sol lougnou gnaw bamou nourok yéré, niki lou mélini simisou aladj wala toubay wala ay kawas ak youni mél.
- Mour boppou si kou gor , moxam kaala lako mouré wala mbaxana wala you xétok yoyou. Bou dé parasol wala mou yanou bagaz lolou dou lougnkoy téré.
- Sol ay gaan si jigén wala mour kanamam si lou melni nikhab ak bourka ak you xétook yoyou, waayé nak sou néké si biiri gor yo xamni ay jambour lagn si mom day wathié colam si xar kanamam.
- Yonal nagnou si kou gor ki mou yéketi batam si bouy wax (labaykal lahouma labayka labayka la sarika laaka labayka innal hamda wan nihmata laka wal moulk la sarik laka) manam ( yalla yaw la wouyou si, wouyou si goxam ni doumalasi bokalé. Yaw ya yayoo mbolém xééti thiante yi ak xéwel yi ak ngour yi, ta det gnoulasiy bokalé) kou jigéne ki nak lignou yonal si mom moy mou soufél batam ba nga xamni jigén yimou déndal rék gnokoy dég.
- Kiy aj nak bou xaséé armal lay tambalé wax (labayka….) ba fimouy waja weréé kaba ga mou sok ko dagg.
Naka lagnouy weréé kabagi:
- Kiy wer kaba gi day, dém ba tollook hajaroul aswad tambaléfa werem bou mené foon xér wi nako foon, souko menoul mou lalko ak loxo nday joram dadi fon loxom bouko menoul lal ak loxom mou joundiou ko ak loxo nday joram ta boumko foon moudal di wakh (allahou akbar) tambalé wer ta moyto lor nit gni si xatxatlo bi.
- Lignouy yonal si kou gor ki bouy wer kaba gi werem gou ndiekk, moy mou génné mbangoum nday jooram, nga xamni armal bim lambo si soufou poxoutanou nday joor bi lay jar. mou dadi sanni gnari lafi armal bi si kaw mbagou thiamogn bi.
- Niki nonou dagnouy yonal si kou gor ki mou gnoukkou thi gnatti wer you ndiekk yi, gnoukou nak moy(diganté daw ak dox, manam do daw bou bax ta do dox) kou jigén nak mom dox rék lay déf.
- Bou weré ba agg thi ponkkou bingay jot soga jot hajaroul aswad yonal nagn mou lal ponk bobou ta boum ko foon souko menoul lal nak boum ko joxogn, ponkkou bobou laniouy wax (rouknoul yamani)si diganté ponkou bobou ak hajaroul aswad lamoufay wax moy(rabbanaa atinaa fid dounyaa hasanatan wa fil aaxirati hasnatan waxina hazaaban nari).
- Jourom gnari yone lay wer kaba gi, ta boukoy wer menna gnan louko sop wala mou jang al xouran tamou moytoo yékketi baatab bay lor gniy wer, bou matalé jourom gnarél bi, na dekmel fignouy wax taxawayou Ibrahim(maxaamou Ibrahim) dadifay jangg laya bi (wat taxizou mine maxami ibrahima mousalla) mou joulli si ginaw taxaway bobou gnari rakka bou jappandéé, bou xaté nak ba menoufa joullé foumko joulé si biir jakka ji rék doynako, rakka bou ndiek bi mou jangg si (xoul ya ayyouhal kafiroun…)bam jééx, raka bou gnarél bi ( xoul houwal lahou ahad…) .
Naka lagnouy doxéé safaak marwa:
- Ganaaw bamou weréé kaba gi jourom gnari yone jouli gnari raka day dadi dekmel safaak marwa,sou déméé ba joublou safa mou jang laya bi(inna safaa wal marwata min sahairil lah) souko janggé bay waja tambalé dox, na wax (mangi tambalé fi yalla tambalé) .
- Gnouy yonal mou yék safa dadi joublou si kaaba gi wax (allahou akbar) dadi wax gnan wi(amoul béne bour bougnouy jamou si deg koudoul yalla.mom rék lagn wara jamou ta dougnouko bokalé.mom mo yayoo ngour ak mbolém thantt, mom minga xamni mbir yéppou si ndogalam lay améé, amoul bén bour bougnouy jamou si degg koudoul yalla ,mom mi metal ay diggém,dimbeli ap jamam, dadi not noon yi mom rék) mou baamouko gnatti yon, dadi gnan louko sop, bou waxé léne rék si gnanwi doynako.
- Bou noppé si gnanam mou wathi safa dekmel marwa di gnanalé soxlam, di kagn yalla.
- Kou gor ki nak sou aggé si mandarga bou wért bi (lamp bou vert) day daw ba jéxal ko soga doxat ba agg marwa.
- kou jigén mom dou daw dafay dox léppou.
- Bou aggé marwa soppou nagn si mom mou yék si kaw, déf nim défon safaa, bou nopé mou wathi, dadi dox dekmel safaa, mou daw thi diganté gnari mandarga yi, bou aggé safaa mou déf nim défon tha bamouy tambali, Nonou lakoy jaapé ba matal jourom gnari yon, (bou jougé safaa dém marwa moy bén, mou jougé marwa dém safaa mouy gnar, nounou lakoy jaapé bamatal jourom gnar, Safaa lay tambalé jéxalé marawa).
Watou wala waagni
- Kiy tamatouh sou weré kaaba gi ba dox safaak marwa ba nopi, warna si mom mou wat kawaram wala mou waagni ko, souko défé mou dadi simmikou, lignou ko téréwon dadi dagan si mom, si nonou la oumraam di matéé; kiy aj xiran wala ifrad dougn wat séni boupou ta dougnou ko waagni, ta dougn simmikou, dagnou désak sééni armal ba bissoup tabaski.
- kouy watou nak wala ngay waagni li war moy mou dajal bopp bi lép, wayé dou wat wala mouy wagn lénn si boppam di bayi lénn li.
- Kou jigéén nak mom day wagn lou tolok thiatou baramam ganaw bam dajalé kawaram.
Lignouy def si bisoub jourom gnattél bi si wérou adj:
- Kiy aj xiran wala ifrad yonalnagn si mom mou dém mouna laata yoryor, dadi fay nékk ba bisoup jourom gnéntél.
- Kiy tamatouh nak day armalé thi barab bim nék balaa yoryor di jot, mou dadi yéné aj wax( yalla wouyou sinala thi aj) (labbaykal lahouma hajan) mou dadi dem mouna di baril di wax(labbaykal lahouma labbayka…..) dadifay joullé mbolém joulli jourom yi, wagni yissi nékk gnénti
rakka ta doulén boléé.
Jefou bisoub jourom gnétéél (bisou arafaat):
- yoonal nagn si kiy aj mou dém arafaat ganaw bi jant bi fénkéé thi bisou jourom gnéntél bi.
- Bou aggé arfaat na wathi fougnouy wax namira (fi jakka ji nékk) mou déglou khoutba bi bou féké ni lolou jappandi na, niki nonou joulli tisbar ak takousan wagni ak bolélén.
- Na baril di jamou yalla aki gnan, diko toudou diko sabal diko sant diko kagn, boudé menna joublou pénkou moy li gen.
- Bou jantouk bisouk Arafat ga sowé mou jougéfa dém mouzdalifa andak dal ak téy ak toroxlou.
- Gnouy yonal si mom bou aggé mouzdalifa mou boléfa timis ak géé wagni géé gi jouliko gnari rakka, bou yéxé ba géé wésou fékk aggagoul mouzdalifa nako jouli thi yon wi.
- Bou aggé mouzdalifa li war moy mou fanan fa. Liy sounna nak moy mou joulé fa souba, wayé nak gni nééw kattane ak xalé yi dagana si gnom ak gni andak gnom gnou jougé fa dém mouna bou gouddi gi soréé.
Jefou bisoub foukél bi:
- Yonalnagnou si kiy aj ganaw sou fajar joté tha mouzdalifa mou dekmel fi jakay mouzdalifa bi nék (masharoul haram) dadi fay gnan louko sob, soufa meunoul dém mou taxaw fim nék gnan soxlam, sou nopé lataa jant bi di fénk mou dém mouna.
- Yonal nagn si mom mou for jouroom gnaari xéér you ndaw you doyni gnébbé wala youko eppou touti, fouko nééx nak lakoy foré, niki nonou gnouy yonal bou aggé thi xour bi mou gawantou si boufay romb, andak di wax (labaykal lahoumma labayka…) ba kérok mouy sanni jamra bou mak bi tamoy bou moujou bi.
- Bis bobou jamra bou makbi rk lay sanni jouroom gnari xér you toftalo andak mouy yéketi loxom di wax (allahou akbar) si bép xéér boum sanni, xéér yi nak si mbaand mi la wara tabbi.
- Ki aj xiraan wala tamatouh day war si mom mou réndi si bisoub tabaski bi,waxtou rendi bi nak yatouna ba jant bi sow si bousoup gnatél si fanou mouna yi, ligen nak moy mou réndil boupam, wayé bougnouko réndilé dina wér, kou amoul loum réndi ta réndi warko nak day wor gnatti fan si aj gi, bou délo dekouwayam mou woor fa joroom gnaari fan mouy foukki fan.
- Kou gor nak day wat kawaram wala mou wagni ko,wat nak mo gen, kou jigén nak day dajalé kawaram wagni si lou tolok thatou baramam.
- Bou noppé mou dekmel kaaba ga werko kom nimouko weréwon bou ndiekk. Dagan na nak mou yéxé wer gi ba bis bou moujou si fani mouna yi.
- Kiy aj tamattouh day dox safak marwa, kidéf ifraad wala xiraan nak dounko dox bou féké doxon nagnko si sén wer gou ndiekk.
- Kiy aj bou défé gnar si jef yii di gnew(sanni jamra bou mak bi, ak wat wala wagni,ak wer kabaga) men na simmikou simikou bou njekk, gnouy yonal si mom mou sétlou latkolognou, dadi sol louko sob si yérém ak lép lougnou ko don moytoulo thik armalam, bamou dés joték soxnam ak lépp loukoy waral,wayé sou défé jef yignou touddou sank yépp nak simmikou na simmikou gou mak gi, mou dagan si mom mou déf yi gnouko moytoulo wone yépp bassi joték soxnaam.
- Jef yi gnou toudou si jefi bisoup foukél bi menés nako bagna toftalé, boumsi jitel day dadi wér.
- Yonal nagn ganaw tisbarou bisoup tabaski ba takousanou biss bou moujjou si fani mouna yi mouy wax( allahou akbar allahou akbar la illaha illal lah,wal lahou akbaroul lahou akbar walillahil hamd).
- Liy war nak si fani mouna yi moy fanan fa. Joxé fa jouli yépp wagni ta bagn ko bolé.
Jefi fani mouna yi:
- Day war si kiy aj mouy sanni gnatti jamra bis bou nékk si fani mounayi ganaw yoryor,jamra bou nék jouroom gnari xér lafay sanni, mou tambalé ko jamra bou ndaw bi, di kabbar si bépp xér boum sanni, sou noppé mou dox touti si wétou nday jooram dadi taxaw gnan lou yagg.
- sou noppé mou dém si jamra bou gnarél ba sanni kom nim sannéwon bou njekk ba doxaat touti taxaw gnaanat lou yagg.
- sou noppé mou défaat nonou si jamra bou mak bi ta moy bou moujjou bi, sou noppé doufa taxaw di gnan.
- Kinga xamni day yéxé mouna daffay fanan gouddip foukak gnatél bi,boudé day gawé nak bala jantoup bisoup foukak gnaarél bi di soo warna fékk mou génn mouna, sou génoul nak ba jant bi soo day war si mom mou fanan dadi motali.
- sou matalé lim wara déf si fani mouna yi ba délou makka balaa mouy génn makka warna si mom mou wer werouk tagatok kaaba gi kém nim weréwon tha njelbén,
- kiy gis mbaax wala gesin nak dou wer kabba gi .
Ay njoumté you siw lol si aj gi:
1-njoumtéy aramal:
• wésou barabou armalou kay bi ta armalo.
kou déf njoumté bi likoy war moy mou délou tha barabou armalou kay ba dadi fay armalé, sou féké ni nak manoul délou na armalé fam tollou, wayé nak day war si mom mou réndi gatt, walla jouroom gnarélou therou gilém wala nak dad koy séddelé way gnakk ya nékk tha wormalouk makka ga, ndaxté dabayyi lou war.
• japp ni armal soko xasé sol bou tilimé sax waroko soppi.
li wér moy ni dagna na gnou soppi armal, moo xam si gor wala jigén.
• génné sa mbagou nday jor sani lafi armal bi si sa mbagi thiamogn balaa ngay wer kaba ga.
Li wér moy lolou thi wer kaba gi werouk oumra si ki tamatouh, wala werouk dougou si makka thi kou ifrad wala xiran késé lagnou ko wara déféé.
• japp ni jigén bou gis mbaax waroul yéné aj tha armalou kay ba.
li wér moy ni fofou lay yénéé déf léppou lou kouy aj di déf, bamou dés wer kaaba gi.
2-njoumtéy wer kaaba gi:
• taxaw taxway bou yagg thi mandar ga biy wané fign wara tambalé wer bi.
li war moy kiy aj joublou thi hajaroul aswad bi dadi koy fon souko mené wala mou lal ko wala mou joundiou ko, dadi kabbar dadi tambali werem ta bagna taxaw.
• jaklél wer bou nékk ap gnan, Wala dajalo si bénn way mouy gnan di kawél batam.
li wér moy mou gnan louko sop, di toudou yalla wala jang alxouraan,wayé amoul gnan wala ap zikar bougnou fa jaklél bén yon thi wer yi.
• njortou ni gnari raaka yignouy joulli ganaw bougnou weré ba noppi warougnou ko joulé foudoul thi ginaw taxawayou Ibrahima bi wala fouko jégé.
li wér moy dagan na nga joulé ko foula sop si bir jakka ji, ta liy sounna moy nga woyofal ko bagn ko goudel.
3- njoumtéy dox safaak marwa:
• gnénn gni dagnouy japp ni sougnouy dox safak marwa dém safaa ba déllousi waat fa moy bénn.
Li wér moy jougé safaa dém marwa moy bénn jougé marwa gnew safaa di gnar nga déllou marwa mouy gnatt nga jappé ko nonou ba am jouroom gnar, nga xamni safaa ngay tambalé jéxalé marwa.
4-njoumtéy bisoub jourom gnattél si wérou aj:
• ki tamatouh japp ni si kaaba rék la wara armalé.
li wér moy menna armalé fimou dal, mo xam maaka la wala mouna.
• waagnék bolé jouli thi bisoub jourom gnatél.
li wér moy wagni jouli yi wayé kénn dou bolé.
5-njoumtéy bisou arafat:
• Yéék si dojou arfaat bi (rahma) japni da am ngenél, lolou bida bou siw si nit gni wayé saxoul.
li wér mouy ni gnaka yéék si doj bi, ndax yéék si saxoul si yonant bi.
• génn arafat ngir dém mouzdalifa lata jant bi di sow.
li war moy dés bir arafat bagn fa génn ba kérok jant bi di soo.
6-njoumtéy goudik foukél(mouzdalifa):
• for xér tha mouzdalifa lata ngay jouli timis ak géé.
li wér moy xér yi manés nako foré mouzdalifa ak fénén foudoul mouzdalifa.
• jouli fajar lata waxtom di jot.
li wér moy déésoul jouli fajar loudoul ni dagno am lou léér,wala mou not si sougnouy njortou ni waxtou fajar dougouna.
• raxas xér yign wara sanné jamra.
lolou ab bidaa la, saxoul si yonant bi.
7-njumtéy bisou mouna yi:
• jel dall wala ay xér you rey diko sanni jamra, bolési di saga di ngaagni, njortou ni saytané mofa nékk.
li wér moy sanni xér you ndaw kéém niko yonant bi déféé, wayé ngir saxal jamou yalla ak taxawal toudou yalla.
• jox kénén ngir mou sannilla fékk men nga sannil sa boppou.
li war moy kou nékk sannil boppam ta bagn ko wéékk kénén, loudoul ni menoul sannil boppam.
