c: text/html

text:
Mikroneesi
Mikroneesi benn la ci diwaan yi ñu seddatlee goxu Oseyaani.
Bii seddatlin nga xam ne Kureelu Mbootaayu Xeet yi moom la jëfandikoo suy seddatle àdduna bi ci ay Diwaan, gëstukat yi ñoom seddatle bu bees bi la ñu taamu, moo xaaj Oseyaani ci ñaari diwaan: Oseyaani gu jege ak Oseyaani gu sori yi Mikroneesi box.
Baatu Mikroneesi waa faraas bii di Jules Dumont d'Uville moo ko sakk ci li jege atum 1830 (moo sakk itam baat yii di Polineesi, Mikroneesi ak Maleesi), mi ngi jóge ci baati waa Geres yii di uιkpoς (tuuti) ak vnσoς (dun), maanaam dun yu tuuti.
Diwaan bi ay teemeeri dun a nga fa. Ñaari réew yu témb a fa ne ak ñaar yu bokk ci Réew yu Bennoo yu Aamerik yi:

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ta un hiiti da nit ây kana ba, ngam ta Fay e hiitunu ba. 2Ngam ni kiita yey hiitunu da nit ây kana, ni erra Fay ge hiitunu ɗa. Ni tigeni yey genunu da nit ây kana, ni erra Fay ge getnunu ɗa. 3Ngam jâ raptum pòong a nis kor wey, amma mu rap ɓulnji a nis wey ba ya? 4Kà gum gàaw di kor wey «woo mi yuunumfa pòong a nis wey», amma muy mu rap ɓulnji a nis wey ba ya? 5Mu nit tibiw ɗi, yuuni ɗà màrra ɓulnji a nis wey, ha mu rap mbâra, mu yuunufa pòong a nis kor wey gi! 6Ta un hîi jàk delliya da dun ây, ha aw ira aw numnu ba. Ta un 'màkti tiɗoon wun da gicim ây, ha aw nafnjifa ba. 7Waan Fay, hîi ge hîinu. Kàmin, kpàa gun kpàa. Gàan «mi lekfarre», faa ge faarunu nin. 8Ngam koo wun waage ya, ngo ge ngori. Nit yey kàmge gi, kpàa ge kpàa. Nit yey gàage «mi lekfarre» gi, nin faa ge faaruwa. 9Wun ɗi a tîim wun, to hàm wàa waaw go tàarri, hîi ge hîiw gòoy yi? 10Koo waaw go cîici, hîi ge hîiw jòoy yi? 11To un nit ây tâage maktiya, un cèngni go hîirra jàk mbâra da hàm ta wun, sakko kà tâa Too wun a faktiturum tâa ge hîi jàk mbâri da nit ây waagu gi ba ya? 12Jày yiɗunu pî a nit ây aw mbitnu gi, un ɗa mbirin daw hû go. Ngam kà yey gàa yèk mgbèngda Muusa, ni defterre nit lònum ây. 13Legin a nin luurriya! Ngam nin tâage wàrngumya, ot maan ɗa kpàklige ge 'maa a gin gbeerra, a nit ây dèy aw lekɗe a farra. 14Ngam nin tâage luurriya, orri ɗa mbèerrige ge 'maa a gin gûyrra gi, a nit ây càa gaw kpàa a farra. 15Faasin hak wun a gin nit ây lòni yèk rèeng, rèenjini hak waw kà mgbâay ây gi, amma a mîis tinîir waw a jàk timòorgum ây ɗi. 16Cè gun cèngni daw a repta waw. Nirri ge hap nîirra timgbokcum a cikci yi, koo nîirra jâaci a kari yi? 17Koo futifak hâ tâage futifak mbâra re ge rep jàk nîirra mbâra. Amma futifak makta re ge rep jàk nîirra maktiya. 18Hû go futifak mbâra ge kpàaw repta jàk nîirra maktiya ba. Futifak makta ɗa ge kpàaw repta jàk nîirra mbâra ba. 19Koo futifak hâ tâa ti rep jàk nîirra mbâra ba, njaa gaw njaafa aw 'màktufa a ebi. 20Ngam maan cè gun cèngni daw a repta waw. 21Ti tâa nit ây pî gàagim «Nitcoorra, Nitcoorra» gaw lek a wûun Fay a faktiturum ba, amma sey nit ây tèege jày yiɗi Too mum tâage a faktiturum gi. 22A unji gbèeni a nit ây dèy gàa gaw gàami: Nitcoorra, Nitcoorra, ot lòni yèk Fay ni nîir wey ba yi, ot yuuni tindòom ây ni nîir wey ba yi, ot tèe jàk kayeefi ây dèy ni nîir wey ba yi? 23Gàa gim gàa daw: Mi haanu cèngnum ba. Hèesin a gin mum un woomi, un nit tèerra tèem èca yèk mgbèngda ɗi! 24Hû go koo wun rake yèk mum, tèege kà yey gàa gi, rèenji ni nit hakkilo jâage àay wàa a kpata. 25Buun ye yaa gi sòo sîiye, hiski ngaa wâaye dèy, de dènggu di àay maan, amma ti yaa ba, ngam tâa jâarriya a kpata. 26Amma koo wun rake yèk mum, tâa ti tèe kà yey gàa yèk maan ba, rèenji ni nit ray jâage àay wàa a kaksoori. 27Buun ye yaa gi sòo sîiye, hiski ngaa wâaye dèy, de mgbewu di àay maan, de yaa tiyaani ɓèl rât. 28Yeesu ye gbèe yèerra yèk ây gi, de naa daw hay da mûsa nit ây a jày kàlnji daw gi. 29Ngam ey kàlnji dawge kà nit yey tâage ni mbinum, ti tâa kà nit còycum ta waw ba.


text:
Kureelu Mbootayu Xeet yi
Kureelu Mbootaayu Xeet yi ndawi réew yu mag yi, yu ci mel ni Nguur-Yu-Bennoo , Diiwaan-yu-Bennoo yu Aamerig, Bennog Sofyet, Faraas ak Siin, danoo daje woon ci Wasington peeyub Amerig ci wenn waxtaan atum 1933g, ginaaw bi as lëf ci ndam tàmblee feeñ ñeel reewi tapoo yi . Ci noonu nu gëstu woon nan lanu fiy sose ag mbootaay gu adduna guy yëngu ci saxal ponki jàmm ci adduna bi, jële fi xeex yi, amal fi maandute ak yamoo ci diggante mbooleem reew yi, ak rafetal nekkiinu mboolaayu r;ew yi, ci koom-koom, mboolaay, aada ak wér. Bi loolu jàllee nu def benn dajeb waxtaan bu àdduna bi ci dëkku San Fransisco ci 25 awril atum 1945, ngir rëdd fa ag kollëre ñeel ag mbootaayug xeet gu yees gu fiy wuutu kureelu xeet yi. Ndawi lu tollook juroom fukk ak benni reew teewe nanu ko, nangu it ci nu def kollëreg mbootaayu xeet yi, ak xaatim ko ci 26/06/1945g. La jiitu ca kollëre ga mooy:
Nun askani mbootaayu xeet yi ñi ngi giñ ne di nanu xettali maas yiy ñëw ci musibay xare , yi nga xam ne sotti nanu nit ay alkande aki naqar yu kenn manul’a misaal ci ñaari yoon ci diir bu gàtt bu weesuwul genn maas reek. Ñi ngi giñ it ne dananu feddaliwaat sunu ngëm ci àqi nit ju cosaanu ji ak yelleefam, ak teddngay jëmm ak man-manam, di feddali it ne goor ñi ak jigeen ñi ak xeet yi, moo xam yu ndaw lanu, mbaa yu mag, ñoo yam kepp ci àq ak yelleef .
Tëraliin
- 1 Sosteefam
- 2 Ay ponkam
- 3 Bànqaasi kureelu gi
- 4 Jubluwaayi mbootaayu xeet yi ak ay kër-këraanam
- 5 Campeefi mbootayu bi aki bàqaasam
- 5.1 Jataay bu matale bi
- 5.2 Jaataayu kaaraange gi
- 5.3 Koolute gu matale gi
- 5.4 Jataayub koom-koom ak mboolaay
- 5.5 UNESCO
- 5.6 Mbootaayu Liggéeyu Àdduna bi
- 5.7 Mbootaayug Wérug Àdduna bi
- 5.8 Mbootaayu dund ak mbay gu àdduna bi
- 5.9 Mbootaayu xeet giy yëngu ci xettali gi ak tabax
- 5.10 Jataayub ndénkaan yi
- 5.11 Bankub addunna bi ngir sos ak tabax
- 5.12 Keesug kee gu àdduna bi
- 6 Lëkkalekaay yu biti
Sosteefam[Soppi]
Njiitul Aamerig la tuddoon Widro WILSON da doon ku daa xalaat nu mu fiy taxawale mbootaay gu mag gu àdduna bi, guy jeem a indi jàmm ci àdduna bi, ci ginaaw Xareb Àdduna bu Njëkk bi.
Waxoon nañu ne Wilson moom jotoon naa leeral dalam yooyu nga xam ne fukk lañu woon ak ñeent ci biir Xareb Àdduna bu Njëkk bi, ne woon daal fàwwu nu sukkandiku ci ñoom ngir taxawal xeex bi, ak ngir rëddaat sëqooy réew yi teg leen ci dàtti jàmm ju sax ak moytu xeex yi nar a amati.
Wilson moom gaaraloon na naalam boobu di “Kureelu Mbootayu Xeet yi” , gaaraloon na ko ca waxtaanu jàmm wa ñu amaloon, kollëre ga ñu jotoon a fas ca Versaay it moo rëddoon lañu fa xaatim.
Ay ponkam[Soppi]
Sose kureelu xeet yi ci mbooleem réew yi am tembte gu mat gu dara wàññiwut, réew yoo xam ne man nañoo indi ay warlu yu mat ci jox-cër walla wormaal jàmm, te bàyyi xeex mbaa lu koy waral . Réew yi bokk ci kureel gi danañu warlu ne kenn du ci xeex ak kenn te gaaralul li ko tax a bëgg a xeex ci kureel gi, ngir ñu àtte leen, te xool li leen boole. Réew yi ci bokk it war nañuy seet mbugal yi yell ci réew yiy tooñ, yu ci mel ne teg leen ay gaw yu koom-koom , walla jëfandikoo doole ci seen kaw.
Jeem a dëgëral buumi dimblante ci àdduna bi jaare ko ci sukkandiku ci maslaa gu fés, ak wormaal kollërantey réew yi, ak xeex njaam, ci meloom yépp, jeem a rafetal nekkiinu liggéeykat yi ak seenug dund, ak xeex seneebar, nos yaxantu ci àdduna bi, ak sonn ci wér-gu-yaramu nit.
Réew yi ci bokk danañu warlul yeneen réew yi wormaal seenug tembteg politig , danañu warlu it bañ a def ay kollërey sekkare , ak jox kooluteg kureel bi ab day ci mbooleem kollërante yi réew yiy def ci seen diggante. Koolute gi nag di secretariat bi, ci dëkkub Geneve bi nekk Siwis la nekk. Aar neewtey xeet yi ak yu diine yi nekk ci mbooleem réew yi, ak wormaalal askan yi ak xeet yi nekkoon ci ron imbraatoor yi, wormaalal leen seen àq ak sañ-sañ ci wutal seen bopp mujj gi ñu bëgg te gis ne moo gën ci ñoom , ak réew yi ñu gañee ci xareb àdduna bu njëkk bi. Kureel bi mooy taxaw ci di xool ni nuy doxale nosteg féetale gi, mooy noste googu nga xam ne moo waraloon yenn ci askan yi, xeet yi ak mbooloo yi, ñu feetale leen réewi sancaan yu mag yi, teg leen ci seen ron kilitfeef ak doxaliin, ginaaw bi réew yooyu nekkee ci waawug réew yi ñu daanoon ci xeex bi, ñuy : réewum Usmaan mi , Imbratooru Otris gi, ak gu Almaañ gi. Loolu nag ñu defoon ko ngir waajale leen ci ba man leen a may ag tembte ëlëg. Kureel gi, bi muy door a sosu, 42 réew a ca bokksi woon. Ci noonu réew yiy temb di gën a dolliku, naka noonu di gën a bokksi, ba mujj limub réew yi bokk àgg ci juroom benn fukk, mu ci nekk it am genn kàddu ci bu ñuy woote. Kollëreg kureel gi jox na reew mu nekk àq ak sañ-sañ ci mu genn ne bokkatuma, waaye ci kaw reew moomu teel a yëgale ag bëgg a bàyyeem lu tollook ñaari at cig njëkk.
Bànqaasi kureelu gi[Soppi]
Kureelu xeet yi ñatti bànqaas yu mag la am, ñooy :
Jataay bu Matale bi, Jataayub Kureel bi, Koolute gi (walla secretariat), nga rax ci dolli ñaari bànqaas yu ci bànqaasoo, ñooy : Àttekaayu Maanduteg Àdduna bi ak Mbootaayug Liggéey gu Àdduna bi.
Jataay bu matale bi[Soppi]
Mi ngi daa ame ci mbooleem ndawi réew yi bokk ci kureel bi. Ab dajeem it benn yoon la daa am ci at mi ci weeru koor, ngir xool aka xalaat ci mbooleem xew-xew ak mbir yu am solo yi nekk ci ay tëralam (prograamam).
Jataayub kureel bi[Soppi]
Moom mi ngi sosoo woon ci njëlbeen gi ci juroom ñeenti cër, juroom yi ci juroom ñeent yooyu ñooy réew yi am ag bokk gu sax ñooy: Nguur-Yu-Bennoo yi, Faraas, Itaali, Sapoŋ ak Almaañ mi jël cërub Aamerig mi nga xam ne bokkutoon ci kureel bi. Ak yeneen ñeenti réew yoo xam ne jataay bu matale bi moo leen di tànn leeg-leeg. Bii jataay nag dana faral di daje ñatti yoon ba ñeent ci at mi. Dana faral di daje it, ci anamug jagle, ci xew-xew yu bette yu man a xupp jàmmi àdduna bi. Limub toogu yu sax yi tam yokk na ci jataay bi, juge ci ñeenti toogu dem ci juroom ñeent.
Koolute gi (secretariat)[Soppi]
Koolute gu kureelug gi, mi ngi sosoo woon ci liggéeykat yu kureel bi, ya daa liggéeye ca dalam bu sax ba nekkoon Geneve. Njiit li moom moo daa doon Ku-nu-woolu ku matale, ki nga xam ne jataay bu matale bi moo ko daa tànn. Koolute gi nag amoon na ay kureel yu bari yu aju woon ci moom, ñooy: kureelug dimblanteg caada gi , kureelug jële fi ag njaam, kureelug xeex seneebar, kureelug aar neewte yi , kureelug féetale yu sax yi ak kureelug tawat yu bon yi.
Am na yeneen bànqaas yu am ag jokkoo ak kureelu xeet yi, ñooy yu mel ne: Àttekaayu Maanduteg Àdduna bi, liggéeyam di àtte xuloo yi ak amlante yi, àttee ko nag ci yoon bu àdduna bi, ak kollërante yi réew yiy xuloo jotoon a def. Nosteg kureel bi nag li mu wax mooy àttekaay bi fukk ak juroomi àttekat ñoo koy taxawal yoo xam ne jataay bu matale bi moo leen di tànn, tànne leen nag ci kandidaa yi nga xam ne réewi kureel bee leen di indi. Àttekaayub Maanduteg Àdduna bi moom, mi ngi sosu ci atum 1921g, ab dalam it nekk Lahaay ca Olaand. Ak Mbootaayug liggéeyub adduna bi, ligeeyam di yewenal nekkiinu ligeeykat yi ci Àdduna bi, ak yekkati seen tolluwaayu dund. Moom nag mi ngi booloowoo ci ndawi liggéeykat yi ak sendikaay ligeeykat yi, ak boroom liggéey yi. Geneve nag moo dib dalam.
Ay ayibam[Soppi]
Kureelu mbootaayu xeet yi de, ak li mu def lépp ci liggéey yu jëm ci saxal jàmm ci àdduna bi ci biir fukki at yu njëkk yi, ak li mu fi def ci liggéey yu am njariñ ci wàllug mboolaay, loolu lépp teewul mu lottoon te ñakk kàttan ci lijënti xuloo ak ŋaayoo yi daa am ci diggante réew yu mag yi. Loolu nag waraloon na neew-dooleg kureelu gi, rawati na ci atum 1930g, bi nga xame ne ag lottam àgg na ci manatul a tee réew yu mag yi di noggatu yu ndaw yi, lu mel ni loolu moo xewoon bi Sapoŋ defee ay jalgati jëme ko Siin. Li ko gënoon a doyadil mooy génn gu ci Sapoŋ ak Almaañ génnoon ci atum 1933g, ak lott gu mu lottoon ci tee Itaali songu Ecoopi ci atum 1935g. Loolu sax moo taxoon mu génn ci kureel bi ci atum 1937g. Kureel bi ba tay demoon na ba manatul woon a tee ay “dank yu xare” yu bees di am, maanaam ay réew dajaloo, boole seen bopp ci wàlli xare. Kureel bi tam àggoon na ci manatuloon a tee réew yu mag yi di rawante ci ngànnaayu, yi ci bokk ci kureel bi ak yi ci génn.
