c: text/html

text:
Mbëjfeppal
Mbëjfeppal, di ci wu-faraas "électronique", "إلكترونيات" ci araab, ab banqaasu jëmm la buy saytu, gëstu, jumtukaay yu mbëj yi seen dox wékku ci walug ay mbëjfepp. Ci maanaa, baat bi tay dafay tekki mbooleem lees xam di ko jëfe ak di ko xalaat muy tax a man a xalaat ak a nekkal jumtukaay yuy dox ak mbëj. Li mbëjfeppal di amal mooy ay ndomboy mbëjfeppal yu ñuy defar ak cër yu bari yees di lëkkale ci ndimbalu ay wëñ, naka-jekk wëñi mbéll, yu dawaanu mbëj di jaar ci seen biir.
Mbëjfeppal ak xaralaymbëj nekk nañu ñaari banqaasi jëmm yu jegeente, seenug wuute mi ngi ci seen solo: su xaralaymbëj yoree li ñeel jóox dawaanu mbëj, seenug jokkale ak defari wuutuloxo yu mbëj, Mbëjfeppal moom, li ko yitteel mooy jëfandikoo mbëj ngir man cee weccee ay xibaar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Lëë tu angly byety kpaa. No xlyey kyeech nxity ña xaa ni nseñ xaa tu caden ngol. 2Lëë angly ko pxituu mëël ngol nii kwyo penaadle. Xaa tox lë ma, tu mily iz kyëtuu ma. 3Lëë xaa pchon ma leñ kyeech nxity aan ptse tsiitsy xaa chu kyeech ko parñee jkëëtidy ma meñ tu mily iz. Axte ksa tse go lëë ma laa xisy wiñ. 4Konaa laañee xsyob xaa xñabey, aan lëë xaa nii kwaa tiitspey par kuñ kyalxtisy nche sob siko. Ni konaa xkyalbini kchë xaa nii pchug meñ kik por xtiits Jesús ni por xtiits Dios. Psoxibty kchë xaa go lo ma tox ni lo ximdyo ma, ni blaady kchë xaa go nguitsy xbey ma tox ña xaa o kë gaa xaa. Lëë kchë xaa go pañ parñee kñabey xaa ksa xaa Crist tu mily iz. 5Per lëdy kchë meñ kuty pañ, sink axte ksa tu mily iz lëë meñ kuty ko kpañ. Klo tub tiiy meñ kuty pañ. 6¡Dichos meñ nii ngab lo Dios por klo meñ go kpañ! Aan tsiñee lëë kyalkuty kiid stub pe kaktre kchë meñ go, sink lëë meñ go kak pxosy nii jkiiñ lo Dios ni lo Crist, aan lëë kchë meñ go kñabey tu mily iz. 7Tsiñee lëë tu mily iz ksa lëë xaatox laa, 8aan lëë xaa tsijkëëti meñ nii nche lo kislyu. Lëë xaa jkëëti meñ Gog ni meñ Magog parñee ktop meñ go xsoldad. Nak xsoldad meñ go sinak yuzh nii nche chu nistoo. Tir ndaly xaa. 9Lëë xaa kwey tyub lo kislyu kuksuugw kwraly xaa meñ nii ngab lo Dios ni kyedzy nii tir xkëstyoo Dios. Per lëë Dios psyaab ki kpaa aan kchësy xaa kwyek lo ki go. 10Aan lëë xaatox nii pkëëti kchë xaa go byab lo ki nii noyek con kyo nii lë azufre. Siko gak byab ma tox ni stu ma tox nii kwnee xuuy. Siko tugak tedy ma castigw ksa ma xaatox. 11Konaa tu yulyey nguitsy ngol ni konaa xaa nii sob leeñgo. Lëë xaa ptichee kislyu ni kpaa aan bikchedre nyak nyoow. 12Ni konaa meñ kuty, nikxe xaa wiño nikxe gaa xaa kolo, lëë xaa nche chu yulyey aan lëë libre byaly ni konaa stu libre nii kë lë meñ nii jkaa kyalmbañ. Kchë nii beeñtsyey meñ go kë leñ libre. Por ngo nii libre ko kwseñ Dios worñee kok kyalxtisy. 13Lëë meñ nii kuty lo nistoo pchoo ni lëë meñ nii no laañee xyey meñ nii chety pchoo, aan lëë kyalxtisy kok según kchë nii beeñtsyey meñ go. 14Loxsye ngo lëë laañee xyey meñ kuty byab lo ki. Lo ki re kyey meñ nii kety chop vuelt. 15Ni lo ki re byab meñ nii këdy lë leñ libre ni kë lë meñ nii jkaa kyalmbañ.


text:
1Nou piipl kom tel mi se unu av som piipl mongks unu we a du aal kaina seks sin. Di sitn dem we dem a du so bad dat no iivn di piipl dem we no nuo Gad wuda du dem. Mi a ier bout ou man aal a sliip wid im stepmada. 2An unu a buos bout unuself! Unu no tingk se unu shuda a eng dong unu ed iina shiem an a baal? Unu no tingk se unu shuda kik out di wan dem we a du dem sitn de? 3Iivn duo mi no de de, mi spirit de de wid unu. An mi don joj di wan dem we a tek paat iina aal kaina seks sin. Mi joj dem an mi tel unu aredi wa unu fi du wid dem, laik se mi did de de wid unu. 4Wen unu gyada tugeda an mi spirit de de wid unu, wid di rait an di powa we di Laad Jiizas Krais gi wi, 5unu fi an uova di wan dem we a du aal kaina seks sin tu sietan. An dem uova so dat sietan kyan mash dem op. Dat a di onggl wie dem wi chienj dem wiez an ton we fram sin. An wen dem ton we fram sin an get siev, Gad naa go ponish dem wen im kom bak fi joj di worl. 6Unu no fi buosi-buosi a no gud sopm dat! Unu no nuo se a onggl wan likl bit a yiis yu niid fi mek di uol a di duo swel op? 7Unu mos get rida aal a di sin we de iina unu laif, jos laik ou wi dash we uol yiis. Unu mos get rida it so dat unu kyan komiin laik fresh duo we naa no yiis iina it. Kaaz dat a wa unu riili fi bi sins Gad mek unu nyuu wen unu biliiv iina Jiizas. Kaaz Jiizas ded fi set wi frii, im komiin jos laik di biebi shiip we dem did kil a paasuova taim. 8So no mek wi selibriet di paasuova festival wid uol yiis — yiis we ful op a bad main an wikidnis. Mek wi selibriet it wid bred we naa no yiis — di bred we gud an kliin.
9Iina di leta we mi did rait tu unu, mi did tel unu se unu no fi av notn fi du wid piipl we a tek paat iina no kaina seks sin. 10Wen mi se so mi neva did a taak bout di piipl dem we no biliiv iina Gad. A chuu se som a dem piipl de tek paat iina seks sin an som a dem griidi. Som a di piipl we no biliiv iina Gad, tiif ada piipl sitn dem an som a dem worship aal kaina faalz gad. Bot ef a did dem mi did a taak unu kudn liv no we — unu wuda afi lef da worl ya. 11Wen mi did rait unu mi did a taak bout piipl we se dem biliiv iina Gad. No av notn fi du wid nobadi we se dem a Gad pikni bot a tek paat iina aal kaina seks sin. No av notn fi du wid dem ef dem waahnti-waahnti, tiif ada piipl sitn dem, worship faalz gad, tel lai ar jringk tu moch. No iivn iit wid dem piipl de.
12Kaaz wa bizniz mi av a joj piipl we no biliiv iina Gad? A no di piipl we biliiv iina Gad wi fi joj? 13Gad wi joj di piipl we no biliiv iina im. “Ron di wikid piipl dem fram mongks unu.”


text:
1“Wach it! No bada du wa rait onggl fi mek piipl si unu! Ef a so, unu kyan no bada luk fi get notn fram Faada Gad we de a evn.
2“So, wen unu a gi we tingz an a du gud fi piipl, no bada mek wan bag a naiz bout it, so evribadi si we yaa du, jos laik wa di ipokrit dem du wen dem iina di Juu dem choch an out a ruod. Dem du dem sitn de fi mek piipl big dem op. Mek mi tel unu dis, an a chuu mi a taak: dem naa notn muo a get. 3Wen unu a gi we notn, no bada mek unu lef an nuo wa unu rait an a du. 4Da wie de, nobadi na'afi nuo se unu gi we notn, an unu Faada we si tingz we nobadi els no nuo bout, im wi gi unu wa unu fi get.
5“Wen unu a prie, no gwaan laik di ipokrit dem, kaa dem lov tan op an prie iina di Juu dem choch yu no, an pan di kaana out a ruod, so piipl kyan si dem. Mek mi tel unu dis, an a chuu mi a taak: dem don get wa dem fi get aredi, an dem naa notn muo fi get fram faada Gad. 6Bot wen unu a prie, galang iina wan ruum man, lak di duor an prie tu unu faada an no mek nobadi nuo. An unu Faada we si tingz we nobadi els no nuo bout, im wi gi unu wa unu fi get. 7Wen unu a prie, no bada chat di siem sitn uova an uova we no miin wan ting. A dat di piipl dem we no nuo Gad du, kaa dem tingk se wen dem yuuz wan baga wod, a da taim de Gad ago ansa dem prieya. 8Unu no bada gwaan laka dem, kaa fi unu Faada nuo wa unu niid iivn bifuo unu aks im fi it.
9“So, a so unu fi prie: “‘Wi Faada we iina evn, mek piipl av nof rispek fi yu an yu niem. 10Mek di taim kom wen yu ruul iina evri wie. Mek we yu waahn apm pan ort apm, jos laik ou a wa yu waahn fi apm iina evn apm 11Tide gi wi di fuud we wi niid. 12Paadn wi fi aal a di rang we wi du, siem laik ou wi paadn dem we du wi rang. 13An no mek wi fies notn we wi kaaz wi fi sin, bot protek wi fram di wikid wan.’ 14Kaaz ef unu paadn piipl we du unu rang, unu Faada we iina evn wi paadn unu tu. 15Bot ef unu no paadn piipl, unu faada naa go paadn unu wen unu du rang.
16“Wen unu kip we fram fuud fi worship Gad, no bada lang dong unu fies laik di ipokrit dem. Dem ogli op demself so piipl wi si se a faas dem a faas. Mi tel unu dis, an a chuu mi a taak: dem naa notn muo a get. 17Wen unu kip we fram fuud fi worship Gad, ail unu ed an wash unu fies man, 18so evribadi no si se a faas unu a faas, bot onggl Gad wan — we nobadi kyaahn si. An unu faada we nobadi kyaahn si, wi si wa unu du, an gi unu wa unu fi get.
19“No bada gyada op chrezha fi unuself, we de ya-so pan ort. Yu si ya-so, worm an dem sitn de wi kom nyam nyam op unu sitn dem, an dem wi get rosti an mash op. Plos tiif de ya, an dem wi kom brok iin an tek we unu sitn dem. 20Wa unu fi du, a pail op unu chrezha op a evn. No worm no de de-so. Dem naa go get rosti an mash op, an no tiif no de de fi brok iin an tiif unu sitn dem. 21Kaaz eniwe unu chrezha de, a de-so unu aat set, so a dat unu ago tingk bout aal di wail.
22“Di yai dem a laik lamp, a dem gi di uol badi lait. So ef yu yai dem gud, yu uol badi wi ful-a lait. So unu wi si gud gud wa unu a du iina evri paat a unu laif. 23Bot ef unu yai no gud, den di uol badi naa go daak op? Kaaz ef di sitn we fi gi unu lait, daak, den laad a masi man — unu wel daak den!
24“Nobadi kyaahn sorv tuu maasta. Yu wi iet wan an lov di ada wan, ar yu wi ron go du eniting we wan waahn, bot no tuu bizniz wid di ada wan. Unu kyaahn sorv Gad an moni.
25“So mi a tel unu, no bada fret bout unu laif, a wori op unuself bout wa unu ago iit ar jringk, ar wa unu ago wier. Kaaz laif no muo impuotant dan fuud, iihn? An di badi no niid muo dan kluoz? 26Tingk bout di bod dem. Dem no plaant, dem no riip, an dem no stuor op stuor op fuud, an Gad fiid dem, duohn? Den unu no wot uol iip muo tu Gad dan dem? 27Wich wan a unu kyan liv iivn wan owa langga dan unu fi liv kaa unu wori wori op unuself? Iihn?
28“Aal kluoz? Wa mek unu a wori op unuself bout dat? Tingk bout ou di lili dem gruo out iina di fiil. Dem no wok, an dem no mek no kluoz fi wier. 29Bot ier mi no, no iivn Salaman wid aal a im fansi fansi kluoz did jres op nais laik wan a dem lili ya. 30An ef dat a ou Gad jres op wail graas, we de ya tide, an dash iina faiya tumaro, den im naa go mek shuor se unu av kluoz fi wier tu? Luk pan unu, wat a likl bit a chos unu put iina Gad! 31Ier mi man, no wori an fret bout, ‘Wa mi ago nyam?’ ar ‘A wa mi ago jringk?’ ar a se, ‘A wa mi ago wier?’ 32Kaaz a di piipl dem we no nuo Gad kip aan a tingk bout dem sitn de. Fu'unu Faada nuo se unu kyaahn du widout dem. 33Muo dan notn els, wa unu fi du, a put unu main pan Gad kindom an du wa im waahn unu fi du; wen unu du dat, aal a dem sitn de, unu wi get dem. 34So no bada wori an fret bout tumaro; tumaro wi tek kier a itself. Aftaraal, tide av fi it uona set a badarieshan.”