• gnakka fanan bir mouna si loudoul ngant.
li war moy fanan bir mouna thi ay fanam .
8-njoumtéy werouk taggato:
• jooxé werouk taggato laata ngay sanni jamra.
-li war moy gnou déf wer kabba ga mou nékk lignouy moujé déf makka.
9-njoumtéy ziyara madinatoul mounawwara:
• Ngénn gni dagnouy njortou ni ziyara jakkay yonant bi si aj gi la bokk.
li wér moy ziyara jakay yonant bi lougnou sopppo la si at mi yépp, wayé bokoul si aj gi,wayé nit ki sayou jappandé dagnouy yonal si mom mou dém jakkay yonant bi ngir jouli fa, ndax bénn joulli bofou day tollok jouniy jouli si bénen jakka joudoul mom ba dés jakay kaba gi.
- joulit bi nak bou agé tha jaka ja dagnou sop si mom kom lignou sop si yénén jaka yi, tamoy mou jitel tank nday jooram souy dougou, ta mou wax (bismil lah,wassalatou wassalamou hala rasoulil lah,allahoum iftah li abawaaba rahmatika) mou dadi mouslou wax (mangui mousloo yalla mou magg mi,ak thi kanamam gou tédd gi,ak si ngourem gou yagg gi, si saytané mignou daxx si yermandé yalla), sou noppé mou joulli gnari rakka nouyoko jakka ji,sou noppé mou ziyara bamélou yonant bi,ak bou aboubakar ak omar,mou nouyou lén dad lén di gnanal, mou wax (yalla na jam ak yermandé yalla ak barkém nékk si yaw yonant yalla bi( (assalamou halayka wa rahmatoul lahi wa barakaatouhou ya rasoulal lah),mou nouyou aboubakar mou wax( assalamou halayka ya ababakrin) nouyou omar wax ( assalamou alayka ya omar).
Yénn faatéli ak dénkané you mata bayi xél:
1. féxél xam sa adresou agence binga ngewé aj, ak sa dalou way si barap yépp; nga bind ko fou wor.
2. moytoul di xatxatlo ak di bouxanté soy wer kaba gi wala ngay dox safaak marwa wala ngay sanni jamra, ta nga féxé fégou dadi mour sa bakan ngir moytou pend bi ak yénn fébar yiy walaté.
3. xamal ni yakamti si yénn jefou aj yi mennala yobbé thono yak say morom.
4. toppal laaybiiré yila gni yor karangé aj gi di wax, nga xamni gnom yoon you gatt yi lagnou lagnou lay wan,ta nga jar si yoon yignou jaklél gniy dox, tanga moytou sa nooyi fatt walla nga am xatxat si younou daamar yi.(oto)
5. xamal ni lal si yoon yi ak barabou jamou kayou yalla yi difa tok wala tedd dafay xatal yoon yi di lor say morom ak gniy saytou aj gi.
6. nguir sa karangé:
jefendikol parasol boulay ar si jant bi ngir nga mouthiou si thiégnéri jant bi aki ay lorangém.
baril loy naan ndox basi sax so maroul gnir nga mana mouthou basa pout dou wow, wara lorangé boxam ni gnakk ndox mokoy waral si boy joxé say jamou yalla.
dél baril loy raxas say loxo jefendiko sabou ngir nga mouthiou si fébr yiy wallaté.
mbalit yi ak salté yi déko déf si fign lénn jaklél.
moytoul di tall safara thi bir xayma yi.
Attéy jotou(fidya) ak kou am gallankor ba meunoul agali
ajam, ak kou déf lénn si yign ko téré ganaw bimou armalé:
1. képp kou déf lénn si lignouy téré sou armalém thi ak tayéf, lou mél niki watou, wala lélli ay wéé, wala mou latkolognou, wala kou gor ki mour bopam, wala mou sol lougnou gnaw, wala mou jonjok jigén si ak bannéx, wala kou jigén ki mour kanamam, kou déf lén si yi, liko war moy mou jotou. Tamoy mou déf lén si gnatt yi:
wor gnatti fan.
wala mou léél jourom bénni way ngakk.
wala mou réndi ap gatt sédelé ko way gnakk yi nékk makka.
- Boudé nak bamoukoy déf dako fatté wala gnakka xam yobbékoko dara douko war.
2. kép kou bayi jef jo xam ni dafa war si jefi aj yi wala oumra, kom armalé tha armalou kay ba, wala sanni jamra, likoy war moy mou réndi ab gatt walla jouurom gnarélou xajoup gelém wala nak dadi sédelé ndawal li thi way gnakk yi nékk makka.
3. simmikou gou njekk gi daflay daganalal lépp lougn la téré won bam dés sey ak lépp loukoy waral, simmikou bobou nak mingi am si bou kiy aj défé gnar si jefi bisou tabaski yi ta gnoy( sanni jamra gou mak gi, ak watou wala wagni, ak wer kabagi), batax na képp kou joték soxnam bala soummikou gou njekk gi ajam day yaxou ba noupi am louko war ta moy yi di gnew:
mottali aj gi.
réndi ap gelém.
fay aj si at bisi top.
toub dadi jégelou yalla sboudé nak joté gim joték soxnam ganaw soummikou gou njekk gi la, likoy war moy mou réndi gatt walla jorom gnarélou theur si gelém wala nak mou sédaléko way gnakki makka yi.
• ki armal banoppi sou menoul agali ajam ta fékk sartaloul won bamouy armal, likoy war moy mou tour dérét dadi sédelé ndawalli si way gnakk yi, niki nonou mou wat kawaram wala mou wagni ko si nonou lay simmiko.
• sou fékké ni menoul réndi, day woor foukki fan banoppi wat kawaram wala mou wagni ko bouko défé mou simmikou.
Lénn si ay gnaan you rot si alxouran ak sounna:
Soppou nagn thi kiy aj mouy baril limouy touddou yalla, diko gnaan, di ko toroxloul, di jouli si yonant bi, di ngan yalla yiwou addina ak bou allaxira,
li lénn la si gnan yi rot si alxouranak sounna:
1. (rabbana aatina fiddounya hasanatan, wa fil aaxirati hassanatan, waxinaa hazaaban naar).
Moy: ( yaw yalla mangilay gnan yiwou addina ak bou allaxira, tanga fégalma mbougalou safara)
2. (allahouma aslih li diinil lazii houwa hismatou amrii, wa aslih lii dounyaayal latii fiihaa mahaasii, wa aslih lii aaxiratil latii fiihaa ma-aadii, wajhalil hayata ziyaadatan lii fii koulli xayrin; wal mawta raahatan li min koulli sarrin).
Moy: (yaw yalla mangi lay gnan nga yiwel sama diiné ji nga xamni moy aar samay mbir, tanga baxal sama addina binga xamni filaay doundou, tanga baaxal sama alaxira binga xamni moy sama déllou way,ta nga déf doundou gi di loumay dolli yiw,nga déf samak fatou mouy loumay noppal si bépp ay).
3. (ahouzou billahi min jahdil balaa, wadarakis saxaa, wa sou- il xadaa, wasamaatatil ahdaa).
Moy: ( mangui mousslo yalla thi thonay nattou,ak téxéédi, ak ndogal gou gnaw, ak mbéktéém non yi).
4. ( allahoumma innii ahouzou bika minal hammi wal hazani, waminal ajzi wal kasali, waminal joubni wal bouxli, waminal maasami wal maxrami, wamin xalabatid dayni wa xahrir rijaal, wa ahouzou bikal lahoumma minal barasi wal jounouni wal jouzaami, wamin sayi-il asxam).
Moy: (yaw yalla mangi lay mouslo thi jaxlé ak tiis, ak thi teléék tayyél, ak thi ragalak gnaax, ak thi bakar you diis yi, ak gnou notma si sama diné, ak notou nit gni, malay mouslo yaw yalla thi fébarou ramm ak fébarou xél ak gaana ak si mbolém fébar you bon yi).
5. ( allahoumma innii as aloukal afwa wal aafiyata fiddounya wal aaxirati, allahoumma innii as aloukal afwa wal aafiyata fi diinii wa dounyaya, wa ahli wa maali, allahouma oustour awraatii, wa aamine raw-aatii,wahfaznii min bayni yadayya wa min xalfi, wa an yamini wa an simaalii, wa min fawxii, wa ahouzou bi izamtika an ouxtaala min tahtii)
Moy: ( yaw yalla mangui lay gnan ndiégel ak jammiy adounaak alaaaxira, yaw yalla mangui lay gnan ndiégel ak jamm thi sama diiné ak sama aaddouna, ak thi samak njabotak sama alal, yaw yalla mangi lay gnan nga soutoulam, tanga mayma ak koalouté si samay njaxxaré, tanga samal ma sama kamam ak sama ginaw ak sama nday joor ak sama thiammogn ak sama kaw, may mouslo samaggaay si gnou dikké thi ma sama souf).
6. ( allahoumma ixfir lii xatii-atii wa jahlii, wa israafii fii amrii,wama anta ahlamou bihii minnii,allahoumma ixfir lii jiddii wa hazlii; wa xata-ii wa amdii, wakoullou zaalika indii,allahoumma ixfirlii ma xaddamtou wama axxartou, wama asrartou wama ahlantou, wama anta ahlamou bihii minii, antal mouxaddamou wa antal mou axxarou, wa anta ala koulli say in xadiir).
Moy:) yaw yalla mangui lay jégalou samay baakaar ak samak réer, ak samak eppel si samay mbir, ak lépp lo xamni yamako gena xam si samay ngaawtééf, yaw yalla mangui lay gnan nga jéggelma souma nékkéé thik farlou ak thiy thiaxan, ak samay njoumték samak tayééf, lolou lépp thi manla, yalla mangi lay jéggelou lima jiitel ak lima moujéé, ak lima nebbek lima fégnal, ak lepp lo xamni yamako gena xam, yaw yay ki jiitou, yay kiy moujou, ta mbir yépp yay kokoy dogal).
7. (allahoumma inna as aloukas sabbata fil amri, wal hazimata halar rousdi,wa as alouka soukra nihmatika, wa housna ibaadatika, wa as alouka xalban saliiman, wa lisanan saadixan, wa as alouka min xayri ma tahlam, wa ahouzou bika min sarri maa tahlam, wa astaxfirouka lima tahlam, innak hallamoul xouyoub).
Moy:(yaw alla mangi lay gnan sax si say ndigel, ak dogou si sak njoup, may sakkou si yaw nga deppeléma bamalay sant sisay xéwel, ak di jamou si noum gena rafété, malay gnan xol bou mouthou, ak lammign bou deggou, malay gnan bépp yiw bo xam, dila mouslo si bépp ay bo xam, dila jéggelou si linga xam, yaw yay kiy xammakon li oumpou).
8. ( allahoumma rabbous samaawaati wal ardi,wa rabboul harsil hazim, rabbounaa wa rabbou kouli say-in, faalixoul habbi wannawaa,mounazzilout tawraat,wal injil wal xour-aan, ahouzou bika min sarri kouli say-in anta aaxizoun binaasiyatihii, antal awwalou falaysa xablaka say-oun, wa antal aaxirou falaysa bahdaka say-oun, wa antaz zahirou falaysa fawxaka say-oun, wa antal baatinou falaysa dounaka say-oun, ixdi anid dayna, wa axninii minal faxri).
Moy: ( yalla yaw miy boroom asamaan ak souf, di boroom aras mou magg mi, di sougnou boroom di boroomou bépp mbir, yay fétt pépp yi ak saal yi bougn léén jiwéé, ya wathé tawraat ak injiil ak al xour-aan, mangi lay mouslo si ayou lépp lo xamni yako téyé, yay ki jiitou ta dara jiitou woula, yay kiy moujou ta dara dou gnew sa ginaw, yay ki fégn ta dara fétéwoula kaw, yay ki nebbou ta dara genoula nebbou, mangilay gnan nga fajjal ma samay bor tanga womal ma si gnakk).
9. (allahouma aati nafsii taxwaha, wazkkiha anta xayrou man zakkaha,anta waliyouha wa mawlaha, allahouma inni ahouzou bika minal ajzi wal kasal, waminal joubni wal heremi wal bouxli,wa ahouzou bika min azabil xabri),
Moy: (yaw yalla mangi lay gnan nga may sama bakan ak ragal yalla, tanga séllal ko,yaw ya gen si likoy sélal, yaw yay kiko méngo diko dimbeli, yaw yalla maangi lay mouslo si telék tayyél, dila mouslo thi ragal ak maagét ak nay, dila mouslo thi mbougelou bammél).
10. (allahouma laka aslamtou, wa bika aamantou, wa alayka tawakaltou, wa ilayka anabtou, wa bika xaasamtou, ahouzou bihizzatika an toudillani, laa ilaaha illaa anta, antal hayyoul lazii laa yamoutou wal jinnou wal insou yamoutouna).
Moy: (yalla yaw la jébbel sama boppou,yaw rék laa gem, ta si yaw kasé laa soukandikou, ta si yaw lay déllou, ta si yaw lay xoulo,mangi mouslo sa maggay thi nga sank ma, amoul bénn bour bougnouy jaamou si degg koudoul yaw, yaw yay aji doundou bidoul faatou moukkou, nitak jinné dagnouy faatou).
11. (allahoumma innii ahouzou bika min hilamin laa yanfah,wamin xalbin laa yaxsah, wa min nafsin laa tasbah, wa min dahwatin la youstajaabou lahaa).
• Moy: ( yaw yalla mouselma thi xam xam boudoul jarign, ak si xol boula doul ragal,ak si bakkan boudoul doylou, ak si gnan bougn doul namgou).
12. ( allahoumma innii as alouka minal xayri koulihii haajilihii wa aajilihi, ma alimtou minhou wama lam aalam, wa ahouzou bika minas sari koulihii haajilihii wa aajilihii,ma alimtou minhou wama lam aalam, wa as alouka min xayri maa sa alaka minhou abdouka wa nabiyouka mouhammad,wa ahouzou bika min sarri mastahaza minhou abdouka wanabiyouka mouhammad).
• (yaw yalla mangui lay gnan bépp yiw,mo xam bou gaw la wala bou yééx, malay moulou si bépp ay, mo xam bou gaw la wala bou yéx, yalla mangi lay gnan bépp yiw boula sa jam ak sa yonant mouhaammad massa gnan, malay mouslousi bépp ay boula sa jam ak sa yonant mouhammad massa mouslo).
13. (allahoumma innii as aloukal jannata wamaa xarraba ilayhaa min xawlin aw amal,wa ahouzou bika minan naari wamaa xarraba ilayha min xawlin aw amal,wa as alouka an tajhala koulla xadda- in xadaytahou li xayran,).
• Moy: (yaw yalla mangi lay gnan aljana ak lépp loufay yboubbou waaté si wax aki jef, malay mouslo thi safara ak lépp loufay yobbouwaaté si wax ak jef, malay gnan lépp loy dogal si man mou nékk yiw).
14. (laa ilaaha illallahou wahdahou la sarika lahou,lahoul moulkou wa lahoul hamdou bi yadihil xayrou wahouwa alaa kouli say-in xadiir,soubhaanal laa, walhamdou lillaa, walaa ilaaha illallaa, wallaahou akbar,walaa hawla walaa xouwwata illaa billaa.)
• Moy: ( amoul bénn bour bougnouy jaamou si degg koudoul yalla, mom dongg ta dougnou ko bokkaalé,bép ngourak thant mom la gnél,mooy faat mooy doundel, mbooléém yiw si loxom la nékk, ta mom moy dogal béépp mbir, touddounaa ak séllam,ta sant naako, ta kénnaal naako, ta maaggal naako, ta péxéék kaattan amoul loudou si mom yalla mou kawé mi ta maagg).
- Category: Transactions & Worship
- Author:
- Translator:
- Reviser:
- Publisher: www.islamhouse.com
About the book:
1 Li ab nataalla bouy jaangalé aj
2 xétou aj yi
3 Lignouy ayé kou armal
4 Ay njoumté you siw lol si aj gi:


c: text/html

text:
NJÀNGALE 12
Naka nga mënee jege Yàlla ?
1. Ndax ñaan yépp la Yàlla di déglu ?
Yàlla mu ngi woo ñépp ñu jege ko ci ñaan (Sabóor 65:3). Waaye du ñaan yépp lay déglu ba di ko nangu. Góor buy toroxal jabaram, loolu mën na yàq ay ñaanam (1 Piyeer 3:7). Bi waa Israyil saxee ci def lu bon, Yàlla nanguwuloon a déglu seeni ñaan. Ci lu leer, ñaan cér bu réy la. Ñi nga xam ne dañoo réccu bàkkaar yu réy yi ñu def, Yàlla dina nangu sax seeni ñaan. — Jàngal Esayi 1:15 ; 55:7.
2. Naka lañu war a ñaane ?
Ñaan dafa bokk ci jaamu Yàlla, kon Yexowa mi ñu sàkk rekk lañu war a ñaan (Macë 4:10 ; 6:9). Ndegam matuñu, suñu ñaan yi war nañu leen a jaarale ci turu Yeesu, ndaxte moom moo dee ngir suñuy bàkkaar (Yowaana 14:6). Yexowa bëggul ñuy tari suñu ñaan walla ay ñaan yu ñu bind ci ay téere. Dafa bëgg bu ñu koy ñaan, ñaan bi jóge ci suñu xol. — Jàngal Macë 6:7 ; Filib 4:6, 7.
Ki ñu sàkk mën na dégg sax ñaan yi ñuy wax ci suñu biir xol (1 Samiyel 1:12, 13). Mu ngi ñuy woo ñu ñaan ko fu ñu mënta tollu. Mën nañu ko ñaan ci suba si, walla ci ngoon si, walla bu ñuy lekk, ak bu ñu nekkee ci poroblem. — Jàngal Sabóor 55:23 ; Macë 15:
3. Lu tax Karceen yi di am ay ndaje ?
Jege Yàlla yombul ndaxte ñu ngi dund ak ay nit ñoo xam ne seen ngëm des na, te jàmm ji Yàlla dige ne dina am ci kaw suuf si, dañu koy jàppe ni ay caaxaan (2 Timote 3:1, 4 ; 2 Piyeer 3:3, 13). Kon soxla nañu suñu mbokk yi ci wàllu ngëm xiirtal ñu, te ñoom itam soxla nañu ñu xiirtal leen. — Jàngal Yawut ya 10:24, 25.
Booy ànd ak ñi bëgg Yàlla dina tax nga jege Yàlla. Ndaje Seede Yexowa yi dañuy tax ba ngëmu ñeneen ñi mën ñoo xiirtal. — Jàngal Room 1:11, 12.
4. Naka nga mënee jege Yàlla ?
Mën nga jege Yexowa sooy xalaat ci li ngay jàng ci Kàddoom. Xoolal li nga mën a jàng ci ay jëfam, ay ndigalam ak ay digeem. Boo ciy xalaat ci ñaan dinga sopp mbëggeelu Yàlla ak xam-xamam ci sa xol. — Jàngal Yosuwe 1:8 ; Sabóor 1:1-3.
Mën nga jege Yàlla bu dee wóolu nga ko te am ngëm ci moom. Ngëm dafa mel ni garab bu ñuy suuxat. Danga war di xalaat ci fi sa ngëm sukkandiku ngir kontine di ko suuxat. — Jàngal Macë 4:4 ; Yawut ya 11:1, 6.
5. Jege Yàlla, ban njariñ la lay amal ?
Yexowa yëg na ñépp ñu ko bëgg. Mën na leen aar ci lépp lu mën a yàq seen ngëm ak seen yaakaaru am dund gu dul jeex (Sabóor 91:1, 2, 7-10). Yexowa dafa ñuy artu ci bépp dundin bu mën a yàq suñu wér-gi-yaram ak suñu bànneex. Yexowa dafa ñuy jàngal ni ñuy ame dundin bu baax. — Jàngal Sabóor 73:27, 28 ; Saag 4:4, 8.
XÓOTALAL WAXTAAN BI
KU BËGG JÀNG BIIBËL BI
Lu tax ñu war a jàng Biibël bi ?
Biibël bi tontu na ay milioŋu nit ci àddina si sépp ci seeni laaj yi gën a am solo. Ndax bëgg nga bokk ci ñooñu ?
Lan la biibël bi wax dëgg-dëgg ?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jàngal-leen seeni doom
Yéen waajur yi, jël-leen nettali yii ngir jàngal seeni doom ay njàngale yu am solo ci Biibël bi.
Ubbite bi
Kàddu yi nekk ci 5 Musaa mën nañu la won li nga war a def ngir yar say doom.
Am na Kumpa goo Xam ne boo ko Xamee Dinga Kontaan
Am na kumpa gu réy bu ñu wax ci Biibël bi. Ñu ngi koy woowe “ Kumpa gu sell. ” Yaw nag, ndax bëgg nga ko xam ?
Rebeka dafa bëggoon di bégal Yexowa
Naka lañu mën a def ba mel ni Rebeka ? Jàngal nettali bii ngir gën a xam Rebeka.
Raxab dafa gëmoon Yexowa
Jàngal ngir xam naka la Raxab ak waa këram mucce bi ñu yàqee Yériko.
Dafa bégaloon pàppam ak Yexowa
Doomu Yefte bi ban dige pàppam la def ? Naka lañu ko mën a roye ?
Samwil bàyyiwul di def lu jub
Boo gisee nit ñi ñuy def lu bon, naka nga mënee def li jub ni Samwil ?
Daawuda nekkul woon ku ragal
Jàngal nettali bu neex bii nekk ci Biibël bi. Boo ko jàngee dinga xam lan moo tax Daawuda jàmbaare lool.
Ndax lée-lée dangay yëg ne kenn bëggu la te nga am lu lay tiital ?
Bi Iliyas yëgee ne kenn bëggu ko, lan la ko Yexowa wax ? Lan nga mën a jàng ci nettali bii ?
Yosiyas amoon na ay xarit yu baax
Biibël bi wax na ne def lu baax metti woon lool ci Yosiyas. Seetal ni ko xaritam yi dimbalee woon.
Yérémi bàyyiwul woon di wax ci Yexowa
Bu dee sax nit ñi dañu ko doon ñaawal walla ñu di ko mere, lan moo tax Yérémi kontine di wax ci Yàlla ?
Yeesu dafa doon dégg ndigal
Déggal say waajur bés bu nekk yombul. Xoolal li Yeesu def naka la la mën a dimbalee.
Dañu nettali lu jëm ci Yeesu
Jàngal ngir xam juróom-ñetti nit yu bokkoon jamono ak Yeesu te nettali lu jëm ci dundam.
Jarbaatu Pool bi dafa amoon fit
Xale bu góor bii moo musaloon nijaayam ci dee. Lan la defoon ?
Timote dafa bëggoon di dimbali nit ñi
Lan nga mën a def ba kontaan ci sa dund ni Timote ?
Nguur gi nar a jiite suuf si sépp
Bés bu Yeesu nekkee buur ci kaw suuf si sépp, dund bi naka lay mel ? Ndax bëgg nga fa nekk ?


text:
Way
Misik ak Way Misik(fr musique en music) nak ci wolof misik rek lanu koy wax ndax daa bok ci baat yi nga xamni ñéppa ko bok mook lu melni widewo(video) WAY baatu way mingi jugé ci nit ku way maanaam nit ku yéwwu litax mu tudd moom nit kookii waykat dafa way bà man a sos ay wax mbaa ay nasar yoo xamni nit ñimu nékkal bàyyi wuñu ci xel mbaa sax xamu ñuko woon kon moo leen gën a way batax muy way kon kuñuy tuddee waykat dafa wara doon kuy yeeté
Way batay man na tékki poesie ci wolof[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay Misikkat ci Senegaal
Ay nasarkat/Taalifkat ci Senegaal


text:
UME 1
Ngë lilan pëme ko un doots wi mea
Iñaan leentsu ba ko un doots wi mea? — * Biblë a ñakanan ko un doots wi mea. Bañaan doots me wul par apëni di Nasiën batsi. Ñgal ngëwaanju ro ñgal pëme kowan. M’ñgal pëme ko un doots wi mea? —
Wé ngëwaanju do wun ñgal pëme?
Ujund umundu, Nasiën batsi leemp niints nacak ni ñgaats nacak. Bu ka jaa Adam ni Eva. Nasiën batsi tsu bukul tsëko tsëwar tsi kan jaka tsi utol Eden. Uci Adam ni Eva ro cikëndën Nasiën batsi, bukul ni babuk bukul, bu bi ka purir pëtsu umundu bëliëng uci tsëko tsëwar tsa naam tsi utol. Bu bi ka ci rul te bu ri ka cats. Maa m’les ko wi Adam ni Eva ro wi? —
Adam ni Eva bu cikëndënëts Nasiën batsi, kawun ngë cits di tsëko tsëwar. Maa Nasiën batsi aja kéé tsu umundu bëliëng u wara, kara iñaan nan cii rul ka lilan te di ka cats. Um bi Nasiën batsi kë ro bun kowan? Bañaan doots me bi nu ro bi. Aci ko un doots wi mea.
Bi Yeesu ci bi di umundu, aleents bañaan ngëko ngëcumal uleka ko un doots wink mea. Aja aci uleka Pësiën Nasiën batsi. Yeesu aja pa bañaan pëñaan pa Pësiën Nasiën batsi pëbaandi. Pul ka tsu pun umundu uci tsëko tsëwar.
M’ñgal pëme ko un doots wink mea? — Lesan ne, bañaan bi kan cikëndën biki Nasiën batsi koor bukul ka ci bukun di tsëko tsëwar. Biblë a ñakanan bayënts ni bakaats ban cikëndën biki Jeuva. M’ñgal pëme bukul-a? — Nja ka jund pëme balon tsi bukul, nja ka teen buts um bi ngë purir bun pënaam ni bukul.
JANGIRI DI BIBLË
Marc 4:11
1 Pierre 1:12
Genèse 1:26-28; 2:8, 9; 3:6, 23
Matthieu 6:9, 10
Psaume 37:11, 29
^ par. 3 Di ulibar wi bëliëng, kë win ko wi (—) di bërum ngëyepar. Uci m’win wul kë me ne m’ka pëlip abuku nu ñakan.


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
yeh kaisa ladaka hai, yeh kaisi ladaki hai isaka main kya karu, isase main kya kahu yeh ladata hai ha ha, akadati hai he he jhagadata hai, bigadati hai, diwaana hai, diwaani hai but he is your best friend yaar, but she is your best friend yaar (haaye haaye re haaye yeh ladaka, haaye haaye re haaye karta naadaaniya kyon puchho toh haaye) - (2) kabhi yeh ham se ladata hai kabhi jhagadata hai, koi pas isake na aana yeh ladaka hai diwaana, hai diwaana, diwaana, diwaana, diwaana - (2) haaye haaye re haaye yeh ladaki, haaye haaye re haaye karati naadaaniya kyon puchho toh haaye kabhi ye ham se ladti hai kabhi akadati hai, karo dur se chhedakhani yeh ladaki hai diwaani, hai diwaani, diwaani, diwaani, diwaani - (2) isaki baatein yahin jaane, koi bhi toh jaane na aisi vaisi kaisi hai yeh, koi pehchaane na toh bhaago o yaaro, kar na de shaitaani yeh ladaki hai diwaani, hai diwaani, diwaani, diwaani, diwaani yeh ladaka hai diwaana, hai diwaana, diwaana, diwaana, diwaana aate jaate chhede ham ko, ki maane na yeh kahana dekho dekho paagal hai yeh, haan bachake jara rahana yeh aisa hai phir bhi apna isako maana yeh ladaka hai diwaana, hai diwaana, diwaana, diwaana, diwaana yeh ladaki hai diwaani, hai diwaani, diwaani, diwaani, diwaani haan, haaye haaye re haaye yeh ladaka, haaye haaye re haaye karata nadaaniya kyon puchho toh haaye kabhi ye ham se ladti hai kabhi akadati hai, karo dur se chhedakhani yeh ladaki hai diwaani, hai diwaani, diwaani, diwaani, diwaani yeh ladaka hai diwaana, hai diwaana, diwaana, diwaana, diwaanaTweet


text:
Nettali 115: Àjjana ju bees ci kow suuf si
XOOLAL garab yu mag yi, tóor-tóor yu rafet yi ak montaañ yu kowe yi. Ndax loolu lépp rafetul ? Xoolal kéwél gii di lekk ci loxo xale bu ndaw bi. Xoolal itam gaynde yi ak fas yi nekk foofu ci ñax bi. Ndax bëgguloo am kër ci béréb bu mel nii ?
Yàlla dafa bëgg nga dund ba fàww ci àjjana ci kow suuf. Te bëggul mukk nga am benn ci metit yi nit ñi am tey. Lii la Biibël bi wax ci ñiy dund ci àjjana ju bees ji : ‘ Yàlla dina nekk ak ñoom. Dee dootul am walla jooy walla metit. Li amoon bu jëkk, amatul. ’
Yeesu mooy def lépp ba lu rafet loolu am. Ndax xam nga loolu, kañ lay doon ? Dina def loolu bu dindee ba pare lépp lu bon ak nit ñu bon ñépp ci kow suuf. Yaa ngi fàttaliku ne, bi Yeesu nekkee ci kow suuf, faj na bépp fasoŋu feebar, dekkal na sax ñu deewoon. Yeesu dafa def loolu ngir wone li muy def ci kow suuf si sépp, bés bu nguuroo ci nguuru Yàlla.
Xalaatal ni dund gi di neexe ci àjjana ju bees ji ci kow suuf si ! Yeesu dina nguuru ca asamaan ak ñi mu tànn. Dinañu toppatoo képp ku nekk ci suuf si te fexe ba ñépp dëkk ci jàmm. Nañu seet li ñu war a def bu ñu bëggee Yàlla may ñu dund gu dul jeex ci àjjanaam ju bees.
Peeñu ma 21:3, 4; 5:9, 10; 14:1-3.
Laaj yi
- Ci li Biibël bi wax, naka la suuf si di mel bés bu Àjjana amee ci kow suuf ?
- Ci Biibël bi, lan la Yàlla dig ñiy dund ci Àjjana ?
- Kañ la Yeesu di def ba lu neex loolu am ?
- Bi Yeesu nekkee ci kow suuf, lan la def ngir wone li muy def bés bu nekkee buur ci Nguuru Yàlla ?
- Yeesu ak ñiy nguuru ak moom ci asamaan, bu ñuy ilif suuf si, lan lañuy defal nit ñi ?
Leneen li ñu mën a laaj
- Jàngal Peeñu ma 5:9, 10.
Lu tax mu mën ñu wóor ne ñiy nguuru ci kow suuf ci junni at yi, dinañu nekk buur ak saraxalekat yu baax te bare yërmande (Efes 4:20-24; 1 Piy. 1:7; 3:8; 5:6-10) ?
- Jàngal Peeñu ma 14:1-3.
Dañu bind turu Baay bi ak turu Mbote mi ci jëwu 144 000 yi. Loolu, lu muy wone (1 Kor. 3:23; 2 Tim. 2:19; Peeñ. 3:12) ?