Bokk na ci ayibi kureel bi, fent gu ñeenti réew yu mag yi fentoon nosteg feetate ngir may Nguur-Yu-Bennoo yi ak Faras ñu man a sancati ay suuf yu bees, yoo xam ne danoo juboo woon ci seddoo leen ci seen biir, rawati na ci réewi araab yi, ak yu dul ñoom. Yenn yi ci yooyu, danoo nekkoon ci ron kilifteefug réewum Usmaan mi, yi ci des ci waawug imbraatoorub Almaañ bi. Réew yu mag yii danoo jëloon seen xemmemteefi sancaan yooyu cuub leen ci cuubug ag nite ak bëgga def lu baax, bi nu waxee ne kureelub xeet yi daal mooy kilifa gu njëkk gi yilif réew yu neew doole yi muccoon ci kilifteefug Tirki ak Almaañ.
Bokk na ci ayibi kureel bi ba tay, aakimoo gi réew yu mag yi aakimoo woon mbooleem saxal yi ak mbir yi ñu daa gaaral ci kureel bi.
Jubluwaayi mbootaayu xeet yi ak ay kër-këraanam[Soppi]
Kollëreg mbootaayu xeet yi dafa saxal ay jubluwaayam ci ñeenti mbir yu dàttu , ñooy:
- Wattu jàmm ak kaaraangey adduna bi.
- Suuxat seqooy cofeel yi ci diggante reew yi.
- Gën a soññ dimblante gi am ci diggante reew yi ci mbiri koom-koom, ak mboolaay, ak aada, ak wàllug nit.
- Dëppale jëfi xeet yi walla reew yi, walla jëmale leen ci lu dëppoo ak li mbootaayu xeet yi bëgg.
Bu dee ker-keraan yi mbootaay giy jëfandikoo ngir àgg ci jubluwaay yooyu, moom mbootaay gi leerale na leen ci nii:
Bennoog askan yu moom seen bopp yi ngir ñonal jàmm ak kaaraangey adduna bi. Di jëf ci anamug jàmm ak baalante ak jéllale ci diggante reew yi. Warlu yoon yi man’a yobboo ci nu bàyyi jëfandikoo doole ci bu nuy lijanti jafe-jafe yi ci adduna bi, ndare bu loolu day li gën ci adduna bi. Sukkandiku ci campeefi adduna yi ngir dëgëral jëm-kanamug koom-koom ak gu mboolaay gu askan yi.
Campeefi mbootayu bi aki bàqaasam[Soppi]
Mbootaayu xeet yi mi ngi ame ci ñatti campeef yu mag ñooy:
Jataay bu matale bi[Soppi]
Mi ngi sosoo ci mbooleem reew yi bokk ci mbootaay gi, mu ci nekk it am na genn kàddu bu niy woote. Jataay bi da na daje benn yoon ci at mi ci weeru satumbar, ca dalam ba ca New York, man na’a am nag leeg-leeg ñu amal jataay bi ci xew-xew yu bette yi ko aajowoo. Jataay bu matale bi nag yii ñooy ay yiteem:
- Gëstu naal yi ko reew yi ci bokk di faral’a indil, ak saxal leen, ak def ndinkaane yi war ngir jàmmi adduna bi.
- Gëstu mbir yi nga xam ne man nanoo yokk anami dimblante ci adduna bi.
- Nangu bokkug reew yu bees yi bëgg a bokk.
- Tànn cer yu saxul yi ci jataayub kaaraange gi .
- Tànn àttekati àttekaayu maanduteg adduna bi, ak ceri ñaari jataay yi: bu koom-koom bi ak bu mboolaay gi, ak jataayub ndenkaane bi.
Saxal yi jataay bu matale bi daa faral di jël, ñi ngi daa ame ci ndollant gu toll ci ñaari ñatteeli cer (2/3) yu fekke woote bu nuy def ci naal bu mu man’a doon walla ab ndenkaane.
Jaataayu kaaraange gi[Soppi]
Jataayub kaarange gi mi ngi sosoo ci juroomi cer yu sax , ñooy ndawi Diiwaani Amerig yu Bennoo yi (USA) ak Bennog Sofyet gi , ak Nguur Gu Bennoo gi ak Frans ak Siin, ak yeneen fukki cer yoo xam ne jataay bu matale bi moo leen di tànn ngir diirub ñaari at. Cer yu sax yi nag dananu am sañ-sañu firi lepp lu nu fas ca jataay ba, boobu sañ-sañ ñu koy woowe (veto), jataay bi nag dana daje ci anam gu sax ngir xool ci mbir ak xuloo yu adduna bi, yi nga xam ne man nanoo jur njombe. Saxal yu jataay bi, ñi ngi ame ci ndollant gu toll ci juroom ñeenti kàddu, ci cosaanul fukki kàddu ak juroom, maanaam saxal gi du man’a wér mbaa mu wéy ndare bu juroom ñeent danoo kàddoo waaw, la ca des ne deet walla ñu noppi. Waaye nag benn saxal du am njariñ bu ko benn cer bu sax firee ne àndu ci. Jataayub kaaraange gi moo ame kureel biy saytu kàttanug fepp gi , am na it sañ-sañ ci genne ay saxal yu aju ci taxawal xeex yiy am ci diggante ñaari reew, ak tege ay mbugali koom-koom, ak yu xare ci mbooleem reew yi dul dégg ndigalam, am na sañ-sañu yabal ay doole it ngir taxawal ab xeex, walla ay kureeli soldaar ngir ñu dox diggante ñaari reew yu nar’a xeex.
Koolute gu matale gi[Soppi]
Moom jumtukaay la bu moo uuf mbooleem ñiy ligeeye ci mbootaayu xeet yi, koolute gi ki koy jiite mooy ku nu woolu kiy jiite mbootaay gi, nga xam ne jataayub kaaraange gi moo koy tànnlu, bu ko defee ñu gaaral mbir mi ci jataay bu matale bi ngir nu woote ko (kàddu ko). Dalub koolute gi mi ngi New York. Ci biir koolute googu lanuy denc mbooleem dosyeey mbootaay gi .
Jataayub koom-koom ak mboolaay[Soppi]
Bii jataay’a ngi ame ci cer yu seen xam-xam aju ci mbirum koom-koom ak mboolaay. Jataay bu matale bi moo leen di fal ngir diirub ñatti at. Jataay bii nag li nu ko wékk mooy gëstu mbiri koom-koom yi ak mboolaay yi, ak aada ak lu aju ci nit. Mbootaayi adduna yii ma lay bëgg’a leeral ci jataay bii lanu bànqaasoo:
UNESCO[Soppi]
Moom mbootaay guy jagoo mbiri aada yi la ak xam-xam ak yar , dalam bu sax ma nga Paris, ca Frans. Yiteem nag mooy dëgëral dimbalante ci wàllug xam-xam ak aada ak yar ci diiggante reew yi ci bokk, jaare ko ci soññ ak sawarloo gëstu ak ligeey yi aju ci yar ak aada ak xam-xam yi.
Mbootaayu Liggéeyu Àdduna bi[Soppi]
Li nekk yiteem mooy rafetal dundiinu liggéeykat yi ci àdduna bi, ak fexe nu yokk seeni ngérte . Moom nag mbootaay gi, mi ngi ame ci ab lim ci ndawi ligeeykat yi, ak boroom ligeey yi ci mboooleem reewi adduna bi, ab dalam nag mi ngi nekk Geneve.
Mbootaayug Wérug Àdduna bi[Soppi]
Mbootaay la guy sonn ci dimbali reew yiy màgg ,ci ñu man a xeex tawat yiy wàlle, te yekkati seen tottuwaayu wér gu yaram. Moom mbootaay gi nag dana def ay gëstu ci wàllug wér, di ci sàkku it xam-xam yi manul a ñàkk. Di yonni ay boroom xam-xam ci loolu, di nos ay prograam yu jagoo tàggat ñi yittewoo wallug wér. Ab dalam nag ma nga Geneve moom itam.
Mbootaayu dund ak mbay gu àdduna bi[Soppi]
Moom nag liy ligeeyam mooy jeem’a def ay pexe ci nu niy yokke li nuy ligeey cib dund ci ñatteelu adduna bi . Loolu nag nu jaare ko ci jëme kanam mbay mi te yokk jumtukaayam aki ker-keraanam, ak xeex gàkk-gàkki mbay yi ak yu dundat yi , ak dox ci lu fi man a indi ag mottalikoonte gu dund ci adduna bi . Dalam bu sax bi nag mi ngi Rom ca Itaali. Ëttu àtte bu maandute gu kawe gi:
Moom nag daa mel ne àttekaayu maandute gu adduna bi gi toppoon ci Kureelu xeet yi. Moom daal moom lanuy jàppe kilifa gu wàllug yoon gu mag gi nekk ci mbootaayu xeet yi. Mi ngi ame nag ci fukk ak juroomi àttekat yu jataay bu matale bi di tànn, ak jataayub kaaraange gi, ginaaw bu leen seeni reew sampee, gaaral leen ci mbootaay gi. Ligeeyam nag mooy gëstu sabab yi waral xuloo yi ci diggante reew yi. Mooy kàttan gi ame firi ak leeral kollërante yi reew yiy def ci seen diggante, ak àttey yoonu adduna bi. Ab dalam nag mi ngi Lahaay ca Holand.
Mbootaayu xeet giy yëngu ci xettali gi ak tabax[Soppi]
Li miy yittewoo mooy mbiri way daw-làqu yi, te indil leen ndimbal li manul’a ñàkk te dëkkal leen, ligeeyloo leen.
Jataayub ndénkaan yi[Soppi]
Mooy saytu mbirum sancu yi Almaañ moomoon, Itaali ak Japon njëkk ñu leen di gañe ci xeexu adduna bu ñaareel bi. Bii jataay nag moo taxaw taxawaayu jataayu feetale bi nekkoon ci kureelu xeet yi, ginaaw xeexu adduna bu njëkk bi.
Bankub addunna bi ngir sos ak tabax[Soppi]
Bii bank danu koo sosoon ngir man’a lebal reew yi ci bokk, ak dimble leen ci tabax barab yi xeex bi yàq, ak jëmale kanam barab yiy tàmblee màgg, ak sos ay naal yoo xam ne man nanoo jàpplee ci màggug koom-koomu adduna bi, ak jeem’a rafetal dundiinu ñi dëkke ci reew yiy màgg . Banku adduna bi, moom dafa mel ni ag lonkoo gu adduna bi, goo xam ne boppu alalam mi ngi juge ci li cer yi di teg. Cer bu nekk nag li muy teg day tolloo ak ni koom-koomam toll. Dalam bu sax nag mi ngi Wasington, peeyub Amerig.
Keesug kee gu àdduna bi[Soppi]
Yitteem mooy saxal njëgu kee gu adduna bi, ak dindi fi jafe-jafe yi man’a juddoo ci wecciku ci diggante reew yi .
Man nanu ne mbootaayu xeet yi daal mbootaal la gu adduna, gu am sañ-sañ yi kureelu xeet yi amoon, waaye mu ëpple kureelu xeet yi ci ñatti mbir yu am solo, ñooy:
- mbootaayu xeet yi day dëgëral - ci ay jubluwaayam – àqi ak yelleefi doomu aadama yu dàttu yi, ak teddngay nit ak yamale ñaari xeet yi (goor ak jigeen) cig wàll, ak yamale reew yi ci geneen wàll.
- Mbooleem reew yu mag yi bokk nanu ci mbootaayu xeet yi, te bu dee kureelu xeet yi moom Amerig bokku ci woon ngir bañ gu Kongres bañoon ne du ci bokk. Te it Bennoog Sofiet moon bokku ci woon lu dul ci diggante 1934 – 1939 g. Nga rax ci dolli ne cer yi bokk ci mbootaayug xeet yi, boo ñaarte woo cer yi bokkoon ci kureelu xeet yi, yu mbootaay gi moo leen di ëpp.
- Mbootaayu xeet yi am na dooley xare ju koy kàttanal ci mu man’a wéyal ay saxalam, am na it sañ-sañu tege ay dogoo yu koom-koom, ak jëfandikoo doole jëme reew yiy tooñ.
Ànd ak loolu lepp nag, teewul mbootaayu xeet yi moom, doon daanaka ab jumtukaay bu nekk ci loxoy reew yu mag yi am ay toogu yu sax ci jataayub kaaraange gi, yooyu nga xam ne ñoo ame sañ-sañu firi (veto), man a bañ mbaa firi bepp naal boo xam ne gaaral nanu ko ci jataayub kaaraange gi. Ci noonu yenn ci reew yu mag yi, fètteerlu nanu,wéy ci jëfandikoo sañ-sañu firi, di ko jëfandikoo fu nu ko wart a defe, di ci tooñe, di ci dumaa, di ci aare reew yuy jalgati. Te lu bari ci saxali jataay bu matale bi, ak saxali jataayub kaaraange gi, ba leegi daa rekk lanu ci kayit, kenn doxalu leen. Ab ligeeyam nag ci wàllug dimbalnteg koom-koom, aada, wér gu yaram ak mboolaay, lu am solo la, te yayoo màggal, waaye bu dee ci lu aju ci politig ak xare, moom dëgg-dëgg ni mu ciy doxe sori na dëgg, sori maandute te sori yoon.