text:
1:1 Man Pool, ndawul Kirist Yeesu ci ndigalu Yàlla sunu Musalkat ak Kirist Yeesu sunu yaakaar,
1:2 maa ngi lay bind Timote, yaw miy sama doomu diine ju wér. Na la Yàlla Baay bi ak Kirist Yeesu sunu Boroom may yiw, yërmande ak jàmm.
1:3 Xam nga ne, ba may dem diiwaanu Maseduwan, ñaanoon naa la, nga des dëkku Efes, ngir dénk ña fa doon jàngale luy sànke, ñu bàyyi ko.
1:4 Te it nga dénk leen, ñu bañ a topp léebi diiney neen ak limi maam yu dul jeex mukk. Loolu werante rekk lay jur, waaye du jëme kanam mbir mi Yàlla tëral, wéer ko ci ngëm.
1:5 Waaye li sunuy dénkaane di jur mooy mbëggeel gu jóge ci xol bu laab, ci xel mu dal ak ci ngëm gu wér.
1:6 Am na ñu moy loolu, ba jeng jëm ciy waxi neen.
1:7 Dañoo sababloo nekk ay jàngalekat ci yoonu Musaa, fekk xamuñu dara sax ci li ñuy wax ak a dëggal.
1:8 Ci li aju ci yoonu Musaa nag, xam nanu ne baax na, ci ku koy jëfe ni ko Yàlla tërale.
1:9 Xam nanu it ne, tëddul ngir ñi jub waaye ngir ñi jubadi ak ñi déggadi, ñi weddi tey bàkkaar, ñi selladi te fonkadi Yàlla, ñiy dóor ndey walla baay, ak ñiy bóom;
1:10 ngir ñiy doxaan, ñi góor-jigéenu ak ñiy def nit jaam, ñiy fen tey wann seen kàddu, ak lépp luy juuyoo ak njàngale mu wér
1:11 mu xebaar bu baax bi indaale. Te xamleb xebaar, boobuy feeñal ndamu Yàlla Aji Tedd ji, dénk nañu ma ko.
1:12 Maa ngi gërëm sunu Boroom Kirist Yeesu, mi ma dooleel, ci kóolute gi mu am ci man, ba fal ma jawriñ.
1:13 Moona daa naa suufeel turam, di fitnaal ak a toroxal ñi ko gëm. Waaye Yàlla yërëm na ma, ndaxte ñàkka xam ak ñàkka gëm rekk a taxoon ma def ko.
1:14 Te yiwu sunu Boroom baawaan na ci man, ànd ak ngëm ak mbëggeel, yi bawoo ci Kirist Yeesu.
1:15 Wax ju wóor a ngii te yelloo gépp kóolute: Kirist Yeesu ganesi na àddina, ngir musal bàkkaarkat yi, te maa ci raw!
1:16 Waaye Yàlla yërëm na ma, ngir Kirist Yeesu jëkk a feeñal ci man muñam gu yaatu gi, ma nekk royukaay ci ñi ko nar a gëm te am dund gu dul jeex.
1:17 Yaw Buur bi fiy sax ba abadan, yaw mi bët mënta gis, yaw Yàlla miy kenn, yaa yelloo teraanga ak ndam ba fàww. Amiin!
1:18 Kon nag Timote sama doom, loolu mooy sas wi ma lay dénk, te mu dëppook waxi yonent, yi jëmoon ci yaw. Doolewool wax yooyu, ba xeex xeex bu baax bi,
1:19 di sàmm sa ngëm ak xel mu dal. Am na ñu seen xel nëx, ba labal seen ngëm,
1:20 naka Imene ak Alegsàndar; jébbal naa leen Seytaane, ngir ñu réccu li ñu doon sosal Yàlla.
2:1 Fii laay tàmbale nag: maa ngi leen di dénk, ngeen yóbbu ñépp fa kanam Yàlla ciy ñaan, ay tinu ak i ngërëm.
2:2 Ñaanal-leen buur yi ak kilifa yépp, ngir nu man a am dund gu dal te jàmmu, ànd ak ragal Yàlla ak faayda yu mat.
2:3 Loolu mooy li rafet te neex Yàlla sunu Musalkat,
2:4 bi bëgg ñépp mucc te xam dëgg gi.
2:5 Ndaxte jenn Yàlla kepp moo am, ak benn Rammukat kepp diggante Yàlla ak nit ñi, di nit ki Kirist Yeesu,
2:6 mi joxe bakkanam ngir jot ñépp. Loolu mooy seede si Yàlla joxe, bi waxtu wi jotee.
2:7 Te fal na ma ci ndaw ak jàngalekat, may yégal xeeti àddina yoonu ngëm ak dëgg; fenuma, dëgg rekk laay wax.
2:8 Li ma bëgg kon mooy lii: na góor ñi ñaan ci Yàlla fu nekk, tàllal ko loxo yu sell, te bañ cee boole mer mbaa werante.
2:9 Naka noonu itam, na jigéen ñi di sol col gu faaydawu, cig woyof ak maandu. Buñu def seen xel ciy létt ak ci takkaayu wurus, mbaa ciy per ak col gu jafe.
2:10 Waaye na seen col di jëf yu rafet, ndaxte looloo jekk ci jigéen juy woote ag ragal Yàlla.
2:11 Te it na jigéen jàng cig noppi, ànd ak déggal gu mat.
2:12 Mayuma jigéen, muy jàngale mbaa muy jiite góor, waaye na noppi.
2:13 Ndaxte Aadama la Yàlla jëkk a sàkk, door caa teg Awa.
2:14 Te it du Aadama la Seytaane nax, waaye jigéen ja la nax, ba mu jàdd.
2:15 Teewul jigéen dina mucc ci wasin, su saxee ci ngëm ak mbëggeel, di ku sell te maandu.
3:1 Wax ju wóor a ngii: kuy sabablu yenub sàmm mbooloo mi, mu ngi yóotu liggéey bu rafet.
3:2 Sàmm bi nag, nii la war a mel: war na ñàkk ŋàññ, yem ci benn soxna, moom boppam te maandu; war na am faayda, man gan te am mayu jàngale;
3:3 warul di ab màndikat mbaa xeexkat, waaye na lewet te jàmmu, bañ a bëgge ci xaalis.
3:4 Na yor këram yorin wu rafet, te ay doomam déggal ko ak teggin yu mat.
3:5 Ndaxte ku mënta yor njabootam, naka lay man a yore njabootu Yàlla?
3:6 Te it bumu nekk kuy door a gëm, ngir mu bañ a yég boppam, bay dajeek mbugalu Yàlla, ni ko Seytaane defe woon.
3:7 Te it war na am seede su rafet ci waa àddina, ngir ñu bañ koo diiŋat, ba muy daanu ci fiiru Seytaane.
3:8 Kiy topptoo li mbooloo miy jëfandikoo itam na am faayda te fonk kàddoom; bumu di ku yàqu ci sangara, mbaa ku alal jiital.
3:9 Na sàmm mbóoti ngëm gi ak xel mu dal.
3:10 Moom itam nañu ko jëkk a seetlu, ba mu leer ne amul ŋàññ, ñu door koo fal.
3:11 Naka noonu, na jigéen ñi am faayda, bañ a jëw mbaa xér ci dara, waaye nañu takku ci lépp.
3:12 Ku ñu dénk sasu topptoo yëfi mbooloo mi nag, nay ku yem ci benn soxna, jiite bu baax këram ak i doomam.
3:13 Ndaxte ku ci rafetal sasam dina am tur wu tedd ak kóolute gu mat sëkk ci yoonu ngëm, gi ci Kirist Yeesu.
3:14 Bëgg naa laa seetsi balaa yàgg,
3:15 waaye amaana mu yéex. Moo tax ma lay bind bataaxal bii, ngir xamal la, ni ñu war a nekke ci kër Yàlla gi, maanaam ci mbooloom Yàlla Aji Dund ji, miy kenug dëgg te di sëslaayam.
3:16 Ci dëgg-dëgg ragal Yàlla ëmb na mbóot yu xóot:Ki wàcc, yor bindu nit,mu bir ne xelam jub na,te malaaka ya gis ko;xamlees na ko ci xeet yi,ñu gëm ko ci kaw suuf,te Yàlla teeru ko ci ndamam.
4:1 Xelum Yàlla mi wax na bu leer ne, ci mujug jamono dina am ñu bàyyi yoonu ngëm wi, di topp ay xel yuy fàbbee ak xalaati Seytaane.
4:2 Ñooñu ay naaféq yuy naxe lañu, te seen xol dërkiis.
4:3 Dinañu tere séy, di araamal ay ñam, fekk Yàlla sàkk na leen, ngir ñi gëm te xam dëgg man ciy jëfandiku ak cant.
4:4 Ndaxte li Yàlla sàkk lépp baax na, kon wenn ñam araamul ci ku koy jëfandikoo ak cant.
4:5 Ndaxte kàddug Yàlla ak ñaan ñoo koy sellal.
4:6 Saxal ci digal bokk yi loolu nag, kon dinga nekk jawriñu Kirist Yeesu ju baax ju regg ci kàdduy yoonu ngëm wi ak njàngale mu rafet, mi nga xam bu wér.
4:7 Tanqamlul ay léebi diiney neen, di ay wax yu amul bopp yu àddina kese; waaye tàggatal sa bopp ci ragal Yàlla.
4:8 Ndaxte tàggat yaram am na fu njariñam yem, waaye njariñu ragal Yàlla dafa daj lépp, ëmb digey àddina ak àllaaxira.
4:9 Wax ju wóor a ngii, te mat a nangu ak gépp kóolute.
4:10 Danuy ñaq tey bëre, ndaxte wékk nanu sunu yaakaar ci Yàlla Aji Dund ji, di Musalkatu ñépp, rawatina nag ci ñi gëm.
4:11 Digal leen yëf yooyu nag ci sa njàngale.
4:12 Bu la kenn xeeb ndax say at, waaye defal sa bopp royukaayu ñi gëm ci say wax ak say jëf, ci sa mbëggeel, sa ngëm ak sa cell.
4:13 Li feek may dikk, saxal ci jàng di biral Mbind mi ci mbooloo mi, di leen dénk ak a jàngal.
4:14 Bul sàggane may gi nekk ci yaw, gi la Yàlla jox jaarale ko ci waxu yonent, keroog bi la njiit yi tegee loxo.
4:15 Faaydaalal yëf yooyu te sóobu ci, ba sa jëm kanam bir ñépp.
4:16 Sàmmal sa bopp te sàmm sa njàngale, te sax ci; noonu dinga musal sa bopp, yaw ak ñi lay déglu.
5:1 Bul gëdd mag, waaye waxtaanal ak moom ni sa baay. Ndaw it, nga digal ko ni sa rakk,
5:2 jigéen ju mag, def ko ni sa yaay; ju ndaw, ni sa jigéen ak cell gu mat sëkk.
5:3 Ci wàllu ñi seen jëkkër faatu nag, ku ci sësul ci kenn, teral ko ngir Yàlla.
5:4 Waaye ku ci am ay doom mbaa ay sët, na njaboot googu jëkk a wone seen ragal Yàlla ci seen biir kër, ci delloo njukkal seen waajur, ndaxte loolu lu rafet la fa kanam Yàlla.
5:5 Jigéen ju sësul ci kenn day wékk yaakaaram jépp ci Yàlla, sax ci di ko wéetal te di ko ñaan guddi ak bëccëg.
5:6 Waaye ki bànneex jiital, ndee luy dox la.
5:7 Dénk leen loolu, ngir ñu bañ a am benn gàkk.
5:8 Ndaxte ki defalul ay bokkam dara, rawatina ay waajuram, weddi na yoonu ngëm wi, ba yées ku gëmadi.
5:9 Ku bëgg a bindu ci ñi seen jëkkër faatu, nii la war a mel: war na wees juróom-benn-fukki at, di jigéen ju yemoon ci jëkkëram,
5:10 te mu ràññiku ci jëf yu rafet yu deme ni yar ay guneem, man gan, geestu gaayi Yàlla yu sell yi, dimbali ñi nekk ci tiis; maanaa di ku takku ci mboolem jëf yu rafet yi.
5:11 Waaye bul bind jigéen ju ndaw, ndaxte bu ko ay bëgg-bëggam xiiree ci sore Kirist, dina bëgg a séyaat,
5:12 te dina daje ak mbugal ndaxte fecci na kóllëre.
5:13 Te du yem ci bëgg a séyaat rekk, waaye ku tayel lay doon; di ku wër kër ak kër, rax-ca-dolli réy làmmiñ te deñ kumpa, di wax lu yoonam nekkul.
5:14 Looloo tax ma bëgg, jigéen yu ndaw yi séyaat, am ay doom, yor seeni kër, ba seen benn noon du leen man a gàkkal.
5:15 Ndaxte fi mu ne sax am na ñu jeng xaat, ba topp Seytaane.
5:16 Kon nag jigéen ju gëm te am mbokk mu jëkkëram faatu, na ko dimbali te bañ koo bàyyeek mbooloom ñi gëm. Noonu mbooloo mi dina man a dimbali jigéen ñi sësul ci kenn.
5:17 Li jëm ci njiiti mbooloo mi nag, joxal teraanga ju mat sëkk ñi ciy rafetal seen liggéey, rawatina ñi sax dàkk ci waare bi ak njàngale mi.
5:18 Ndaxte Mbind mi nee na: «Bul sunjuñ gémmiñu nag wu ñu takk bojjukaay,» nee na it: «Ku ñaq, jariñu.»
5:19 Kuy tuumaal njiit fi yaw, bu ko gëm, li feek ñaar walla ñetti seede dëggaluñu ko.
5:20 Waaye ñiy bàkkaar, yedd leen fa kanam ñépp, ngir artu ñi ci des.
5:21 Léegi nag maa ngi lay dénk fa kanam Yàlla ak Kirist Yeesu ak malaaka yu tedd ya, nga sàmm loolu ma wax te bañ cee gënale walla di ci parlàqu.
5:22 Bul gaaw a teg loxo kenn, ba fal ko, di séddu noonu ci bàkkaari jaambur, waaye dëkkal cig sell.
5:23 Ba tey bul yemati ci ndox mu ñuul rekk, waaye nangay naan tuuti biiñ, ngir faj say metiti biir ak say jagadi yu bare.
5:24 Am na, ñu seeni bàkkaar fés ci kanamu ñépp, ba jiitu leen ca àtte ba; ñi seeni bàkkaar nëbbu nag, bés baa ngi leen di xaar.
5:25 Naka noonu it am na, ñu seen jëf yu rafet leer, te yi feeñul mënuñoo nekk kumpa ba fàww.
6:1 Ñi nekk ci buumu njaam nag, nañu weg seeni sang wegeel gu mat sëkk; noonu kenn du am lu muy werante ci turu Yàlla mbaa ci sunu njàngale.
6:2 Ku am sang boo bokkal ngëm, bu looloo tax nga yab ko, waaye nga sax ci itteem, ndax kiy jariñu ci sa ñaq, aji gëm la, ku mat a bëgg. Jàngaleel loolu nag, di ko dénkaane.
6:3 Waaye su fi amee kuy jàngale leneen, ba jàppul ci kàddu yu wér yu Yeesu Kirist Boroom bi, te fonkul waaraate buy jur ragal Yàlla,
6:4 kooku boroom tiitar la, bu xamul dara. Dafa wéradi, ba sóobu ci gëstuy neen ak i werante ciy araf yu dul jur lu dul ñeetaange, xuloo, xaste, ñaaw njort
6:5 ak ŋaayoo; ñiy jëfee noonu nit ñu ñaaw xel lañu, ñu xamul genn dëgg te yaakaar ne, ragal Yàlla buntu wërsëg la.
6:6 Ba tey ragal Yàlla gu ànd ak doylu, wërsëg la.
6:7 Ndaxte indaalewunu fi dara, te dunu yóbbaale dara.
6:8 Kon su nu amee lekk ak koddaay, nanu ko doyloo.
6:9 Waaye ñiy sàkkoo barele, dinañu jànkoonte ak i nattu, ba dugg ci fiir, di xuus ci bëgg-bëggi neen yuy yóbbe ayib, tey sóob nit cig réer ak sànkute.
6:10 Ndaxte bëgge ci xaalis mooy ndeyu ñaawteef yu bare; am na ñu ko wut, ba moy ci yoonu ngëm, te seen xol di dagg ndax tiis yu bare.
6:11 Kon nag yaw waayu Yàlla ji, dawal loolu, te topp njub, ragal Yàlla, ngëm, mbëggeel, muñ ak lewet.
6:12 Góor-góorlul ci bëre bu baax bi, ba ub làmbi ngëm, te feddali sag téye ci dund gu dul jeex gi; ndaxte ci loolu la la Yàlla woo, te looloo waraloon it sa seede su rafet fa kanam mbooloo mu bare.
6:13 Noonu fi kanam Yàlla mi jagleel dund ci lépp, ak fi kanam Kirist Yeesu, mi seede woon seede su rafet fa kanam Poñsë Pilaat, maa ngi lay dénk lii:
6:14 sàmmal ndigal li, bañ a am gàkk mbaa ŋàññ, ba kera Yeesu Kirist sunu Boroom di feeñ ci ndamam, ca waxtu wa Yàlla dogal.
6:15 Moom kenn mooy Boroom bu tedd, di Buuru buur yi ak Kilifag kilifa yi.
6:16 Moom kenn a jagoo dund gu sax, dëkk ci biir leer gu kenn mënta jege; moom mi nit musul a gis te nit mënu koo gis. Moom kenn a yelloo teraanga ak màggaay ba fàww. Amiin.
6:17 Ñi barele alalu àddina nag, dénk leen ñu bañ a réy te bañ a wékk seen yaakaar ci koom-koom yi saxul fenn, waaye ñu wékk ko ci Yàlla, mi nuy may naataange ju mat, ngir nu man ciy bànneexu.
6:18 Dénk leen ñu def lu baax, te bare jëf yu rafet, ñu yéwén, bay sédd ñi amul,
6:19 di fàggu dencu ëllëg bu wér. Noonu dinañu feddali seen téye ci dund gu wóor gi.
6:20 Céy yaw Timote, sàmmal li la Yàlla dénk! Tanqamlul waxi neen yu àddina kese, te dëddu werantey ñi mbubboo xam-xam, fekk dañoo réer.
6:21 Am na ñu topp xam-xam boobu, waaye moy nañu ci yoonu ngëm. Na yiwu Yàlla ànd ak yéen.


