text:
Wikipedia:Pénc mi
Pénc ci cosaan barabu ndaje la, ñu daan fa waxtaane mbiri mboolaay, tolof-tolofi dëkk bi, mbiri politig, añs.
Njàngum këyyitu jëfandikuwiin wi doon na lu ñu digal ñu bees ñi.
Këyyitu jëfandikuwiin
Pour répondre à un message, cliquez sur le lien « modifier » à droite du titre de chaque section. Respectez l’indentation. Signez vos messages. Pour ajouter un nouveau message, deux liens « ajouter un message » sont à votre disposition, tout en haut et tout en bas. Si un terme utilisé par la communauté vous est inconnu, vous pouvez apprendre sa signification dans Aide:Jargon.
Comme partout sur le site, abstenez-vous de toute insulte ou attaque personnelle. Faites confiance. Les accusations de « vandalisme » entre contributeurs réguliers seront effacées, a fortiori s’il n’y a pas eu discussion préalable. En cas de conflit avec un autre contributeur, vous pouvez vous adresser aux Wikipompiers ou en dernier recours au Comité d’arbitrage.Notes techniques : Le Bistro est divisé en sous-pages. Les onglets « historique » et « suivre » n’ont donc pas l’effet attendu. Pour l’avoir, allez au Sommaire, cliquez sur les dates puis sur les liens. Pour consulter les discussions anciennes voyez les archives. Vous pouvez installer un lien vers la sous-page courante du Bistro dans votre menu de navigation en inscrivant « obtenir("BistroDuJour"); » dans votre monobook. Vous pouvez aussi apposer le modèle {{Bistro du jour}} sur votre page utilisateur.
(16/10/2014 17:20:19 CEST)
Tëraliin
- 1 Bataaxalub dalal-jàmm/Message de bienvenue/Welcome message
- 2 {{infobox Dëkk}}
- 3 {{Coord}}
- 4 Centre de traduction
- 5 Bureaucrat
- 6 Pret a aider a traduire les mots et les termes en wolof si quelcun en a besoin
- 7 Diiso ci ay baat
- 8 Nouveaux outils/New tools
- 9 royuwaay
- 10 {{Homonymie}}
- 11 wàllu xam-xamu nosukaay
- 12 yëgley Ahloubadar
- 13 Abdu Xaadir KEBE
- 14 baati wolof yi
- 15 repiblik
- 16 Wiin walla Iin
- 17 Nos / Taalif
- 18 Woy yu Abdu Xaadir Gey ñeel képp kuy nit ku ñuul
- 19 Caada
- 20 Jagleel:Pages_courtes
- 21 lu bees ci kallaama wolof
- 22 connectivity project
- 23 Multilingual Challenge
- 24 Catalan Culture Challenge
- 25 No one needs free knowledge in Esperanto
- 26 Help for translate
Bataaxalub dalal-jàmm/Message de bienvenue/Welcome message[Soppi]
Wolof : dalal-jàmm Péncum wikipedia, di ab waxtaanuwaay bu bépp jëfandikukat man a dugg def fi ay laaj, walla mu joxe fi ay xibaar yu bees ñeel wikipedia, ku bëgg a defloo ab liggéey, añs. Ci Pénc mi tamit di nañu fi man a fésal waxtaan yu am-solo yiy am ci xëtu waxtanuwaay yi. Di ñaan ku fi ñëw amal say waxtaan ci njekk. Bul fattee xaatim say bataaxal.
Karmat gu solowu : segam ci bii wiki ñi déggul wolof a fi ëpp, moo tax waxtaan yi ñu leen di amal ci ñetti làkk: wolof, wu-fraas ak wu-angalteer
Français : voilà l'espace de discussion "Pénc" est lancé. Le message d'en-tête est celui de la Wikipédia francophone : il faut le traduire et enlever ce dont on a pas besoin. Sinon le premier sujet serait d'écrire un message de bienvenue au nouveaux arrivants, ce message :
- serait en trois langues : wolof, français, anglais
- comporterait les liens utiles comme vers cette page de discussion par exemple.
- donnerait quelques principes de bases.
Un message assez cours et signé par des membres actifs du projet. Premier travail : contenu du message en wolof, par exemple pour le titre, ce serait l'équivalent du mot français "bienvenue".
Note importante : Il y a beaucoup d'inscrits anglophones ou francophones et peu de Wolof. Donc le message doit être différent en fonction de la langue. Ceux qui ne parlent pas wolof doivent être incités à faire des tâches qui ne demande pas des connaissances en wolof comme faire de la maintenance, des modèles et infobox, des interwikis, des catégorisations, etc. Ceux qui parlent wolof (compétence rare) doivent être incités à rédiger les articles et à ne pas perdre leur temps dans des choses qui peuvent être faite par des locuteurs non wolofs.
English: discussion page "Pénc" is now opened. I think one priority here is to deliver a welcome message to new contributors. The message should be written :
- in 3 languages : wolof, french and english
- give links to page like this one
- give basic advises about what to do on this wiki
This message should be short and signed by an active member. The first task should be to write this message wolof and give a translation of the word "welcome".
Important note : there's many contributors who speak english or french and few who speak wolof. As a consequence, the welcome message should be different according to the language skills : for no-wolof speaker, it should give them advises how to do things that don't required wolof skill as maintenance, template and infobox, interwikis, categorization, etc. For wolof speaker (rare), it should give advise about how to write articles and not to do things that can be done by no-wolof speakers.
Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 29 Oktoobar 2008 à 12:37 (UTC)
Message[Soppi]
Bataaxalu dalal-jàmm : «dila nuyu Pénc mi te dila dalal ci Wikipedia. Dila gërëm ci say cëru ci bii jimbulang. Su dee dangay làkk wolof, soxla nañu la lool ngir bind walla soppi ay jukki.; walla it, sag ndimbal ci wàllu xarala. Su fekke it dangaa soxla ndimbal walla dangaa ami laaj, saytul xët wii Ndimbal, man nga maa bind ci sama xëtu waxtaanuwaay, walla nga bind sa laaj ci Wikipedia:Pénc, ci xëtu waxtaanuwaay yi, dee fa xaatim say bataaxal, deel cuq ci walla ngay bind ~~~~ ngir xaatim: dina tax, sa turu jëfandikukat ak taariix bi, feeñ ci sa wetu bataaxal. Liggéeyal ak jàmm! ~~~~»
Version française du message de bienvenue : «Salut Pénc mi et bienvenue sur Wikipédia. Merci pour tes contributions sur cette encyclopédie libre. Si tu parles la langue wolof, nous avons extrêment besoin de toi pour éditer les articles; sinon, nous avons toujours besoin de ton aide pour l'assistance technique. Si tu as toi-même besoin d'aide ou si tu as des questions, consulte Ndimbal, demande-moi sur ma page de discussion, ou pose ta requête sur Wikipedia:Pénc. Sur les pages de discussion, signe tes messages en cliquant sur ou en écrivant ~~~~ : ceci fera afficher automatiquent ton nom utilisateur et la date. Bonne continuation! ~~~~»
English version of the welcome message:«Hello Pénc mi and welcome to Wikipedia. Thank you for your contributions to this free encyclopedia. If you speak the wolof language, we highly need you to edit articles; if you don't, we always need your help for technical support. If you need help or for any question, check out Ndimbal, ask me on my talk page, or ask your question on Wikipedia:Pénc. Please remember to sign your name on talk pages by clicking or using four tildes (~~~~): this will automatically produce your username and the date. Happy editing! ~~~~»
N'hésiter pas à commenter et on a besoin de la version en wolof! Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 26 Maars 2009 à 12:11 (UTC)
- Voilà le modèle :
~~~~
- Syntaxe pour l'appliquer {{subst:Bataaxalu dalal-jàmm}}
- Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 6 Awril 2009 à 21:57 (UTC)
{{infobox Dëkk}}[Soppi]
Français : Il y a un message sur la page de discussion du modèle, mais je ne le comprends pas (mon wolof n'est pas encore assez bon), quelqu'un peux me le traduire? Sinon vous pouvez faire des propositions d'amélioration ici :
- Plus de champs supplémentaires, nom des champs?
- Couleur/design de l'infobox
- Une documentation/description pour chaque champ.
Ce modèle a encore besoin d'être traduit et d'être amélioré.
English : I need a translation for the message that was posted on the discussion page (Discussion Modèle:Infobox Dëkk). Tell me if you have propositions to improve this template:
- More fields
- Color/design of such Infobox
- Documentation
This template still needs translation and improvment.
Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 29 Oktoobar 2008 à 12:51 (UTC)
{{Coord}}[Soppi]
Français : j'ai lancé {{Coord}} modèle sophistiqué de géolocalisation qui permet de mettre repérer un lieu de géographie sur une carte dans les articles. On peut le mettre en haut à droite des articles, dans le texte ou encore dans les infobox. Pour Dakar par exemple, on a :
14°43′29.06″N 17°28′24.06″W / 14.7247389, -17.47335 avec {{Coord|14/43/29.06/N/17/28/24.06/W}}, ou encore
14° 43′ 29.06″ Bëj-gànnaar
17° 28′ 24.06″ Sowwu / 14.7247389, -17.47335 avec {{Coord|14/43/29.06/N/17/28/24.06/W|format=dms long}}
En cliquant sur le globe à gauche, apparait une carte avec la localisation de Dakkar à l'aide d'un point rouge. Il y aussi marqué "show location on an interactive map" (montre la localisation sur une carte interactive), à traduire en wolof. Sur cette carte interactive on peut changer la vue comme ceci :
14°43′29.06″N 17°28′24.06″W / 14.7247389, -17.47335 avec {{Coord|14/43/29.06/N/17/28/24.06/W}} montre Dakkar sur la carte de l'Afrique
14°43′29.06″N 17°28′24.06″W / 14.7247389, -17.47335 avec {{Coord|14/43/29.06/N/17/28/24.06/W/scale:5000000}} montre Dakkar sur la carte du Sénégal
14°43′29.06″N 17°28′24.06″W / 14.7247389, -17.47335 avec {{Coord|14/43/29.06/N/17/28/24.06/W/scale:100000}} montre carte du centre de Dakkar
À mettre sur tous les lieux de géographie. Des questions? Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 29 Oktoobar 2008 à 13:09 (UTC)
Centre de traduction[Soppi]
Français : il y a beaucoup de gens prêt à aider (modèles, maintenance) mais qui ne parlent pas wolof. Il faudrait un centre de traduction. Il y a-t'il des volontaires qui parlent wolof prêt à aider pour la traduction?
English : there is many people ready to help (templates, maintenance) but who don't speak wolof. A center for traduction would be helpfull then. Is there any wolof volunteers who could help for traduction into wolof?
Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 5 Disembar 2008 à 09:52 (UTC)
- pour les traductions je suis toujour present, c'est une bonne idée de créer une page spéciale pour les traductions en cour. --Ibou 5 Disembar 2008 à 10:02 (UTC)
- Il faut commencer par traduire en wolof "centre de traduction" et "bienvenue". La première tâche serait de faire un message de bienvenue en trois langues. Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 5 Disembar 2008 à 10:37 (UTC)
I m there ready to help, every thing u need to translate into wolof i m here for that, tell me what d u need and I'll do it in a quick way. I hope this will improve our wolof wiki --Abdu Xaadir Kebe 7 Disembar 2008 à 16:43 (UTC)
- See above Wikipedia:Pénc#Message. Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 26 Maars 2009 à 12:22 (UTC)
Bureaucrat[Soppi]
Français : je pense qu'il ne faudrait un bureaucrate de plus sur ce wiki pour donner les autorisations aux bots et s'occuper des pages de votes comme WP:Y ou WP:B. Il y a beaucoup de bots qui attendent d'être officialisés et il faudrait quelqu'un qui s'occupe des requêtes. Il faut aussi quelqu'un pour surveiller les délais des élections et les clore dans un temps raisonnable.
English: i think we need one bureaucrat more on this wiki in order to give bot flag authorizations and to care about elections on WP:Y and WP:B. There's now many bots waiting for an official flag and it should be someone who cares about such requests. Also elections need to be supervised and closed with a reasonnable time.
Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 5 Disembar 2008 à 12:48 (UTC)
- en fait tu pourrai le demander, vue que tu es le plus exeperimenté. Je ne sais pas si je pourrai le gérer, se serai mieux si tu te chargé des problemes techniques. Guaka etait le seul bureaucrat vraiment actif, mais lui depuis un bon temps n'est plus actif dans les projets wikis. --Ibou 6 Disembar 2008 à 12:38 (UTC)
- Voilà je me présente à cette page Wikipedia:Bureaucrats/Guérin Nicolas, j'espère que je ferais bien ce travail, comme cela vous pourrez rédiger les articles sans se soucier des ennuis techniques. Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 8 Disembar 2008 à 01:05 (UTC)
- Noppi Je suis maintenant bureaucrate : je peux m'occuper de renommer un compte utilisateur et aussi de donner un statut de "bot" au utilisateurs qui sont des programmes automatiques, les demandes se font sur WP:BOT. Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 10 Maars 2009 à 10:40 (UTC)
- Voilà je me présente à cette page Wikipedia:Bureaucrats/Guérin Nicolas, j'espère que je ferais bien ce travail, comme cela vous pourrez rédiger les articles sans se soucier des ennuis techniques. Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 8 Disembar 2008 à 01:05 (UTC)
Pret a aider a traduire les mots et les termes en wolof si quelcun en a besoin[Soppi]
Jaa ngeen jef, si quelqu'un veut traduire un mot en wolof ou quelque chose du genre on est là. --Abdu Xaadir Kebe 6 Disembar 2008 à 21:31 (UTC)
- Il faut traduire en Wolof pour la géographie : "Nord", "Sud", "Est", "Ouest". Aussi j'ai besoin de la traduction du mot "Exemple" et "Fait" ("Done" in english). Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 10 Maars 2009 à 10:34 (UTC)
- salut nicolas, bon pour les traductions: Nord= bëj-gànnaar, sud:bëj-saalum, est: penku, ouest:sowwu, exemple: misaal, Fait: la traduction en wolof de fait, est un peut trop longue: "def naa ko" walla "defees na ko" dans ce cas je croi que se serai mieux d'utiliser "Noppi": fini et finir en meme temp. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 11 Maars 2009 à 19:43 (UTC)
- {{Noppi}} donne désormais Noppi
- {{Coord}} avec {{Coord|12/43/20/N/23/56/12/W|format=dms long}} donne désormais
- :) --Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 12 Maars 2009 à 14:53 (UTC)
- cool !!! facile à utiliser aussi. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 12 Maars 2009 à 17:57 (UTC)
- salut nicolas, bon pour les traductions: Nord= bëj-gànnaar, sud:bëj-saalum, est: penku, ouest:sowwu, exemple: misaal, Fait: la traduction en wolof de fait, est un peut trop longue: "def naa ko" walla "defees na ko" dans ce cas je croi que se serai mieux d'utiliser "Noppi": fini et finir en meme temp. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 11 Maars 2009 à 19:43 (UTC)
Diiso ci ay baat[Soppi]
- Rëyaay manees nakoo jëfëndikoo ci réew mu mag waaye deesu ko jëfëndiko ci réew mu melni gambi kon jëfëndiko Dayoo mooy gën foof.
- Aji-dëkk manees nakoo jëfëndikoo ci kenn nit ku dëkk ci barab waaye maneesukoo jëfëndikoo ci aw mbooloo kon jëfëndikoo Way-dëkk moo gën foof.
maangi xaar sa xalaat ci lii--Ahloubadar 18 Awril 2009 à 20:06 (UTC)
-
- sa xalaat rafet na, gëm naa ni man nanoo def liggéey bu am solo, ci kaw nuy diisoo, doon na lu baax. Baat yu ëpp yu nekk fii, daana-ka, soo demee ci wikbaatukaay fekk leen fa, te dinga fa gis it seen gongikuwaay. soo manoo jokkoo ak abdu xaadir kebe, yeen a bokk tur sax, moom jamono yii xaw naa gëj ci dal bi, waaye liggéey yu am solo la fi def. Segam yaw yaa ngi ndakaaru wax ngeen man a gise, moom dafa bëggoon taxawal ag mbootaay ngir suqali wiki bi, te baat yu bari fii moo leen fi joxe. Lenn li man a tax wiki bii man a suqaliku mooy siiwal ko senegaal, xëcc nit ñi. man nga koo bind email. jaajëf --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 19 Awril 2009 à 21:28 (UTC)
- jàloon naa nimoroom inchaa alla dinañu jokkoo waaye yawit ku am solo ga rafet lu naa sa liggeey wiki bi dinaa ko yegël ñi ma fi xam ñu degg wolof degg gu wer. fii bari na ay wolof waaye wolofe wuñu. {{Infobóóx Réew}} bi ngis naa ko waaye daa melni amna luñu ci wara soppi kem ni mako defoon lu melni Aji-dëkk>Way-dëkk, Yaatuwaay ak Rëyaay>Dayo, liko waral moodi
- aji-dëkk kenna ko taxa juk,
- yaatuwaay barab bu yaatoo ko taxa juk maneesuko jëfëndikoo ci réew yu xat yi,
- rëyaay barab bu rëy moo ko taxa juk, maneesukoo jëfëndikoo ci réew yu tuuti yi,
- Dayoo manees nakoo jëfëndikoo ci bepp réew moo gën a mattale,
- bu dee and kaci ñu soppi ko.
- wallu jukki yi amnaa koo xamni ci wàll woowu lay yaggu di bind ay taarix ak xeeti xam-xam yi ci wolof jokko na-ak moom xamal nama ni dina mako jox ma dugal ko ci dal bi waaye jamono yii daa génn réew mi. Waw-Kay --Ahloubadar19 Awril 2009 à 22:06 (UTC)
- aji-dëkk xam naa ne kenn la tee loolu laa ci jublo woon, soo ko defee it way-dëkk benn la. Rëyaay, kem, dayoo ñoo bokk li ñuy tekki, kon boo ci jël baax na, dafa mel ni ci wu-faraas nga ne: grandeur, dimention, taille, daanaka benn bi la, wolof seetluwu ci bu tuuti bi walla bu mag bi. ci bu ci nekk man nga koo wax: dayoo, kem, rëyaay. Ñomm nag bokkuñu ak tolluwaay moom niveau lay tekki. yaatuwaay mooy largeur la, foofu dama ko faa jëfandikoo woon cig njuumte. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 24 Awril 2009 à 10:45 (UTC)
- jàloon naa nimoroom inchaa alla dinañu jokkoo waaye yawit ku am solo ga rafet lu naa sa liggeey wiki bi dinaa ko yegël ñi ma fi xam ñu degg wolof degg gu wer. fii bari na ay wolof waaye wolofe wuñu. {{Infobóóx Réew}} bi ngis naa ko waaye daa melni amna luñu ci wara soppi kem ni mako defoon lu melni Aji-dëkk>Way-dëkk, Yaatuwaay ak Rëyaay>Dayo, liko waral moodi
- sa xalaat rafet na, gëm naa ni man nanoo def liggéey bu am solo, ci kaw nuy diisoo, doon na lu baax. Baat yu ëpp yu nekk fii, daana-ka, soo demee ci wikbaatukaay fekk leen fa, te dinga fa gis it seen gongikuwaay. soo manoo jokkoo ak abdu xaadir kebe, yeen a bokk tur sax, moom jamono yii xaw naa gëj ci dal bi, waaye liggéey yu am solo la fi def. Segam yaw yaa ngi ndakaaru wax ngeen man a gise, moom dafa bëggoon taxawal ag mbootaay ngir suqali wiki bi, te baat yu bari fii moo leen fi joxe. Lenn li man a tax wiki bii man a suqaliku mooy siiwal ko senegaal, xëcc nit ñi. man nga koo bind email. jaajëf --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 19 Awril 2009 à 21:28 (UTC)
--> {{Infobox Réew}}. Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 24 Awril 2009 à 11:45 (UTC)
Nouveaux outils/New tools[Soppi]
(Fr) Je suis en train d'installer de nouveaux outils sur ce wiki :
- Il y a déjà les "gadgets" : allez à votre Samay tànneef puis onglets "Gadgets", je vais en installer de nouveaux
- En bas des pages de contributions de chaque utilisateur ("Samay cëru"), il y a désormais un espace "Outils", voir par exemple pour mes contributions
- Pour communiquer les wikipédiens utilisent IRC (voir fr:Aide:IRC), il y a désormais la possibilité de d'avoir la même chose pour wo à #wikipedia-wo.
Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 18 Awril 2009 à 08:23 (UTC)
- j'ai vu, bon job!--Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 3 Mee 2009 à 10:01 (UTC)
royuwaay[Soppi]
turu len buñu ko manee soppi defko "Tur" mo gën,waaw-kay --Ahloubadar 27 Awril 2009 à 23:27 (UTC)
- tur rekk soo ko waxee «nom» lay tekki, turu lenn mooy nekk «nom commun». --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 3 Mee 2009 à 09:58 (UTC)
- bul di tekki baati nasaraan yi kem ni ñu ko làkkee woon, waxee ko ni ko saw làkk nangoo,
- turu len gënul ndax amna tur yoo xamni turu kenn la, mbaa turu fenn, mbaa turu ñenn, ak..., misaal: àttekat turu kenn la, ñoñ-àtte mbaa way-àtte turu ñenn la, àttekaay turu fenn la, mbupum-atte ture lenn la.
- kon deesul man a jëfandikoo turu len ngir lëm ci yeneen yi
- tur kot nak dina man a lëmaale yii yépp
- bu la sobee it man ngaa sosal wo ci ne ab royuwaayu boppam bu dul metti ci yaw, li gën nak mooy bayyi tur kot waaw-kay nandal-bubaax 3 Mee 2009 à 17:00 (UTC)Ahloubadar
Tur wees bokk, tur wu matale, turu mbooloo mi, turu ñepp, xool-leen ci wenn--Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 3 Mee 2009 à 19:48 (UTC)
{{Homonymie}}[Soppi]
Il faudrait traduire ce modèle. Juste une ligne à traduire. Guérin Nicolas (Xëtu waxtaanukaay) 8 Mee 2009 à 09:31 (UTC)
wàllu xam-xamu nosukaay[Soppi]
- annuler jappu naani tékkee ko neenal ci wolof gënul, ndax fómb la gën a méngool,
yëgley Ahloubadar[Soppi]
ay waay ngir yàlla maangi leen di ñaan ngeen dimbali ma ci ku fi nara far aw xët wala am mbind moo xamni maako sos te mu bari ngalla waay yëgal mako njëkk far gi, ndax xalaat daa métti lool, waaw-kay Ahloubadar
- sa lan lañu fi far? --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 22 Mee 2009 à 11:56 (UTC)
- deet bu ma bàyyee banu far ko dootul jar di wax, damay bañ rek def fi luma yakaar ni am na njëriñ fek amul njëriñ ci dal bi te ma soxla ko, léebu wuma ci kénn dama doon yëgle rek waaw-kay --Ahloubadar 22 Mee 2009 à 16:08 (UTC)
- Dee-deet ma ne annuler: mi ngi bawoo ci nul, te nul mooy neen, annuler neenal: man maa sosoon xët woowu ngir def ay liggéey foofu, manuma lu ma def dindees ko, ak doonte dangaa gis ne moo gën danga koy gaaral (proposer) bu nu ci andee defees ko, fii damaa bëgg ñu fiy jëfandikoo as lëf ci yoon, déet lii moo ma gënal, mbaa nii laa ko gise, lu ko moy dootu leen ma gis.
