text:
Bëtu-jaan
Bëtu-Jaan garab la gu ëppe ci réew yi ci diggu àdduna bi, fu ci mel ni: Madagaskaar, Réewu Kóngo, Endonesi, Folorit...
Melo[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Garab la gog ab taxawaayam day àgg 8 ba 9i met. Ay xobam dañuy ràbbaloo defub dank.
Ay doomam dañuy defum sàq, xonq coyy te dëgër lool ba noppi nangoo bari. ( sakkan)
Bëtu-jaan bu tolloo ci di dëgër, dootul neex a sempi ndax reen yi dañuy law fu sori ci biir suuf si.
Ay loram[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Garabu bëtu-jaan nag amna ay lor:
-Xoox yi dañoo am tooke. Benn xoox rekk boo ko ci yëyee man na laa faat.
-ku kay jëfëndikoo day wàññi tooke gi. Dangay baxal xoox yi ak meew ba ñu bax nga weer leen ci naaj wi ba ñu wow.
Ay njariñam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Waa pajum cosaan dañ koy jëfandikoo.
Xob yi dees koy baxal di ko naan day faj soj ak woppi sëqat.
Day yokk kàttanu góor ci néegu sëy.
Dees na ko it jëfandikoo ci sëqal kawar.
Xoox yi dees na ko def i per fecckat yi di ko takk ak a def ci seen i juŋ-juŋ.
Xoox yi it nattukaay la: Xoox bu ci ne ak moroom ja ñoo tolloo ag diisaay, ba tax na waa End dañ koy natte seen i wurus.( 12i xoox di dayob 11,6 garaam ci wurus).


c: text/html

text:
Question en attente de réponse
Ana Sama wa Team?
Réponses
Hello !
Way gars yi dé. Bouniou nieuwé fi Tothieu.
Ci yii laniouy yeungou dé niom...
Gnou khar bakhaaam
Béna mo ngi nonou
Banèn mo ngi nonou
Mais à part ça, ma ngui la done parer wo téléphone sakh, tay sama journée bi Moy lolou.
Demb damadone dém village, sama Range rover s'est bloqué dans la boue, ma wathie boukh ba tass et sans aucune aide.
Ce matin je me réveille et je constate que j'ai poussé mon lit jusqu'à salon...
Béne pa mo liguéyi ba ngone nieuw di simi khaftane bi ,Bopp bi guénagoul sakh diabar ji nék: Nidiaay gaz bi diékhna .
Paa bi simékou néko: dalal adouna dou dara ,mou tite naane ko mba diam !
paa bi néko sa yaye dada décédé légui! Ndawsi youkhou,
mouniko niaw yama tiital ma fayou mdrr
Hahaha kel pa...
Dé lay fayé mom. mdr
Dieulal bi
Béna gaindé mo fék béna way bou tok 3ans sanguou woul rék mou khampeuh cuisse bi !
Dafko khampeuh rék djoubali marché ba niite yi di daw di dougu si table yi gni di lakhatou!
Rék gaindé bi né bouléne daw dakhar ak limon lay weur sama khél dafay téy
Hahaha, wouaw j'en peux plus...
Noooooon way !
nio ngui ni
Béneu faam bou deuk sama kogne bou tameu wakh ay terme ( " feul feulalé " " sannékou ", " dirékou "," fofa todj ", " khamna damay moudjé ganiou rék ",
Mo doon diégui sank ci talli bi sank,
Béneu bus moko FEUL,
Ap clando FEULALÉKO,
Mou SANÉKOU,
Camion di nieuw mouy DIRÉKOU pour langamou si trottoir bi,
Far yalla FOFA TODJ,
Ma nieuw xôl ko, KHAMNÉ DAFAY MOUDIÉ GANIOU RÉK.....
***** Ba légui nii fa la nék, mo takh ma déconnecté ci communauté bi, ndékké gouma sakh ****
hahahaha mdrrrrr
Jpp là mdiir
Paa bii ndey sane weurr neuhh job ba sonee amoull mou kheuye tassaannté ak béne maçon wadji neikoo jurneii 2500 amna pa bi neii waw niou deime
Léguii maçon bi diko expliqué job bi nane la "souff biii déy yeiikk si kaw béton blanc bii si kaw béton noir bi si kaw ciment bi si kaw mélange bi na tmt si kaw gua yeigall leipp si kaw après ma wakh la lo waraa deiff lénéne"
Rk pa biii reiii di reiii reiii rk kay wadji neikoo wa mon père loy reiii pa bi neikoo mon fils dama bayiii bou yague teii yeugooo ko
Gars yi meune guène mayé mdrrr
zetoblue a répondu
Ousmane a répondu
Ousmane a répondu
OR-ANGE a répondu
SEN ÉGAL a répondu
Mady a répondu
SEN ÉGAL a répondu
OR-ANGE a répondu
SEN ÉGAL a répondu
OR-ANGE a répondu
SEN ÉGAL a répondu
OR-ANGE a répondu
OR-ANGE a répondu
Community Manager a répondu
SEN ÉGAL a répondu
Community Manager a posé une nouvelle question

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Souhaïbou TV YouTube Channel Analytics Report - PLAYBOARDSeen mbécté ak seeni njariñ mooy sunu yitté .......✅ Votre satisfactions et vos exigences sont notre raison d'être .......✅ your satisfaction and your requirements our reason for being .......✅ Éducation, Actualité, Histoires, Parcours, Contes etc... ✅ On fait aussi des spots publicitaires ✅ Pour ne rater aucune de nos nouvelles videos, abonnez vous et activez la cloche de notification. Merci!! SOUHAIBOU TV Contact : 77 679 26 09Souhaïbou TV
Add favorite
- Subscribers
- 65,500
- 100 / d
- Views
- 3,557,778
- 8,001 / d
- Videos
- 273
- 3 Per Week
- Category
- Senegal
- Film & Animation
Subscribers Rank
- Senegal
- Worldwide
301st
Upward trend
Avg. Video Views
9,324
VERY LOW, 14.2% of subscribers
Viewer feedback
Like rate
3.11%
LOW
Dislike rate
0.09%
LOW
Comment rate
0.18%
VERY LOW
Views growth rate
Keywords
Histoire Souhïbou TV dessin animé du prophète les secrets Coran Sénégal monde xam Wolof En Senegal Film et animation yeetal Mon Youssouf Cen Production Réthiou Lu doy warr sn Vision Talif Mame Yakhi Lalo Khassida traduction Actualités Conte dès fées Démb Balla gaye 2 Youssou Ndour Xalaat Mode Histoire en Wolof cen Production yeetal en Wolof leep Wolof en Wolof Histoire bou am solo dessin animé Wolof animation sn sénégal annasiha Tv1 Histoire réthiou conte africain leep Histoire de Conte Wolof Cheikh Bara Ndiaye borom déf guiss Cheikh Bara Ndiaye logocomdy Histoire bou yémé Histoire wor conte dès fées histoire dessin animé Wolof lepp Wolof version Wolof analyse de cheikh bara Ndiaye Cheikh bara Vision Talif lu doy war Khalé bou euppeul Histoire Wolof


text:
Wikipedia:Babel
Xët wii moo lay leeral nooy xamale yeneen jëfandikukat yi, say xameel ci yeneen làkk yi ak tolluwaayu xameel gi.
Li muy jariñ
Donte fii Wikipedia ci kàllaama wolof la, waaye du ñi fi nekk ñéppa déggante. Am na ñu déggul wolof, walla seenug dégg des na, ñu mana soxla ku ñu jokkool ci làkk wi ñu dégg, walla ci wolof yu yomb. Am na ay waa-wikipedia yu déggul wolof te di bëgga jàpp ci liggéey bi, kon di na am-solo lool nga wax ko ci yan làkk ngeen mana waxtaane, ngir njariñam mana feeñ.
Bii sémb di na yombal jokkoo gi ci biir aw askan wu barilàkk wu mel ne wu Wikipedia: ci misaal, di na yomb jot kuy wax wenn làkk wi, te itam di na xamale tolluwaayu dégginu wolof bu ab jëfandikukat bu bindu.
Nu ma koy defe?
Doy na nga yokk ci sa xëtu jëfandikukat Babelbox bi, tabax ko ci topp tegtal yii:
- Nga yokk ci limu làkk yi nga dégg te teg ci |
- Misaal: {{Babel| (3 làkk)
Su ko defeen nag nga def ci tolluwaayu ni nga dégge wolof. Soo bëggee mu mel ne ni nga koy gisee (ci sa ndeyjoor), nga def: wo-0 walla wo-1 walla wo-2,añs.
Misaal: {{Babel|wo-1|fr-1|en-1}}


text:
Miiraas
MIIRAAS
Miiraas: Xam-xam la buy lijjanti alalu aji faatu ji; muy li mu bàyyi ginnaawam lépp, nan lees koy séddalee ci ñi nga xam ne ñoo ko war a donn, moom nag mooy xam-xam biy jëkk réer, jugee ci àdduna. Loolu nag Sangub mbindeef yi moo ko wax Muhammat (SHW), te it nee na mooy genn wàllug xam-xam, (عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (تعلموا الفرائض وعلموها الناس فإنها نصف العلم وهو ينسى، وهو أول شيء ينزع من أمتي) رواه ابن ماجه والدارقطني) Moom miiraas benn la ci xam-xam yi soqikoo ci Fiq ci la bànqaasoo aw wëppaam (them) day dugg ci biir bànqaasi xam-xamu Fiq bokk ci xam-xami diiney lislaam.


text:
1Ba loolu amee boroom kàddu ga ne ma: «Yaw nit ki, jógal taxaw, ma wax la.»
2Naka la ma wax loolu, ngelaw solu ma, ne ma yékkét, ma taxaw, di dégg kiy wax ak man.
3Mu ne ma: «Yaw nit ki, maa lay yebal ci bànni Israyil, xeeti fippukat yi fippu ci sama kaw; ñook seeni maam dañu maa masa tooñ ba bésub tey jii.
4Ci nit ñu dëgër bopp te dërkiis laa lay yónni. Wax leen, ne leen: “Lii Boroom bi Aji Sax ji da koo wax.”
5Ñoom nag, su ñu la déglook su ñu gàntalee ndax kërug fippukat gi ñu jikkowoo, dinañu xam ne ab yonent a ngi ci seen biir.
6Waaye yaw nit ki, bu leen ragal, bul ragal seeni wax. Xam naa ne ay taxas aki dég a lay wër, nga toog ci kawi jiit. Waaye bul ragal seeni wax te bul tiit seen kanam doonte kërug fippukat lañu.
7Nanga leen àgge samay wax, ñu déglook ñu gàntal, nde ay fippukat lañu.
8Yaw nit ki nag, déglul lii ma lay wax. Bul fippu ni kërug fippukat gii. Sexal, te lekk li ma lay jox.»
9Naka laa xool, yem ci loxo bu ñu ma tàllal. Ndeke taxañub téere moo ci nekk.
10Mu tàqarñi ko fi sama kanam, muy lu ñu bind biir ak biti, mbind ma di kàdduy jooy aki onk aki yuux.


text:
GUDDI
Mbalaani niir ya bu muuree, jant sàng safax
Bëccëg ga tàggu timis, maay samp dënd di buur
Xaftaan bu ñuul ni këriñ, am tupp-tupp yu weex
Mooy col ga ag ndaama laa, as ndiir su gàtt ma réer
Xaftaan bu ñuul la ma sol, am tupp-tupp yu weex
Ag ndaama laa fukki waxtu ak benn rekk ma réer.
Gaaw lool ci way bég i xol, soof cam su nekk ci tiis
dal yewwu am sutura, xam lépp bàyyi ci biir
Way baax ya sopp ma lool, saay-saay sa jàppe ma waay
ñeey jaamu ñee dëkke jëf, ñaawtéef ya lépp ma muur
Saag door la jinne di jóg, lal ay pexeem tër i fiir
Ku farluwul tëye doomam, njuuma sànni ko xeer
Ngelaw su sedd sa moo lay soññ gaawtu xoyet
Jafal sa and ci mattug goongo gëtt yu piir
Ginaar yi tàbbi ngunu, njugub yi génne ci lëm
Lippaaxon ay gunge jeeg, bay waaj a yakkiji reer
Muus jóg di rëbbi jinax, xérjéjji lang ci looy
Gee jàll yóbb safaa, wittar ñu tàbbi ci biir
Bànneex ci néegi juboo, naqar ci néegi safaan
Am biir yu feese ndawal, am yoy mbaxal la ñu sóor
Suñeel yi raam leru ñag, rungug gaña a ngi sa waañ
xaj yaa ngi yuuxu ca kaw, ay ngooxi mbott di riir
Yoo yewwu yee xorondom, gëmmentu dal di nuyoo
Gént ay sa gan gi la wax, xibaar yu lënt sa yuur
Leeg-leeg mu neex ba nga bég, leeg-leeg nga yuuxu ca ngir
jëmmam ju raglu ja ànd ak bëñ yu gudd te xuur
Fasuw sijaada gu suur, laabuw kurus yaru tur
Njaabal ci kursu wareefi jaam ba nammati Buur
Mbaamum fétal mu ñu sëf, jaasiy bajantu ci bew
war say wareef weri fit, def jom toj ak tëb i miir
Ñii tëdd seen weti way-jur, sàngu seen sëri ngor
Ñii sol lu gàtt fasoo, wànteeri seen céri biir
Jokkoo ba guddi gi xaaj, gàmbaal ba séq yi sab
Kee xaar jëkkër ba nelaw, kee bëtt ñag wuti góor
Sàcc ak wëyyook wagaboo, bàndeek sulaar yi ci baar
Yaaram sëriñ ku ñu rus, tànneef ci cant yu foor
Rombante mbindeef yu wuutey jikko, ak melokaan
Wuutante kawkab ya xuus, seen burju feq di leer
Ñatteelu xaaj ba xaran, yay riir ci dënni xureet
piccum tinook nangu ñaan, toŋ fépp ken du ko diir
Bët gëmmu ruu yi di xool, tëraayu xëbru ëllëg
Néew tëddi morgo xajal dooñkat bi am ganu liir
Jàppaan gi jàpp sa cuuj muy ciib, nga tëb ne bërét
Baay Xaadi nodd fajar, bët set sa yaay a janneer
Kiiraay la wuññiku na, looy bañ mu siiw bu ko jëf
maay guddi ay li ma lëm, lëndëm du muur sama leer
Dan maa xarook sutturaak ug maandu noppi ci dal
Yiw mbaa safaana ci yam, loo jëf ci man duma weer
Kum soob nga jàppe ma sën, ndax celli mag du nalaw
bul foog ne umpale naa, liy gontu xew sama biir
Kër-kër du woon sama mbir, dalloo ma yékkati woon
Ker laa gu dëll te yee, foo fàkk man nga fa goor
Siiwal du woon sama mbir, yeetee ma yékkati woon
Liy xew ci bëccëg a raw, ëllëg la lépp di leer
Ay xaaju guddi, bu jekkoon jekki nekk bëccëg
bis pénc sax du ko dab, cig xumb ak bari riir.
Aji-bind ji: Imaam Jóob
Aji-topp ji: Seex Lóo


