text:
Soppalikaay
Soppalikaay ab jumtukaay la buy tax a man a soppi limu dend ak taraayu dawaanu mbëj bu jóge cib gongikuwaay buy jur kàttanu mbëj gu safaanu, ci beneen limu dend ak taraay yu wuute te bokk baraay ak melokaan. Te limuy ñakk ci kàttan ci soppali gi lu néew la. Ab soppalikaay, ci dawaan bu safaanu rekk la man a doxe, ndax ci bii xeetu dawaan la mbëjbijjaakon bu safaanu, di ci li doxam aju, man a juddoo.
Soppalikaay yi ci ndomboy jokkalekaayu dawaanu mbëj yiy lëkkale jóoxuwaayu mbëj yi (digg yu mbëj) ak jëfandikukat yi lañu leen di jëfandikoo. Bokk na yenn ci ngirte yi tax dawaan bu safaanu bu Nikola Tesla am-ndaw ci kaw dawaan bu wéy bu Edison ci liñu doon woowee xareeb dawaan yi.
Ubbite[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Lim bu bari bu kàttanu mbëj bees soxla ci mboolaay yu taaxe yi tax na ñu war koo jóox ci bariwaay bu dayoowu ci jóoxuwaay yees duppee digg yu mbëj. Ngir man a xayma bariwaayu kàttanu mbëj bees jóox cib digg bu mbëj dañuy xool ci liñuy duppee ngóora gi(njunjam di P bennaanu nattam di Watt ñu koy tënk ci [W]) di luy man a nekk ci diggante ay fukki kw (kilowatt, 1 kW = 1000W) ci digg yu ndoxmbëj walla yu jant ba ci ay teemeeri MW (megawatt, 1 MW = 1.000.000 W) di yu digg yu tàngmbëj ak yu saal. Gii kàttan dañu koy yóbb ci ay teemeeri km. Ngóora (P) gi mi ngi am digaale ak dawaan (I) geek dend (V) gi ci mbindum xayma miy toftal:
Lii dafay tekki ne man ngaa yokk walla wàññi dend gi walla dawaan bi te ngóora gi du soppeeku (te jéem a fexe ba jege 1 (benn)). Lii am na solo lool ndaxte dawaan bi I dafay jur tangoor suy jaar ci biir watatukaayu mbëj bi (ngir njeexitu Joule): lu dawaan bi di gën a bari tangoor giy judd di gën a bari; ngir moytu lii faww ñu yokk dijjaayu watatukaay bi, waaye it yokk gi am na dig ci wàllu koom ak xaral, aju na tamit ci feeñte bi ñuy duppee waddug dend yu buum yi ci seen bopp. Kon ngir wàññi dawaan bi dañuy def ab soppali yokkaale dend gi ci anam gu ngóora gi dul soppeeku.
Ag sàkkam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Baaxi ab soppalikaay ki leen njëkk a taxawal mooy Michael Faraday ci 1831, waaye li mu ci jubluwoon rekk moo doonoon biral baaxi yi nekk ci xiirtalug mbëjbijjaakon, kon xalaatul woon nan la man a nekkee jumtukaay buy jariñ ci dëgg-dëgg. Lucien Gaulard ak John Dixon Gibbs ci 1881 lañu génne ca Londar ab jumtukaay bees duppee woon «ñaareelu jurukaay», ñu daaldi jaay xalaat bi këru liggéey bu waa-aamerig ba Westinghouse. Mooy soppalikaay bees njëkk a jëfandikoo ci jëfe.


c: text/html

text:
sàqum baat wolof-wolof
làbbali : yokk gaawaay. danga war a làbbali fas wi, ñu dem gaaw. dinañuy wax tamit làbbili.
làbbe b- : kilifa ci diiney katolig. làbbe bi ab tubaab la.
làbbili : dinañuy wax tamit làbbali. (seetal làbbali)
làcc : (ne làcc). daanu ndax coono. ci suba ba léegi mu ngi ne làcc.
làcc w- : dinañuy wax tamit waar w- wala wàll w-. (seetal waar)
làggi : tànk wala loxo bu làggi. tànk bi dafa làggi ginnaaw bu mu defee aksidaa.
làkk 1 : wax. àngale la waa ji di làkk.
làkk 2 : ñag, sàkket. xar yi ak bëy yee tax mu làkk toolam bi.
làmbaay b- : yére b-. làmbaay bi dafa xotteeku.
làmb : bàyyil yàpp wi ngay làmb.
làmb j- : bëre b-, mbappat m-. seen mbër maa ub làmb ja
làmboo : yore, limboo. waa ji am na lu mu làmboo ndax lu yéeme rekk lay def.
làmmeñ w- : dinañuy wax tamit làmmiñ. (seetal làmmiñ)
làmmiñ w- : dafa màtt làmmiñ wi. dinañuy wax tamit làmmeñ w-.
làmp b- : làmpu petorol b- wala làmpu kuraŋ b-. tey làmpi mbedd yi tàkkuñu.
làng : def benn wërngël. jigeen ñaa nga làng, di joxe teraanga ya.
lànjaŋ : (ne lànjaŋ). tëdd taanu, bàyyeeku, làññ (ne), lañar (ne). masoŋ bi dafa sonn mootax mu ne lànjaŋ.
lànk : bañ. ñaan na la ndimbal nga lànk wànte ëllëg man na am, nga ñàkk. safaan wi mooy nangu.
làññi : xàwwi, wuññi, muri, ñori. ngelaw li làññi na sàkket wi. safaan wi mooy muur, ub, wala sàng.
làññ : (ne làññ). tëdd taanu bu baax, ne lànjaŋ. dafa yegsi rekk ne làññ ci dig lal bi. (seetal lànjaŋ)
làpp : jeex, sew, yooy. mbaamam mi làpp na lool. safaan wi mooy suur.
làq : nëbb, denc. làq na suukër si mu jënd ndax bu ko duwaañ yi gis. safaan wi mooy feeñal.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yeesu dem na céet ga ca dëkku Kana
21 Ñaari fan gannaaw loolu ag céet am ca dëkku Kana ca diiwaanu Galile. Yaayu Yeesu teewe woon na ko. 2 Woo woon nañu it Yeesu ca céet ga ak ay taalibeem. 3 Ca biir xew wa, biiñ ba daldi jeex. Yaayu Yeesu ne ko: «Amatuñu biiñ.» 4 Yeesu ne: «Soxna si, loo ma bëggal? Ndaxte sama waxtu jotagul.» 5 Yaayam daldi ne surga ya: «Defleen lépp lu mu leen wax.»
6 Foofa amoon na fa juróom benni ndaa yu ñu yett ci doj, yu Yawut ya daan jëfandikoo ngir seen sangu set. Ndaa lu nekk man na def daanaka téeméeri liitar. 7 Yeesu ne surga ya: «Duyleen ndaa yi.» Ñu duy léen, ba ñu fees bay rembat. 8 Noonu Yeesu ne léen: «Tanqleen ci léegi, yót ko njiitu xew wi.» Ñu daldi ko ciy yót. 9 Ki jiite xew wa ñam ndox, ma Yeesu soppi biiñ. Xamul woon fu biiñ booba jóge, waaye surga ya tanqoon ndox ma, ñoom xamoon nañu ko. Naka noonu mu woo boroom céet ga ne ko: 10 «Ci xew yépp, naan gu neex gi lañuy jëkke. Bu nit ñi doyalee, ñu sooga génne ga ca des. Waaye yaw dangaa dencoon gi gëna neex ba nëgëni.»
11 Firnde jii ame ca Kana, ca diiwaanu Galile, moo doon kéemaan gi Yeesu jëkka def. Ci noonu la wonee màggaayam te ay taalibeem gëm nañu ko.
12 Bi loolu weesoo, mu ànd ak yaayam, ay rakkam ak i taalibeem, dem dëkku Kapernawum. Waaye yàgguñu fa.
Yeesu dàq na jaaykat ya ca kër Yàlla ga
13 Màggalu Yawut, gi ñuy wax bésu °Mucc ba, mu ngi doon jubsi. Yeesu dem °Yerusalem, 14 dugg ca kër Yàlla ga. Bi mu fa demee, fekk na ca ëtt ba ay jaaykati nag ak yu xar ak yu pitax, ak weccikatu xaalis ya toog. 15 Noonu Yeesu ràbb ab yar, daldi léen koy dàqe, ngir ñu génn ëttu kër Yàlla ga, ñoom ak xar ya ak nag ya. Mu tasaare xaalisu weccikat ya, daaneel taabal ya, 16 daldi ne jaaykati pitax ya: «Jëleleen fi lii! Sama kër Baay, buleen ko def marse!» 17 Taalibeem ya fàttaliku Mbind mii: «Cawarte gi ma am ci sa kër, mu ngi mel ni taal buy tàkk ci sama biir.»
18 Noonu Yawut ya ne ko: «Ban firnde nga nuy won ngir dëggal ne am nga sañ-sañu def lii nga def?» 19 Yeesu ne léen: «Daaneel-leen kër Yàlla gii, ma daldi koy yékkati ci ñetti fan.» 20 Ñu ne ko: «Nga ne kër Yàlla, gii ñu tabax ci ñeent fukki at ak juróom benn, man nga koo yékkati ci ñetti fan!»
21 Waaye kër Yàlla, gi Yeesu doon wax, nekkul woon ab tabax, aw yaramam ci boppam moo ko taxoon di wax. 22 Gannaaw ga nag, bi Yeesu deeyee ba dekki, la taalibeem ya fàttaliku li mu waxoon, daldi gëm Mbind mi ak wax, ja léen Yeesu waxoon.


text:
sàqum baat wolof-wolof
xibaar : dinañuy wax tamit xabaar. (seetal xabaar)
xibaar b- : dinañuy wax tamit xabaar b-. (seetal xabaar)
xibla b- : dinañuy wax tamit xébla b-. (seetal xébla)
xiddi : dellu ginnaaw. bi mu séenee alkaati yi di ñëw, la xiddi.
xidd : (ne xidd). xerem (ne). ñu ngi ne xidd di déglu li leen jàngalekat bi di wax.
xiiboon : wéradi. dafa xiiboon, fu mu tollu mu ngi feebar. safaan wi mooy wér.
xiif : dafa xiif ba mënul a dox bu baax. safaan wi mooy suur wala regg.
xiim 1 : togg àttaaya. yow mënuloo xiim.
xiim 2 : (ne xiim). patt (ne), tekk (ne). maa ngi wax ak moom mu ne xiim rekk.
xiin : bi ñu gisee asamaan si xiin lañu daw ñibbi.
xiin g- : xiin xeetu ndënd la.
xiir 1 : jañ nit ci dara. kenn xamul lu ko xiir ci li mu def. dinañuy wax tamit xiirtal.
xiir 2 : xiir mooy yegg ci xél wu mag.
xiir g- : yar b-. xiir la yorewoon di dóor nit ñi rekk.
xiiroo : jollasante, xuloo. faluñu leen ngir ngeen nekk fi di xiiroo. dinañuy wax tamit xiiroonte. safaan wi mooy neexoo.
xiiru : def lu raglu. xaj baa ngi xiiru.
xiise : xàjjale, tàggale. ndaw si fexe na ba xiise ñaari xarit yi. safaan wi mooy boole.
xiis : soxor. muus mi dafa xiis.
xiis g- : ay xiis lay wut ngir ràbb ay basaŋ.
xiisu : xureeku, xoosu. lan nga doon def ba xiisu nii ?
xiit-mball g- : xiit-mball xeetu yére jigeen bu gàtt la.
xiiwal g- : dinañuy wax tamit xéwal g- wala xéewal g-. (seetal xéewal)
xiix : yore asm. ba muy xale ba léegi, dafa xiix.
ximmaliku : baatu ximmaliku mu ngi jóge ci baatu xëm. (seetal xëm)
ximmali : baatu ximmali mu ngi jóge ci baatu xëm. (seetal xëm)
ximmi : baatu ximmi mu ngi jóge ci baatu xëm. (seetal xëm)
xippi : sànq ba léegi mu ngi xef ak a xippi. safaan wi mooy xef.
xipp : dinañuy wax tamit xepp 1. (seetal xepp)
xiqi : dinañuy wax tamit xekki. (seetal xekki)
xirim y- : dinañuy wax tamit xérem y- wala xërëm y-. (seetal xërëm)
xirtal : dinañuy wax tamit xiir 1. (seetal xiir)
xise b- : wax ji aju ci am mbir. man dée déggaguma xise boobu.
xitimba : ku xitimba mooy ku amatul ay xef.


text:
Jàngoroy nawet bi Les maladies de l’hivernage
Nit ñi : Aminta Gaye ak Bintu Faal
Les personnages : Aminta Gaye (AG) et Bintou Fall (BF)
AG – Yan jàngoro ñoo gëna bare ci nawet bi? Quelles maladies sont les plus fréquentes pendant l’hivernage?
BF – Am na biir buy daw ak sibbiru ak ñoom seen. Il y a la diarrhée, le paludisme et tant d’autres.
AG – Biir buy daw, lan moo koy joxe? Qu’est-ce qui donne la diarrhée ?
BF – Li koy joxe bare na lool. Doomi-jàngoro yi, ci tilim ju lañu nekk. Les microbes sont surtout dans les saletés.
AG – Nan ngay fàggoo ba du la dal? Comment éviter la maladie ?
BF – Dangay raxas say loxo balaa ngay togg wall lekk walla soo jógee duus bi. Tu te laves les mains avant de préparer le repas ou avant de manger ou quand tu viens de la toilette.
Dangay tëj ñam yi ndax weñ yeek tilim ji, di segg ndox mi walla di ko baxal, walla nga def ci tuuti ordsabel balaa nga koy naan. Bien couvrir les repas pour éviter les mouches et la saleté, filtrer l’eau ou la faire bouillir ou y ajouter un peu d’Eau de Javel avant de la boire.
Dangay raxas itam say ween balaa ngay nàmpal sa doom. Tu laves aussi tes seins avant d’allaiter ton enfant.
AG – Su dee sibbiru nag? Et si c’est le palu ?
BF – Sibbiru, yoo dafay màtt nit ku sibbiru, dellu màttaat ku wér, joxaale ko jàngoro ji. Le moustique pique celui qui a le palu, puis va repiquer une personne saine en lui transmettant la maladie.
AG – Nan ngay fàggoo ba du la dal? Comment éviter la maladie ?
BF – Xanaa ngay jël ay fàgguteef. Seulement prendre des préventifs.
AG – Lan ak lan? Que faut-il prendre?
BF – Dangay naan ñetti doomi niwaakin ayu-bés bu nekk, di rey yoo yi ci néeg bi te wut mustikeer takk ko ci lal bi. Tu prends trois comprimés de nivaquine par semaine, tu tues les moustiques dans la chambre et tu utilises une moustiquaire pour le lit.
Abdoulaye Dial
Monsieur Dial a écrit ce texte il y a près de 10 ans. En 2008, de nouveaux médicaments, par exemple ceux à base d’artémisine, sont d’actualité. Dites-le autour de vous. Merci du fond du coeur à la Chine pour l’artémisine ainsi que pour les magnifiques feux d’artifice!