text: 1Yato'o yu nu lca ree Augusto César, mdi'in tyaa tla yu sca cha' si'yana nchgaa nten cha'an scua nii ne' ña'aan se'en ndlo yu tñan. 2Cha' re yato'o culoo xa ngu'ya yu Cirenio tñan se'en lyi'ya loo Siria. 3Cunda scaa nten nguiaa ne' quichen tyi ne' si'yana cha'an scua nii ne'. 4Can' cha' lo'o yu See mdo'o yu quichen Nazaret se'en lyi'ya loo Galilea, nguiaa yu quichen tyi Davi, cui' Belén se'en lyi'ya loo Judea, si'yana lca yu ta nten 'in Davi, 5can' ntsu'hui cha' cha'an scua nii jun lo'o María nu lca cuilyi'o yu, lo' cua' nchcui cuii' cha' tiyaan sñe' can' chendyu. 6Yato'o lja ndi'in jun can', ya tucua xaa nu ntsu'hui cha' tyijyin yu'hui 'in. 7Mdi'in sca cuhui' 'in, sñe' nu culoo, lo' nguxen sca te' 'in cuhui', mdi'in tyaa 'in cuhui' sca se'en ndyu'hui na nchcu 'ni, si'yana a jui na'an se'en quinu jun. 8Tu'hua quichen can' ndi'in tucua snan yu nu na'an seen slya', ntsu'hui yu cunta 'in 'in chcui tla. 9Tsati ntyin ngulo'o tloo sca angujle 'in Ñi X'nan na 'in yu, la ni' cuaan mdo'o sca xaa 'in Ñi X'nan na msu'hua lo'o 'in yu, lo' lyee ytsen yu. 10Una juin angujle can' lo'o yu: A cutsen um, si'yana nde ljyan lo'on sca cha' tsu'hue 'in um tsaña'an nu ca tsu'hue chu'hui tiquee nchgaa nten: 11Si'yana tla re ñii, quichen tyi Davi, ngula ñi nu culo laa 'in um, can' nu lca Cristo ñi nu lca X'nan na. 12Nde sca cuiya' nu ndyi'in tyaan 'in um: Quia nan um 'in sca cuhui' nu ntsu'hui ni' yca se'en ndyu'hui na nchcu 'ni. 13Tsati ntyin ncua chcan' qui'an la angujle la ni' cuaan nu ngui'ni tnu 'in Ndiose, lo' nchcui': 14¡Cu'ni tnu na 'in Ndiose, ñi nu nducua ni' cuaan, cua' ñii caja ña'an tyi'in tsu'hue nten loo chendyu re, si'yana cuaña'an lca tiquee ñi lo'o ne'! 15Yato'o xa mxitucui angujle can' nde ni' cuaan, yu nu na'an seen slya' can' mdyisnan nchcui' yu scasca yu: Tsaa na quichen Belén lo' ca cuiya' ti' na cha' nu yato'o, tsaña'an mtsa' Ñi X'nan na 'in na. 16Ticui' xaa mdo'o yu nguiaa yu, lo' nguija lyoo yu 'in María lo'o yu See, lo' cuhui' can' nscua cuhui' ni' yca se'en ndyu'hui na nchcu 'ni. 17Xa na'an yu 'in cuhui' can', mdaa yu suun lo'o jun nchgaa cha' nu ngune 'in yu cha' 'in cuhui'. 18Nduhue ti' nchgaa nu ngune 'in cha' nu ycui' yu nu na'an seen slya' can'. 19Nguinu yu'hui cha' can' tiquee María, lo' qui'an cha' nguñan ti' si'ya cha' nu yato'o. 20Xacan' yu nu na'an seen slya' can' mxitucui yu nguiaa yu, ngui'ni tnu yu 'in Ndiose lo' ndyaa yu xu'hue 'in ñi si'ya nchgaa cha' nu na'an yu lo' ngune 'in yu, cui' tsaña'an cha' nu ycui' angujle can' lo'o yu. 21Xa mda'a snu' tsaan can' m'ni jun cha' ncua circuncida 'in cuhui', lo' mdi'in tyaa jun nii cuhui' si'yana ca naan cuhui' Jesús, cui' nii nu mdi'in tyaa angujle xa ti' lyijyi xilyo ña'an María. 22Xa mda'a tsaan nu ntsu'hui cha' suhui jun 'in jun, tsaña'an nu nchcui' lee ngua'an scua Moisé, xacan' ya lo'o jun 'in cuhui' quichen Jerusalén, si'yana xnu jun cunta 'in cuhui' yaa' Ñi X'nan na. 23(Si'yana ndeña'an nguinu scua cha' loo lee 'in Ñi X'nan na: —Cuhui' qui'yu nu culoo 'in jyi'an, can' nu tucua tloo Ñi X'nan na 'in—.) 24A cunta si'yana taa jun sca lcuan nu squin tucua tloo Ndiose tsaña'an nchcui' lee 'in Ñi X'nan na: Ntsu'hui cha' taa jun —tsa ta ngroo uta tucua scun' jo'o nu cune' ti—. 25Cui' quichen Jerusalén ndi'in sca yu nu naan Simeón, lca yu sca nu ñi ndi'in cha' 'in lo' n'ni tnu yu 'in Ndiose, lo'o yu nta yu tsaan nu ntsu'hui cha' tyi'o laa ne' Israel, lo' mtsa'an yu'hui yu lo'o Espíritu nu Luhui 'in Ndiose. 26Cua' mtsa' Espíritu 'in yu si'yana a tyi'o yu loo chendyu re, cha' si'i la cua' na'an tloo yu 'in ñi nu mdo'o hui ca 'in Ñi X'nan na. 27Cui' tsaan can' mdu'hui Espíritu tiquee yu si'yana tsaa yu ni' lyaa, lja xacan' mdiya lo'o jun 'in cuhui' can', si'yana cu'ni ne' lo'o cuhui' tsaña'an nu nchcui' lee. 28Xacan' mdi'in tyaa scun yu Simeón can' 'in cuhui', mdyaa yu xu'hue 'in Ndiose, lo' nchcui' yu: 29Ñi X'nan hua, cua' ñii tca chcuan um 'ñan ña'an cha' nu cua' mdi'in tyaa um, 30si'yana cua' na'an tloon 'in ñi nu ntsu'hui cha' culo laa 'in hua, 31cui' cha' tsu'hue nu cua' mdi'in tyaa um nu cu'ni tsu'hue 'in nchgaa nten, 32nde nu lca sca xaa nu sla cha' tiyaa 'in ne' gentil, cui' cuaña'an ca tsu'hue chu'hui tiquee ne' Israel nu lca quichen 'in um. 33Yu See lo'o jyi'an cuhui' nduhue 'a ti' jun cha' nu nchcui' Simeón can' cha' 'in cuhui'. 34Lo' mjñan yu Simeón 'in Ndiose si'yana ncuan ñi 'in jun, xacan' juin yu 'in María jyi'an cuhui' can': Nde nu ngulo ton Ndiose, lo' si'ya ñi re qui'an 'a ne' Israel tyiton ne', a cunta qui'an ne' ntsu'hui cha' tlyu ne', lo' caja nu ña'an ti'i 'in, 35(lo' cha' re tyijyin xi'yu na ni' cusya 'in tsaña'an nchca ti' sca xlyu), ña'an ca si'yana ca chcan' loo tsaña'an lca cusya 'in nchgaa nten. 36A cunta ni' lyaa can' nguilyu Ana, sca ne' cuna'an nu nxiycui' Ndiose 'in, sñe' Fanuel nu lca ta nten 'in Aser, a cunta cua' cula ne', lo' mdi'in ne' lo'o cuilyi'o ne' cati yjan xa ncua suhue ne', 37lo' cua' nguiaa jacua yla ntsu'hui jacua yjan nu nguinu ne' lo'o cha' ycui' ti. Nchgaa xaa nguilyu ne' ni' lyaa ngui'ni tnu ne' 'in Ndiose, tla lo' cucha nchcui' lyi'o ne' 'in ñi, cui' cuaña'an ngui'ni ne' ayuna. 38Lja xacan' mdiyaa ne' se'en nguilyu jun lo'o cuhui' can', lo' mdyaa ne' xu'hue 'in Ndiose, a cunta nchcui' ne' cha' 'in cuhui' can' lo'o scasca ne' Jerusalén nu nta tsaan nu ntsu'hui cha' culo laa ñi 'in ne'. 39Xa cua' msu'hua ta jun cha' 'in jun tsaña'an nchcui' lee 'in Ñi X'nan na, xacan' mxitucui jun se'en lyi'ya loo Galilea, cui' quichen tyi jun se'en lca Nazaret. 40Cuhui' can' nguia nguilo cuhui', ndyija juesa 'in cuhui', nguia ndyu'hui cha' tiyaa 'in cuhui', a cunta lyee ndyu'hui cuiya' ti' Ndiose 'in cuhui'. 41Nchgaa yjan ndyi'an nten cula 'in Jesús ta'a Pascua quichen Jerusalén. 42Xa ntsu'hui Jesús tichcua yjan ya lo'o jun 'in ñi se'en nchca ta'a quichen can', tsaña'an cha' nu cua' ntsu'hui 'in ne'. 43Lo' ña'aan mdyi ta'a can' mxitucui jun nde quichen tyi jun, una a ngujlyo ti' nten cula 'in Jesús si'yana nguinu ton ñi se'en lca Jerusalén, 44ñan ti' jun cha' ta yaan Jesús lja nten nu yaa ta'a can', lo' chcui tsaan cua' mda'an jun xa mdyisnan ngunan jun 'in Jesús lja nten nu ti' nchca ta'a jun, uta lja nchgaa la ña'an ta'a tsu'hue jun, 45lo' a nguija lyoo ñi, can' cha' xiya' mxitucui jun nde Jerusalén nu nguia nan jun 'in ñi. 46Una yato'o la mda'a cucha can' nguija lyoo jun 'in ñi ni' lyaa, nducua ñi lja yu nu m'ni cha'an cha' 'in lee, lo' ndon nscan ñi cha' nu nchcui' yu lo' ñicha' ñi 'in yu. 47Nchgaa nu ne 'in cha' nu nchcui' ñi, nduhue ti' ne' si'yana tsu'hue cha' tiyaa nda'an lo'o ñi, lo' nchgaa cha' nxcuen ñi 'in ne'. 48Xa na'an jun 'in ñi nducua ñi lja yu can', yuhue 'a ti' jun lo' juin jyi'an ñi: Sñen', ¿ñi cha' m'ni lo'o hua cuaña'an? Ña'an jan ñi, nan' lo'o sti nda'an nan hua 'in, lo' lyee 'a msu'hua cha' nduhue ti' tiquee hua 49Xacan' mxcuen Jesús 'in jun: ¿Ñi cha' nda'an nan um 'ñan, ta a jlyo ti' um si'yana 'ni cha' 'ñan lo'o tñan 'in Stin? 50Una a ngu'ya jun cha' tiyaa ñi cha' ycui' ñi cuaña'an. 51Xacan' mxitucui ñi lo'o jun nde quichen Nazaret, lo' ncua ja'an ñi 'in jun lo'o nchgaa cha'. Nguinu yu'hui nchgaa cha' can' ni' cusya 'in jyi'an ñi. 52Jesús nguia nguilo ñi, a cunta lo'o cha' tiyaa 'in ñi, lyee ndyu'hui cuiya' ti' Ndiose 'in ñi, ticui' cuaña'an ndyu'hui cuiya' ti' nten 'in ñi.


text:
Ndëgërlu gu mbëj
Ndëgërlu gu mbëj ag jagle gu jëmm la guy tax nu man a natt bañ gi ab wommatukaay di bañ su ko dawaanu mbëj di jéem a jàll. Lànk googu dafa aju ci ne-ne bi ñu defare wommatukaay bi, dijjaayam, tàngaayam, ak, su fekkee dawaan bu safaanula, baraayu dawaan bi. Genn ci njeexiitu jàllug dawaanu mbëj ci ab wommatukaay mooy yokkug tàngaayam, di liñuy wax njeexiitu Joule.
Ndëgërlu gi ci gii yamale nga koy xamee:
Tekki:
- R mooy Ndëgërlu gi nekk ci diggante ñaari cati wommatukaay bi, ohm[Ω] mooy bennaanu nattam.
- V mooy dend bi ne ci diggante ñaari cati wommatukaay bi , volt mooy bennaanu nattam.
- I mooy dawaan biy jàll ci wommatukaay bi, amper mooy bennaanu nattam.
Ndëgërlug ag wëñu wommatukaay[Soppi]
Ndëgërlu R gu ab buumu wommatukaay nii lañu koy xaymaa.
Tekki:
- L mooy guddaayu buum gi, meetar mooy bennaanu nattam.
- S mooy dijjaayam, m2 mooy bennaanu nattam.
- p (arafu waa-geres: ro) dëgërluwiin gu wommatukaay bi, ohm * meetar mooy bennaanu nattam. Di maanaam man gi wommatukaay bi mane dëgërlu dawaanu mbëj buy jàll ci biiram. Ci yeneen kàddu Ndëgërlu gu ab wommatukaay dafay aju ci kemu man a ma dëgërlu. Ci lu ëpp Ohm x mm² / m lañ koy natte, lii moo lay jox Ndëgërlu, ci ohm, gu genn wëñ guy wommat dawaanu mbëj gu gudde 1 m te dijjee 1 mm².
Misaal: dëgërluwiinu përëm mooy 0.0175 ohm x mm² / m, kon lii da lay wax ne ag wëñu përëm gu gudde 1 m dijjee 1 mm² Ndëgërloom gu mbëj day doon 0.0175 ohm.
- mooy wommatiin gi, maanaam ni wommatukaay bi manee wommat.
Ajoom ci tàngaay[Soppi]
Ninu ko biralee ci kaw, Ndëgërlug ab wommatukaay nii lañ koy xaymaa.
waaye ak bii yamale, dëgërluwiin gi dafay aju ci tàngaayu wërlaay gi mu ne. Su fekkee fésaluñu ko, dangay jàpp (ninu ko waxee ca kaw-a-kaw) ne ci tàngaayu 20° la. Mbindiin wii moo koy wone . Ci maanaa mooy ne ndëgërlu gi dafa aju ci tàngaay bi, lii man nañ koo wax ci bépp wommatukaay.


text: 1Lëën kñe blalan tiits nii so xnëzty lo do. Kol kxekw jkëëtyag tow. 2Xsiniyaa lëë do sinak xyostyoo Dios, por lëën kwlootiñ lëë do lo Crist aan chakladzyaa ktedyaa to lo xaa sinak xchotiñ kwnaa yeeñ nii xtsiilña tugak mguiy. 3Per xtsyeebaa nii kyëti do sinak pkëëti mëël Eva aan kchoso styoo do lo Crist. 4Por chanaa nii xkëëtyag to xtiits xaa nii xñee nii no stu Crist, ni xkëëtyag to xtiits xaa nii xñee nii no stu kyalbini, ni xkëëtyag to xtiits xaa nii xñee nii no stu tiits nii xteelaa. 5Sotaa gon nii xyablyudyaa lo apostle nii kwsëëb to xlad. 6Nikxe kaktyaa kñe nguin, per lëdy porñee chaktyno. Ni kayanle gaa to nii nli chakaa, por kon do kchë nii beeñtsyeyaa. 7¿Ote mal yak beñaa nii singosy bluyaa xtiits Dios lo do, ni byablyun par klisklaan lëë do? 8Xaa lo meñ nii xniladzy xtiits Dios pticheen tumi, porñee kwnasyaa nii kwtiix meñ go naa parñee kyën tsiiñ lo do. 9Ni nikle gaa kwyon lyaadzy worñee kwyon lady to, ni tu cho lo kwlootsiiñdyaa, por lëë xaa Macedonia nii kwlañche bnee kchë nii kok falt lon. Kopaa cuent parñee kotsiiñdyaa lo do ni singo gaa tugak kuuñtsyeyaa. 10Nan nyëën nii nli xyuumbeyaa xtiits Crist, aan ni tu cho chilody jka nii klen, por ni tu pe bneesty meñ nii no nëz Acaya lon. 11¿Penak dyon xñen sinrii, pe porñee xkëstyoodyaa lëë dow? Axte Dios gon nan nii xkëstyoon lëë do. 12Per ksandyaa nii chuuñtsyeyaa, parñee ktejtyaa tiits nii chol xaa kle si xle noo. 13Por nlidy nii apostle nak kchë xaa go. Wnee xuuy nii chakladzy kak xapostle Crist nak xaa. 14Ni lëdy kaa nii ksee ñe kan ñe xaa go, por yuub xaatox xtsyëëlo parñee kak xaa sinak xangly Dios. 15Por ngo kchë xaa nii no xlad xaatox xtsyëëlo parñee kan meñ nii buen xaa, per mban kyal xcuent kchë xaa go. 16Ni xñe gakaa xñen: Këbty to tsaaplaa chak wetyaa, per deelñee xsyak to nii nli chak wetyaa, lëën kñe lo do si xñee xaa nii chak wety parñee win ktaan xisy wiñ. 17Lëdy Dios bneetsy tiitspey nii xñen kchë nrii, sink lëëw xñen si xñee tu xaa wety nii chakladzy ktaan. 18Por ndaly xaa nii xtaan cos nii no lo kislyu re no. Por ngo, win ktaan. 19Ni tir gaa nyaani do, per xekw to xkëëtyag to xtiits xaa nii chak wety. 20Xekw to lo xaa nii xkuñ lëë do tsiiñ, ni xla xcheñ do, ni xkëëti lëë do, ni xlëë chan lëë do, ni xkotsyetsy lëë do. 21Axte xteladzyaa kñen nii tir nguudzy kok noo lo do. Per syaxaa ktaanaa sinak xtaan stu xaa, nikxe nii kñen si xñee tu xaa nii chak wety. 22Deelñee xñee xaa go hebreo, win xñew. Deelñee xaa Israeel gaa nak xaa go, win nak xaa Israel. Deelñee lo xtiiy gaa Abraham sëëd xaa go, win syely lo xtiiy Abraham. 23Deelñee xtsiiñ gaa Crist xkyë xaa go, mastre xkyën xtsiiñ Crist que xaa go. Xñen si xñee tu xaa nii chak wety. Por ndalyre tsiiñ nii noyuuñtsyeyaa, ni ndalyre vuelt no ko meñaa skiib, ni no kiñ meñaa, ni ndalyre vuelt notelaan lo kyalkuty. 24Kaay vuelt pxob xaa Israel naa kalyptsiipkee ña tuu kidy. 25Tson vuelt pxob yag meñ naa. Lëë stu vuelt lëë meñ blaal kyo naa. Tson vuelt kwnity barkw nii san lo nis. Tu vuelt nder kyool ni tyub tse kwyon lo nistoo. 26Tyub nii kën viaj, ndaly vuelt kwtelaa nyoy nis kiigwpee naa. Ni ndaly vuelt notelaan lo ngbaan ni lo xaa tu kyedzyaa ni lo xaa sit. Ndaly vuelt notelaan lo meñ leñ kyedzy ni tañ ni lo nistoo. Ndaly vuelt notelaan lo meñ nii nlidy xniladzy xtiits Dios. 27Kakyëlaa tsiiñ ndip ni noteedylaa kyalnë. Ni ndaly vuelt no kchoo xkalaa, ni no teedyaa kpiñ. Ndaly vuelt kwlaan nis. Ndaly gaa vuelt tawdyaa. Noteedylaa nal ni kok falt xabaa. 28Kchë lo kyalnë go noteedyaa, per tugak sini kchë meñ nii xniladzy xtiits Dios kikaa. 29Deelñee no tu xaa nii no nguiooldy styoo, wi styoon cho nguiooldy. Deelñee xchon meñ tu xaa lo tol, xlëën. 30Deelñee kakladzyaa ktaanaa, schilo ktaanaa xkyalmbanaa. 31Lëë Tat Tios nii nak pxosy Jesucrist xyal jkaa skizh tugak. Lëë xaa nan nii nli kchë nii xñen. 32Worñee kwyan Damasco, lëë xtisy nii psoob rey Aretas pxaal xaa nii kulës naa chu kyedzy parñee kñaasy xaa naa. 33Per lëë meñ kwloo naa leñ tu tskwidy par klity meñ naa nëz chex pyedzy nii ntse kyako kyedzy, aan singo kwtelaan lo xaa go.


text:
1:1 Li jiitu tey Yàlla waxoon na ak maam ya ci wàll yu bare ak ci tëralin yu wuute jaarale ko ca yonent ya.