text:
Ci mbind mu mu fésal ci xëtu feesbugam, El Maalig Njaay di ki yor caabalug Usmaan Sonko dikkaat na ci kaaduy laabire yi Sëriñ Muntaxaa def jëmale ci njiital Pastef li. Gis na ne kàdduy Sëriñ Muntaxaa yi am na solo soo xamne kenn waru koo jël rekk moomale ko kenn nit kese. Ñépp a ci war a gis seen bopp. Nee na itam sant nañu bu baax ndax Sëriñ Muntaxaa fésal na yaakaar gi mu am ci Usmaan Sonko ba tax mu koy laabire.
« MBEGTE MI!
Sama jàngat ci waxtaanu ku tedd ki:
Ci njëlbeen gi « Yéen » la wax. Maanam nun ñépp kon ci laa bokk
👉🏿 Xelal na ki yor nguur ak kuy wut nguur. Manam yéen ñiy wut luy defar àdduna, bakkan dafa foor te ku ci faat bakkan dee dem safara rekk (dëgg) gu wér.
👉🏿 Xam na ne defar réew mi jaral nanu sunu bakkan waaye tegunu ko fenn. Geneen dëgg ndax bakkan dafa foor.
Kon nanu def lépp ci jàmm!
Ca mujjantal ga nag « Yaw » la wax maanam Usmaan SONKOO
👉🏿 Xamal na Usmaan ne JÀMM ji nga xam ne moom la ko ñaan mu may ko ko, mooy li am njariñ ndax ci diine bakkan dafa foor te sant na ko ci gërëm na ko ci! (Alhamdulilah ndax Ngërëmal Sñ Tuuba ngëneel kepp la)
👉🏿 Xamal na ko itam ne umpalewul bëgg gi mu bëgg réew mi!
👉🏿 xamal na Usmaan ne ko, dama lay laabire ci li lay tax a mucc! Alhamndulilah!
👉🏿 Bi ma ci gën a neex nag mooy xamal na Usmaan itam ne su gisee mu koy wax li yépp nag, YAAKAAR gi mu am YAAKAAR ci moom moo tax. Ëskey! Xel dalati na, njort rafetati na!
Yal na sunu Boroom sammal nu Sñ Muntaxaa Mu Yàgg fi loool te ànd ak wér!
SANT YÀLLA!
Ngeen baal ma àq baal naa leen! »


text:
Self Made Lyrics
[VERSE 1_One Lyrical]
Da may hustle toogal di wax pourquoi ñu nan ma no way
Beugguloo ma me too I do you baby screaming my name
I believe I can fly don’t tell me no bless over my lay
Still the same don’t know us
Keep yourself about me
Tay ma burle kon jarul pass
Gnaata nitt a ma gassal pax
Gnaata nio ma bagn
Mais né nagn bul di topp sen xol yeuppay bax
Gnaata nio ma yeene comeback
Ñaata nitt nga woolu denk len sa lepp tay niou nan la yay kan
(Fuck yay Kan) Motherfucker yow yay kan
(Mofucker yay kan) Topp sa yoonu bopp rekk a fi des
Seugg gni di wax siggil sa bopp
Siggil sa boop sëgg say wayjur hater niggers what a fuck
Man maa siiw parce que da ma sob
Li ngen gnoddi boo ubbe sama bopp ding ko fekk mu toog
Keneen ku melni man gisu mako
Ci kaw ci sa kanam feeteel ginaaw budul ci gent do ma fuck
Nee na la man bëggu ma jikko toot
Fuck you ya’g sa buzz do gis ku dee yobbale siiw yawmal xiyaam
(Fuck)
[CHORUS]
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
[VERSE 2_ HAKILL]
Bo xamul fi nga jëm deelul fi nga joge
Loolu day fekk fi nga joge neex
Saytaane bari dooli ken duko jege
Mais dara dara duma teree xeex
Akk moom ndax ay sëttëm rekk ño ma wër
Bëggu ñu ma nekk ci Jàmm ni malade budul wër
Bimay ne sama biiru yaay rekk la nekk fu woor
Judd nekk goor
Zéro peur Yalla rekk lay soor
Awma lu may rèccu lepp noonu la
Duma changer tus lepp ci yoon bi la
Yen say lu gëna baax ci yow lu bonn bi la
Samay meilleurs professeurs sama noon yi la
Nitt ku ñuul ñemewul lu bees
Foo jaar ñu bëgg ma ray
Bu samay noon bariwul woon sama bopp lay njëkk mere
Mën a baax mën a bonn lo fi seet gis ko may internet
Nitt kuy weeco ay nitt doonul ludul nittu interêt
Jël sama yoonu bopp vitesse Foog ma seey len
Freins yi dagg may duggël vitesse gaaw ni Eminem
Ay jëmm tiim ma bëgg ma fees man may nittu neen
Jàng na ci lepp lima wees muy dëgg di fen
Jël sama yoonu bopp, sama yoonu bopp, no no sama yoonu bopp
Topp ma ken ma ngi sama yoon
Topp ma ken ma ngi sama yoon
Topp ma ken ma ngi sama yoon
Ich yo boy
[CHORUS]
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
Dieul sama yoonu bopp a fi des
Dieul sama yoon
Dieul sama yoon
Enjoy Synced Lyrics With Our Mobile AppDownload on Google PlayGet it on App Store
WATCH VIDEO
ABOUT THIS SONG
Release Year : 2019
Album : Potentiel (Album)
Added By : Tamsir Diouf
SEE ALSO
AUTHOR
ONE LYRICAL
Senegal
One lyrical is artist from sénégalais. ...
YOU MAY ALSO LIKE


text:
Te moo ne xalaat i xamtu yooyu ci démbi Afrig am na njeexiit lu rëy; ndax dafa doonoon
lees daan jëfandikoo te jëfandiku gi yomb lool te am i njureef. Te ca dëgg-dëgg sax, xalaat
yooyu sax ñooy li am njariñ waaye bu nu dee wax njariñam mooy njariñ li mu amal noteel gi.
Nde jubluwaay bi mooy sol mbubbum xamtu ngir gëmloo ñuule bi ne moom masut a sos
mbaa mu taxawal dara lu am solo ci àdduna, ba ci li ko wër. Ci loolu lañu wéye (ci seen xalaat yooyu) ba yoqatloo ñi doon jóg ngir taxawu seen i réew. Bu dee ñi nga
xam ne nag jotoon nañu leen a weddiloo seen bopp, dañu a gën a feddali buumug njaam gi ci
seen i loos.
Seex Anta Jóob
Saabal.com
Leeral :
Xamtu g: science
Mbatiit m: culture


text:
Sénki
Sénki garab la gu fekk baax fii fi Afrig guddayam day toll ci 4 ba 7i Met garab la gu siiw, amna Asi, Óstraali ak réewi Karayib yi.
Melo wi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay xobam dañoo sew yaram wi daa baam, te itam dañiy janoo toll ci 5 ba 15i sàntimet. Meññeef mi day nekk ciy xolliit yu mboq walla yu xuun di am 4 ba 5i doom. Garab gi mi ngi jebbi ci ñaareelu xaaju noor bi.
Solo si[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay reenam dees na ko fajoo ci yax yuy metti ak gone guy waccu, ba tay reen yi bees ko jaxasee ak xob yi day dindi kadam. Bantam dafa dëgër te ñeme max te itam dees na ci liggéey ay njëfendaay. Bantam itam neex naa togge te man këriñ lu baax! Reen bu tooy bi bees ko dëbbee tay ko ci bëñ buy metti da koy faj. Ngir faj "estomaa" góomu biir dangay jël ŋëbub xob yi ak i reen boole leen baxal ci liitaru ndox bàyyi ko bam sedd nga segg ko di ci naan benn kaas saa yoo lekkee ba noppi.


text:
DOWNLOAD DAF NIOU BETT - MP3, MP4 & LYRICS
Daf Niou Bett Lyrics
[MIA]
Yàgoon naa foog nii
Soxlawuma kudul man mii
Man kenn lawoon ci yoon wii
Dox di dem ak sama yan wii
Bes bi ma la gisee
Keroog dafa leer ci ñun ñaar
Sunu xol yi ni ñu dajee
Ci laa xam ni yaw laa doon xaar
Yaa Yaa Yaa Yaa
Yaa tax may wër
Fi mbegte ne ngir indil la
Yaa Yaa Yaa Yaa
Foog ma siggil la
[REFRAIN : MIA & NO FACE]
Sama jàmm yaw la
(Yaa tax ma xam ni mbëgeel neexe)
Suma beggee yaa tax
(Mossuma foog nii...)
Sama jàmm yaw la
(Nit dinama toll fii)
Suma beggee yaa tax
Lii daf niou bett maag yaw!
Ci mbegte nga may dello (dello)
Dima dëfal may ree
Awma beneen héros
Man yaa may begal saa su nekk
[NOFACE]
Mbëgeel dina yegsi fing kodul fooge
Këf sa xol di fowee
Yaw laa sopp te yaw laa nob
Yaa leen gën fopp, do ñaar yaw!
Jikko yi nga soppi ci man nimu bariwee,
Jubbanti yi bonn, defma gòoru qualité.
Yama yokk jom, kon nak,
Nala keral, dila beggal ndax loolu laa digge.
Cofeel ci biir xolu nit
Amul njariñ sula yobbuwul ciy ngëneel.
Dalal nga ma dotuma tiit,
Yaw dara melul ni sa mbëgeel
[REFRAIN : MIA & NO FACE]
(Sama jàmm yaw la )
Yaa tax ma xam ni mbëgeel neexe
(Suma beggee yaa tax)
Mossuma foog nii...
(Sama jàmm yaw la )
Nit dinama toll fii
(Suma beggee yaa tax)
Lii daf niou bett maag yaw!
Ci mbegte nga may dello
Dima dëfal may ree
Awma beneen héros
Man yaa may begal saa su nekk
Saa su nekk….


text:
Jogomaayub JAMRA di Maam Maxtaar Géy dina leeral na ci bisub tay bii, bóot yi tukkee ci dox tànki jàmm bi mu doon amal ci wayndarew ndàmpaayu sóobare yi demoon ca xareb Golf ba ca atum 1991.
402 sóobare ya mucc ba ñibbisi ci réew mi ak jëtumi 93 ya ca ñàkk seeni wakkan ñoo ko yabal ngir mu indi ay leeral ci ndàmpaay yi Mbootayu Xeet yi ak réewum Arabi Sawdit joxe woon.
Maam Maxtaar Géy nag am na jotaay yu mu jot a séq ak jëwriñ ji fi nekkoon te yore xare bi, jëwriñ ju njëkk ja woon Bun Abdalaa Jonn ak njiitu réew mi. Mu ngi ko tëje ak ndaje mi mu amal ak ndaw li toogal Araabi Sawdit ci Senegaal di Abdu Asiis Muhammet Ayfaan.
Leeral:
Jogomaay : kiy dox tànki jàmm buvag lënt amee ci diggante ñaar (médiateur)
Jëtum: ku jëkkëram faatu (veuve)
Mbóot : secret
Sóobare : soldaar, soldat
Ndàmpaay : indemnité


text:
Doxalukaay bu mbëj
Doxalukaay bu mbëj, ab wuutuloxob mbëj la, boo xam ne kàttan giy duggu ci moom gu mbëj la te ga muy génne gu doolerandu la. Doxalukaay yu mbëj yi am nañu solo lool ci dundiinu jamono ju bees ji, te it dëgg la sax, ne limu doxalukaay yu mbëj yi nekk ci am réew dafay firndeel tolluwaayu jëm-kanamam. Maanaam yokkug limu doxalukaay yu mbëj yi ci am réew bokk na ci wonekaay yiy firndeel tolluwaayu yokkuteem ci wàllu xarala mu réew moomu. Ngir dëggal loolu, doy na xool ci jumtukaay yi nekk ci li ñu wër: ca saxaar ba ci watukaay ak yeneen ak yeneen, yi ngeen xam ne nit ku bees ki moo ngi koy jëfandikoo bu baax, man naa ni sax ñooy doxal sunug dund.
Doxalukaay yu mbëj yi dañoo bari te wuute, am na doxalukaay bu dawaan bu wéy, doxalukaay bu dawaan bu safaanu moom mu séddaliku ci doxalukaay bu demandoo ak doxalukaay bu demandoodi,.
Xaralay doxiin gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
cëri ad doxalukaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Doxiin[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Dawaanu mbëj bi day jaar ci ag lëmës gees wëndeel ci ab dogub weñ bi tudd tekkaaralaan bi. Lëmës googu, gi ñu defare ak wëñu përëm (naka-jekk përëm lay doon waaye manees na koo defaree ak beneen xeetu wommatukaay), dafay jur ab toolu mbëjbijjaakon, tool bi dafay feeñ niki ag walug bijjaakon, di lees man a natt. Danu koy jàppee niki jenn doole di lees di wax dooley Lorentz. Toolu mbëjbijjaakon boobu dafay duggante ak toolu mbëjbijjaakon bu lëmës gu wëndeeluwaan bi jur, mi melokaanoo teewaayu ñaar walla ñetti seexi dott. Wëndeeluwaan bi tambalee wëndeelu ci ndimbalu dooley Lorentz; bëj-gànnaaru toolu bijjaakon bu wëndeeluwaan bi day bijjante ak bëj-saalumu toolu bijjaakon bu tekkaaralaan bi. Xaaju wëndeelu gu nekk, dott bi day soppeeku, ci noonu la wëndeelu gi man a wéyee.
Taariixam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci atum 1821, lu weesu xamteg feñte gu mbëjbijjaakon gi simikat boobu di Ørsted xamle woon, la jëmmalkat bu waa-angalteer bii di Michael Faraday defar ñaari wuutuloxo ngir sàkk li mu duppee ag wëndeelug mbëjbijjaakon: ab doxub dooley bijjaakon bu mbegewu te wéy, ci lu wër ab wëñ, ci maanaa mooy faramfaceg doxalukaay bu mbëj gu njëkk.
Xeeti doxalukaay yu mbëj[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Xeeti doxalukaay yu mbëj yi am, manees naa wax ne, du xaaj du jeex, waaye manees na cee lim yi ëpp yees di jëfandikoo:


text:
1Kàddug Aji Sax ji dikkal na ma ne ma:
2«Yaw nit ki, waxal Boroom Tir, ne ko: “Boroom bi Aji Sax ji dafa wax ne: Dangaa fuuy ba naan: ‘Maay Yàlla, ji tooge toogub yàlla yi, fi xolu géej!’ Waaye yaw doom aadama nga, doo Yàlla, dangay yàlla-yàllalu rekk.
3Xëy na yaa sut Dañeel am xel, du genn kumpa gu la ump!
4Sam xel ak sa manoore nga ame alal, am wurus, am xaalis, yeb ci say denc.
5Sa xelum jula mu réy nga yokke sa alal, alal ji tax laa fuuy.
6Moo tax Boroom bi Aji Sax ji dafa wax ne: Gannaaw dangay yàlla-yàllalu,
7maa ngii di la indil ay làkk-kat, yéefar yi gëna néeg. La nga sottale xel mu rafet, ñoo koy boccil saamar, te ñooy yàq sab taar.
8Pax lañu lay tàbbal, nga deeyi xolu géej deewug ku ñu bóom.
9Xanaa doo janook ki lay rey, naati yaay yàlla? Boo tàbbee ca sa loxoy jamkat ya, keroog nga noppee doon yàlla, di nitu kese.
10Deewug yéefar bu xaraful ngay deeye ci loxol làkk-kat yi. Man déy, maa ko wax! Kàddug Boroom bi Aji Sax jee.”»
11Kàddug Aji Sax ji dikkalati ma ne ma:
12«Yaw nit ki, yékkatilal buurub Tir kàddug jooy! Nga ne ko: “Boroom bi Aji Sax ji dafa wax ne: Yaa matoon royukaay, géejum xel, sottib taar.
13Yaa nga woon biir Àjjana, toolub Yàlla ba, ràngoo lépp luy gànjari per, sarduwan ak topaas ak jamaa ak kirsolit ak onigsë ak jàspë ak safiir ak emëródd ak eskarbukal. Fegukaay yaak wewukaay ya di wurus, te bés ba ñu la sàkkee, fekk na ñu waajal yooyu.
14Yaa doon malaakam serub mu ne ràññ, di aare, ma tabb la fa kaw tundu Yàlla wu sell wa, ngay daagoo digg doj yuy tàkk.
15Ba ñu la sàkkee, nga dale mat ci say jëfin, ba keroog njubadi di feeñ ci yaw.
16Sa liggéeyu jula bu yaatu moo la feesal fitna, nga bàkkaar, ba ma nangoo sa teddnga fa tundu Yàlla wa, sànk la, yaw malaakam serub miy aare, nga jóge digg doj yuy tàkk.
17Sab taar a la fuuyloo, sa daraja tax nga yàq sam xel! Fi suuf laa la rattax, fi kanam buur yi laa la detteel, ñu di la seetaan.
18Sa ñaawtéef yu bare ak njublaŋ gi ngay julaa, looloo teddadil sa jaamookaay yu sell, ba ma jafale sawara fi sa biir, mu xoyom la. Maa la def ub dóom fi suuf, ñépp di la xool.
19Mboolem ñi la xam ci xeet yi, seen yaram dina daw ci yaw. Ku raglu ngay doon, te doo tekkeeti ba fàww.”»
20Kàddug Aji Sax ji dikkalati ma ne ma:
21«Yaw nit ki, neel jàkk Sidon, nga biral waxyu fi kawam.
22Neel: “Boroom bi Aji Sax ji dafa wax ne: Yaw Sidon, maa ngii fi sa kaw. Dees na ma sargal fi sa biir, ba ñu xam ne maay Aji Sax ji ndax mbugal yi ma fiy wàccesi, ba fésal fi sama sellnga.
23Maa fiy yebal mbas, deret tuuroo mbedd yi, saamar dajal dëkk bi, bóom nit ñi, tëral, ba ñu xam ne maay Aji Sax ji.”
24«Su boobaa waa kër Israyil, seen dëkkandoo yi leen di sewal, dootuñu leen lëjal ni dagg yu ñaw ak dég yuy jame. Su boobaa ñu xam ne maay Boroom bi Aji Sax ji.
25«Boroom bi Aji Sax ji dafa wax ne: Bu may dajale waa kër Israyil, di leen jële digg xeet yi ñu tasaaroo, ca laay fésal sama sellnga fa seen biir, yéefar yi gis, ñu dëkke seen suufas bopp, sa ma joxoon Yanqóoba sama jaam ba.
26Xel mu dal lañu fay dëkke, tabax fa ay kër, jëmbat seeni reseñ. Bu ma wàcceelee ay mbugal mboolem ñi leen di sewal te séq leen, dinañu dëkke ba xam ne maay seen Yàlla Aji Sax ji.»


text:
Ginnaaw at yu néew te gànjaru yi mu def ci way te am ci kiilu gu rëy, Ndongo Lóo Mu Sëriñ Fàllu dëddu na àddina ginnaaw wopp ju yàgg ju ko daloon. Di ndaw lu dégg daaj te aay, bokkoon na ci ñi gën a jëmmal ag maasam ci ay way yu am solo yoy yeete ak xirtal nit ñi cig mbaax la daan fees dell. Bokk na ci ñi jox gëdda aanéerub Ndakaaru.
Wan na ndaw ñu bari yoonu tekki ca fa ñu ko gën a ñàkk a yaakaare. Daan woo ndawi Pikin, Caaroy, Yëmbël, Géejawaay añs… ngir ñu moytu te wan ginnaaw lépp luy lu bon niki sàcc, dogaale, siif ak pékke.
Loolu lépp nag ci gëm boppam la ko jaare ginnaaw bi mu sóoboo ci way.


text:
Coppite yu mujj
Toppal ci wii xët coppite yu mujj ci Wikipedia.
Toppal ci wii xët coppite yu mujj ci Wikipedia.
- D
- Coppiteg Wikidata
- N
- Coppite gi sos na xët wu bees (wone itam limu xët yu bees yi) -
- m
- Coppite gu néewal la
- b
- Coppite bu ab bot def
- (±123)
- Dayoob xët wi soppeeku na ci lu ni toll ciy byte.
- Page suivie temporairement
27 Oktoobar 2021
- Sñ Sàmba Jaara Mbay 16:19 −3 Wolof dëgg Waxtaan cëru (→AY WAYAM) Tafaan: Soppi ak jollasu Coppite bu web ci jollasu Modification sur mobile avancée
- Sñ Sàmba Jaara Mbay 15:39 +18 Wolof dëgg Waxtaan cëru (→DIGGANTEEM AK SËRIÑ BI) Tafaan: Soppi ak jollasu Coppite bu web ci jollasu Modification sur mobile avancée
- Sñ Sàmba Jaara Mbay 15:29 +16 Wolof dëgg Waxtaan cëru (→AG JÉBBLOOM) Tafaan: Soppi ak jollasu Coppite bu web ci jollasu Modification sur mobile avancée
- Sñ Sàmba Jaara Mbay 15:25 +3 Wolof dëgg Waxtaan cëru (→AB XAMLE) Tafaan: Soppi ak jollasu Coppite bu web ci jollasu Modification sur mobile avancée
- Sñ Sàmba Jaara Mbay 15:21 +72 Wolof dëgg Waxtaan cëru (→AY WAYAM : Jësbul-Xuloob bi dafa daw Bii Jësbu góg, xeex fa mu aw) Tafaan: Soppi ak jollasu Coppite bu web ci jollasu Modification sur mobile avancée
- Sñ Sàmba Jaara Mbay 15:08 −7 Wolof dëgg Waxtaan cëru Tafaan: Soppi ak jollasu Coppite bu web ci jollasu Soppikaay gu gisu Modification sur mobile avancée
25 Oktoobar 2021
- Waxtaani jëfandikukat:Ibou 08:28 +774 Eino81 Waxtaan cëru (→Translation request)
23 Oktoobar 2021
- Journal des changements de noms d’utilisateurs 07:46 Ulubatli Hasan Waxtaan cëru a renommé l’utilisateur Ritchie92 (0 modification) en Yakme (per request)
22 Oktoobar 2021
- Nosteg jant 05:12 +74 Kwamikagami Waxtaan cëru


text:
Internet
Internet (di jàng in-ter-net, jóge ci baatu latin bii di inter=diggante ak bu wu-angalteer bii di net=lënd) moom lañu jàppe niki lënd gi gën a rëy ci àdduna bi, te boole ay junni-junniy nosukaay lëkkale leen ci seen biir.
Mi ngi judd ci ati juroom-benn fukku yi niki ab sémb bu kuréel gi yor kaaraange ca Diiwaan yu Bennoo yi ngir sos ag lonkoo ci seen diggante, ci njeextal xare bu sedd bi lañu ci yaatal ñeneen ñu dul yëngu ci kaaraange rekk, lëkkale daara yu kawe yi gën a mag, ci lu njëkk, ba yàgg mu àgg ci yenn liggéeyuwaay yi, ci noonu lu muy gën di dem di gën a yaa ba àgg tay ci sunu kër yi.
Aw ràbbiinam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Internet man nanu koo jàppee niki ag lonkoo gu xellu te fasu teg ci, cëslaayu ci fànni jumtukaay ak xeeti lonkante gu ne, lëkkale leen ci seen biir.
Jumtukaay yiy lonku ci internet lees di wax host(di tekki gan ci wolof) walla end system (nosteg njeexte ci wolof), mbir miy jokkale host yi la ñuy wax lëkkalekaay.
Mbaalu mbaal yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Naka-jekk Internet «mbaalu mbaal yi» lañu koy dakkantale. Naka-noonu ay lonkoo yu bare lonkante doon ko: lonkoo yu kenn, yu mbooloo, yu ay këri-koom, yu ay daara yu kawe... Ag juddoom ak ag màggam gu gaaw, bokk na ci li ko waral, mooy bennal gi am ci xeetu jokkoo ci diggante lonkoo yi, waral weccontey xibaar man a am ci diggante ay jëfandikukat yu soriyante(yu mel ne nguur-ak-nguur, daara-ak-daara, këru-koom-ak-këru-koom, ak ñoom seen, te jumtukaay yi muy jëfandikoo amuñu ci benn njeexit.


text:
Pële di kenn ci waadaani futbat ci àddina bi, nekkoon fi ca Sàntos, xibaar na réew miy nar a jël kubu àddina bi ci atum 2022 ca Kataar. Mu ngi àddoo ci benn yéenekaay buy yëngu ci wàllug tàggat yaram ca Beresil.
Bunu sukkandikoo ci moom, dina am ay réew yu mag, Beresil sax man na cee génn. Waaye ci moom, réew mi nar a bett ñépp ca Kataar te tàmbali liggéey bi ay at a ngi nii, du Farãs, Beresil, Arsentin walla Belsig waaye Senegaal la. Moom njort na ne Gayndey Réewum Teraanga mi ñoo nar a doon waaday àddina bi ci joŋante yii di ñëw ndax mu ngi ci ñoom.
PËLE JOX NA KUBU ÀDDINA BI RÉEWUM SENEGAAL
Pële di kenn ci waadaani futbat ci àddina bi, nekkoon fi ca Sàntos, xibaar na réew miy nar a jël kubu àddina bi ci atum 2022 ca Kataar. Mu ngi àddoo ci benn yéenekaay buy yëngu ci wàllug tàggat yaram ca Beresil.
5i tontu ci « PËLE JOX NA KUBU ÀDDINA BI RÉEWUM SENEGAAL »
Bum ñu catu waay
Sàllaaw bu nu catu sa làmmiñ
Lu amagul moom nees la ko man a xamee? Man daal li ma naqari neexuma.
Nañu gën a góor-góor lu bu baax te xam ne mbir mi yombul.