text:
Yuda int
Uţup ujuni
Ulibra wi uwo kakaarta ki Yuda apiiŧuŋ. Yeŧu awooŋ naweek baka ul na Yakob. Kakaarta ki kanaam na katëbanţën ki Piyeer apiiŧuŋ. Yuda apiiŧ kakaarta ki bañaaŋ biki Naşibaţi adatuŋ. Aji na baka balipara bañaaŋ banjaaŋ bajukan uţup umpaţuŋ na Uţup Ulil Unuura. Mnwo mi bakaŋ mënţan manyuuj kë baanwo bañaaŋ biki Yeŧu, ţiki maanwo mnwo mnuura. Akak aţup baka jibi Naşibaţi ajaaŋ ado na banjaaŋ bado buţaan.
Hënk di ifah yi ulibra wi iwooŋ:
1. Pwul mboş (1-2)
2. Uba wi banjaaŋ bajukan bañaaŋ iko inwooŋ iinwo iŧool (3-16)
3. Banfiyaaruŋ bawo kaŋalad (20-23)
4. Mndëm manwoon ţi Naşibaţi! (24-25)


text:
Kiswahili
Kiswahili, walla làkku suwayli aw làkk la wees di wax ci anam gu yaatu ci Penku Afrig gi. Ci Suwayli turu làkk wi mooy Kiswahili. Moom nag aw làkk wu Bantu la.
Suwayli nag dees na ko wax ci gox bu yaatu ci Afrig, la ko dale ca bëj-saalumu Somaali ba ca bëj-gànnaaru Mosambik ak Keeñaa gépp. Lu tollook juroomi milyoŋ yu muy seen làkk wu njëkk a ngi fi (yu muy seen làkk wi ñu nàmp), ak juroom fukki milyoŋ ciy nit yu muy seen ñaareelu làkk (làkk wu ñu jàng). Suwayli mujj na di làkk wow nit ñi man nañu ciy jokkoo ci penku Afrig ak barab yi ko wër.
Suwayli tàmbali naa nekk làkk wees di wax ci Sansibaar, benn dun ci Tansaani. Suwayli làkk wu kilifawu la (officiel) ca Tansani ak Keeñaa. Moom nag làkk wu jeexiitalu la ci yeneen làkk yu bari niki wu araab. Niki làkk yu bari ci Afrig Suwayli nekkoon na di lees di binde ci arafi araab waaye leegi ci yu laatiin yi lañu koy binde.
Bennaani baat[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Lii ci suuf ay misaal la ci làkkuw Sàuwayli:
- waaw - ndiyo
- déet - hapana
- okay (walla baax na) - sawa
yeneen dali web[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Kamusi Project Internet Living Swahili Dictionary


text:
YÓBBALU NDAW
Dalal jàmm, Marubba Faal
Baat yii laa mën a wax ci jéego yi Marubba Faal séqi jëm ci bindkat yi taamu làmmiñi réew mi. Am naa ci mbégte lool, ngir yàgg naa ko wax ne bumu xeeb li gafakaam dencal xam-xam yu bawoo ca Maam. Téere bii mu tudde Yóbbalu Ndaw firndeel na sama njort.
Woy yi mu sédd Mademba, Omar ak yeneen, woroowuñook lees di séentu ci woykat bu dégg galan te mokkal nataali janeer.
Teewul nag Marubba Faal sàmmoonteek turu téere bi. Ndax kat, bañ
Marubba Faal du gan ci géewu ladab. Dafa fekk rekk ne ci làkku fràñse la gën a siiwe. Ndaxam de, masoon naa cokkaas làmmiñu Kocc Barma, ba mu ca tekkee « Aja, la militante du G.R.A.S », di ab kilibam bu Sorano dawaloon.
Noo ngi ñaan Yàlla taxawu ko, ba mu wéy di bey waaram ci toolu Séex Anta Jóob.
Nun de, wax dëgg, dummóoyuwunu benn xam-xam buy jariñ doom aadama, waaye kat, kenn réerewul ne sunu reeni xol saxuñu fu moy làmmiñi réew mi.
Séex Aliyu Ndaw, Ndakaaru, septàmbar, 2008.
Teraanga ñeel na sama ndey Nogoy Njaay,
jigéen ju mën góor,
bëggul xaalis, bëggul takkaay,
sàmm njabootam, taxawu i mbokkam ci ngor
Teraanga ñeel na Seriñ Séex Aliyu NDAW,
Bindkat bu mag bi,
moom mi ma ñaax ba ma door bind, fésal, ci kàllaama Kocc Barma.
Téere bii, ñaan naa mu doon yóbbalu guney Sunugaal yépp, rawatina samay doom.
DAWAL BI
« Yóbbalu ndaw », téere la bu ma bind ngir yaari yëf.
Bi ci jëkk mooy bey sama waar ci toolu taalifkat yiy jëmmal kàllaama Kocc Barma FAAL ak Musa KA.
Bi ci topp mooy delloo njukkal samay way-jur, sama ndey mi may ñaan Yàlla ba ko fi, ba ca kanam a kanam ; sama baay bi dawlu ca Tiwaawan, ñu uufali ko Omar, sama rakk ji teel a réer.
Baay ak Yaay yor nañu ma, di tette ba ma gimmi, xëy taxaw jodd.
Garab gay doon pénc, lawbe du ko gaaw a gis !
Moo tax yiir nañu ma, di ma digal, di déey ba ma xam xàmmee, dummóoyu bèpp yoon wuy sànk ndaw.
Tàggat nañu ma ba sawaruma ci toogaayu mbedd, tiituma mbett. Damay foog, di moytu.
Baay xamal na ma ni làkk ñaar la. Boo ci bey te beyantuwoo, mu mën laa dundal, dundal sa askan. Bii sa gopp, bee sa xel nga koy beye.
Làkku nasaraan laa doon bey. La ma meññle, ñorle, du sama benn mbokk mu xam lu mu saf.
Sama ndey sax da may laaj : « Mo loo doon waxati ? Moo li ngay xaatim lu mu” ?
Moone Baay nee woon na ma « Dama laa jàngloo nasaraan ngir nga mën a nas, mën a nocci ci sa biiri moroom yi nga séqal jamono. Bul saaraan ba naan lu weesu ndox mu ñuul mbaa lëwal, saani ak sammar. Bul nosal bakkan, bul xëddal baat. Loo
Téere bii, maa ngi ci tënk waxi Baay, waxi Yaay ak waxi yeneen mag yu am ñam te laabiire ma.
Yàlla na sama Boroom xiir ndaw yi ñu yër ko ba faf def ko wéttal.
Marubba FAAL
E-mail : marouba_fall@yahoo.fr
Site perso : www.e-monsite.com/maroubafall
Waxi mag
Su ma daa séen mag, damay nëbbu
Ngir ragal gëdd mbaa mbej.
Damaa léejoon, mën a tooñ, di tëbantu,
Bëggoon lool bëre, waxaalewuma am pecc !
Baay ne ma, Yaay feelu ko :
Loo yaras yaras mag, bul ko sore ;
Jege ko mooy sa gàllaaj.
Bul ko ñóoxu wékk ko say gët ;
Dànd ko te may ko sa nopp.
Ndaw luy déglu mag,
Doonte ay atam limuwul
Mbaa yabul téere,
Du wax mukk, ñu dummóoyu,
Du jëf, ñu naa tuuk.
Kër gu mag gu am ñam di fanaan,
Jub ak juboo dëkk fa, réeroo toxu ;
Gune gu fa yeewoo du dugg daara di xaaraan
Mbaa fu ko ngelaw fekk fëkk yóbbu.
Ni taw mel ci gàncax
La waxi mag mel ci gawaru gattax
Waxi mag gune du ko gaaw a firi,
Tekki ko moo koy jëkk a të.
Waxi mag dafay muuru ;
Balaa muriku boroom làqu.
Waxi mag, bu jibee ëllëg la jëm ;
Ki li teew yitteel du ko gëm.
Ndaw su naree raw, dafay laf xelu boppam,
Wéye ndigal,
Moytu xelu moroomam,
Da koy dugal.
Ku sa maam déey, nga ñeme
Ku sa baay gemb, nga ub làmb
Ku sa ndey jal, nga sut sa maas.
1. 09/02/2010
Nijay sama, nijay sama xarit, sama soppe, nijay ci geun ci nijay yi, je vois de par ma petite expérience de la vie le succès qu'aura ce livre-conseil pour jeunes et adultes. Je n'arrête pas de le lire et de le relire tant c'est passionnant et plein de sens surtout pour nous jeunes femmes. Kou beugue sa sey nex, je te conseille "Yobbalu Ndaw". Day yap seet, di xelal jigen ci biir kerëm. Dierejef nijay sama.
Sa jarbat préférée Anta
2. 11/10/2012
maangilay nuyu dila bege di la sopp lool di la laaj ndax man na gnoo gisse sama numero 77 789 09 59
Créer un site gratuit avec e-monsite - Signaler un contenu illicite sur ce site


text:
Marsiyya Seex Ibra Faal
Par : Cheikh Mussa Kâ
Categorie : Wolofal
Langue : Wolof
àddina ndax day bëgg a jeex
am gaa yu baax yeey bëgg a jeex
am mbër yu ndaw yeey bëgg a seex
Moo gaa yi xam naka pexe ? ka xamlewon ag tarbiya
ak ka xamon ag tarbiya
moo buñ demee ba surga ya
ku leen di wax nag luy pexe ? ka wootewon ci àdduna
ba ñépp wuysi fàddu na
nan jéem a dëddu àdduna
te jéem a wuyji mooy pexe Seex Bàmba dem ci ' Wamsashi'
Seex Ibra dem ci ' Tamsashi'
Moo ñi fi des kuñuy dese
yeenu muriid naka pexe ?
Taille : 0.39 Mo (Pdf) 0.48 Mo (Epub) ;


text:
Uko wi ayuujuŋ Yowan 7
Uko unkyuujuŋ kë bañaaŋ bawo biki Naşibaţi
1Wi iko yaŋ iţëpuŋ, dwin ŋwanjuŧ ŋbaakër kë ŋawo ţi imbaŋ ibaakër yi umundu, ŋamëban ŋyook ŋbaakër, uyook uwutna kayook ţi mboş këme ţi bdëk këme ţi bko bloŋ. 2Dkak awin uwanjuŧ uloŋ kë ukwoona umayar unuur apaya, uwo na uko wi ukdooŋ kaţu ñaaŋ kayuujna kë awo i Naşibaţi anwooŋ. Udo pdiim pweek aji na ŋwanjuŧ ŋbaakër ŋambiiŋ ayeenk mnhina mi pŧok mboş na bdëk : 3« Nawutan kaŧok mboş na bdëk na mnko : nayoonkan duna ŋţu ţi ijuk yi biki Naşibaţi uko unkyuujuŋ kë bawo biki nul. »
4Hënk, kë baţup hum di bañaaŋ biki baţuuŋ uko mënţ bawooŋ, bawo : iñeen-week na iñeen ŋbaakër na babaakër ŋyaaş iñeen-week iñeen (144 000) bampënni ţi kntaali bŧi ki babuk Iŧrayel.
5Biki pntaali pi Yuda biki baţuuŋ uko unkyuujuŋ kë bawo biki Naşibaţi bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Ruben bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Gad bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
6Ţi pntaali pi Aŧer bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Neftali bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Manaŧe bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
7Biki pntaali pi Ŧimeyoŋ bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Lewi bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Iŧakaar bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
8Biki pntaali pi Ŧabulon bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Yoŧef bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Biki pntaali pi Benyamin bawo iñeen-week iñeen ŋyaaş iñeen na ŋtëb (12 000).
Bañaaŋ baŧum maakan biki ŋŧaak bŧi
9Wi uko waŋ uţëpuŋ, kë nşë win pnŧuk pi bañaaŋ pweek maakan, pi nin ñaaŋ awooŋ aanhil pfën. Bawoona ŋŧaak bŧi, na kşini bŧi, na kntaali bŧi na ŋţup bŧi anaţ ţi kadun ki pţij pi pşih na ki anwooŋ unkaneel wi bţeŋan. Bañaaŋ mënţ bawohara imişa ifaaŧal, awo na ijaak ţi iñen. 10Bahuuran maakan aji :
« Naşibaţi i nun anwooŋ ţi pţij pi pşih
na anwooŋ unkaneel
babuuranuŋ nja. »
11Kë ŋwanjuŧ bŧi ŋaşë fooy pţij pi pşih na bantohi na ŋko ŋbaakër ŋuŋ aŋup afëţ kaara ţi mboş adëman Naşibaţi, 12ŋaji :
« Uwo haŋ! Naşibaţi i nun,
ŋbeebu adëmanu
ţiki iwo na uşal unŧuŋa
na mndëm na mnhina te mnţo.
Uwo haŋ! »
13Aloŋ ţi bantohi bukuŋ anaţa aşë heparaan aji : « Bañaaŋ banwohariiŋ imişa ifaaŧal yi, bawo bahoŋ ba? Bawoona ţuŋ ba? »
14Kë nŧeem aji : « Naweek, iwi imeeŋ. »
Kë aşë ji na nji : « Bawo bañaaŋ banwoonuŋ du mnhaj mnweek ; banaj imişa yi baka ţi pñaak pi anwooŋ unkaneel akakan ya ifaaŧal. 15Uko waŋ ukaaŋ kë banaţ ţi kadun ki pţij pi pşih pi Naşibaţi, adëmana pnak na uŧejan du dko dyimanaan di nul, kë anţooŋ ţi pa aluŋ kayeŋan baka. 16Ubon uunkak ade baka, udaan uunkak aţij baka, bnuur baankak atër baka, këme uyook uyik uloŋ. 17Anwooŋ unkaneel, anwooŋ ţi pŧoof pi pţij pi pşih akluŋ kawo nayafan i baka kaşë kañooţ baka du ŋkumpëş ŋi meel manjaaŋ manwul ubida. Naşibaţi aluŋ kawent mnkuul bŧi manwooŋ ţi këş ki baka. »


text:
Markuŧ int
Uţup ujuni
Ulibra wi uwo Uţup Ulil Unuura wi Markuŧ apiiŧuŋ. Markuŧ aambi wo naţaşar Yeŧu, aşë bi gakandër na Pawulu, abi lemp kak na Piyeer. Aka pŧiinkna iko yi apiiŧuŋ ţi Piyeer anjaaŋ abi kaţup bañaaŋ iko yi Yeŧu adoluŋ ţi mboş. Apiiŧ wa pa banwooŋ baanwo bayuday, kadiimanaan baka kë na manjoonan Yeŧu awooŋ Abuk Naşibaţi. Markuŧ aţup ţi ulibra wi iko yi Yeŧu adoluŋ na yi ajukanuŋ bañaaŋ, akak aţiiniyaan pkeţul na pnaţa ţi pkeţ pi nul. Yeŧu ajukan bañaaŋ na mnhina, ajeban bamaakal, adook ŋnŧaayi akuţ ado iko iñoŋarënaan. Yeŧu aambi bi pwin biki bakjuuknţënuŋ ţi ulemp, abi bi pjuukëţ, kawul kaţuţul kalukna, bañaaŋ baŧum bahilna babuur. Baweek biki bayuday bapoka adoo do kë bafiŋa. Ñaaŋ andoli ankţaşuŋ Yeŧu awo kabomandër mnhaj, ţi ubaañşaani aluŋ kawo ţi mnlilan. »
Hënk di ifah yi ulibra wi iwooŋ:
1. Yowan Nabatŧaar aţup uko unkluŋ kabi (1.1-8)
2. Batiŧmu bi Yeŧu na jibi Ŧatana akdooŋ na pguura ajuban (1.9-13)
3. Ulemp wi Yeŧu du Galilay (1.14–9.50)
4. Yeŧu apënna Galilay pya Yeruŧalem (10.1-52)
5. Kanëm kabaañşaani ki Yeŧu ţi umundu wi, pwayëş pi bawayşuluŋ na pkeţul (11.1–15.47)
6. Yeŧu anaţa ţi pkeţ (16.1-8)
7. Yeŧu apën awinana ţi kadun ki baţaşarul (16.9-20)