text:
XAAJ 3
Li ngeen mën a def bu poroblem amee
‘ Nangeen bëggante mbëggeel gu tar, ndax mbëggeel day suul bàkkaar yu bare. ’ — 1 Piyeer 4:8
Yéen ñi door a séy, xam leen ne poroblem dina am. Li ko mën a indi mooy, bokkuleen xalaat, walla yëg-yëg walla gis-gis. Poroblem yi mën nañu bañ a jóge ci yéen walla sax ñu jóge ci lu leen bett.
Lée-lée daw poroblem mooy gën a yomb ci yaw, waaye Biibël bi dafa ñuy xiirtal ñu bañ a def loolu (Macë 5:23, 24). Dingeen gis ne topp santaane Yàlla yi nekk ci Biibël bi mooy pexe bi gën ci seeni poroblem.
1 WAXTAANLEEN CI POROBLEM BI
LI BIIBËL BI WAX : “ Dafa am waxtu ngir . . . wax ” (Dajalekat 3:1, 7, MN ). Nangeen fexe ba jël jot ngir waxtaan ci poroblem bi. Waxal ki nga séyal lépp li nga yëg ak li nga xalaat ci mbir mi. Ci lépp, deel “ wax dëgg ” ki nga séyal (Efes 4:25). Bu dee sax poroblem bi dafa bëgg a indi coow, nanga teye sa bopp, bañ a xuloo. Tont bu neex mën na tax waxtaan bu ndaw bañ a àgg ci xuloo bu metti. — Kàddu yu Xelu 15:4 ; 26:20.
Bu dee sax ànduloo ci li muy wax, ba tey àndal ak yar, te bul fàtte mukk won ko mbëggeel te may ko cér (Kolos 4:6). Jéemleen a regle poroblem ci ni mu gën a gaawe, te buleen gedd. — Efes 4:26.
LI NGEEN MËN A DEF :
Tànnleen waxtu bi gën ngir waxtaan ci poroblem bi
Bu ki nga séyal di wax, bu ko dog. Bu paree dinga mën a wax
2 DÉGLUL TE JÉEM A NÀND GIS-GISAM
LI BIIBËL BI WAX : “ Bëgganteleen ak xol bu leer, niy doomi ndey, te farlu ci teralante ” (Room 12:10). Fasoŋ bi ngay dégloo am na solo lool. Jéemal a nànd gis-gisu ki nga séyal te bokk ak moom “ tiis . . . te woyof ” (1 Piyeer 3:8 ; Saag 1:19). Bul def ni yaa ngi déglu fekk dégluwoo. Bu mënee nekk, bàyyil ci li nga jàpp te déglu ko bu baax a baax. Walla nga laaj ko ndax mën ngeen ci waxtaan beneen waxtu. Ki nga séyal, boo ko jàppee ni sa waay, bañ koo jàppe ni sa noon, doo gaaw a gis sa bopp. — Ecclésiaste 7:9.
LI NGEEN MËN A DEF :
Bu ngeen di wax, nanga ubbi sa xel, déglu ko bu dee sax li ngay dégg neexu la
Xool ko bu baax te seet ni muy waxe. Jéemal a nànd li mu la bëgg a wax, bul yem ci li ngay dégg
3 DEFLEEN LI NGEEN WAXANTE
LI BIIBËL BI WAX : “ Kër-këri, jariñu ; waxi neen, loxoy neen ” (Kàddu yu Xelu 14:23). Juboo ci wax rekk doyul. Fàww ku nekk def li ngeen waxante yéen ñaar. Loolu nag mën na jafe lool waaye jar na ko (Kàddu yu Xelu 10:4). Bu ngeen àndee doon benn, dingeen ci gis njariñ bu réy. — Ecclésiaste 4:9.
LI NGEEN MËN A DEF :
Waxleen li ku nekk war a def ngir regle poroblem bi
Lée-lée nangeen toog xool fi ku nekk tollu ci li muy jéem a def


text:
UME 8
Wékawun Nasiën batsi wët umaal ni unoor di umundu?
1. Um bi umaal jund bun?
Umaal ajund bëyaas bëcak bi Useetaani tsup bi. Nasiën batsi doots leemp Useetaani pi uwaanju u waraatsa wi. Wël aro ci uwaanju u wara wi di batsi, maa ‘tsëkats di ubarari’. (Jean 8:44) Nasiën batsi koorul kawun pëfetsa, maa Ujabël añgal bañaan pëfets wël. Useetaani tsupar ñgaats nacak, Eva, a u tsul na rits ro ko wi Nasiën batsi ja wi, maa na ro ko wi u ja wi. Adam aro pi aarul, fetsas ko wi Nasiën batsi ja wi. Ko wi Adam ro wi, kuri wun unoor ni pëcats. — Jangiri Genèse 3:1-6, 19.
Bi Useetani ja bi Eva na ro ko wi Nasiën batsi pokul wi, ajund pëtotëlër pësiën ni Nasiën batsi. Bañaan bacumal bu fets Useetaani a ba pok Nasiën batsi pësiën bukul. Ko wi kawun Useetaani ci ‘nasiën umundu’. — Jangiri Jean 14:30; 1 Jean 5:19.
2. Ne uleemp Nasiën batsi do ka basal?
Kaats ko un ka wi basal di uleemp Nasiën batsi. Bañaan bajën ni ngëwaanju ngi Nasiën batsi leemp ngi, ro purir përo ko wi Nasiën batsi ja wi uwar. (Deutéronome 32:4, 5) Nasiën batsi leemp inja pa nja përat ko wi nja kë ro wi, përo uwar o umaal. Ko wi ka jurar inja pëpiban ne ngë ñgal ank Nasiën batsi. — Jangiri Jacques 1:13-15; 1 Jean 5:3.
3. Wékawun Nasiën batsi wama wët unoor?
Bi Useetani jund bi pëtotëlër Pësiën ni Nasiën batsi bañaan bacumal apok përo ko wi Nasiën batsi ja wi. Wékawun Nasiën batsi wama wët ko wi? Pa pëpiban bañaan ne uci ba roots ko wi na ja wi, bu ri ka ci uwar. (Ecclésiaste 7:29; 8:9) Aparba ngëwaanu 6.000, ngi bañaan kë siën ki umundu, a u wina ne bu yëlanëts. Basiën umundu yëlanëts pëba ni ukam, manfiñgar, ko un colats wi ni pëmaak. — Jangiri Jérémie 10:23; Romains 9:17.
Pësiën Nasiën batsi bofats ni isiën bañaan bajën, par pul, ka jurar bañaan ba niiran biki pul. (Isaïe 48:17, 18) Di ka jon Jeuva ka ba ni isiën bañaan bajën bëliëng. Bañaan ban niiran biki Nasiën batsi pësiën bukul kéé ruka bukun di umundu koor bukul. — Isaïe 11:9. — Jangiri Daniel 2:44.
4. Nasiën batsi wama ka mira, wé ngë purir wun përo?
Useetaani ja, kaats iñaan nan puriri pëfets Nasiën batsi par a ñgalul. M’doom m’ñgal pëpiban ne ko wi cits ucar? M’purir! Umira Nasiën batsi ka jurar inja pëpiban ne ngë ñgal ank Nasiën batsi pësiën inja o bañaan bajën pësiën inja. Ko wi nja kë ro wi ka piban pësiën pi ngë rat pi. — Jangiri Job 1:8-12; Proverbes 27:11.
5. Um bi ngë purir bun pëniiran Nasiën batsi pësiën inja?
Ngë purir pëniiran Nasiën batsi pësiën inja uci nja kë tsas përo ko wi na ja wi di Biblë, Përim Nasiën batsi. (Jean 4:23) Ngë purir pëpok Useetaani pësiën inja uci ngë bofats di plutik ni ukam, pi Yeesu. — Jangiri Jean 17:14.
Useetaani ka uforsa a u ja u roon u fal bañaan bu ka jaar ne ngëko ngan waraatsa ngi wara. Uci ngë bër ngëko nga waraatsa ngi, ilon ifetsar inja o bayëts inja purir pëji inja o bu ka riabatsër inja. (1 Pierre 4:3, 4) Ngë ka përat ko wi nja kë ro wi. Nja ka yandaar ni bañaan ban ñgal biki Nasiën batsi? Nja ka fets ko wi ulua Nasiën batsi ja wi? Uci ngë ro kowan, nja ka piban ne Useetaani atsup bi u ja bi, uci iñaan ci di unoor di ka ro ko wi Nasiën batsi ja wi. — Jangiri 1 Corinthiens 6:9, 10; 15:33.
Nasiën batsi ñgal bañaan, kawun ngë purir pëfiar ne unoor ni umaal kéé ba. Ban fiar biki ne ko wi Nasiën batsi ja wi aci ucar a ba niiran nul pësiën bukul bu kéé ka ubira undits wi kaba di umundu. — Jangiri Jean 3:16.


text:
Am bukki yomb na, waaye bukki buy xalam a jafe.
Am na bukki bu ŋexalul, te jégéñ kër.
Bukki am na gillint, tey àll bi leer.
Bukki amtekoonu bàkk yëy ko.
Bukki, balaa baax, yooy.
Bukki bu daanee ponkal ca doxin wa la.
Bukki bu nammee fande reere doom ja.
Bukki, kenn du ko dénk ay seel.
Bukki nee : “li ñépp wax ay dëgg !”
Bukki nee : “Ndaari neexul, waaye kër baay a”.
Bukki nee na, ab reer taxumaa jóg, waaye bu ma ko fa fekkee sant.
Bukki su la bëggee yapp, da la naan yaa ngi may xeeñi seel.
Bukki wiiri-wiiri, jaari Ndaari.


text:
HIÉMBI 112
Yéhôva, Nyambe nu nsañ
(Filipi 4:9)
1. A Djob, u bi bôn nsañ,
We Yéhôva, nu gwéha.
Soho, ti bés mbuu woñ mpubi,
Le litam jé, di bana.
Ni we, di nyén ni nsañ,
Len, di yé we mawanda.
Inyule di nhémle Man woñ,
Nu a ba mut maliga.
2. Mbuu woñ u nhôla bés;
Bañga yoñ i mbéyés bés.
Gwon bi ntat bés, bi ñunda njel
Mu jiibe li nkéña bés.
Ilole u nyoñ mam,
Ni sas woñi, ni bisañ,
Soho, sayap biliya gwés
Di mboñ inyu tééda nsañ.
3. U yé kot bôt u ngwés
Hana ’si kiki i ngii.
Mbuu woñ u ñat bés le di tjam
Ñañ ligwéé li Ane ngii.
Ane yoñ, ndék ngéda,
Y’a mélés gwét ni mindañ.
Bôt ba ñem nwee b’a kon maséé.
Ba ga niñ hi kel ni nsañ.
(Béñge Tjé. 4:8; Fil. 4:6, 7; 1 Tés. 5:23.)


text:
Nettali 46: Miir yi wër Yeriko
LU TAX miiri Yeriko di daanu ? Dafa mel ni bomb bu mag moo dal seen kow. Waaye bomb amul woon ca jamano jooja. Fetal amul woon sax. Yexowa moo tax miir yi di daanu. Moom moo def beneen kéemaan. Nañu seet lu tax loolu yépp am.
Lii la Yexowa wax Yosuwe : ‘ Bés bu nekk, yow ak ñiy xeex ak yow ngir waa Israyil, maanaam sa xarekat yi, nangeen dox, wër dëkk bi, benn yoon. Nangeen def loolu juróom-benni fan. Nangeen yóbbaale gaalu kóllëre gi. Juróom-ñaari saraxalekat ñoo war a dox ci kanamam te ëf ci seeni béjjén. ’
‘ Ci juróom-ñaareelu bés bi, nangeen wër dëkk bi juróom-ñaari yoon, ba pare ëf lu yàgg ci béjjén yi, te na ñépp yuuxu, mel ni yuuxu bu ñuy yuuxu bu ñuy xeex. Miir yi wër Yeriko yépp dinañu daanu. ’
Yosuwe ak mbooloo mi def li Yexowa waxoon. Dañuy dox rekk. Kenn waxul. Béjjén yi ak tànk yi rekk lañuy dégg. Wóor na ne ñi nekk ci biir Yeriko te bañ mbooloo Yàlla tiitoon nañu lool. Ndax yaa ngi gis buum bu xonq biy génn ci palanteer bi nekk ci kow ? Palanteeru kan la ? Bu Raxab bi la. Def na li ko ñaari góor ñi ñówoon yërndu réew mi waxoon. Njabootam yépp ñu ngi ak moom ci biir kër gi di xaar.
Ci juróom-ñaareelu fan bi, dañu wër dëkk bi juróom-ñaari yoon, ëf ci béjjén yi, xarekat yépp yuuxu, miir yi daanu, Yosuwe daldi wax lii : ‘ Reyleen ñi fi nekk ñépp, ba pare lakk dëkk bi. Lakkleen lépp li fa nekk. Bàyyileen rekk lu nekk xaalis, wurus, përëm ak weñ, te def ko fi ñuy dence alalu tàntu Yexowa bi. ’
Yosuwe wax na itam ñaari góor ñi demoon ci Raxab : ‘ Demleen ci kër Raxab, indileen ko, moom ak njabootam yépp. ’ Raxab ak njabootam mucc nañu, ni leen ko ñaari góor ñi digoon.
Josué 6:1-25.
Laaj yi
- Lan la Yexowa wax xarekat yi ak saraxalekat yi ñu def ci lu mat juróom-benni fan ?
- Lan lañu war a def ci juróom-ñaareelu bés bi ?
- Boo xoolee li ñuy wone foofu, lan mooy dal miiri Yeriko ?
- Lu tax mu am buum bu xonq buy génn ci palanteer bi ?
- Lan la Yosuwe digal xarekat yi lu jëm ci nit ñi ak dëkk bi, waaye lan la wax lu jëm ci xaalis, wurus, përëm ak weñ ?
- Lan lañu wax ñaari yërndukat yi ñu def ?
Leneen li ñu mën a laaj
- Jàngal Josué 6:1-25.
Li waa Israyil doon dox di wër Yeriko ci juróom-ñaareelu fan bi, lu tax mu mel ni liggéeyu waare bi Seede Yexowa yi di def ci muju jamano jii ñu nekk nii (Jos. 6:15, 16; Is. 60:22; Macë 24:14; 1 Kor. 9:16) ?
Naka la li ñu waxoon ci Josué 6:26 ame lu jege 500 at ginnaaw loolu, te loolu lan la ñuy jàngal ci kàddu Yexowa (1 Rois 16:34; Esa. 55:11) ?