1:2 Waaye ci mujug jamono jii nu tollu, Yàlla wax na ak nun jaarale ko ci Doom ji. Doomam jooju la Yàlla jagleel lépp, te ci moom la Yàlla jaar, sàkk àddina.
1:3 Doom ji moo di leer giy jollee ci ndamu Yàlla, di ki dippeekoo ci Yàlla. Moo téye àddina ci kàddoom gu am doole gi. Te bi mu ubbee bunt ba nit di selle ci ay bàkkaaram, dafa toog fa ñu koy terale ca ndeyjooru Aji Màgg ji ca kaw,
1:4 wone noonu ne, moo gën a màgg malaaka yi. Te it Yàlla jox na ko tur wu sut seen tur.
1:5 Ndaxte Yàlla musul a wax kenn ci malaaka yi ne:«Yaa di sama Doom,maa di sa Baay tey.» Musul ne ci mbirum kenn ci ñoom it:«Man Yàlla, dinaa doon Baay ci moom,mu nekk Doom ci man.»
1:6 Waaye bi muy yónni Doom jooju di taaw bi ci àddina, da ne:«Na ko malaakay Yàlla yépp jaamu.»
1:7 Ci wàllu malaaka yi, lii la ci Yàlla wax:«Def na malaakaam yi, ñu mel ni ay ngelaw,ñooñu koy liggéeyal, mu def leen niki safara.»
1:8 Waaye ci wàllu Doom ji, lii la ko Yàlla wax:«Yaw Yàlla, dinga toog ci jal bi ba fàww,ci njubte ngay nguuru.
1:9 Sopp nga njub te bañ lu bon.Looloo tax yaw Yàlla,sa Yàlla sol la mbég mu gën a réymi mu jagleel say àndandoo.»
1:10 Newaat na it:«Yaw Boroom bi,yaa sàkk àddina ca njàlbéen ga,defar asamaan yi ci sa loxoy bopp.
1:11 Yëf yooyu dinañu wéy,waaye yaw dinga sax,dinañu màggat ñoom ñépp ni ay yére.
1:12 Dinga leen taxañ ni malaan,ñu furi ni ay yére,waaye yaw doo soppiku,te sa dund amul àpp.»
1:13 Waaye Yàlla musul a teral kenn ci malaaka yi, ba di ko wax:«Toogal ci sama ndeyjoor,ba kera may daaneel say noonci sa kanam.»
1:14 Malaaka yépp ay xel lañu rekk yuy liggéeyal Yàlla, mu di leen yónni ñuy dimbali nit, ñi nar a jot mucc gi.
2:1 Moo tax kon nu war a gën a faaydaal wax yi nu dégg, ngir bañ a bayliku.
2:2 Xam nanu ne kàddug yoon, wi Yàlla yégle jaarale ko ci malaaka yi, wareef la woon, te képp ku ko mas a moy, walla mu mas koo tanqamlu, jot na mbugal gi mu yelloo.
2:3 Kon nun ñi dégg mucc gu mag gi, bu nu ko sàgganee, nan lanuy man a rëcce mbugalu Yàlla? Boroom bi moo xamle woon mucc googu ca njàlbéen ga, te gannaaw gi, ñi ko dégg, ñoo nu ko wóoralal.
2:4 Te it Yàlla dëggal na seen seede ci ay firnde ak ay kéemaan, ay jaloore yu bare ak ci ay may yu jóge ci Xelam mu Sell, te mu séddale leen ni mu ko bëgge.
2:5 Yàlla jébbalul malaaka yi benn sañ-sañ bu jëm ci jamonoy ëllëg ji nuy wax; keneen la ko jébbal,
2:6 ndaxte am na fu ñu wax ci Mbind mi ne:«Lan mooy nit, yaw Yàlla, ba nga di ko xalaat?Lan mooy doomu nit, ba nga koy topptoo?
2:7 Wàcce nga ko, def komu gën a suufe tuuti malaaka yi.Kaalaa nga ko teraanga ak ndam,
2:8 nootal ko lépp, mu teg ci tànk.» Bi ko Yàlla nootalee lépp nag, bàyyiwul dara. Fi mu nekk gisagunu ne, lépp a ngi ci sañ-sañam;
2:9 Waaye gis nanu Yeesu. Wàcce nañu ko, def ko mu gën a suufe tuuti malaaka yi, ngir mu dee ci wàllu ñépp, ndaxte loolu la Yàlla dogal ci yiwam. Waaye léegi Yàlla kaalaa na ko teraanga ak ndam ndax coono bi mu daj ba dee.
2:10 Ndaxte Yàlla mi yelloo lépp te sàkk lépp, dogal na def ñu bare ay doomam, boole leen ci ndamam. Jekk na nag mu matal Yeesu ci coono bi mu daj, moom mi leen xàllal yoonu mucc gi.
2:11 Moom Yeesu miy sellal, ak ñi muy sellal, ñoom ñépp genn njaboot lañu. Moo tax Yeesu rusu leen a wooye ay doomi baayam.
2:12 Nee na:«Yaw Yàlla, dinaa xamle sa turci samay doomi baay,dinaa la tagg ci biir mbooloo mi.»
2:13 Newaat na:«Dinaa am ci Yàlla kóolute.» Dellu na waxaat ne:«Maa ngi nii, man ak doom yi ma Yàlla jox.»
2:14 Doomam yooyu muy wax, nit kese lañu. Looloo tax Yeesu it moom ci boppam, wàcc na, jëmmoo ni ñoom, ngir dee, ba man caa daaneel Ibliis, mi yore dooley dee.
2:15 Noonu mu yiwi nit, ñi meloon ni ay jaam seen giiru dund gépp ndax ragal a dee.
2:16 Leer na ne, Yeesu xettalisiwul malaaka yi, waaye askanu Ibraayma lay xettalisi.
2:17 Looloo taxoon mu war a mel niy doomi baayam ci bépp fànn, ngir doon seen saraxalekat bu mag fa kanam Yàlla, bi leen yërëm te di sàmm kóllëre, te ci liggéeyu saraxaleem joxe na bakkanam ngir dindi bàkkaari nit ñi, ba Yàlla baal leen.
2:18 Gannaaw sonn na ci nattu yi mu daj, man na dimbali ñiy jaar ciy nattu.
3:1 Kon nag yéen bokk yu sell yi, yéen ñi Yàlla woo, ngeen bokk ci nguuram gu kawe ga, seetleen ci Yeesu, moom miy ndawu Yàlla li, di saraxalekat bu mag bi ci yoon wi nu gëm.
3:2 Ku takku la ci liggéey bi ko Yàlla sas, ni ko Musaa nekke woon ci lépp lu jëm ci waa kër Yàlla.
3:3 Waaye Yeesu yelloo na ndam lu sut lu Musaa, ni kiy tabax kër ëppe maana kër ga muy tabax.
3:4 Ndaxte kër gu nekk am na ku ko sos, waaye ki sos lépp mooy Yàlla.
3:5 Musaa moom ku takku la woon ci lépp lu jëm ci waa kër Yàlla. Waaye jawriñ rekk la woon, ngir seede li Yàlla waroon a yégle.
3:6 Yeesu nag ku takku la it, waaye Doom la, juy yilif kër Baayam. Nun nooy këram googu, bu nu saxee ci sunu kóolute te di bég ci li nuy séentu.
3:7 Moo tax Xel mu Sell mi wax lii ci Mbind mi:«Bu ngeen déggee tey jii baatu Yàlla bi,
3:8 buleen dëgër bopp,ni seeni maam defoon ca màndiŋ ma,keroog ba ñu dëddoo Yàlla di ko diiŋat.»
3:9 Yàlla ne:«Foofa seeni maam diiŋat nañu ma fa,di ma fexee fiir,te gis nañu samay jëf
3:10 diirub ñeent-fukki at.Looloo tax gennliku naa leen, daldi ne:“Seeni xalaat a leen di réeral saa su nekk,xamuñu yoon yi ma neex.”
3:11 Giñ naa kon ci sama mer ne:“Duñu dugg mukk ci sama noflaay.”»
3:12 Bokk yi, wottuleen ba kenn ci yéen bañ a am xol bu bon te gëmadi, bay dëddu Yàlla jiy dund.
3:13 Waaye bés bu nekk, deeleen soññante ci lu jëm ci Yàlla, fi ak bés boobu ñu wax wéyul, ngir ragal bàkkaar nax kenn, ba xolam tëju.
3:14 Am nanu wàll ci Kirist, su nu wéyee fii ba muj ga ci sunu kóolute, gi nu amoon ca njàlbéen ga.
3:15 Lii la Mbind mi wax:«Bu ngeen déggee tey jii baatu Yàlla bi,buleen dëgër bopp,ni seeni maam defoon, ba ñu dëddoo Yàlla.»
3:16 Ñan ñoo dégg baatu Yàlla bi nag te di ko dëddu? Xanaa ña Musaa génne woon Misra ñépp.
3:17 Te ñan la Yàlla mere lu mat ñeent-fukki at? Xanaa ñi daan bàkkaar te seeni néew tëdd ca màndiŋ ma.
3:18 Te it bi Yàlla defee ngiñ lii: «Duñu dugg mukk ci sama noflaay,» booba ñan ñoo ko taxoon di wax? Xanaa ña ko déggadil.
3:19 Noonu gis nanu sax ne, jotuñoo dugg ci noflaay boobu ndax seen gëmadi.
4:1 Yàlla dige na ne, dina am ñu dugg ca noflaayam. Kon ndegam dige boobu mi ngi taxaw ba tey, moytuleen ba kenn ci yéen réer ba du dugg ci noflaay boobu.
4:2 Nun jot nanu xebaar bu baax bi ni ñoom, waaye kàddu, ga ñu déggoon, jariñu leen dara, ndaxte boolewuñu ci ngëm, ba ñu koy déglu.
4:3 Nun ñi gëm nag nooy dugg ci noflaayam, ni ko Mbind mi waxe:«Giñ naa kon ci sama mer ne:“Duñu dugg mukk ci sama noflaay,”» doonte sax liggéeyam bépp matoon na, ca ba mu sàkkee àddina ak léegi. Ci lu jëm ci juróom-ñaareelu fan ba,
4:4 am na fu ñu wax ci Mbind mi ne:«Yàlla noppalu na ci liggéeyam béppca juróom-ñaareelu fan ba.»
4:5 Te it waxoon na ci baat yi nu jot a lim ba noppi:«Duñu dugg mukk ci sama noflaay.»
4:6 Kon am na ñu ci war a dugg ba tey. Te ñi jëkkoon a jot xebaar bu baax bi, dugguñu ci ndax seen déggadi.
4:7 Noonu ay ati at gannaaw ga, Yàlla àppaat na beneen bés, def ko «tey jii,» bi mu waxee ci gémmiñu Daawuda ci baat yii ñu jot a lim:«Bu ngeen déggee tey jii baatu Yàlla bi,buleen dëgër bopp.»
4:8 Su Yosuwe duggaloon sunu maam ya ca noflaayu Yàlla ba, kon gannaaw gi Yàlla du wax dara ci lu jëm ci beneen bés.
4:9 Kon ba tey Yàllaa ngi dencal ay gaayam noflaay bu nirook noflaayu Yàlla ca juróom-ñaareelu fan ba.
4:10 Ndaxte képp ku mas a dugg ca noflaayu Yàlla, noppalu na ci ay jëfam ni Yàlla.
4:11 Nanu farlu boog, ngir dugg ci noflaay boobu, ba kenn bañ a déggadi, ba daanu ni maam ya ca màndiŋ ma.
4:12 Xam nanu ne, kàddug Yàlla mi ngi dund te am na doole. Moo gën a ñaw jaasiy ñaari boor. Day dagg ba fa xol ak xel digaloo, ba fa yax yi ak yuq gi di teqalikoo, te man na àtte xalaat yi ak mébéti xol.
4:13 Te itam amul mbindeef mu man a nëbbu Yàlla, waaye lépp a ubbiku, ba ne fàŋŋ ci bëti ki nu war a àtte.
4:14 Gannaaw am nanu saraxalekat bu mag-a-mag bu àgg ba ca kanam Yàlla, di Yeesu Doomu Yàlla ji, nanu jàpp bu dëgër yoon wi nu gëm.
4:15 Saraxalekat bu mag bi nu am, du ku mënul a bokk ak nun sunuy naqar; moom sax far jaar na ci nattu ni nun ci bépp fànn, waaye deful bàkkaar.
4:16 Kon nag nanu am kóolute ci jege jalu Yàlla bu yiw ba, ngir jot yërmandeem ak yiwam, ngir mu wallu nu fu soxla taxawe.
5:1 Saraxalekat bu mag bu nekk nag, ci biir nit ñi lañu ko jële, te fal ko muy dox seen diggante ak Yàlla. Noonu dina jébbal Yàlla ay sarax, tey rendi ay mala ngir dindi seeni bàkkaar.
5:2 Te ndegam moom ci boppam nit kese la, man na muñal ñiy moy ndax seen ñàkka xam.
5:3 Li mu ñàkk doole moo tax mu war a def ay sarax ngir mbaalug bàkkaaram, ni mu ko tàmmee defal mbooloo mi.
5:4 Kenn mënul a teral sa bopp ba doon ab saraxalekat, su dul ne Yàllaa la woo, ni mu ko defe woon Aaroona.
5:5 Kirist itam yékkatiwul boppam, ba doon saraxalekat bu mag, waaye Yàlla moo ko woo, bi muy wax ne:«Yaa di sama Doom,maa di sa Baay tey.»
5:6 Am na feneen fu mu wax ne:«Doon nga saraxalekat ba fàwwmel ni Melkisedeg.»
5:7 Giiru dundam gépp ci àddina, Kirist da daan ñaan wall ci Yàlla, di ko dénku, boole ko ak i jooy ak i rangooñ. Da doon ñaan ci Yàlla, mi ko man a musal ci dee. Te ñaanam nangu na, ndax ni mu jébbale boppam Yàlla.
5:8 Waaye li muy nekk-nekk doom, teewul mu jàng déggal Yàlla, jaare ko ci coono bi mu daj.
5:9 Noonu la àgge cig mat, ñu def ko ki waral mucc gi dul jeex, ngir ñi ko déggal ñépp.
5:10 Fekk na Yàlla tudde ko saraxalekat bu mag ni ko Melkisedeg nekke.
5:11 Ci fànn googu, am na lu bare lu nu ci bëgg a wax, waaye tekkil leen ko dina jafe, ndaxte dangeen a naqari xel.
5:12 Bu yàgg ngeen waroon a jàngal ñeneen ñi, waaye soxla ngeen ba tey ku leen di tette ci kàddug Yàlla. Léegi nag yéena ngi tollu fi ñu leen war a nàmpale, ndaxte àttanuleen ñam wu dëgër.
5:13 Képp kuy nàmp, ab xale nga ba tey. Jëfeegoo njàngale, mi jëm ci wàllu njubte.
5:14 Waaye ñam wu dëgër, ñi mat a ko yelloo, maanaam ñiy jëfandikoo seen xel ngir ràññee lu baax ak lu bon.
6:1 Kon nag léegi, nanu jóge ci liifantu gi jëm ci Kirist, te jàll cig mat. Nanu bañ a dalaat njàngale mu jëkk moomu, ci ne nit ñi dañoo war a tuub jëf, yi jëm ci dee, te gëm Yàlla,
6:2 di leen jàngalaat ci mbirum sangu set ci ay fànn yu bare, ak teg loxo ak ci mbirum ndekkite ak lu jëm ci àtte biy sax dàkk.
6:3 Te noonu lanuy def, bu soobee Yàlla.
6:4 Li nu war a jëme kanam mooy lii: su amee ay nit ñu Yàlla xas a leeral ba noppi, ñu mos mayu Yàlla gi, am wàll ci Xelam mu Sell,
6:5 te xam mbaax, gi ci kàddug Yàlla, ak kéemaani jamono jiy ñëw,
6:6 te loolu lépp teewul ñu walbatiku, ñooñu kenn dootu leen man a yeesalaat, ba ñu tuub seeni bàkkaar. Li ko waral moo di, dañoo bëgg a daajaat Doomu Yàlla ji ci bant, di ko toroxal, te fekk muy seen ngaañ.
6:7 Maanaam suuf suy naan taw bi ciy dal, tey jox ñi ñu koy beyal gàncax gu am njariñ, day jot barke bi jóge ci Yàlla.
6:8 Waaye su meññee ay dég ak ay xaaxaam, du am benn njariñ; repp na ñu alag ko, te lakk lay mujje.
6:9 Waaye nag yéen samay soppe, su fekkee ne sax, nii lanuy waxe, nu ngi yaakaar li gën ci yéen te ànd ak mucc.
6:10 Yàlla ñàkkul worma bay fàtte seen liggéey ak mbëggeel, gi ngeen wone ci turam, ci li ngeen dimbali ay gaayam, te yéena ngi koy def ba tey.
6:11 Waaye danoo bëgg kenn ku nekk ci yéen wone cawarte gu mel ni ga ngeen amoon, ba kera ngeen di am mat, gi ngeen di séentu.