text:
Podobné fráze na Sleviste.cz: connect it connect it ci 108, connect it connect it l2 ci 69, connect it connect it ci 585, connect it connect it ci 587, connect it connect it ci 591, connect it connect it ci 592, connect it connect it ci 590, connect it connect it ci 589, connect it connect it ci 586, connect it connect it ci 588
Podobné fráze na Nejrychlejsi.cz: connect it connect it ci 108, connect it connect it l2 ci 69, connect it connect it ci 585, connect it connect it ci 587, connect it connect it ci 591, connect it connect it ci 592, connect it connect it ci 590, connect it connect it ci 589, connect it connect it ci 586, connect it connect it ci 588,


text:
2 Timote int
Uţup ujuni
Ulibra wi uwo kakaarta katëbanţën ki Pawulu apiiŧuŋ Timote. Apiiŧ ka wi awooŋ ukalabuş du Rom. Banohul bŧi baţi wal mënţ aduka. Luk ţañ anwooŋ napiinţan awooŋ aanduka. Pawulu awin kë uko ubaa, pkeţ ţañ padukiiŋ. Uko mënţ ukaaŋ kë apiiŧ Timote kaţaŋa ţiki ajeja kë awo ji abukul na manjoonan. Kakaarta ki Pawulu apiiŧuŋ ki kawooŋ kabaañşaani ki apiiŧuŋ. Apiiŧa ţi kakaarta ki aji na a amëban ji a aliinŧ ţi pfiyaar. Akak ajaka ataman ţi pţup Uţup Ulil Unuura wi Yeŧu Kriŧtu woli badoo hajana. Aji na a alipara pjukan panwooŋ paanwo Uţup Ulil Unuura. Pawulu akak aţup ţi ka aji ul ţi uleeful agutan ugut unwooŋ unuura, kë awo kaya hënkuŋ du Ajugun Yeŧu Kriŧtu. Aţup aji ñaaŋ anfiyaaruŋ Kriŧtu andoli awo kado ji a.
Hënk di ifah yi ulibra wi iwooŋ:
1. Pwul mboş (1.1-2)
2. Pawulu aţaŋ Timote (1.3-18)
3. Hum di di ñaaŋ ajaaŋ awo nangoli nanuura i Kriŧtu (2.1-26)
4. Hum di di bañaaŋ bajën bakluŋ kawo ţi ŋnuur ŋbaañşaani (3.1-9)
5. Pmëban kaliinŧ ţi pfiyaar (3.10–4.8)
6. Pţaŋ pbaañşaani na pwul mboş (4.9-22)


text:
1 Korinŧ 5
Mnwo mwuţaan ţi pnŧuk pi banfiyaaruŋ
1Na manjoonan, baji baţiiniyaan mnwo mnwuţaan ţi pŧoof pi nan, mnwo mnwuţaan mandooŋ awo maanwo du banwooŋ baanfiyaar Naşibaţi : ñiinţ aloŋ adoo ya apiinţ na ahar aşin. 2Kë naşë homp, nawo lah kawo ji bañaaŋ banwooŋ na puum kado ñiinţ mënţ apën ţi pŧoofan. 3Nji kë nşë wo mënwo da na an, uhaaş wi naan kë uşë wo da, ddo bi wayëş wayëş ñiinţ andoluŋ uko mënţ ji ñaaŋ anwooŋ da, amaar. 4Ddo uko mënţ ţi katim ki Yeŧu Ajugun. Aa, wal wi nakluŋ kayit, nşë wo ţi pŧoofan na uhaaş, mnhina mi Yeŧu Ajugun manwo da na nja, 5naşë nawutar ñiinţ nawuţaan mënţ *Ŧatana, uleef wi nul uŧoknaana. Hënk uhaaş wi nul uşë uluŋ ubuur ţi unuur wi Ajugun akwayëşuŋ bañaaŋ.
6Naanwo i kado kahomp nin! Naamme kë uko untiinku utaajanaan pşon ujaaŋ unaţan pşon pŧum i? 7Napënaan uko utaajanaani pşon ujon, nakakna pşon phalu, bañaaŋ bajinţ ţi këş ki Naşibaţi. Nado bi wo wo bajinţ. *Kriŧtu anwooŋ unkaneel wi *Ufeŧtu wi Mbuur awul kaţuţul pa nja. 8Nawulën keeri ŋdo ufeŧtu, ŋwut kawo na mnŋot na ipekadu ji ipoom inwooŋ na uko utaajanaani pşon ujon, ŋwo bañaaŋ bajinţ ţi këş ki Naşibaţi, banjaaŋ baţup manjoonan, banwooŋ ji pşon phalu.
9Ţi kakaarta kaloŋ ki mpiiŧanaŋ djakan aji nalow bañaaŋ banwooŋ ţi pjuban pi piinţ. 10Wi njakuŋ haŋ, mënţ bajuban ţi piinţ bŧi biki nji kaţiiniyaanuŋ, këme bañeebar iko, këme baguuru, këme banjaaŋ badëman ŋnŧoŋ. Woli hënk di njakuŋ lah, napën ţi umundu! 11Uko wi nŋaluŋ lah kaţupan uwo nawut kanaakiir na ñaaŋ anjakuŋ aji awo i *Kriŧtu aşë wo ţi pjuban pi piinţ këme añeebar iko, këme adëman ŋnŧoŋ, akuutar, akuj, këme awo naguuru. Naando wo wo kaţok pde na ñaaŋ mënţ. 12Nji dkaaŋ na pwayëş bañaaŋ banwooŋ baanwo biki Kriŧtu i? Nin! Mënţ banwooŋ biki Kriŧtu biki ŋwooŋ i kawayëş i? 13Naşibaţi akluŋ kawayëş banwooŋ baanwo biki Kriŧtu. Nadolan jibi *Ulibra wi Naşibaţi uţu'anaŋ pdo : « Napënaan ñaaŋ naŋot ţi pŧoofan. »+


text:
Waareb Yaxya
31 Fukkeelu at ak juróom ci nguuru Tibeer °Sesaar, fekk Poñsë °Pilaat yilif diiwaanu Yude, °Erodd yilif diiwaanu Galile, Filib magam yilif diiwaanu Iture ak bu Tarakonit, te Lisañas yilif Abilen. 2 Te it Anas ak Kayif nekkoon °sarxalkat yu mag ya. Ca jamono jooja la kàddug Yàlla wàcc ci °Yaxya, doomu Sakari, ca màndiŋ ma. 3 Yaxya daldi dugg àll, bi wër dexu Yurdan gépp, di waaree nii: «Tuubleen seeni bàkkaar, ba noppi ma °sóob leen ci ndox, ngir Yàlla baal leen seeni bàkkaar.»
4 Loolu lañu bind ci téereb waxi yonent Yàlla °Esayi naan:
«Am na baat buy xaacu ca màndiŋ ma ne:
“Xàll-leen yoonu Boroom bi,
jubal-leen fi muy jaar.
5 Nañu sëkk xur yi,
maasale tund yi ak jànj yi.
Yoon yi dëng ñu jubbanti léen,
yi ñagas ñu rataxal léen.
6 Bu ko defee bépp mbindeef dina gis mucc gi Yàlla tëral.”»
7 Mbooloo ma daan ñëw ngir mu sóob léen ci ndox, Yaxya daan na léen wax naan: «Yéen ñi fees ak daŋar mel ni ay co! Ku leen artu ngeen daw merum Yàlla mi nara wàcc? 8 Jëfeleen nag ni ñu tuub seeni bàkkaar, te baña nax seen bopp naan: “Nun daal doomi °Ibraayma lanu,” ndaxte maa ngi leen koy wax, Yàlla man na defal Ibraayma ay doom ci doj yii. 9 Sémmiñ wi tiim na reeni garab yi. Garab nag gu meññul doom yu baax, dees na ko gor, sànni ko ci sawara si.»
10 Mbooloo ma laaj ko ne: «Lan lanu wara def nag?» 11 Mu ne léen: «Ku am ñaari mbubb, nga jox menn mi ki amul. Ku am ñam itam, nga bokk ko ak ki amul.» 12 Ay °juutikat itam ñëw ca Yaxya, ngir mu sóob léen ci ndox; ñu ne ko: «Kilifa gi, lu nu wara def?» 13 Mu ne léen: «Laajleen rekk lu jaadu.» 14 Ay xarekat laaj nañu ko ne: «Li jëm ci nun nag?» Mu ne léen: «Buleen néewal doole kenn, jël xaalisam ci kaw ay tëkku mbaa ci seede lu dul dëgg. Waaye doylooleen li ñu leen di fey.»
15 Mbooloo maa ngay xaar, di séentook a laaj ci seen xel, ndax Yaxya mooy °Almasi bi. 16 Noonu Yaxya wax léen ñoom ñépp ne léen: «Man maa ngi leen di °sóob ci ndox. Waaye ki ma ëpp kàttan dina ñëw te yeyoowumaa tekki ay dàllam. Kooku dina leen sóob ci °Xel mu Sell mi ak sawara. 17 Layoom mu ngi ci loxoom, ngir jéri dàgga ja, ba mu set; pepp ma dina ko def ca sàqam, waaye xatax ba dina ko lakk ci sawara su dul fey mukk.»
18 Noonu Yaxya teg ca yeneen dénkaane yu bare, di yégal nit ña xibaaru jàmm ba. 19 Waaye Yaxya yedd na °Erodd boroom diiwaanu Galile, ndaxte dafa takkoon Erojàdd jabaru magam, te it boole woon na ci yeneen ñaawteef, 20 ba faf tëj Yaxya kaso.
Yaxya sóob na Yeesu ci ndox
21 Noonu Yaxya °sóob mbooloo mépp ci ndox, sóobaale it Yeesu. Bi Yeesu di ñaan nag, asamaan daldi ubbiku. 22 Noonu °Xel mu Sell mi daldi wàcc ci moom, yor jëmmu pitax, te baat bu jóge asamaan jib ne: «Yaa di sama Doom, ji ma bëgg; ci yaw laa ame bànneex.»
Cosaanu Yeesu Kirist
23 Bi Yeesu di tàmbali liggéeyam, amoon na lu wara tollu ci fanweeri at, di doomu Yuusufa ci bëti nit ñi.
Matat, °Lewi mooy baayam; Lewi, Melki;
Melki, Yanayi; Yanayi, Yuusufa;
25 Yuusufa, Matacas; Amos; Naxum; Esli; Nagayi.
26 Nagayi, Maat; Matacas; Semeyin; Yoseg; Yoda.
27 Yoda, Yowanan mooy baayam; Yowanan, Resa;
Resa, Sorobabel. Kooku Salacel a ko jur; Salacel, Neri;
28 Neri, Melki; Adi; Kosam; Elmadam; Er.
29 Er, Yeesu; Eliyeser; Yorim; Matat; Lewi;
30 Simeyon; Yuda; Yuusufa; Yonam; Eliyakim.
31 Eliyakim, Meleya; Meleya, Mena;
Mena, Matata; Matata, Natan;
Isayi, Obedd; Bowas; Salmon; Nason.
33 Nason; Aminadab; Aminadab, Admin;
Arpagsàdd, Sem; Sem, Nóoyin; Nóoyin, Lemeg;
37 Lemeg, Matusalem; Enog, Yeredd; Maleleel; Kaynan;
38 Enos; Set; Set doomu Aadama;
Aadama doomu Yàlla.


text:
Itaali (Pénc mu Itaali; it: Italia, Repubblica Italiana)
ngir xootal Taarixu Itaali xoolal Fii
Itaali laata a Napoleon di ko teg loxo, di ko nangu, nekkutoon réew mu ñu bennal , nekkutoon it di mu am ag temb, moom kay daa seddaliku woon, doon fukki xaaj ak ñaar, yu doon topp ak a nekk ci ron kiliftéefug ay nostey politig yu wuute: nosteg nguur ca Savoia, Piemonte, Napoli, ak nosteg pénc ca Venezia ak Geneva, ak ag àtte gu paab ca Rom, ak gu Dóox ca Toskaana ak Parma, ak xaaj yoo xam ne dañoo nekkoon ci waawug imbraatóor gu Otris gi, ñooy Milano ak Lombardia.
Piemonte nag moo nekkoon nekkteg politig gi gënoon a dëgër, te ëppoon doole ci nekkte yooyu. Ña ëppoon ca njiit ya yilifoon nekkte yooyu, ay diktaatóor lañu woon, rawati na ñi ci waa Otris jiite woon, cig jonjoo mbaa cig jonjoodi .


text:
Liggéey bu mel ni bii ñu fi dëgmal, wareef la ci sunu gis-gis, ñu ñeel fi ca ndorte la góor gu mel ni Seex Anta Jóob. Ndax daf fee def, lu fi daanaka kenn ci waay-xeltu yi ci Afrik ak li ko wër deful: maanaam yesalaat yoon wi àddina sépp doon gise cosaanu nit ku ñuul, fa mu jaar ca njëlbéen ba yegsi fi mu tollu téy. {mosimage}Callalal-cosaan jooju la Seex Anta Jóob topp, dalee ko ca jamono yi nit ku xay, maanaam “homo sapiens” ci late?, feeñe ci déndu Afrik ba jamonooy téy.
Li tax mbir moomu di lu am solo, mooy ne boroom xam-xam yu bare ci tubaab yi ak seeni ndongo yu ñuul dañoo jàppoon ci kow fóogi kese, ne nit ku ñuul daal cosaanam kenn mëneesu ko leraal ndax bindul. Rax ci dolli it, ñooñu ne, li fi suuf si goqi ci ay tabax yu yàgg te kemaane, ca Misira, Nibi, Simbaabwe, Nok ak fenneen, li wóor mooy wenneen xeet moo fi juuxsiwoon, def ko. Ndax nit ku ñuul xameewu ñu ko lu dul roy, njaam ag di wéy ci ndiggëlu kenneen.
Téy, ba Seex Anta ñëwee, wéer ay gëstoom ci xam-xam bu wér, ay firnde yu kenn mënula nàttable, leer na ne nit ku ñuul moo njëkka nite ci àddina, moo njëkka bind, moo njëkka tabax. Fi sax faf, ci Afrik la Yàlla tënee sunu Maam Aadama, ba ay sët-sëtaatam joge fi dem dëkki fenneen, melokaanam ag deram dóog di sopiku! Xarala, xam-xam, tabax yi nekk fii Misira ak fenneen it ci Afrik te di yeem niteef gi, du kenn ku moy sunu maam yi ñoo ko fi def.
Wante dafa am benneen fànn bu am solo ciy gëstu Séex Anta sees di faral di umpale. Ndax bokk na ca la mu njëkka bind gëdd gi làkki-réewi Afrik wara dellu am, ba mëna dellu nekkaat ay juntukaay yu mat yuy jëmële askan yi ca kanam. Séex Anta masul a jóg di bind, di gëstu ci wolof ak yenneeni làkki Afrik yi. Ci kow loolu la tekki xeeti xam-xam yu nekk ci wolof: Dalee ko ci xam-xamu yaramal, simi, xayma, mbindum-fént ak yenneen ak yenneen. Naka noonu ci téereem bi njëkka siiw di “Nations nègres et cultures” – maanaam “Waaso nit ku ñuul ag caada” la tàmbalee tekki faramfàcci-ajoodiku walla “théorie de la relativité” bu Einstein, di ki nga xam ne daanaaka xam-xamam àddina sépp la yeem ba téy!
Loolu yépp li mu ca masoon na jublu moo doon wone pexe yi làxxu ci sunu làkk, te amul sax benneen làkk bu mu mënti doon ci àdduna bu leen ca yobul dara.
Su sóobee Yàlla dana ñu fi dellusi gëna siiwal bindi Seex Anta Jóob yooyu ñu bare umpale.
Kon teranga ñeel na ñayu xare jooju jëfam aki xalatam dootul reer ba fàww!
Tamsir Anne © wolof-online.com


text:
Xam-xamu nosukaay
Xam-xamu nosukaay (walla Xam-xam bi ñeel nosukaay), moo yor gëstu gi aju ci cëslaay yu xibaar yi, xarala yi ñeel seenug nos ak seenug jëfandikuwiin ci noste yi ñuy jëfandikoo ay nosukaay. Ñi ciy yëngu seen liggéey doon lëkkale ay nosukaay ñu doon li ñuy tuddee ag lonkoo, defar ay dàtti njoxe, boppal ay noste, defar ay tëriin te loolu laaj na xam ag kàllaamag tëriin, .
Cig lawal, xam-xamu nosukaay dafa ëmbu ci li ñuy wax xaralay xibaar ak jokkoo yu yees yi di xeetu xam-xam bi ëmb lépp li ñeel xibaar, ci gépp anamam. Ci tëriin wi la tëralkat bi di joxee ay tegtal nosukaay bi ci anam gi mu war a yoree xibaar yi, lan la ci war a def ak nan la ko war a defe. Jëfaan yi nag ñooy mbooleem cëri nosukaay bi, benn bu ci nekk am na liggéey bu ñu ko sant: yii di rënk xibaar yi, yii di leen wone ni nga bëgge, yii di leen soppi...
Taariix[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ba àdduna dooree ba tay nit daa mas di ut ay jumtukaay ngir man a def ay waññeem. Ci jumtukaay yooyu, ci yi gën a yàgg, man nañu cee lim àlliway Hammurabi (1750 laata yeesu). Wuutuloxo yu doolerandu yu njëkk ñoo ngi tàmbalee feeñ ci diggante XVI ak XVIIu xarnu. Waññikaay bu doolerandu bu njëkk, jàpp nañu ne, mooy bu Wilhelm Schickard ci XVIu.
Ci 1642 Blaise Pascal defaroon na, moom itam, ab Waññikaay bu doolerandu, doonoon bu ñu doon jaay sax, ba tay jii juroom-ñeent ci yooyu man nga leen a fekk ci jeexiituwaay (musée) yi. Ci ay njëlbeenam man nanoo wax ne xaymaan yi rekk ñoo ci doon yëngu ndax li leen yitteeloon moo doonoon defar ay jumtukaay yu leen di yombalal seeni Waññi yu xayma. Ay cëslaayam yépp ci xayma lañu taxaw, rawati na liñuy way aljibar bu Bool.
Tay jii xam-xamu nosukaay jël na wàll wu am solo ci sunug dund, cig suqali ci wàllu koom-koom ak mboolaay yu askan yi.