text:
Waxi Maam Seex Ibra Faal:
① » Aa doom jàppleen ci liggéeyu sëriñ Bàmba bi ku ci jàpp mu dem ku ci jàppul mu dem kon tee ngeen cee jàpp mu mel ne yéen a koy doxal ngeen dese sag bi
② Aa doom yoonu baay faal deful woon lu Yàlla diglewul ku ko àttan moo fi amul woon.
③ Aa doom làmbi Yàlla àjjuma lay tëgg xumb gàwwu tas dibéer duma wax kiy daan ndax du ay teggin waaye ba làmb ja tasee saa Boroom woo na ma gëram ma ñatti yoon yonente bi gëram ma ñatti yoon sëriñ Bàmba gëram ma ñatti yoon kerog laa raw xel, raw bët, ñiy xool duñma gis, ñiy xalaat duñma xam.
④ Aa doom ku nekk ci li la war mucc ci li la wër.
⑤ Mujjug jamono nit ñépp dañuy jël ay wax def ko yitte waaye yéen ñi ma yaakaar jëlleen jëf def ko yitte.
⑥ Aa doom man a waare fexe ba ku la gis waaru moo ko gën.
⑦ Aa doom bungeen di liggéeyal sëriñ Bàmba na ngeen di nëbb seen bopp te wane sëñ Bàmba, te bañ di wane seen bopp nëbb sëñ bàmba. Saa su ngeen wane seen bopp nëbb sëñ Bàmba di ngeen nëbb te dóotuleen feeñ, waaye su ngeen nëbbee seen bopp wane sëñ Bàmba moom moo leen di feeñal te dóotuleen nëbb.
⑧ Ag taalibe dees koy wut, waaye boo demee ba yëg ne am nga ko rekk mooy ñàkk nga ko.
⑨ Aa doom rus naa ñaan Yàlla lu liggéey di maye.
10- Boo bëggee nekk ci kanamu gaa ñi, dangay raw taxaw nég leen, ëpp doole doo noggatu, xam sikk yi maandu ci, bari njariñ di leen jariñ te doo ko puukarewoo, ku tële nga yóbb ko, doo jëw ku Yàlla bind, ku la jëw nga baal ko, doo yàq alali ku Yàlla bind, ku yàq sa alal nga muñ ko, ku Yàlla bind yéene ko jàmm, ki la xëy jox la junni ak ki gont laaj la junni ñoom nga yamale ci sa xol. «
Aji-bind ji: Seexunaa Sëy


text:
Wikipedia
Wikipedia (di jàng wikipediyaa) ab sémbub jimbulang la ci web bi, di lu àddunawu te bariylàkk. Ag bindam nag mi ngi wéy ba tay, xaralaay wiki lañu jëfandikoo ngir sos ko. Yéeney Wikipedia mooy jébbal am ëmbiit mu ubbeeku, maandu te fugluwu.
Jaar-jaarModifier
Sémbub NupediaModifier
Nupedia di woon ab sémbub jimbulang bu ubbeeku bu Jimmy Wales sosoon ci weeru gamu atum 2000. Mboolaay gu Bomis (gi Jimmy Wales féetewoo woon moomeel gi ci ëpp) moo ko jàppale woon ciy koppar, doon fay Larry Sanger mi jiite woon mbind mi. Waaye Nupedia ag màggam dafa yeexoon lool ba waraloon, ci 2001, Larry Sanger xalaatoon ni sos ab wiki moo doonoon liy man a gaawal yokkteeg jukki yi. Xalaat boobu ñeel jëfandiku xaralag wiki ngir sos ab jimbulang, juroon na ag diisoo ci diggante Larry Sanger ak tëriinkat boobu di Ben Kovitz ngir mu faramfaceel ko ci ni mu gën a leeree ana nan la xarala gu wiki di doxe, ci ab reer ca San Diego la ame woon, ci 2 tamxarit 2001. Ci nii Larry Sanger ni Jimmy Wales ngir ñu jëfandikoo xarala gu wiki ngir sos ab jimbulang bu gën a woyof, lii moo jur sosug jimbulang bu Wikipedia.
Sémbub WikipediaModifier
Ginnaaw bi ko Jimmy Wales ak Larry Sanger sosee, Wikipedia ngi judd ci kàllaama waa angalteer ci 15 tamxarit 2001. Gu waa faraas teggu ci 23 gamu 2001, gu waa almaañ tegu ci ak yeneen yépp, ba tay ci atum 2007 mat nañu ñaari-téeméer ak juróom-fukki làkk.
Ci 1 diggi-gamu 2002 la Larry Sanger tekki ndomboy-tànkam ci ñaari sémb yépp, ginnaaw bi Bomis tëyyee loxoom, fayatul Larry Sanger ci liggéey bi mu doon def ci Wikipedia ak ci Nupedia. Ci 26 weeru koor 2003 la Nupedia tëj ba fawwu, Wikipedia moom wéy di màgg.
Boobu ba léegi Wikipedia di dox ci ay àtte yiy askanam tëral ndànk-ndànk jëmug kanamam. ci 20 maami-koor 2003 la Mbootaay gu Wikimedia (wikimediafoundation.org ) juddu ngir wut ay koppar yu muy suuxate sémbi wikipedia yépp.
Wikipedia WolofModifier
Wikipedia wolof moom mi ngi sosu ci ndeyi-gamu 2003, toog daanaka ñaari at te amul benn yëngu-yëngu. Ci tamxarit 2005 la am jukkeem bu njëkk. Xoolal xët wi ñeel Taariixu Wikipedia wolof
Melokaanu sémbub WikipediaModifier
Yéeney sémb biModifier
Ni ñu ko binde ci xët wu njëkk wi, bakkam mooy:«Jimbulang bu ubbeeku bi», maanaam di lu ñépp bokk, te ñépp man cee cëru ngir gënal ko. Jimmy Wales di kenn ci ñaar ñi sos sémb bi, mi ngi koy tekkee niki «ag jéemantu ngir sos ak séddatle ab jimbulang bu ubbeeku ci anam gu mucc-ayib ngir nit ku ne man koo am ci làkku cosaanam».
Melokaani WikipediaModifier
Baatu «Wikipedia» mi ngi jóge ci taqaleg ñaar yii di «wiki» di ag nosteg yoriinu ëmbiitu dalub web bu ñu man a soppi jaare ko ci ab joowukaayub web, ak « pedia » di reenu baatu làkku waa angalteer bii di encyclopedia, di tekki jimbulang.
Li ñu jublu ci sémbub Wikipedia mooy mu doon ab jimbulang, maanaan muy jëmmal bépp xameefu nit, lépp lu nit xam man caa ne. Wikipedia du ab baatukaay, du am péncum waxtaanuwaay (xoolal xët wii ngir xam lu wikipedia doon ak lu mu doonul: Ndimbal:Ubbeeku). Sémb bi dafa àddunawu, day laal bépp xeetu xam-xam, bariylàkk, te amul ag pay.


text:
Kitsy nii pxaal Pable lo meñ Galacia
1
1 Naa nak Pable, xapostle Jesucrist. Lëdy cholsye pso naa ni lëdy cholsye pxaal naa, sink yuub Jesucrist ni Tat Tios, xaa nii beeñ kpañ xaa pxaal naa ni pso naa. 2 Ksan kchë xaa nii xniladzy xtiits Dios nii nche lon nu, xal kitsy re lo kchë meñ Galacia nii xniladzy xtiits Dios. 3 Lëë lëësy Tat Tios dyon ni lëë lëësy Jesucrist kakni lëë do parñee mbëë kpañ do. 4 Lëë Jesucrist gon kuty por kchë xtol no, parñee kteelaa xaa lëë no lo kchë cos ntseeb nii no lo kislyu re. Styoo Tat Tios kwlañ nii singo kuuñtsyey xaa. 5 ¡Tugak kol tsoo ktee no skizh lo Dios!
Tugak tiits nii xteelaa no
6 Xseen gon nii blyëëdy lëë do tse psaan Dios nii kwtsyetsy lëë do por xkyalwkëstyoo Crist, par kniladzy to stu tiits nii xteelaa. 7 Per nody stu tiits nii xteelaa gon, sink no bla xaa nii xkan kik to aan chakladzy xaa kxiñ xaa xtiits Crist nii xteelaa. 8 Deelñee kiid tu xaa nii kluuy lo do nii no stu tiits nii xteelaa aan xaa nako lo nii bluuyle noo lo do, nguialsi xaa nikxe yuub naaw o nikxe gaa tu angly nii byety kpaaw. 9 Nii kwne gakaa klo, xñen: Deelñee kiid tu xaa nii kluuy stu tiits nii xteelaa lo do aan xaa nako lo nii xniladzyle to, nguialsi xaa.
10 Chaklastyaa kuuñ ksakaa meñ, sink lëën chakladzy kuuñ ksakaa Dios. Deelñee kakladzyaa kuuñ ksakaa meñ, chilody kyën xtsiiñ Crist.
Xa kwlañ nii lëë Pable kak apostle
11 Kol kaknan gaanoo, beetsy, nii lëdy leñ kik chol meñ lo kislyu re kwlañ tiits xteelaa nii xluyaa. 12 Porque lëdy cholsye bluuyo lon, sink yuub Jesucrist bluuyo.
13 Biñle gaa to nii worñee kwyon lo xlay meñ Israel, kwënlagaa meñ nii xniladzy xtiits Dios aan kokladzyaa nlooxaa kchë meñ go. 14 Lo kchë xlaay meñ Israel nii psedyaa beñaa gan lo kchë xaa nii tusy kchëën, porñee kwyoxkoon kuuñtsyeyaa nii psaan pxusykoltoon. 15 Per antes nii nyalyaa lëë Dios kwle naa, aan por xkyalwkëstyoo xaa lëë xaa kwtsyetsy naa worñee kwlaño styoo xaa. 16 Lëë xaa bluuy xiñ xaa lon, parñee nluyaa xtiits xaa lo meñ sit. Tsiñee lëë tse go kutsiñ ni tu cho lo kwyanabtiistyaa, 17 ni kwyady kaan Jerusalén nyakanaa xaa nii nakle apostle. Sink blyëëdyaa lëën kwya nëz Arabia, loxsye ngo lëën kwya Damasco stub.
18 Axte kwloxo tson iz lëën kwya Jerusalén. Tsigore lëën byuumbey Pedre. Tsiiñ kpidz kwlësaa lo xaa. 19 Per kondyaa ndaly xaa nii nak apostle, xaktyee Jacob betsy Jesús konaa. 20 Xkonaa Dios nii tiitsli nak kchë tiits nii xkën.
21 Loxsye ngo lëën kwya nëz xtañ meñ Siria ni nëz xtañ meñ Cilicia. 22 Per byuumbeydy meñ nii xniladzy xtiits Crist nii no nëz Judea naa. 23 Xaktyee biñ meñ go nii xñee meñ: “Lëë xaa nii kwënlaag lëë no tyub tsigo, ni kokladzy nloox lëë no, xluuy xtiits Dios lo meñ nina.” 24 Kchë meñ go ptee skizh lo Dios porñee bniladzyaa xtiits Dios.


text:
Bartelemi Jaas fippu na xamle na ne kenn manu koo teree doon lawax ngir doon farab Ndakaaru. »Ab lawax laa. Waaye dafa mel ni càmm gi yabal nañu ci kër fara bu Meermuus kurél giy saytu doxaliin (IGE) ci réew mi. Maa ngi leen di dalal jàmm. Defleen seen liggéey te jébbale ko ci lu dul jafe-jafe. Bi fi Xalifa Sàll doonee lawax ngeen ko yónnee kurél googu ngir ñu saytu ko, waaye yoon wii moom du jàll. Kenn manu maa teree bokk ci joŋantey gox-goxaan yi. Ñaareelu yëngu du am waaye tomb bu amul dellusi moo fi nar a am », di àrtuy Bartelemi Jaas miy woo kujje gi ñu booloo ngir jàmaarloo ak Maki Sàll.
Baataan:
Lawax : candidatFara = maire


text:
Bonjour ma sœur,
Sama diabar la thiokass . Khaleyi djangui naniou ! Comme momitt télétravail la nek comme mane. Ma am sama xalatou Gorrr rék ! Dem sangou ba sett, parfumé wou ! Sole sama masque Gaindé, dieul arsenalam yi tek ko sur le plat. Fay lamp keur yi yeup.
Ma fekk ko neg bimou defff bureau wam bi ! Ma dieul sama téléphone bi, defff bene son " slaï ". Foumakoy wo pour fecc nak Mounima :
" Xana yow do ligueye. Ligueye diambour bi nga bayi nak. Dafa Haram ! C'est pas halal. Job c'est job⛔👈🏿 ! Yallah ngui ley sétane nak ".
Depuis nak dama 😲😲😲 En même temps, mangui xalat est ce k amoul deug. Est ce que dagane neu ci heurou ligueye djambour bi tamite ?
Je pensais call sama goro bi pour ladj ko khalatam comme momm imam leu. Mais, dama ko rousse ! Ano bi fi momay arrangé.
SDSK


text:
Yala dafani Daouda (asw):
-Fekk dégoni mane Yala folékounaa, def’nanioumeu coup d’état, nga thieytouko bamou waurr, seu ceinture guigueu takone ngir jaamoumeu neu gueuneu dangg, boumou tékékou !
-Fekk dégouloni sama saakh’yi feugg’neu, bidew desseutoul ci assamaane, jeun desseutoul ci guejj’gui, naatt dessatoul ci aaleu’bi, weurseuk boumou’done seu tiiss. Maako yorr té fonekk ma fekk’lafa jokh’lako!
Fekk dégoni ibliss déneu baniou soûle’ko, boul teureul say ngaanaay, saï-saï leu daflay bett gaagne’leu!
Fekk jéguiwo siraatt, dougg aldiana niou installer’leu, tabalayiy yeugg, jiguéne’gni dileu oupp, boul waulou sama pékhé.
Maam Adama ci biir adiana lako ibliss fekk guénéko. Kone ki nékk ci biti waro naagou!
Yalnaniou Yala saamal bopam, boléniou ci ay nioniam bijahi Rassouloulah Sallalaahou Aleyhi wa Salam!
Baamel bou khautt bobou, kounioufeu soûle baayilafa té nékoulo’wone ci li nékh Yala, dinga rethiou lodone jouddo.
Soutoureu Daahimane
Joumah moubarak!
El Badou Gning


text:
Afrig li ko dal metti na lool, ndax dinanu faatu ba jeex ndax ay xarala yu yees;
Ñi nga xam ne dañuy liggéey ci jumtukaayi xarala yu yees yi ak ñi ko xam dañuy tere seen njaboot ñu yor ko ndax xam nañu doy waar gi ci nekk, bari na ñoo xam ne ñoo ngi woon Feesbug dañoo xëy rekk bàyyi ndax xam doy waar gi mu làmboo.
1- ARROSEUR ARROSÉ – Justin Rosenstein: mooy ki sosoon « Lik aime », xëy na bàyyi daal di sos ag kuréel ngir ñu wax lu doy waar yi nekk ci jumtukaay yii
2- Ki sos Feesbug du xool jumtukaay gi lu ëpp juróom ñaari siimili ndax di sàmm wér-gi-yaramam.
3- Steve Jobs: moom bëggul a am iPad ndax xam na doy waar gi mu làmboo ci xañ nit wérug yaram, Saabalkat bii Bilton moo ko laaj ci attum 2010: ndax sa njaboot xam naa bëgg nañu iPad ndax yaw yaa sos Apple, mu tont leen ne: duñu ko laal mukk walla sunu koy laay ci as ndiir lay doon.
4- Way-juur yiy yëngu geeks Silicon Valley dañuy tere seen i doom di jege xarala yu yees yii, te ñoom suba ak ngoon ñi ngi di sos ay jumtukaay yu yees waaye seen i doom duñu ko jëffandikoo Saabal bii ñuy wax New York times moo ko siiwal.
5- Evan Williams, bokk ci ñi nga xam ne ñoo sos Twitter dañu koo laaj ndax sa njaboot am nañu ci jumtukaay yu yees mu ne leen mukk ñoom buñu nekkee ci kër gi dañuy yër ci téere yi.
6- Chris Anderson, bokk ci ñi jiite woon Wired dafa wax ne lépp lu nekk ci musiba ci xarala yu yees yii maa ko gisal sama bopp te dund ko.
7- Mbooleem ñiy liggéeye fii: Google, Yahoo, Apple et eBay, seen i doom duñu jege mukk yii jumtukaay ndax xam li ci nekk ci musiiba
8- Yaw mi yor Jollasu moomóo ko ndax ñoom ñi ko defar waxtu wu leen neexee dugg ci, liy firndeel loolu ca Amerig dafa am ay sàmbaabóoy yu rayoon nit, daal di fa fàtte seen jollasu, police jéem koo tijji manu ko mu dem ci kërug jollasu gi mu bañ, ndax nee na damay bañ ñi jënde ci man dootuñu amati kóolute ci man.
9- Jollasu dafay jeexital ci wérug yaramu nit rawati na muy laal fenn ci aw yaramam, walla nga ciy sëgg lu bari di ko xool.
10- dafay yàq ak yuur, ndax day sonnloo yuur gi ba dootul man a mokkalati lu bari, rawati na kiy tëdd jël jollasoom mu nekk ci wetu boppam.
11- Booy wuyu bul ko teg mukk ci sa noppub nday-joor, ndax dafay yàq sag yuur, ba noppi indil la ay tawat, bul def jollasu mukk ci sa jiba walla muy laal sa yaram dalay lor.
Imaam WAX (Wolof Ak Xamle) .