6:12 Bëggunu ngeen tayel, waaye royleen ñi gëm te muñ, ndaxte ñooy jot li leen Yàlla dig.
6:13 Ibraayma bokk na ci ñoom. Bi ko Yàllay dig, mënul woon a giñ ci keneen ku ko gën a màgg, ba tax mu giñ ci boppam,
6:14 ne ko: «Sàllaaw dinaa la barkeel, yokk saw askan.»
6:15 Noonu Ibraayma di xaar tey muñ, ba jot li ko Yàlla digoon.
6:16 Nit kuy giñ nag, daf koy wékk ci ku ko sut. Ngiñ lu mel noonu moo wóoral mbir te mooy jeexal lépp lu ñuy werante.
6:17 Ñi war a jot li mu dige, Yàlla dafa leen bëggoon a won ne, dogalam du tebbiku mukk; looloo tax mu dige, boole ci ngiñ.
6:18 Noonu ñaari jëf yooyu nga xam ne duñu tebbiku te Yàlla mënu cee dellu gannaaw, dañu nuy gën a sóob ci muñ, nun ñi daw ba am kiiraay, ngir nu man a téye bu dëgër yaakaar, ji mu nu dig.
6:19 Ci yaakaar jooju lanu sës sunu xol, ba man a sampu bu dëgër. Yaakaar la juy jàll ba fa Yàlla nekk, ca gannaaw ridob bérab bu sell-baa-sell.
6:20 Yeesu ci boppam moo fa jëkk a dugg, muy ndaw li nu jiitu, ñu def ko saraxalekat bu mag ba fàww, mel ni Melkisedeg.
7:1 Melkisedeg moomu doon buuru Salem, moo nekkoon saraxalekat ca Yàlla Aji Kawe ji. Gannaaw ba Ibraayma dàqee buur ya, ba dellusi, Melkisedeg gatandu woon na ko, di ko barkeel.
7:2 Noonu Ibraayma fab fukkeelu cér bi, maanaam asaka, ci li mu jële woon ci xare ba lépp, jox ko. Ci lu jëkk turu Melkisedeg mi ngi tekki «buur bu jub bi.» Gannaaw loolu mooy buuru Salem, tur woowu mooy tekki «buuru jàmm.»
7:3 Melkisedeg nag xamaluñu ko baay, xamaluñu ko yaay walla menn maam. Amul fenn fu ñu wax ag juddoom walla ag deeyam. Moo tax nu di ko mengale ak Doomu Yàlla ji, ndaxte saraxalekat la bu kenn dul wuutu.
7:4 Seetleen ni mu màgge, moom Melkisedeg! Ibraayma sax, maamu cosaan mi, fab na li mu jële woon lépp ca xare ba, jox Melkisedeg asaka ja.
7:5 Yoonu Musaa digle na ne, ñi bokk ci giiru Lewi te di ay saraxalekat, nañu jot asaka ci alalu bànni Israyil, doonte sax ñuy seeni bokk te soqikoo ci Ibraayma.
7:6 Waaye Melkisedeg mi bokkul woon ci giiru Lewi, jotoon na asaka ci alali Ibraayma. Te rax-ca-dolli barkeel na ko, moom mi Yàlla sédde woon dige yi.
7:7 Kiy barkeel a gën a màgg ki ñuy barkeel, loolu amu ci benn werante.
7:8 Saraxalekat yi soqikoo ci Lewi, ñu ngi jot asaka, ni ko Melkisedeg jote woon. Waaye ñoom ñu nar a dee lañu. Melkisedeg nag moom, Mbind mi wóoral na ne, dafay dund.
7:9 Léegi nag ci ni ñu ko man a waxe, Lewi miy jot asaka ci bànni Israyil, moom ci boppam jox na ko Melkisedeg, jaare ko ci Ibraayma.
7:10 Ndaxte mi ngi nekkoon ci geñog maamam Ibraayma, bi ko Melkisedeg gatandoo.
7:11 Jox nañu bànni Israyil yoon wu sukkandiku ci liggéeyu saraxalekat yi soqikoo ci Lewi. Su fekkoonte ne nag liggéeyu saraxalekat yooyu manoon na yeggale nit cig mat, kon du soxlaati ab saraxalekat ni ko Melkisedeg nekke, ci fànn gu wuute ak gu Aaroona.
7:12 Te bu ñu fi jëlee saraxalekat yi ak seen liggéey, dañoo war a toxal itam yoon, wi ñu fi tëraloon.
7:13 Noonu Yeesu mi nuy wax, mi ngi soqikoo ci geneen giir gu bokkul ak giiru Lewi. Giir googu nag, amu ci kenn ku ci mas a def liggéeyu saraxale ca saraxalukaay ba.
7:14 Li wóor moo di, sunu Boroom mi ngi soqikoo ci giiru Yuda. Te bi Musaa bindee ci mbirum saraxalekat yi, limaalewul woon giir googu.
7:15 Li waral mbir mi gën a leer moo di ne, beneen saraxalekat bu mel ni Melkisedeg dafa ñëw.
7:16 Te defuñu ko saraxalekat jaarale ko ci yoonu ndono, waaye fal nañu ko ci dooley dund gu amul àpp.
7:17 Ndaxte seedeel nañu Yeesu lii:«Doon nga saraxalekat ba fàwwmel ni Melkisedeg.»
7:18 Noonu tebbi nañu yoon wu jëkk, wa néewoon doole te meññul dara
7:19 --ndax yoonu Musaa yeggalewul dara cig mat — waaye dugalal nañu nu fii yaakaar ju gën ju nu man a jaare ngir jege Yàlla.
7:20 Te rax-ca-dolli ngiñ ànd na ci. Ndaxte ñi soqikoo ci Lewi doon nañu ay saraxalekat te kenn giñul.
7:21 Waaye nag Yeesu moom doon na saraxalekat, bi Yàlla giñee ne ko:«Boroom bi giñ nate du dellu gannaaw mukk:“Doon nga saraxalekat ba fàww.”»
7:22 Ngiñ loolu moo tax Yeesu nekk tayle, giy wóoral kóllëre gi gën.
7:23 Te it yeneen saraxalekat yi dañoo bare woon, ndaxte dee moo daan tax duñu man a sax ci seen liggéey.
7:24 Waaye Yeesu miy dund ba fàww, sasoo na liggéeyu saraxale bu sax fàww.
7:25 Loolu moo tax it mu man a musal tey yeggale cig mat ñiy jaar ci moom te bëgg jege Yàlla, ndaxte mi ngi dund ba fàww ngir di leen rammu.
7:26 Kon nag Yeesu mooy saraxalekat bu mag, bi nu soxla; dafa sell, du def lu bon, du taq bàkkaar, bokkul dara ak bàkkaarkat yi, te yéege nañu ko fa Yàlla.
7:27 Niroowul ak yeneen saraxalekat yu mag yi; soxlawul di def bés bu set ay saraxi mala ngir bàkkaari boppam jëkk, teg ca yoy mbooloo mi. Yeesu def na sarax benn yoon ba fàww ngir dindi bàkkaar yi, bi muy joxe bakkanam.
7:28 Naka yoonu Musaa, aji néew doole yi lay fal saraxalekat yu mag. Waaye ngiñu Yàlla gi ñëw gannaaw yoon wi, Doom ji la fal saraxalekat bu mag bu mat ba fàww.
8:1 Lii mooy li ëpp solo ci li nuy wax: am nanu saraxalekat bu mag bu mel noonu, moom mi toog ci ndeyjooru Aji Màgg ja ca nguuram ca kaw.
8:2 Mu ngi liggéey ca bérab bu sell-baa-sell, di màggalukaay bu dëggu. Nit defaru ko; Boroom bee ko sos.
8:3 Bépp saraxalekat bu mag fal nañu ko, ngir muy def ay sarax ak ay saraxi mala yu jëm ca Yàlla. Kon nag fàww Yeesu am lu mu joxe.
8:4 Bu nekkoon ci àddina, du nekk sax saraxalekat, ndaxte am na fi ba noppi ay saraxalekat yuy def ay sarax, ni ko yoonu Musaa santaanee.
8:5 Saraxalekat yooyu ñu ngi liggéeyal Yàlla ca màggalukaay, ba nekk misaal tey takkandeeru yëf yu dëggu, ya féete kaw. Moo tax ba Musaa naree defar tàntu màggalukaay ba, Yàlla artu na ko ne ko: «Teeylul ba def lépp, roye ko ci bi ma la won ca tund wa.»
8:6 Waaye léegi nag liggéeyu saraxale, bi ñu jox Yeesu, moo gën a màgg liggéeyu saraxalekat yooyu, mel ni it kóllëre, gi Yeesu fas diggante Yàlla ak nit, moo sut kóllëre gu jëkk ga te mu tëdd ci ay dige yu ëpp yu jëkk ya.
8:7 Bu fekkoonte ne, kóllëre gu jëkk ga dafa amul woon benn sikk, kon du aajo ñu koy weccee ak geneen.
8:8 Waaye nag Yàlla sikk na bànni Israyil, bi mu naan:Boroom bi nee na:«Ay fan a ngi ñëwyu may fasi kóllëre gu beesak bànni Israyil ak waa Yude.Kóllëre googu nagbokkul ak gi ma fasoon ak seeni maam,
8:9 ba ma leen jàppee ci loxo,génne leen réewu Misra.Boroom bi nee na:Beddeeku naa leenndaxte sàmmuñu sama kóllëre.
8:10 Boroom bi nee na:Kóllëre gaa ngii,kóllëre gi may fas ak bànni Israyil,bu bés yooyule weesoo.Dinaa def samay ndigal ci seen xel,bind ko ci seen xol.Dinaa nekk seen Yàlla,ñu doon samay gaay.
8:11 Kenn dootul war a jàngal moroomamwalla mbokkam, di wax naan:“Xamal Boroom bi!”Ndaxte ñépp dinañu ma xam,li dale ci ki gën a ndaw ba ci ki gën a mag.
8:12 Ndaxte dinaa leen baal seeni tooñ,te dootuma fàttaliku seeni bàkkaar.»
8:13 Kon nag bi Yàllay wax ci kóllëre gu bees gi, dafa fekk mu màggatal gu jëkk ga. Te lu xewwi te màggat mi ngi ci tànki wéy.
9:1 Kóllëre gu jëkk ga ëmboon na ay ndigal ci mbirum ni ñu war a jaamoo Yàlla. Amoon na itam kër Yàlla gu nekkoon àddina.
9:2 Nekkoon na ab tàntu màggalukaay bu ñu séddale ñaari néeg. Ca ba jiitu la làmpu diwlin ba nekkoon ak taabal, ja ñu daan teg mburu ya ñu daa jébbal Yàlla. Foofaa nga tuddoon bérab bu sell ba.
9:3 Néeg ba ñu tudde bérab bu sell-baa-sell a nga nekkoon ca gannaaw ñaareelu rido ba.
9:4 Saraxalukaayu wurus, ba ñuy taal cuuraay ca kawam, a nga fa woon, ak gaalu kóllëre, ga ñu taf wurus ba mu daj. Ca biir gaal ga amoon na fa benn njaqu wurus bu defoon ñam, wi ñuy wax mànn, ak it yetu Aaroona wi jebbi woon, ak àlluway doj, ya ñu bindoon wax yi kóllëre gi ëmb.
9:5 Ca kaw gaal ga teg nañu fa ñaari nataali mbindeef yu ñuy wax Seruben, yu doon wone ndamu Yàlla. Seeni laaf ñoo doon yiir baalukaay ba. Waaye loolu lépp léegi mënunu koo tekki benn-benn.
9:6 Ba ñu defaree lépp, saraxalekat ya dañu daan dugg bés bu set ca néeg bu jëkk ba, ngir mottali seen liggéeyu saraxale ca Yàlla.
9:7 Waaye ca néeg ba ca topp, saraxalekat bu mag ba rekk moo fa daan dugg benn yoon ci at mi. Te daawu fa dugg mukk te yóbbaalewul deretu mala, yi muy jagleel Yàlla, ngir bàkkaari boppam ak yu mbooloo mi daan def ci seen ñàkka xam.
9:8 Ci noonu nag Xel mu Sell mi wone na ne, yoon wi ñuy jaar, ba dem ca bérab bu sell-baa-sell, ubbikoogul woon, fi ak tànt ba jëkk baa ngi doon taxaw.
9:9 Misaal la ci jamonoy tey; dafay wone ne, sarax yi ak saraxi mala yi ñu daan jagleel Yàlla, mënuñoo dalal xelu jaamukatu Yàlla bi.
9:10 Sarax yooyu ñu ngi jëmoon ci lekk ak ci naan ak ci fànn yu bare ci mbirum sangu set. Ay sàrt yu jëm ci yaram lañu, yu ñu waroon a farataal, ba kera jamono ji Yàllay tëral kóllëre gu bees.
9:11 Waaye Kirist ñëw na, doon saraxalekat bu mag, bi joxe xéewal yi teew. Jaar na ca màggalukaay ba gën a màgg te gën a mat, te màggalukaay booba loxol nit defaru ko, maanaam bokkul ci àddina sii.
9:12 Noonu Kirist dugg na benn yoon ba fàww ca bérab bu sell-baa-sell. Duggu fa ak deretu sikket yi ak yu yëkk yi. Waaye mi ngi duggaale ak deretu boppam te indil na nu noonu njot gu amul àpp.
9:13 Deretu sikket yi ak ju yëkk yi, ak wëllu, wi ñu lakk te di suy dóom bi ñi taq sobe, ñooy sellal yaram.
9:14 Su fekkee ne noonu la deme nag, du kon deretu Kirist moo ëpp doole? Jox na bakkanam Yàlla, def ko sarax su amul sikk jaarale ko ci dooley Xel miy sax abadan. Kon deretam moo man a sellal sunu xel, mi nu doon yedd ndax jëf yu jëm ci dee, ngir nu man a jaamu Yàlla jiy dund.
9:15 Looloo tax mu nekk Rammukat bi ci wàllu kóllëre gu bees ci diggante Yàlla ak nit, ngir ñi Yàlla woo am cér bu sax ci kaw, te mu digoon leen ko, ndaxte Kirist dee na, ngir jot ñi jàdd yoon ca kóllëre gu jëkk ga.
9:16 Ci li jëm ci dénkaane bu ñu bind, jëme ci miraas, fàww ñu wone firndeg deewu ka ko bind,
9:17 ndaxte bala dénkaaneb miraas di taxaw, dee am; te taxawul, fi ak ki ko bind a ngi dund.
9:18 Looloo waral kóllëre gu jëkk ga, ñu fasoon ko ak deret.
9:19 Keroog Musaa jàng na ndigali yoon wépp ci kanamu bànni Israyil gépp. Gannaaw loolu jël na deretu wëllu, jëlaale ndox, ak bantu garab gu ñuy wax isob, laxas ci kawaru xar mu xonq. Noonu mu capp ko ca deret ja, daldi ko wis ca téereb yoon wa ak ca mbooloo mépp
9:20 te naan: «Lii mooy deretu kóllëre gi leen Yàlla tëralal.»
9:21 Noonu mu daldi wis it deret ja ca tànt ba ak ca jumtukaay, ya ñu daan jaamoo.
9:22 Ndaxte ci yoonu Musaa, daanaka deret lañuy sellale lépp, te bu deret tuuruwul, mbaalug bàkkaar du am.
9:23 Yëfi àddina yi misaal yu dëggu yi ci asamaan, war nañu leen a sellale noonu. Waaye yëf yu dëggu yooyu ci asamaan, laaj na sarax yu gën a baax, ngir ñu sell.
9:24 Ndaxte Kirist duggul ci bérab bu sell bu nit tabax, muy doon nataal ci bu dëggu bi. Waaye dugg na ca biir asamaan sax, ngir taxawal nu ca kanam Yàlla léegi.
9:25 Saraxalekat bu mag bi dafay dugg at mu jot ca bérab bu sell-baa-sell ak deret ju dul josam. Waaye Kirist joxewul bakkanam ay yooni yoon.
9:26 Bu demee woon noonu, kon dina sonn ba tàyyi ca njàlbéenug àddina ba tey. Waaye nag benn yoon rekk la feeñu ci mujjeelu jamono yi, joxe boppam ni sarax ngir far bàkkaar yi.
9:27 Kon ni nit ñi deeye benn yoon rekk, ba noppi jaar ca àtte ba, ni ko Yàlla dogale,
9:28 noonu it la Kirist joxee boppam benn yoon, ngir gàddu bàkkaaru nit ñu bare, te dina feeñaat, waxuma ci mbiri bàkkaar, waaye ngir indil ñi koy séentu mucc gi.
10:1 Yoonu Musaa dafa misaal xéewal yi waroon a ñëw; takkandeer la ci yëf yu dëggu yi, waaye du ñoom ci seen bopp. Looloo tax mënul a yeggale cig mat ñi ñëw ci Yàlla, ndaxte at mu nekk duñu jóg ci jébbal Yàlla sarax yooyu.
10:2 Sarax yi ñuy def, bu ñu manoon a sellal ñiy jaamu benn yoon ba fàww, kon dinañu leen bàyyi, ndaxte dootuñu am yeraange ci seeni bàkkaar.