Nanu ma fi bayyil xëtu xam-xamu nosukaay suma noppee, su ngeen àndul ci liggéey bi waxtaanees ci, waaye deesul del lees fi def, soppees ko, ku gis nag fu dara nekkul nga teg fa baat ma xool ko, bu teguwul ci yoon ma dindi ko, bu ci tegoo ma ba fa , ku gis it baat bii moom nga gis nga teg fa te bul dindi ba mu dendal, ndax man maa sos xët wi te noppeeguma ci kon kenn sañ-sañ di ko fi jële te noppiwuma. Yaw sëñ Abdu Xaadir ku am solo nga waaye danga fee fekk ay sart kon danga ciy tënku, man ak Ibou yàgg nanu fi te masunoo déggoodi, kon nanu sàmoonteek loolu. --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 22 Mee 2009 à 18:22 (UTC)
-
-
- Waaw bëgg naa xam luma fi def mbaa wax te dëppoo wul ak sart yi fi nekk ? sama xalaat bu ma yaakaar ni rafet na dinaa kofi dugal booleen ci andul nu diisoo ci, nit nak balaa mat day am gisiinu(opinion) bóppam bu nóppee jeem cee déggoo aki nawleem waaye lu ñaw yobbaale la loolu baaxul, fii litax ma ne fi Abdu Xaadir Gey jaraluma ko suqali wiki bi jaraluma ko làkku wolof laa bëgg mu ñong te ma gis ni fii manees nako fee ñongalee ma di ci joxe sam's xalaat ndax ab wolof laa, man damaa naroona sos ab dal ñongal fa wolof keem sama kàttan, damaa gis ni kon bénn xalaat lay doon, moo ma tax a ñaw fii ngir man di diiso ak wolof yi, kénn manta wax mbaa def lu ñépp ànd waaye manees naa wax mbaa jëf lu ñépp manoona ànd, neewu ma bu kénn far lu ma fi def, daani lumafi def te mu bari balees koo far nees mako yëgal ma xoolaat ko bu jubul ma ba ñu far ko, damay bañ ñu faral mafi loo xamni yéllul fii te ma soxla woon ko ngir feneen, te it neenaa léebu wuma fi kénn damaa wax rek lima bëgg ku maci man a jàppale baaxna,
-
- annuler:neenal maani woon nañ ko soppi fómp, ci ak wàll ndax neenal biy ne ci ron boyot bii nuy bindee fómp laa jàpp ni mooci gën, ndax waaj mbir bàyyi ko fómpu lees koy wax ci wolof, neenal day fékk mbir ma am ba noppi melni neenal ginuy jëfandikoo ngir délloo mbind munu soppiwoon, te jaaduwul,
- di tekki baati làkk yi ci wolof kem ninu ko làkkee woon fàww nu ciy sooraale baat yiy soppee ku ndax baat dina firi lii dem fee firi fa leneen,
- xëtu xam-xamu nosukaay neewoon naa bàyyi naako noonu te wey ci laneen,
amul bénn bu manee nàngama gën damanaan jàpp naani nàngam... kon werante taxu maa jok diisoo mooma tax a jok, kuy werante du jëfandikoo jàpp naani, maangi ñaan nu jékkal toogaay yi, te lu waay wax kumu lënt nga laaj ko lumu ci jublu njëkk nga koy tontu, Ahloubadar
-
-
-
- Jaajëfati, lii ngay def lu am solo la, deel wéy, kenn waxul ne baaxul, da di bi ñu nekkee ci dal bi ba leegi ñi ngi door a wax, ni nga manee sos sa dalub bopp, ni laa ko mane, ni la ko keneen man, waaye ngir bëgg a jañ ñépp ci lii, ak ngir ñépp jañu ci moo waral nu dikk ci, waaye kon bees weccantee xalaat, bu kenn jort ne danu lay tuutal, mbaa di nawadi la nga def, man gis naa bu baax li nga liggéey ci dal bi muy lu am solo, waaye ginnaw wolof nga may wolof, keneen di wolof, bu ma nee nii la, teg ko ci wolof laa, nga ne nee la teg ko ci wolof nga, keneen ñëw ne nale la teg ko ci wolof la, kañ lay doon li mu doon, ginaaw ku ñëw ne nale la? Man damaa ànd bu wér ci ne neenal mooy annuler, yaw àndoo ci, te xalaat bi nga ma wax taxul ma ànd ci, ndax boo nee neenal mooy fomp, kon bu effacer ñëwee looy wax, mbaa fu fomp waroon a nekk, bunu di xatal làkk wi, nanu koy jëfandikoo bu baax, mooy waral mu yaa man a ëmb xam-xam,
-
-
Ma lay xamal ne ku bég ci yaw laa, ci say jëf, te lii lépp day wone sag yittewoo, ak ñor gu la mbir mi ñor. Leegi nag li ma bëggoon su manoon a nekk, ginaaw yaw danga fee indaale lu sakkan ciy bagaasi xel, yu man a amali njariñ mbir mi, damaa bëggoon soo manoon a yër li fi nekkagun, su ko defee nga door a door di dugal, te loo fi gis te àndoo ci man nga koo yëgle ci pénc mi, bu loolu jàllee nga door a door ci yeneen, loolu nag bu ma ko waxee, li ma ci jublu, mooy bàñ ñuy def lu nu defoon ba noppi. --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 23 Mee 2009 à 12:30 (UTC)
-
-
-
-
- waxtaan wi am na solo, te lii rekk mooy man a doxal liggéey bi, li tax ma sos xëti sémb yi mooy ngir nu man a diisoo ci ëmbiitu dal bi, te mooy sunu yéene nu ñépp. Su fekkee ku nekk dangaa bëgg a jox benn baat bi tekki ba la gën a neex mbir mi du sotti. Man mii, dëgg-dëgg, neenal laa gis ne mooy ba gën, ndax fomp nettoyer, effacer nga ko man a firee. Xaadir kebe, ci tekki yi, benn baat bu ne benn tekki nga ko man a jox, looloo tax ci xam-xamu nosukaay ma far yenn yi bàyyi fa benn tekki rekk, ci kanamu baatu wu-faraas bu nekk.--Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 23 Mee 2009 à 13:00 (UTC)
-
-
-
-
-
-
-
-
- Jéggalu naa leen ci wax ji wolof yi neeñu: réeroo amul ñàkk a waxtaan a am lima bëggon a wax ak ligeen jàpp bokkul te maako waral ndax dama juum ci bindiin wi te bàyyi wu maci xel batax mu indi beneen baat bu bokkul ak bima nàmmona bind, fomb laa bëggon a bind juum bind fomp, bigeen ko méngalee ak nettoyer laa koy doora seetlu, ngir mu gën a leer manees naa deglu baat bi fii
-
-
-
-
- ginnaaw leer nani fomb laa bëg a wax ndax jàpp ngeen ni manees nakoo dëppale ak annuler ? ndax fomb mooy door mbir mbaa waaj ko te ba ko, Misaal:damadoon waaja dem tuubaa waaye fomb naa ko, Seen Xalaat/damaa dooroon ab laggeey waaye fomb naa ko ba jëmmi jamono ?
Jaajëf Sr Abdu Xaadir KEBE Jaajëf Ibraahima Faal cant ak gërëm ñeel na leen waaw-kay Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 23 Mee 2009 à 13:44 (UTC)
Abdu Xaadir KEBE[Soppi]
,
Lu aju ci xam-xamu nosukaay, damaa bëggoon ngeen bàyyi ba ma noppi ci dugal baat yépp, bu boobaa nu wax taan ci yi nu jort ne mooy yi gën, nu far yi ci des, mbaa ñu man a nekk ay synonime (bokk-tekk), suma ci noppee dinaa leen yëgal, du tee ngeen di def lu ngeen bëgg ci baat ngenn teg fa, suma xoolee ne yell na mu bokk ci bokk-tekk yi, mbaa bees leen di far it wutalees leen seen xëtu bopp, ndax bu boobaa xam-xam lay doon, bu man a jariñ kuy gëstu ci baat yi. Am gisuleen loolu? --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 23 Mee 2009 à 13:19 (UTC)
- noonu baaxna waaw-kay Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 23 Mee 2009 à 14:02 (UTC)
baati wolof yi[Soppi]
ma doon ñaan baati wolof yi bunu ciy dugal ñu leeral ko waxaale lépp lu ci aju bénn yoon, moo gën bu ko defee ñu koy dugal ndank-ndank ba bamuy mat, lu ko moy dinañu ko dugal ba àggal di ko ci tóppat, leeraliin wi it jar naa seet wax ninu koy jëfandikoo rek doyul fàww nuy waxaale lu aju ci jëmmi baat bi ak it génnewaale limu am ci ay maanaa ci wolof.
- Misaal:baat : amna ñeenti maanaa ci wolof
- baat ab cër la ci cëri nit muy li taqale bópp ak mbagg,
- baat kaddu ngiy génn ci boli'k nit ñu diko dégg,
- baat liy tax a dugal ab diggante ci am mbind,
- baat liy waral boo waxee ñu def ko mbaa ku wara wax ci amm mbir.
Xool it
Tekki
- wu-fraas: cou, voix, mot, parole
- wu-angalteer: neck, voice, word, parole,
Waaw-Kay Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 23 Mee 2009 à 15:05 (UTC)
repiblik[Soppi]
repiplik ku ma naw am xelam neena ma mooy gaw ci wolof, Misaal:République du Sénégal>>Gawu Senegaal te it xalaat bu ma rafet lu la, ndax rafet na ci yeen ? wala ñu wey di jëfandikoo repiblik kem baat bu ñépp bokk waaw-kay Ahloubadar 25 Mee 2009 à 21:37
- Man moom duma ci man a joxe sama xalaat ndax xamuma baatu gaw fumu jóge, ak tekkeem dëgg-dëgg lan la, ba tax mu man a tekki republique, kon laaj na nga joxe ci ay leeral, lu tax. te it dina ma jaaxal baat bu ni mel, am niki tekki linu jappe ni mooy republique, ci wolof, ndax amul genn yoriinu réew gu ni nosoo ci taariixu wolof yi walla ci mboolaay yi leen jege. ci kajoor xamees na ne nosteg pénc (system parlementaire) amoon na fa, waaye batay bokkul, ay nguur rekk a fi mas di am. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 28 Mee 2009 à 12:50 (UTC)
Gaw li ma ci xamoon ci wolof mooy حصار ci araab di ci fr: 1. BLOCAGE 2. BLOCUS 3. EMBARGO te mooy wër dara tëj ko ba dara du fa man a dugg, loolu nag du tax ma ne loolu rekk lay tekki, ndax benn baat man naa tekki lu sakkan ciy maanaan, loolu am na ci làkk yepp.Republik ca dëgg-dëgg pénc rekk laa ko man a tudde, ndax pénc mooy li ñépp bokk, naka noonu republik, walla bàyyees ko ci republik, mbaa muy ag bar, ndax ci woyi s musaa ka dees a ca gis: Lu nu togg bar gi ne ko fuuf , bar fii nag bokkul ak bar biy niru mbëtt, waaye lu ñu bari wax mooy mbooloo mi, te ci araab baatub جمهورية bi koy tekki li muy wund ci wolof mooy am mbooloo, walla lu mbooloo mi, kon ci sama gis-gis bu gàtt: ag bar walla am pénc, mbaa republig. Walla bu li S Ab Xaadir Gëy wax leeree jàppees ci. --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 28 Mee 2009 à 16:05 (UTC)
-
- waxgeen dëgg maako fàttee laaj ab gongikuwaayam moom sax waxoon nama ni manees nako wax it ag bar, man xamoon naani gaw am na buy wund cercle waaye lu taxoon ma jàpp waxam ji? damaa foogoon ni daa bokk ci baat yiy tekki ab sëxx,
- bu dee ci wàllu bar, bar xamnaa ci ñaari maanaa ci wolof bar biy nduroo ak mbëtt ak bar bi Sëriñ Muussa Ka di jëfandikoo ci way wii: Lu nu togg bar gi ne ko fuuf, te jublu ci: nit ñuy wër di taxawaalu ak a xaaraan, waxammaande-waxi-laax wala mandaari yu amul fuñu nekk ak fuñuy lékkee, ñooñu lay wax ni luñu togg ñu niko fuuf, dees nako wax it ci aw fas wu réer,
- bar nak tekkee ko repiplik ñatti nit waxna ñu mako, melnani man a nekk waaye loolu amuma ci xalaat ,buma ci manee am ay leeral yu bawoo ci abdu Xaadir Kebe dina baax, kon naka lanu wara tekkee républicain ci wolof, bu ma gisee góor gima waxoon ni manees na koo ab gaw ma laaj ko gongikuwaayam,
waaw-kay mbokk yi Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 28 Mee 2009 à 21:48 (UTC)
Wiin walla Iin[Soppi]
Li aju ci iin, bi nga ko gisee, dafa am ku ma daan gis muy faral a firee yenn baat yi di ci jëfanfikoo iin lu bari, ci maanaa salutation mu naa noyyuwiin te fekk noyyoo rekk la,ma ne ko wiin walla iin mode de faire la ngir mu xàmmee ko, leer na, maanaam lekk mode de lekk lekkiin añs.