text:
SINDIIDI
Ki ko tekki ci wolof : Cheikhouna LO Ngabou
Ci turu Yàlla jiy yëramaakoon bi di jaglewaakoon laay tàmblee, di julli (ñaan xéwël ak mucc) ci Yonnent bi aki waa këram aki àndandowam.
1- Yàlla ( maa ngi lay ñaan) ci (barkeb) ku ñu belli (tànn) ka jàmbaar ja (Muhammad) ak sa xarit ba Ibraayima ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
2- Ak (barkeb) sa waxtandoo wa Muusaa, Saalihu, Xudar, Shuaybu ak Ismaayila ( Maa ngi lay dagaan ) yaw Yàlla.
3- Ak (barkeb) Sulaymaan, Nuuh , Yuunus, Ilyasa, Zakariyya, Yahyaa, Huud, Yuushuhan, Ilyaas, Aadama, Daawuda, Dhil-kifl, Iisaa, luut ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
4- (ci barkeb) Haaruuna, Yuushuhan, Ilyaas, Aadama, Daawuda, Dhil-kifl, Iisaa, luut (Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
5- (Ci barkeb) Yuusuf, Ishaaq, ak mbooleem ñi nga am ca (ña ame xam-xam ag ndombog yonnent ga (te yabaloo léén ci ñenn, fenn)) ak yonnent ya nga yabal (ci ñenn, fenn) ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
6- ( ci barkeb) Malaaka yépp, ak séén séén jëwriñ ja Jibriil, ak Mikaayil ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
7- ( ci barkeb) Israafiil may wal (ëf) bufta (mbiib) ba, ak Hazraayil may rocci ruuyi,(bindééf yi) ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
8- (ci barkeb) Sahaaba ya, ak waliyyu ya, ñoom ñépp, ak jëfkati (yu baax ya) di ay fòòré ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
9- (ci barkeb) Dëggalaakoon ba (Abu bakr) ak tàqalekat ba (Umar ma daan tàqale dëgg ak neen) ak boroom ñaari leer ya (Usmaan ma dencoon ñaari doom yu jigééni Yonnent ba, ak baayi ñaari sëti Yonnent ba (Aliyyu) ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
10- ( ci barkeb) Imaam Maalik ma amoon mayug Yàlla, ak imaam Shaafihiyyu, ak imaam Abu-haniifa, ak imaam Ahmad ibn-hanbal ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
11- (ci barkeb) àlluwa ja (lawhul mahfuuz) ak Xalima ga, ak sa gàngunaay gu màgg ga (Arash) ak toogu ba ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
12- (ci barkeb ) Alxuraan, ak Tawraat, ak tééré ba Daawud indiwoon ( Zabuur) ak tééré ba Ruuh ga (Iisaa) indiwoon ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
13- Jottalil ma sama salaat ak sama salaam ci Yonnent bi, moom ak ay gaayam, aki Sahaabam, aki soxnaam ( Maa ngi la koy dagaan ) Yaw Yàlla.
14- Na nga nu yiir mbalaanu tal Jàmm, na nga nu defal ag jublu (way, jëm-fenn) ci àddina ak àllaaxira ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
15- Bépp buntub yiw boo masa ubbil gaayu baax ya na nga nu ko ubbil ( Maa ngi la koy dagaan ) Yaw Yàlla.
16- Na nga nuy sòòb (tàbbal) ci ngérum (yoonu) njub, te na nga nuy dàqal jinné ak saytaane ( Maa ngi la koy dagaan ) Yaw Yàlla.
17- Na nga nu mottalil lépp lu nuy wuti ak di ko jublu, te na nga nu la nu gënal ( Maa ngi la koy dagaan ) Yaw Yàlla.
18- Na nga nu tàggatal lépp luy jàgg wala muy dëgër, na nga nuy yombalal lépp lu jafe, ( Maa ngi la koy dagaan ) Yaw Yàlla.
19- May nu gudd-fan boole ca wéral sunuy yaram, may nu ag njub, ak tawfiiq (lépp luy gën ci nun na nuy gënël) ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
20- Bépp noon bu jògati ngir bëgg noo lor na nga ko nappaaje bala muy yeksi ci nun, ( Maa ngi la koy dagaan ) Yaw Yàlla.
21- Na nga nu musël ci lépp luy taxa alku, te yit na nga nu musël ci nattuy (tiis) jamono yépp ( Maa ngi lay dagaan ) Yaw Yàlla.
22- (nattu yooyu bokk na ca) Ay gàkk, ay laago, fot, tiis, yëngub suuf, taraayu jamono, ag ñàkk ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
23- Ak doyadal, nééw, toroxtaane, noteel, ak ndòòl, mar, xiif ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
24- Fitna (Sànje), mbas (wopp juy wàlle), lakk, lab, melax (dënnu) càcc, wowug jamono, ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
25- Tàngoor, sedd, ngiir, jaaxle, mbugël, réér, lajj soox, bopp bu ubu ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
26- Mbamb (cucm) njuumte, cànkute, tarxiis (barastiku) soppeku dellu-ginaaw (yéés), teppas (mëdd) mbaq ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
27- Aw mar (Nàkk ndox gu tar), (Saddum) jinné ( ag ndof), ràgg (loof), wopp, ñaari wopp yu tar ya ( Siti ak ngaana), cér yuy dog di wàññiku di wadd ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
28- Ñaaw-ñaaw i (àddina ak àllaaxira), gàcceg (àddina ak àllaaxira ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
29- Yaw mi ame kàttanug def lépp, yaw mi jekki ca kaw gàngunaay gu màgg ga ( Maa ngi lay dagaan nga musël nu ci ) Yaw Yàlla.
30- Maa ngi lay ñaan xol bu ragal yalla, buy nangoo toroxlu (suufeel boppam) ak xam-xam bu bari ay njariñ ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
31- Tuub gu ñu nangu, ak jàppandal gu kawe, ak soxna su baax am diiné ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
32- Na nga nu musël ci ayu ku ëmb kiñaan, na nga nu musël it ci ayu gimiñ ay ayu bët ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
33- Ak ayu ag nbibar, ak ayu bindééf yi di nit wala jinné, ak ayu luy am tooke ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
34- Yaw sama wééruwaay (Yàlla) def naa la nga di sama tata ju ñoŋ ma di la dagaan na doon samab rawtukaay Yaw Yàlla.
35- Bul ma bàyyeek sama bopp mukk boo ko defee rekk dinaa alku te saayu ma la woowee na nga ma wuyu ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
36- Na nga ma defal samaw làmmiñ ak samab xol ñu di la fàttaliku ba ba may faatu, te bu may faatu nga def ma ma faaruwaale ngëm-Yàlla ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
37- Na nga ma dëgaralal samag kòòluté ci sama biir xol bi, ci lu àndul akug dengi-dengi (na nga ma) defal daje gi may dajeek yaw mu doon lu ma sopp ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
38- Na ga ma defal dee mu di ab nooflaay nekk it mbégté ci tar-tar ak ay ak xat-xat yi ma daan jànkuwanteel ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
39- Na nga ma sàmmal samaw yaram saayu ruugi teqalikoo ak moom, te lumu yàgg-yàgg bu yaram wi ràpp ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
40- Na nga doon mi may dimbali di sama wéttël bu ñu robee sama yaram wi ba ma des foofee ne cundum (wéét lool) ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
41- (Bu ñu ma robee ba noppi) bul ma booleek lu rëtloo (tiitloo) na nga ma fa fegal lépp lu ma ragal ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
42- Na nga ma musël man ak mbooleem jullit yi, na nga musël sama waajur wu jigéén, amiin waay ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
43- Na nga nu jéggal ak moom (sama waajur wu jigéén) na nga nu sàngal (suturaal) sunuy sikk, na nga nu ñewenti ak moom (sama waajur) ci aw tiis ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
44- Na nga jéggal sama (waajur) yërëm ko it ak nun, amun keneen kudul yaw ku baax ki ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
45- Ci biir bàmmeel ak ca barsax na ko fa dimbali yiir ko aar ko ci tiitaange te musël ko ci (lépp lu muy) ragal ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
46- Bul ko nattoo mukk lu mu àttanul, bul sooyal mukk yaakaaram ci yaw ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
47- Na nga nu nandal (Naan) ak moom ca ndoxum kawsara, (Déégub ndoxum Yonnent bi nga xam ne) moom nga tànn (moo gëna jag) ci mbindééf yépp ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.
48- Mom (Yonnent bi Muhammad) moo daan jubbanti boroom xel mu dëng, daan alag faagaagal ña weddi, daan dimbali ñi la ragal Yaw Yàlla.
49- (Kooku mooy) Muhammad ki muusloo gaayu baax ya, (kooku mooy) sunu njiit (li nuy gindi di ni wommat) jëmé nu àjjana ju sax ja dàkk bu kerook bisub pang ba ( bis bañuy jiital nit ñi jëmé léén fa ñuy àttee ca bis-pénc ba) Yaw Yàlla.
50- Na nga julli (dolli ko xeewël) te sëlmël (dolli musël) ci moom, ak ñépp ñu koy xeñ (topp) ba baa kerook bis-pénc ba di taxaw ( Maa ngi la koy dagaan) Yaw Yàlla.


text:
PÀCC FUKK AK ÑETT
Nañu jàppe bakkan ni ko Yàlla jàppe
Nan la Yàlla jàppe bakkan ?
Naka la Yàlla gise yàq biir ?
Naka lañuy wone ne fonk nañu bakkan ?
YONENT Yàlla Yérémi nee woon na : “ Yexowa mooy Yàlla ci dëgg-dëgg. Mooy Yàlla biy dund. ” (Yérémi 10:10, NW). Rax-ci-dolli, Yexowa Yàlla moo sàkk lépp liy dund. Lii la ko mbindeef yi nekk ca asamaan waxoon : «Yaa sàkk lépp te ci sa coobare la lépp nekke, te ci lañu leen sàkke.» (Peeñu ma 4:11). Buur bi Daawuda jagleeloon na Yàlla benn woy, ne ko : “ Ci yow la bakkan jóge. ” (Sabóor 36:9, NW). Kon, bakkan mayu Yàlla la.
2 Yexowa dafa ñuy dundal it (Jëf ya 17:28). Moo ñu may li ñuy lekk, ndox mi ñuy naan, ngelaw bi ñuy noyyi ak suuf si ñu nekk (Jëf ya 14:15-17). Yexowa dafa sàkk loolu lépp ci fasoŋ buy tax suñu dund neex. Waaye bu ñu bëggee jariñoo bu baax suñu dund, dañu war a jàng ndigalu Yàlla yi te topp leen. — Isaïe 48:17, 18.
NAÑU WONE NE FONK NAÑU BAKKAN
3 Yàlla dafa bëgg ñu fonk bakkan, muy suñu bakkan walla bakkanu jaambur. Nañu seet li xewoon ca jamono maam Aadama ak Awa. Seen doom, Kayin, dafa mere woon lool rakkam Abel. Yexowa daldi ko wax mu moytu, ndaxte mer moomu mën na ko defloo bàkkaar bu réy. Waaye Kayin faalewul li ko Yàlla wax. Mu “ dal ci kaw Abel, bóom ko ”. (Njàlbéen ga 4:3-8.) Li Kayin rey rakkam moo tax Yexowa yar ko. — Njàlbéen ga 4:9-11.
4 Ay junniy at ginnaaw loolu, Yexowa joxoon na waa Israyil ay ndigal yi leen di dimbali ñu jaamu ko ni mu ware. Li Yàlla jaar ci yonent Musaa ngir jox ndigal yooyu waa Israyil moo tax yenn saay ñu leen di woowe yoonu Musaa. Ci ndigal yooyu, am na fu ñu wax lii : “ Bul bóom. ” (Gàddaay gi 20:13). Loolu dafa doon won waa Israyil ne Yàlla dafa fonk bakkanu doomu Aadama. Te nit dafa war a fonk it bakkanu moroomam.
5 Lan lañu wax nag ci bakkanu xale bu juddoogul ? Ci ndigal yi Yàlla jox Musaa, am na buy wone ne rey xale bu juddoogul baaxul. Waaw, bakkan bu juddoogul sax, am na solo ci kanamu Yexowa (Exode 21:22, 23 ; Sabóor 127:3). Loolu dafay wone ne yàq biir baaxul.
6 Am gis-gis bu rafet ci suñuy moroom, bokk na ci fonk bakkan. Biibël bi nee na : “ Képp ku bañ sa mbokk, reykat nga ; te xam ngeen ne, ku rey nit amuloo dund gu dul jeex. ” (1 Yowaana 3:15). Bu ñu bëggee am dund gu dul jeex, dañu war a dindi ci suñu biir xol bépp fasoŋu bañ sa moroom, ndaxte li ëpp ci xeex yi, mbañeel moo ko indi (1 Yowaana 3:11, 12). Kon di jéem a bëggante ci suñu biir lu am solo la.
DAÑUY WONE NE FONK NAÑU BAKKAN
- bu ñu dul rey xale bu juddoogul.
- bu ñu bàyyee lépp lu sellul lu ñu tàmmoon a def.
- bu ñu dindee ci suñu biir xol bépp fasoŋu bañ sa moroom.
7 Naka nga mën a wonee ne fonk nga bakkan bi la Yàlla may ? Ci yoon, kenn bëggul dee. Waaye am na ñuy fowe seen bakkan ngir féexal seen xol. Mën nañu ko seet ci lii : ñu bare dañuy tux sigareet walla póon walla it di jëfandikoo dorog ngir mën ci am bànneex. Fekk lu mel noonu baaxul ci yaram te day faral di rey ñi koy jëfandikoo. Ñiy jëfandikoo sigareet, póon, dorog walla lu mel noonu, jàppewuñu bakkan ni lu sell. Ci kanamu Yàlla jëf yooyu selluñu (Room 6:19 ; 12:1 ; 2 Korent 7:1). Bu ñu bëggee jaamu Yàlla ni mu ware, dañu war a bàyyi jëf yooyu. Bàyyi ko mën na jafe lool. Waaye Yexowa mën na ñu ci dimbali. Te sax Yexowa dafay kontaan lool bu ñuy gis ñuy góor-góorlu ngir toppatoo suñu bakkan ci fasoŋ buy wone ne, mayu Yàlla bu am solo la ci ñun.
8 Su ñu fonkee bakkan, dinañu bàyyi xel ci di moytu lépp li mën a lor nit. Kon duñu sàggan, te duñu fowe it suñu bakkan ngir am bànneex kese walla ngir wone ne am nañu fit. Dinañu moytu bu ñuy dawal, moytu it espoor bu ànd ak jëfi soxor walla espoor yi ñu mën a lor (Psaume 11:5). Ndigal bii la Yàlla jox waa Israyil : ‘ Sooy tabax kër gu bees [gu am teraas], war nga defar miir bu ndaw ci teraas bi. Loolu dina tax sa kër bañ a am àqu deret, ndaxte nit mën na fa daanu. ’ (5 Musaa 22:8, NW). Ni ko ndigal boobu wonee, war nga defar bu baax li nekk ci sa kër, lu mel ni yéegukaay walla iskale ngir nit bañ ci fakkastalu, daanu, ba am ci gaañ-gaañ bu metti. Boo amee oto, na la wóor ne dawal ko wóor na. Bul bàyyi sa kër walla sa oto doon li la mën a lor, yow walla sa moroom.
9 Lu ñu mën a wax nag ci bakkanu mala yi ? Bakkanu mala it dafa sell ci kanamu Boroom bi. Yàlla may na ñu ñu rey mala ngir am li ñuy lekk, li ñuy sol, walla ngir aar nit ñi ci li leen mën a lor (Njàlbéen ga 3:21 ; 9:3 ; Exode 21:28). Waaye soxor ak mala walla rey leen ngir féexal suñu xol, baaxul. Kuy def loolu dafay wone ne faalewul ne bakkan lu sell la. — Proverbes 12:10.
NAÑU WONE NE FONK NAÑU DERET
10 Bi Kayin reyee rakkam Abel, Yexowa dafa ko ne woon : «Sa deretu rakk jaa ngi yuuxoo ci suuf, ma di ci dégg.» (Njàlbéen ga 4:10). Bi Yàlla doon wax ci deretu Abel, bakkanu Abel la bëggoon a wax. Kayin dafa jëloon bakkanu Abel, kon dañu ko waroon a yar. Dafa mel ni deretu Abel, walla bakkanam, moo doon yuuxu ba ci ay noppi Yexowa ngir mu àtte ko. Li bakkan ak deret bokk, feeñ na it ci jamono Nóoyin, bi mbënn mi weesoo. Bala mbënn mi di am, doomi garab, pepp ak léjum kese la nit ñi doon lekk. Waaye ba mbënn mi weesoo, lii la Yexowa wax Nóoyin ak ay doomam : «Man ngeen a dunde boroom bakkan yooyu yépp. Jagleel naa leen mbindeef yooyu yépp, ni ma leen jagleele woon gàncax.» Waaye booba, am na lu leen Yàlla tere woon. Lii la ci teg : «Buleen lekk yàpp wu ànd ak deret, ndaxte dund a ngi ci deret.» (Njàlbéen ga 1:29 ; 9:3, 4). Leer na ne, ci kanamu Yexowa, bakkan ak deretu mbindeef dañu bokk.
11 Dinañu wone ne fonk nañu deret bu ñu bañee lekk ñam bu am deret. Lii la Yexowa digaloon waa Israyil : “ Bépp góor […] bu dem rëbbi rabu àll walla picc bu ñu mën a lekk, war na tuur deretu li mu rey, muur ko ak suuf. […] Lii laa wax doomi Israyil : ‘ Waruleen lekk deretu mbindeef bu mu mënta doon. ’ ” (3 Musaa 17:13, 14, NW). Li Yàlla tere woon noonu, njëkkoon na ko wax Nóoyin lu jege 800 at bala mu koy wax waa Israyil. Ndigal boobu deñul woon ba tey. Li Yexowa xalaat ci loolu dafa leer : jaamam yi mënoon nañu lekk yàppu mala yi, waaye waruñu woon a lekk deret bi. Dañu ko waroon a tuur ci suuf, noonu dañuy delloo Yàlla bakkanu mala bi ñu rey.
12 Lu mel noonu la Yàlla wax karceen yi. Ci jamono karceen yu njëkk yi, ndawi Yeesu yi ak ñeneen ñi doon jiite taalibe Yeesu yi, dañu daje woon ngir jàpp yan digle Yàlla la mbooloo karceen yépp waroon a topp. Lii lañu mujj a jàpp : “ Ndaxte li neex Xel mu Sell mi te neex nu, mooy nu bañ leen a teg beneen yen, lu dul dénkaane yii am njariñ, maanaam ngeen moytu ñam wu ñu tuuroo xërëm, deretu jur gu médd [“ deret ak lu médd, ” NW] ak njaaloo. ” (Jëf ya 15:28, 29 ; 21:25). Kon dañu war a ‘ moytu deret ’. Ci kanamu Yàlla loolu dafa am solo ni moytu xërëm ak njaaloo.
13 Li Yàlla wax ñu moytu deret, ndax sol deret ci sa yaram bokk na ci ? Waawaaw. Nañu ko seet ci lii : Su la doktoor tere woon sàngara, ndax dinga wax ne naan sàngara kese la la tere, waaye mën nga jël pikiir sol ko ci sa yaram ? Déedéet ! Noonu it, moytu deret dafay tekki bañ koo dugal ci sa yaram ci fasoŋ bu mu mënta doon. Kon li ñu Yàlla tere deret dafay tekki ne waruñu nangu kenn sol deret ci suñuy siddiit.
14 Karceen mën na am gaañ-gaañ bu metti, walla ñu war koo opeere opeere bu garaaw te doktoor bi dafa wax ne bu ñu ko solul deret dina dee. Léegi nag ? Dëgg la karceen bëggul dee. Dina def li mu mën ngir sàmm bakkan bi ko Yàlla may ndax ci moom lu am solo la. Moo tax dina nangu bépp faj ci kaw ñu bañ a jëfandikoo deret ci fasoŋ bu Yàlla tere. Kon dina seet li ci doktoor yi mën te dina am yu bare yu mu ci mën a nangu.
15 Ndax karceen dina teggi li Yàlla digle ngir mën a yokk tuuti ci ay fanam ci àddina sii ? Lii la Yeesu waxoon : «Ndaxte koo xam ne bëgg ngaa rawale sa bakkan, dinga ko ñàkk, waaye ku ñàkk sa bakkan ngir man, jotaat ko.» (Macë 16:25). Ñun bëgguñu dee. Waaye bu ñu bëggee teggi li Yàlla digal ngir mucc tey, mën nañu ci ñàkk dund gu dul jeex. Li gën ci ñun mooy, ñu gëm ne li Yàlla digle moo wóor te baax. Te na ñu wóor ne ak lu mënta tax ñu ñàkk suñu bakkan, Ki ñu may bakkan du ñu fàtte bésu ndekkite bi. Dina ñu mayaat lu am solo li mu ñu mayoon, maanaam suñu bakkan. — Yowaana 5:28, 29 ; Yawut ya 11:6.
16 Tey, ñiy jaamu Yàlla dëgg dañu fas yéene def li leen Yàlla wax ci wàllu deret. Duñu ko lekk ci fasoŋ bu mu mënta doon. Te seen wér-gi-yaram it du tax ñu nangu deret*. Dafa leen wóor ne Yàlla mii sàkk deret, xam na li gën ci ñoom. Ndax yow it gëm nga loolu ?
FASOŊU JËFANDIKOO DERET BI YÀLLA NANGU
17 Yoonu Musaa wone na fasoŋu jëfandikoo deret bi Yàlla nangu. Lii la Yexowa santoon waa Israyil ci ni ñu ko waree jaamu : “ Bakkanu [walla dundu] yaram bi, ci deret bi la nekk, man dama leen ko tegal fi ñuy saraxe ngir muur seeni bàkkaar, ndaxte deret mooy muur bàkkaar. ” (3 Musaa 17:11, NW). Saa yu waa Israyil bàkkaaree, dañu doon saraxe mala, def tuuti deret fi ñu doon defe sarax yi ngir ñu baal leen seeni bàkkaar. Loolu ci tàntu màggalukaay bi lañu ko doon def. Waaye mujj nañu koo def ci kër Yàlla, bi ñu ko tabaxee. Benn fasoŋ kese bi Yàlla nangu woon ñu jëfandikoo deret mooy ni ñu ko doon jëfandikoo ci sarax yooyu.
18 Du yoonu Musaa mooy jiite karceen dëgg yi. Moo tax duñu saraxe ay mala, ba di def deretu mala yi fi ñuy defe sarax yi (Yawut ya 10:1). Waaye deret boobu waa Israyil doon def fi ñuy defe sarax yi, dafa doon wone sarax bu am solo lool, maanaam sarax bi Yeesu Kirist, doomu Yàlla, defoon bi mu saraxee boppam. Ni ñu ko gise ci pàcc 5, Yeesu dafa joxe bakkanam ngir ñun. Dafa nangu ñu tuur deretam ngir saraxe ko. Ginnaaw loolu dafa yéeg ca asamaan te jox Yàlla njëgu deretam benn yoon ba fàww (Yawut ya 9:11, 12). Ci kaw loolu la ñu Yàlla di baal suñuy bàkkaar. Loolu dina tax it ñu mën a am dund gu dul jeex (Macë 20:28 ; Yowaana 3:16). Fasoŋ boobu ñu jëfandikoo deret am na solo lool (1 Piyeer 1:18, 19) ! Gëm li deret bi Yeesu tuur mën a indi, loolu kese moo mën a tax ñu mucc.
19 War nañu sant Yexowa bu baax ci li mu ñu bëgg ba may ñu dund ! Ndax loolu waru ñu xiir ñu wax suñuy moroom ne mën nañu am dund gu dul jeex bu ñu gëmee sarax bi Yeesu def bi mu saraxee boppam ? Dinañu ci sawar lool, su dee fonk nañu bakkanu suñuy moroom ni ko Yàlla fonke (Ézékiel 3:17-21). Su ñu defee loolu ñu Yàlla sant ni mu ware, dinañu mën a wax ni ndaw li Pool bi mu waxee ne : «Wàccoo naa ak yéen ñépp [maanaam gàdduwuma benn àqu deret] […] ndaxte ñeebluwuma leen, ci di leen xamal lépp li Yàlla digle.» (Jëf ya 20:26, 27). Wax nit ñi lu jëm ci Yàlla ak ci coobareem lu baax la ngir wone ne fonk nañu lool bakkan ak deret.
LI BIIBËL BI WAX
- Bakkan mayu Yàlla la. — Sabóor 36:9, NW ; Peeñu ma 4:11.
- Yàq biir baaxul, ndaxte bakkanu xale bu juddoogul sax am na solo lool ci kanamu Yàlla. — Exode 21:22, 23 ; Sabóor 127:3.
- Bu ñu dul def li mën a lor bakkan te bañ a lekk lu am deret, dañuy wone ne fonk nañu bakkan. — Deutéronome 5:17 ; Jëf ya 15:28, 29.
* Boo bëggee ay leeral ci li mën a wuutu sol deret, seetal li ñu wax ci téere bi tudd Comment le sang peut-il vous sauver la vie ? (Naka la la deret mënee musal ?), ci xët 13 ba 17. Seede Yexowa yi ñoo defar téere boobu.
Laaj yi ànd ak pàcc bu nekk
1. Kan moo sàkk lépp liy dund ?
2. Lan la Yàlla def ngir dundal ñu ?
3. Naka la Yàlla gise li Kayin rey Abel ?
4. Naka la Yàlla wonee ci yoonu Musaa ni nit war a jàppe bakkan ?
5. Naka lañu war a gise yàq biir ?
6. Lu tax waruñu bañ suñu moroom ?
7. Yan jëf ñooy wone ne ki koy def fonkul bakkan ?
8. Lu tax ñu war a bàyyi xel bu baax ci di moytu lépp lu mën a lor nit ?
9. Bu ñu fonkee bakkan, naka lañu war a jàppe mala yi ?
10. Naka la Yàlla wonee ne bakkan ak deret dañu bokk ?
11. Li ko dale jamono Nóoyin, lan la Yàlla tere nit def ak deret ?
12. Ci jamono karceen yu njëkk yi, lan la xel mu sell mi digle ci lu jëm ci deret, te ñu war koo topp ba tey jii ?
13. Joxeel benn misaal buy wone ne sol deret ci sa yaram bokk na ci li Yàlla tere bi mu waxee ñu moytu deret.
14, 15. Su doktoor waxee benn karceen ne dañu ko war a sol deret, lan lay def, te lu tax muy def loolu ?
16. Lan la jaamu Yàlla yi fas yéene def ci lu jëm ci deret ?
17. Ca Israyil bu njëkk, ban fasoŋ kese la Yexowa Yàlla nangu woon ci jëfandikoo deret ?
18. Li ñu tuur deretu Yeesu naka la ñu mënee jariñ te yan barke lañu ci mën a jële ?
19. Lan lañu war def ngir bañ a gàddu benn àqu deret ?