10:3 Waaye dañuy fàttaliku bàkkaar yi ci sarax yi ñuy def at mu jot.
10:4 Ndaxte deretu yëkk yi ak ju sikket yi mënuñoo dindi bàkkaar yi.
10:5 Looloo tax bi muy wàcc àddina, Kirist nee na:«Bëggoo saraxu mala walla beneen sarax,waaye aw yaram nga ma defaral.
10:6 Sarax yu ñuy lakkwalla sarax yiy dindi bàkkaar,benn neexu la ci.
10:7 Moo tax ma ne: “Damaa wàccngir def sa coobare, yaw Yàlla,mu dëppoo ak li ñu bind ci sama mbirci téereb yoon wi.”»
10:8 Wax na bu jëkk: «Saraxi mala walla yeneeni sarax, sarax yu ñuy lakk walla sarax yiy dindi bàkkaar, bëgguloo leen te benn neexu la ci.» Teewul yoon wi moo leen santaane.
10:9 Noonu mu tegaat ca ne: «Damaa wàcc ngir def sa coobare.» Noonu toxal na jëfin wu jëkk wa, ngir wuutal fi weneen wu bees.
10:10 Te ci li Kirist def coobareg Yàlla, bi mu joxee yaramam sarax benn yoon ba fàww, moo tax nu sell ci bàkkaar.
10:11 Bés bu nekk saraxalekat yi dañuy taxaw di liggéeyal Yàlla, di sax ci def sarax yu mënul a dindi bàkkaar yi mukk.
10:12 Waaye nag saraxalekat bii di Kirist, bi mu saraxee sarax bu am doole ngir dindi bàkkaar yi benn yoon ba fàww, dafa toog ca ndeyjooru Yàlla,
10:13 di xaar ba kera mu daaneel ko ay noonam ci kanamam.
10:14 Noonu ñi ñuy sellal, ci benn sarax rekk la leen yeggali cig mat ba fàww.
10:15 Te it Xel mu Sell mi seedeel na nu ko;
10:16 dafa jëkk a wax ne:«Boroom bi nee na:Kóllëre gaa ngii,kóllëre gi may fas ak ñoom,bu bés yooyule weesoo.Dinaa def samay ndigal ci seen xol,bind ko ci seen xel.»
10:17 Noonu mu tegaat ca ne:«Dootuma fàttaliku seeni bàkkaarwalla seeni tooñ.»
10:18 Kon nag fu ñuy baale bàkkaar, aajootul sarax su koy dindi.
10:19 Bokk yi, gannaaw nag deretu Yeesu may na nu sañ-sañu dugg ca bérab bu sell-baa-sell,
10:20 nuy jaar ci rido bi, ci yoon wi mu nu ubbil, di yoon wu bees tey dund, maanaam ndax li mu joxe yaramam sarax te mi ngi dund,
10:21 te gannaaw am nanu saraxalekat bu mag, biy yilif waa kër Yàlla,
10:22 kon nanu jege Yàlla ak xol bu laab, ak ngëm gu ànd ak kóolute, am xel mu dal ci bépp yeraange, ak yaram wu ñu raxas ci ndox mu sell.
10:23 Nanu jàpp ci yaakaar, ji nu am, te bañ a toqi, ndaxte ki nu dig, lu mu wax def ko.
10:24 Nanu seet ni nu man a xiirtalante cig mbëggeel ak ci jëf yu baax.
10:25 Te bunu bàyyi sunu ndaje yi, ni ko ñenn ñi di defe, waaye nanuy nàddante ci ngëm, di ko feddali, fi ak yéena ngi gis bésu Boroom biy jubsi.
10:26 Gannaaw ba nu nangoo xam dëgg ba noppi, bu nu teyee di def bàkkaar, kon sarax dootul am ngir bàkkaar yooyu.
10:27 Déedéet, bu nu defee noonu, dinanu tiit di xaar àtte ba, muy taal bu yànj, biy war a lakk nooni Yàlla yi.
10:28 Ku weddi ndigali yoonu Musaa wi, te ñaar walla ñetti nit seede ko, dina dee ci lu amul benn yërmande.
10:29 Ku xeeb Doomu Yàlla ji te fonkadi deretu kóllëre, ji ñu ko sellale, te muy toroxal Xelum Yàlla, mi indi yiw, naka la mbugalam war a gën a yéese?
10:30 Xam nanu ki wax ne: «Man maay àtte, maay fey jëf.» Te newaat na: «Boroom bi dina àtte ay gaayam.»
10:31 Ndaw tiitaange ci ku sàggan, ba tàbbi ci loxoy Yàlla jiy dund!
10:32 Fàttalikuleen bés yu jëkk ya, ba leeru Yàlla tàbbee ci yéen; dékku ngeen xeex bu mag ciy fitna.
10:33 Léeg-léeg ñu saaga leen ak di leen sonal ci kanamu nit ñi; léeg-léeg it ngeen taxawu ñi ñuy def noonu.
10:34 Ndaxte bokk ngeen naqar ak ñi ñu tëj, te nangu ngeen ak xol bu sedd, ñu foqarñi seen alal, xam ne, am ngeen alal ju gën te di sax ba fàww.
10:35 Kon nag buleen sàggane kóolute gi ngeen am, ndaxte ëmb na yool bu mag.
10:36 Dangeen a war a muñ, ba def coobareg Yàlla, sog a jot li mu leen digoon.
10:37 Ndaxte lii la Mbind mi wax:«Ci kanam tuuti, ki war a ñëw dina ñëwte léegi mu agsi.
10:38 Ku jub ci sama kanam dina dund ci kaw ngëm,waaye bu delloo gannaaw,sama xol du sedd ci moom.»
10:39 Nun nag bokkunu ci ñiy dellu gannaaw bay réer, waaye nu ngi bokk ci ñi am ngëm tey mucc.
11:1 Am ngëm lii lay tekki: dafa nuy wóor ne, li nuy yaakaar dina am, te it li nu dul gis nekk na.
11:2 Maam ya, seen ngëm a tax ba Yàlla seedeel leen lu baax.
11:3 Ngëm a tax ba nu xam ne, Yàlla sàkk na àddina jaarale ko ci kàddoom, ngir li bët di gis, defarees ko ak lu bët mënul a gis.
11:4 Ngëm moo tax ba Abel jébbal Yàlla sarax su gën saraxu Kayin. Ngëmu Abel moo tax ba Yàlla àtte ko ni ku jub, bi mu ko seedeelee ne, saraxam baax na. Te ci kaw ngëm lay wax ba tey, moom mi dee ba noppi.
11:5 Ngëm moo tax ba Enog jaarul ci dee. Yàllaa ko yóbbu ca moom, te kenn gisatu ko, ndaxte Yàllaa ko toxal. Ndaxte Mbind mi seedeel na ko ne, laata muy toxu, neex na Yàlla.
11:6 Waaye ku amul ngëm doo man a neex Yàlla, ndaxte ku bëgg a jegeñ Yàlla war ngaa gëm ne, Yàlla am na te dina neexal ñi koy wut.
11:7 Ngëm moo tax ba, bi Yàlla yégalee Nóoyin lu jiitu ci mbir yi dikkagul, mu ragal ba defar gaal ngir musal njabootam. Ngëmam moo tax mu yey niti àddina, ba noppi jot njubte, li Yàllay joxe ci kaw ngëm.
11:8 Ngëm moo tax ba Ibraayma déggal Yàlla. Bi ko Yàlla wooyee, mu dem toxu ci menn réew, ma mu waroon a jote ca Yàlla. Noonu la gàddaaye dëkkam te xamul woon fan la jëm.
11:9 Ngëm a tax ba Ibraayma sanc ci réew, mi ko Yàlla digoon, dëkk ci ay tànt ni doxandéem, moom ak doomam Isaaxa ak sëtam Yanqóoba, fekk sax Yàlla digoon na leen réew mi.
11:10 Waaye nag Ibraaymaa ngi doon séentu dëkk bi sax, bi Yàlla tabax te sanc ko.
11:11 Ngëm moo tax ba Ibraayma, li muy màggat lépp te Saarata mënul woon a am doom, Yàlla def ba mu jur doom, ndaxte dafa gëmoon ne, Yàlla lu mu dige def ko.
11:12 Looloo tax ba, Ibraayma mi màggat lool, aw xeet jóge ci moom, baree ni biddiiwi asamaan, te sakkan ni suufu tefes, ba kenn mënu koo xayma.
11:13 Ñoom ñépp dee nañu ci ngëm. Jotuñu li ñu leen digoon, waaye séen nañu ko fu sore ba nuyu leen, te nangu ne, ay doxandéem ak i gan lañu woon ci àddina.
11:14 Ñiy waxe noonu nag dañuy wone ne, ñoo ngi wut réew mu ñu moomal seen bopp.
11:15 Bu ñu nammoon réew mi ñu jóge, kon dinañu am jotu dellu fa.
11:16 Waaye ñu ngi doon séentu réew mu gën, maanaam mi nekk ci asamaan. Looloo tax Yàlla rusul ñu koy wooye seen Yàlla, ndaxte defaral na leen ab dëkk.
11:17 Ngëm moo tax Ibraayma naroon a rey Isaaxa ni sarax, bi ko Yàlla nattoo. Moom mi jotoon dige yi, moo demoon bay saraxe jenn doom ji mu am kepp,
11:18 fekk sax Yàlla nee woon na ko: «Saw askan ci Isaaxa lay jaar.»
11:19 Waaye xelu Ibraayma jàppoon na ne, Yàlla am na dooley dekkal néew yi. Te dëgg-dëgg ci misaal dafa mel ni, Isaaxa dafa dee te dekki.
11:20 Te it ngëm moo tax ba Isaaxa barkeel Yanqóoba ak Esawu, di wax ci mbirum yëf yiy ñëw.
11:21 Ngëm moo tax ba, bi Yanqóoba nekkee ci sukkurat, mu barkeel kenn ku nekk ci doomi Yuusufa yi. Moo tax it mu màggal Yàlla, jafandu ci yetam.
11:22 Ngëm moo tax ba, bi Yuusufa nekkee ci sukkurat, mu waxoon ci gàddaay gi bànni Israyil waroon a gàddaaye Misra, di joxe ndigal jëme ci mbirum néewam.
11:23 Ngëm moo tax ba, bi Musaa juddoo, ay waajuram nëbb ko lu mat ñetti weer, ndaxte gisoon nañu ne, xale bu taaru la woon, te ragaluñu woon ndigalu buur bi.
11:24 Ngëm a tax ba bi Musaa màggee, muy bañ ñu koy wooye sëtu Firawna.
11:25 Bokk coono ak gaayi Yàlla yi moo ko gënaloon muy bànneexu ab diir ci bàkkaar.
11:26 Ñu toroxal ko ngir Almasi bi mi ngi mel ci moom ni alal ju ëpp alali Misra yépp, ndaxte yool bi la doon séentu.
11:27 Ngëm moo tax mu jóge Misra te ragalul merum buur bi. Dafa muñ, mel ni nit kuy gis Yàlla, mi kenn mënul a teg bët.
11:28 Ngëm moo tax mu sos màggalu Bésu Jéggi ba, di wis deret ci bunt yi, ngir malaakam Yàqkat mi bañ a laal taawi bànni Israyil.
11:29 Ngëm moo tax ba bànni Israyil jaar ci Géej gu xonq gi, mel ni kuy jaar ci yoonu suuf su wow. Waaye bi ci waa Misra yi doon jéem a jaar, ñoom ñu daldi lab.
11:30 Ngëm moo tax miir yi wëroon dëkku Yeriko màbb, gannaaw ba ko bànni Israyil wëree lu mat juróom-ñaari fan.
11:31 Ngëm moo tax ba Raxab jigéenu moykat bi mucc, keroog ba ñuy bóom ñi déggadiloon Yàlla, ndax li mu teeru woon yëddukat ya teeru bu ànd ak jàmm.
11:32 Lu ma ci war a tegaat? Ndaxte awma jotu wax ci mbirum Sedeyon, Barag, Samson, Yefte, Daawuda, Samwil ak yonent yi.
11:33 Seen ngëm a tax ñu noot ay buur, di doxal yoon tey jot li Yàlla dige. Ngëm moo tax ba tey, ñu tëj gémmiñu gaynde yi,
11:34 fey dooley safara, rëcc ci jaasi, ñu génn ci néew doole, dugg ci kàttan, doon ay jàmbaar, dàq xarekat, ya jóge bitim réew.
11:35 Ngëm moo tax ba ay jigéen gis ñu dekkal seeni néew, delloo leen ko; ñeneen ñi ñu metital leen, te bañ ku leen musal, ngir jot ndekkite lu gën.
11:36 Ñeneen ñi dékku nañu ay xas ak ay yar, ay jéng ak kaso yi.
11:37 Ñii, sànni nañu leen ay xeer ba ñu dee; ñii, ñu xar leen ñaar; ñii, ñu reye leen jaasi. Ñu ngi doon wëndéelu, sol ay deri xar ak yu bëy, di ay walaakaana; ñu di leen sonal, di leen fitnaal.
11:38 Ñu ngi leen doon def noonu, fekk àddina sax yelloowul leen. Ñu ngi doon wëreelu ci àll yi ak ci tund yi, dal ci xunti yi ak ci kàmb yi.
11:39 Nit ñooñu ñépp, seen ngëm a tax ba Yàlla seedeeloon leen lu baax. Moona de, jotuñu li Yàlla dige woon,
11:40 ndaxte Yàlla dafa tëral lu gën ci nun te bëggu leen a yeggale cig mat, fi ak ànduñu ci ak nun.
12:1 Kon nag gannaaw mbooloo mu bare moo nu yéew, di nu seedeel seen ngëm, nanu yenniku bépp yen ak bàkkaar bu nuy téqtal ci lu yomb, tey daw xél wi nekk sunu kanam, ànd ci ak muñ.
12:2 Nanu ne jàkk Yeesu, moom mi samp ngëm, ba ub làmbi ngëm. Mbég mi mu dëgmël moo tax mu dékku dee ca bant ba te faalewul toroxte, ji ko fa fekk, ba noppi toog ca ndeyjooru jal, ba Yàlla nekk.
12:3 Defleen seen xel ci moom, moom mi muñ noonu ko bàkkaarkat yi bañe woon, ngir bañ seen kàttan jeex, ngeen xàddi.
12:4 Yéen demaguleen ba tuur seen deret ci seen bëre ak bàkkaar.
12:5 Te fàtte ngeen li leen Yàlla dénk ni baay ak ay doomam naan:«Sama doom, bul fonkadi yarub Boroom bimbaa ngay xàddi, bu lay yedd,
12:6 ndaxte ku Boroom bi sopp, yar la,tey duma bépp doom bu mu nangu.»
12:7 Li ngeen di war a muñ, ab yar la. Yàlla dafay jëf ak yéen ni ay doomam, ndaxte ana doom ju baayam dul yar?
12:8 Bu ngeen bokkul woon ci yar, bi ñépp am wàll, kon dungeen ay doomi yoon; ay doom yu daganul ngeen.
12:9 Waaye sax far, sunuy baay ci àddina yaroon nañu nu, te wegoon nanu leen. Baay bi yore ruu yi kon, xanaa warunu koo gën a déggal ngir man a dund?
12:10 Sunuy baay yar nañu nu diir bu gàtt ci seen coobare. Waaye Yàlla dafa nuy yar ngir sunu njariñ, ngir nu bokk ci sellaayam.
12:11 Li am moo di ne, yar bu nuy dal, du ànd ak bànneex, day naqari, waaye gannaaw ga dafay meññ jub ak jàmm, ci ñi ko jariñoo.
12:12 Kon nag mayleen doole loxo yi toqi, ak óom yi bañ,
12:13 te fàkkal seeni tànk ay yoon yu jub, ngir cér bi làggi bañ cee jekkalikoo waaye mu wére ci.
12:14 Wutleen ak ñépp jàmm te fonk dund gu sell, ndaxte ku sellul doo gis Boroom bi.
12:15 Moytuleen ba kenn du ñàkk yiwu Yàlla mbaa kenn mel ni reen bu wex buy jebbi, ba di leen lëjal tey gaañ ñu bare ci wextanam.
12:16 Moytuleen it ba kenn du njaaloo walla muy fonkadi yëfi Yàlla, ni Esawu, mi weccee woon ndonol taawam ngir ag lekk.
12:17 Xam ngeen ne, ba ñu ca tegee tuuti, gàntu nañu ko, ba mu bëggee jot barke bi. Amul fenn fu mu jaar ba defar njuumteem, te jooy, yi mu doon jooy, mënu ci dara.
12:18 Ndaxte meluleen ni bànni Israyil ñoom ñi jege woon tund wu ñu man a laal, wu doon tàkk jeppit te ànd ak xiin ak lëndëm ak ngelaw.
12:19 Jegewuleen liit guy jib ak baat buy wax ay wax yoo xam ne ñi ko doon dégg, ñaan ñu bañ leen cee tegal benn baat,
12:20 ndaxte mënuñu woon a dékku ndigal lii: «Su mala sax laalee tund wa, nangeen ko sànni ay xeer, ba mu dee.»