Bu loolu jàllee damaa bëggoon baat yi ci xam-xamu nosukaay kenn bañ leen a far, am nañu njariñ ndax foofu dafa mel ne ab liggéeyuwaayu baat, yaw jëlal rekk te dem, ba keneen mu xool bi ko neex, ndax am na yenn baat yoy siiw nanu te baaxunu, ngir jubanti leen nii rekk lanu man a def, walla man bu noppee dinaa wone baat yi ma gën a ànd, keneen wone yi mu gën a ànd, bu ko defee yeneen yi sàkkalees leen ab barab, ngir ku bëgg a nattale ay baat dem fa, mu mel ne ab togguwaayu baat ñeel xam-xamu nosukaay, Ok? --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 30 Mee 2009 à 23:16 (UTC)
- Li aju ci baati xam-xamu nosukaay, gis naa ne warul jar nuy xaar banga noppee dugal ngir nu ciy man a joxe sunu xalaat, baat boo fi dugal war nanu cee man a xalaat, walla it di dugal yu yees nun itam. Sunu gise beneen bu gën war nanu la koo man a jébbal nga xalaat ci yaw itam, donte baat boo xamoon la waaye nekkul woon sa xel ca jamono jooju, te dina gaawal liggéey bi, lu kenn di def mbooloo ko ko daq. Su fekkee ku nekk lu la neex jël te dem, dina jur jaxasoo. Yenn sa yi nga jëfandikoo benn baat bi, yenn saa yi nga jëfandikoo beneen jox ko boobu tekki, loolu du def leneen lu dul jur jaxasoo. Ci xam-xam, soo bëggee wax lenn li benn baat rekk nga war a jëfandikoo ngi wax ko, làkk yu bari duñu ko def waaye limuy jur mooy jaawatle kepp. Man ci wu-itaali wi may jànge noonu la mel, yenn saa yi ñu jëfandikoo benn baat bi, ba yàgg ñu jëfandikoo beneen te limuy wund lenn li la, damaa seetlu ne man ak samy jàngandoo daf nuy jaxase, di indi werente yenn sa yi. Soo génne xam-xam nak, ku nekk man naa jël lu ko neex. Lii moo taxoon ma faroon yenn baat yi, bàyyi woon fa benn tekki kepp. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 à 11:47 (UTC)
- Waaw ànd naa ci ku bëgg dugal baat ba mu gis, bu baat jubul ci moom, mu bind ci diggantey xala ba mu gis ne moo gën, su ko defee ma xool ba xam, waaye mbir it bu ko mbooloo dee def, fàwwu kenn di ko jiite, kon ku taxawalati mbir na ko jiite, bu nu bëggee muy sotti, su ko defee, bu ma noppee, dinaa duufal mbooleem li ma yaakaar ne moo gën a jaadu, gën a jub, ñu waxtaan ci, bees ci déggoo wéyalees ko. Ok? --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 à 17:00 (UTC)
- ànd naa ci. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 à 18:13 (UTC)
- Waaw-kay waxtaan wi rafet na déggoo gi amna solo lool!
- ànd naa ci. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 à 18:13 (UTC)
- Waaw ànd naa ci ku bëgg dugal baat ba mu gis, bu baat jubul ci moom, mu bind ci diggantey xala ba mu gis ne moo gën, su ko defee ma xool ba xam, waaye mbir it bu ko mbooloo dee def, fàwwu kenn di ko jiite, kon ku taxawalati mbir na ko jiite, bu nu bëggee muy sotti, su ko defee, bu ma noppee, dinaa duufal mbooleem li ma yaakaar ne moo gën a jaadu, gën a jub, ñu waxtaan ci, bees ci déggoo wéyalees ko. Ok? --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 à 17:00 (UTC)
- doonte bëgg baat bees dugal waxtaanee ko, di na jafe, waaye du ñàkk yénnati baat yu jara waxtaane ngir manees cee fàttaleente ci ay baat yu ruqe te teewloodi, baat yi nuy jëfandikoo it nanuy fexe mu nekk yu man a sax, lu baat nàqari-nàqari bu mu nu tàqaleek jëfandikoo ko bu yàggee dina neex ci dégg, te it du baat bu nuy jëfandikoo rekk danu ciy sart wolof buko gis man koo xam, baat bu jaadu rek nees ko jëfandikoo bu yàggee ku dul wolof sax dinako nànd, rawatina ci xam-xamu nosukaay gi, icon yi sax dañuy wax rawatina am mbind mbaa luni mel, te it bu nu fàtte ni li nekk ci nosukaay gi ci ay baat aki tur, dees koo sos ci ay baatukaay waaye du aw làkk, kon du baat yépp lees man a tekki kem nees ko baataleewoon, yénn yi nanu koy jéema tudd, ci sunu làkk wu bariy baat wiiiii! cant ak gërëm ñeel na leen. Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 ci 22:18 (UTC)
Nos / Taalif[Soppi]
Maa leen di jébbal ab/as njukki ci taalif bu Abdu Xaadir Gey Taalif
- Aw làkk a ngii wareesukoo sàggane () kum soxalul xam aguloo lumu mane
- Ak a nooy te matale man na lu ne () Tànn leen ko nu far ko di waxtaane
- Yéwwute bokk na ci fonk sa làkk () Dina waral nga déggook say mbokk
- Xam-xam la ca jiitu dégg sa làkk () Dégg gu wer dica waxtaan te dica sàkk
- Deglu leen ma wax lima fanaane () Tëdd di gent guur def ko waxtaane
- Mudi jël làkk wi def ko wow ofisel () Dici xalaat dici lëggeey looloo di xel
- Àbb aw làkk indi ko di ci lëggeey () Te yor wu mat nit ku ñuul yeen a geey
- Ku la aal bët fuko neex yaw ngay man a xool() Lu lay may bët du naggu yaw nga diko xool
- Looloo nu dal batax dunu dem ca kanam () Jéggaani làkk, cosaan, ba ci xam-xam
- Jëm ciw naaj àbbi dàll ànd ak boroom () Bu tàggee mu laaj la ko nde mooko moom
- Mbokk yéwwul te xàmmee yaw linga moom () Tobaab ya de tée nañu ñoom lañu moom
- Maay jooy tu lii ci kanamu waa guur gi() Ak ku ko man ci askan wi mbaa kili fa gi
- Sosal nufi baatukaay nuy baatal () Di sosi baat, baat bu jagul nu baaxal
- Làkk woo xamni numu laneexe nga koy waxe () Lii de ganul nañu ci sàkki am mbexe
- nàngam-nàngam.............
Abdu Xaadir Gey >>Ahloubadar (221) 77572 45 77 leeral:aw làkk a ngii mooy wane ni wu mat la bu matul woon as làkk lees di wax.
- lu ci jara leeral rek sànni leen ci kàddu, ma leeral ko
Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 ci 22:26 (UTC)
Woy yi yëruma lépp ngir xaw a yàkkamti, waaye li ma ci jot a gis yéeme na, danga leen a waroon dugal ca njàggat, bu ko defee man dinaa fa jaar topp ko, jaajëfati --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 31 Mee 2009 à 23:19 (UTC)
- jaajëf! dugal naa ko fa, woy yi sax bu la soobee man nga koo bóqaale ca séen dal ba (xibaar) ca wàllu Ladab waa-kay Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 1 Suwe 2009 à 04:52 (UTC)
Woy yu Abdu Xaadir Gey ñeel képp kuy nit ku ñuul[Soppi]
Ay woy yu Abdu Xaadir Gey ñeel képp ku ñuul.
Boo koy yër na melni yaw lay waxal,
Bismil Laah:
- Nit ku ñuul yaw ana sa maam ? () Ãreek Piyeer nga jàppe maam
- Ñépp a ngi daw yaw nga di raam () Altoppe nga ci xarnu yi
- Luy sa cosaan fécc ak sabar () Diw sa yaram soli sagar
- Di bëg-bëgi yori gobar () Luy njariñam ci xarnu yi
- Gis a gu ma yaw loo fi sos () Ngaa ñaa ngi sos ana sa bos
- Xanaa lile war nga koo rus () Bayil sa waar ci xarnu yi
- Yaa ngi ni faax luñ sos nga yéem()Yéem mbir day tax ba dooko jéem
- Bàyyil di yéem te juk di jéem () Ngir sosi lëf ci xarnu yi
- Gëstul cosaan te fonku ko () La xayadi yaw taaral ko
- Saw doxoliin soppi ji ko () Ngir xàmmees la ci xarnu yi
- Fonkal ag xay sak moomeel la () Ña njëkke xay sa maam ya la
- Ku xay nga ni ab tubaab la () Bàyyil jii wax ci xarnu yi
- Ag xay ci yaw la fékk baax () Sa nawle yi ni ci saraax
- Tibb yóbbu dem ni ca faax () Aakimoo ko ci xarnu yi
- Áddunaal gi yaa koy jëfe () Sa nawle yi dañ koy kafe
- Xeeti baat yi lañuy sëfe () Ndëgg-sërëx ci xarnu yi
- Jugal taxaw faj sa wopp () Jugal taxaw xam sa bopp
- Jugal te dàggi sa kopp () Bayi sa waar ci xarnu yi
Karmat: Lu la ci leerul defal ab Sànni-Kàddu (commentaire) ci suuf wone ci baat bi.