text:
PÀCC FUKK AK JURÓOM-BENN
Woneel ne danga bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge
Lan la Biibël bi wax ci tuuri maam yi ak nataal yi ñuy jëfandikoo ngir jaamu Yàlla ?
Lan la karceen yi xalaat ci feet yi ñuy màggal ci diine yi ?
Naka nga mënee wax say moroom li nga gëm, te bañ leen merloo ?
XALAATAL nga yëg ne dafa am ku nëbbatu, daldi tuur ci seen gox mbalit bu bon, bu mën a posone sa dëkkandoo yépp. Te fi mu nekk nii sax, mbalit boobu mu ngi bëgg a rey ñi fa dëkk ñépp. Su boobaa looy def ? Wóor na ne dinga jóge foofu boo ko mënee. Waaye boo fa jógee sax, dinga laaj sa bopp lu am solo lii : ‘ Ndax poson boobu dugg na ci sama yaram ba pare ? ’
2 Lu mel noonu moo am ci lu jëm ci diine bu dul dëgg. Biibël bi nee na diine yooyu dañu leen poson ak njàngale yu bon ak it jëf yu am sobe (2 Korent 6:17). Looloo tax génn ci “ Babilon mu mag mi ”, maanaam mbooloo diine yu dul dëgg yépp ci àddina si, am solo lool (Peeñu ma 18:2, 4). Ndax génn nga ci ? Su dee def nga ko ba pare, jàmbaar dëgg nga. Waaye génn ci diine bu dul dëgg kese doyul. Boo defee loolu ba pare, war nga laaj sa bopp lii : ‘ Ndax amul dara lu des ci man te mu bokk ci fasoŋ bu baaxul bi ñuy jaamoo Yàlla ? ’ Nañu waxtaan tuuti ci loolu.
JAAMU AY NATAAL AK TUURI MAAM YI
3 Am na ñu yore ci seen biir kër ay nataal walla ay béréb fu ñuy defe sarax, lu mat ay ati at. Ndax am nga loolu sa kër ? Bu dee waaw, ci yow ñaan Yàlla te bañ a jaar ci lu mel noonu ñuy gis, mën na nirool lu doy waar walla sax lu baaxul. Mën na am sax mu am yi nga ci fonk lool. Waaye Yàlla moo war a wax ni ñu koy jaamoo. Te Biibël bi wax na ne Yàlla bëggul ñuy jaar ci nataal ngir jaamu ko (Gàddaay gi 20:4, 5 ; Psaume 115:4-8 ; Esayi 42:8 ; 1 Yowaana 5:21). Kon dinga mën a wone ne danga bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge, boo sànnee walla nga làkk lépp li nga yore te mu bokk ci fasoŋ bu baaxul bi ñuy jaamoo Yàlla. Nanga leen gise ni leen Yexowa gise, maanaam gise leen ni lu araam. — Deutéronome 27:15.
4 Mbirum tuuri maam yi bokk na itam ci diine yu dul dëgg yu bare. Bala ñuy xam dëgg gi nekk ci Biibël bi, am na ñu gëmoon ne, ñi dee dañuy kontine di dund feneen fu kenn mënul a gis. Te dañu gëmoon ne ñi dee mën nañu dimbali ñiy dund, walla lor leen sax. Xéyna tàmmoon nga di def li nga mën ngir neexal say maam yi gaañu. Waaye ni ñu ko gise woon ci pàcc 6, ñi dee nekkuñu fenn di dund. Kon jéem a wax ak ñoom amul benn njariñ. Lépp lu niru ak lu jóge ci mbokk walla xarit bu gaañu, ci dëgg-dëgg, ci rab yi la jóge. Looloo tax Yexowa tere woon waa Israyel ñu jéem a wax ak ñi dee, walla ñu bokk ci gisaane, kort, luxus walla lu mel noonu. — Deutéronome 18:10-12.
5 Su dee bu njëkk danga doon jëfandikoo ay nataal ci sa diine walla nga doon topp mbirum tuuri maam yi, loo mën a def léegi ? Jàngal te xalaat ci Biibël bi aaya yuy wone ni Yàlla di gise mbir moomu. Waxal ak Yexowa bés bu nekk ci li nga bëgg a wone ci say jëf ne danga ko bëgg a jaamu ni mu ko bëgge. Wax ko it mu dimbali la nga bokk xalaat ak moom. — Esayi 55:9.
KARCEEN YU NJËKK YI DAAWUÑU MÀGGAL BÉSU NOWEL
6 Am na fu diine bu dul dëgg mënee tilimal fasoŋ bi nit di jaamoo Yàlla. Loolu mooy feet yi nit ñi di màggal ci àddina si. Nañu ko seet ci feetu Nowel. Nit ñi dañuy wax ne bés bi Yeesu juddu lañuy màggal ci feetu Nowel. Te li ëpp ci diine yuy wuyoo turu karceen dañuy màggal feet boobu. Waaye amul dara luy wone ne taalibe Yeesu yu njëkk ya dañu doon màggal bés boobu. Téere bi tudd Les origines sacrées de choses profondes (ci ãgale) nee na : “ Ci ñaari téeméeri at yi topp juddu Kirist, kenn xamul woon bés bi Yeesu juddu, te sax ñi bés boobu itteeloon barewuñu woon. ”
7 Su taalibe Yeesu yi xamoon sax bés bi Yeesu juddu, daawuñu woon màggal bés boobu. Lu tax ? Ndaxte, ni ko téere bi tudd The World Book Encyclopedia waxe, ci karceen yu njëkk ya, “ ñi doon jaamu xërëm ñoo doon màggal bésu juddu ”. Màggalu bésu juddu yi ñu wax ci Biibël bi, ñaari njiit yu daawul woon jaamu Yexowa ñoo ko defoon (Njàlbéen ga 40:20 ; Màrk 6:21). Dañu doon màggal itam ay bésu juddu jagleel ko ay xërëm. Maanaam ci bésu 24 me, waa Room dañu doon màggal bésu juddu seen yàlla bu jigéen bi tudd Diane. Bés bi ci topp, dañu doon màggal juddu naaj bi nekkoon yàlla ci ñoom te ñu ko doon woowe Apollon. Kon nag, màggal bésu juddu, ci ñiy jaamu xërëm lañu ko xame woon. Waaye masul a bokk ci diine karceen.
8 Am na leneen it lu taxoon taalibe Yeesu yu njëkk ya bañ a màggal bésu juddu Yeesu. Xéyna taalibeem yi, xamoon nañu ne màggal bésu juddu am na lu mu bokk ak biddaa yi. Ci jamono yu njëkk yi, ñu bare ci waa Geres ak ci waa Room, dañu gëmoon ne dafay am jinne buy teew saa yu nit di juddu. Te jinne boobu dafay aar nit kooku ci giiru dundam gépp. Téere bi tudd Aada yi jëm ci màggal bésu juddu (ci ãgale) lii la wax : “ Jinne bi fekke juddu nit ki, dafay am lu muy séq ak yàlla bi bokk bésu juddu ak nit kooku. ” Wóor na ne màggal feet buy boole Yeesu ci biddaa yooyu, neexul Yexowa (Isaïe 65:11, 12). Kon lan moo tax ba ñu bare di màggal Nowel ?
FU NOWEL JÓGE
9 Ay téeméeri at ginnaaw bi fi Yeesu jóge, la nit ñi komaase di màggal bésu juddoom ci 25 desàmbar. Waaye Yeesu judduwul ci bés boobu. Leer na ne ci weeru oktoobar la Yeesu waroon a juddu*. Kon lu tax nit ñi tànn bésu 25 desàmbar ? Dafa mel ni ay nit ñu doon mbubboo diine karceen ñoo “ bëggoon bés boobu tombe ak benn feet bu jóge ci boroom xërëm yi nekkoon Room. Feet boobu moo doon màggal ‘ juddu jant bi, bu kenn mënuloon a daan ’ ”. (The New Encyclopædia Britannica.) Bu sedd bu metti bi ñëwee, ba doole naaj bi mel ni luy wàññeeku, ñiy jaamu xërëm dañu doon def ay màggal ngir naaj bi leen di indil leer ak tàngoor dellusi ci tukkeem yu sore yi. Dañoo foogoon ne bésu 25 desàmbar la naaj bi doon komaasee dellusi. Njiitu diine yi dañu bëggoon ñiy jaamu xërëm tuub nekk karceen. Moo tax ñu jël feet boobu, te fexe ba mu mel ni feetu “ karceen ”#.
10 Bi ñu xamee ne Nowel ci diine ñiy jaamu xërëm la jóge, yàgg na lool. Nowel jógewul ci Biibël bi. Moo tax ci ati 1600 yi ñu tere woon ku koy màggal ca réewu Ãgalteer, ak ci yenn réew yi mu moomoon ca Amerig. Képp ku bañoon a dem liggéey ci bésu Nowel dafa waroon a fey alamaan. Waaye ci lu gaaw, nit ñi delluwaat ci aada yu njëkk yi te yokk ci yeneen yu bees. Nowel daldi nekkaat feet bu mag. Te ba tey sax feet bu mag la ci réew yu bare. Waaye li Nowel bokk ak diine bu dul dëgg, tax na ñi bëgg a neex Yàlla bañ koo màggal walla sax bañ a màggal bépp feet bu jóge ci ñiy jaamu xërëm%.
NDAX FI FEET JÓGE AM NA SOLO DËGG ?
11 Am na ñu nangu ne feet yu mel ni Nowel, ci ñiy jaamu xërëm lañu jóge. Waaye dañuy wax ne amul dara lu bon ci màggal feet yooyu. Li am mooy, li ëpp ci ñiy màggal feet yooyu, bu ñu koy def duñu xalaat lu jëm ci fasoŋ bu baaxul bu ñuy jaamoo Yàlla. Feet yu mel noonu, dafa leen di may ñu mën a jege seeni mbokk. Ndax noonu nga koy gise yow itam ? Bu dee noonu nga koy gise, wóor na ne li nga bëgg say mbokk moo tax wone ci say jëf ne danga bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge mel ni lu jafe ci yow. Waaye du li nga fonk diine bu dul dëgg. Na la wóor ne, Yexowa mi sos njaboot, dafa bëgg sa diggante ak say mbokk rattax lool (Efes 3:14, 15). Waaye mën nga rattaxal sa diggante ak say mbokk ci fasoŋ bu neex Yàlla. Lii la ndaw li Pool bindoon lu jëm ci li war a gën am solo ci ñun : “ Dëggal-leen ci seeni jëf li neex Boroom bi. ” — Efes 5:10.
12 Xéyna dinga wax ne, du fi feet yooyu jóge moo tax ñu di leen màggal tey. Ndax fi feet yooyu jóge am na solo dëgg ? Waawaaw ! Nañu ko seet ci lii : Boo gisoon tàngal fu salte lool, ndax dinga ko for, lekk ko ? Déedéet ! Tàngal boobu setul. Ni tàngal boobu, feet yooyu dañu nirook lu neex, waaye fi ñu leen jële dafa am sobe. Bu ñu bëggee wone ci suñuy jëf ne dañu bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge, dañu war a bokk xalaat ak yonent Yàlla Esayi, mi waxoon lii ñiy jaamu Yàlla dëgg : “ Buleen laal dara lu am sobe. ”— Esayi 52:11, NW.
NAÑU XAM NI ÑU WAR A DEFE AK SUÑUY MOROOM
13 Xéyna dinga am ay jafe-jafe boo bëggatul màggal feet yooyu. Mën na am ñi nga bokkal liggéey laaj la lu tax bëgguloo bokk ci li ñuy def fi ngay liggéeye bu feet yooyu jotee. Su ñu la mayee dara ci Nowel, lan nga war a def ? Ndax nangu ko baaxul ? Boo bokkul diine ak sa jabar walla sa jëkkër, loo war a def ? Lan nga mën a def ba say doom bañ a foog ne, li ñu bokkul ci yenn feet yi dafa leen di xañ dara ?
14 Dañu war a seet bu baax li ñu war a def saa su lu mel noonu amee. Su amee ku la ñaanal feet bu neex, mën nga ko wax jëre-jëf rekk. Waaye su dee ki ngay faral di gis la, walla ngeen bokk fi ngeen di liggéeye, xéyna nga leeral ko mbir mi. Ak lu mu mënta doon, danga war a teey. Biibël bi nee na : “ Na seen wax jépp fees ak yiw te am xorom, ngir ngeen xam nan ngeen war a tontoo ku nekk. ” (Kolos 4:6). Nanga moytu ñàkkal kersa suñuy moroom. Nanga may nit ki cér boo koy wax sa xalaat ci feet bi. Nanga ko leeral bu baax ne bañuloo nit ñi di joxante ay maye ak di daje ak say moroom. Waaye, li la gënal mooy, def loolu ci bés yu wuute ak jamono yu ñuy màggale feet yooyu.
15 Loo war a def su amee ku la bëgg a may dara ? Lu ci ëpp, ni mbir mi deme mooy tax nga mën koo nangu walla déet. Ki la koy may mën na wax : “ Xam naa ne bokkuloo ci feet bi. Waaye ba tey, dama la bëgg a may lii. ” Mën na am nga nangu ko, ndaxte bu boobaa, du mel ni dangay bokk ci feet boobu. Waaye nag, su fekkee ne ki lay may dara xamul li nga gëm, mën nga ko wax ne doo màggal feet boobu. Loolu dina la may nga wax ko lu tax nga nangu li mu la jox, waaye yow ci sa bopp doo ko may dara ci bés boobu. Su fekkee nag dafa la leer ne nit ki dafa bëgg a wone ne doo topp li nga gëm, walla mu bëgg a wone ne li nga mën a am dina tax nga def lu àndul ak sa ngëm, bu boobaa, li gën mooy nga bañ a nangu li mu lay may.
NOO WAR A JËFE AK SA WAA KËR ?
16 Lan nga war a def boo bokkul diine ak sa waa kër ? Danga war a teey itam. Soxlawul ngay werante ak say mbokk lu jëm ci bépp feet walla aada bu ñuy topp. Danga war a xam ne mën nañu am seen gis-gisu bopp. Te danga leen ci war a may cér ni nga bëgge yow it ñu may la cér ci sa gis-gis (Macë 7:12). Bul def dara luy tax nga bokk ci feet boobu. Waaye bul ëppal bu mbir mi bokkulee dara ak feet boobu. Waaye leer na ne, saa su nekk, waruloo def luy tax sa xel di la tuumaal. — 1 Timote 1:18, 19.
17 Naka nga mën a def ba say doom bañ a foog ne, li ñu bokkul ci feet yi àndul ak li Mbind mi wax, dafa leen di xañ dara ? Li ngay def ci yeneen bés yi ci at mi, dina ci def lu bare. Am na ay waajur yuy jàpp ay bés ngir may dara seeni doom. Li gën a réy ci li nga mën a may say doom, mooy may leen sa jot, ak di leen toppatoo ak mbëggeel gu doy.
NANGA JAAMU YÀLLA NI MU KO BËGGE
18 Boo bëggee neex Yàlla, danga war a bañ bépp fasoŋ bu baaxul bu ñuy jaamoo Yàlla, te wone ci say jëf ne danga bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge. Lan la loolu di tekki ? Biibël bi nee na : “ Nanu seet ni nu man a xiirtalante cig mbëggeel ak ci jëf yu baax. Te bunu bàyyi sunu ndaje yi, ni ko ñenn ñi di defe, waaye nanuy nàddante ci ngëm, di ko feddali, fi ak yéena ngi gis bésu Boroom biy jubsi. ” (Yawut ya 10:24, 25). Ndaje karceen yi, lu neex la lu lay may nga jaamu Yàlla ci fasoŋ bi ko neex (Sabóor 22:23 ; Psaume 122:1). Ci ndaje yooyu karceen dëgg yi dañuy ‘ dimbaleente ci seen ngëm ’. — Room 1:12.
19 Leneen li nga mën a def ngir wone ne danga bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge, mooy di wax say moroom lu jëm ci li nga jàng ak Seede Yexowa yi ci Biibël bi. Nit ñu bare ñu ngi “ metitlu ak di onk ” dëgg ndax lu bon li am ci àddina si tey (Esekiel 9:4, NW). Xéyna am na ay nit ñi nga xam ñuy yëg loolu ci seen xol. Ndax mënuloo wax ak ñoom ci yaakaar bi la Biibël bi may ci ëllëg ? Booy ànd ak karceen dëgg yi, te di wax say moroom lu jëm ci dëgg yu neex yi nekk ci Biibël bi, li nga bëgg di topp aada yi bokk ci fasoŋ bu baaxul bu ñuy jaamoo Yàlla, dina deñ ndànk-ndànk ci sa xol. Na la wóor ne, boo wonee ci say jëf ne danga bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge, dinga bég lool, te it dinga am ay barke yu bare. — Malaki 3:10.
LI BIIBËL BI WAX
- Jaamu nataal yi ak tuuri maam yi, amul dara lu mu bokk ak jaamu Yàlla ni mu ko bëgge. —Gàddaay gi 20:4, 5 ; Deutéronome 18:10-12.
- Màggal feet yi jóge ci ñiy jaamu ay xërëm baaxul. — Efes 5:10.
- Karceen dëgg yi dañu war a teey bu ñuy wax seeni moroom li ñu gëm. — Kolos 4:6.
* Seetal li ñu wax ci xaaj bi tudd “ Li ñu yokk ci waxtaan yi nekk ci téere bii ”.
# Feet bi ñuy woowe ci tubaab Les Saturnales bokk na itam ci li taxoon ñu tànn bésu 25 desàmbar. Diggante 17 ba 24 ci weeru desàmbar lañu doon def feet boobu ca Room ngir màggal yàlla mbey mi. Feet boobu feet bu réy la woon, nit ñi dañu doon mbuumbaay te di joxante ay maye.
% Boo bëggee gën a am ay leeral ci ni karceen dëgg yi di gise yeneen feet yi nit ñi di màggal, seetal li ñu wax ci xaaj bi tudd “ Li ñu yokk ci waxtaan yi nekk ci téere bii ”.
Laaj yi ànd ak pàcc bu nekk
1, 2. Boo génnee ci diine bu dul dëgg ba pare, ban laaj nga war a laaj sa bopp, te ci yow, lu tax loolu am solo ?
3. a) Lan la Biibël bi wax ci jëfandikoo ay nataal ngir jaamu Yàlla, te lu tax nangu li Yàlla wax ci nataal yi, jafe lool ci ñenn ñi ? b) Lan nga war a def ak li nga yore te mu bokk ci fasoŋ bu baaxul bi ñuy jaamoo Yàlla ?
4. a) Naka lañu xame ne mbirum tuuri maam yi amul benn njariñ ? b) Lu tax Yexowa tere ay jaamam ñu bokk ci gisaane, luxus, kort walla lu mel noonu ?
5. Su dee bu njëkk danga doon jëfandikoo nataal ci sa diine walla nga doon topp mbirum tuuri maam yi, loo mën a def léegi ?
6, 7. a) Lan la nit ñi bëgg a màggal ci bésu Nowel, te ndax taalibe Yeesu yu njëkk yi dañu doon màggal bés boobu ? b) Ci ñan lañu xame woon màggal bésu juddu ci jamano taalibe Yeesu yu njëkk ya ?
8. Woneel li màggal bésu juddu bokk ak biddaa.
9. Naka la 25 desàmbar deme ba nekk bés bi ñuy màggal juddu Yeesu ?
10. Ci jamono yi paase, lu tax ay nit bañoon a màggal bésu Nowel ?
11. Lu tax ñenn ñi di màggal feet yi, waaye lan moo war a gën a am solo ci ñun ?
12. Joxeel misaal buy wone lu tax ñu war a moytu aada ak feet yu jóge fu baaxul.
13. Yan jafe-jafe nga mën am boo dul bokk ci yenn feet yi ?
14, 15. Loo mën a def su amee nit ku la ñaanal feet bu neex, walla mu may la dara ci feet yooyu ?
16. Naka nga mënee nekk ku teey booy wax ci lu jëm ci feet yi ?
17. Naka nga mënee dimbali say doom ñu bañ a foog ne, dañu leen di xañ dara ndax li ñuy gis ñeneen ñi di màggal feet yi ?
18. Teewe ndaje karceen yi, naka la lay dimbalee nga wone ci say jëf ne danga bëgg a jaamu Yàlla ni mu ko bëgge ?
19. Lu tax wax say moroom li nga jàng ci Biibël bi am solo lool ?