12:21 Te mbir moomu ñu doon seetaan dafa raglu, ba Musaa naan: «Damaa tiit bay lox.»
12:22 Waaye yéen jege ngeen tund wi ñuy wax Siyon, di dëkku Yàlla jiy dund, muy Yerusalem ba ca asamaan. Jege ngeen it junniy junniy malaaka yu bég-a-bég, ba daje di màggal;
12:23 jege mbooloom taawi Yàlla, yu ñu bind seen tur ca asamaan. Jege ngeen Yàlla, jiy àtte ñépp; jege ruuwi nit ñu jub, ñi àgg cig mat;
12:24 jege Yeesu, Rammukat bi sàmm kóllëre gu bees gi; jege deretam, ji ñu wis. Te deret jooju, li muy yégle moo gën a neex li deretu Abel doon yéene.
12:25 Moytuleen a tanqamlu nag kiy wax ak yéen. Ndegam ñiy tanqamlu ki leen di artu ci àddina, ñoo mënul a rëcc ci àtte bi, aste ku dummóoyu kiy wax ci asamaan.
12:26 Bu jëkk baatam yengaloon na suuf, waaye léegi dafa dige ne: «Beneen yoon laay yengalaat suuf, yengal asamaan itam.»
12:27 Ci li mu wax: «Beneen yoon,» dafay xamle ne, Yàlla dina dindi yi ñu man a yengal, maanaam li ñu sàkk, ngir li ñu mënul a yengal sax ba fàww.
12:28 Kon nag gannaaw dinañu jot nguur gu kenn mënul a yengal, nanu ci sant Yàlla, di ko jaamu, ni mu ko bëgge, boole ci wegeel ak ragal,
12:29 ndaxte sunu Yàlla, safara la suy lakke.
13:1 Saxleen ci bëggante ni ay bokk.
13:2 Buleen fàttee teral ñiy ñëw ci yéen, ndaxte ñenn ñi, bi ñu ko defee, teral nañu ay malaaka te xamuñu ko.
13:3 Fàttalikuleen ñi ñu tëj, mel ni su ñu leen boole woon ak ñoom tëjaale. Fàttalikuleen ñi ñuy sonal, ni su ngeen bokkoon ak ñoom coono.
13:4 Na ñépp fullaal séy, te lalu séy bi bañ a taq sobe, ndaxte Yàlla dina àtte ñu yàqu ñi ak njaalookat yi.
13:5 Buleen bëgge; deeleen doylu, ndaxte Yàlla ci boppam nee na:«Duma la wacc mukk,duma la wor mukk,»
13:6 ba tax nu am kóoluteg wax ne:«Boroom bi moo di sama ndimbal;duma ragal dara.Lu ma nit manal?»
13:7 Fàttalikuleen seen njiit, yi leen yégal kàddug Yàlla. Nemmikuleen li seen dund meññ te roy seen ngëm.
13:8 Yeesu Kirist du soppiku mukk; ni mu mel démb ak tey lay mel ba fàww.
13:9 Buleen nangu mukk ñu fàbbi leen ak njàngale yu bare yu wuute ak yu jëkk ya. Li gën moo di xol yi jële seen doole ci yiwu Yàlla, te bañ koo jële ci sàrt yi jëm ci ñam, yi jariñul dara ñi koy sàmm.
13:10 Am nanu sarax boo xam ne ñiy jaamu Yàlla ci tàntu màggalukaayu bànni Israyil sañuñu koo lekk.
13:11 Ndaxte saraxalekat bu mag bi dafay yóbbu deretu mala yi ca bérab bu sell-baa-sell ni sarax ngir dindi bàkkaar yi, waaye yàpp wi dees na ko lakk ca gannaaw dal ba.
13:12 Looloo tax Yeesu sonn ca gannaaw dëkk ba, ngir sellal mbooloo mi ak deretam.
13:13 Nanu ko fekki nag ca gannaaw dal ba, bokk ak moom toroxte ga.
13:14 Amunu fii ci àddina dëkk bu sax ba fàww, waaye nu ngi wut dëkk biy ñëw.
13:15 Kon nag nanu jaare ci Yeesu, tey dëkk ci jébbal Yàlla sarax bu koy màggal, maanaam sant turam.
13:16 Buleen fàtte di def lu baax ak di sédde ci seen alal, ndaxte sarax yu mel noonu ñoo neex Yàlla.
13:17 Déggal-leen seeni njiit te topp seen ndigal, ndaxte ñoo leen di sàmm te ñooy layoo seen liggéey. Kon nangeen leen déggal, ngir ñu man a def seen liggéey ak xol bu sedd, bañ cee am naqar, ndaxte loolu du leen amal njariñ.
13:18 Deeleen nu ñaanal. Wóor nanu ne, sunu xel dal na, ndaxte danoo bëgg a rafet ci lépp lu nuy def.
13:19 Maa ngi leen di xiir, ngeen ñaanal nu, ba tuur ci seen ñaq, ngir ma yiwiku, ba dellusi ci yéen ci ni mu gën a gaawe.
13:20 Na leen Yàlla Boroom jàmm, mi dekkal sunu Boroom Yeesu, di Sàmm bu mag bi, ci darajay deret, ji fas kóllëre gu sax,
13:21 matal ci lépp lu baax, ba ngeen man a def coobareem, di jëfe ci nun li neex ci moom, mu jaarale lépp ci Yeesu Kirist, moom mi yelloo ndam ba fàww. Amiin.
13:22 Kon nag bokk yi, maa ngi leen di ñaan, ngeen tegoo baatu yedd yooyu, ndaxte dama leen a bind ci lu gàtt.
13:23 Xamleen ne, Timote sunu mbokk, génn na kaso. Su dikkee léegi, dinaa ànd ak moom, seetsi leen.
13:24 Nuyul-leen ma seen njiit yépp ak gaayi Yàlla yépp. Waa Itali ñu ngi leen di nuyu.
13:25 Na yiwu Yàlla nekk ànd ak yéen ñépp.


text: 1Nan' yu Pablo, yu Silvano lo'o Timoteo, ngua'an tñan hua quityi re 'in um, 'un jun ta'a na nu ndi'in quichen Tesalónica, 'un nu cua' ndi'in cunta 'in Stina Ndiose lo'o Ñi X'nan na Jesucristo. Cui' Stina Ndiose lo'o Ñi X'nan na Jesucristo taa ñi cha' tsu'hue nu chu'hui ni' cusya 'in um, lo' cu'ni ñi cha' tyi'in tsu'hue um. 2Nchgaa xaa ndyaa hua xu'hue 'in Ndiose, njñan hua 'in ñi si'ya cha' 'in um, 3lo' ndiya yu'hui ti' hua 'in um nchgaa xaa tloo Stina Ndiose lo'o ña'an nu ndiya qui'an ti' um 'in ñi, si'yana nsu'hua um juesa lo'o tñan 'in Ndiose si'ya cha' tsu'hue ndyi'o tiquee um, lja nu nducua quiloo um 'in Ñi X'nan na Jesucristo. 4'Un jun ta'a na nu ndyu'hui cuiya' ti' Ndiose 'in, cua' jlyo ti' hua si'yana cui' ñi ngulohui ñi 'in um, 5si'yana xa ycui' hua cha' tsu'hue 'in Ndiose lo'o um, a lca na chacui' cha' ti, cui' ca nu lo'o cha' cuiya' 'in Espíritu nu Luhui 'in Ndiose mdiyaa na ni' cusya 'in um, tsaña'an nu cua' jlyo ti' um ña'an ncua lca tiquee hua lo'o um si'yana ca nu tsu'hue 'in um. 6Tsatlyu m'ni cha'an um 'in hua chcui ña'an nguiaa cha' 'in Ñi X'nan na, lo' siya' ndijin um scasca nu ti'i, una tsu'hue ntsu'hui tiquee um ncuan xu'hue um cha' tsu'hue 'in ñi si'ya Espíritu nu Luhui 'in ñi, 7can' cha' nducua quiloo jun 'in um, nchgaa nu cua' ya qui'an ti' nu ndi'in se'en lyi'ya loo Macedonia lo'o Acaya. 8Si'yana ti' la se'en ndi'in um mdyisnan mscua cueen cha' 'in Ñi X'nan na, si'i tsa se'en lyi'ya loo ti Macedonia lo'o Acaya, cui' ca nu nchgaa se'en cua' ngune cha' 'in um ña'an ndiya qui'an ti' um 'in Ndiose, lo' ñi a 'ni 'a cha' ti' taa hua suun cha' re lo'o jun, 9si'yana ticuii' jun nchcui' jun ña'an ncuan xu'hue um 'in hua, ña'an mscuan tloo um lcuin jo'o xa ya qui'an ti' um, ña'an ca si'yana ca ja'an um 'in scati Ndiose nu lo'o ca, ñi nu cha' ñi ca lca Ndiose, 10cuaña'an nta um 'in Sñe' ñi nu ntsu'hui cha' tyi'o la ni' cuaan, ñi nu m'ni Ndiose cha' mdyiqui'o, cui' Jesús, ñi nu ndlo laa 'in na se'en nu a qui'ni ca'an 'in na ti'i nu ntsu'hui cha' caan tiyaa xaa.


text:
Taariixu Aamerig
Tëraliin
- 1 Feeñug Diiwaan yu Bennoo yu Amerig yi (U.S.A)
- 2 Sancu yi nga xam ne waa Angalteer yi taxawal nañu leen ci Aamerig gu bëj gànnaar gi:
- 3 Noste gi doon doxal mbiri biir yu sancu yu Angalteer yi:
- 4 Li waraloon xareb temb bi:
- 5 Yoon yuy tege galag ak tembar
- 6 Yoon wi aju ci moolu (navigation) ak yaxantu:
- 7 Koppar walla kee bu kayit ak jënd suuf:
- 8 Nos dooley kaaraange ji:
- 9 Ndajem waxtaan mu Filadelfiya mu njëkk mi:
- 10 Ndajem Filadelfiya mu ñaareel mi:
- 11 Ni xare bi tàkke :
- 12 Tembug Diiwaan yu Bennoo Aamerig yi:
Feeñug Diiwaan yu Bennoo yu Amerig yi (U.S.A)[Soppi]
Feeñug Diiwaani Amerig yu bennoo yi
Gàddaay yi waa Tugal yi daa def juge Tugal, jëm Aamerig, gàddaay yooyu wéyoon nañu di sottiku ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi. Loolu nag amoon na, ginaaw bi Kolomboo feeñalee Aamerig ba am lu tollook xarnu. Li ko taxaoon a am nag bari na, bokk na ci:
1 Fitnay diine yi amoon ci Tugal gu diggu gi ak gu sowwu gi, li waraloon loolu di yëngu-yëngu yu diine yi jugoon di safaan Jàngu bu Katolig bi, ak la ca juddoo muy ay xeexi ngér, yu amoon ci diggante ngérum Katolig ak ngérum Protestant , ak xeex bi protestant yi doon def ci seen biir, rawati na ci Angalteer, ak la ca juddoo muy boddikoonte ci diine, loolu nag waraloon gàddaayug ab lim bu mag ci waa Tugal yi, dem Aamerig gu bëj-gànnaar gi, ngir rawale seen bakan, ak ngir man a doxal seen diine ci ag féex akug gore.
2 Fitnay politig ya amoon ca Tugal ngir xeex jaay doole ga fa amoon, ak àttee na mu la neexe ga, ak la ca juddoo muy ag ñàkk a nosu gu mbir yi ñàkk a nosu, ak ñàkk-kaaraange, ak dox gi nguur yi di doxe ni mu leen soobe, loolu lepp nag taxoon na ba lu bari ci waa Tugal yi gàddaaye woon fi nu dëkkoon dem, wuti ag goreg politig .
3 Wër gi nu doon wër mbèll yu gànjaru yi, lu ci mel ni wurus mbaa xaalis, bokk na ci li leen daa gàddaayloo, ndax kat lu bari ci ñi daa gàdday, dañoo gëmoon ne Aamerig de réew mu fees dell la ak yile mbell, te ña fa dëkk, ñu néew ag xay lañu, te ñàkk ag taaxe, te yittewoowuñu yenn liggéey yu mel ni lijanti ay wurus aki xaalis ak gasi mbèll.
4 Jëm kanam gi xam-xam am ak ndefar ci Tugal, rawati na ci wàllug liggéey ay gaal, googu jëm kanam dimblee na ci ñu man a tukki ci géej gi, bay àgg ci barab yu sori yee sori.
5 Liggéey yi nga xam ne lonkoo yu Angalteer yi def nañu leen , ngir meññal ak jariñoo suufus Amerig si ak lijanti nu ñu koy sance te dëkke ko ngir dëgërale ci kilifteefug canc gu Angalteer ci goxub adduna bu bees bii, bokk na ci li waral gàddaay gi.
Sancu yi nga xam ne waa Angalteer yi taxawal nañu leen ci Aamerig gu bëj gànnaar gi:[Soppi]
Waa Tugal yii bawoo woon Espaañ, Faraas, Olaand, Suwed ak Angalteer, sancoon nañu ay barab yu wuute ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi, ñoom lañuy wax tay Diiwaan yu Bennoo yu Aamerg yi , loolu nag di woon ci ñaari xarnu yii di bu fukk ak juroom benneel ak bu fukk ak juroom ñaareel g. Waa Angalteer yi nag ñooy ñi njëkk a taxawal ab sancu ca Jims Town, ci diiwaanu New York, atum 1607 g, mujj nañu nag ci diir bu gàtt, di ñi gën a tas, gën a wisaaroo ci barabi tefes yu penku yi, ci mbooleem ñi gàddaaye Tugal.
Barabi penku yii, maanaam yii nga xam ne la ëpp ca ña fa sancoon, dëkke woon fa ay waa Angalteer lanu woon, barab yii mooy yi mujjoon ginaaw bi (1776 g) di laaj ag temb akug dagge ca réew may nday di Angalteer. Waa Angalteer yi nag amoon nanu ñaari anam yu nu daa sance réew yi ak a yilife, bi ci njëkk mooy :
- Buurub Angalteer da daan may yenn ci lonkoo yi, gu ci mel ni lonkoo gu Werjiniya gu London gi – mooy gi yoroon mbirum sos sancu bu Jims Town bi nu la waxoon leegi - da leen daa may ay sañ-sañ ci ñu taxawal ay sancu, ak jariñoo xéewal ya fa nekk, ak defar xaalis walla koppar yu ñuy man a jëflantee, ak topptoo mbirum kaaraange gi.
- Geneen anam gi mooy: buur bi day dogal garmi yu Angalteer yi ay suuf, ba noppi féetale leen mbirum yor leen ak àtte leen .
Bi fukk ak juroom ñatteelu xarnu g, di agsi ci digg bi, Aamerig mujj na yor fukk ak ñatti sancu yu Angalteer, ñooy:
- New York
- Wirjiniya
- Raod Island
- Masacuusest
- Dulawir
- New Hamser
- Kintakit
- North Karolaayna
- South Karolaayna
- New Jersi
- Jorjiya
- Pensilvaniya
Diiwaan yooyu ñooy yi sos, te amal li nuy wax Diiwaani Amerig yu Bennoo yi, ci ginaaw xareb temb gi , atum 1775 – 1783 g, ñu mujj am ag temb ci Angalteer, ci mujj gi. Diiwaan yooyu nag, bu nu leen xoolee ci Aamerig gu leegi gii nii, duñu weesu benn xaaj ci Aamerig gu ñu xaaj fukki xaaj.
Noste gi doon doxal mbiri biir yu sancu yu Angalteer yi:[Soppi]
Nguurug Angalteer gi, daa joxoon ay sancoom yi nekkoon ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi, da leen a joxoon aw xeet ci “ag àtte gu boppu” (autonomie) , waaye teewul ci biir loolu lepp, mu bàyyil fi boppam kilifteef ak cang gu mu am ci kaw sancu yooyu, maanaam may na leen ñu yor seen bopp, di doxal seen mbiri biir, waaye teewul muy seen kilifa, di réew mi leen moom. Nosteg àtte-gu-boppu googu amoon ci sancu yooyu, mi ngi tegu woon ci ñatti ponk:
- 1 Kaŋ bi (le gouverneur)
- 2 Jataayub yoonal bi
- 3 Jataayub diisoo bi
Kaŋ bi , mooy kilifa gi yilif dooley xare ji ci sancu bi, mooy féetewoo sàmm mbiri way dëkk yi, di topptoo kaaraange gi, te am na sañ-sañu dindi saxal gu ñu defe ci ñaari jataay yii: bu yoonal bi ak bu diisoo bi. Moom nag (Kaŋ bi) buuru Angalteer bee koy fal ak a folli.
Bu dee nag jataayub yoonal bi, moom ñi dëkk ci sancu bi ñoo koy tànn, li ko tax a jug nag mooy tege galag yi ak fuglu liggéeykat yi, ak saxal seeni payoor, ak payooru Kaŋ bi. Bii jataay nag li ko may doole mooy jële gi mu jële sañ-sañam ak kàttanam ci nit ñi dëkke ci sancu bi, ginaaw ñoo ko fal.