text:
Pël
Pël genn giir la gu nekk Senegaal. Pël yi ci Sowwu Afrig, dañoo bokk ci waaso yi gën a bari gën a yaatu. Senegaal, Mali, Gànnaar, Gàmbi, Gine, Gine Bisaawóo, Niseer, Burkina Faso, Niseeria, Benin, Kot Diwaar, Kameroon, Réewum Diggu Afrig, ba Sudaan, ca réewum yii yépp Pël yi ña nga fa. Xeet woowu am nañu tur yu bari: Pël ci Wolof, ci Afrig mooy tur wi gën a siiw, Fula ca Mande ya, Fulani ca Naar ya, Fellata wala Fellan ca Sudaan.
Ñoom ci seen bopp dañuy wax Pullo wala FulBe. Isipt mooy réew mi ñu bawoo. Pël ya ca Isipt ay nit ñu ñuul lañu nekkoon. Ba noppi, ay nit ñu weex, ñëw ca seenum réew juge Asi ak Tugal , bokk na ca xeet yooya: Scythe, Aryen, Phrygien, Hittite, askan yu bari yu ñuy tudde ay waa End-tugal (Indo-européen). Pël yu ñuul yi ak nit ñu weex ñi dañoo jaxaasoo woon. Lii moo tax Pël yi gën a xees, gën a sew, am kawar gu gën a nooy, bu ñu leen xoolee ci yeneen xeet yu ñuul yi ci Afrig. Ba noppi, Imbraatóor gu Iran(ñoñ Cambyse ñi(les Perses) ), tegoon nañu loxo réewum Isipt, di fa tege dund gu metti, rawati na ca nit ñu ñuul ña. Lii moo tax Pël ya ak Séeréer sa gàddaay, dëkki ca Sudaan (Nubie) dëkki seeni maam, soog a dem Senegaal. Pël ak Séeréer danoo bokk maam, seeni làkk tamit. Yàgg nañoo ànd, dañuy kalante ci seen biir. Ca yoonu Tekuruur, pël ya ca Dexug Senegaal rekk lañu nekkoon ak seeni nag. Booba nekkuñu woon ay jullit. Amuñu woon nguur ndax ak seeni nag ci màng rekk lañu nekke woon. Meew ak Sanqal (ñórndi) moo doonoon seenu lekk. Pël ci boppam am na xeet yu bari (Leyyi/KinDe), Ardo mooy seen Buur: JaawBe yi, UrurBe, WodaaBe, LaaCe, CutinkooBe, YirlaaBe. Am na yeneen KinDe. Màng gi ñu dëkke tax na ñu tuuru ci Sowwu Afrig gépp, ba far delseeti Sudaan, cig muñ ak coona ndax saa su nekk ci dëkki jàmbur yi rekk lañuy nekk, seen nag yi leeg-leeg ñu ruur tooli baykat yi, loolu it di jur xuloo bu rëy ak ŋaayoo ci seen digg ak woroon tool yi.
Ca atum 1539 Koli Tengella Bâ, mi ngi bokke ci Pël ci wetug baayam, bokk it ci Mande yi ci wàllug yaayam (Keyta), dajale woon na sàmmkati Pël yi ak mande yi, ngir ñu man a am doole. Daa di dugg ci yeneen xeet (Wolof, Séeréer, Bajaaranke, Joola, Baga, Sooninke . Ñoom ñépp ak seen aroo Koli Tengella, ñu yéeg ba Tekuruur, di xeex ak Buur-ba Jolof ba, ndax kii moo doon yor dëkk ba, ak Lam-Toro ya, Lam-Térmes, Lam-Taga ya, Juroom ñeenti fan soog a yor dëkk ai. Koli Tengella teg na fa njabootam (Denyakoobe yi), tudde na nguur ga Fuuta-Toro (Fuuta mooy dëkku Pël ca seen Làkk). Lii ca Senegaal la xewe.
Ca Mali Pël ya doñoo njëkk am doole ca atum 1818. Booba nag Ahmadu Bari, Sëriñ la nekkoon, dajale na Pëli Jullit yi, ak Mande yu jullit yi ( Mandé Mori yi : Siise, Ture, Silla ), ngir ñu àndandoo xeex (Jiyaar) safaan nguuru Bàmbara yi fi nekkoon (nguuru Ségu ak Kaarta). Buuru Bàmbara yi (Fama) ak seeni jàmbaar (Ton-Dion), amoon nanu doole, lii moo tax Ahmadu Bari tabax Imbraatoor gu Pël ca Massina Kese. ak itam Pël yi, ca Mali, foofu lañu ëppe woon ba tay (Tay jii foofa mooy diiwaan (Région) bu Mopti). Ca Gine, Pël ya dañu faa yàgg, waaye Mande ya (Jalonke) ñoo yoron dëkk ba. Ca 1715, ay Pël yu jullit yu juge Fuuta-Tooro ak Massina ca Mali, ñoo ñëw Gine, di fa Jiyaar, di ray ñi duli jullit walla di leen jàpp ay jaam, lii moo tax giir yu bari (Susu yi, jalonke, ak Baga yi) daw ca géeju Gine, di tabax foofa ay nguur. Pël yu Jullit yi dañu doon ray ñoom tamit yeneen Pël ngir ne nekkuñu woon ay juulit. Pëli jullit yi dañoo bokkoon ca njabooti: Bâ, Bari, Jallo, Sow. Ñoom ñoo tabax nguuru Fuuta-Jalon. Karamoko Alfa Jallo mo njëkk a nekk Almaami. Ca Niseria atum 1808, Usmaan Dan Fojo, njabootam Fuuta-Tooro la bawoo, nekk ay Tooroodo, Sëriñ bu mag la nekkoon, bu bokk ca tariixa Xaadiriya. Moom nag dajale na baykatu Awsa yi, ak sàmbkati Pël yi, di leen dugal ci Lislaam, ndax ñu man a def jiyaar ca Nguuru Awsa yi fi nekkoon. Ray na Buuru Awsa bi, daal di tabax Imbraatoor gu Sokoto. Dem na xeex ca Imbratoor gu Kanem-Bornu ca Cadd, waaye ñooñu dañoo amooon doole lool. Ca kaw Kamerun atum 1810, benn sëriñ bu tudd Mojibo Adama, dajale na Pëli jullit(foofu Fulbé lees leen di wax) yi fi nékkoon, nu tabax nguuru Adamawa. Waaye am na Fulbé yu bari (WodaaBe/Borooro), yoy ànduñu woon ca googa nguur. Modibo ak yeneen Pël yi ñoo defoon Jihaad, ndax ay jullit lanu woon. Modibo Adama, Usman Dan Fojo moo ko dimbali woon. Ca atum 1860, Alfa Yaaya Molo Balde, tabax nguuru Fuladu ca Bëj-saalumu Senegaal. Daal di dajale Pël yi di leen dugal ci lislaam, ndax Almaami bu Fuuta-Jalon Alfa Bokar Biram, nee na woon du dimbali ku dul Jullit. Almaami boobu ak Alfa Yaaya xare nanu ak nguur gu Mandé, Kabbu ak seeni Buur (Mansa), ndax foofu Pël yi danu faa nekkoon Jaami Mandé yi. Ñaari Buur rekk ñoo yoroon Fulaadu, Alfa Yaaya ak doomam Musaa Molo Balde.
Kon Pël yi, Lislaam moo leen dajale, di leen jox doole.
Pël seeni Nostey mboolaay nii lanu tëdde woon:
- RimBe ñoo daa doon Buur yi.
- JaawanDo yi, ñoo daa topp RimBe yi di leen won nan lañuy yore nguur.
Ñeeño yi:
- WayilBe ñoo daa nekk Tëgg yi.
- LawBe ñoo daa doon Seen yi.
- SakeeBe, nekk Wuude yi.
- MabuuBe, doon Ràbb yi.
- BaambaaDo, doon Xalamkat yi, woykati Jàmbaar yi.
- Gawlo, Woykati Buur yi.
Jaam yi:
- Maccudo walla Kordo.
Ca Isipt Pël ya, dañoo yoroon ñatti Sant rekk (Ba, Ka, Bara (tay mu soppiku di Bari)). Ba noppi Pël yi danoo jël yeneen Sant Ndax dëkk bi, walla Mban yi, liggéey yi ñu doon def.
Li lépp ba am tay Sant yii: Bâ, Bari, Jallo, Ka, Ja, Sow, Jaw, Caam, Naan, Jum, Dikko, Seydi, Mbow, Bokum, Dem, Sidibe, Sàll, Ca fulaadu Pël yu bari Jamanka lañu sant. Ca Mali Sidibe mooy Sow. Ca Niseriyaa Pël yu bari Bello lanu sant. Ku sant Baal, maamam ay Bâ lanu woon. Ku Sant Jakk maaman ay Sow lanu woon. Sankara, Sankaré, Shagari, yooyu yépp benn lanu. Am na Pël yu bari yoy dem nanu ca Wolof ya, looloo tax am ay wolof yu sant (Caam, Mbow, Sow, Naan, Sàll). Am na tam waaso yu bari yoy dikk nanu ci Pël yi, moo tax am ay Pël yu sant Siise, Ture, Njaay, Jakite, Kamara ak yeneen sant.


text:
Deppaas bu doy jëkkër ju la nob.
Xel mu dal ca la.
Deppaas doyul jëkkër nobbu la
Saw fit ne tëfit
Li ma yor sax su doon jaay gone yi,
Kon ma jallax la ko
Man li ma yor fàtte naa ka ñaan gone yi
Foo ma jallax jëme?
Deppaas bu doy jëkkër ju la nob xel mu dal ca la.
Deppaas doyul jëkkër nobbu la
Saw fit ne tëfit
Li ma yor sax su doon jaay gone yi,
Kon ma jallax la ko
Man li ma yor fàtte naa ka ñaan gone yi
Foo ma jallax jëme.
Seetluleen géej li muy rëy rëy saxaar-jéeri du ca daw
Lu dul gaal du ca daw lii boroom gaal a ko xam.
Àdduna a ngoog ku ko seet tay say xalaat jeex nanu muñ
Di sëngéem jooy sunu xol Móodu Maamun sang ba.
Seetluleen géej li muy rëy rëy saxaar-jéeri du ci daw lu dul gaal du ca daw lii boroom gaal la ko xam.
Deppaas bu doy jëkkër ju la nopp xel mu dal ca la.
Deppaas doyul jëkkër nobbu la
Saw fit ne tëfit
Mbës mii mbaa sonnalu leen gone yi,
Cëy wallaay Kumba
Li nu def mbaa neex na leen xale yi?
Waaw wallaay Kumba.
Deppaas bu doy jëkkër ju la nopp
Xel mu dal ca la.
Deppaas doyul jëkkër nobbu la
Saw fit ne tëfit
Mbës mii mbaa sonnalu leen gone yi,
Cëy wallaay Kumba.
Nun li nu def mbaa neex na leen gone yi?
Waaw wallaay Kumba.
Lu doon jar ñaari dërëm démb ba jar na juróom-benn tay.
Njaboot gii fu ñu jëm? moom boroom kër xamu ko.
Seetluleen géej li mu rëy rëy saxaar-jéeri du ca daw.
Lu dul gaal du ca daw lii boroom gaal la ko xam.
Àddunaa ngoog ku k seet tay say xalaat jeex nanu muñ
Di sëngéem jooy sunu xol Móodu Maamun sang ba.
Kuy laax géej sab sanqal dina yàqu te sab laax tooy. Soow ak yolom
Sor jonkoroŋ jonkoroŋ
Saa ginnaar kóli
Mawda siro Mawda siratoo jën wu mag du nelawal gaynde bu bóofee ba ko fa ndax boo ko laalee dee man dee duma ko laal Gumba Gawlo ñëwal.
à yee deppaas bu doy jëkkër ju la nopp boo yeboo kontaan.
Waaye deppaas doyul jëkkër nobbu la saw fiit na tëfit.