text:
Kaabu
Kaabu, benn nguur la woon, ca bëj saalumu Senegaal ak kawu Gine Bisaawóo. Tey,
ak li.
Tëraliin
Cosaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nguur gi, ñi ko taxawal, soose yi la.
Sunjata Keyta, jamono bi mu nekkoon buur bu jiite imbraatoor gu Mali (Manden), cosaan ne na, ki nekkon ci jalu Jolof, tooñ na ko.
Li mu ko tooñee tax, Sunjata Keyta buggoon mbugël buur ba Jolof bi.
Kon, Sunjata Keyta wotee xarekatam, ngir ñu dem Jolof, xeex ak buur bi fa ne.
Ku doon jiite xarekatam, benn dagu Sunjata la woon, bu ñu naan Tiramakan Tarawale. .
Ba ñu agsee Jolof, xeex neen ak wa Jolof, waaye ba noppi, dellusiwuñu Mali.
Ñu fa wacc nag, fekk fa ay soose ñu fa ne woon. Soose yi ñu fekk foofu, ñoom, dañu fa dëkkoon bu yag a yag sooga Tiramakan Tarawale ñow, waaye ñoom .
Kon Tiramakan Tarawale, dajale na soose yi yepp ne woon foofu, elif leen.
Waaye nag, ca bëj saalum, amoon na Baynuk yi ak Joolaa yi. Dañu fa amoon seeni nguur. Ñu sant Saane, Maane, Saaña, ak yeneen, ñoo doon yoree nguuri Baynuk ak Joola yi. Seen peey, di woon Mampatiŋ.
Tiramakan Tarawale, buuri Baynuk ak Joolaa yi, dañoo mujj seyante. Li moo jur li ñi wax Nancoo yi. Nancoo yi tabax nguuru Kaabu, ca jeexitu XIII xarnu.
Seeni mbootaayug[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Jiggeenu Fariŋ bi ñu leen wo Musu-Mansa. Meeni Fariŋ bi waroon juge ngir mëna falu, ñoom la.
Ñoom leen ne .
Suuf si[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Kaabu, xajoon na ci fukk ak ñaar diiwaan. Ñooy:
Jimara, Sama, Paccana, Sankolla, Kantoora, Mana, Bajar, Tumaana, Caaña, Pakis, Kolla, Propana.
Peeyug Kaabu, Kansala, la woon. Di bu , am.
Mujjam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Kaabu mujj na daan ndax Pël yi. Ca XIX xarnu, Pël yi nekkoon Kaabu, Nancoo yi dañu leen daan noot. Foofu, Pël yi dañoo yagoon soon ak Nancoo yi ñu leen daan soonal, ba ca njëlbeen. Kon Pël yi (ñu dëkkon Kaabu ci ay Fulakunda), ñoo woolu seeni benn mbokk. Ki, maamam ay soose lañu woon (sant Dumbuya). Alfa Molo Balde, ak Almaami yi bu Fuuta Jallon, and nañu, xeex ak Nancoo yi, ba daan leen.


text:
- The Path to Peace With God (Tënk Bi Yoonu Jàmm ca Yàlla)
- Way of Righteousness (Yoonu Njub)
- Listen to Genesis (Njàlbéen ga)
- Audio New Testament (Téereb Injiil)
- Gospel of Jesus According to John (Yowaana)
- The Way To Salvation (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral)
- Historical Lessons of the Bible (Fukki Nettali Ak Ñaar ci Mbirum Mucc gi)
- Lessons from Acts (Ni Mbooloom Kirist Sosoo)
- God and Woman (Jigenn ñi ak Yàlla)
- Watch the Jesus Film (Yeesu)
- The Scales of God (Nattukaayu Yàlla bi)
- Watch More Than Dreams (Weesu na ay Gént)


text:
Filip int
Uţup ujuni
Ulibra wi uwo kakaarta ki Pawulu apiiŧuŋ pnŧuk pi banfiyaaruŋ panwooŋ du ubeeka wi bajaaŋ badu Filip. Ţi bayaaş bi nul btëbanţën, abi ţup Uţup Ulil Unuura du ubeeka mënţ kë bañaaŋ badoo fiyaar wa. Natenan ţi ulibra wi Ulemp wi Banjañan 16.11-40. Wi babiiŋ awat Pawulu ukalabuş ţiki alempar Ajugun, bañaaŋ biki ubeeka wi Filip bajunt itaka awul aloŋ ţi baka i bajaaŋ bado Epafrodit añooţa. Wal mënţ wi wi Pawulu apiiŧuŋ baka kakaarta ki kabeebna baka. Aji na baka bamëban baliinŧ ţi pfiyaar, bawut kadek Naşibaţi kafeţ, bawut kaŧiink banjaaŋ bajukan bañaaŋ uko umpaţuŋ na Naşibaţi. Akak aleşan baka kë bawo ţi ploolan na Kriŧtu, kë bŧiinkar bawooŋ kawo ţi pŧoof pi baka.
Hënk di ifah yi ulibra wi iwooŋ:
1. Pwul mboş na pñehan (1.1-11)
2. Hum di di Pawulu awinaruŋ ubida (1.12-30)
3. Pdo bañaaŋ bado kado ji Kriŧtu (2.1-18)
4. Bañaaŋ banwooŋ Timote na Epafrodit
5. Ñaaŋ najën awo kalil Naşibaţi (3.1–4.9)
6. Pawulu abeeb bañaaŋ biki Filip (4.10-20)
7. Pwul mboş pbaañşaani (4.21-23)


text:
Tit int
Uţup ujuni
Ulibra wi uwo kakaarta ki Pawulu apiiŧuŋ Tit. Tit mënţ aanwo nayuday aşë bi kak afiyaar Kriŧtu aji gakandër na Pawulu. Pawulu apiiŧa kakaarta kë kaţënka du Kret di abiiŋ aduka, aji ado katen ulemp wi pnŧuk pi banfiyaaruŋ Kriŧtu panwooŋ da. Kakaarta ki kaţiiniyaan iko iwajanţ inknooranuŋ Pawulu ţi pnŧuk mënţ. Uŧeek uwo kë Pawulu aleşan Tit jibi ñaaŋ i baţuuŋ ţi kadun ki pnŧuk pi banfiyaaruŋ awooŋ kawo. Apiiŧ aţup uko waŋ, ţiki awin mnwo mnwuţaan mi bañaaŋ baŧum ţi biki Kret bawoonaanuŋ. Utëbanţën uwooŋ kë akak aţup Tit ajukan bañaaŋ biki da mnwo mi kawuuŋ kandoli kawooŋ kawoonaan. Bantohi biinţ na bantohi baaţ (banwooŋ kak kajukan baaţ banwoonuŋ bampoţi), baţaşa na bajuuk ţi ulemp. Abaañşaan aţup Tit jibi ñaaŋ anfiyaaruŋ Kriŧtu awooŋ kawo. Awo kawo ñaaŋ anwooŋ aanji ŋal pla bţup, kado pnoh na bañaaŋ kalow bkujar, pŋom, bpaţşër ţi pnŧuk pi banfiyaaruŋ.
Hënk di ifah yi ulibra wi iwooŋ:
1. Pwul mboş na pñehan Naşibaţi (1.1-4)
2. Pţaŋ banwooŋ ţi kadun ki pnŧuk pi banfiyaaruŋ (1.5-16)
3. Pţaŋ banfiyaaruŋ Kriŧtu (2.1–3.11)
4. Pwul mboş pbaañşaani (2.1–3.15)


text:
Wommatiinu mbëj
Wommatiinu mbëj walla Wommatiin wi moo nuy wax ci anam gi wommat wu mbëj wi di amee. Ci limam lanuy sukkandiku ngir man a xam ñaata la benn jumtukaay bi manee wommat mbëj. Safaanam di dëgërluwiinu mbëj wi di li lay wax ni ab jumtukaay manee dëggërlu jàllug dawaanu mbëj ci biiram.
Tekkeem[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bennaanu nattu wommatiin wi mooy siemens ci meetar [s/m]. Nekk itam dawaanu mbëj ci kaw taraayu ab toolu mbëj [I/E]. lu bari bile araf lañu koy teewalee .
- mooy Wommatiin wi
- p mooy dëgërluwiin wi (ñu koy natte ohm* meetar)
- R ndëgërlu gu mbëj gu ab wommatukaay (ñu koy natte ohm)
- l mooy guddaayu wommatukaay bi (ñu koy natte meetar)
- A mooy dijjaayu wommatukaay bi (ñu koy natte meetar kaare)


text:
> Bàkku SEMEtt
SEMEtt kuréel la guy dajale ay gëstukat ci mbirum njàng , ñuy yënggu ci mbirum caada, ñuy yenggu ci wallu sinemaa, ñeneen ñu macce ci lu jëm ci yoon , ñii ci mbiru koom-koom, ñële ci xarala yu bees yi, ay jàganlekat, ay taskatu xibaar ag ñu nekkinu askan wi yittéel, té ñoom ñëpp ittewo mbiru njàngale mi, maanaam ëllegu Afirig, ndax da ñu gëm ne yokkuteem manul jaar fenn fudul ci tàggat i nitam, ngir ñu gëna xarañ te gëna gëm seen bopp.
Dalukaay u SEMEtt a ngi ci diggi Ndakaaru. Fala bàŋqaasam bu jëkk juddóo. Mebet u SEMEttmooy lëkkale borom xam-xam yi ci tund u Afirig gepp te ñuy yënggu ci wàllu jumtukaayi tas xibaar, ci wàllu njàng ag caada, maanaam ñëpp ñi nga xamne da ñuy taxaw ci gàddu ci seen i Wàgg ëllëg u Afirig.
Ndax kat, SEMEtt dafa nàmm sos benneel u Afirig. Waaye SEMEtt nàmm itam nekk mbalka mi nuy dajalee xalaat yu rafet yëpp, fu ñu mënti joge, ndegem seen jëmu mooy lu baax ci Afirig.SEMEtt, rax ci dolli, te rawatina it , kuréel la gu day yenggu ag lay ngir nëpp ñiy dogal ànd ci xalaatam yooyu .
Ndax nak , fok nu jàng nekk benn. Mebet u loolu du juddoo ci neen. Mbooloo u tund u Afirig ci wàllu caada du lu nuy nemmeeku, waaye lu nuy tabàq la. Bu weesoo wuute gi ci wàllu cadaa, te mu juddóo ci wutéeg dëkkin yi, jiwu Afirig wu nekk benn a ngi ci xel yi, lëngoog bokk tund gi, bokk taariq gi ag yàgg ci ay xeeti wecco yune.
Askan yiy daan ñooy yi gëm seen bopp, gëm ne seen yokkutee ngi seeni yoxo. Ngëm-ngëm googu it du juddu ci neen. Mu ngi sosoo ci ay nekkin ag ay taxawin yu jóge ci njàngaley maam, tassaaroo ci pàcc yu melni njàng muy xamal ag mënal, ci jottaliy xibaar yuy defar askan ag ci dogu ci suuxat caada.
Bàyyi sa bopp gi taariq jur, taariq a ko mana faj.
Ndakaru, 27 ci desàmbar 2007
Inscription à : Articles (Atom)
Articles les plus consultés
-
Nous venons de recevoir ce COMMUNIQUE du Shemshu Ma'ât Prof Grégoire Biyogo sur la probable disparition de Prof Jean Charles Coovi Gome...
-
REPONSE DU SHEMSU MAÂT Grégoire BIYOGO A L’ANTHROPOLOGUE TIDIANE N’DIAYE ET A LA RECHERCHE MODERNE ET CONTEMPORAINE AU SUJET DE L...
-
1. Monsieur le président, monsieur le président, 2. Honorables membres de la cour, 3. je vous remercie po...


text:
Melaneesi
Melaneesi benn la ci diwaan yi ñuy faral di seddatlee Oseyaani.
Bii seddatlin nga xam ne Kureelu Mbootaayu Xeet yi sax mooy la jëfandikoo suy seddatle àdduna bi ci ay Diwaan, gëstukat yi ñoom seddatle bu bees bi la ñu taamu, moo xaaj Oseyaani ci ñaari diwaan: Oseyaani gu jege ak Oseyaani gu sori yi melaneesi box.
Baatu Melaneesi waa faraas bii di Jules Dumont d'Uville moo ko sakk ci li jege atum 1830 (moo sakk itam baat yii di Polineesi, Mikroneesi ak Maleesi), mi ngi jóge ci baati waa Geres yii di uέλaς (ñuul) e vnσoς (dun) maanaam dunu ñu ñuul ñi.
Ay dun yu tuut ñoo fa ne, man cee lim:
Ñenti réew ñooy yi fa ne ak benn suuf bu bokk ci Faraas:


text:
Lëkkalekaay
Lëkkalekaay yi ñooy tax ñu man a jòge ci aw xët dem ci weneen wu mu lëkkalool.
Gongikuwaay ak àgguwaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ab lëkkalekaay day am gongikuwaay (maanaam fa muy jóge) ak ab àgguwaay (maanaam fa mu war a àgg, jëm fa). Soo doxalee xeetu(element) lëkkalekaay bi, ca saa sa, da ngay man a jàll ca àgguwaay ba.
Gongikuwaayub lëkkalekaay day doon naka-jekk aw xeet(ab baat, walla nataal,...) bu ab jukki. Àgguwaay bi man naa doon aw xeetu benn jukki bi, loolu la ñuy wax lëkkalekaay bu biir. Àgguwaay bi man naa doon itam beneen jukki, bu dul bi mu nekk.
Jaar-jaar[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Lëkkalekaay yi ñi ngi sosu ci ati juroom-benn fukk yi, waaye seenug tas mi ngi ànd ak màggug internet, di fu Lëkkalekaay yi di boole, niki ag lënd, ay junny junni dal ci Lëkkale(resaux) gi. Su dul woon Lëkkalekaay yi, xereñu Internet di na wàññiku bu baax, jafeel ag jëfandikoom.
Ak jëm-kanam gu réy gu Internet, lëkkalekaay yi, ci li ñuy wax tag yu HTML lañuy jaare di leen sos, joowukaay bi won la ko; ci misaal
moo lay jox: wikipedia
Tay jii sax lëkkalekaay yi ay nattukaay lañu, limu lëkkalekaay yiy jëme ci ab dal ci la ñuy xamee ñaata la siiwee.
World Wide Web[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
lëkkalekaay yu World Wide Web bi ci xëti web yi la ñu nekk, maanaam ci jukki yi ñu bind ak HTML (Hypertext Markup Language).