Jattayub diissoo bi moom, li ko taxoon a jug mooy di xelal Kaŋ bi ak jataayu yoonal bi, ak di diisoo ak ñoom. Waaye nag moom sancu bi, ak li mu jot a am lepp, muy “ag àtte gu boppu ” gi nga xam ne taxoon na ba ñu man fa’a doxal demokraasi, teewul mu nekkoon ab sancu rekk bu toppoon ci ginaaw nguurug Angalteer gi, ci gisiinu waa Angalteer.
Goornamaa bu Angalteer li mu fàttee def mooy, wut nu mu nose mboolooy yu waa Angalteer yii dëkke woon sancu yi, ñoom mbooloo yii nga xam ne mujj nañu lu jamono di gën a yàgg, ñuy gën a sori seen réewum nday ma di Angalteer, ci wàllug aada ak dundiin, loolu waral ñu tàmbli koo fàtte, di yëg nag leegi ne fii mooy seen réew, di ci tënku, te di ko fonk.
Loolu nag tàmbli woon na a wuute ak politig bi George mu ñatteel mi, taxawaloon, moo doonoon burub Angalteer ca jooja jamono, lii mooy li taaloon ab xare bu mag ci diggante sancu yi ak nguurug Angalteer gi, xare boobu moom lañuy tudde xareb temb bi .
Li waraloon xareb temb bi:[Soppi]
Ñi dëkke woon sancu yi, ay mbooloo lañu woon aki kuréel yu wuute, ak doonte la ëppoon ca ñoom ay waa Angalteer lañu woon yu di ay diiŋatkat (protestants). Seeni njariñi koom-koom it bokkewul woon, te niroowul woon, waaye nag, loolu lepp teewul woon amoon nañu ñatti mbir yoo xam ne kenn wuutewu ci woon, ñepp a ci dëppoo woon, ñooy:
1 Am gu nit war a am “ag goreg jëmm” , rawati na “goreg pas-pas”
2 Ak sàmmoonteek yoon ak nosu, maanaam nosu gi mbir yi war a nosu.
3 Yëg gi ku nekk yëgoon ne fii ci sancu yii la dëkk, moo di am réewam, fa la féetale ag réewoom
Ëttub Aamerig bii nag mujjoon di def ay mbir yoo xam ne ñoo waraloon xareb temb bi tàkk. Mbir yooyu manees na leen tënk ci yii:
Yoon yuy tege galag ak tembar[Soppi]
Parlamaa bu Britani bi daa génne atum 1762 g, yoon wu ñuy wax yoon wu tembar yi, mooy wiy def ngay fay tembar ci jëflante yu kilifawu yi (officiel yi), ak wayndare yi (les dossiers), ak yëglekaay yi añs. Ci atum 1764 g, ñu farataal galag ci suukar si nu daa jële ci sancuy Espaañ yi, yu Faraas yi ak yu Olaand yi, teg ci farataalati ko ci ataaya, kayit, weer ak biteex (walla betteex) .
[Soppi]
Ci atum 1651g, barlamaa bu Britani bi dafa génne wenn yoon wuy waral ci sancu yi ñuy tuxal li ñuy génne ak li ñuy jëggaani di ko def ci ay gaal yu Britani, aaye leen ñuy jëndati feneen, leneen loo xam ne bari na ca Angalteer.
Koppar walla kee bu kayit ak jënd suuf:[Soppi]
Sancu yu Britani yi danu leen a aaye woon ci yoon, ñuy génne walla ñuy defar benn koppar bu kayit ak di ko jëfandikoo niki koppar bu ofisel (kilifawu) . Noonu tam lañu teree woon – ci weneen yoon (luwaa )- ñuy jënd suuf yi feete sowwu fukk ak ñatti sancu yi, ngir jàpp gu nu jàppoon ne yooyu suuf nguurug Britanee leen moom.
Nos dooley kaaraange ji:[Soppi]
Goornamaa bu Britani dafa sosoon jenn doole ju xare ngir aar sancoom yi nekkoon ci Amerig gu bëj gànnaar gi, doole jooju tolloon na ci junniy xarekat , mu waxoon waa sancu yi ne ñooy warlu di joxe depaas yi doole jii di laaj. Loolu nag taxoon na ba waa sancu yi mer, ñaawlu loolu lool, ngir loolu tam goornamaa bu Britani bi ne kon na ci génn, waaye nag galagu ataaya moom dindiwu ko. Loolu tam tax na ba waa sancu yi di yëg ne ñoom daal danuy jëflante ak ñoom, mu mel ne dañuy ay nit walla ag njaboot goo xam ne ñoo gën a néew solo ak daraja ñi dëkke Angalteer.
Waa sancu yi tam yëgoon nañu ne li ñuy fay ciy galag lépp, deesu leen ko defal fi ñu koy faye waaye kay ca réew mu leen sori mee di Angalteer, te loolu du leen jariñ ci seen dund gi, te du ci def dara. Nga rax ci dolli ne Angalteer mooy réew mi rënkaloon boppam ci sancoom yi, yaxantug marsandiis yu bari, maanaam bari na lool ay marsandiis yoo xam ne Angalteer da ne woon moom rekk a leen sañ a jaay ci sancu yi, lu mel niki ataaya, loolu nekkoon na lu waa sancu yi ñaawlu woon.
Ci nii daal la xew-xew yi toppantee woon, di nëxal nag sellug séqoo gi amoon ci diggante Angalteer aki sancoom, loolu tam gën a yaatal paxum réeroo mi nekkoon ci seen diggante. Loolu nag gën na a fés, bi waa sancu yi bañee ne duñu fayati galagu ataaya, ginaaw bi tam am mbooloo jug, ci desambar atum 1773 g, lakk ñatti gaal yu nguurug Angalteer, yu ñu duyoon ak ataaya, ca waaxub Boston, ca sancu bu Masacusets, loolu waral waa Angalteer tëj waaxub Boston bi, ne gaalug yaxantu du fi teerati, daal di ne moom ci jëmmi boppam mooy yoral boppam sancu boobu. Xew-xew bii ak la ca juddoo , man nañu ne moo waral xareb temb bi.
Ndajem waxtaan mu Filadelfiya mu njëkk mi:[Soppi]
Juroom ñeenti diiwaan yu Aameriig teewe woon nañu ndajem New York ma, atum 1765g, di sàkku ci nguurug Angalteer mu teggil leen galagu tembar bi mu leen di teg. Ci noonu Angalteer teggi woon na galag boobu waaye teewul mu wéyoon di tege yeneen galag yi nga xam ne ab Parlamaawam daa na leen woote, te di leen farataal ci mbooleem ay sancoom yi nekk ci àdduna bi.
Looloo taxoon reenub réeroo bi nekkoon ci diggante Angalteer aki sancoom saxoon fi di lu ñu dogadi, ndax kat sancu yi dañoo gisoon ne di leen teg ay galag te seeni jataayi yoonal ànduñu ci, bu amee lu muy tegtale mooy dindi màndargam demokraasi mi seen jataay yooyu di doxal seeni mbir ame woon, ndax kat daa am ab dal(principe) bu nekk ci demokraasi, bu naan “doo fay galag boo amul ndaw” .
Man nañu ne ndajem New York mi mooy lu njëkk a feeñ te nosu loo xam ne waa sancu yi def nañu ko, di ci safaan ni Angalteer di àttee seen diiwaan yi.
Ñoñ sancu yépp a meroon bi Angalteer tëjee waaxub Boston bi, bu ko defee ñu taxawal am ndaje ca Filaadelfiya, atum 1774 g, jàmmaarloo fa’ak Angalteer ne ko na xam ne lépp lu mu defati benn sancu ci sancu yi, na ko wóor ne sancu yépp la ko def, daal di ñaawlu bu baax jëf yu ñaaw yi Angalteer tegoon Boston . Njiitul xare lii ñuy wax George Washington (1732 – 1799 g ) teewe woon na ndaje ma. Ndajem Filadefiya moomu, mooy dàtt bi nga xam ne ci la Kongres mujj a teggu, ci ginaaw bi .
Jaadu na ñu leeral leen ne ndajem Filadefiya mi li ko taxoon a jug du sàkku ag tembte , waaye kay yëgal Angalteer ne lu wuuteek demokraasi lii muy def ci sancu yi neexu leen, te man na a nëxal te yàq xaritoo ak jàmm ji amoon ci diggam ak ay sancoom.
Ñoom kay seeni càkkuteef weesuwutoon lii, mooy na Angalteer xam ne ñoom sancu yi kat ñoo ame àq ak sañ-sañ - ci seen jataayi yoonal yi – ci tege ak farataal ay galag ci waa sancu yi.
Angalteer nag, ci safaanub muy lijanti lëj-lëj boobu ci maslaa gu xereñ, moom daal da fee nekk di yonnee ay dooley xare yu yees ci Boston, ngir gën a dëgëral doole ja fa nekkoon. Loolu tam li mu juroon mooy waa sancu yi ñoom itam, ñu ne woon nañu waajal seen bopp, ndax kat nguurug Angalteer gi bëggul jàmm, ci noonu ñu - ñoom waa sancu yi – defaat beneen ndaje ci Filadefiya, ngir jàng mbir mi, seet nu ñu ciy def.
Ndajem Filadelfiya mu ñaareel mi:[Soppi]
Ndawi sancu yi defoon nañu am ndaje atum 1755 g, ca Filadelfiya, muy ñaareelu ndaje mu Filadelfiya mi, ñu wax fa ne dañuy sos menn mbooloom xare , te bennal ko, bañ a def sancu bu nekk am sa mbooloom xare, bu ko defee nag, mbooloom xare moomu ñu tànne ko ci waa sancu yi, ngir ñu aar leen ci ay wi leen dëgmalsi. Ci noonu ñu dugal doomi sancu yi ci xarekat yu bees yii nga xam ne George Washington moo leen jiite woon. Waaye teewul ñu yonnee ca buuru Britani bi, ab bataaxel buy sàkku ci Angalteer mu xoolaat ni muy jëflanteek sancu yi, te lenn baaxu ci, waaye buur bi moom jàpp fa mu jàppoon rekk, ne daal am na ag cang gu ñu joyal ci kaw mbooleem sancu yi. Ci jëfam jooju la tëje buntub jéem gi sancu yi doon jéem ngir defar – ak doonte lu néew la itam – seen diggante ak Britani, réew miy nday.
Ni xare bi tàkke :[Soppi]
Bi buur bii di George mu ñatteel mi, ñàkkee faale càkkuteefi sancu yi, ne daal li wér mooy moo ame cang gu joyu gi ci mbooleem sancu yi, maanaam sancu yépp ci ron kilifteefam lañu nekk, ci anam gu matale te daj, bi buur bi nekkee ci taxawaayam boobu ne du ci juge la xare bi tàkk ci diggante ñaari wàll yi, sax nag lu toll ci juroom ñaari at daanaka (1775 – 1783 g ), bu ko defee, mu tas nag ci li ëpp ci sancu yu Aamerig yi, George Washington nag jot na a man a nangu Boston, ginaaw bi mu ko gawee. Dooley gornamaa bu Britani moom, teg loxo lu bari ci waaxi Aamerig yi. George Washington ni mu doon xeexe ak ñoom nag mooy xeexub bette, ci barab yu bari, ak door-daw, foo ko fekk daawul nangoo jàmaarlook ñoom, ndax xammoon na ne ñoo ko ëpp doole te gën koo tàggatu.
Ak li xarekati sancu yi doon jànkoonteel lépp ciy coona yu tar ci biir xare bii, teewul George Washington amoon na ci kaw njiitul Anglteer lii di Burgoyne, ci xareb Saratoga, loolu mi ngi am bi mu jawalsee juge Kanadaa, jëm New York, ci oktobar 1777 g. Ca saa sa, ginaaw bi ñu gañee Britani, Faraas jug na, jibal ab xareem ci kawam atum 1778 g, Espaañ roy ko ci, atum 1779 g, Olaand topp ci atum 1780 g. Man nañoo wax ne Faraas moom jàpple na way fippi sanncu yi ci wàllug xare (militaire) ak ci alal, ba tay it dajale na way coobarewu yu Fraans yi, yobbu leen ci Diiwaan yu Bennoo yi, ngir ñu xeexle leen ci ron njiit lu xare lu Faraas lii di Lavette, safaan Angalteer noonam bu mu yàgg a noonool bii. Ci noonu Britani mujj war a xare ci jë yu bari.
Dàq gi ñu mujj a def dooley angle ji, ci sancu yi, mooy gi nu defoon seen njiit la Cornwallis, loolu di bi mu deltoo ginaaw, dem dëkkub York Town, fa dexug York di sottikoo, ginaaw ba ko fa mbooloom xarem George Washington ma songee. Xarekati George Washington yooyu nag am njaxasiitum kuréel lañu woon mu ame ci diggante ay waa Faraas aki ñoñi sancu, tollu nag ci fukk ak juroom benni junniy xarekat.
Nañu fàttaliku nag ne waa Aamerig yi ñoom, ci seen suuf lañu doon xeexe, bu ko defee dolli leen doole ci xare ak ci alal day gën a yomb, gën a gaaw, bu dee waa Angalteer yi xawoon a sori Kanadaa, fi seen bagaasi xare daan juge, walla Angalteer gi leen soree woon lu tollook ay ñatti junniy miil daanaka. Nga rax ci dolli, waa Aamrig yi dañoo dogu woon bu wóor ci raxasu ci teg loxo gi Britani tegoon loxo seeni mbir, te amoon nañu ay njiiti xare yu bari, ku ci mel ne George Washington. Doolil ci loolu, nekk gi waa Britani nekkoon di xeexe ci sancu yoo xam ne manuñu fa’a ame jokkoo ak dolli-doole ga war, ca anam ga mu ware te gaaw, te itam pastéefub xeex bi ñu amoon moo gën a suufe fuuf bi waa sancu yi amoon, ñoom ñi taxawoon temb ci xettaliku ci waawug nguurug Angalteer gi. Bokk na ci li doyadil waa Britani yi ci xeex bi, ubbi gi ñu gubbi woon ay jë yu xare yu bari ci seen kaw, ci barab yu sakkan ci Aamerig.
Tembug Diiwaan yu Bennoo Aamerig yi:[Soppi]
Bi waa Britani xamee ne lòtt nañu ci toroxal jeqiku gi amoon ci Aamerig, te xam ne doole du mooy lijanti lëj-lëj yi nekk ci sancoom yi, ndax kat mi ngi nii di ku ñu dàqe, ndamu ci kawam ca xare ba, bi loolu amee mu sàkku woon ag juboo, ci noonu ñu xaatim juboo gi ci Paris, ci digganteem aki sancoom atum 1783 g, lii mooy tomb ya ca ëpp solo:
1 Britani day nangu tembteg sancu yi nekk ci suuf yi féete ci penkub dexug Misisipi gi, te jàppe dex gii muy diguw sowwu wi ko tàqale ak sancu yi. Bu ko defee dig yu bëj gànnaar yi ñoom ñu bàyyi leen nañu nekke woon.
2 Jéem a rafetal séqoo yi, ci diggante Britani ak réewum Aamerig mu temb mi (Diiwaani yu Bennoo Amerig yi)
3 Amal ci diggante Britani ak Aamerig gu temb gi, ay séqoo yu yaxantu ak yu koom-koom, waaye nag séqoo yooyu ñu teg leen cig nawleente, ak moroomante, kenn du jaay kilifteef sa moroom.
Nii daal la Diiwaan yu Bennoo yu Aamerig yi ame, xareb temb bi nag am na genn jeexiital gu rëy te xóot, ndax wal na te upp ngelawul gore ak temb ci mbooleem sancu yi.
Lii nag làppal na Britani, loofloo ko, ci wàllug xare ak politig, nga rax ci dolli alalam ju bari ji mu ci ñàkke.
Aamerig nag moom, daal di ñew, defar sartu réewam , daal di taxawal ndajem booloo mi nga xam ne Kongres moo ko digale woon, atum 1788 g, mbooleem ndawi Diiwaan yu Bennoo yi teewe woon nañu ko, ba mu des diiwaanub Rood Island. Cér ya fa nekkoon tam, tànn cig dëppoo, George Washington muy njiitul ndaje mi, ci loolu la nekke ki njëkk a nekk njiilul Diiwaan yu Bennoo yi.
Ginaaw bi lañu def Washington – ginaaw bi mu nekke péeyu koom-koom bi ak bu alal bi – la nu ko def péey bu politig bi. George Washington nag jëloon na xalaatam yepp, def leen ci nu muy def ba bennal Amerig, looloo taxoon waa Amerig yi soppoon ko, wormaal ko, waxam it weesuwutoon : (( doon leen benn, doon leen ay waa Aamerig ..)) , loolu saxoon ci seen xel yi. Washington moom wàcci na jal bi, joxe njiit gi, atum 1797 g, ginaaw bi mu ko yoree ñaari yoon.