text:
Ngomblaan nga dogal na ngir nguur gi génnee réew ma karceg Amerig gi, ginnaaw yongug Xaasim Sulaymaani
Lu masut a am dale cancug Amerig ga woon 2003 fa Iraag : Ñaari mbootayi polotig yi gën a rëy ca gomblaanug Iraag ga Al Fataah ak Siyaarun déggoo nañu ci wote sàrt biy dàq karceg Amerig gi ci seenum réew. Ca njëlbeen 170 i jàmbur ñoo ko xaatimoon, waaye mujj na ñépp feksi leen ca muy Kird yi ak Sunit ñi ci lu amul xàjj ak seen, di sàrtub dogal ngir génne Amerig ak ug karceem réew ma. Ca jamono joj Iraag def na ag njure ngir boole Amerig ak mbootaayu xeet wi ci yong ñayu-xarew Iraŋ wii di Sulaymaani ci seenum réew moom ak ay ñoñam di luy xëtt seenug cang. Bi ñuy wote sàrt boobu sax fekk na woolu nañu ndawal Amerig la foofa di Matéew Tolle fa njëwriñ ji yor biri bitim réew yi (AE) ci dibéer jii, di it lu masut xew dale 2003 ngir mu leeral lu wara yongug ku toll ne ñaareel ñit ci lerug kilitéefu nguuru Iraŋ, ak Abu Muhamed ak ñeneen fukk ñañu andaloon diy saa-Iraŋ ak Iraag.


text:
Alaaji Maalik Si
Alaaji Maalik Si ma nga gane àdduna Dëw Faal wetu Gaaya bokk ci tunduw Dagana ci atum 1855. Waa-juram wu góor tuddoon Usmaan, wu jigéen Faa Wàdd Wele. Mi ngi jànge alxuraan Luga ci kenn ci taalibey Alaaji Omar Futiyu Taal yi. Bi mu doonee mag la dem Màkka, bi mu dellusee sax ci jaamu Yàlla ak jàngale ak dugal ñi duli jullit ci lislaam. Ci noonu la tase njàngalem yoonu Tiijaan ci Senegaal jaare ko ci tuxoom yi ci Jolof, Kajoor ak Ndar. Ci mujj gi mu dëkksi Tiwaawan ci 1902. Fa la njëkk a wootee gàmmu.
Juddoom[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ma nga gane àdduna Dëw Faal wetu Gaaya bokk ci tunduw Dagana ci atum 1855. Waa-juram wu góor tuddoon Usmaan, wu jigéen Faa Wàdd Wele. Usmaan moom doonoon doomu Muhaz miy doomu Mohamed, sëtu Yuusuf, Daraaman, Sire, Bubu, Yahya, ñoom ñépp di sëti sëriif Sams Eddin, loolu moo ko tax a askanoo ci araab. Baayam Usmaan, moo bàyyikoo Gànnaar fa mu doon jànge, ci Ustaas Muhamadu Baaba Al Daymani, ñëwoon Waalo doon fa wut ab téere bu kenn kii di Maalik Sow bu Gaaya rekk yoroon, ba mooy mujj doon turandoowam. Ñoom dañoo mujj dooni wolof, ndax ay maamam sax yàggoon nañu waalo, takkoon fay soxna.
Njàngam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ni bépp doomu waalo-waalo, ba mu doone gone la dal baa, nijaayam Alfa Mayoro moo ko doon njëkk a jàngal ba yàgg turandoom Cerno Malik Sow jël ko. Ci 1863, bi muy am 8 at, la dem Sagata ca Jolof ci baayam ba Amadu Si, mu jógeeti fa dem ci yeneeni ustaas, ku ci nekk taggak ko ci sag maneel, (fiq, nos-wax, Tawjiid, añs), ku ci mel ne Ceerno Ngañ Ka mi mu àndaloon dem Careen ci Fuuta Tooro ci 1873, bi muy am 18 at la jeexal njàngum alxuraanam ci tukkeem ca Fuuta, ba tay, ca Longe, cig leeral, ci sëriñ Abdu Bitey, ak ca Gànnaar. Ca la ñibbee dëkkam, Nijaayam Alfa Maayoro jox ko wird tiijaan ak maqaamay "mawdo", moom mi jëlee woon wird bi ci Alaaji Omar Taal ay at laata Maalik di judd. Te bii doonul woon benn lijaasa rekk bi mu amoon, ndax Mawdo Faal joxoon na ko ci 1876, ak Mohamed Ali it , ci ginnaaw bi.
Ginnaaw bi mu mokkalee alxuraan, la jàngi fiq, ci lu njëkk, këram la ko doon jànge, ginnaaw bi mu dem ci Sëriñ Muur Ka. Bi mu mokkalee fiq la dem jàngi àtteyiin ca Boxal ci Waalo daaraay Sëriñ Ahmadu Njaay, ak ca Kër Kodde ci Njambur daaray Sëriñ Moodu, ak ca Tayba Séy daaraay Sëriñ Moor Kal Séy. Ginnaw bi mu jànge Risaala, ci diggante 1882 ak 1880 mi ngi amoon 25 at, la dem Ndar ci Sëriñ Ahmadu Njaay. Mu jógeeti fa dem Njambur ngir àggalee fa njàngum àtteyiin ma te door jàng Xalil ci Sëriñ Birahim Jaxate ak Sëriñ Mamadu Wadd. Waaye at ma ca topp la jeexal Xalil ca Mbokkol ci Kajoor ci Sëriñ Masila.
Ci 1885, bi muy am 30 at, dajale woon na xam-xam bu jéggi-dayoo, loolu mayoon na ko mu man a doon ustaas, jamono yooyu bokkoon na ci ñi ëppoon xam-xam ci Senegaal, ndax lépp lu ñu manoon jàngale ci réew mépp jàngoon na ko, demoon na ci ñi fi ëppoon xam-xam. Ci tukkiy njàng yi mu defoon yépp, ca jamono jooju, jaaroon na ca tund ya ëppoon boroomi-xam-xam: Gànnaar, Fuuta, Njambur, Kajoor. ci dëkk yi mu dem man nan cee lim: Ndoj Séy, Pacaas, Ngicc, Jaabe Lidube, Orefonde, Longe Sëbe, Longe Fulbe, Careen, Ndar, Tayba Séy, Daraaman, añs.
Dundam ak jëfam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ginnaaw ag njàngam, Ngambu la dem dëkki di fa liggéey aka jàngale ngir dund ci ñaqam. Liggéeyam mayoon na ko mu man a aji Màkka jaare ko bëj-saalumu Fraas, ci Maarsey ak ci Aleksandri, ci 1889, amoon na 33 at.
Bi mu jóge Màkka am maqaamay alaaji, ci la sosee Sawiya bu Ndar ci 1892. Ganeji Jolof ab diir sos fa ay daara dellu Waalo. Ay tukkeem yu bari ci biir réew mi, ngir tasaare diine ak xam-xam, ak Wasifa yi doon ame ci Sawiya yi taxoon sancaan bi tambali koo fuglu, yaakaar ne day woote ngir xeex ko ak ngannaay yi. Ca la ko kaŋ ba nekkoon Ndar te nekkaloon fi sancaan bi (waa Fraas yi) woolu ngir mu joxe ay leeral ciy yëngu-yëngoom. Ñoom dañoo foogoon ne dafa dencooni ngannaay ci biir jakka yi, difa waajal xare ak ñoom. Bi ñu ko ci laaje mu ne:
«Yàlla daf nu digal, man ak yeen, nu jaamu ko, di julli ci moom. Ngeen bañ, ma nangu. man ak samay taalibe defuñu lenn lu dul kañ yàlla te di julli ci gën-gi-mindeef. Te li ngeen di wax ci ngannaay yi, genn ngannaay gi ma yor mooy sama kurus te moom laa fas-yéene xeexee ba Lislaam ak Tijaaniyaa tas ci àdduna bépp.»
Sancaan yi jàppoon nañu ne Alaaji Maalik moo doonoon nik ki ëppoon xam-xam te daq a jangalee ci réew mépp. Baat yii di nañu leen fekk ci dencu(archive) yu Senegaal yi ak yu Fraas. Seede yi gëna neex ci nopp ñooy yu Seex Sidiya, my sëtu yonnenti bi doonoon it sëriñu xaadir bu mag. Ginnaaw ba mu taxawalee sawiya ca Ndar, taxawal na beneen ci Ndakaaru ci wetu njéndul nguur gi. Njarnde la dem dëkki, jóge fa dem Jaksaaw, laataa muy dem Tiwaawan ba faaw. Jibril Gëy moo ko fa woolu woon ngir mu defal leen tafsiir Alxuraan, ñu faf ko fa téye, ci 1902 mu sos sawiya bu Tiwaawan. Ci yokkug ndongo yi, mu jël yeneen ustaas ngir ñu jàppale ko ci njàngale mi. Ca daaram ja, daa nañu fa jàngalee bépp xeetu xam-xamu lislaam. Ci téemeer ak lu tekk ci ndongo yi mu yoroon, lu mat juroom-fukk daan nañu dem itam ci jànguy nasaraan si, doomam sëriñ Baabacar Si daa na ca dem, Loolu firnde la ci xelam ak gis-gisam bu ubbeeku.
Ci Tiwaawan la wootee Gammu gu njëkk, ngir màggal seydinaa Muhammad. Mu door njàngale mu diggoodi, dëkk bu ne mu yabal fa ab muqadam bu fay jàngale diine.
yenn ciy téereem[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Ifham al munkiru jaani: téere bu muy jàngale luy tiijaaniyaa, ustaas Rawaan Mbay moo ko tekki ci wu-fraas
- Khilaçu ez-Zahab: mooy téere bi gën a mat buy wax ci jaar-jaaru yonnenti bi, ba mu juddo ba, ba muy génn àdduna, Rawaan Mbay moo ko tekki ci wu-fraas
- Sharh Khilaçu ez-Zahab: faramfacce gu téere bi, moom mi bind téere bi moo ko def
- Faakihatul Tullab: est un précis sur la Tijaniyya et ses pratiques.Traduit en français par l'éminent Professeur Rawane Mbaye
- Dîwân: ay woy la ci yonnenti bi, Ahmed Tiijaani, Alaaji Omar Taal, ay xam-xami diine, ay xelal ngir jullit ñu rawatina tiijaan yi
- Khutbatul Jumu'a; digle julli ajjuma
- Khutbatul 'I'd: digle julli tabaski ak korite
- Kifayat ar-raghibîn: ( li aji-gëm gi soxla) ustaas Rawaan Mbray moo ko tekki ci wu-fraas
Téerekaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- (en) Michael A. Gomez, Malik Sy, Bokar Saada and the Almaamate of Bundu, Chicago, University of Chicago, 1985, VIII-484 p. (Thèse)
- (fr) Cheikh Tidiane Fall, El Hadji Malick Sy à Tivaouane de 1902 à 1922, Dakar, Université de Dakar, 1986, 92 p. (Mémoire de Maîtrise)
- (fr) Rawane Mbaye, La pensée et l'action d'El Hadji Malick Sy : Un pôle d'attraction entre la Shari'a et la Tariqa. Vie et œuvre de El Hadji Malick Sy, Université de la Sorbonne nouvelle, Paris III, 1993 (Thèse)


text:
Kunsay/Ngunsay
Kunsay mbaa Ngunsay, as ngarab la walla garab gu xob yu sew te am i dég man a àgg ba ci 15i met ci njoolaay, gu bokk ci njabootug Rutaceae. Buutam lum gàtt-gàtt man naa dem ba ci 200i met ci biir suuf, man na it àgg ba ci 40i sàntimet cig xala.
Garab gi day am ay wànqaas yu bari. Wànqaas yi it am ay dég yu jub xocc teg ci ñaw, man nanu koo bay, man nanu koo fekk it ci àll bi walla ñu koy bay ngir jëfandikoo ay foytéef am cim paj walla bant bi dees na ko soxla ngir di ko toggee.
Melo wi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci wàllu dëkkuwaayam, garab gi li ci ëpp noo ngi koy fekk cib àll walla di ko fekk ci suuf suy tooy suy bari ndox walla yu ni mel. Ci dëkk yi ëpp li nu koy fekk bokk na ca Amerig ak dëkk yi nga xam ne day jige xala yi yu ci mel ne Miyaami ak yu ni mel.
Garab gi it màggam gaaw na lool rawati na bu nekkee ci suuf su nangu, màgg gu gaaw nag lay màgg lu muy gën a màggat garab gi di gën a rëy ay wàqaasam di gën a yaatu ak a gudd.
Njariñ li[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Li ëpp ci njariñ yi mooy lu jëm ci lu nut jëfandikoo, nee nañu doom yi man nanu cee defar diw, xob yi it bu ñoree manees na ko lekk waaye li miy am bariwul.
Foytéefam day xaw a tolloo ak suraas ci yaatuwaay. Moom it waxuñu fenn ne manees na ko lekk.
Lu jëm ci wàllu jëmbat garab ak yu ni mel kunsay lañuy jëfandikoo ngir màggal yeneen i xeeti garab yoo xam ne manuñu màgg ci seen i reeni bopp.
Yeneeni njariñ[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Xob yi leeg-leeg bu nu ko dëbbee mbaa nu yëy ko ba mu mokk man nañu koo boole ak ndox di ko sangoo. Bant yi it man nañu koo defaree jëfandikaay yu jëm ci kër lu ci mel ni lal añs.


text:
Wafa na raas aayi mp3 song download dj remix
Tags:
Wafa na raas aayi mp3 song download dj remix
Wafa na raas aayi mp3 song download Jubin Nautiyal
Wafa na raas aayi song download mp3 dj remix,
Wafa na raas aayi Jubin Nautiyal song download mp3 dj remix,
Wafa na raas aayi Hindi song download mp3 dj remix,
Wafa na raas aayi Bollywood song download mp3 dj remix,
Wafa na raas aayi song mp3 download dj remix,
Wafa na raas aayi song download attaullah khan
beWafa sanam Wafa na raas aayi song download pagalworld
Wafa na raas aayi full mp3 song download pagalworld
Wafa na raas aayi song download 320kbps
Wafa na raas aayi song download mr jatt
Wafa na raas aayee new song download pagalworld mp3
Friend Plz share This website link with your friends on WhatsApp, Facebook and other social media platforms Thanks …..