text:
Ndimbal:Ubbeeku
Bakkub Wikipedia mooy Jimbulang bu Ubbeeku bi. Tekkeem yenn saa si man naa wuute.
Lu "Ubbeeku" di tekki?[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- "Ubbeeku" ndaxte ëmbitam da fa ubbeeku ngir ñépp. Su nu toppee ay àtteem.
- "Ubbeeku" ndaxte amulum pay.
- "Ubbeeku" ci su nu xoolee ci maanduteem. Fexe ba benn jengte du am ci biiram, ci wàllu gis-gis yi.
- "Ubbeeku" ndax àtte yiy tëral doxalinam amul kenn ku leen di tek, du ku ci "kaw" walla ci "biti". Lu weesu yenn tomb yi dul deñ, di yi ko teye (juroomi ponk yi), Askanu jëfandikukat yi ñooy yor màggam.
- "Ubbeeku" ndax bind ab jukki taxul nga moom ko, li ngay bind moomoo ko. Kon ku nekk am na sañ-sañu soppi leen, loolu àttey Wikipedia ñoo ko tëral.
Lu "Ubbeeku" tekkiwul[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- "Ubbeeku" tekkiwul ne lu la neex duggal ci. Dan fee nekk ngir defar ab jimbulang bu baax te sell. Du ab yéenekaay, du it ab yëglekaay...
- "Ubbeeku" tekkiwul ne man nga fee taf ay mbind walla ay nataal yoo jële ci beneen dal walla ab kaggu(bibliothéque). Loolu jalgati aqi ki-sos (droit d'auteur) la, te yoon nanguwu ko.
- "Ubbeeku" tekkiwul ne amul kenn kuy saytu ëmbitam. Askan wi day seet aka xent jukki yi, lu weesu seenug dugg, su jaree far ñu far leen.
- "Ubbeeku" tekkiwul ne man ngaa def lu la neex ci xët yi. Dal bii ab Mbootaay buy "def ngir yalla" moo ko sos ngir lenn rekk, muy sos ab jimbulang.
- "Ubbeeku" tekkiwul ne man ngaa taf ay jukkeem ci sa dal, walla jël ëmbitam bind ci ab jukki ngir sa yéenekaay, te tuddoo ci Wikipedia, ni fa nga ko jële.


text:
Ay jumtukay
Féeňtek ligeeyu li jëm ci wallu ňam ci adina bi yëpp bokk ko,te nga xamni li ci ëpp doole mi ngi fetewoo ak ňii di way jëfendikukat yi ak ňi ci ligey, boole ko ak sosuk sëk yi ci biir reew yi, naam xàll na ay yoon yu baykat yu mag yi mëna jafandu waye tek na ňeneen ňi tamit ay jafeň-jafeň, gënja feeň ci neew ji doole yi ak ňi nguur gi dëddu. Nooraani bi baykat yi di def jëm ca taax yi mooy indi koom-koom bu jigeen ňi di dooleel ak mbay mu fetewoo ci taax yi.
Loolu ňu lim nak moo nara indi ay jaxasoo ci mbay mi ak baykat yi ci reew yu neew doole yi. Looloo waral ETIC di gënna farlu ci di jeema dimbali baykat yooyu ngir ňu jott ci xibaar yi jaaraleko ci xarala yu mùjj yi. Ci wall woowu nak li gënna am solo mooy xamme jumtukay yi mënna yombal te yesal tas xibaar yi ci bërp yoo xamni ňi ko genna yitewoo seen jang soriwul.
Jumtukaayu jokko yi
Amna ci ňètti jumtukaay yu ci am solo lool. Been bi di ràjjo yi,gënn ca am solo di rajjo gox-goxaan yi, beneen bi di telefon portaabal yiak, ci yeenn dêkk yi, internet bi ndaw yi ňu yooni di jëfëndiko.
Siwal walla jalale xibaar
So deep taskatu xibaar ci rajjo gox-goxaan yi te nga bëgga jalalep xibaar mun nga ňu jott fi.


text:
Ci benn laaj-toontu bu njiitu-réew mi amal ag yeenekaay bu tudd Afrik te nekk ca Belsik, Màkki Sàll feeñal na ay xalaatam ci mbir yu am solo yu soxal Senegaal ak Afrik. Ci lu jëm ci li ñuy lëñbët ñi fi nekkoon ci yan anam la ñu yore woon réew mi, wax na ne, na ñépp jàpp te gëm ne moom du làq kenn, ag ku kooku mënti doon, ku def lenn lu wàccoowul ag yoon. Nee na pas-pasam, mooy dellu tegaat Senegaal ci doxul yoon, topp yoon, doomu-réew bu nekk ñu jox la àq bi nga yellool.
Ci lu jëm ci ANOCI (kureel gi Karim Wàdd jiite woon), nee na itam, odite kureel googu nga xam ne lu tollu ci 400 miliyaar ci xaalis dugg nañu ci, lu war la, lu mënula ñakk. Karim Wàdd tey ci alxamees gi la wara jàkkarloowaat ag tàkk-der yi koy laaj ci doxalinamu ANOCI.
Ci lu jëm ci diggantéem ak Ablay Wàdd, njiitu-réew mi fi nekkoon, Màki Sàll nee na seen diggante ba ñu tàqalikoo ba léegi neexatul, wante moom ci boppam jàppalu ko dara.Yokk na ci ne itam moom ay digle yoo xam ne su ko koy Ablaay Wàdd di digal ci yeenekaay yi la koy jarale, moom digle yooyu soxlawuleen.
Naka noonu joxe na itam xalaat ci xew-xew ya ca Mali ag Kodiwaar, wax ne lépp lu mëna delloo jàmm ci réew yooyu, di sunuy dendandoo, Afik gépp ak àddina sépp war nañu cee taxaw bu baax.
ñë


text:
1) Ku bind saaru yuusufa ci këyit gu weex ta benn araf faruci takkalko ku ëmbë, in chaa Allaahu dana am doom ju góor ju raffet. Ta yalla sunu boroom danako musël ci léeppu lumu ngërëmul.
Ap leeral : saaru yuusufa nak mooy fukkéelu saar ak ñaar (12em) ci kaamil bi.
2) Boroom Rawdul Yaanih'u neena ku bëgg doom ju góor, boo boolook sa soxna ba noppi na nga ko digël mu tëdde ndayjooram.
3) Ku bëgg doom ju góor, busa soxna ëmbée na nga tudde ëmb bi Muhammad (YYJSM).
Majmahu nuurayni fii fawaa-i-di darayni
Auteur : Cheikh AHmadou Bamba
Transcription Wolof : S Moustapha Lô Kholl


text:
Mbëjfeppal
Mbëjfeppal, di ci wu-faraas "électronique", "إلكترونيات" ci araab, ab banqaasu jëmm la buy saytu, gëstu, jumtukaay yu mbëj yi seen dox wékku ci walug ay mbëjfepp. Ci maanaa, baat bi tay dafay tekki mbooleem lees xam di ko jëfe ak di ko xalaat muy tax a man a xalaat ak a nekkal jumtukaay yuy dox ak mbëj. Li mbëjfeppal di amal mooy ay ndomboy mbëjfeppal yu ñuy defar ak cër yu bari yees di lëkkale ci ndimbalu ay wëñ, naka-jekk wëñi mbéll, yu dawaanu mbëj di jaar ci seen biir.
Mbëjfeppal ak xaralaymbëj nekk nañu ñaari banqaasi jëmm yu jegeente, seenug wuute mi ngi ci seen solo: su xaralaymbëj yoree li ñeel jóox dawaanu mbëj, seenug jokkale ak defari wuutuloxo yu mbëj, Mbëjfeppal moom, li ko yitteel mooy jëfandikoo mbëj ngir man cee weccee ay xibaar.


text:
Ndimbal:Nooy soppee aw xët
Daanaka ci Wikipedia ku nekk man ngaa soppi wépp xët. Jarul ngay bindu ngir mana soppi aw xët. Waaye xët yi ñu aar ñi binduwul du ñu ko mana soppi. Soo toppee xaaj yii di nga xam nu ñuy soppee aw xët.
Tëraliin
Xaaj bu njëkk: Nooy duggee ci xëtu coppite wi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Xët woo tijji soo xoolee ci kaw di nga fa gis soppi soo ci bësee mu ubbil la weneen xët woo koy mana soppee. soppi
Ñaareelu xaaj: Soppi mbind mi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Xët wi day tijjeeku am melokaan wu mel nii(xoolal nataal bi ci suuf). Ci bii barab man nga fee def bépp coppite boo bëgg, muy jubbanti njuumte yi, yokk ci mbind walla ay nataal... barabu soppikaay bi
Ñetteelu xaaj: Wonendi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Balaa ngay duggal say coppite, ngala bul yakkamti, na nga wonendi li nga liggéey. Wonendi gi dalay won ni muy mel soo leen duggalee, di na tax nga mana jubbantiwaat yeneeni njuumte, suñu ci amee. Dencukaay:Wonendi.gif
Ñenteel: Dugal coppite yi walla Neenal[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Su fekkee ci biir coppite gi da ngaa dem ba mu yàgg nga jàpp ne coppite yi nga def jaruñu ko woon, man nga leen baña duggal. Da ngay cuq ci Neenal. Ci nii xët wi day melaat na nga ko fekkee woon balaa nga ciy amal coppite yi. Donte def nga ay wonendi, du ci wàññi dara.
Balaa ngay dugal coppite yi, bindal li nga soppi lan la, ci tool bi ci wet gi Koj, ci misaal su fekke njuumtey mbindiin la, nga bind fa jubbantig mbindiin. Su ko defee ci jaar-jaaru xët woowa loolu lañ fay bind, lii di na tax waa-wikipedia yi xam li nga soppi.
Coppite yu néewal: yaw yaay xool ndax say coppite yu néewal lañu walla déet, maanaam am nañu solo lool walla déet. Su ko defee ci jaar-jaaru xët woowee coppite yu Néewal lañu fay bind.
Topp xët wii: Su fekkee ku-bindu nga, nga bëgga xam coppite yi mujjee am ci woowu xët, coppite yi tegu ci say yos, cuqal ci pax mi ci wetam. Ci sa limu toppte nga koy fekk.
ci Jeexintal, soo jàngee jàngaat, saytu bu baax say coppite ndax amuñu benn njuumte, léegi nag man ngaa cuq ci Dugal coppite yi


text:
Yeesu faj na ku làggi
21 Bi ay fan weesoo, Yeesu délsi dëkku Kapernawum, mu siiw ne mu ngi ci kër gi. 2 Noonu nit ñu bare dajaloo fa, ba kenn amatul foo taxaw, du ci bunt bi sax. Te Yeesu di léen yégal kàddu gi. 3 Noonu, am ñu ko indil ku yaramam wépp làggi, ñeenti nit jàppoo ko. 4 Waaye manuñu koo jege ndax mbooloo mi. Kon ñu daldi teggi kaw kër gi, di bëtt fa tiim bérab ba Yeesu nekk, daldi yoor basaŋ, ga làggi ba tëdd. 5 Bi Yeesu gisee seen ngëm, mu ne làggi ba: «Sama waay, baal nañu la say bàkkaar.»
6 Fekk ay °xutbakat toog fa, ñu di werante ci seen xel naan: 7 «Kii kan la, ba saña wax lii; mi ngi sosal Yàlla. Ana ku mana baale bàkkaar yi, ku dul Yàlla doŋŋ?»
8 Waaye Yeesu yég ci xelam li ñuy werante ci seen biir, ne léen: «Lu tax ngeen di werantee nii ci seen xel? 9 Lan moo gëna yomb, ma wax ku làggi ki: “Baal nañu la say bàkkaar,” walla ma wax ko: “Jógal, jël sa basaŋ, tey dox”? 10 Waaye xamleen ne, °Doomu nit ki am na ci àddina sañ-sañu baale bàkkaar yi.» Ci kaw loolu mu ne làggi ba: 11 «Maa ngi la koy sant, jógal, jël sa basaŋ te nga ñibbi.» 12 Ca saa sa mu jël basaŋam te génn fa kanam ñépp. Noonu ñépp waaru, di màggal Yàlla naan: «Lu mel ni lii, masunu koo gis.»
Yeesu woo na Lewi
13 Gannaaw loolu Yeesu génnaat, aw booru dex ga, mbooloo mépp di ñëw ci moom, mu di léen jàngal. 14 Bi Yeesu di romb, mu gis ku ñuy wax Lewi, doomu Alfe, toog ca juuti ba. Yeesu ne ko: «Kaay topp ci man.» Mu jóg, daldi topp ci moom.
15 Bi loolu amee Yeesu ak i taalibeem di lekk ci kër Lewi, fekk ay °juutikat ak ay boroom bàkkaar yu bare di lekkandoo ak ñoom, ndaxte ñu bare ci ñoom a ko toppoon. 16 Waaye °xutbakat yi bokk ci °Farisen yi, bi ñu gisee ne dafa bokk lekk ak ay juutikat ak ay boroom bàkkaar, ñu daldi laaj taalibe yi: «Lu tax muy lekkandoo ak ay juutikat ak ay boroom bàkkaar?» 17 Noonu Yeesu dégg ko, mu ne léen: «Ñi wér soxlawuñu fajkat, ñi wéradi ñoo ko soxla; ñëwuma woo ñi jub, waaye bàkkaarkat yi laay woo.»
Ndax warees na woor?
18 Taalibey °Yaxya nag ak °Farisen yi daan nañu woor. Ñu ñëw nag fi Yeesu ne ko: «Lu tax taalibey Yaxya yi ak yu Farisen yi di woor, te say taalibe duñu woor?» 19 Yeesu ne léen: «Ndax gan, yi ñëw cig céet, dinañu woor, fekk boroom céet gi ànd ak ñoom? Duñu woor, li feek boroom céet gaa ngi ànd ak ñoom. 20 Waaye bés yaa ngi ñëw, yu ñuy jële boroom céet gi; bés boobaa nag dinañu woor.
21 «Kenn du daax mbubb mu màggat ak sekkit wu bees; ndaxte sekkit wi day ñoddi mbubb mi, te xottiku bi gëna yaatu. 22 Te kenn du def biiñ bu bees ci mbuusi der yu màggat. Lu ko moy, biiñ bi day toj mbuus yi, ba mbuus yi yàqu, biiñ bi tuuru. Waaye biiñ bu bees, ci mbuus yu bees lañu koy def.»
Yeesu nee na, mooy boroom bésub noflaay bi
23 Amoon na benn °bésub noflaay Yeesu jaar ciy tool yu ñor. Bi ñuy dem nag, ay taalibeem daldi fàq ay gub. 24 Noonu °Farisen ya ne Yeesu: «Gisal, lu tax say taalibe di def lu jaaduwul ci bésub noflaay bi?»
25 Yeesu ne léen: «Ndax jànguleen la °Daawuda defoon, ba mu amee soxla te xiif, moom ak ña mu àndaloon? 26 Xanaa yéguleen li amoon ci bési Abiyatar °sarxalkat bu mag bi, ni Daawuda dugge woon ca kër Yàlla ga, lekk °mburu, ya ñu teewal ca kanam Yàlla, jox ci it ña mu àndaloon; fekk jaaduwul kenn lekk ko, ku dul sarxalkat?»