Abdu Xaadir Gey >> 221 77572-45-77
Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay 27 Suwe 2009 à 21:54 (UTC)
- sa woy wi neex na waaye linga bind ànduma ci, soo bëggee gis lu nit ku ñu sos demal fii. Dinga xam ne lu bari ci lingay gis nit ku ñuul a ko sos. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 28 Suwe 2009 à 08:57 (UTC)
Yaangi dëggal li ma doon wax naan :
- Fonkal ag xay sak moomeel la () Ña njëkke xay sa maam ya la
- Ku xay nga ni ab tubaab la () Bàyyil jii wax ci xarnu yi
ndax ñii nu wone ci dal bii ak ñéneen, seenug am solo ak seenub xam-xam bu yéeme te nit ku ñuul mel ni yëgul loolu batax léena topp gannaaw, mooma tax a woy woy yi, ngir ñu fonk séen démpi maam, te xamni tubaab gënu léen maam. Li mani gisaguma yaw loo fi sos, nit boo koy soññ doo ko tagg danga koy wax li mu defa gul. te sax jamono jii giseesu fi lu ab saa-afrig sos, dañuy toppandoo rek te loolu lañu boroom xam-xam yooyu doon bañal, doonte fi la nit sosoo, fila ag xay sosoo te it fi la xam-xam fékk baax
--Ahloubadar 28 Suwe 2009 à 19:00 (UTC)
Caada[Soppi]
Caada= def ko Aada moo gën Caada wolof yu yees yee ko indi waaye xameesu ko woon ci làkk wi, moom daal daa jekk a wax rek deesi ko wax waaye amul delluwaay ci làkk, mag ña xamuñu ko woon, amul wenn léebu wees jëfandikoo caada, amul jenn wax ju bawoo ca mag ña indi ko, aada rek lees fi daa wax, te wax dëgg Aada a gën a wolofe, def naa ci ab laaj ci magi wolof yu wolofe yi, waaye lii lees ma tontu, ginnaaw nun wolof la nuy laggéeyal, bëgg mu ñoŋ liggeey bi njëkk mooy nu fóot ko dindi li ci bokkul, waru noo seet baat beesi jëfandikoo mu jekk rek nu ni ahakay, déedéet danoo war a sàmm làkk wi saytu baat yi, ba yi nuy jëfandikoo man a wer ba kenn du ko man a ŋàññi,
Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 28 Sulet 2009 à 16:59 (UTC)
Sëñ Abdu man li ma gis mooy li nga gis, waaye nag du tee ñu xam ne làkk day yokku, di yeesu,am na téere bu tudd fajrul islam te ahmad amiin def ko, ma nga ciy wax naan, nit day dund di gën a xay, ay aajoom di gën a dolliku, ab gisam di gën a sori muy dajeek lu mu dajeelutoon, yooyu yépp di soxla ay baat yu yees yu nekkutoon ba ñu nekkutoon ñoom mbir yooyu, kon lii mooy waral baat bu amutoon xéy am, waaye teewul li nga wax ci caada yàgg a jeqi ci man ay laaju, lu waral baat bi, lu tax déét aada? , am dees a jublu ci aada lees jubluwul ci caada?, lii moo tax ma far ko fi ba muy baat bu dugg ci wolof di bu koy dollig woom, niki làkk yépp, danga fay fekk baat bob am na fa fukki moroom te ñu booloo ñoom ñépp di firi lenn li!--Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 28 Sulet 2009 à 18:59 (UTC)
noonii ko ahmadu amiin waxee ni la ak sart yi mu ko booleel niki: nit day dund di gën a xay, ay aajoom di gën a dolliku, ab gisam di gën a sori muy dajeek lu mu dajeelutoon, yooyu yépp di soxla ay baat yu yees yu nekkutoon ba ñu nekkutoon ñoom mbir yooyu, nun nag yii yépp dalu ñu ci baatu bii di Caada nee naa la baat bi daa jekk a wax rek waxees ko, waaye doxu nu ba jamono soxla ko mbaa nu gis lees amul turam nde fees koy jëfandikoo yépp Aada a fa war a ne, bu dee jublu gi nag, lees ci jublu moodi, ni Aada ni Caada niki nga ni Gëm ni Ngëm nga xamni ngëm mooy gën a matale, loolu nak la làkk wi nanguwul manaam garaameer ci diggante Aada ak Caada manta ne, arafu C manta yaatal baat bu doore arafu A, Arafu C mooy yaatal baat bu doore arafu S niki: Soppi Coppi, Sol = Col gi, Saaku = Caaku si, ak yuni mel, Caada sax moom day joxe beneen maanaa ci wolof niki nga ni: ca aada ja, bu tënkoo ci waxiin di C'aada ja, waaw-kay way xelu ñi Ahloubadar (xëtu waxtaanuwaay) 28 Sulet 2009 à 19:20 (UTC)
Aada baat la bu di bu araab:عادة, wolof yi ñëw wolofal ko ne aada, am ku ñëw ne caada, ne ci aada la, daggees i wi ngir boole kook aada, ngir du jaadu seetees lees ci jublu, ndax man yaakar na lu li nga wax, gëm, ngëm, moom kay day man tegoodi ci yoon waccees ko, mbaa mu tegu ci yoon jëlees ko, te ñu bañ di gaaw a bonal, ndax làkk yépp a am baat ak waxiin yu teguwul ci yoon, waaye dëppoo ga ca nit ñay dëppoo moo koy yoonal, def ko far muy lu wér, niki ada ci boppam, baatub arab la, dëppoo gi nu dëppoo ci wolofal ko moo ko def muy ci wolof, loolu daa fees dell ci mbooleem làkk yi ci àdduna bi, ci misaal askan, aw xeet la daa tekki, giir, maanaam askanu lawbe, leegi dëppoowees ci def ko muy peuple, ba leegi bokk na ci li muy tekki mbooloom nit mu réew, ak la mu daa tekki, teewul nag tekkeedi ne caada ànd naa ci muy aada, mbaa warees ko fee ba, man daal dama doon fàttali rekk bu fekkee ne xamunu ko woon, bu fekkee nag muy lees xamoon, nu xam ne fadakkir in nafahatid dikraa, --Abdu Xaadir Kebe (xëtu waxtaanuwaay) 31 Sulet 2009 à 15:38 (UTC)
Jagleel:Pages_courtes[Soppi]
Bonjour,
Il me semble que le français est compris par la plupart d'entre vous, ne parlant pas le wolof je vais donc m'exprimer dans cette langue. J'espère que cela ne sera pas considéré comme impoli.
Il me semble que les administrateurs devraient faire un tour sur Jagleel:Pages_courtes. En effet le modèle delete n'existe plus ici, la seule façon de signaler une page à supprimer est alors de la blanchir. J'ai jeté un œil par curiosité à Jagleel:Pages_courtes, et elle regorge de pages qui consistent en fait à une simple traduction en français du titre. Je ne pense pas que cela apporte du contenu à votre Wikipédia et il me semble qu'une suppression de ces pages s'impose.
J'en ai blanchies quelques unes, mais il serait plus efficace qu'un admin s'en charge directement.
Cordialement,
--Hercule (xëtu waxtaanuwaay) 3 Nowembar 2009 à 16:36 (UTC)
- salut hercule, en fait tu as raison, les pages à supprimer ici sont nombreuse, seulement je préfaire qu'on les laisse pour encourager les gents a venire contribuer. déjas les articles sont peut, si on les éffacent ça ne restera pas beaucoup. peace! --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 3 Nowembar 2009 à 19:08 (UTC)
- Il vaut mieux laisser le plasir à chacun de créer la page, au lieu de faire croire qu'il y a déjà beaucoup d'article. Enfin c'est mon avis, vous faites comme vous voulez ;) --Hercule (xëtu waxtaanuwaay) 3 Nowembar 2009 à 22:18 (UTC)
lu bees ci kallaama wolof[Soppi]
da ma doon gestu ci lakk wolof,ci mbindin ci waxin wi; gis naa ci lu ma begg waxtaanal ak ku xam lakk wolof bu baax jot ma ci modou.kn.gmail.com
- Loo bëgg a waxtaanee yaakaar naa ne defee ko ci barab bii la gënee ngir ñépp man cee joxe seen xalaat ñépp jariñuwaale ci. Waxtaanu mbooloo moo gën wu ñaar kepp. Te pénc mii loo-loo ko tax a jóg. Kon man ngaa duggal say laaj fii, ku ci am xam-xam tontu la ci, te dila digal nga bindu am sa sàqum jëfandikukat, xoolal wii xët ngir xam njariñi bindu. --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 9 Maars 2010 à 15:27 (UTC)
connectivity project[Soppi]
Hallo, my name is Anastasiya Lvova, I'm "duty" in Connectivity project. The essence of the "Connectivity" project is to study and enhance the coherence of Wikipedia, or, in other words, to improve hypertext navigation between articles. The project deals with deadends, isolated articles, non-categorized articles, transitivity of the category tree, etc.
We want to work with your language version, but we need configured MediaWiki:Disambiguationspage for it (with direct links to template namespace pages, for example, ru:MediaWiki:Disambiguationspage/de:MediaWiki:Disambiguationspage/fr:MediaWiki:Disambiguationspage). Is it possible to set it up for our usage?
thanks in advance, Lvova (xëtu waxtaanuwaay) 12 Suwe 2010 à 18:33 (UTC)
- Hi, if i understand well, you want that somebody makes all templates for disambiguation pages? --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 15 Suwe 2010 à 14:49 (UTC)
- no, I want somebody make list of templates for disambiguation pages that already exist in this wiki :) Lvova (xëtu waxtaanuwaay) 16 Suwe 2010 à 16:06 (UTC)
- I understand, but they are not templates for disambiguation pages in this wiki, because we have few disambiguation pages (they are 2 or 3 pages), we have to create them. peace! --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 17 Suwe 2010 à 07:59 (UTC)
- Peace! :) ...Without it we can't analyze your wiki :( So, we can wait or you can create a page with red link. Don't know how to do better... Lvova (xëtu waxtaanuwaay) 18 Suwe 2010 à 16:57 (UTC)
- I am sorry, so we will create them slowly, because few people are active in this wiki, you can waite! peace! --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 19 Suwe 2010 à 10:00 (UTC)
- ok :) Lvova (xëtu waxtaanuwaay) 20 Suwe 2010 à 08:23 (UTC)
- And how're you?.. Lvova (xëtu waxtaanuwaay) 20 Fewriyee 2011 à 10:08 (UTC)
- I am sorry, so we will create them slowly, because few people are active in this wiki, you can waite! peace! --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 19 Suwe 2010 à 10:00 (UTC)
- Peace! :) ...Without it we can't analyze your wiki :( So, we can wait or you can create a page with red link. Don't know how to do better... Lvova (xëtu waxtaanuwaay) 18 Suwe 2010 à 16:57 (UTC)
- I understand, but they are not templates for disambiguation pages in this wiki, because we have few disambiguation pages (they are 2 or 3 pages), we have to create them. peace! --Ibou (xëtu waxtaanuwaay) 17 Suwe 2010 à 07:59 (UTC)
- no, I want somebody make list of templates for disambiguation pages that already exist in this wiki :) Lvova (xëtu waxtaanuwaay) 16 Suwe 2010 à 16:06 (UTC)
Multilingual Challenge[Soppi]
Andrew Dalby (xëtu waxtaanuwaay) 2 Mee 2011 à 14:34 (UTC)
Catalan Culture Challenge[Soppi]
I apologize if this message is not in your language. Please help translate it.
The Catalan-speaking world... Want to find out more? From March 16 to April 15 we will organise the Catalan Culture Challenge, a Wikipedia editing contest in which victory will go to those who start and improve the greatest number of articles about 50 key figures of Catalan culture. You can take part by creating or expanding articles on these people in your native language (or any other one you speak). It would be lovely to have you on board. :-)
We look forward to seeing you!