text:
Ay dëk
Le projet E-TIC au Mali
Ca Maali xalaat baa ngi sancü ci dëkk yu mel ni:
- Bamako: di gox bi kureel yi bari sanc seen makaan
- Tombouctou: mbayum ceeb, ble, càmm ak nàpp
- Ségou: ceeb dugub mbox càmm ak nàpp
- Sikasso: ňambi mango, bèpp xeetu fruit camm ak tamitt wëteen
Luňu wara xam ci dëkk ba
Nitt ňi: 13.443.225 (ca atum 2008)
Xaalis bi: CFA Franc BCEAO (XOF)
Kalaama Mali: Français (officiel), Bambara (Bamanankan), Bomu, Arabe Hasanya, Maasina Fulfulde, Mamara Senoufo, Kita Maninkakan, Koyraboro Senni Songhay, Pulaard, Songo, Soninke, Syenara Senoufo, Tamasheq, Tieyaxo Bozo, Toro So Dogon, Xaasongaxango
Diine: jùllit ňi 90%, cèddo 9%, catolik 1%
Caada: Mandiŋ 50% (Bambara, Maliŋke, Saraxole), Pëll 17%, Voltaic 12%, Songay 6%, Tuareg ak naar 10%, ya ca dess 5%
Taax ma: Bamako 1,323,200 dëku metro bi 935,400
Jexitalu situ internet yi:.ml
Numero xamekayu dëkk bi: +223
Mbay mi
Li ëpp ci li ňuy bay ci reew mi mooy: gerte, dugub, mbox, bëssi, ceeb wëteen tamaate, lejum, nàkk, xàrr, mbaam xuux, jënn, ak mango.jammono ji ňu tollu ni nak ni aaskan wi waroona yengoo ci mbay mi dess na te soo setloo mbay mool bok na ci li gënna doxal reew mi. Book na tamitt ci li gënna soxal askan wi muy lu ňu war def mbay mbay mi mënna dundal askan wi yëpp.
Xaac bi feete bëtt gannaru reew mi rek ňoo farlu ci mbay mi te lu yëess 2% ci suufu dreew mi la ňuy bay fimi tollu ni. Mbay mi nak tollu n ci 45% koom-koomi reew mi ak 25% ci li ňu yobu ca bitim reew yokku ci 80% ligey katt ya ci yenguci atum 2005.
Dugub, bëssi, ceeb, lejum fruit ak fudënn: ňètt yi ňu njeka lim ňooy mbay mi askan wi di dunde bess bu nek.dugub beek bëssi bi ňungi leen di gënna bay ca goxu Seegu bandiagar ak ňooro. Ceebu padi bi moom ňu ngi koy faral di baye ca Mopti ,seegu,ak ňaafuŋke baci dex ba ca Tombuktu. Xeetu pèpp yooyu ak dundu rek la leen di 90% ci baykat yi di doye. Gerte gi moom ňungi koy faral dib aye ci goxu Sudaan yi, mook wëteen bi ak ňam yi, lëjum yi, ak fùddën s. Xooxu kaarite bi di saxeyaan moom askanu Maali baa ngi jëfendiko diwam. Gerte yi moom lu ci ëpp diw bi ňi jay bitim reewa tax ňu koy bay.
Wëteen bi: Wëteen bi mooy xeetu mbay bi gënna am solo ca maali. Soo setloo sax maali bokna ci ňi ëpp li ňu koy bay ci Afrik ca ganaw Egypt ak Sudaan. Mbayaum wëteen bi nak ňungi koy faral di defe ak njaboot gi ci ay tool yu yamamaay, yeen saaye ay kureel daldi ci dugal seeni yoxo ca bëtt ganaar jàpp pënkum reew mi. ňoo ňe ap kureel bu mag bu maali moo leen di jiite ňu naan ko CMDT, bobule kureel tamit tubab yi moom CFDT ňoo ca moom 40%. Mbootayu koo-koomi aduna bi sax boo xoole mungi doon def keem katanam ngi ňu ubbi ligey boobu ndax askan wi men cee soobu ngir baykat yi gënna doxle.waye tontub CMDT moodoon ne ak doxalin bi ňuy ligeye ňoom mbaayb mi dafa fulu ňaari yoon dale ko ca atum 1993. Ca Maali nak wëteen ba amfa solo lool ci njënd meek njaay mi. ca atum 1999 mbay ma nga tollu woon ci 218,000 ci ay ton. Jëuk yi aduna bi tëraloon tamit yokoona njaay ma. Ca atum 2001, bi ňu aaye nba pare amoon na ňaňu ci li tollu ci 46,7 ci ay milyaar dolaar.
Mango ji: mbayum mango ji dafa am solo lool ci koom-koom reewu maali.ci njaayum ňam ak lêjum reew mi fùll na ba ňaari yoon ay njaayam ca bitim reew bu yagul dara, ak lu tollook 10,000 ci ay tonn ca atum 2009.farlu googu nak li ko sabab mooy doxalin bi PCDA bu jëri ň ji ňu dënk mbay mi tëral ci xeetu diitantek mbag ci njaay mi. Jeff yooyoo bokk ci li gënna yook mango gi ňu jay bitim reew ci atum 2007 jùgge ci 4.000 ci ay ton dem ba 9.797. ci misaal looloy xollu tëralin bu yes bii jeema yokku mbayum mango gi,karite gi, daakande gi banaana gi sople gi ak pombiteer gi. Soo xoole yaari att ci ginaaw la maali dooral ay ayu bess yu ňu jagleel mango gi, foofe la kèpp kuy ligey ci mango di dàjje.
Jùggag daanu ci toluwaay bi : mbay mi daf yooku bu baaax ndax taw bi nimi tëdde.ca atum 1999 mbayum pèpp mi èggoon na ci 2.149.000 ci ay ton.misaalu mbayum 1999 ci li ňu doon gënna jëfandikoo bokk na ci lu ci mel ni dugub, 641.000 ci ay ton; bassi 559.000ci ay ton; ňamba suukar 303.000 ci ay ton; mbox 341.000 ci ay ton; ňambi 10.000 ci ay ton pataas 16.000ci ay ton.ceeb bi moom tolu woon na ci 589.000 ci ay ton.
Jafe-jafe yi ak mebet yi: amul leen lu ňuy bay te mu sax akk ci att mi yëpp.amna nak ay galankoor yu metti yu ci melni bekoor, waye erewul reew maangi genne ci mbay mi bu baax ci att yi mùjju. Yeneen jafe-jafe jawu ji bokk naci garab yi vuy gorr muy jeegoloo àll bi, suuf si di gënna soon rek, ndox mi di gënna neew, cacc gi, ak nak li jëm ci walu xeetu mbay mi ňi def ak puudar yi ň uy jefediko te nga xamni bu yagge dafay nasaxal suuf si.
Njënd ak njaay,ak ligey mi
Yaatuwaayu dëkk baa ngi tollu ci 1.240.192 sq km (1.220.190 sq km di suuf, 20.002 sq km di ndox.ci atum 2009 xaalis bi ňu ligeeye ci biir dëkk baa ngi tolluwoon ci 358 ci ay milyaar, te 45% y xaalsu mbay mi la,17% bayeekoo ci izin yi ak 38% ci ligeeyu biro yi (xibaaru 2001). Amna xibaar yu ne sax ci atum 2006 njaay mi jëm bitim reew èggoona ci 4 milyoŋ.
- yi gënë jefendikoo: gerte, mango, li jùgge ci petorool, wurus, wëteen.
- Andandoo yi: Chine 26,4%, Thailand 10,6%, Danmark 6,4% Pakistan 5,1%, Maroc 4,9% (2008)
Njënd mi jùgge bitim reew moom mungi tolloon ci 358 ci ay milyaar ci at boobule ak ci yi ňuy waaja lim:
- Njënd mi: petorool, ay jumtukaayu xarala, lekk ak ay piis.
- Andandoo yi: Senegaal 13,1% Cote d’Ivoire 11,9%, Tugal 11,3% ak Chine 5,9 (2008)
Dooley xeetu ligey yaa ngi nii tëdde: mbay mi 80%; ligeeyu taax yi 20% (xibaaru 2005) ňakk ligey mbaa ngi tollu ci 30% (ci atum 2004). Neena ňu tamit ni 36,1% yu doomi reew maa ngi ndud ci ndool (2005).
Jokkoo bi
Ci atum 2008 dëkk bi ammon na 82,800 ci ay telephonu kër ak 3.267 milyoŋ ci ay telefon portaabal. Ci atum 2009 amoon na 519 situ internet ak 200.000 ci ay nitt yu koy jëfendikoo (ku ci bëgga am lu gënna leer na dem xooli ubitek këyitt yi ňu bind ci wall woowu).
Toogaayyu askanwi
Ci weeru sulett ci atum 2009 askanu Maali engi tolluwoon ci 13.443.225 ci ay milyoŋi doomi aadama, ňu ngi o sèddële woon nii:
- Li ko dalle ci ňi amul att ba ci ňi am 14 att: 48,3% (goor ňi toll ci 3.089.406 jigeen ňi di 3.023.341)
- 15-64 att: 48.7% (goor ňi di 3.065.167 jigeen ňi di 3.101.941)
- 65-j¨m kaw: 3.1% (goor ňi di 151.718 jigeen ňi di 235,441 (xibaaaru atum 2009)
Ci lolu yep nak 32% ňoo dëk ci taax yi booleko ak ak copite digente 2005-10 bu tollu ci 4,8%. Li gënna barri co lunuy ndundu tollu ci 51.78 ci ay att. Goor ňi di dundude ci lu tollu ci 50,21 ci ay att jegeen ňi ňoom ňu ngi tollu ci 53,4 ci ay att (2009 xibaar).
Njang mi
Tollu waayu ňi duggu ci daaray nasaraan baa ngi ci46,4%, di 3;5% ci ay goor ak 39,6% ci ay jigeen (xibaaru 2003). Ni ňu jape ngaaka nak ňoy ň idem ba am 15 att te munu ňoo bind muu ňoo liir.
Tërelinu dëkk bi
Maali e ngi teedi i taaneefu njiit bu ňepp wala ňi ëpp ci askan wi tann.askanu njiitam yi book ci bi gënna njaxlaf ci Afrik. Dëkk baa ngi sancoo nii: Reew mi> dëkk bi > taax mi>gox bi.
Dëmb
Reewu Sudaan ak Senegaal a ngi jott ci seen kilifteef ca atum 1960, att mooma la ca Maali jott itam.bi Senegaal gèdde li ňu tùdde woon Republique Soudanaise ay weer bi mu weeso la ňu jox reew ma turu Maali.Nguur ga fa newwon na nga jeex ci atum 1991 bi soldaar ya boome ki di buur ba --ki ko jiite woon nak moo nek ci nguur gi jamono ji muy Amadou.T.Toure-- loo loo waral nak Maali bokk ci reew y gënna jox cërr axa k yeleefu doomu aadama ci afrik. Ki njëkka jëll raw gàddu gi ci boppu reew mi moo doon Alpha Konaaré ca atum 1992 jëllaat ko ci atum 1997. Toppoon tamit saartu reew mi ne njit bu ne yaari yoon rek laybokk ci raaya gi ba tax na keneen wuutu ko ci nguur ga muuy Amadou Touré moom tamit toogaat na yaareelu yoonam ci nguur gi ci atum 2007.


text:
Xiirtalukaay
Xiirtalukaay ab jumtukaayub mbëj la buy jur ab toolu bijjaakon su dawaanu mbëj jaaree ci biiram, muy dawaan bu wéy walla bu safaanu. Xiirtalu gi mooy kemu jëmm giy tax nuy man a natt dayoob man gi xiirtalukaay gi man a xiirtaloo. Ci xiirtalukaay gu xalaat kàttanu mbëj gi muy jël daf koy rënk ci toolu bijjaakon bi muy jóox. Su nekke nak ci xiirtalukaay gu dëgg, di lees defare ak ag lëmës gu ag wëñu wommatukaay, faww nu bàyyiwaale xel ci wàll wu kàttanu mbëj wiy yàqu, wi dul soppiku kàttanu bijjaakon, di doon liy jur tàngoor ci biiram.
Xiirtalukaay yi doon nañu ay jumtukaayu mbëj yu bari ci xeeti Wuutuloxo yu mbëj walla yu mbëjfeppal yees leen di jëfandikoo, yenn ci ñoom doxalukaay yu mbëj yeek soppalikaay yi, ci biir ndombo yu mbëj yu dawaan bu safaanu.
Defaram[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bokkaani (li bokk doon ko) ab xiirtalukaay ag lëmës la gees defar ak ag wëñu mbéll, naka-jekk përëm lay doon, gu ñu lal lenn lu tàcc luy ber (ab berukaayu mbëj), mooy tax ba lëmës-lëmës yi duñu laalante. Ngir yokk xiirtalu gi, lëmës gi ci ab dogub weñ (di saal bi) lañu koy defe. weñ gi faww mu am senniinu bijjaakon gu kawe, di li nuy wax ni benn jumtukaay bi di nangoo bijjaakon jàll ko.
Kàttan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Kàttan gi rënku ci xiirtalukaay bi (ñu koy natt ciy Joule) dafay yam ak dayoob liggéey bees soxla ngir am dawaan biy wal ci biiram ak itam ngir jur toolu bijjaakon bi, ba tax:
- I mooy dawaan biy wal ci xiirtalukaay bi;
- L di xiirtalu gi;
- E mooy kàttan gi rënku ci xiirtalukaay bi.
- W di liggéey bi
Nataal[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nataali xiirtalukaay yu ndombo yees móol
Xeeti saali bijjaakon yu wuute yu ay xiirtalukaay(nataal yees defareek ab nosukaay). Ci saal bi lañuy lëmës wëñug mbéll gi dawaan biy jur toolu bijjaakon bi di jaar.
Bokktekki[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Taxañ