text: 1Loxsye ngo lëën biñ nii nguiedzy xñee meñ leñ kpaa. Nyoo nii ndaly meñ, xñee meñ: ¡Skizh Tat Tios! Lëë xDios no xteelaa ni lëë xaa xñabey ni lëë xaa jkaa skizh, 2por chuñ xaa kyalxtisy sinak nii no kako. Nli nii kyalxtisy chuuñtsyey xaa, por lëë xaa psaksi kyedzy yox nii tir beeñ tol, porñee ndaly meñ nii nche lo kislyu pkaay xtolo. Singo mod lëë Dios bnab cuent low por xkyalkuty kchë xaa nii bniladzy xtiits xaa. 3Lëë meñ go kwnee stub chëb: —¡Skizh Tat Tios! Iip kyaldy tsëp kox nii tsek kyedzy ko kpaa. 4Leñ yulyey sob Tat Tios tsiñee lëë ksa kalyptap xaa kol ni lëë ksa tap ma nii tyub lady sob mëlo kujkiitsy kë axte lyu ni ptee skizh xñee: —¡Nliw! ¡Skizh Tat Tios! 5Tsigo lëë lëë tu xaa kwnee leñ yulyey chëb: Kol ktee skizh lo xDios no kchësy to, nikxe xaa wiñ do, nikxe gaa xaa kol do, kchësy to siñee xsoob to xtiits xaa ni xsal do xaa. 6Biñaa gaa tsiy tubtsoon meñ. Nako sinak xbi nis nii xchingaa tu chu kyo ni nako sinak xbi nkwsiy aan xñee meñ: ¡Skizh Tat Tios! Por lëë xaa bislo xkyalwnabey xaa. Lëë xDios no nak xaa nii mastre xñabey. 7Kol tsoo kle no, ni kol tsoo ko nguiool no styoo no parñee ktee no skizh lo xaa. Por lëë wor kutsiñ nii lëë Mëkwxiily ktsiilña. Lëë tsiil xaa tse so mbës. 8Lëë Dios ptee tiits nii kakw me ladx nyë ni xpibëly, por ladx ko chakw meñ nii mbañ sinak xñabey Dios. 9Lëë angly në lon: —Pkëë: “Dichos meñ nii koktsyetsy tsi lo xkyalwtsiilña Mëkwxiily.” Aan lëë gak xaa në lon: —Nli nii xtiits Dios nrii. 10Lëën psoxib lo angly ko, per lëë xaa në lon: —Ksoxibtyoo lon, por xtiitsak Dios xsobaa sinakak nii xsooblo, ni nakaa sinak kchë betsyoo nii xsoob xtiits Jesús. Psoxib lo Dios. Lëë tiits nii biidni Jesús xsaabini kchë meñ nii xluuy xtiits Dios. 11Lëë kpaa byaly, aan lëën kon tu cabay rusy. Xaa nii chon tiits ni xñee tiitsli lë xaa nii sob lady ma. Singo lë xaa porñee ngui chuñ xaa kyalxtisy ni chuñ xaa tily sinak nii no kako. 12Xpibëly mëlo xaa sinak xpibëly bëly ni sob ndaly coron kik xaa ni kë blalan tiits chex xaa aan xaktyee lëë xaa nan pe xñeew. 13Nakw xaa tu ladx nii xña cheñ aan lë xaa xtiits Dios. 14Kchë soldad nii no leñ kpaa nal xitsy xaa. Ladx nguitsy ni nyë nakw xaa nii nonsyke lady cabay rusy sob xaa. 15Sob tu spad ndox chuw xaa, parñee kiswee xaa meñ nii nche lo kislyu, ni lëë xaa kñabey sinak xñabey tu xaa ntseeb. Lëë xaa kuñ kyalxtisy sinak tu xaa nii xkitsy xkyee uv con niy, ni lëë xaa ktee meñ castigw nii kxaal Dios nii xñabey por tir xlëë Dios. 16Ni kë lo kodx xaa nii lëë xaa nak rey nii mastre non ni lëë xaa mastre xñabey. 17Loxsye ngo lëën kon nii lëë tu angly so lo ngbidz, xkwetsy xaa kchë mguiñ nii xoobe leñ kpaa xñee xaa: —Kol të ni kol ktyop tsiin kiid to lo xixtsee Dios, 18parñee kaw do xpëël rey, ni xpëël kchë xaa nii xñabey lo soldad ni xpëël kchë xaa ndaan, ni xpëël cabay ni xpëël xaa nii xsyob lady ma, ni xpëël kchë meñ nii no xpixwan ni xpëël meñ nii kindy xpixwan. Kol të kaw do xpëël xaa wiñ ni xpëël xaa kol. 19Lëë ma tox ni lëë kchë xaa nii xñabey lo kislyu pkaal lsa ksa xsoldad parñee ktily xaa ksa xaa xaa nii sob lady cabay ni xsoldad xaa go. 20Lëë ma tox ni lëë ma wnee xuuy nii beeñ kyalntson pkaa. Por kchë kyalntson nii beeñtsyey ma wnee xuuy go pkëëti ma meñ parñee klaa meñ tsobey meñ ni ksoxib meñ lo ximdyo ma tox ko. Mbañ ma tox ko ni ma wnee xuuy go, byab ma lo ki nii noyek con kyo nii lë azufre. 21Aan lëë kchë meñ nii ngab lo ma tox ko kuty conspad nii sob chuw xaa nii sob lady cabay, aan kchësy mguiñ byëly taw xpëël kchësy meñ kuty ko.


text:
Kaabu
Kaabu, benn nguur la woon, ca bëj saalumu Senegaal ak kawu Gine Bisaawóo. Tey, mengoo na ak Diiwaanu Séeju, Kolda, ak li ko wër.
Tëraliin
Cosaan[Soppi]
Nguur gi, ñi ko taxawal, soose yi la.
Sunjata Keyta, jamono bi mu nekkoon buur bu jiite imbraatoor gu Mali (Manden), cosaan ne na, ki nekkon ci jalu Jolof, tooñ na ko.
Li mu ko tooñee tax, Sunjata Keyta buggoon mbugël buur ba Jolof bi.
Kon, Sunjata Keyta wotee xarekatam, ngir ñu dem Jolof, xeex ak buur bi fa ne woon.
Ku doon jiite xarekatam, benn dagu Sunjata la woon, bu ñu naan Tiramakan Tarawale. Ñoom ñepp ay soose lañu woon.
Ba ñu agsee Jolof, xeex neen ak wa Jolof, waaye ba noppi, dellusiwuñu Mali. Dañoo wacc ca dexug Gambi.
Ñu fa wacc nag, fekk fa ay soose ñu fa ne woon. Soose yi ñu fekk foofu, ñoom, dañu fa dëkkoon bu yag a yag sooga Tiramakan Tarawale ñow, waaye ñoom itam, Mali leeñ juge. Ci diggante dexug gambi ak li ñu wowee tey Kaasamaas, soose yi nekkoon nañu fa.
Kon Tiramakan Tarawale, dajale na soose yi yepp ne woon foofu, elif leen.
Waaye nag, ca bëj saalum, amoon na Baynuk yi ak Joolaa yi. Dañu fa amoon seeni nguur. Ñu sant Saane, Maane, Saaña, ak yeneen, ñoo doon yoree nguuri Baynuk ak Joola yi. Seen peey, di woon Mampatiŋ.
Tiramakan Tarawale, buuri Baynuk ak Joolaa yi, dañoo mujj seyante. Li moo jur li ñi wax Nancoo yi. Nancoo yi tabax nguuru Kaabu, ca jeexitu XIII xarnu.
Seeni mbootaayug[Soppi]
Fariŋ Kaabu, mooy turu buuru Kaabu. Kooku, ci kawam, am na Mansa Manden, ki jiite Imbratoorug Mali.
Jiggeenu Fariŋ bi ñu leen wo Musu-Mansa. Meeni Fariŋ bi waroon juge ngir mëna falu, ñoom la. Meen moo gënoon am solo Geño.
Amoon na ay Laman, yore wallu suuf si, nekk ci suufu Fariŋ bi, ñooy Mansa-Ba yi.
Ñoom ñepp, ñu leen ne Nancoo.
Suuf si[Soppi]
Kaabu, xajoon na ci fukk ak ñaar diiwaan. Ñooy:
Jimara, Sama, Paccana, Sankolla, Kantoora, Mana, Bajar, Tumaana, Caaña, Pakis, Kolla, Propana.
Peeyug Kaabu, Kansala, la woon. Diiwaan bu nekk, am peeyam.
Mujjam[Soppi]
Kaabu mujj na daan ndax Pël yi. Ca XIX xarnu, Pël yi nekkoon Kaabu, Nancoo yi dañu leen daan noot. Foofu, Pël yi dañoo yagoon soon ak Nancoo yi ñu leen daan soonal, ba ca njëlbeen. Kon Pël yi (ñu dëkkon Kaabu ci ay Fulakunda), ñoo woolu seeni benn mbokk, ñu naan ko Alfa Molo Balde. Ki, maamam ay soose lañu woon (sant Dumbuya). Alfa Molo Balde, ak Almaami yi bu Fuuta Jallon, and nañu, xeex ak Nancoo yi, ba daan leen. Ba loolu weesoo, ñu sanc seen nguur, di Fuladu, doomu Alfa Molo Balde di Muusa Molo Balde jiite ko. Ba tey, su ñu demee bëj saalumu Senegaal, am ñi wax Kaabu yeneen yi wax Fuladu. Pël yi nekk Fuladu, ñooy Firdu yi. Noonu la Kaabu mujjee, ci diggu XIX xarnu.