text:
Ci 7000 làkk yi ci àddina, 85 la ñi ëpp ci nit ñi, daanaka 78%, di làkk. Làkku angale ñi koy làkk tollu nañu ci 328 miliyon, ñiy làkk sinwaa tollu ci 845 miliyon. Làkk yi gëna ndaw yu mel ni tuwa ca Siberi, bëj-gànnaaru Risi, 235 junniy nit donn leen a làkk.
Boroom xam-xamu làkk yi jàpp nañu fi ag xarnu bii di jeex gennu-wàll làkk yi ci àdduna bi yépp, dinañu raaf. Lu tollu ci 1000 làkk lañu jàpp tey ne lott nañu. Yenn làkk yu mel ni wintu ca Amerik, di làkki “indiens” ya fa nekk, mbaa amdurak deeni ca Australi, ñi leen dégg tey weesootu ñu junniy nit.
Loolu tax ba lingist yi di gaawaantu di dajale aka taataan lépp lu nekk ci làkk yooyu balaa ñoo dee ba fàww! Ndeeteelub làkk nag musiba la bu kenn xamul nu mu tollu: ndax caada week, xam-xam ba, cosaan week mbóot ya làkk woowee ëmboon ñooy sànku ba fàww.
Wante li gëna yeeme ci mbir mi mooy ne làkk yu bare yi ñu jàpp ne tey dañoo répp, làkk yooyu gox yi làkki francais law lañu fekk baax. Naka làkk yu mel ni “wallon, picard, basque, breton, bourbonnais, bourguignon, champenois, corse…” ca ëroop.
Tamsir Anne tamsir.anne@wolof-online.com


text:
LESOŊ 6
Yaakaar fum i njegu no we nqonna?
1. Xar refu o nan o felu le jofna no we nqonna?
Ye Yeesu a fadiidna Betani paam Yeerusalem, a soƥa xaariit fee ten Lasaar a xon boo ta jeg ñaal nahik. Yeesu a ret’a na mboy alaa a yoon fa Marta fa Mari jigeen ke Lasaar fee xon’ina. Ndak-fo-ndak mbooloo ne a gariid. Ndax nuun we nqalaataa ne Marta fa Mari a ƭaayitna ye Yeesu a xontoornoorna a Lasaar?
Marta a and’a boo ƴut o nan o felu le jofna no we nqonna. A and’a yee xan Yexowa a xontoornoor took lanq ke we nqonna.
2. Xar na dalaa we nqonna?
O kiin no ut a inooru. (Mberaand naa 2:7; 3:19) I ndefee yiif laa na ñoowaa kam cer. Pindeef cer i ndefu, keene taxa boo dara sutooxkee na in a ñoowik o mbiñ o lakas. Bo o kiin a xonna, yiif um itam kaa xonaa, a qalaat um a sooƴ. Ye Lasaar a xontoornooreena layee yee a ga’a tig mbaat a jega kaa daluuna ye ta xonna yaam we nqonna andatee dara.
Ndax Roog xan a toroxand na fiɗel wiin we nqonna? Ndegam Biibal fee a laya yee xon we andee dara, we na njangnaa yee Roog kaa doxaa o kiin no fiɗel layeeyo ndigil too kaa yaqaa gon le Roog. Yexowa kaa sib a cangin aleene jofna no fiɗel.
3. Ndax xon we a mbaaga lay fa in?
Xon we mbaagee lay too mbaagee nan. (A Kim a tedu ke 115:17) A jega malaaka paaxeer kaa na layaa fo wiin we na ñoowaa too a ngimnooraa den ee we nqonna na layaa fa den. (2 Piyeer 2:4) Yexowa kaa fañtaa in i njeem o layaa fo xon we.
4. An na xontooxkaa?
Milyoŋ no wiin we nqonna xan da ndak wo ñoow. We mbaɗooxoogeerna a Roog fo we mbi’oogna paaxeer sax xan da nqontoox.
We na nqontooxkaa xan da njang ndigil ne jofna na Roog too a njeg o ngim na Yeesu bo da nananan. We na nqontooxkaa too a mbiaa tig paax xan da ñoow boo kili took lanq ke.
5. Xar a qontax a laltaa na Yexowa?
Roog a taxa boo i njegatin yaakaar na qontax ale ye ta luliidna o Ƥeem ndax ta xon yaam in. Neene a qontax ale kaa laltaa yee Roog a fexa in too a yega in. An yakamteo o ga yaa xon we a ndakwiidkaa no ñoow?