text:
1Ndeysaan Boroom bee mer ba xiinal Janq Siyoŋ mu taaru mi. Fa asamaan la rattaxe sagu Israyil fa suuf. Keroog bésu meram ma, bàyyiwul xel, ne këram googoo di ndëggastalam.
2Boroom bee modd te yërëmul mboolem sanci Yanqóoba. Ca meram ma la màbbe tatay Janq Yuda mu taaru ma. Moo detteel nguur ga aki garmeem, sobeel leen.
3Tàngooru sànjam la dagge gépp kàttanu Israyil. Fa kanam noon ba la roccee dooley ndijooram. Moo tàkkal Yanqóoba ni sawara wuy sëlsëli, ba xoyom mboolem la ko wër.
4Boroom bee tàwwi ag fittam mel ni ab noon, moo diire ndijooram, mel ni bañ, moo bóom mboolem lu neexa xool. Ci biir xaymay janq Siyoŋ mu taaru ma la yuri am sànjam ni sawara.
5Boroom bee mel nib noon, modd Israyil, moddaale këram yu taaru yépp, tas ay tataam, ba fulal Janq Yuda mu taaru ma, ay yuux aki jooy.
6Moo tas mbaaram ni bu doon mbaarum tool, moo rajaxe bérabu ndajeem. Aji Sax ji moo fàtteloo waa Siyoŋ màggal ak bésub Noflaay, te tàngooru meram la xalabe buur ak sarxalkat.
7Aji Sax jee jañax sarxalukaayam, gedd bérabam bu sell. Moo teg ci loxol noon tatay këram yi. Biir kër Aji Sax ji la baat xaacoo, ni bu doon bésu màggal.
8Aji Sax jee dogoo rajaxe tatam janq Siyoŋ mu taaru, Moo tàllal buumu nattukaay, ngir tas ko, bankul loxoom it te màbbu ko. Moo jooyloo tata ak tabaxub fegukaay, ñu ànd tojatoo.
9Bunti dëkk ba suulu na, te moo yàqte, dammate weñi tëjukaay ya, buuram aki garmeem a tumurànkeji ca yéefar ya, te téereb yoon amul, yonent it gisatul peeñu mu bawoo fa Aji Sax ji.
10Magi janq Siyoŋ mu taaru ña nga toog, xeremlu, xëppoo suuf, sol ay saaku, di ñaawlu. Janqi Yerusalem sëgg, seen bopp jëm suuf.
11Samay gët a giim ndaxi rongooñ, samay butit fuddu, xol ŋiis, jeex tàkk: ci tasteg samaw askan; xale yeek gone yiy nàmp ne lasar fi mbedd yi!
12Seen yaay lañu naan: «Ana fu nuy lekke, ba naan?» Te ne lasiim ci mbeddi dëkk bi, ni ñu gaañoo xare, bakkan di tàggoo fa ñu uufoo ca weenu yaay.
13Yaw Janq Yerusalem mu taaru mi, lu ma lay wax? Ku ma lay méngaleel? Siyoŋ mu jekk mu taaru mi laa ne, ana ku ma lay dendaleel, ba seral sa xol? Yaw mi sab góom yaa ni géej, ana ku lay faj?
14Ag neen aki caaxaan la la say yonent gisal, te biraluñu sag ñaawtéef, ngir tijji sa wërsëg, xanaa di la yéeneel waxyuy caaxaan aki nax.
15Mboolem ñi fi jaareey tacc-taccali loxo, ciipu, wëcc bopp ci gentub Yerusalem mu taaru ma, te naan: «Xanaa du biib dëkk lañu doon tudd sottiteb taar ba, te muy mbégtem àddina sépp?»
16Sa noon yépp a lay ñaawal, di la kókkaleek a kekku, te naan: «Sànk nanu leen nag! Bii bés lanu yàggoona séentu, te noo ko fekke tey.»
17Aji Sax jee def la mu nammoon, moo sottal kàddoom ga mu santaane woon janti démb. Moo fàdd te yërëmul, ba may noon bége leen, te moo kaweel sa kàttanu bañ yi.
18Askan waa ngi jooy jooyi xol fi kanam Boroom bi. Éy yaw tatay janq Siyoŋ mu taaru mi, sottil say rongooñ ni walum dex guddeek bëccëg; bul nopplu, bul feral say rongooñ.
19Jógal guddi, xaacu: ndoortel wattub guddi, ngay yuri sab xol nim ndox, jàkkaarlook Boroom bi. Tàllal koy loxo, ngir sa bakkani doom, yi xiif tax ne lasiim fi boppu mbeddoo mbedd.
20Éy Aji Sax ji, xoolal, seetal rekk ki nga def nii! Xanaa du ndey mooy dem ba yàpp doomam, doom ju mu sukk jur, mu wér péŋŋ! Xanaa du sarxalkat akub yonent lañuy bóom fi bérabu Aji Sax bu sell bi!
21Mag ak ndaw a ngi ne lareet fi suuf ci mbedd yi; sama janq jeek sama xale yu góor yi tëdd, fàddoo saamar. Yaa rey ci sa bésub mer, yaa rendi te yërëmoo.
22Yaa woote ni su doon bésu màggal, tiitaange dar kepp ma. Bésub merum Aji Sax ji, kenn rëccul, kenn muccul. Doom yi ma jur, yar leen, noon bi fàkkas leen!


text:
Taariix
Mooy Mboor ci làkk wolof dëgg, di xam-xam bi'y gëstu la xewoon demb. Di itam mbooleem ay Jëf ak ay xew-xewu demb, la ko dale ca ña nu jiitu woon ba ci nun. Taariixkat mooy ki'y gëstu di bind ci wàllu taarix
Xam-xamu taariix moo nuy melalal mbiri dëkk yeek dëkk-dëkkaan yu yàgg ya, ci biir jamonoy taariix, ak mbiri seen way dëkk. Da na nu waxal it ca dund ga fa amoon. Ci gàttal daal, xam-xamu taariix day gëstu li-wéyi nit (dembam) cig matale. Da na wuññi (feeñal) it nekkiin ak dundiin yi nga xam ne nit jaar na ci jànkoonteek ñoom ci dundam gu gudd gi, ci biir ay jamono yu dabante te toftaaloo, bu ko defee mu gëstu anami jëm-kanam yi nga xam ne nekktéef bii (di nit) amal na leen ci taariixam bu gudd bi, ci noonu loolu jural ñu ñu jange ci daj-dajam (li mu jot a dund) yooyu wéy, aki ndamam, te jéem a moytu ay pakkastalam aki rëcc-rëccam ya jàll.
Bu lii amee nag dina nu gis njariñ ak ngënéeli gëstug xam-xamu taariix.
- Lenn ci taariix bu àdduna bi
Li ñu jublu ci jàng taariix[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Taariix dinanu ko jang ngir mu yombalal ñu xam mboolaayi nit ñi ci anam gu xereñ, te dégg (nand, gis), xàmmee it buum yi leen boole.
Gëstu dundug buur yeek imbraatoor yi rekk du lenn rek li nu war a yitteel ci taariix, li ci gën di farata kay mooy gëstu dundug mbooloo yi ak bennaan yi (benn-benn nit ñi). Ak gëstu jafe-jafe yi daa yeesu ci seenug dund bis bu Yàlla sàkk, te jéem leen a wutali saafara yu dëppoo, ba maas giy ñëwi ëlëg man cee jariñu.
Digal taariix (wutal ko aw dig)[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ngir digal ab xew-xew fàwwu mu am ab tombub boy (fa muy dooree). Ay tombi boy yu bari nag am nañu te taariix man na cee tàmbalee. Nasaraan yi ñoom seen tombub boy mooy juddug Yonnant Yàlla Isaa, ca lañuy taariixe seeni xew-xew, bu dee jullit ñi ñoom seeni xew-xew ñi ngi leen di wutaluw dig wu bawoo ca gàddaayug Yonnant bi(j.m) juge Màkka ga mu ganee àdduna, dem Madiina. Xew-xew bii nag mi ngi fiirook (dajeek) atum 622 ci taariixu juddug Yonnant Yàlla Isaa.
Jamono yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Donte taariix mooy la xewoon ba àdduna sosoo ba léegi, taariixu nit ñi, suuf si, jawwu ji,... Waaye ci déggoo taariix ñu ngi koy tàmbalee ca ba ñu sàkkee mbind, séddale ko ci ay jamono. Li nga xam ne ay téere yu ñu bindoon moo ñu ko xamal.
Njëkk-taariix(mooy taarixu ñi fi nekkoon laataa sàkkug mbind)
Taariix( mooy lépp li xewoon ca ba ñu sàkkee mbind ba leegi). Taariix ci boppam dañu koo sédale ci ay jamono.
Jamono ju yàgg ja: (feeñug nit ci suuf ba daanu'g nguuru rom gu mag ga ci 476)
Jamono ju diggu ja: ( ba feeñug Amerig ci 1492)
Jamono ju bees ja: (ba fippug waa-frãs ci 1789)
Jamono ju mujju ji:( ba ci sunu bis yii)
Njëkk-taariix[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Boroom xam-xam yi, ginnaaw gëstu gu ñu def ci suuf si, wuññi nañu ay jeexiit (reste;vestige;trace) yu yàgg: ay jumtukaay, ay xor, ay doj, añs yuy tegtale ne suuf sii déy aw nit dëkke woon na ko njëkk ay junniy at, jamono jooja la nuy tudde njëkk-taariix.
Moom nag mi ngi séddaliku ci ñaari xaaj:
- Jamonoy doj wu ñu yatt
- Jamonoy doj wu ñu xacc (wu ñu ñawal)
Ci ngënéelul jeexiit yii lanu xame njëkk-taariix. Nit ci jamono jii da daan tuxu rekk, di jëfandikoo ay ngànnaay aki jumtukaay yu njëlbéenu (primitive) (doj yu ñu yatt, ay ngànnaay, ay xeej aki xepp). Bi jamono gënee dox, seen dund gi soppiku, ñu xam leegi sawara, jëfandikoo ko ci togg ñam yi. Ci jamonoy doj wu ñu xacc wi, lañu tàmbalee dajaloo, sóobu ci mbéy, sàmm ak ràbb ak liggéey jumtukaay yu xànjar yi, tàmbali it di def yenn liggéeyi fànn yi niki bind ci doj (ciseler ;graver), ak yatt. La ko dale ca 3500 n.j.g (njëkk judd gu yonnant Yalla Isaa), la weñ feeñoon, ñu fent it mbind. Bi weñ feeñee, fentees it mbind la njëkk taariix jeex, taariix daal di tàmbali.
Ñenn ci ay taariixkat[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Seex anta Joob(Cheikhe Anta Diop)
Paate sow
Téerekaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
paate sow (wo): Dembi Senegaal, 1998


text:
Nosteg jant
Nosteg jant bi, ci xam-xamu saytubiddiw, mooy nosteg sunuy jawwu, li ko toggale di ab biddiw, jant bi ak mboolel yëfi asamaan yuy warangiku ci li ko wër ; juróom-ñatti jawwu yees firndeel ak seen 175 weer yu nu xam, juróomu jawwuy dàtt yi, ak miliyaari yaram yu ndaw yi (bokk ci yooyu jawwu yu ndaw yi ak pëndi diggante jawwu yi). Nosteg jant bi mingi bokk ci galaksi bi tudd Yoon wu Meewe
Jawwu yi nekk ci nosteg jant bi ñooy: Merkuur, Weenus, Suuf, Maas, Seres, Yupiter, Saturn, Uraanus, Neptuun ak Pluton.


text:
Reggal nga mboolem xarnu bi
Sa yërmandee nu daa
sanal Jigéen ña, yaa nu daa amal
Tay ñépp a yam ken amatul
Sëriñ bi geesul xarnu bi
Ñoo séen i sag sàggiku na
Ñoo séen i gaay dàggeeku na
Ñoo séen i ngëm rékkiku na
Ngir ñàkk gii ci xarnu bi
At moo ni ndax mooy tane daaw
Mooy gën a far dellu gannaaw
Ba rab yu aay yi sax di naaw
Ay Mbàkke ! géesul xarnu bi
Wëy ! nu ni wëy! noo ka torox
Yalwaan, amoo ku la sarax
Garab bu daanoo xob ya lax
Bàmba’ay danjaamal xarnu bi
Garab gu mag bu nee jirim
Garab yu ndaw yi day jirim
Méññat ma say mbir ya ëlëm
Lii rekk a dal waa xarnu bi
Allaahu akabaruz zamaan
Jamono moo man a safaan
Xéewël yi daf daa walangaan
Ci ndabi mboolem xarnu bi
Libeek, sikkeek i sëhfaraan
Lan daa diwoo muy walangaan
Nuy xelli kopp ya di naan
Wata ya kornu xarnu bi
Astaxfirul Laahal Aziim
Tuub nanu lan daa def i koom
Te muy lu neexulan boroom
Jurbel a wuuteek xarnu bi
Xeewal yi daf daa wal-wali
Baawaan fi nun di kel-keli
Moo tax ma jóg di pél-péli
Sëriñ bi geesul xarnu bi
Xeewal yi daf daa walangaan
Waxset nga wuute nga’ak sayaan
Xamoo xur’ak tund’ak sayaan
Sam ndox a naatal xarnu bi
Wàcci nga yaw loo mas a wax
Def nga ko jox ku mat a jox
Daawoo nu nax, daawoo nu cax
Séddon nga mboolem xarnu bi
Gàñcax gu ndaw gi weddatul
Mag ña nga yar ken woddatul
Moo tax ma naala suuxatal
Njëmbët li wan ci xarnu bi
Njëmbët la mooy gaa ya dikkon
Daa wéy ci xeewal ya fi won
Tay ñi ngi def ya ñu bawon
Ngir ñàkk gii ci xarnu bi
Ag ñàkk a bon ci waa ju baax
Day tas kërëm xolam ba jaax
Daa ceeb u tay ngay añe laax
Jaaxal na gaa yi xarnu bi
Leek-leek nga gis fi ab muriid
Muy taxawaalu ni’b mariid
Walla mu xàcc def tëriid
Ndaw njombe gaa yi xarnu bi
Ànd’ak komersaa ya di jaay
ñii di wajaaseeri baxaay
Te xamni yaa doon séen i baay
Moo tee nga naatal xarnu bi
Ña lee nga xàcc i defi seef
Ñii def i dag ngir bañ a loof
Ñii daw ba raw ba ni nu fuuf
Moo tee nga naatal xarnu bi
Yaw la nu yaakaar abadaa
Ngir yaa nu tàggaleek bidaa
Tuub nanu mboolem la nu daa
Bàkkaar ci njëkk xarnu bi
Yërëm nu tay yaru na nu
Dóotu nu fo, xàmme na nu
Dóotun nelaw, yewwu na nu
Yërëm nu naatal xarnu bi
Soo nu joxoon la nu yoran
Dóotu nu def ,nanu defan
Xanaa yëgooni yaru nan
Ku weddi laajal xarnu bi
Yërëm lu nan, torox lu nan
Jooy na nu ren, saraxtu nan
Soppeeku nan, jébbalu nan
Sarax nu naatal xarnu bi
Nun tuxu nan sun kër i baay
Gàddaay te def la ngën ji baay
Tuubaa di kër, bàmba’a di waay