text:
Baynuk
Baynuk, benn waaso la, ci reewum Senegaal. Ci Kaasamaas lañu dëkk, ñu leen mën fekk tamit ca Gàmbi ak Gine Bisaawóo. Am na li ñu bokk ak Joolaa yi, Mandiŋ yi, ak Balaanta, ci cosaan.
Tëraliin
Cosaan[Soppi]
Baynuk yi dañu bokk ci waaso yu jëkk nekk Kaasamaas ak Senegaal, waaye ca penku lañu joge. Foofu Kaasamaas, benn nguur lañu taxawoon, bu ñu naan Kansaalaa, seen peey di Mampatiŋ. Loolu, ak seeni buur di Gana Sira Bana. Li yëpp, ba Imbraatóor gu Mali ame la xeewoon. Ba mu yagg, Mandiŋ yi, joge Mali, ñów ci ñoom, di leen xeex ngir nangu leen. Ku daan jiite Mandiŋ yi mooy Tiramakan Taraaware. Ba noppi, Mandiŋ yi elif nañu dëkku Baynuk yi ak yeneen xeet ñu fa nekkoon (Joolaa, Pël...), te taxaw seeni nguur ci seen kaw, mooy nguuru Kaabu. Ba loolu xeewe, buuru Baynuk yi Kikikor la woon, buur boobu la Tiramakan Taraaware tase ci xaare.
Ñooñu daan jiite Mandiŋ yi, Naanco lañu leen tudde ci cosaan. Bi ñu elif boobu reew, di reewum baynuk yi, dañu sey ak ñoom. Moo tax ci seen wallu ndey, Naanco yi, ci Baynul walla Joolaa, lañu bokk. Li moo tax it, Mandiŋ ak Baynuk ak Joolaa yi, ay sant yu bare lañu bokkante (Saane, Maane, Jaabi, Jeeme, Sambu, Jaata, Saaña...). Waaye sant bi ñu leen gën a raññe mooy: Jaandy. Tey sax, Baynuk yi, ñu bare ay Mandiŋ lañu.
Waaye, loolu yëpp, taxul reewum Baynuk yi nekk, ba atum 1830 ak 1867, bi ngeen xam ne, seen peey bu ñu naan Birikama tàkk te Kansaala daanu.
Seen lakk[Soppi]
Seen lakk, Baynuk la tuddu, te xaj na ci ñaar, am Baynuk Gunyamoolo ak Baynuk Samik. Baynuk yepp, dañu ne, 34 500 lañu.
Diine[Soppi]
Baynuk yi, am na ay ceddo ñu nekkoon bu jëkk, am na ay jullit ak ay katolig.


text:
Diiwaani dott
Diwaani dott yu àdduna bi ñooy barab yi ne ci li wër dott yi. Goxub Dottub Bëj-gànnaar dan koy jox tekki yu bari; da nuy wax ne mooy mbooleen suuf yi ne ci bëj-gànnaaru Mbegeb dott bu Bëj-gànnaar bi, walla suuf yi ne ci rëddu tus-wu-gaar wu 60° (60 aj) ci bëj-gànnaar. Goxub Dottub Bëj-saalum moom daanaka kenn du ko yemale ci Mbegeb dott bu Bëj-saalum da nuy wax ne mooy mbooleem suuf yi ne ci rëddu tus-wu-taxaw wu 60° (60 aj) ci bëj-saalum.
Li ñuy gën a xammee diwaani dott yi ñooy seeniy jamono yuy nangoo sedd, li nuy wax klimaab dott. Diirub nawet naaj bi di na am 24 waxtu (li ñuy duppee naajub xaaju-guddi), diirub noor nak day lëndëm rekk sax-dàkk.
Bari na nak ñi dëkk ci barabi dott bu bëj-gànnaar, waaye bu bëj-saalum kenn dëkku fa, lu ko moy am na ay sañc ngir ay gëstug xam-xam, ci wàll wi gën a féete suuf ndax lu mu gën a sedd.


text:
Alaaji Maalik Si
Alaaji Maalik Si ma nga gane àdduna Dëw Faal wetu Gaaya bokk ci tunduw Dagana ci atum 1855. Waa-juram wu góor tuddoon Usmaan, wu jigéen Faa Wàdd Wele. Mi ngi jànge alxuraan Luga ci kenn ci taalibey Alaaji Omar Futiyu Taal yi. Bi mu doonee mag la dem Màkka, bi mu dellusee sax ci jaamu Yàlla ak jàngale ak dugal ñi duli jullit ci lislaam. Ci noonu la tase njàngalem yoonu Tiijaan ci Senegaal jaare ko ci tuxoom yi ci Jolof, Kajoor ak Ndar. Ci mujj gi mu dëkksi Tiwaawan ci 1902. Fa la njëkk a wootee gàmmu.
Juddoom[Soppi]
Ma nga gane àdduna Dëw Faal wetu Gaaya bokk ci tunduw Dagana ci atum 1855. Waa-juram wu góor tuddoon Usmaan, wu jigéen Faa Wàdd Wele. Usmaan moom doonoon doomu Muhaz miy doomu Mohamed, sëtu Yuusuf, Daraaman, Sire, Bubu, Yahya, ñoom ñépp di sëti sëriif Sams Eddin, loolu moo ko tax a askanoo ci araab. Baayam Usmaan, moo bàyyikoo Gànnaar fa mu doon jànge, ci Ustaas Muhamadu Baaba Al Daymani, ñëwoon Waalo doon fa wut ab téere bu kenn kii di Maalik Sow bu Gaaya rekk yoroon, ba mooy mujj doon turandoowam. Ñoom dañoo mujj dooni wolof, ndax ay maamam sax yàggoon nañu waalo, takkoon fay soxna.
Njàngam[Soppi]
Ni bépp doomu waalo-waalo, ba mu doone gone la dal baa, nijaayam Alfa Mayoro moo ko doon njëkk a jàngal ba yàgg turandoom Cerno Malik Sow jël ko. Ci 1863, bi muy am 8 at, la dem Sagata ca Jolof ci baayam ba Amadu Si, mu jógeeti fa dem ci yeneeni ustaas, ku ci nekk taggak ko ci sag maneel, (fiq, nos-wax, Tawjiid, añs), ku ci mel ne Ceerno Ngañ Ka mi mu àndaloon dem Careen ci Fuuta Tooro ci 1873, bi muy am 18 at la jeexal njàngum alxuraanam ci tukkeem ca Fuuta, ba tay, ca Longe, cig leeral, ci sëriñ Abdu Bitey, ak ca Gànnaar. Ca la ñibbee dëkkam, Nijaayam Alfa Maayoro jox ko wird tiijaan ak maqaamay "mawdo", moom mi jëlee woon wird bi ci Alaaji Omar Taal ay at laata Maalik di judd. Te bii doonul woon benn lijaasa rekk bi mu amoon, ndax Mawdo Faal joxoon na ko ci 1876, ak Mohamed Ali it , ci ginnaaw bi.
Ginnaaw bi mu mokkalee alxuraan, la jàngi fiq, ci lu njëkk, këram la ko doon jànge, ginnaaw bi mu dem ci Sëriñ Muur Ka. Bi mu mokkalee fiq la dem jàngi àtteyiin ca Boxal ci Waalo daaraay Sëriñ Ahmadu Njaay, ak ca Kër Kodde ci Njambur daaray Sëriñ Moodu, ak ca Tayba Séy daaraay Sëriñ Moor Kal Séy. Ginnaw bi mu jànge Risaala, ci diggante 1882 ak 1880 mi ngi amoon 25 at, la dem Ndar ci Sëriñ Ahmadu Njaay. Mu jógeeti fa dem Njambur ngir àggalee fa njàngum àtteyiin ma te door jàng Xalil ci Sëriñ Birahim Jaxate ak Sëriñ Mamadu Wadd. Waaye at ma ca topp la jeexal Xalil ca Mbokkol ci Kajoor ci Sëriñ Masila.
Ci 1885, bi muy am 30 at, dajale woon na xam-xam bu jéggi-dayoo, loolu mayoon na ko mu man a doon ustaas, jamono yooyu bokkoon na ci ñi ëppoon xam-xam ci Senegaal, ndax lépp lu ñu manoon jàngale ci réew mépp jàngoon na ko, demoon na ci ñi fi ëppoon xam-xam. Ci tukkiy njàng yi mu defoon yépp, ca jamono jooju, jaaroon na ca tund ya ëppoon boroomi-xam-xam: Gànnaar, Fuuta, Njambur, Kajoor. ci dëkk yi mu dem man nan cee lim: Ndoj Séy, Pacaas, Ngicc, Jaabe Lidube, Orefonde, Longe Sëbe, Longe Fulbe, Careen, Ndar, Tayba Séy, Daraaman, añs.
Dundam ak jëfam[Soppi]
Ginnaaw ag njàngam, Ngambu la dem dëkki di fa liggéey aka jàngale ngir dund ci ñaqam. Liggéeyam mayoon na ko mu man a aji Màkka jaare ko bëj-saalumu Fraas, ci Maarsey ak ci Aleksandri, ci 1889, amoon na 33 at.
Bi mu jóge Màkka am maqaamay alaaji, ci la sosee Sawiya bu Ndar ci 1892. Ganeji Jolof ab diir sos fa ay daara dellu Waalo. Ay tukkeem yu bari ci biir réew mi, ngir tasaare diine ak xam-xam, ak Wasifa yi doon ame ci Sawiya yi taxoon sancaan bi tambali koo fuglu, yaakaar ne day woote ngir xeex ko ak ngannaay yi. Ca la ko kaŋ ba nekkoon Ndar te nekkaloon fi sancaan bi (waa Fraas yi) woolu ngir mu joxe ay leeral ciy yëngu-yëngoom. Ñoom dañoo foogoon ne dafa dencooni ngannaay ci biir jakka yi, difa waajal xare ak ñoom. Bi ñu ko ci laaje mu ne:
«Yàlla daf nu digal, man ak yeen, nu jaamu ko, di julli ci moom. Ngeen bañ, ma nangu. man ak samay taalibe defuñu lenn lu dul kañ yàlla te di julli ci gën-gi-mindeef. Te li ngeen di wax ci ngannaay yi, genn ngannaay gi ma yor mooy sama kurus te moom laa fas-yéene xeexee ba Lislaam ak Tijaaniyaa tas ci àdduna bépp.»
Sancaan yi jàppoon nañu ne Alaaji Maalik moo doonoon nik ki ëppoon xam-xam te daq a jangalee ci réew mépp. Baat yii di nañu leen fekk ci dencu(archive) yu Senegaal yi ak yu Fraas. Seede yi gëna neex ci nopp ñooy yu Seex Sidiya, my sëtu yonnenti bi doonoon it sëriñu xaadir bu mag. Ginnaaw ba mu taxawalee sawiya ca Ndar, taxawal na beneen ci Ndakaaru ci wetu njéndul nguur gi. Njarnde la dem dëkki, jóge fa dem Jaksaaw, laataa muy dem Tiwaawan ba faaw. Jibril Gëy moo ko fa woolu woon ngir mu defal leen tafsiir Alxuraan, ñu faf ko fa téye, ci 1902 mu sos sawiya bu Tiwaawan. Ci yokkug ndongo yi, mu jël yeneen ustaas ngir ñu jàppale ko ci njàngale mi. Ca daaram ja, daa nañu fa jàngalee bépp xeetu xam-xamu lislaam. Ci téemeer ak lu tekk ci ndongo yi mu yoroon, lu mat juroom-fukk daan nañu dem itam ci jànguy nasaraan si, doomam sëriñ Baabacar Si daa na ca dem, Loolu firnde la ci xelam ak gis-gisam bu ubbeeku.
Ci Tiwaawan la wootee Gammu gu njëkk, ngir màggal seydinaa Muhammad. Mu door njàngale mu diggoodi, dëkk bu ne mu yabal fa ab muqadam bu fay jàngale diine.
yenn ciy téereem[Soppi]
- Ifham al munkiru jaani: téere bu muy jàngale luy tiijaaniyaa, ustaas Rawaan Mbay moo ko tekki ci wu-fraas
- Khilaçu ez-Zahab: mooy téere bi gën a mat buy wax ci jaar-jaaru yonnenti bi, ba mu juddo ba, ba muy génn àdduna, Rawaan Mbay moo ko tekki ci wu-fraas
- Sharh Khilaçu ez-Zahab: faramfacce gu téere bi, moom mi bind téere bi moo ko def
- Faakihatul Tullab: est un précis sur la Tijaniyya et ses pratiques.Traduit en français par l'éminent Professeur Rawane Mbaye
- Dîwân: ay woy la ci yonnenti bi, Ahmed Tiijaani, Alaaji Omar Taal, ay xam-xami diine, ay xelal ngir jullit ñu rawatina tiijaan yi
- Khutbatul Jumu'a; digle julli ajjuma
- Khutbatul 'I'd: digle julli tabaski ak korite
- Kifayat ar-raghibîn: ( li aji-gëm gi soxla) ustaas Rawaan Mbray moo ko tekki ci wu-fraas
Téerekaay[Soppi]
- (en) Michael A. Gomez, Malik Sy, Bokar Saada and the Almaamate of Bundu, Chicago, University of Chicago, 1985, VIII-484 p. (Thèse)
- (fr) Cheikh Tidiane Fall, El Hadji Malick Sy à Tivaouane de 1902 à 1922, Dakar, Université de Dakar, 1986, 92 p. (Mémoire de Maîtrise)
- (fr) Rawane Mbaye, La pensée et l'action d'El Hadji Malick Sy : Un pôle d'attraction entre la Shari'a et la Tariqa. Vie et œuvre de El Hadji Malick Sy, Université de la Sorbonne nouvelle, Paris III, 1993 (Thèse)