Amical Wikimedia--Kippelboy (xëtu waxtaanuwaay) 16 Maars 2014 à 06:11 (UTC)
No one needs free knowledge in Esperanto[Soppi]
There is a current discussion on German Wikipedia on a decision of Asaf Bartov, Head of WMF Grants and Global South Partnerships, Wikimedia Foundation, who rejected a request for funding a proposal from wikipedians from eowiki one year ago with the explanation the existence, cultivation, and growth of the Esperanto Wikipedia does not advance our educational mission. No one needs free knowledge in Esperanto. On meta there has also started a discussion about that decision. --Holder (xëtu waxtaanuwaay) 5 Mee 2014 à 10:57 (UTC)
Help for translate[Soppi]
Hello and sorry for writing in English. Can anyone help me translate a small article (2 paragraphs) from English to your language and create the article in your wiki? Please, fell free to answer in my talk page in your wiki anytime. Thanks! Xaris333 (xëtu waxtaanuwaay) 13 Ut 2014 à 00:25 (UTC)


c: text/html

text: 1Lëë nana, beetsy, kol kle lo Dios. Ktsaagtyaa ksetyaa nii pkëlaa, por xkiiño lo do. 2Kol kap cuent lo xaa ngoptol nii nak sinak mëkw. Por xkobey xaa xcuerp xaa. 3Per nobeydy xaa. Lëë no si nobey no, por xtee no skizh lo Dios porñee no xkyalbini Dios leñ styoo no, ni xle no nii ngab no lo Jesucrist, aan xkwenjty no bey nii cho lady meñ. 4Nikle nii yuubaa nchilo nii xaktyee cos ko ñëlon, nody stu xaa nii ñëlo cos ko sinak naa. 5Xon kpidzaa worñee kwyobeyaa, por xaa Israelaa. Lo xtiiy Benjamín syelyaa. Xaa hebreo nakaa, por xaa hebreo nak pxosyaa. Lady xaa fariseo nii xseedy xley meñ Israel kwyon. 6Tyub styoon bniladzyaa ley go. Por ngo kwënlagaa meñ nii ngab lo Crist. Pañaa sinak xñabey ley go. Kwyody nii cho pe nliskiy lon. 7Koknon kchë cos ko lon klo. Lëë na lëëw chutiitsaa sinak tu cos nii nguiiñdy. Por Crist xsyakaa kchë cos ko singo. 8Lëë kchë nii kopaa kwnity, porñee lëën xyuumbey Jesucrist. Lëëw psëbaa si xsyëëb kizh, parñee jkabaa lo Crist 9ni parñee kakni xaa naa. Telaadyaa lo tol porñee chuuñtsyeyaa nii xñabey ley, sink porñee xniladzyaa xtiits Crist. Lëë Dios kteelaa naa porñee xniladzyaa xtiits xaa. 10Chakladzyaa kyuumbeyaa Crist, ni kyeeñaa xa beeñ kpañ Dios xaa worñee kuty xaa. Ni teedyaa xkyalnë xaa ni ktedyaa xkyalmbañaa si ptee xaa xkyalmbañ xaa, 11tsiin kpañaa tsiñee lëë Dios kuuñ kpañ meñ kuty. 12Kniydyaa lo do nii lëën beñle gan kuñaa kchë nii xñabey Dios, ni kniydyaa nii tir bueenaa, per xtedyaa nii ktsiiñaa laañee chakladzy Crist por par ngo kwtsyetsy xaa naa. 13Beetsy, xñedyaa nii lëën beñle gan kuuñtsyeyaa kchë cos ko, per lëën bnityladzy kchë cos nii byaan tsiin kanaa cos nii nare kiid, 14parñee jkan nii ktee Dios lo meñ nii ngab lo Jesucrist. 15Singo tso kik no kchësy no siñee xniladzy no xtiits Dios tyub styoo no. Deelñee no cos nii xaa no kik to, lëë Dios kñëw lo do. 16Per no nii kpañ no sinak xñabey xtiits Dios nii xniladzy no. 17Beetsy, kol kak sinakaa, ni kol kak sinak xaa nii mbañ sinak nii bluuy noo lo do. 18Lëëw niylaa ni axte chon gaan tsiñee xñen stub nii no meñ nii mbañ sinak xpañ xaa nii xlëë lo Crist nii kwë lo crusy. 19Lëë meñ go nitylo. Lyaadzy wagwsye no xaa go, ni xtaan xaa cos nii no ndeladzy xaa. Cos nii no lo kislyu re sini kik xaa. 20Per lëë no, kpaa ngab no, aan lëë no këmbëës nii kyety Jesucrist nii pteelaa lëë no. 21Lëë xaa ktsëë xcuerp mban no, parñee kak xcuerp no sinak xcuerp xaa. Lëë xaa kuuñtsyeyo por xñabey xaa par ktsëë xaaw ni xñabey xaa kchëlo cos.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dawaanu mbëj
Dawaanu mbëj ag wal la niki yépp gu nosu gu yani mbëj (njunjam di Q), naka-jekk cig wëñug weñ lay jaar walla bépp jumtukaay buy watat. Dawaan bi dees koo jappee woo, ci ndorteelu taariixu mbëj, niki ag walug yan yu baax (+), donte sax xam nanu ne, su nu xoolee ci watatukaay yu mbell yi dawaan gaa ngi judd ca walug mbëjfepp yi, yi am yan yu bon (-), ci beneen jubluwaay bi. Kon ni ñu foogeewoon ne la dawaanu mbëj di jublu, du noon, waaye safaan wa la, yan yu bon (mbëjfepp) yi ñooy dox jëm ci yu baax (+) yi. Donte lii yépp, gisiin gu njëkk ga moo wéy di baax, ci déggoo. Njunj gi ñuy jëfandikoo ngir tudd bariwaayu dawaan (limu dawaan giy wal ci jenn jamono) mooy I, di ko wax taraayu dawaan, te bennaanu natt bi ñu koy natte di bi àdduna bi déggoo mooy ampere.
Nattug taraayu Dawaan gi[Soppi]
Dawaanu mbëj manees na koo natt ak jumtukaay bees di woowee nattampere, waaye gii anam dafay laaj nga dog ndombo gi, xamees na ne du li gën ci yenn nekkiin yi. Dawaan bi manees na koo natt te du jar dog ndombo gi, ci njëlug toolub bijjakoon bi mu jur, moom. jumtukaay yees di jëfandikoo ngi bii liggéey ràññee nañu ci: yëgukaay yu sukkandiku ci njeexitu Hall ak lëmës yu Rogowski
Xeeti Dawaani mbëj[Soppi]
Faramfacce[Soppi]
Xamees na ne ngir mbëj mi maase ci biir ab watatukaay faww toolu mbëj bi ci ëmbu di neen (tus) ci bépp tomb boo jël ci biir watatukaay bi. Su amee ag wuuteeg aj ci diggante ñaari tomb ci watatukaay bi kon dees na fa am toolub mbëj bu wuute ak tus kon dees na fa am it dawaanu mbëj. Wuuteeg aj googu lees di wax dooley mbëjdoxalukaay, di doole jiy xëcc yani mbëj yi, ñuy man di daw toppante doon ag wal, te ci la ndombo yu mbëj, mbëjbijjakoon, àtteb Ohm ak àttey Kirchhoff sukkandiku.
So jële genn yaa-yaa gu watatukaay bi, benn limu yani mbëj di daw ci biiram 'AQ' ci benn diirub jamono 'At' dees na ci ame genn taraayu dawaan


text:
Yoon
Yoon moom lanuy wax ci ntubaab (justice) dees na wax it yoon jublu ci li nuy wax (loi)walla (code) yoon tam dina tekki fi nit di jaar, dees na ci jublu it lu nosu maanaam tegu na ci yoon.
Yoon nag it ci nosteg penc (systeme republicuain) benn la ci ponk yi àtte gi (l'etat) di tegu di ci doxe, ponk yooyu ñaare ñatt lañu
- yoon: fii bu ñu ko waxee mooy doole jiy àtte tooñaange yi di tege ci yoon, ci biiram lañuy fekk ëtt yeek àttekaay yi ak xaali yi ak layalkat yi ak lépp li ci aju
- yoonal
- wéyal


text:
Mbàmbulaan gu Bëj-saalum
Mbàmbulaan gu Bëj-saalum gi mooy mbalkaam ndox mi ne ci li wër Dottub Bëj-saalum bi. Mooy ñenteelu mbàmbulaan mi gën a réy ci àdduna bi.
Yaatuwaayam gépp mi ngi toll ci 20 327 000 km², guddaayu tefes gi di 17 968 km.
Mi nu wuteeg yeneen mbàmbulaan yi seen dig doon ay gox, moom rek mooy la ñuy tekkee ni ab mbalkaam ndox mu wër ab gox (goxub Dott bu Bëj-saalum); doon ab jaaro bu tëdd ci 60°(60 aj) gu tus-wu-gaar wu Bëj-saalum.
Mbàmbulaan gu Bëj-saalum xóotee na lu tollook 4 000 ba 5 000 m, daanaka ci tëraayam gépp, lu weesu yénn barab yi gën a néew xóotaay.


text:
Doxalukaay bu demandoo
Doxalukaay bu demandoo ab xeetu doxalukaay bu mbëj la bu dawaan bu safaanu. Diir bi wëndeeluwaanam di def ag wër dañu koo yamaleek baraayu dend bi koy dundal, maanaam dañuy demandoo ndax ci jamono ji dend bi nekke tus la wëndeeluwaan bi di tambali wër gu bees, loolu wuutale ko ak doxalukaay bu demandoodi. Xeetu doxalukaay bii manees na koo jëfandikoo niki ab safaanukaay, maanaam ab jurukaayu mbëj, te sax mooy bees gën a jëfandikoo ci digg yu mbëj yi, di barab yees di jóoxee kàttanu mbëj.
Defariin[Soppi]
Doxalukaay bi ñaari wàll la am: benn bi di wëndeeluwaan bi, moom, mu am ci biiram benn limu seexi dotti bijjaan yees defaree bijjaan yu sax walla ay mbëjbijjaan. Ngir man a am mbëjbijjaan bi dawaan bu wéy lañuy dawal cii biir ay taxañ yees def ci wëndeeluwaan bi, naka-jekk taxañi përëm. Beneen bi di tekkaaralaan bi, moom it, am ci biiram ag lëmës gu yittewoo jur ab toolu bijjaakon buy wëndeelu ak ay dottam, segam ñaari dott yu bokk (bëj-gànnaar ak bëj-gànnaar walla bëj-saalum ak bëj-saalum) dañuy bëmëxante, ñaar yu wuute (bëj-gànnaar ak bëj-saalum) di bijjante, kon dottitoolu bijjaakon bu tekkaaralaan bi suñuy wëndeelu àndaaleek tool bi dañuy xëccaale dotti wëndeeluwaan bi ba tax moom ci boppam di wëndeeluwaale, kon nu amee ca ab doxalukaay.
Baraayu wëndeelu gi mi ngi aju ci baraayu dend bi koy dundal (ci misaal Senegaal 50 HZ), Diiwaan yu Bennoo yi 60 la). limu wër yi wëndeeluwaan bi di def benn simili bu nekk
- xelu toolu bijjaakon bi, ñu koy natt ci w/sim (wër ci simili), ñaata wër lay def ci simili bu nekk;
- f mooy baraay bi, ñu koy natt ci Hz;
- P mooy limi seexi dott yi
Limu seexi dott yi moo ngi yam ak limu taxañ yi, benn taxañ bu nekk benn seexu dott lay am: benn bu bëj-gànnaar ak beneen bu bëj-saalum.
Ag taalam[Soppi]
Taal ko doon na lu xawa jafe. Su doxalukaay bi taxawee, suñu ko joxee dawaan bu safaanu biy jur toolu bijjaakon buy wëndeelu bi biy wëndeel wëndeeluwaan bi, diisaayam dafay tax ba du ko man a topp, dafay wéy di taxaw. Ngir man koo taal kon dañu koy taqale ak ab doxalukaay bu demandoodi ngir mu tambalee wëndeelu ginnaaw bi ñu dindi ko daldi koy soog a jox dawaan bu safaanu bi ngi mu man di demal boppam.
Jëfandikoom[Soppi]
Doon na xeetu doxalukaay bu bariwul lees koy jëfandikoo, ag njëfandikoom dañu koo rekk yamale ci yenn jëfe yi rekk


text:
Catir
Ci angale mooy Thyatira; Ci faranse mooy Thyatire
Ca jamono Injiil dëkk la woon, ci diiwaanu nguuru Room bu tudd Asi, maanaam ci sowu réew bi tudd tey jii Tirki. Tey jii Akhisasar la tudd. Dafa nekkoon ci yoon diggante Pergam ak Sàrd, ci dig bi nekkoon diggante diiwaani Misi and Lidi. Dëkk ba siiw na ndax cuub bi ñu fa defaroon.
Ca jamono ju njëkku mbooloom ñi gëm Kirist amoon na fa mbooloo bu am solo. Naka noonu gis nañu ne mooy benn ci 7 mbooloom bi ñu bind ci Peeñu ma.
Dañu ciy wax ci Catir ci Injiil ci Jëf 16:14; Pe 1:11; 2:18,24.


text:
Almasi bi
Ci làkku ibrë (מָשִׁיחַ), la baat bi jóge. Almasi bi mooy ni ñu koy waxe ci Lislaam (Al-Masiḥe, المسيح). Ci angale mooy the Messiah; Ci faranse mooy le Messie
Almasi bi mooy tekki 'Ku Yàlla fal ngir liggéeyal ko'. Yonent Yàlla yi jiitu woon jamano Kirist waxoon nañu ci lu jëm ci musalkat bi Yàlla dige woon nara ñëw. Tur wi dafa ëmb wax yooyu yépp. Yawut ya, bu ñu masaana fal kenn, dañu daan sotti diwlin ci boppam, muy yonent, muy sëriñ mbaa buur. Krist, Almasi bi nag, mooy Ki Yàlla sol Xelam, ngir wone ne mooy Yonent, Saraxalekat ak Buur bi. Moo di yonent, bi nuy jottali xebaaru jàmm fa kanam Yàlla. Moo di Saraxalekat, bi nu ubbil bunt fa Yàlla. Moo di Buur, bi yilif ñépp ak yépp.