text:
Dencukaay:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG
Jaar-jaaru dencukaay bi
Cuqal cib taariix/waxtu ngir gis ni dencukaay bi meloon ca jamono jooju.
Xët yi am wii ŋara
Xët wii ci suuf ëmb na wii ŋara
Fépp fees jëfandikoo dencukaay bi
Yeneen wiki yiy toftal dañuy jëfandikoo itam bii dencukaay:
- Jëfandikoo nañu ko ci af.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci ang.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci ast.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci av.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci az.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci bar.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci bat-smg.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci ba.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci bcl.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci br.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci bug.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci cdo.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci ceb.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci crh.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci csb.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci cu.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci cy.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci de.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci ee.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci eml.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci en.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci en.wikivoyage.org
- Jëfandikoo nañu ko ci ext.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci fa.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci fiu-vro.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci fo.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci fr.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci fy.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci gag.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci gd.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci gl.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci gn.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci hak.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci haw.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci hif.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci hr.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci io.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci is.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci jbo.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci jv.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci kaa.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci kab.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci kbd.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci kg.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci kk.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci kl.wikipedia.org
- Jëfandikoo nañu ko ci kn.wikipedia.org
Wone njëfandikoo gu daj gu bii dencukaay.


text:
Bennoo Bokk Yakaar - Moustapha NIASSE
Bennoo Bokk Yakaar - Ousmane Tanor DIENG
Bennoo Bokk Yakaar - Youssou NDOUR
Bennoo Bokk Yakaar - Oumar Khassimou dia
Bennoo Bokk Yakaar - Amsatou SIDIBE
Bennoo Bokk Yakaar - Bara TALL
Bennoo Bokk Yakaar - Djibril NGOM
Bennoo Bokk Yakaar - Djouma Dieng DIAKHATE
Bennoo Bokk Yakaar - Mansour Sy Djamil
Bennoo Bokk Yakaar - Doudou NDOYE
Bennoo Bokk Yakaar - Mor DIENG
Bennoo Bokk Yakaar - Cheikh Bamba DIEYE
Bennoo Bokk Yakaar - Ibrahima FALL
Bennoo Bok Yakaar 7 dispositifs
Bennoo Bok Yakaar


text:
Seere
Seede: wax Laa Illaaha Illal Laah, Muhammadun Rasuulul Laah, muy ci maanaa Yàlla rekk mooy buur, Muhammad (j.m) moo di ndawam li mu yonni ngir mu wuutu ko fi, di jàngal nit,ñi di leen xamal li Yàlla bëgg ci ñoom.
Loolu nag di tekki dugg ci diine ju bees, wommatu ñeel Yàlla, bàyyi la nga nekkoon, nekk leegi ci lu bees lii la Yonnant bi woo, tënku ci ak lu mu metti metti, ak lu jamono soppiku soppiku.
Wax laa illaaha illal laah[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Wax laa ilaaha illal laa amul benn buur bu dul yàlla,Muhammad,yonantub yàlla’a - yal na yàlla dolli xéewal ak mucc ci moom,ak ñoñam aki sahabaam- mooy ngën ji lu kuy wax di wax,ku ko weddi it pert rekk,ku ko saxal tey teewlu maanaa mi da na tonowu,te du dajeek nëx-nëx.(Waxi Seex Ahmadu Bamba)


text:
coloriages yugioh coloriage yu gi oh gx a imprimer.
coloriage dragon yugioh yu gi oh zexal 5ds la,coloriage yu gi oh dieu egyptien gx a imprimer zexal,coloriage yu gi oh gx a imprimer xyz page 1,coloriage dragon yugioh yu gi oh zexal best images on,coloriage yu gi oh 5ds page 1 a imprimer gratuit xyz,coloriage yu gi oh 5ds dieu egyptien gx a imprimer,coloriage yu gi oh gx a imprimer chad arc xyz,chevalier la oh coloriage yu gi 5ds xyz arc,coloriage yu gi oh zexal xyz best images on,coloriage yu gi oh a imprimer gratuit en hello dragon yugioh.


text:
Ay jumtukay
Pacc bi moom mu ngi taataan ay jumtukaay ak ay bërëbu radio gox-goxaanu Senegaal ak Maali.
Senegaal
Li ko dalle ci atum 2006 ba leegi Senegaal bénn kureelu radio gox-goxaan rek la am: URAC moo boole ARC ak ARPAC. Kurel bu bees bi nak mungi mebeta wann nguur gi ap sartu radio gox-goxaan yëp.book n ci tamit ap tiyaatar ci kalama wolof bu ňu fassa dawal ci radio yi te loolu nak Ambassadu tugal ca Dakaar mooko jooxe.
Munga giss listu radio gox-goxaans Senegal lonkuway.
Lonkuway
CA Maali
Ca Maali 168 radio yo xamni 121 yëpp ay radio gox-goxaan, 38 radio jaaykat ak 9 radio diine (xibaaru URTEL ca Maali - URTEL).
Munga giss radio yêpp boo besee yi lonk bi: liste des radios libres du Mali (fichier pdf).
Lonkuwaay
Adina wërngël këpp
- CTA Rural Radio: att mu jot dinaňu defar 5 emisoŋ yu wax ci wallu Mbay ak koom-koomi gox yi
- Farm Radio Weekly ap jumtukaay la bu jublu ci wallutassare xibaar ci Afrik sow jant, farm radio mooko mo
- AMARC ap kureel la buy japale radio gox-goxaan yi ci lu ëpp 110 reew amna nak lu ëpp 3000 ligey kat
- Groupe Sud-FM
Teere yi


text:
Wiktionary:xaralaymbej
Ci xët wii baat yi ñeel Xaralaymbëj lees fiy waxtaanee
A[Soppi]
- accumulateur : dajalekaay
- admittance: nangu g
- aimants: bijjaakon b
- alternateur monophasé : safaanukaay bu wennwéq
- alternateur triphasé : safaanukaay bu ñettiwéq
- ampèremètre : nattampere (di jàng nattampeer)
- amplificateur: yokkukaay b
- anode: yéegu
- attraction : xëcc -g, bijj g
- asynchrone : demandoodi
B[Soppi]
bobine: taxañ
c[Soppi]
- cathode : wàccu
- centrale électrique: digg bu mbëj
- centrale idroélectrique: digg bu ndoxmbëj
- centrale nucleaire: digg bu saal
- centrale termoélectrique digg bu tàngmbëj
- circuit: ndombo g
- circuit primaire : ndombo gu njëkk
- circuit secondaire: ñaareelu ndombo
- charge: yan b,
- charge électrique : yanub mbëj
- champ électrique : toolu mbëj
- champ magnetique: toolu bijjaakon
- chute de tension : wàccug dend
- condensateur: fattalukaay (suma juumul fattalukaay yaa ngi ko jële ci fatt, kon foog naa ne bokkul ak liñu jublu ci condensateur, ndax ab condensateur fooy dugal mbëj la rënk ko fa, moo tax tax ma woowee woon ko rënkukaay)(bu fekkee fees di dence la, kon renkukaay, waaye bu dee ci baat bi rekk lees sukandiku moom fattalukaay lay man a doon ndax condenser moy rendre plus dense, te dense mooy lu fatt, xool:http://www.linternaute.com/dictionnaire/fr/definition/condenser/.
- capacité: man-man b (capacité jubluwuñu ci li nga man def, sa man-man, waaye li nga man a dugal ci condensateur bi ci limu mbëj. def nag jubluwuma ci faire, waaye ci misaal: sunuy wax "ndab li dafa am def" maanaam li nga ci man a def dafa bari. Kon fii def moo fi gën a jekk man-man)(kon kay yaatuwaay mooy baay, mbaa yatalees ko baat ne këmbte.
- conducteur électrique : wommatkaayu mbëj (wommat ak watat benn la rekk, (wommat moo gen ndax lu neew laay degg watat, lu ci epp wat lees di wax, te wat mooy diri, wommat nag lees jiital lay doon, walla loo jiitu di ko xecc, man naa doon lees di wat, mbaa lees di nioddi mbaa lu nuy jiitaal di daq niki ag jur)
- courant électrique permanent stationnaire : dawaanu mbëj bu dëkke tekkaaral
- conductivité: wommatiin w (conductivité: ni ñu man a wommate, ni wommatukaay bi di wommate dawaanu mbëj bi, wommatiin, man watatiin laa ko woowee woon, waaye benn la rekk)
- conductance: yolomlu g, bayliku g
- continue: wéy
- courant alternatif : dawaan buy safaanu
- courant polyphasés : dawaan bu bariwéq (lu tax weq = fase?)
- courant de saturation : dawaanu regg
D[Soppi]
- diélectrique : lankmbëj
e[Soppi]
- effet thermique du courant : jeexiitalu tàngoor gu dawaan
- électricité: mbëj m
- électrisation : mbëjal m
- électrons : mbëjfepp b
- électrodes : mbëjjaaru b
- électrostatique : mbëjtekkaaral
- électromagnétique: mbëjbijjaakon
- électromotrice: mbëjdoxalukaay
- énergie électromagnétique : kàttanug mbëjbijjaakon
- enroulement: lëmës g
- entrefer : digganteweñ
F[Soppi]
- fase: wéq
- fusible : ruyaan b
- photomètre : nattleer
- fréquence: baraay
- flux : wal g
- fluxmètre : nattwal
g[Soppi]
- générateur: jurukaay b
i[Soppi]
- idéal:lu misaale, lu jeneere
- impédance: Téye g, tere g
- inducteur : xiirtalkaay
- inductance: xiirtalu g
- induction : xiirtal g
- intensité de courant : taraayu dawaan
- isolant : berkaay
- isolement: ber g
l[Soppi]
M[Soppi]
- masse: laf
- moteur: doxalukaay
- moteur asynchrone : doxalukaay bu demandoodi
- magnétostatique: bijjtekkaaral
- magnétomotrice: bijjdoxalukaay
o[Soppi]
- oscillant : walax-walaxi
- oscillographe: walax-walaxukaay
- onde: duus
p[Soppi]
- perte: ñàkk g
- potentiel : aj
- période: diir b
- permanent: sax, dëkke
- pile : tegle b
- pôle : dott b
- polarisation : dottal b
- pont: sala, jeggiwaay, pom
- potentiomètre: nattaj
- propagation : tas, wisaare, wisaaroo
- puissance: doole, kattan, man-man. ngóora:virilité ( doole:force, kàttan:energie, ci xarala benn baat manula am ñaari tekki. ngóora soo ko xoolee ci wàllu sëy man na laa jox virilité, waaye soo koo xoole ci wàllu liggéey, ci njambaarte, tekkeem di liggéey bees man a def ci ab diiru jamono, muy nit walla masin)(bu dee loolu la and naa ci)
- perméabilité : jàllu g
S[Soppi]
- sens du courant : një lu dawaan bi
- solénoïde : taxaar
- spire: lëmës-lëmës
- synchrone : demandoo
- stationnaire: taxaw
- statique: tekkaaral
- sensibilté : yëngiin ( yëg-yëg:sentation, emotion, sensibilté :ni ngay yëgee, yëngiin)
- stator: tekkaaralaan b
r[Soppi]
- réactance:fayyu, delloo-jëf
- redresseur: jubbantikaay
- répulsion: bëmëxante, foñante
- résistivité :dëgërluwiin
- résistance : ndëgërlu g
- résistore : dëgërlukaay gi
- rayonnement : ceeñeeru g
- rotor : wëndeeluwaan b (baat bii danga koo jafeel lool, soo nangoo tekkaaralaan: stator, war a nagu wëndeelaan walla sax wëndeeluwaan (wandeeluwaan laa doon bind juum)
t[Soppi]
- tension: dend (baat bii yaa ma ko joxoon waaye bëggoon naa xam gongikuwaayam)(yeguma fu ma la ko joxe de, ndax xaw ma woon baat bii, man naa am dangaa jaawale mbaa nga jaawale bi ma la joxoon, waaye nag manees na koo jefandikoo bu boobaa mu juge ci dend ab der, maanaam tallal ko ba mu talleeku nga weer ko ci naaj wi, ndaxte tension tam ci tendre la juge giy tekki tallal, di ci fr force d'extension di ag jeggi dayo)
- travail d' un déplacement : liggéeyub tuxu (tuxu ak randu ak topp benn lañu, tuxale, randale, toppale ñoo yem, (waaye ag wuute am na ca defiin wa,tuxu moo gen)
transformateur : soppalikaay b
v[Soppi]
- voltmètre : nattvolt
u[Soppi]
- uniforme: maase
w[Soppi]
wattmètre : nattwatt (di jàng nattwat)


text:
badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya ke jiss zaalim ne tadpaya ussi par mujhko pyaar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya badi mushkil se iraade chhutne waale na arman tootne wale iraade chhutne waale na arman tootne wale mujhe tujh par yakeen hai aye mera dil lootne wale mujhe tujh par yakeen hai aye mera dil lootne wale tujhe meri muhabbat tujhe meri muhabbat ka naa ab tak aitbaar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya badi mushkil se muhabbat raaz hai ye raaz baaton mein na khul jaaye muhabbat raaz hai ye raaz baaton mein na khul jaaye bahot roka bohat chaha na labb par dil ki baat aaye bahot roka bohat chaha na labb par dil ki baat aaye magar phir bhi tumhara magar phir bhi tumhara naam labb par baar baar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya ke jiss zaalim ne tadpaya ussi par mujhko pyaar aaya
Badi Mushkil Se Dil
Naghma (1953)
badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya ke jiss zaalim ne tadpaya ussi par mujhko pyaar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya badi mushkil se iraade chhutne waale na arman tootne wale iraade chhutne waale na arman tootne wale mujhe tujh par yakeen hai aye mera dil lootne wale mujhe tujh par yakeen hai aye mera dil lootne wale tujhe meri muhabbat tujhe meri muhabbat ka naa ab tak aitbaar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya badi mushkil se muhabbat raaz hai ye raaz baaton mein na khul jaaye muhabbat raaz hai ye raaz baaton mein na khul jaaye bahot roka bohat chaha na labb par dil ki baat aaye bahot roka bohat chaha na labb par dil ki baat aaye magar phir bhi tumhara magar phir bhi tumhara naam labb par baar baar aaya badi mushkil se badi mushkil se dil ki beqaraari ko qaraar aaya ke jiss zaalim ne tadpaya ussi par mujhko pyaar aaya
Ashok Kumar, Qamar, Lerab, Murad, Nadira, Om Prakash, Roop Mala
Shamshad Begum
Song Title :
Badi Mushkil Se Dil
Album/Film :
Naghma (1953)
Release Year :
1953
Producer :
J Nakshab
Production :
Director :
Nakshab
Film Actors :
Ashok Kumar, Qamar, Lerab, Murad, Nadira, Om Prakash, Roop Mala
Lyrics :
J Nakshab
Singer :
Shamshad Begum
OnScreen Actors :
Nadira
Music Director :
Shaukat Dehalvi Nashad