text:
Yamoo
Ci melosuuf, yamoo wi aw rëddu tus-wu-gar la, di ag buumug jeneer gees rëdd mu wër àdduna, jaar ci diggante dott yi. Yamoo wi moo xàjjale àdduna bi, def ko xaaju-kol-kol bu bëj-gànnaar ak xaaju-kol-kol bu bëj-saalum. Tus-wu-gaar wu yamoo wi 0° (tus aj). Guddaayu yamoo gu Suuf si mi ngi tollu, ci xayma, 40 075 km.
Yamoog Suuf si[Soppi]
Klimaa[Soppi]
Klimaab barab yi ne ci li wër yamoo gi lañuy wax klimaab yamoo. Di nañ wax itam klimaab gëwéel, di bu barab yi ne ci li wër gëwéel yi (gëwéelub Tef ak gëwéelub Sànkar).
Réew yi mu dagg[Soppi]
Ci sunu àdduna (Suuf si), yamoo gi ay mbàmbulaan ñoo ëpp ci li mu dagg ci yoonam, téeméer boo jël ci gudaayam ñaar-fukk ya rekk a jaar ci suuf.
Afrig[Soppi]
Yamoo gi jaar na ci juroom-ñaari réewi Afrig :


text: 1Ngam goosum tâage iirra tinîiri kpèw a jàk dànda, ni cèngnum mbâra a jày tâa nirri ti rap ba. 2Ni goosum kà yey a wosom ây kpàan nà ɓòlmum Fay. 3Ni goosum cèngnina, kparri ni jàk ây pî mbangsi ni yèk Fay, ha jày tâa nirri ti rap ba ire jàk rapta gi. 4Ni goosum Abel hîi nà jàk gurfum di Fay hòmgu della di Kaynu. Ngam goosum wàa Fay de gàaw nit ɗèm ɗi, ye ngore hîir wàa. Koo ye tâa wurre gi, goosum wàa yèerre bak ha kòsòng. 5Ni goosum Enoki de tâa ti wut ba, Fay de asu beengiya a faktiturum. Aw kpàasu a deesi ba, ngam Fay asu gi. Defterre de gàa a hak wàa, ɗoko asum wàa ey delu mgban di Fay. 6Nirri ge delu di Fay ba, sey ni goosum. Ngam gesu di nit yey hèegurra di Fay e goosi, nge Fay dii tâarre, hîirre bèeb tèem waw da nit ây kàmgu gi. 7Ni goosum Nuhu rage jàk kàlla Fay a jày tâa ɗà ti rap ba gi, de tole a yèk maan de mbangse koombowal, a gin yey ge saanini nit àay rra wàa. Ni goosum wàa yaanu di kparri a kiita, kpàa ɗa gòyrra ɗèm. 8Ni goosum Abraham rage tuy a ye 'naasu Fay gi, de ane e dik a gin ge tâaw jàk koyrra, a gin tâa ti cèngni ba gi. 9Ni goosum tâa kà ni-wooy a dees yey gàaw Fay ni yèk mòonjum kàn gi, tâarre a ndûkci ây, kà yey gaw tâa ɗa Isak ni Yakob 'mèmse ni ey a yèk mòonjum kàn gi. 10Ngam waarre riiy ɓèl ge tâa tatiya, gòyrriya, yey ge kèr Fay ge jâa gi. 11Ni goosum Sara ɗa kpàa mbinum kpàarra hàm, koo ye tâa wàrfige, ngam raptu di Tooy hîige yèk mòonjum kàn gi gòyrre a yèk wàa. 12Hû go maa wàa Abraham nit wàrfiya kpolo, kpàa hàm ây mûsi jày kà tibiskum ây a faktiturum, kà kaksoori a sîirra ɓèl tâa gaw kpàaw sakta ba gi. 13Aw pî a goosum waw wurrin, cen kpàarra jàk ây gàa Fay ge hîi daw ni yèk mòonjum kàn gi, sey diga kpâarriya raptifan daw kèpfan daw. Aw lòni yèk hak waw, aw a nit cita ây ɗi, kà ni-wooy ây a kparri. 14A nit ây gàage kà yey, aw lònirre nge aw aw kàmde gin titâam waw takundi. 15To aw ɓaysi go ngin a dees yey yuuran gi, gaw kpàa ngin ot isum a farra. 16Amma aw kàmde gin tâam yey hòmge della gi, kà gàarra faktiturum. Ngam maan Fay ti ii lawsam, ha aw 'naasu Fak waw ba, ngam mbangsi daw riiy ɓèl e tâa daw gin titâam waw. 17Ni goosum Abraham gàa nà e hîi hàm wàa Isak kà jàk gurfum a ye gerru Fay, gàa nà e hîi hàm wàa kpolo, yey kpàa a yèk mòonjum kàn gi, 18gàaw nà Fay: Ni Isak yòot ta wey gaw cègi. 19Abraham dàne, Fay ge kpàaw gûysum di hàm wàa a wurra. Ngam maan de kpàasu mu gàa gûyse a wurra. 20Ni goosum, Isak mbârsi daw di Yakob ni Esuwa, ni yèerra yèk jàk ây ge dàara gi. 21Ni goosum Yakob ye gàa e wut gi, mbârsi daw da hàm ta Yosef cuk gi, ûu ditiktik a pètki suu wàa e coo Fay. 22Ni goosum Yosef ye gàa e wut gi, yèe yèk yuurra ni-Israyel ây a dees Ejip, kàl daw ɗa kày gaw mbir ni wurra wàa. 23Ni goosum too wàa ni nuu wàa di Muusa fûunuwan corri taan a dat kpàarra wàa, ye tâa aw rabe hàm dele, aw tol jày gàa wûun gi ba. 24Ni goosum Muusa ye 'mirre gi, de hàwe ta aw 'naasu hàm wàa di sapri Farong ba. 25Ey hòme yiɗum e riinji 'màari ni nit ta Fay, ni rakta kâwum a jàk maarra unji càa gi. 26Ey rapti riirra 'màari a jàk wâskunum Kristu gi bèebi ɗi, hòm daw 'mita da bèeb ây a dees Ejip, ngam iirre nis wàa a jàk yey ge kpàa gi. 27Ni goosum yuu e woofa dees Ejip, ti tol ngòlnji wûun ba, ngam gòyrre kpèw mu gàa rapɗe di Tooy yey tâa nirri ti haa rapta ba. 28Ni goosum ii Paska, gûu mgbâay ây lòre njîim a nin ây, ngam ta malayka gbeesum hàm màrra ây e ɓàt daw da hàm ni-Israyel ây ba. 29Ni goosum a ni-Israyel ây yewin a sòo ɓèl înuwan Sòo Caliya, kà a dees kòyrriya, a gin yey gbeen ni-Ejip ây ye haawan yewrra kà aw gi. 30Ni goosum waw yaan a jâarra bàan ây a Yeriko, a dat ye gîrin kpumdin nak jòròs gi. 31Ni goosum Rahab kin tikàm toonji ti gbeenji ni nit ây hàwgu rakta tuy di Fay gi ba, ngam ngore mbâra da nit ây dikifa sipta sipri. 32Ji gim gàa bak ya? Orri cenim ha mi yèe yèk Gedeyon, ni Barak, ni Samson, ni Yefta, ni Dawda, ni Samuyel, ni nit ây lòni nà yèk Fay gi ba. 33Ni goosum a nit ây gi sunin daw da wûun ây, tèen tèem ɗèm, kpàan jày gàa Fay ni yèk mòonjum kàn gi, fantin mgbelyèk tidîisi, 34kûysin ngongji ebi, saan a pètki ɓet ɓèl, kpàasin kpèw kpèw a dàngda isi, irin nit sunda ây a bàpri, mànin daw da nit bàpri ây kana gi. 35A kin kana aw kpàasi hàm ta waw gûyse a wurra. Da nit ây kana aw riisi daw 'màari ha aw wurri, aw ngor aw woo daw ba, ngam ha aw kpàa gûysum a jungci yey hòmge della gi. 36A nit ây kana aw kpàa tinjàmni ni tilèfni, ni ti'mèmni, ni lekta a kultuma. 37Da nit ây kana aw aari daw ni gòok ây, da nit ây kana ngaa aw aksi daw ni ebi, da nit ây kana aw gûunji daw is waw cuk, da nit ây kana ngaa aw ɓàri daw ni ɓet ɓèl. A nit ây kana aw gîtnjirre aw mgbapɗe kûuk mgbâay, koo kûuk bii, aw riirre fòon, aw ɗàa dawrre ɗàari, aw riisi dawrre 'màari. 38A nit kparri ây aw get ha nit ây gi aw tâanji ni aw ba. Aw gi aw gîtnjirre a tîim nûri, ni fak gopri ây, ni gook ây, ni kpàtki ây. 39A nit ây gi pî aw kpàa ɓòlmum Fay ni goosum, koo ye tâa aw kpàa jày gàa Fay ni yèk mòonjum kàn gi ba. 40Dorro Fay ɗàana mbangsum jày hòmge della, ngam ta a nit ây gi aw tâa getiya sonaa ni orro ba.


text: 1Lëë xley Moisés kwnabey xa kak lay, per leñ ktoo nii sob lo kislyu rew. 2Chop leñ ktoo kwyo. Laañee ntson pcholë tu leño. Siko kwsob candilier ni kwso mezh nii kwtsib kyaxtily nii naklay. 3Kwë tu ladx ngol leñ ktoo, aan xitsy ko kwyo stu laañee pcholë “laañee mastre ntson”. 4Siko kwsob psiñ kox yaal nii nyaa con or, ni siko pxoob caj nii ptyëëb or tyub lady. Leñ caj ko kwyotsey tu candy or. Leñ candy or go kwyotsey kyaxtily nii lë maná, ni leñ caj ko kwyotsey xvar Aarón nii pkëpeñ, ni leeñgo kwyotsey kyo nii kë xley Moisés. 5Lady caj ko sob xangly Dios, aan con xikw angly ntse chu caj ko. Per chilody kñee noo dyon xa nakpee kchë cos ko nina. 6Singo nyaa ktoo go, aan kety kety kwsëëb pxosy leeñgo par kxixkwaa xaa nii xkiiñ tsiñee kool xaa lay. 7Per lëë stu leño xaktyee pxosy nii mastre non xsyëëb tu vuelt leñ iz, aan choy xaa xcheñ ma parñee kokon xaaw por xtol xaa ni por tol nii xyeñdy meñ kyedzy chuuñtsyey. 8Nu lëë Kyalbini Ntson xluuy lo no nii kwyo tu laañee kok lay lo Dios, per pchilody nsyëëb meñ laañee mastre ntson. 9Kchë ngo xluuy lo no natiemp nii kchë cos ni ma nii chokon lo Dios siko, xkolidyo kik kchë meñ nii xkokono lo Dios. 10Nii xtyaawsye ni nii xtyoowsye nak kchë cos ko. Ladysye meñ chuuñ nyëw. Lëëw jkiiñ axte nii ktsëë Dios cos. 11Per lëë Crist biidle, aan lëë xaa nak pxosy nii mastre non. Ña xaa no kchë cos buen nii nare kak. Mastre ngui ktoo nii nak xaa pxosy. Psaady chol meñ lo kislyu rew ni sobtyo lo kislyu. 12Lëë Crist kwsëëb leñ ktoo go, per kwsëëbty xaa par kokon xaa xcheñ mëkwxiily ni xcheñ becerr, sink lëë xaa kwlookon xcheñ xaa. Tu vueltak kwsëëb xaa, aan lëë xaa pteelaa lëë no kaazhkaa. 13Nli nii lëë xcheñ chiv, ni xcheñ yosy, ni lëë xkiti nii chek becerr lo pkoog, xchob lady meñ par kuuñ nyëw meñ. 14Deelñee chuuñ nyë kchë ngo meñ, ¿pe toodyxe xcheñ Crist tsigo? Porque por Kyalbini Ntson lëë xaa kwyokon lo Dios. Kwyody xtol xaa, ni lëë xcheñ xaa chuuñ nyë xkyalcheñ no, parñee kchilo jkiiñ no lo Tat Tios mbañ. 15Por ngo lëë Jesucrist biidni tiits kub nii pxaal Dios. Lëë xaa kuty parñee kteelaa xaa meñ nii kwtsyetsy Dios. Ptsily xaa tol nii beeñtsyey meñ worñee kwnabey xley Moisés, parñee jkaa meñ nii knee Dios. 16Aan parñee kak non tu testament, no nii kak ndoon nii lëë xaa nii psaano kutyle. 17Pa nondy testament deelñee bii mbañ xaa nii psaano. Axte nii chety xaa lëëw chak non. 18Por ngo nii pxee cheñ worñee pxaal Dios xtiits lo Moisés. 19Lëë Moisés blab xley Dios lo meñ kyedzy. Loxsye ngo lëë xaa kwseñ tublë kits lady mëkwxiily ni tublë yag nii lë hisopo, lëëw pkadz xaa lo xcheñ becerr ni lo xcheñ chiv nii nots nis, aan lëëw pchoon xaa lady libre nii kë ley ni lady meñ. 20Aan lëë xaa chëb lo meñ: “Lëë cheñ re xluuy nii no nii ksoob to xtiits Dios.” 21Lëë gak Moisés pchoon cheñ lady ktoo ni lady kchë cos nii jkiiñ leeñgo. 22Lëë ley xñabey nii casy kchë cos kak nyë con cheñ ni lëë ley xñee nii kpildy tol deelñee kxeedy cheñ. 23Kchë cos ko pkiiñ parñee kak nyoo kchë nii chak leñ kpaa. Per nikxe cos nii chak leñ kpaaw, xkiiño nii tsokon cos nii mastre mbëë. 24Por kwsëëbty Crist leñ ktoo nii psaa chol meñ, por lika tu xmalë ktoo nii sob kpaa nak ktoo go. Sink mer kpaa kwsëëb Crist, par kchoo xaa xfavor no lo Dios. 25Cad iz xsyëëb xipxosy meñ Israel nii mastre non laañee mastre ntson par kokon xaa xcheñ ma. Per lëë Crist gon kwyokondy xaa ndaly vuelt. 26Por deelñee nyako singo, no nii nyety xaa ndaly vuelt destye nii kwche kislyu. Per lëë na nii lëë wor kutsiñ, lëë Crist biid tu vueltak, aan lëë xaa kuty parñee kpily xtol meñ. 27Singo gak kaa tu vueltak kety meñ. Loxsye ngo lëë Dios kuñ kyalxtisy. 28Singo gak Crist, tu vueltak kuty xaa parñee ktsily xaa xtol meñ. Lëë xaa kiid stub, per ktsildre xaa tol, sink lëë xaa kteelaa meñ nii këmbës xaa.