Baat bii mu ngi jóge ci làkku araab, sukkandiku ci làkku ibrë, te muy tekki ‘Kirist' ci làkku gereg. Ci Injiil bi ci gereg Almasi bi dafay am ñaari yoon rekk (Yow 1:41; 4:25). Ci firi Wolof, bu Injiil bi ci gereg amee Kirist te mu bëgga wax ci ndombam dañu koy firi Almasi. Bu Injiil bi ci gereg amee Kirist te mu bëgga wax ci turam dañu koy firi Kirist. Seetal itam Kirist.


text:
Seex Anta Jóob
Seex anta jóob a ngi judd ci 29 tabaski ci 1923 ca Jurbel- dee ci 7 diggi gàmmu ci atum 1986 ca Ndakaaru doonoon ab taariixkat bu di doomi Senegaal. Moo fésal li Afrig, rawati na Afrig gu ñuul gi indi ci xayug àdduna bi. Doonte yenn ci ay yebbeem(thèse), ba tay, am na ñu ko nanguwul rawati na ñenn ci waa Tugal ñi, li ëpp ci li mu bind wér na ñépp.
Waxi Seex Anta ci lu aju ci cosaanul nit
Tëraliin
nit ki ak jëfam[Soppi]
Seex Anta Jóob mi ngi judd ci 29 tabaski ci atum 1923 ca Céytu, ci diiwaanu Jurbel, ci digg Senegaal. Bi mu amee 23 at la dem Pari ngir jàng jëmm ak simi, ba yàgg mu boole ci taariix ak Xam-xami mboolaay yi. Moom gis-gisu boppam la amoon ci lu ñu daa jàngale ca jamono yooyule, naan Afrig amul démb.
Ci 1951 la bind ab yebbi ci yoonalug (direction) Marcel Griaule ca Daara ju kawe ju Paris, mu wax fa ne Isipt gu yàgg ga, ay waa afrig yu ñuul a fa dëkkoon, ni it làkk ak caaday waa Isipt ñoo tas ci Sowwu Afrig. Donte ay ustaasam nanguwuñu yooyule gisiin, waaye ni ko Doué Gnonsoa waxe, juroon na ay yëngu-yëngu yu bari bi mu ko defee téere, duppee ko Réewi ñu ñuul ñi ak caada, boobu téere bi mu siiwal ci 1954. Ci 1960 la mujj jot ay lijaasaam. Ci jenn jamono ji muy wéy di tàggatu ci jëmmug saal ca Faraas. xam-xamam màccoon na jëm ci fànn yu bari.
Dafa sukkandikuwoon ci bindkati waa geres yu yàgg yooyule di Herodote ak Strabon ngir topp te wéral gisiinam woowu (gisiin:théorie) naan waa Isipt yu yàgg ya ak waa afrig ñu ñuul ñi benn lañu ci jëmm (seen melow der, melokaanu kawar, wu bakkan ak wuy tuñ). Bi mu xoole xoolaat xibaar yi mu am, la ni caadaay waa Isipt, caadaay ku «ñuul» la. Ci wàllu làkk, mu gis ne wolof ak làkku waa Isipt yu yàgg ya ñoo bokki maam.
Ci atum 1970, Seex anta bokk ci mbooloom xam-xam, ci ndigalu UNESCO, miy war a bind ab téere ci taariix bu matale bu Afrig. Ci li ñeel mbindum boobule téere, la bokk ca ndajeem réew yi ca Xaayra, mu fay méngale gëstuwiinam ak ay ngérteem ak yeneen boroom xam-xam yi ci àdduna bépp te seen xam-xam ñeel wàll wi. Bi ndaje moomu weesoo lañu ko féetale xaaj bu mu war a bind ci cosaanu waa Isipt yu yàgg ya. Saxal gu mujj (rapport final) gu moomule ndaje fésal na dëppoo ga amoon ci diggante boroom xam-xam ya, ba mu des kenn, ci li Seex Anta Joob ak Théophil Obenga indi woon, ñeel nuroog caada gi nekk ci diggante Isipt gu yàgg ga ak Afrig gu ñuul gi. Ci noonu Ustaas (professeur) Jean Vercoutter biral yii kàddu: «Isipt waa Afrig la woon ci mbindiinam ak ci xalaatiinam». Ustaas Leclant it gis wenn melokaan wi ci seen jikko ak xalaatiin. Waaye ba tay jii, yenn boroom xam-xam yi dañoo jàpp ne ca Isipt ñu ñuul rekk a fa dëkkoon ba bés bi ñuy ñàkk séenug tembte, ñeneen ñi jàpp ne am njaxas a fa nekkoon, maanaam ay xeet yu bari.
Ci geneen fànn, mu dugg ci politig ci 1947, di xeex ngir tembteg Afrig ak bennoog Réewi Afrig yi.
Seex Anta Joob a ngi génn àdduna ci Ndakaaru ci diggi gamu 1986. Jàppe woon nañu ko niki bindkatu waa Afrig bi gën a ràññeeku ci XXu xarnu bi.
Ay Gisiinam ci taariix[Soppi]
Seex Anta Joob ci téere bi mu mujj a bind, laata génnug àddunaam, la dajale ngertey liggéeyam yépp, di ci gaaral gisiinu taariix wi mu def, di ci tontu it taariixat yi koy ŋaññ.
Ni xayug ku ñuul jiitoo[Soppi]
Seex Anta gisoon na ne nit ki njëkk Afrig la fekk-baax, mi ngi feeñ ci li wër barabi gëweelu Afrig gi, ci diiwaanu Laamaar yu Mag yi. Su nit njëlbéenoo Afrig, kon ci gisiinam, Seex Anta, gis ne feñtey xay yi njëkk, Afrig rekk la war a man a ame. Kon, Afrig du rekk am na démb, waaye xayam mooy gi njëkk. Ni ko Nathalie Michalon waxe, nit a ngi juddoo Afrig, fa la ag xereñam dooree, mu juge fa dem ci yeneen diiwaan yi. Ci Afrig la nit tàmbalee sàkkiy jumtukaay, samp kër, di bay di togg, añs.
Lëkkalekaay yu biti[Soppi]
- Jëfu Seex Anta Joob ci ankhonline.com.
- Degglu Seex Anta Joob ci cesaire.org.
- dalub Africamaat
- Ab jangat ci Joob ak Senghor gu Buubakar Bori Joob.
- Seex Anta Joob, ki delloo nit ku ñuul gëddam, ci Le Monde Diplomatique
- Yebbiy Seex Anta Joob, liggéeyub Djibril Samb
- Seex Anta Joob ca Guwaadalup


text:
Wuutuloxo bu mbëj
Wuutuloxo bu mbëj walla masin bu mbëj, ab jumtukaay la buy tax a man a soppi kàttanug doolerandu def ko kàttanug mbëj (di ab safaanukaay) walla kàttanug mbëj ci kàttanug doolerandu (di ab doxalukaay bu mbëj) walla rekk soppi melokaanu kàttanu mbëj gi (di ab soppalikaay). Xeeti masini mbëj yi ñett lañu: Doxalukaay, jurukaay ak safaanukaay
Tëraliin
doxalukaay[Soppi]
Doxalukaay ab xeetu wuutuloxo la buy soppi kàttanu mbëj def ko kàttanu doolerandu ngir defi liggéey. Doxalukaay yi dees leen séddale ci ñaar doxalukaay bu dawaan bu safaanu ak doxalukaay bu dawaan bu wéy.
doxalukaay bu dawaan bu safaanu[Soppi]
Ab xeetu doxalukaay la buy jël kàttanu dawaan bu safaanu soppali ko kàttanu doolerandu. Doxalukaay bu dawaan bu safaanu dees koo séddale ci ñaar:
doxalukaay bu dawaan bu wéy[Soppi]
Bii doxalukaay dafay soppali kàttanu dawaan bu wéy ci kàttanug doolerandu.
Jurukaay[Soppi]
Jurukaay mooy wuutuloxo bu mbëj biy jël kàttanu doolerandu génne ci kàttanu mbëj.
Jurukaay yi dees leen séddale ci ñaar: Jurukaay bu dawaan bu safaanu ak jurukaay bu dawaan bu wéy
Jurukaay bu dawaan bu wéy[Soppi]
Ab jurukaay la booy jox kàttanu doolerandu mu delloo la kàtaanu mbëj ci melokaanu dawaan bu wéy
Jurukaay bu dawaan bu safaanu[Soppi]
Ab jurukaayu mbëj la buy jël kàttanu doolerandu soppali ko dawaan bu safaanu, di nañu ko woowee itam safaanukaay. Nekk na lu ñu Séddale ñaar:
- Jurukaay bu demandoo
- Jurukaay bu demandoodi
Safaanukaay[Soppi]
Ab wuutuloxo la bu man a dox ci dawaan bu safaanu rekk, ci jëfe dafay soppi melokaanam. Yitteem mooy yokk walla wàññi tolluwaayu dend bi walla rekk soppi baraay bi. Doxam a ngi sukkandiku ci njeexit lees di wax xiirtalu bijjaakon.


text:
Anas
Ci làkku ibrë la tur wi jóge. Ci angale mooy Annas; Ci faranse mooy Hanne ou Anne
Saraxalekat bu mag ba la woon. Kiriñus, boroom réewu Siri moo ko fal saraxalekat ci at 6 walla 7 g.K.. Waaye Garatus, boroom réewu Yude, folli na ko ci at 15 g.K.. Mu fal ci palaasam Ismayel ba noppi Elasar doomu Anas, ba noppi Simoä, ba noppi Kayif ci at 18 g.K.. Waaye gannaaw bi ñu ko follee, baatam dafa weyoon di am sañ-sañ bu bare. Naka noonu Anas ak Kayif bokkoon nañu ci liggéeyu saraxalekat bu mag ba ca jamano ji Kirist liggéeyoon. Kayif takk na doomu Anas.
Dañuy gis Anas ci Injiil ci Lu 3:2; Yow 18:13,24; Jëf 4:6; 5:17-18, 27-28.


text:
Koom-koom
Xamale koom-koom[Soppi]
Koom-koom walla cawarteg koom-koom (activité économique):(làkku grees wu yàgg wa : oἰkovouίa, « yor ag kër walla saytu ko »« di oἶkoς (kër ci ni ñu ko xame)ak (vέuw yor walla saytu(administrer)) mooy cawarteg nit giy feeñ ci liggéey ak jóox (produire) ak séddale ak joqalante (echange) ak jëfandikoo njuddéef yi (les produits) njëfte yi (le services).
Koom-koom nag ni ngi koy jànge ci xam-xami koom-koom yi, day sukkandiku nag ci gisiin yu koom-koom (théories économiques).
Dees na wax it ci koom-koom niki tolluwaayu koom-koom bu jamono bu am réew walla bu ab gox (zone), maanaam ag nekkam ci gëwéelub koom-koom yi. Cawarteg koom-koom gi kiliftéef yu koppar yi walla góornamaa yi (àtte yi) ñoo koy àtte jaare ko ci ab politig bu di kojug jamono (conjoncturelle).
doxaliin wu mbooloo mi (Les administrations publiques)day def moom itam ay politig yu koom-koom ngir soppi doxiinu koom-koom wu am réew.
benn ci joxoñ yu koom-koom (indicateurs économiques) yu mag yi mooy njuddéef mu ñumm mu biirum réew (NJ.Ñ.B) (produit intérieur brut (PIB)), loolu mooy maye nga man a nattale dooley koom-koom yu réew yi
Koom-koom[Soppi]
Xam-xamu koom-koom ( ci Fr:economie)moom xam-xamu mboolaay(social) la buy yëngu c gëstu ni ñuy jëfandikoo jumtukaayi jóox(production)yu daytalu yi am cig mboolaay (société) ngir faj soxlay ak xemmemtéefi cér(membre)yu mboolaay gii.Xam-xam bii nag mook xam-xam yépp a yam, dafa am ay dëgg-dëggam akaki àtteem waaye jeexiitalu gi mu def ci nekkiini mboolaay yi ak yu politig yi (les conditions sociales et politiques)ak ni ay séqoom ( ay relation-oom) dugganteek nekkiin yii tax na ba melow mboolaay muur ko, cuub ko.