text:
Galaŧiya 6
Nadoon kaţënkar
1Bayiţ naan, woli ñaaŋ aloŋ amobana awo ţi pjuban, an biki Uhaaş wi Naşibaţi ukţoŋuŋ, nakakaana ţi manjoonan naşë nawut kado btam na a. Andoli ţi an alipariin kajot ţi pjuban. 2Andoli adoon kaţënk aŧënţul pkuŋa bdaaj bi nul ; hënk naţaş bnuura bgah bi Kriŧtu+. 3Woli ñaaŋ anuŋ kë awo uko uloŋ bë aanwo nin uko uloŋ adaar bkowul. 4Andoli adoon kaşalan udo wi nul, woli aţënk ţi wa uko wi mnlilan, alilaan pa bkowul ţañ, aşë wut kado katenar na baŧënţul, 5ţiki andoli awo kajej pkuŋ pi nul.
6Ñaaŋ i bakjukanuŋ Uţup wi Naşibaţi awo kaţok bka bi nul bŧi na ankjukanuluŋ. 7Nawutan kaguur ikowan, nin ñaaŋ aloŋ aanji nohnaana Naşibaţi ; uko wi ñaaŋ aŧepiiŋ, wul wi akluŋ kakit. 8Ñaaŋ ankŧepiiŋ iko yi uleeful uŋaluŋ aluŋ kakit pkeţ, pi iko yi uleeful uŋaluŋ pabukuŋ. Kë ñaaŋ anşaaŋ aŧepi iko yi Uhaaş wi Naşibaţi uŋaluŋ, aluŋ kakit ubida wi mnţo wi Uhaaş wi Naşibaţi ukwuluŋ. 9Ŋwut kanoor ţi pdo bnuura, ţiki woli ŋënwat iñen, ŋluŋ kakit ţi wal unuura, ŋdeey ŋnuura. 10Wi ŋhumuŋ keeri nhinaa, najoh ŋdo kalemp pa bnuura bi bayiţun banfiyaaruŋ na pa bnuura bi bañaaŋ bŧi.
Pjukan pbaañşaani
11Natenan ŋpiiŧ ŋweek ŋi nji kapiiŧanaŋ na kañen ki naan. 12Banŋaluŋ pwinana ţi bañaaŋ, bukal baŋaluŋ pţu'an pwala kaŧëmp, kahilna ţañ kawo baankhaj pa pkeţ pi Kriŧtu ţi kruŧ. 13Banjakuŋ aji nawo i kawala *kaŧëmp, bukal ţi ŋleef ŋi baka, baando ji baţaş ţaş bgah bi Moyiŧ, aşë ŋal nawala kaŧëmp bahilna bado kahomp ţi uko mënţ. 14Nji ţi uleef naan, mnhina hina kadëman bkow bi naan ţi nin uko uloŋ umpaţi na kruŧ ki Yeŧu Kriŧtu Ajugun. Ţi kruŧ, iko yi umundu ipaŋana pa nji kë nji nkak apaŋana pa iko yi umundu. 15Pwala kaŧëmp këme pwo iinkwala kaŧëmp paanwo nin uko uloŋ. Uko unwooŋ, uwo pkak ñaaŋ nahalu. 16Mnjeeh na mñaga mi Naşibaţi mawoon ţi bañaaŋ bŧi bankţaşuŋ uko wi mbaaŋ aţup ţup, banwooŋ pntaali pi Naşibaţi+.
17Nin ñaaŋ aloŋ awutan kanooranaan hënkuŋ. Dwo na ijën yi mnhaj ţi uleef naan, ţi katim ki Yeŧu.
18Bayiţ naan, dñehan Naşibaţi awulan bnuura bi Yeŧu Kriŧtu Ajugun. Uwo haŋ! Amen!


text:
Projet bi
E-TIC: bènn porojet la buy yëngu cin mbay càmm ak nàpp ci goxu sow jééri ji
Li ko taxa jogg: Càmm gi,mbay mi ak lèpp lu jëm ci walu wérgu yaram soxal nako. ICVolontaires a ngi joxé ay jumtukay yuy yook xibaar u ňi yengu ci ligéey yooyulé nga xamni ňooy banxaassu koom-koomi gox ak dëkk yi nékk ci jéerri ji.
Li ko waral: wétaayu dëkuwaay u jéeri ji dafay indi ay ngalankoor ndax li ëpp ci samkatt yi janguňu té duňu took ci bénn bëreb rek, looloy waral duňu jott ci xibaar yi ňu xaatim ci ay téeré.
Ňi koy jariňoo: bay katt sam katt ak napp katt yu ndaw yi, taskatu xibaar yi ak tamit ňi yengu ci xarala yu yéess yi
Jëff Ji: Daňu bëga buux ligéey bi jublu ci tasaaré xibaaru luma yi.buko défé daňuy yooni as ndaw ci sëk yi muy saytu liňuy jënd ak li ňüy jaay.naka laňu koy dencé kan moo koy jëlé ci tool yi.ndax daf am ay baana-baana. ňu boolé waalé ci njëk yi meteo bi ak bépp xibaar bu mëna mootali laac yi.
Bu loolu wésoo di naňu jèmma suxat ap bérébu tasukayu xibaar ci li ňu jëlé ci sëk yi.dal di sétantal yoyulé xibaar ngir taxawal bénn jookowukaay ci ay SMS bu ko défé ňëpp dina ňu mëna jëllé xibaar ci bobulé berep té duň ko joté fén fudul ci SMS yi.
Li gëne nék jubluwaay bi mooy dimbali samkatt baykatt ak napkatt yi ci ňu mëna waxaalél sén bopp sukendiku ci xibaar yi ňu léén jox.muy ci njaay mi ca sëk ba wala ak baana-baana yi.
Ňi ňuy gungé ci ligéy bi: ňi nék ci réew mi: njiitu jewriň yi; jewriň ji ňu dénk camm gi; jewriň ji ňu dénk xarala gi ak taskatu xibaar yi; jewriň ji ň dénk wallu tagatt yaram bu Maali; service civique national; RTS1; direction nationale de la meteorologie; dëk dëkaan yi; mbotayu baykatt yi; ISRA EREV; Youth ICT bu Maali; conjedjev; ňi nék bitim réew : Office international des épizooties; FAO; Association Africaine de Suivi-Evaluation; CILSS; CIRAD; Fonds Inforoutes, Francophonie; Ambassades bu tugal ci Maali et au Sénégal; Agence Universitaire de la Francophonie (AUF).
Suňu mébétt:
- Sopi pax bi am digëté ňi xam ak ňi xamul ba ňëpp jot ci xibaar yi té jottalé ci ňénén ňi;
- Utal ndaw yi nék ci kaw gi luňuy japp ba saňa déss ca kaw ga bayi réwu tax yi nga xamné dafa fééss bamu ëpp;
- Di sukëndiku ci xarala yi ngir jottali xibaar yi wa réew mi,jaaralé ko ci rajo gox goxaan yi, jigéen ňi ak ndaw ňi;
- Toloolé xaralé yi ci soxlay samkatt yi ak sén kalama.
Li ňu bëgg:
- imbi ay jangukay ci wallu xarala ngir ňu gëna mëna jeriňoo Mbay mi;
- soppi xalaatu nitt ňi ci lu jëm ci wallu céttum mbay mi;
- siiwal ay doxaline yu ajju ci Mbay mu sèll té mucc ayib ak sam; gi, jaaralé ko ci xamal nitt ňi sénn warluwaay ak waxtaan ak ňi di samkatt napkatt ak baykatt ci lu jëm ci luy suxali dëkuwaay yi;
- suxali njaayum li ňu goobé ci mbay mi;
- xam ňaata gatt mo am ci dëkk bi ngir jémma xool nuňu léén di topoto;
- dëgeral mbay miňi dundé ci biir réew mi.
Liňu ci yaakaar: sunu yaakaar ci bilé ligéy mooy taxawal bénn bërëp buy wané mbay mi gënn ak camm gi gënn ci bërep yi ňu tann
Ligéyu ICVolontaires: ICVolontaires mooy jublu ci llèpp lu jëm ci wallu tann way sabablu yi, té yi mooy jokalé lëpp luy yengu yëngu ci bilé ligéy
tolluwaay yo ligéy bi ci ay at: fukki wéér ak juroom ňett
nitt ňici yengu: nétti téemere ak juroom fuk.
Dëkk yi ca Maali:
- Tombouctou: céeb ak blé, camm, napp
- Ségou: lépp luy dugub mbox, céeb, camm ak napp
- Sikasso: ňambi, mango, pombitéer, camm, wëtéén, wayé mbay mu mag lay doon
Dëkk ya ca Senegaal:
- Guédé-Chantier: céeb soplé tamaaté ak léjum
- Mbam (jotaguň ci)
- Matam (jotaguň ci)
Tërilin: kuréel bi yéed: Kuréel bi ay nitt yu am xam xam cin wallu mbay ňooko bokk.di sootanté ay xalaat ak képp kuy yengu ci ligéy bi.
Waxtu wi
Avril à juillet 2009: Taxawal situ internet bi, dajallé xibaar yi, waxtaan ak ňi ňuy japalé (AUF, Université Cheikh Anta Diop à Dakar, SCN)
Aout 2009: Dajalé xibaar yu gëuna mucc ayib ci tombuktu.ak giss ak jewriň ji yorr wallu ndaw ňi.ndajjé bi njeuk ca Maali
Nétéel ak ňéntél xaaju 2009: Sotanté ay xalaat ca tombuktu, xool lu xééw Segou
Fevrier 2010: Ubiték ligéy bi ca maali ak taxawal ekip bu senegal
Juin 2010: Taxaw xoolaat fi ňu tollu
Toftallé linu jëllé ci rapport yi


text:
Doxalukaay bu demandoodi
Doxalukaay bu demandoodi ab xeetu doxalukaay bu mbëj la bu dawaan bu safaanu bu xél yu wëndeeluwaan bi yamul ak yu toolu bijjaakon buy wëndeelu bi lëmës yi nekk ci tekkaaralaan bi jur. Maanaam amul ag demandoo ci ñaari gaawaay yi, benn bi moo raw beneen bi. Loolu moo ko wuutale ak doxalukaay bu demandoo.
Bii xeetu doxalukaay manees na koo jëfandikoo niki ab jurukaayu mbëj, ab safaanukaay. Waaye bariwul li ñu koy jëfandikoo ngir jóox kàttanu mbëj ndax li ko doxalukaay bu demandoo gënee ci wàll woowu.
Melokaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Doxalukaay bi ci ñaari xaaj la séddaliku, benn bi di tekkaaralaan bi, di xaaj bu taxaw bi, beneen bi di wëndeeluwaan bi, doon xaaj biy yëngu. Tekkaaralaan bi dafa am ay bën-bën yu, lang ak wëndeeluwaan bi, di fi lëmës gi di jaar, maanaam wommatukaay yi dawaanu mbëj bi di jàll.
Doxiin[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Dawaan biy jaar ci lëmës gu tekkaaralaan bi mooy jur ab toolu bijjaakon buy wëndeelu, xélu wëndeelug tool bi mi ngi aju ci baraayu dawaan biy dugg ci doxalukaay bi te jóge cig ndombo gu biti. Ngir am ab toolu bijjaakon bu taxawul benn barab, di wër, faww ñu am ñetti lëmës yu tolloo, te itam yam dendu mbëj bu safaanu bi ñu leen di dundalee. Waaye ngir gëstu masin bi doy na ñu xool rekk benn wommatukaay ci ñett yi ndax liy xew ci benn bi mooy xew ci yeneen yépp.
Kon lëmës gu tekkaaralaan bi dafay nekk ci biir ag wal gu bijjaakon guy soppiku ci jamono. Toolu bijjaakon buy soppeeku bi mooy sabab juddug jenn doole ju mbëjdoxalukaay, lëmës gu wëndeeluwaan bi su sóoboo ci boobu tool, sunu sukkandikoo ci àtteb Lorenz, dafay xiirtal ci ay catam ab wuuteeg aj, moom it juddal ab dawaanu mbëj ci wëndeeluwaan bi. Segam xamees na ne su ab dawaan di jaar ci aw taxar, dafay jur ab toolu bijjaakon. Kon ñu am ñaari tool (bu tekkaaralaan bi ak bu wëndeeluwaan bi) liy tukkee ci digaaleeb ñaari tool yi mooy jenn doole ju mbëjbijjaakon, di liy wëndeel wëndeeluwaan bi.
Li tool bi tekkaaralaan bi jur, di xiirtal ab wuuteeg aj ci wëndeeluwaan, loolu itam sabab beneen tool, di lu ag ñakkam a judd di indi ñakk a demug wëndeeluwaan bi. Tax ñuy far di ko woowee itam masinub xiirtal.
Turu demandoodi ngi jóge ci li wëndeeluwaay bi manut a yam ak walug bijjaakon bi, xél gi ñuy demee, walug bijjaakon bi mooy raw. Wuuteg xél gi nekk ci diggante wal gi ak wëndeeluwaan bi lañuy wax xélu tarxiis. Xélu wëndeluwaan bi lañu wax xélu demandoo.
Lëkkaloo gi ci diggante xélu tarxiis gi, baraayu dawaan bi koy dundal ak limu seexi dott yi (benn limu seexu dott benn bëj-gànnaar ak benn bëj-saalum lay am), mile mind moo koy fésal:
- xelu toolu bijjaakon bi, ñu koy natt ci w/sim (wër ci simili), ñaata wër lay def ci simili bu nekk;
- f mooy baraay bi, ñu koy natt ci Hz;
- P mooy limu seexi dott yi
ngir xayma tarxiis gi s
- n mooy xélu wëndeeluwaan bi.
Ci misaal, ab doxalukaay bu am ñetti seexi dott p (6 dott), bu baraayam f doon 50 Hz mi ngi am xélu demandoo 1000 wër ci simili.