text: 1Sinrii nak nii bislo xkaasy xtiits Dios nii xñee cho nak Jesucrist. 2Lëë profet Isaías pkëë leñ xkitsy Dios sinrii: Lëgaanoo lëën kxal gaa tu xaa nii tenech lool parñee kwii xaa tu nëz tedyoo. 3Son meñ tsiy xaa tsiñee lëë xaa kñee tu tañ pidzy këb xaa: “Kol kxixkwaa nëz nii tedy meñ nii xñabey. Kol kwii tu nëz tubli.” 4Singo mod biid Juan xchoobnis xaa meñ tañ ni xñee xaa lo meñ: —Kol ktikche styoo do lo Dios ni kol chobnis, parñee ktsily Dios kchë xtol do. 5Tsigo lëë meñ nii ncheno tyub tañ nii lë Judea ni meñ kyedzy Jerusalén kwey laañee so Juan. Aan tsiñee lox xobtol meñ kchësy xtol lo Dios lëë Juan xchoobnis meñ chu kiigwpee Jordán. 6Kits lady camey kwyaa xab Juan, lëë xcinturón xaa kwyaa con kidy. Nkwxandx ni tsiñ tañ taw xaa. 7Lo xiwseedy xaa xñee xaa lo meñ: —Skere sëëd tu xaa nii mastre non lon, por naa ni parñee sinchuñaa kxakaa tuu kidy lab xaa xkiiñdyaa. 8Naa pchoobnis lëë do con nis. Per lëë xaa kchoobnis lëë do con Kyalbini Ntson cheñ Dios. 9Leñ tse go lëë Jesús pchoo Nazaret, tu kyedzy nii nche nëz tañ nii lë Galilea, lëë xaa si chu kiigwpee Jordán aan siko lëë Juan pchoobnis xaa. 10Aan siikñee lëë Jesús pchoo lo nis, lëë xaa kon nii lëë kpaa byaly aan lëë Kyalbini Ntson cheñ Dios sëëd sëëb byab lady xaa sinak tu palom. 11Ni lëë xaa biñ tsiy Dios nii sëëd sëëb kpaa xñee lo xaa: —Lii nak xiñaa nii xkëstyoon. Xlen lool. 12Loxsye ngo lëë Kyalbini Ntson kuni Jesús tañ pidzy. 13Choow kpidz kwyo xaa tañ. Beeñ xaatox xaa preb ni kwyo xaa lady kchëlo ma tox, per lëë xangly Dios kokni xaa. 14Loxsye kwloo meñ Juan skiib, lëë Jesús si nëz xtañ meñ Galilea xluuy xtiits Dios nii xteelaa 15xñee xaa: —Lëë wor kutsiñ nii lëë Dios kñabey. Kol ktikche styoo do ni kol kniladzy xtiits xaa. 16Tu tse lëë Jesús sitedy chu nistoo Galilea tsiñee lëë xaa kon chop ngoosy mël nii nche kchon xkyex lo nis. Chop betsy nak xaa. Tu xaa lë Simoñ, lëë stu xaa lë Ndresy. 17Aan lëë Jesús chëb: —Kol tënal naa parñee jkoostre to mël, sink lëën kluy lo do xa kluuy do xtitsaa lo meñ. 18Wor go kazh nche gak xkyex xaa, lëë xaa sinal Jesús. 19Sijtyak kwsë Jesús lëë xaa kon Jacob ni Juan. Xiñ Zebedeo nak xaa chop xaa. Lëë xaa ncheno tu leñ barkw xkëtë xaa xkyex xaa. 20Tsigo lëë Jesús kwtsyetsy xaa, aan lëë xaa psaan pxosy xaa Zebedeo leñ barkw ksa xmos xaa aan lëë xaa sinal. 21Lëë Jesús ptsiñ kyedzy Capernaum ksa xpëëdscuel. Aan tsiñee lëë tse nii xiladzy meñ Israel lo tsiiñ kol, lëë Jesús kwsëëb ktoo aan lëë xaa bislo beeñ kseedy xaa meñ xtiits Dios. 22Tsigo ndaly meñ psee biñ xiwseedy xaa porñee lëdy wi xaa chuuñ kseedy sinak kchë maestre ley, sink tsi lëë xaa xñee sootee tu xaa nii per nli busy xñabey nak xaa. 23Lady kchësy meñ nii ncheno leñ ktoo no tu mguiy nii no tu kyalbini mal leñ styoo aan lëë xaa bislo chuptsyë xaa xñee xaa: 24—¿Penak sëëd sëëboo lady noo Jesús Nazaret? ¿Buty sëëd knitylool lëë noo lë? Xyuumbeyaa lii. Lii nak Xiñ Ntson Dios nii sëëd lo kislyu. 25Tsigo lëë Jesús kwëntseeb lo kyalbini mal go chëb xaa: —¡Psuugw chuwoo aan psaan mguiy gue! 26Tsigo lëë kyalbini mal go beeñ nii lëë mguiy go kutyë aan lëëw pchoo chuptsyë taño. 27Tsiñee lëë meñ kon kchësy ngo, ntseeb ptsyeb meñ, aan xñabtiits lsa meñ lo xcombañer xñee meñ: —¿Pe cos re? ¿Xa nak xiwseedy xaa re nii axte wi kyalbini mal xsoob xtiits xaa? 28Aan blyëëdyak masyke lë Jesús xseety kchësy meñ nii ncheno tyub nëz Galilea. 29Tsiñee lëë xaa pchoo ktoo, lëë Jesús kwey lidzy Simoñ ni Ndresy ksa xaa Jacob ni Juan. 30Aan tsiñee lëë xaa ptsiñ, lëë xñaatsaap Simoñ nix xlyañ xlyëë, aan lëëw chëb xaa lo Jesús. 31Tsigo lëë Jesús big kwseñ ña me blische xaa me. Aan wor go kazh lëë xlyëë pchoo, aan lëë me bislo beeñlo me nii taw xaa. 32Tsiñee lëë tse ptsye, lëë ngbidz kwyaasyle, lëë lyu no jketsyle, lëë meñ kuni kchëlo meñ xsyaknë ni meñ nii no kyalbini mal styoo lo Jesús, 33aan casy kchësy meñ kyedzy ptyop chu puert. 34Kchëlo kyalkits beeñ kyak Jesús meñ ni kwlii xaa kchësy kyalbini mal. Per blaady xaa nyeew porñee nano cho nak xaa. 35Wor silytoo bii nguey lëë Jesús kuxche aan lëë xaa pchoo tublad chu kyedzy tu laañee tusy xaa par kutiitsni xaa Dios. 36Aan lëë Simoñ ksa xcombañer kukyub Jesús. 37Tsiñee lëë xaa ptsil xaa chëb xaa lo xaa: —Kchësy meñ këkyub lii. 38Per lëë Jesús kwëb chëb: —Tsoo kchësy kyedzy nii nche kex nu parñee wi siko kluyaa xtiits Dios porque par ngo pchon. 39Singo kunsë Jesús tyub xtañ meñ Galilea xluuy xaa xtiits Dios kchë leñ ktoo nii kwtedy xaa ni xkwii xaa kchësy kyalbini mal. 40Lëë tu xaa nii xyodz lady big lo Jesús aan lëë xaa go psoxib chëb: —¿Pe nëëdyoo beeñ kyak naa? 41Tsigo lëë Jesús pkëstyoo xaa xsyaknë go, aan lëë xaa pxob ña xaa kik xaa xñee xaa: —Chakladzyaa nii kyaan nyëël lo xkyalkiitsoo. Nina kazh byaktsey. 42Aan nli gaa wor go kazh lëë xaa nii xyodz lady ko byak. 43Tsigo lëë Jesús kwëntseeb lo xaa nii byak ko aan lëë xaa psonëz xaa chëb xaa lo xaa: 44—Byey aan ni tu cho lo këëbtyoo dyon xa byakoo. Kwey lo pxosy aan psakon nii xñabey xley Moisés, parñee kaknan meñ nii lëël byak. 45Per siñee lëë xaa go pchoo lëë xaa go bislo bitiits dyon xa byak xaa. Por ngo pchilodre nsyëëb Jesús ni stu kyedzy nii neñlo, sink lëë xaa kunsë laañee kindy meñ. Per nikxe singow ndaly meñ kwey lo xaa.


text:
Saytubiddiw
Saytubiddiw mooy xam-xam biy xool aka saytu biddiw yi, di jéem a faramface ak a leeral seen melokaan ci jëmm ak ci simi, seenug magg ak seen cosaan. Doon na xam-xam bu am lu ëpp 6 000 at, ay cosaani saytubiddiw jiitu na jomono ju yàgg ja.
Te ñu bañ koo jaawale ak gëstubiddiw
Taariixkat yi nee nañu saytubiddiw mooy xam-xam bi gën a yàgg ci àdduna bi. Xay yu njëlbeenu yi sax amoon nañu ci ay xam-xam.
Tekkiinam[Soppi]
Xam-xamu saytu-bidiw bokk na ci xam-xam yu njëkk yi am ci fajarug nite, moom xam-xam la buy yittewoo fuglu ak jàng xew-xew yiy xew ci bitib kol-kol bu suuf si ak ci muuraay gu jawwoom gi. Mooy it xam-xam biy joxe xibaar yi aju ci feeñte (phenomene)yu bidiw yi. Saytu-bidiw mooy gëstu tàmbalig yaram yi ñu man a fuglu ci asamaan si (biti suuf si), ak séenug jëm-kanam ak séeni jagle yu jëmm (walla fisiyaa) ak yu kimyaa, ak xew-xew yi ñuy àndal.
- Français:astronomie
- English:astronomy