text:
--CHORUS-- (Aankh mein kajra, baal mein gajra Bindiya jo lagaayi re Dekhke teri mast jawaani Chanda bhi sharmaaye re) - 2 --FEMALE-- Oye oye oye oye oye Meri chunar ud ud jaaye - 2 Haai dil mera ghabraaye Meri chunar ud ud jaaye Haai dil mera ghabraaye Koi yeh to bataaye mujhe yeh kya hua hai - 2 Mera dil kyoon machla jaaye, haai Meri chunar ud ud jaaye Haai dil mera ghabraaye Koi yeh to bataaye mujhe yeh kya hua hai - 2 Mera dil kyoon machla jaaye, haai Meri chunar ud ud jaaye Haai dil mera ghabraaye (Unke taras ko harpal meri aankhen tarsi jaaye Tanhaai bechaini mujhko kyoon itna tadpaaye) - 2 Koi yeh to bataaye mujhe yeh kya hua hai - 2 Mera dil kyoon machla jaaye, haai Meri chunar ud ud jaaye Haai dil mera ghabraaye (Rang rangeeli chunar meri laheron si laheraaye Mast pawan ke chanchal jhonken preet ke geet sunaaye) - 2 Koi yeh to bataaye mujhe yeh kya hua hai - 2 Mera dil kyoon machla jaaye, haai Meri chunar ud ud jaaye Haai dil mera ghabraaye Koi yeh to bataaye mujhe yeh kya hua hai - 2 Mera dil kyoon machla jaaye, haai Meri chunar ud ud jaaye Haai dil mera ghabraaye --CHORUS-- (Aankh mein kajra, baal mein gajra Bindiya jo lagaayi re Dekhke teri mast jawaani Chanda bhi sharmaaye re) - 4
Meri Chunar Udd Udd Jaaye Song Lyrics
Leave an Opinion


text:
Nettali 72: Yàlla dimbali na buur Esékiyas
NDAX xam nga lu tax góor gii nekk fii di ñaan Yexowa ? Lu tax mu teg leetar yi ci kanamu saraxalukaayu Yexowa ? Góor googu, Esékiyas la tudd. Buur la ci ñaari giiru Israyil yi féete bëj-saalum. Mu ngi ci coono bu réy. Ndax xam nga lu tax ?
Soldaari Asiri alag nañu ba pare nguur gi boole 10 giir yi féete bëj-gànnaar. Yexowa bàyyi na loolu am, ndaxte nit ñooñu dañu bonoon lool. Léegi, soldaari Asiri agsi nañu ngir xeex ak ñi bokk ci nguur gi boole ñaari giir yi.
Buuru Asiri mu ngi sog a yónni buur Esékiyas ay leetar. Mooy leetar yi Esékiyas teg fii ci kanamu Yàlla. Ci leetar yi, buuru Asiri dafay ñaawal Yexowa te wax Esékiyas mu nangu ne daanu na ba pare. Loolu moo tax Esékiyas ñaan Yexowa, ne ko : ‘ Céy Yexowa, nanga ñu muccal ci buuru Asiri. Xeet yépp bu ñu gisee loolu, dinañu xam ne yow rekk yaay Yàlla dëgg. ’ Ndax Yexowa dina def li Esékiyas bëgg?
Esékiyas, buur bu baax la. Melul ni buur yu bon yi nekkoon ci nguur gi boole woon 10 giiru Israyil yi. Melul itam ni baayam Akas mi nekkoon buur bu bon. Esékiyas fexe na ba topp bu baax ndigalu Yexowa yépp. Looloo tax, bi Esékiyas ñaanee ba pare, yonent Yàlla Esayi yónni ko xibaar bii jóge woon ci Yexowa : ‘ Buuru Asiri du dugg Yerusalem. Kenn ci soldaaram yi du ko sax jege. Duñu sànni benn fett ci dëkk bi. ’
Xoolal li ñuy wone fii. Soldaar yu dee yi nekk fii, xam nga ñan lañu ? Ñooy soldaari Asiri. Yexowa yónni na malaakaam mu rey 185 000 soldaar ci benn guddi. Buuru Asiri daldi bàyyi xeex bi te ñibbi.
Nguuru ñaari giir yi mucc na, mbooloo mi am jàmm. Waaye bi Esékiyas deewee, doomam Manase lañu fal buur. Manase, buur bu bon la woon. Doomam Amon mi topp ci moom, buur bu bon la woon itam. Réew mi daldi feesaat ak nit ñuy xeex te soxor. Buur Amon, bi ko surgaam yi reyee, doomam Yosiyas lañu fal buur ci nguuru ñaari giir yi.
2 Buur yi (2 Rois) 18:1-36; 19:1-37; 21:1-25.
Laaj yi
- Ki ñuy wone foofu, kan la, te lu tax mu nekk ci coono bu metti ?
- Leetar yi Esékiyas teg ci kanamu Yàlla, yan leetar lañu, te lan la Esékiyas di ñaan Yàlla ?
- Ban fasoŋu buur la Esékiyas nekk, te lan la ko Yexowa wax, jaare ko ci yonentam Esayi ?
- Lan la malaaka Yexowa def waa Asiri yi, ni ñu ko wonee foofu ?
- Nguuru ñaari giir yi nekkoon nañu ci jàmm lu yàgg tuuti. Waaye lan moo xew ginnaaw bi Esekiyas deewee ?
Leneen li ñu mën a laaj
- Jàngal 2 Buur yi (2 Rois) 18:1-36.
Buuru Asiri dafa yónni ci waa Israyil góor gu tudd Rabsake. Kooku, lan la doon wax ngir wàññi ngëm gi waa Israyil amoon ci Yexowa (2 Rois 18:19, 21; Gàdd. 5:2; Ps. 64:3) ?
Seede Yexowa yi, bu ñu amee noon yu leen bëgg a def lu bon, naka lañuy roye Esékiyas (2 Rois 18:36; Ps. 39:1; Prov. 26:4; 2 Tim. 2:24) ?
- Jàngal 2 Rois 19:1-37.
Ñi bokk ci mbooloo Yexowa tey, bu ñu nekkee ci coono, naka lañuy roye Esékiyas (2 Rois 19:1, 2; Prov. 3:5, 6; Yaw. 10:24, 25; Saag 5:14, 15) ?
Daan nañu Buur Sennakerib ñetti yoon daan bu metti. Loolu, lan lay wone lu jëm ci li war a xew ëllëg (2 Rois 19:32, 35, 37; Peeñ. 20:2, 3) ?
- Jàngal 2 Buur yi 21:1-6, 16.
Lu tax ñu mën a wax ne Manase moo bokkoon ci buur yu gënoon a bon ci yi nguuru woon ci Yerusalem (2 Chron. 33:4-6, 9) ?


text:
Wote bi nu dëgmal, ñépp xam na ñu ko, wote bu jeggi dayoo la: ndax ci la ëllëgu réew mi aaju! Wote tànn la wan yoon la Senegaal war a teggu jëm ca kanam mbaa mu teggi ko, dellu gannaaw: lawla cat! Wante li ñu soxal ci jukki bii, lu lëkkëloog loolu gaa, wante leneen la. Loo xam ne soo ko seetloo, dafa mel ni dafa am jàllarbi ci ni “politiciens” di jëfandikoo làkki réew mi! Li ñu leen doon faral di wax mooy: demokaraasi ci làkki-jambuur ay kácci neen la, mënu la nekk! Ndax demokaraasi mooy nguuru askan wi ngir askan wi!
Waaw, bu fekke ne nag fa ñuy takke aka tekki, fa ñuy dógale, fa ñuy fasee aka fecci, ña fay wax du ñu wax lu askan wi mën a dégg, naka lees mën a tuddee mbir mooma demokaraasi? Dafa mel ni daal buum bi ñu kolonisatëër bi nasoon, ba taxoon ñuy wéy ci waawaam, ba léegi dógagul! Te buum boobu, xàncc bi ñu ko ràbbee mooy di jëfandikoo làkki nasaraan soofal sunu bos, di jàng cosaanaam fàtte sunu bos, jël ay kureelam indi teg, jël doxalinam indi teg, jël xaalisam indi teg… Te loolu feek mu ngi fi, cóow leey bari rekk, wante demokaraasi dëgg, mbaa jëm-ca-kanam ci wàllu koom-koom caada ag nekkinu askan wi da na fi jafe lool!!!
Liy firndeel loolu, mooy ba nasaraan bi xamee ne léegi mu ñakk réewi Afrik yi mu kolonise woon, fekk Alseeri ngiy xare ngir moom boppam, Wietnam duma Faraas Jemben-Fuu, Kamerun tàmbalee fippu, seneraal Degaulle da fa ne woon: “na ñu yolomal buum gi ba laa moo dóg”!
Te loolu li muy tekki mooy, na fi sunu jëmm yi jógge, wante sunu doxalin moom na sax ci xel yi ba fàww! Te looloo fi amoon, ba fi Senóor nekkee ba ci Abdu Juuf ag ñi fi nekk téy! Xam nañu ne Senóor ba mu fi jógge da dem Faraas nekk “Accadémie francaise” , Abdu Juuf jógge fi dem jiiteji “francophonie” di bàkk, di bàkkoo làkki nasaaraan! Xalaas, loolu de du ngoóora! Te su caaxaan faaxee dëgg des, Afrikee rekk ngay gis muy nangu loolu! Kenn ñemewul xalaat sax, gis sinwaa, mbaa sapone mbaa wietnamee buy soofal làkk wi mu nàmp, dem di bàkkoo làkki ñi ko mas a dëkkee tuutal ag nas buum! Da ñu fee déggoon ci lu yàggul dara sax njiitu-réew mi di wax di bàkku naan, Senegaal mooy réew mi nga xam ne, soo limaaleewul Faraas, fa la nit ña gën a xereññee ci làkk nasaraan!!! Wante nag Wolof Njaay da ne li nga moom nga mën a tiitaroo! Li nga moomul moom, Bafa rekk la sànt! Seex Anta yokk ca ne “lákki jambuur de su safoon suukar ba mel ni lem itam, mënoo ko mácc ba cay taxamtiku”.
Ñaka xam daal ag ñakk fayda li ñu waral bari na! Ñu bari ci waay-xeltu yi sax dañoo defe ni, wax yu ni mel ay waxi-démb mbaa ay wax yu amul solo lañu, te fekk ne loolooy ndéyi-mbill ji!
Amul xejj-ak-seen, amul benn réew bu mëna am yokkute, am tawféex ci kow topp aadaa, ag cosaanu weneen askan, rawatina dëkkee jëfandikoo làmmiñ woo moomul te fekk Yàlla natoowul a ag lu!
ImageWante nag ba léegi yakaar tasagul! Ndax téy soo seete xale yiy “rap”, seen xarala ci lákki réew mi, li ñu ciy wax, li ñuy ciy yàtt ci ay káddu yuy xalam, seen farlu ci siggil réew mi ag askan wi, dootoo amati benn siiki-saaka ne làkki réew mi ñu ngi ci yoonu suqaliku gu wér! Ba tax na sax, soo koo setantalee, da ngay gis ne “politiciens” seen bopp dafa mel ni dañoo xawa nànd loolou”! Ndax léegi ñoom ñépp a taamoo wut ay dàkkentali wolof: Moo xam “Bennoo Siggil Senegaal la, Bes du ñakk, Fekkee ma ci boolee, Daas fanaanal, Nay leer, Car leneen, Taxaw temm…” ag yeneen yeneeni yëngu-yëngu lañu! Loolu soo koo seetloo bu baax ag jàllarbi la daanaaka, ab “revolution linguistique” la! Ndax ku ci nekk xam na ni soo nee askan wi “bennoo siggil Senegaal” rekk nit ñi xam loo wax, jaratul sax nga leen di faramfàcceel lenn. Wante soo leen nee “CAP 21″, walla nga ne leen “Coalition pour l’Aternative” ñu bari day mel ci ñoom ne ay waxi-picc! Te mbir mi nag, waxoon naa leen ko fi, su ñu doon jëfandikoo sunu làkk yi rekk léegi lépp leer naññ! Loo waxati ñépp xam ko: doo fi naxati kenn! Moo tax ba fi njiitu-réew mi nee “maa waxoon waxeet!” mbàmb li wër àddina! Wante su ne woon ci nasaaran “j’avais dit, mais maintenant je me dédis”, mbir mi du demee noonu! Kon soo ko seete, làkki jambuur wi ñu fi saxal ab juntukaay la itam bu ñuy noote aka naaxale askan wi la, maanaan “c’est un instrument de domination et d’infantilasation aussi du peuple”! Mbas ci li fi “Jean ak Paul def”!
Tamsir Anne : tamsir.anne@wolof-online.com


text:
Bésu 21 fan ci weeru Fewrie at mu jot, moom la kurél giy toppatoo caada, njàng ak xamtéef (UNESCO) te feeteewoo ci mbotaayu-xeet-yi, jagleel làkki-ndey yi, maanaam làkk wi nga xam ne moom la nit ku nekk nàmp. Loolu bi ko UNESCO dooree ak léegi ëpp na 10 at. Li waral bés bi mooy yee nit ñi, artu leen, soññ leen ci solo bu jeggi-dayoo bi làkki-ndey yi am ci fànnu yokkute yépp. Rawatina ci réewi Afrik nga xam ne danaaka ya ca ëpp ba ñu tàbbee ci “kolonisation” ba téy jii ñu moomee seen bopp, da ñoo xeeb seeni lákk yi nu nàmp. Réew yi gëna bari Afrik, Senegaal waxi noppi, seeni làkk sedduñuleen daanaka benn cër bu tàkku. Kenn du leen jàng mbaa di leen jàngale ci lekool yi, kenn du leen jëfandikoo ci bérebi àttekaay yi ak feneen ak feneen..Dañu leen a soofal daal maanaam. Te fekk nag, loolu sax naka jekk moo waral sunu xeex bii; amul wenn askan wu mëna am tawféex, yokkute ak jëm-ca-kanam ci wàllu politik, koom-koom, njàng ak leneen te dumuyoo ay làkkam. Bind nañu ko fi lu bare, indi nañu it firnde yiy wone ne réewi tubaab yi seen bopp te ñu leen di roy ci lu nekk, laata ñu doon genn cig lëndëmtu, dañoo mujj dekkil seeni làkk. Loolaa nga xewoon ca ndorteel 15eelu xarnu bi: booba ñoom làkki lateñ rekk lañu daan jàng di ca bind, defe woon ne seeni làkk tekkiwuñu dara. Ba ñu dàgge buum googu lañu tàmbale gindeeku ba léegi, am yokkute ci lu nekk, ba tollu tey ci boppu àddina. Looloo waral ba UNESCO nemmeekoo càggante ak yàq gu jeggi dayoo googu la def at mu nekk muy fàttali xeet yi ak askan yi seeni làmmiñ! Ndax gëstu yépp ci fànnu xam-xami làkk ak xaralaay-jàngale wone nañu ci lu wér, ne xale bi door njàngam ci làkk wi mu nàmp, mooy gëna ubbeeku fuuf moroomam ma tàmbale njàngam làkk wu mu nàmpul. Li ko waral mooy xale bi buy dal rekk dees di tàggat xelam ci fànn yu bare niki matematik, xam-xami cosaan, fisik ak yeneen…Te bu dee, kom ni ñu koy defe Senegaal, njàng mi yépp ci nasaraan la, su xale bi dugge lekool day mel ni ku lu. Day mel ni perantal buy doora jàng wax. Di na def lu yágg ciy at balees ko mëna jángal lenn lu am solo ci nasaraan. Ndax déggu ko! Li ëpp ci lu muy jàng du weesu ijji ak nafar lu mu xamul lu muy tekki…Rax ci dolli, xeeb boppam, tiitange ak jaaxle bi xale bi di am, su ràññee ne, ndeke moom làkk bi mu nàmp tekkiwul dara ca béréb yay indi tekki ëllëg ca réewam! Day juux ci lu ñu woowee “crise d’identité”, maanaam, dootul ràññeeti li mu doon, day nekk ku neex a yobbale, ku neex ómmat! Waxoon nañu fi itam ne sax soo koy seet, demokarasi bi ñuy wax, maanaam “nguuru askan wi ngir askan wi”, mënul a am ci làkk woo jeggani!
Wante tey biñu deme bay tekki-ci-saa si lépp li ñuy wax ci pencum-réewum Senegaal ci làkki-réew mi, sànt nanu Yàlla ndax mel na ni li ñuy fiy wax am na ñu ko dégg! Ndokk! Wante li des bare na lool: jot na ñu jàngale làkki réew mi ci dara yi, ci lekool!
Dr. Tamsir Anne © wolof-online.com