text:
-
Caada
-
-
Senegaal ak bés bi UNESCO jàgleel làkki-ndey… Bésu 21 fan ci weeru Fewrie at mu jot, moom la kurél giy toppatoo caada, njàng ak xamtéef (UNESCO) te feeteewoo ci mbotaayu-xeet-yi, jagleel làkki-ndey yi, maanaam làkk wi nga […]
-
-
Téere-woy yi Téere-woy yi téere la bu ëmb taalif yu bindkat ak xaralakat yu mag ci làkki almaa taalif. Téere baa ngi genn ci atum 2011 ca Almaañ. Tamsir Anne, mi móol […]
-
Sedaar Seŋoor: Juwaaloo Juwaalo Juwalo! Maa ngi fàtteliku. Maa ngi fàtteliku siñaar ya ca keru mbaar yu naat ya Maa ngi fàtteliku siñaar yeek seeni gët, kemtaanee lool Di sàmandaay leeraayu-weer cig tefes […]
-
Sàrti ndaali-Maali Tamsir Anne (tekkikat bi) Ndaali-Maali walla Mande benn la woon ci nguuru nit ku ñuul yu mag yi nekkoon démb ci déndub Afrik. Moo fi wuutu woon ndaali GANA ci […]
-
Bàkku Senegaal Yëngal-leen kooraa yi te dóor ci sabar yi Gaynde ñaloor yuux na. Boroom àll tëb na Tëb na tëbu jàmbaar, leeral lu doon lëndëm Suñuy naqar jeex na, sunu […]
-
ndeeteelu làkk yi… Ci 7000 làkk yi ci àddina, 85 la ñi ëpp ci nit ñi, daanaka 78%, di làkk. Làkku angale ñi koy làkk tollu nañu ci 328 miliyon, ñiy làkk sinwaa tollu […]
-
Li ci biir “francophonie” Ci ayi bés yii ñu dëgmal mbootaayi-réew yiy jëfandikoo làkki “francais” tey wooye seen bopp mbootaayu “Frankofoni” ñu ngi waaj seen 14eelu ndaje, ngir berndeel làkki francais ak caada Faraas. […]
-
Timbukutu: peyu xam-xam Timbukutu: péyu xam-xam bu yàgg te sax! Ni ñu leen ko fi waxeewoon ci jukki bi weesu, bind, sàkku xam-xam, gëstu ak diine lu yàgg la ci Afrik! Wante ñakka […]
-
BATAAXAL BU MAG BI ËMB SAÑ-SAÑI DOOMI AADAMA UBBITE Ñu jàpp te nangu ne sagu doomi aadama ak sañ-sañam yépp-dañu yam te kenn mënukóo jalgati, te lu lépp nekk na cës laay ci taxufeex ci mbirum àtte ak […]
-
Cosaanu mbind ci Afrik Cosaanu mbind ci Afrik lu mat a fésal la, ndax ñu bari, waay-xeltu yeek meroe.jpg ñeneen dañoo defe ne caada yi nekk Afrik xamuñu ca seen cosaan xaralaay mbind. Manaam […]
-
-
Mbindum wolof Mbind mi* 1. Jàppal lii à warul a wéet, fàww mu am araf wu ko féete wàllu ndeyjoor te loolu mënul a nekk lu dul baatoodi bu ñu séexal (tàkk), […]
-


text:
Yeesu Kirist dekki na
241 Bés bu jëkk ca ayu-bés ga, jigéen ña jóg ca fajar, dem ca °bàmmeel ba. Ñu ngi yoroon cuuraay lu ñu defaroon. 2 Bi ñu agsee, ñu fekk ñu béraŋ doj, wa uboon bàmmeel ba. 3 Ñu dugg ca bàmmeel ba, waaye fekkuñu fa néewu Boroom bi Yeesu. 4 Noonu ba ñu nekkee ak seen njaaxle, am na ñaar ñu léen feeñu, sol yére yuy melax. 5 Jigéen ña am tiitaange ju mag, daldi dëpp seen jë ci suuf. Waaye ñu ne léen: «Lu tax ngeen di seet kiy dund ci biir néew yi? 6 Nekkatu fi; dekki na. Fàttalikuleen la mu leen waxoon, ba mu nekkee Galile. 7 Nee woon na: “Fàww ñu jébbal °Doomu nit ki bàkkaarkat yi, ñu rey ko ci bant, mu dekki ca ñetteelu fan ba.”» 8 Noonu ñu daldi fàttaliku kàdduy Yeesu ya.
9 Bi ñu jógee bàmmeel ba, ñu dem nettaliji loolu lépp fukki ndaw ya ak benn, ak ña ca des ñépp. 10 Jigéen ña ñoo doon Maryaamam Magdala, Sànn, ak Maryaama yaayu Saag. Yeneen jigéen yi léen gunge woon itam nettali loolu ndaw ya. 11 Waaye ñu teg wax jooju ay jeneer, ba gëmuñu jigéen ñooñu. 12 Waaye Piyeer daldi jóg, daw, dem ca bàmmeel ba. Bi mu àggee, mu sëgg, yër, gisul lu dul càngaay la. Noonu mu dëpp ñibbi, jaaxle lool ci li xew.
Yeesu feeñu na ñaari taalibe yu jëm Emayus
13 Ca bés boobu ñaar ci taalibe yi di dem ci dëkku Emayus, te mu sore °Yerusalem ci lu mat fukki kilomet. 14 Ñu waxtaane li xewoon lépp. 15 Bi ñuy waxtaan ak a sotteente xalaat, Yeesu ci boppam dab léen, ànd ak ñoom, 16 fekk seeni bët muuru, ba manu ko woona xàmmi. 17 Yeesu ne léen: «Lan ngeen di waxtaane nii ci yoon wi?» Noonu ñu taxaw, seen xol jeex. 18 Kenn ci ñoom, ki tudd Këleyopas ne ko: «Xanaa yaw rekk yaa ñëw Yerusalem te umple li fi xewoon bés yii?» 19 Yeesu ne léen: «Lu fi xew?» Ñu ne ko: «Mbirum Yeesum Nasaret. Ab yonent la woon bu doon def ay jëf yu mag, di wax ay kàddu yu am doole, ci kanam nit ñi ak ca kanam Yàlla. 20 Waaye sunuy °sarxalkat yu mag ak sunuy njiit ñoo ko jébbal nguur gi ngir ñu àtte ko, teg ko dee, ba daaj ko ci bant. 21 Nun nag danoo yaakaaroon ne mooy kiy nara °jot Israyil. Waaye bi loolu xewee ak léegi, tey la ñetteelu fan bi. 22 Teewul nag am na ay jigéen yu bokk ci nun yu nu jaaxal. Dañoo fajaru ca bàmmeel ba, 23 waaye fekkuñu fa néewam. Ñu délsi, nettali nu ne, ay malaaka feeñu nañu léen, yégal léen ne mi ngi dund. 24 Ñenn ci sunu àndandoo yi dem nañu ca bàmmeel ba, fekk lépp mel, na ko jigéen ña waxe woon. Waaye moom gisuñu ko.»
25 Noonu Yeesu ne léen: «Yéen daal, yéena ñàkk xel, te seen xol yéexa gëm li yonent yi yégle woon! 26 Xanaa du °Almasi bi dafa waroona daj boobu coono te dugg ci ndamam?» 27 Noonu mu tàmbalee ci yonent Yàlla °Musaa ba ci yonent yépp, tekkil léen li Mbind mi wax lépp ci ay mbiram.
28 Bi ñuy jub dëkk, ba ñu jëmoon nag, Yeesu def ni kuy jubal yoonam. 29 Waaye ñu téye ko ne ko: «Toogal fii ci nun, ndaxte jant baa ngi so, te léegi mu guddi.»
Noonu mu dugg, toog ca ñoom. 30 Bi ñu tàmbali di reer, Yeesu jël mburu ma, gërëm Yàlla, ba noppi damm ko, jox léen ko. 31 Bi mu defee loolu, lépp leer ci seeni bët, ñu daldi ko xàmmi. Waaye Yeesu ne mes, gisatuñu ko. 32 Noonu ku nekk naan sa moroom: «Ndax sa xol seddul woon, bi muy wax ak nun ci yoon wi, te muy tekki Mbind mi?»
33 Ñu daldi jóg ca saa sa, dellu Yerusalem, fekk fa fukki ndaw ya ak benn, ak yeneen taalibe. 34 Ñooñu ne léen: «Dëgg la, Boroom bi dekki na, te feeñu na Simoŋ!» 35 Ñaari taalibe ya ñoom it daldi léen nettali la xewoon ca yoon wa ak ni ñu xàmmee Yeesu, bi mu dammee mburu ma.
Yeesu feeñu na ay taalibeem
36 Bi ñaari taalibe ya dee wax noonu, Yeesu taxaw moom ci boppam ci seen biir ne léen: «Na jàmm wàcc ci yéen.» 37 Ñu daldi tiit, foog ne dañoo gis njuuma. 38 Waaye Yeesu ne léen: «Lu tax ngeen jaaxle, ak lu tax ngeen di xel ñaar ci seen xol? 39 Xool-leen samay loxo ak samay tànk. Man mii la. Laal-leen ma te xam, njuuma amul yaram walla ay yax, ni ngeen gise, ma am ko.» 40 Bi mu léen waxee loolu, mu won léen ay loxoom ak ay tànkam. 41 Waaye ba tey manuñu woona gëm ndax seen mbég ak jaaxle. Noonu Yeesu laaj léen ne: «Ndax am ngeen fii lu ñu lekk?» 42 Ñu jox ko dogu jën wu ñu lakk. 43 Mu jël ko, lekk ci seen kanam.
44 Noonu mu ne léen: «Bi ma nekkee ak yéen, waxoon naa leen baat yii: li ñu bind lépp ci samay mbir ci yoonu °Musaa ak ci téerey yonent yi ak ci Sabóor dafa wara am.» 45 Noonu mu ubbi seen xel, ngir ñu xam li Mbind mi di wax. 46 Mu ne léen: «Fàww °Almasi bi sonn, mu dee te dekki ca ñetteelu fan ba, ni ñu ko binde, 47 te it ñuy yégle xeet yépp ci turam, dale ko ci °Yerusalem ne war nañoo tuub seeni bàkkaar, Yàlla baal léen. 48 Yéenay samay seede. 49 Te man dinaa leen yónnee li sama Baay dige. Yéen nag toogleen ci dëkk bi, ba ñu sol leen doole ji jóge ci kaw.»
Yeesu tàggu na ay taalibeem


text:
Bésu 21 fan ci weeru Fewrie at mu jot, moom la kurél giy toppatoo caada, njàng ak xamtéef (UNESCO) te feeteewoo ci mbotaayu-xeet-yi, jagleel làkki-ndey yi, maanaam làkk wi nga xam ne moom la nit ku nekk nàmp. Loolu bi ko UNESCO dooree ak léegi ëpp na 10 at. Li waral bés bi mooy yee nit ñi, artu leen, soññ leen ci solo bu jeggi-dayoo bi làkki-ndey yi am ci fànnu yokkute yépp. Rawatina ci réewi Afrik yi nga xam ne daanaka ya ca ëpp ba ñu tàbbee ci “kolonisation” ba téy jii ñu moomee seen bopp, dañoo xeeb seeni lákk yi nu nàmp. Réew yi gën a bari Afrik, Senegaal waxi noppi, seeni làkk sedduñuleen daanaka benn cër bu tàkku. Kenn du leen jàng mbaa di leen jàngale ci lekool yi, kenn du leen jëfandikoo ci bérebi àttekaay yi ak feneen ak feneen..Dañu leen a soofal daal maanaam. Te fekk nag, loolu sax naka jekk moo waral sunu xeex bii; amul wenn askan wu mën a am tawféex, yokkute ak jëm-ca-kanam ci wàllu politik, koom-koom, njàng ak leneen te dumooyu say làkk. Bind nañu ko fi lu bare, indi nañu it firnde yiy wone ne réewi tubaab yi seen bopp ñuy roy ci lu nekk, laata ñu doon genn cig lëndëmtu, dañoo mujj a dekkil seeni làkk. Loolaa nga xewoon ca ndorteel 15eelu xarnu bi: booba ñoom làkki lateñ rekk lañu daan jàng di ca bind, defe woon ne seeni làkk tekkiwuñu dara. Ba ñu dàgge buum googu lañu tàmbale gindeeku ba léegi, am yokkute ci lu nekk, ba tollu tey ci boppu àddina. Looloo waral bi UNESCO nemmeekoo càggante ak yàq gu jeggi-dayoo googu la def at mu nekk muy fàttali xeet yi ak askan yi seeni làmmiñ! Ndax gëstu yépp ci fànnu xam-xami làkk ak xaralaay-jàngale wone nañu ci lu wér, ne xale bi door njàngam ci làkk wi mu nàmp, mooy gën a ubbeeku fuuf moroomam ma tàmbale njàngam làkk wu mu nàmpul. Li ko waral mooy xale bi buy dal rekk dees di mën a tàggat xelam ci fànn yu bare niki matematik, xam-xami cosaan, fisik ak yeneen…Te bu dee, kom ni ñu koy defe Senegaal, njàng mi yépp ci nasaraan la, su xale bi dugge lekool day mel ni ku lu. Day mel ni perantal buy doora jàng wax. Dina def lu yágg ciy at balees ko mën a jángal lenn lu am solo ci nasaraan. Ndax déggu ko! Li ëpp ci lu muy jàng du weesu ijji ak nafar lu mu xamul lu muy tekki…Rax ci dolli, xeeb boppam, tiitange ak jaaxle bi xale bi di am, su ràññee ne, ndeke moom làkk bi mu nàmp tekkiwul dara ca béréb yay indi tekki ëllëg ca réewam! Day juux ci lu ñu woowee “crise d’identité”, maanaam, dootul ràññeeti li mu doon, day nekk ku neex a yobbale, ku neex a ómmat! Waxoon nañu fi itam ne sax soo koy seet, demokarasi bi ñuy wax, maanaam “nguuru askan wi ngir askan wi”, mënul a am ci làkk woo jeggani!
Wante tey biñu deme bay tekki-ci-saa si lépp li ñuy wax ci pencum-réewum Senegaal ci làkki-réew mi, sànt nañu Yàlla, ndax mel na ni li ñuy fiy wax am na ñu ko dégg! Ndokk! Wante li des bare na lool: jot na ñu jàngale làkki réew mi ci daara yi, ci lekool!
Dr. Tamsir Anne © wolof-online.com


text:
Break dancing
Break dancing, walla breakdance, walla break, walla b-boying, ab baat la bu ñuy jëfandikoo ngir wax fecciin wa juddoo te màgge New York ci ati 1970, xammeewu ngir ay suppjalañam aki bërangoom ci suuf si. Fecckatu break dance la ñuy wax breakkat.
Tëraliin
Taariixu break dance[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Break dance ak hip-hop[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Taariixu break dance mi ngi doore ca Bronx ci ati 1970, Kenn ku bokkoon ci mbootaay gu Bronx River projects la ñu ne moo ko sos. Mu jóge fa, tudde Bronx River Association Afrika Bambaataa, ba si yàgg mu tuddewaat ko Zulu Nation (ci 1974). Gëstu yi mu doon def ci taariixu Afrig ak mbëggéelam ci woy gëtanoon ko, ba taxoon mu farlu woon ci ngir ay ndawi goxam nekk ciy yëngu-yënguy fànn ngir bañoon ñu duggu cig ndëngte. Moom lañuy santee juddug yëngu-yëngu gu bees gi: hip-hop, gi dàttu ci ñenti ponku yii di rap, grafiti, DJing ak break dance. Afrika Bambaataa soosoon na itam benn ci gangoori break dance yi njëkk, tuddoon Zulu King. Njeexit gi waa-jamayka bii di Dj Kool Herc amoon ci caadaay hip-hop mi safaanu woon ak caadaay ndëngte ga amoon ca seen dëkkuwaay ya, ca jamono jooju am na solo lool, ba mat naa fésal.
Fu pecc mi soqikoo[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Jafe na lool joxe a taariix bu wóor cig juddoom. Ci jeexantalu ati 1970, New York dafa bari woon lool ay xeeti pecc, gox boo dem aki feccinam. Numu manti deme, li fés mooy ne, feccin yi gënoona siiw ñoo doonoon good foot ak popcorn, te jóge woon ca woy yu James Brown ya Get On The Good Foot ak Popcorn. Pecc yooyu yëngali tànk ci anam bu lañ woon te fecckat yi daan sapp se benn tànk di ko awante an beneen bi. Nit ñi daan nañu ci def ay joŋante, siiwoon nañu lool ca jamono yooyu.
Kenn xamul lu waral suñuy fecc di bërangu, aka daanu ci suuf, gannaaw seeniy weñaaru ak seeni damm-yaram. Xalaat nañ lu ne: xéj-na Filmi kung-fu yiñ daan seetaan te ñu bari lu ñuy ŋelaju di tëdd ci suuf. Xéj-na tamit jël nañ ci capoeira. Breaker yi sacc nañ tamit dara si pecci caada yu waa-kasakistaan.
Feccin mi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Pecc la mu kenn rek di def, du feccu mbooloo, ci lu ëpp dañuy def ab wërngal kiy fecc nekk ci digg bi, ñuy awante, kenn dem, kenn dikk. Fecckat bi day bokk cib gangoor ñu koy wax crew, suy fecc ŋelaju yi muy def la ñuy wax footwork, walla passpass, ci maanaa su sampee ay yoxoom, ay tànkam daleen di wëndeel ñuy wër yaramam.
Lëkkalekaay yu biti[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- (fr)Style2ouf : L'actualité de la danse Hip Hop [Bboying-breakdance-popping-locking...]
- (fr)Red Bull Bc One : site du championnat mondial en 1 contre 1
- (fr)Illusion Style : c’est tout sur l’actualité et la culture de la danse Hip-hop, Break Danse dans