text: 1Orze' bruu Jesuuz lugaar ze' yam par ledz mi, Nazaret. Nunu de yu nu rsya' lom ya nu dey mi. 2Na ornu pshuub sab, dzi nu rzu lagy mbecy na, orze' brugyi' rlyuum ni dey nañ yu' nu rsya' dey riidz ni Ñgyoozh. Ornu de mbecy zigy güeñ dey de coz nu rlyuum, orze' tona' la za nu ic dey. Orze' na dey: ―Ze' ¿ca guud de riidz re niy? Ze' ¿ca guud shcab niy? Ze' ¿lac mod rac ricy yu nusuriidz ily ze'? 3Ze' ¿a walab yu ii biryag ze'? Ñaay Li. Bicy yu Santiag, nu See, nu Judas, nu Simo̱o̱. Nunu ¿a walab laab lat na ii rcyiiñ de zan yu? ―na dey. Orze' wancheel reñ dey mi. 4Orze' nam rab mi dey: ―Ca zi'l lugaar mbecy rca lagy dey lo yu nu rnii por cuen ni Ñgyoozh, nomaas de mbecy ledz yu, nu de famil niy, nu de famil nu yu' nuy nañ yu'y, dela de yu ze' waca lagy dey loy ―nam. 5Orze' ze' wangac gyicy mi nusuriidz, nomaas la be zi'l mbecy rat gul yaam dey. Bicy yac mi yu. 6Orze' za nu la ic mi nu wangyicy cup dey consuel lom. Orze' bruum Nazaret, gusam de' zir gyedz nu yu' gaab. Blyuum ni de mbecy. 7Orze' bredz mi de trocyup yu nu bi bloo sum ze' nu gyatublaazh dey. Gaze' nu brugyi' rzuu nez mi dey rzay cyup ga dey tub ga nez. Nunu briic mi rishbeey nu co chu dey nuras. 8Nunu bicy mi mandaar lo dey nu cue' cha nuy ni tub la coz par nez. Nomaas tub yanga zi'l dey cha nuy. Ni cue' cha nu dey moraal, ni cue' cha nu dey gyishtily, nunu cue' cha nu dey tiñ nañ nerbid niy. 9Nomaas gyidlab zi'l caa gyi' dey. Nunu cue' cha nu dey cyup yaag yu. 10Orze' na'm rab mi dey: ―Ca ze' nu cha der, gu' der nañ tub yu'. Orze' ze' cyiiñ der gashtal gruu la der lugaar ze'. 11Ca zi'l ze' nu washet ic dey nu chu' der, ni wazuub gyidag dey riidz nu nii der, orze' ornu gruu der lugaar ze', cyib der yu gyedz nu ta' gyidlab ru par nu gabe nu a̱' nap bicy dey. 12Orze' bruu dey zay nunu mnii dey lo de mbecy nu rlagy ñi ne' dey dela cyi nu ricy yu. 13Nunu bloo chu dey zañ nuras. Nunu briily dey asecy zigy mbecy rat. Nunu byac dey. 14Bzu laa riidz de coz nu ricy Jesuuz. Orze' rey Herodes güeñ yu de riidz ze'. Orze' nay: ―Byabañ Waa nu briib nis mbecy. Nde' nu cyiiñ yu nu gyicy yu de nusuriidz ze' ―nay. 15Yu' mbecy rnii dey nu Jesuuz nac mi Elías. Nunu yu' ga' mbecy rniiy nu Jesuuz nac mi tub mbecy nu rnii por cuen ni Ñgyoozh gal nu na de yu nu gu' gulas. 16Ornu Herodes güeñ yu de coz nu mnii mbecy, orze' nay: ―Laab yu ze' Waa, yu nu bicya̱ mandaar nu pcyug dey too. Na byabañ yu ―nay. 17Ni mniiy gun laab yu bicy yu mandaar nu pcyiig dey Waa, nunu pshet lag dey yu nañ yu' gyiib nu nac Herodías, mñaa bicy yu Lip, gun Herodes gush yum. Bicy mñaay mi. 18Ze' Waa mniiy lo Herodes nu rach ñii lo Ñgyoozh nu gush yu mñaa bicy yu. 19Orze' Herodías guzi lagy mi lo Waa. Ngulagy mi ñgyut mi yu tees wangac, 20gun Herodes gudzib yu loy. Gud lagy yu nu Waa nac yu mbecy nap par lo mbecy, nunu tant par lo Ñgyoozh. Orze' wansaan yu nu shiñ gyicy nu mbecy Waa. Nunu ornu mnii Waa loy, bet lagy yu mas pcan shcab niy. 21Tees orze' pshuub tub dzi nu guud mod nu gyicy Herodías nu gat Waa. Dzi ze', nde' dzi nu bicy dey sa' ni dzi nu gul Herodes. Orze' bredz yu de fushtiz, nu de yu nu riib ic de soldad, nu de yu nu ricy ñi presis nu yu' lo de yu ni Galilea. 22Orze' ornu bru'ña i'ñ Herodías ze' nu nguaa dey, orze' bily gyi'ñ. Orze' tona' la bet lagy Herodes gal nu de mbecy nu nguaa nuy lo mez. Orze' nay rab yu fiñ ze': ―Bdiiñ la zi'l coz nu rlagy ru lo̱. Orze' ya̱ rica̱ ñii nir ―nay. 23Orze' mniiy nu waded la cuic yu la zi'l coz nu cyiñ ñi mas gal cyaal de coz nu riib ic yu cuic yu niñ. 24Ornu bruuñ, orze' zañ lo ñaañ. Gaze' nu nañ rab ñim: ―¿La coz diña̱? ―naañ. Orze' na Herodías rab mi ñii: ―Gua cyiñ ru too Waa ―nam. 25Orze' fiñ ze' rlal dza lañ lueg la zañ lo Herodes bdiiñ ñi too Waa. Gaze' nu nañ: ―Ya̱ rlagya̱ nu lueg la cuic ru too Waa nu driib nis mbecy nañ tub gya'n ―nañ. 26Herodes tona' la bicy shniy. Tees gun bi mniiy nu waded la cuic yu la zi'l coz nu cyiñ ñi nunu bi güeñ dela mbecy nu nguaa nuy ze', orze' wangaca' gyicy cyup ic yu. 27Orze' lueg la bzuu nez yu tub soldad bicy yu mandaar loy nu cyid nuy too Waa. 28Orze' gua soldad ze', pshiñ yu too Waa nañ yu' gyiib. Orze' biid nuy ñi nañ tub gya'n. Briic yu ni fiñ feñ ze'. Orze' fiñ feñ ze' byabic ñi nde' ni ñaañ. 29Na ornu gud lagy de yu nu rsya' lo Waa na, orze' gua te dey cuerp niy. Pcach dey ñi. 30Ze' de trocyup aposht nu bzuu nez Jesuuz ze' bi byatublaazha' dey nuy mi. Orze' mnii dey lom dela coz nu bicy yu nu dela coz nu blyuuy. 31Orze' Jesuuz nam rab mi dey: ―Yaa der chan tub lugaar ub zi. Zu lagy ñuu der ―nam. Ni mniim gun tona' la zigy mbecy ya yeed la dey gashtal wacuica' lañ tiem nu gow dey gyit. 32Orze' gu' num dey nañ tub barc. Za dey tub lugaar ub zi. 33Tees de mbecy bzaac dey bruum zam, nunu byu' lo dey mi. Orze' zigy mbecy nu bruu dela gyedz nu yu' ru' nisyudoo ze', bicy lal dey zay gyi' lay tub la' ga' ru' nisyudoo. Orze' bru'ña dey anzir nu ru'ñam. 34Na ornu bruum nañ barc ze', orze' bzaac mi dela mbecy zigy ze'. Orze' gushni lagy mi dey, gun na dey gal na shily nu sac cyu rña. Ze' brugyi' rlyuum zañ lo coz ni dey. 35Ornu bi rdze, orze' de yu nu rsya' lom nay rab yum: ―Ii tub lugaar ub zi nunu tona' la gudze. 36Orze' bzuu nez mbecy chay de lugaar ii nu de gyedz nu yu' gaab. Orze' zi dey coz nu gow yu, gun ii sac coz nu gow dey ―na dey. 37Orze' na Jesuuz rab mi dey: ―De ru, briic coz nu gow dey ―nam. Orze' na dey rab yum: ―¿Walab gaal galagy ru nu gzi̱ de̱ bee miily la tiñ gyishtily nu ricy na gow dey? ―nay. 38Orze' na Jesuuz: ―¿La be gyishtily ricy cup der? Gua güii der ben ―nam. Ornu gud lagy dey la be, orze' na dey: ―Gaay gyishtily nu cyup bel ―na dey. 39Orze' Jesuuz mniim lo dela mbecy nu zub yu lo de gyizh ca' bee nac gay. 40Orze' gucua bee nac ga mbecy. Lo tub nac ga dey bee tub gaynal yu o bee cyaal gaynal yu gucuay. 41Orze' bdu' yaam gaay gyishtily ze' nu cyup bel ze'. Bgüiim par baa. Nunu briic mi gras ni Ñgyoozh nu nac de nde'. Gaze' nu blew mi gyishtily ze' briica'm ñii ni de yu nu rsya' lom nu cyez dey ñi ni de mbecy zigy. Orze' blewa'm cyup bel ze' briica'm ñii ni de yu nu rsya' lom par nu cyez dey. 42Orze' dela de mbecy bdow gyel la dey. 43Ornu bded nu bdow dey, orze' brusub trocyup ru' chicyiw de coz nguzh ni gyishtily ze' nu ni de bel ze' nu pte' dey. 44Lo dela yu gyeey nu bdow de gyishtily ze', gaay miily dey nac yu. 45Cuanzir blazh nde', orze' Jesuuz mniim lo de yu nu rsya' lom nu chu' dey nañ barc nu cha ga dey lom gal tub gyedz nu ri tub la' ga' ru' nisyudoo nu la Betsaida. Ub mi byeeñ gam par nu nii num de mbecy ñgyoozh. 46Na or blazh nu mnii num dey ñgyoozh na, orze' pcam par tub logyi'. Zam nu nii num Ñgyoozh. 47Na ornu becheñ na, barc ze' ri nu dey ñi laab gazel nisyudoo. Ze' Jesuuz ub zi lam byeeñ mi par lo yu bigy. 48Orze' bzaac mi nu tona' la fers za barc ni dey, gun par nez nu zañ druu bi. Na ornu gabee caas ru' zu, orze' rza la Jesuuz. Lo nis zam lo dey. Orze' ricy peem nu ded lom lo dey. 49Na ornu bzaac dey nu yad mi lo nis, orze' bis guzii dey mi. Orze' bish ti dey. 50Gun dela dey bzaac yum, nunu tona' la gudzib dey. Tees Jesuuz lueg la mnii num dey. Orze' nam rab mi dey: ―¡Briic der baloor! ¡Ya̱ nde'! ¡Cue' dzib der! ―nam. 51Orze' gu'm nañ barc ze' nu yu' dey, nunu guca nu druu bi. Orze' tona' la za nu ic dey, 52gun wangyet lag dey cuen coz nu bicy mi nu de gyishtily ze'. Gun noow na shcab ni dey. 53Ornu blazh bded dey lo nisyudoo, bru'ña dey lo de yu ni Genesaret. Ru' ze' bzeeñ dey barc niy. 54Orze' cuanzir nu bruu Jesuuz nañ barc ze', lueg la byu' lo de mbecy mi. 55Orze' dzach la gusa dey dutuub la lugaar, nunu brugyi' dru'ña nu dey mbecy rat lo nuun ca zi'l lugaar nu güeñ dey nu zum. 56Ca zi'l ze' nu rded mi, de ranch, de lat gyedz, o ngush, pcuaa dey de mbecy rat de lat yagyi', nunu mnishbaa dey lom nu zaan mi gal dey mas ñuu ru' shab mi. Orze' dela de yu nu gul mi byac dey.


text:
Tansani
Tansani am réewum penku Afrig la, féete ci peggi mbàmbulaanug End . Keeñaa ak Ugandaa ñoo ko féete bëj-gànnaar, Ruwandaa, Buruundi ak Kongóo-Kinshasa nekk ci sowwoom, Saambi ak Malawi nekk ci bëj-saalum-sowwoom, Mosambik nekk ci bëj-saalumam.
Réew mi tollu na ci 945 087 km²
te am 39 384 223 ciy way-dëkk, ay bantu rekk a fa dëkk. Péeyam mooy Dodoma, mi ngi nekk ci biir réew mi, waaye dottub koom-koom bi dëgg mooy Dar es Salam gi doonoon péey bi, féete ci tefes gi. kiswahili ak wu-angalteer ñooy làkki nguur ga, teewul ne itam araab am na fa doole, rawati na ci duni Sansibaar ak bu Penda.
Tansani ju tay jii a ngi judd ci booloog Tanganyika ak Sansibaar ci 26 awril 1964, gannaaw, ci lu yàggul dara ñu am seenug tembte ci Nguur-Yu-Bennoo yi. Bokk na ci Commonwealth dale ci atum 1961, bokk na itam ci Mbootaayu Xeet yi dale ci 14 desambar 1961.
Taariix[Soppi]
Ci 1953, Julius Nyerere, ab jàngalekat la woon bu judd ci 1922, ci bi muy am 31 at la ñëw ci boppu TAA (Tanganyika African Association, mbootaayu waa-afrig bu Tanganyika), mu daldi koy soppi ag làngu politig dëgg, ci lu gaaw, tudde ko Tanganyika African National Union doon woote ngir ag tembteg seenum réew. Ci 9 desambar 1961 la leen ko Nguur-Yu-Bennoo yi jox, ci jàmm. Ci ndoorte li jëwrin ju njëkk la doonoon, ginnaaw pal gu desambar 1962 gi, mu doon njiitu réew ju njëkk ju Tanganyika.
Ci 10 disambar 1963 la Sansibaar ak Pemba am seenug tembte, 26 awril 1964 la Tanganyika ak Sansibaar booloo ngir sos li tudd tay Réewum Tansani. Nyerere doon njiitu réew ma, Abeid Karume mi doonoon njiitu réewum Sansibaar nekk jëwrin ju njëkk ji, ci Tansani. Donte booloo gi amoon na, waaye ba-tay jii Sansibaar moo yoral boppam yenn yi. Njiitu réewum Tansani moo ko yoral li ñeel politig, kaaraange, mbiri biti-réew, añs, moom mu yural boppam njàngale mi ak koom-koom,..
Melosuuf[Soppi]
Tansani réew la mu nekk ci xaaju kol-kol bu bëj-saalum féete ci Penku Afrig. Ay digam yu dénd ñooy mbàmbulaanug End gi ci penku, dojuw Kilimandjaro ak déegub Victoria bi ci bëj-gànnaar, déegub Tanganyika bi ci sowwu, déegub Malawi ci bëj-saalum-sowwu ak dexub Ruwuma ci bëj-saalum
Lëkkalekaay yi biti[Soppi]
Afrig gu Bëj-saalum • Alseeri • Angolaa • Bene • Botswana • Burkina Faso • Buruundi • Cadd • Ecoopi • Eritere • Gaambi • Gaboŋ • Gana • Gànnaar • Ginne • Ginne Bisaawóo • Ginne gu Yemoo • Isipt • Jibuti • Kamerun • Kap Weer • Réewum Diggu Afrig • Keeñaa • Komoor • Kongóo-Brasaawiil • Kongóo-Kinshasa • Kot Diwaar • Lesoto • Libeeria • Libi • Madagaskaar • Malawi • Mali • Marook • Móoris • Mosambik • Namibi • Niseer • Niseeria • Ruwandaa • Saambi • Sahara gu Sowwu • Sao Tome ak Principe • Senegaal • Seysel • Simbaawee • Siraa Leyoon • Somali • Sudaan • Sudaan gu Bëj-saalum • Suwaasilaand • Tansani • Togóo • Tiniisi • Ugandaa


text:
Penku Afrig
Penku Afrig mooy wàllu Afrig gi gën a féete penku. Bénn la ci diwaan yi ñu séddalee goxu Afrig.
juroom ñenti Réew a fa nekk:
Ruwandaa ak Buruundi yénn saa yi dan leen di boole ci Diggu Afrig, ndax li ñu nekk ci diggante ñaari diwaan yi.
Jibuti, Eritere, Ecoopi, Somali, ñooy réew yi ñuy woowee Bejjenu Afrig.
Melosuuf[Soppi]
Yénn barabi penku Afrik,siiw nañ ndax seeni rabi all yu bari, yu mel ne segg, gaynde, ñay,... Li ëpp ci diwaan bii nak ñaay la. Doju Kilimanjaaro ak doju Keeñaa, ñooy yi gën a kawe ci Afrig.
Ci gii xaaju Afrig, làkk yu bari lañ fay wax, kàllaama waa angalteer ak gu waa faraas ñooy yi fa gën a tas, waaye bu nu fatte kiswhili di itam làkk bu tas ca diwaan ba; baati bantu ak yu araab ñoo booloo doon ko. Diiney krist mooy bi fa gën a tas rawatina ca Ecoopi. Doon na diwaan bu bari ay xare yu junniy nit faatoo: ca Sudaan lu mat ay fukki at a ngii ñu ne ci xare, ca Ecopi ba buur ba daanoo ba tay ñu ngi xare ci seen biir. Moom Ecoopi am beneen xare bu mu sexxal ak Eriteere mi ko doon laaj tembteem te jot ko ci 1993, am na fanweeri at. Ca Somali itam ay at a gii ñuy xeex ci seen biir.
Taariix[Soppi]
Penku Afrik teewee na ay nguur yu mag, rawatina gu Ecoopi. Man nan wax ne mooy nguur gi njëkk ci Afrig. Am na yénn taariixkat yu naan sax ña sosoon Esipt gu yagg ga fa la ñu jòge woon. Nguuru Ecoopi moo tegoon tànk ca diwaan boobu ci jamono ju yagg ja. Lu ko daleen ci xarnub XIX ba bu XX waa tugal yi ñoo leen nootoon, aakimoo woon seniy suuf. Waa portigaal yi ñooy ñi fa njëkkoon a ñéw, waa faraas yi ak waa angalteer yi dal di ci tegu.


text:
by Aby Ndour
Archive for the ‘Wolof’ Category
ConfusionJune 2, 2008
RambaxJune 1, 2008
by Aumar Puhlo Sow
GoorMay 28, 2008
by Aby Ndour
TajaboneMay 12, 2008
A beautiful song… by Ismaël Lô In case the video doesn’t show up, you can watch this one. Mida, Ta…..tajabone de nuy tajabone Ta…..tajabone de nuy tajabone Abdu u iambaar gniari malaykala Ch’awé étchiko daan si séroo Muomu muhnilda degëm du lingaan Muomu muhnila degëm woor nga-am Ch’awé etchiko daanu si seroo Muomu muhnida […]
4-4-44May 6, 2008
by Youssou Ndour 4-4-44, 4-4-4-44 moom sa bopp, moo neex 4-4-44, 4-4-4-44 gis say mbokk, moo neex Boo lékkee ba suur war ngaa gërëm, war ngaa gërëm ñi dugg ci waañ wee, waañ wa tàng na Fi mu tóllu nii war ngeena bég, war ngeena bég ci independans bi, ak ñi ko indi 4-4-44, […]
Létt MaMay 4, 2008
Youssou Ndour Du nii, du nii bëgg naa nga létt ma walla book nga firi ma Xamal ma lu leer Danga maa woolu sa gallè ma ñëw ni xale Yaw daal yaw tóppal fële Danga ba di tappale Su fekkeni parewo waru loo di yónéé Ngall yaw bul ma defloo lu ma nin ñi di […]


text: 1Loxsye kwnee Jesús lo meñ, lëë xaa sey Capernaum. 2Siko kwyo tu xaa nii xñabey lo tubtsoon soldad Roma, aan lëë tu xmos xaa kwxaaknë. Tir xkëstyoo xaa mos ko, per lëë mos no nëz kyalkuty. 3Tsiñee lëë xaa biñ nii lëë meñ xsocuent nii chuuñtsyey Jesús, lëë xaa pxaal bla xaa kol nii xñabey lo meñ Israel sinab nii tsikuuñ kyak Jesús xmos xaa. 4Lëë xaa kol go kwey aan lëë xaa kwnab nii tsi Jesús, chëb xaa: —Chigal nii kuñoo soldad xñabey re yudar, 5por xkëstyoo xaa meñ xkyedzy noo. Lëë xaa psaa xiktoo noo. 6Lëë Jesús sinal, per tsiñee lëë xaa ptsiñ kex chilidzy soldad nii xñabey, lëë soldad pxaal bla xamigw kukëb lo xaa: —Ko tsiiñdyaa lool, por cho naktyaa parñee sëëboo leñ lidzyaa. 7Por ngo nii byaxtyaa nyelyaa yuubaa lool. Pxaal tiits parñee kyak xmosaa. 8Por deel naa no xaa nii mastre xñabey lon, lëë naa lo soldad xñabeyaa. Tsiñee xalaa tu xaa mandad chi xaa. Tsiñee xkwetsy kaan tu xaa chiid xaa. Singo gak xmosaa tsiñee xñabeyaa nii kuuñtsyey xaa tu cos, chuuñtsyey xaaw. 9Psee Jesús biñ ngo, aan lëë xaa chëb lo meñ nii nal xitsy xaa: —Nli xñen nii karty kanaa tu meñ Israel nii kniladzy Dios tyub styoo sinak xniladzy xaa re. 10Tsiñee lëë xaa nii kunee lo Jesús ptsiñ chu yu, lëë mos nii xsyaknë tselye byak. 11Loxsye ngo lëë Jesús si tu kyedzy nii lë Naín ksa xpëëdscuel aan ndaly meñ kunal xaa. 12Tsiñee lëë xaa ptsiñ kex chu kyedzy, lëë xaa kon nii lëë meñ sijkeetsy tu xiñgan tu kwnaa viud. Mëëd tusy kok xaa wiñ go lo xñaa, aan singootyee ndaly meñ sinal me wkeetsy. 13Lëë Jesús pkëstyoo kwnaa go aan lëë xaa chëb lo me: —Koondyoo. 14Lëë xaa big kwseñ xaa chu yaglan, aan lëë xaa nii nxob yaño kwche tse. Loxsye ngo lëë xaa chëb lo mëëd kuty ko: —Xaa wiñ, lool xñen, ¡kuxche! 15Lëë xaa wiñ nii kuty ko kwsobli ni lëë xaa kwnee, aan lëë Jesús psaan xaa lo xñaa xaa. 16Kchësy meñ nii kon ngo psee ni ptee skizh lo Dios, xñee: —Lëë tu profet kwlañche lo no, ni lëë Dios sëëd kuñ meñ yudar. 17Aan tyub Judea ni kchë kyedzy nii nche nëz tañ go bitiits meñ nii beeñtsyey Jesús. 18Lëë xpëëdscuel Juan bitiits kchë ngo lo Juan. Por ngo lëë Juan kwtsyetsy chop xpëëdscuel, 19aan lëë Juan pxaal xaa lo Jesús par kñabtiits xaa dyon pe lëë Jesús nak xaa nii kxaal Dios, ote no nii yak bii kyëmbës xaa. 20Lëë xaa nii pxaal Juan chëb lo Jesús: —Lëë Juan Bautist pxaal lëë noo par kñabtiits noo dyon pe lii nak xaa nii kxaal Dios, ote no nii yak bii kyëmbëës noo. 21Wor go kazh lëë Jesús beeñ kyak ndaly meñ xsyaknë ni lëë xaa beeñ kyak meñ nii no kyalbini mal leñ styoo ni meñ nii xñady lo. 22Tsigo lëë xaa chëb lo xpëëdscuel Juan: —Kol kyey, aan kol kutiits kchë nii kon do ni biñ do lo Juan. Kol këb nii lëë meñ nii xñady lo chan, ni lëë meñ nii në niy xsyë, ni lëë meñ nii xyodz lady xyak, ni lëë meñ nii xkwaat chon, ni lëë meñ kuty xpañ, ni lëë kchë meñ nii ni tu pe chapty xkëëtyag xtiits Dios. 23Ni kol këb: Dichos meñ nii jkandy kik kan naa. 24Tsiñee lëë xpëëdscuel Juan bi, lëë Jesús bitiits lo meñ cho nak Juan, chëb xaa: —¿Pe cos kukuy do dyon worñee kwey do tañ? ¿Pe kukuy do tublë kizh nii nëz re nëz rek xni me? 25Aan deelñee kukuydy to ngo, ¿pe cos kukuy do? ¿Pe kukuy do tu xaa nii nakw ladx non yak? Por nan do gon nii lidzy sye rey no xaa nii nakw ladx non ni xaa nii mbëë mbañ. 26Kol në dyon pe cos kukuy do. ¿Pe kukuy do tu profet yak? Deelñee tu profet gon kukuy do, nli nii profet nak xaa nii kukuy do, per mastre non xaa. 27Lëë Juan xseety kitsy nii kë xtiits Dios laañee xñeew: Lëën kxal tu xaa nii tenech lool, parñee kwii xaa tu nëz tedyoo. 28Lo kchë meñ nii noyaly lo kislyu re xsobaa nii ni tu meñ karty tsitsib sinak Juan. Per lëë laa xñabey Dios kchë xaa nii xisy non chuñ gan lo Juan. 29Kchësy meñ pkëëtyag nii kwnee Juan aan axte wi xaa nii xtop tumi nii xyey Roma byeñ xa nak xkyalwnabey Dios. Por ngo lëë xaa kwchobnis lo Juan. 30Per lëë xaa fariseo ni maestre ley kwchobnisty xaa lo Juan. Kwxaakty xaa kyalnsaak nii pxaal Dios. Chëb kaa Jesús: 31—¿Cho nak sinak meñ nii no natiemp dyon? 32Nak meñ nii no natiemp gon sinak chol xaa wiñ nii xkwe kity laañee chak kiy aan xñee xaa lo xcombañer xaa: “Biily noo flaut aan byëëdy to, ni biily noo ti nii së mban aan biiñdyak to.” 33Por na nii biid Juan xñee do nii kyalbini mal no leñ styoo xaa, porñee tawdy xaa kyaxtily ni kowdy xaa viñ. 34Lëë na nii lëë mguiy nii pxaal Dios chaw ni chi viñ, xñee do nii lyaadzy wagwsye no xaa gue ni ngonip xaa, ni xñee do nii lëë xaa xtsiil lsa meñ ngoptol ni meñ nii xtop tumi nii xyey Roma. 35Per por kchë nii chuuñtsyeyaa xluuy nii Dios nakni naa. 36Lëë tu xaa fariseo kuni Jesús lidzy xaa par kaw Jesús, aan lëë Jesús sob lo mezh. 37Tsiñee lëë tu kwnaa ngoptol nii no leñ kyedzy ko biñ nii lëë Jesús ptsiñ lidzy xaa fariseo go, lëë me kwey noy me tu bot aceit nii xlyaa nex. 38Lëë me big nëz xitsy Jesús choon me aan lëë me pkadz niy xaa con nis lo me. Loxsye ngo lëëw pkwiitsy me con kits kik me, ni lëë me ptsiil chuwo, ni lëë me kwtëëbo aceit xlyaa nex. 39Tsigo nladzy xaa fariseo nii kwtsyetsy Jesús kaw Jesús: “Deelñee nyak xaa gue profet, nyeñ xaa nii no xtol kwnaa nii so lo xaa.” 40Per lëë Jesús chëb lo xaa fariseo: —Simoñ, chakladzyaa kniyaa tu cos lool. Aan lëë xaa chëb: —Kwnëw maestre. 41Lëë Jesús chëb: —Chop xaa name nsëëb lo tu xaa nii xkutiñ tumi. Tu xaa nsëëb kaay kyoow denario. Lëë stu xaa nsëëb choowptsiiw. 42Aan como pchilody nguizh xaaw, lëë xaa nii xkutiñ tumi ptsily chop lë xaa parñee kak nsëëbtre xaa. Kwnë dyon lo chop xaa go cho xaa mastre ksak styoo. 43Lëë Simoñ chëb: —Buty xaa nii mastre nroob tumi nsëëbo. Tsigo lëë Jesús chëb: —Nli xtiitsoo. 44Lëë Jesús byoogw buy lo kwnaa go, aan lëë xaa chëb lo Simoñ: —¿Pe chanoo kwnaa re? Kwsëbaa liidzyoo, aan bneestyoo nis nyadx niyaa. Per lëë kwnaa re kwtiib niyaa con nis lo me, ni lëëw pkwiitsy me con kits kik me. 45Ptsiilchuwdyoo naa, per lëë me, destye kwlaañaa, tugak no ktsiil chuw me niyaa. 46Ni kwtëëbtyoo aceit lo kikaa, per lëë me kwtëëb me aceit xlyaa nex niyaa. 47Por ngo xñen nii lëë kchë xtol me bily, porñee tir pkëstyoo me. Per lëë meñ nii ndalydy xtol xpily, xisy xkëstyoo meñ go. 48Loxsye ngo lëë xaa chëb lo kwnaa go: —Lëë kchë xtoloo bily. 49Tsigo nladzy stubla xaa nii ksa xaa nche sob lo mezh: —¿Cho nak xaa gue nii axte tol xtsily xaa? 50Per lëë Jesús chëb lo kwnaa go: —Porñee bniladzyoo, ngo nii lëël kwtelaa. Byey, pe tsinidre kikoo.