Xam-xam bii li mu làmboo mooy seggat jóox gi (production), séddale gi, ak yaxantu ak lakk walla jëfandikoo njaay yi (marsandiis yi) ak njëfte yi (les services). danuy faral a wax ci koom-koom ne buy wuyyu la (positive) bu dee jéem a leeral ngértey tànn yu wuuteyi, di joxe ay mbooleem ay xalaat jiital (hypotese), walla am mbooloom ay gendiku (ay seetlu),danuy wax it ne bu nattukaay la bu dee leeral doxal yi nu war a def.
Xam-xamu koom-koom dees koy déddale ci ñaari bànqaas yu mag:
- Koom-koom bu xaaj walla koom-koom yu ndaw yi , mooy jëflanteek benn-benni naayib yi, lu ci mel ne njëli kër yi ak liggéeyi yaxantu yi.
- Koom-koomub lépp walla koom-koom yu mag yi ,mooy gëstu ci koom-koomu réewum lëmm, ci melo wii nag dees koy xalam(dees koy xalaat) muy gaaral ak sàkku ñeel alal walla xaalis, bopp-alal (capital)walla njaay (marsandiis) ci biir koom-koomu am réew


text:
Anañas
Ci làkku ibrë la tur wi jóge. Ci angale ak ci faranse mooy Ananias.
Turu 3 nit ñi ci Injiil:
- Benn toppkatu Yeesu ci Yerusalem, mooy jëkkëru Safira. Jéemoon nañu nax mbooloo ñi gëm bi ñu jaayee woon benn pàkk ngir jox xaalis bi ndaw yi. Yàlla moo ko rey ca saa sa. Man nga ko jàng ci Jëf 5:1-10.
- Benn toppkatu Yeesu ci Damas, bi Yàlla yónni ci Pool jëkk bi Yeesu feeñee ci moom (Jëf 9:10-18; 22:12-16).
- Saraxalekat bu mag ba, ca 47 g.K. ba ca 59 g.K., maanaam ci jamano Pool ji (Jëf 23:2-4; 24:1). Ci at 66 g.K. kenn ku tudd Sakarii moo ko rey.


text: 1Lëë Jesús ptsiñ Jericó aan lëë xaa kwte leñ kyedzy. 2Leñ kyedzy ko kwyo tu xaa rikw nii pcholë Zaqueo. Lëë xaa kwnabey lo xaa nii xtop tumi nii xyey Roma. 3Kokladzy xaa nyuumbey xaa Jesús, per pchilodyo porñee tir ndaly meñ aan tir wiich Zaqueo. 4Por ngo lëë xaa kwloo corr kwnech xaa, aan parñee kchilo kan xaa Jesús, lëë xaa kwyëp tu lo yag nii sob laañee notedy Jesús. 5Tsiñee lëë Jesús sitedy xan yag ko, lëë xaa blëp lo lo yag, aan lëë xaa chëb: —Zaqueo, sinusy byety ske, por no nii kwësaa liidzyoo natse. 6Lëë Zaqueo byety wxooñ, aan xle xaa lëë xaa kuni Jesús lidzy xaa. 7Tsiñee kon meñ ngo, lëë meñ kwneenë Jesús, xñee meñ nii lëë xaa kwlës lidzy tu ngoptol. 8Lëë Zaqueo kuso, aan lëë xaa chëb lo Jesús: —Xey, lëën jkady grol kchë nii chaapaa lo meñ prob. Ni deelñee no cho lo kwlaanaa pe tu cos, lëën ktikche tap lal nii kwlaanaa. 9Lëë Jesús chëb: —Lëë Dios pteelaa kchë meñ nii no lidzy xaa re natse, por wi xaa ngab lo xtiiy Abraham. 10Por lëë mguiy nii pxaal Dios sëëd kyub ni sëëd kteelaa kchë meñ nii no xtol. 11Lëë meñ pkëëtyag kchë nii kwnee Jesús, aan lëë xaa pso tu cuent, porñee lëë xaa mer ktsiñ Jerusalén, aan nladzy meñ nii lëë wor kutsiñ nii lëë Dios kñabey, 12chëb xaa: —Tu vuelt name kwyo tu xaa non nii no kak rey, per no nii tsi xaa tu kyedzy sit parñee kak xaa rey. 13Per antes nii kchoo xaa, lëë xaa kwtsyetsy tsii xaa nii xkyë tsiiñ lo xaa, aan lëë xaa ptee deel palal gaa tumi lo xaa go, chëb xaa: “Kol kyë dilgensy con tumi re axte nii kpikchen.” 14Per como xtilyni meñ kyedzy xaa, lëë meñ kyedzy pxaal bla xaa nii kukëb: “Chaklasty noo nii kak xaa gue xrey noo.” 15Per lëë xaa kok rey, aan tsiñee lëë xaa bikche xkyedzy xaa, lëë xaa kwnabey kok tsyetsy ksa xaa nii ptee xaa tumi lo parñee kaknan xaa palal beeñ catu xaa go gan. 16Lëë tu xaa nii ptsiñ klo chëb: “Xey, lëë tumi nii bneetsyoo lon broob, lëëw byak tsii.” 17Tsigo lëë rey chëb: “Buen ngo. Tir xaa tsiiñ nakoo. Ngui beeñ tsiiñoo tumi wiñ nii kwaal. Por ngo lëël kak xtisy. Tsii kyedzy kñabeyoo.” 18Lëë stu mos ptsiñ chëb: “Xey, lëë tumi nii bneetsyoo lon broob, lëëw byak kaay.” 19Lëë rey chëb lo xaa: “Lëël kak xtisy. Kaay kyedzy kñabeyoo.” 20Lëë stu mos ptsiñ aan lëë xaa chëb: “Xey, lëë xtumil nrii. Lëëw pkën lo tu bayjan. 21Porñee ptsyeebaa lii, ni nanaa nii tir ntseeboo, por xtopoo nii kwleektyoo ni xlaapoo laañee kondyoo.” 22Tsigo lëë rey chëb: “Maaloo, misme xtiitsoo pteekyo lii. Deelñee nanoo nii tir ntseebaa, ni nanoo nii xtopaa nii kwlektyaa nii xlaapaa laañee kondyaa, 23¿penak kulodyoo xtumin bankw parñee neetsylo tyub xiño na nii lëën bikche?” 24Aan lëë rey chëb lo xaa nii nche siko: “Kol kla tumi lo xaa gue, aan kol kteedyo lo xaa nii nroob tumi ptsiñaa.” 25Tsigo lëë meñ chëb: “Xey, per con nrooble tumi kwaa xaa.” 26Lëë rey kwëb chëb: “Lëë meñ nii chaple cos jkaarew, per lëë meñ nii ni tu pe chapty, axte nii wiñ nii chapsye meñ go kpichee.” 27Loxsye ngo lëë xaa chëb: “Kol tëni kchë xaa nii koklasty nyakaa rey, aan xña lon kol kuty xaa.” 28Loxsye bitiits Jesús kchë ngo, lëë xaa pkaa nëz par ktsiñ xaa Jerusalén. 29Tsiñee lëë xaa ptsiñ kex laañee ntsiil meñ Betfagé ni meñ Betania xan kiy nii lë Olivos, lëë xaa pxaal chop xpëëdscuel xaa, 30chëb xaa: —Kol tsi kyedzy nii nyoo nu, aan tsiñee ktsiñ do, lëë do kan nii lëë tu burr këtuu. Ni tu cho karty sob lady ma. Kol klaa ma aan kol tëni ma. 31Aan deelñee kñabtiits meñ lo do penak nii xlaa do ma, kol këb nii naa jkiiñ ma. 32Lëë xpëëdscuel Jesús kwey, aan lëë xaa ptsyol burr nii chëb Jesús. 33Lëë xaa no klaa burr tsiñee lëë xpixwan ma chëb: —¿Penak xlaa do ma? 34Tsigo chëb xaa: —Lëë xmaestre noo jkiiñ ma. 35Lëë xaa biy burr aan tsiñee ptsiñ xaa lëë xaa pxob xab xaa lady ma parñee sob Jesús ma. 36Aan tyub nëz nii notedy Jesús ptañ meñ xab. 37Aan tsiñee lëë xaa sisëëb chex kiy nii lë Olivos, lëë meñ nii ksa xaa si bislo xle ni xtee skizh lo Dios por kchë kyalntson nii beeñtsyey Jesús. 38Nguieex kwnee meñ: —¡Lëë Dios pxaal tu xaa nii kak xrey no! ¡Byinayk rey! ¡Skizh Dios nii sob kpaa! 39Tsigo lëë bla xaa fariseo nii no lady meñ chëb lo Jesús: —Maestre, kwëntseeb lo xaa nii sëëdnal lii parñee kñeedre xaa. 40Per lëë Jesús chëb: —Deelñee kyoogw chuw kchë meñ re, lëë kyo kñee xcuent meñ. 41Tsiñee lëë Jesús ptsiñ kexka Jerusalén, lëë xaa biiñ por kchë meñ nii no leñ kyedzy ko, 42chëb xaa: —¡Chooksye lëë doy, naaty xaatsye nyeñ do xa nak xkyalwtelaa Dios siquier natse! Per lëë na chilody kyeñ dow ni chilody kan dow. 43Por sitsiñ tse nii lëë xaa nii xlëë lo do ksuugw kwraly lëë do, aan klaady xaa kchoo meñ ni klaady xaa sëëb meñ, 44ni lëë xaa knitylo xkyedzy to. Ni tu kyo kyaandy lady xcombañero, kchësyo nitylo. Ni lëë xaa kuty meñ, por byeñdy to nii kokladzy Dios ndeelaa lëë do. 45Loxsye ngo lëë Jesús kwsëëb leñ lidzy Dios aan lëë xaa kwlii kchësy meñ nii no wto siko, 46chëb xaa: —Leñ kitsy nii kë xtiits Dios gon xñee nii laañee kiid kutiitsni meñ Dios nak lidzy Dios, per lëë do byuño lidzy ngbaan. 47Ksatyee tse beeñ kseedy Jesús meñ leñ lidzy Dios. Aan lëë xaa nii xñabey lo pxosy, ni maestre ley ni xaa xñabey nii no kyedzy kwëkyub dyon xa kuty xaa Jesús. 48Per pchilodyo, porñee kchësy meñ pkëëtyag nii bluuy Jesús.


text:
by Aby Ndour
Archive for the ‘Wolof’ Category
ConfusionJune 2, 2008
RambaxJune 1, 2008
by Aumar Puhlo Sow
GoorMay 28, 2008
by Aby Ndour
TajaboneMay 12, 2008
A beautiful song… by Ismaël Lô In case the video doesn’t show up, you can watch this one. Mida, Ta…..tajabone de nuy tajabone Ta…..tajabone de nuy tajabone Abdu u iambaar gniari malaykala Ch’awé étchiko daan si séroo Muomu muhnilda degëm du lingaan Muomu muhnila degëm woor nga-am Ch’awé etchiko daanu si seroo Muomu muhnida […]
4-4-44May 6, 2008
by Youssou Ndour 4-4-44, 4-4-4-44 moom sa bopp, moo neex 4-4-44, 4-4-4-44 gis say mbokk, moo neex Boo lékkee ba suur war ngaa gërëm, war ngaa gërëm ñi dugg ci waañ wee, waañ wa tàng na Fi mu tóllu nii war ngeena bég, war ngeena bég ci independans bi, ak ñi ko indi 4-4-44, […]
Létt MaMay 4, 2008
Youssou Ndour Du nii, du nii bëgg naa nga létt ma walla book nga firi ma Xamal ma lu leer Danga maa woolu sa gallè ma ñëw ni xale Yaw daal yaw tóppal fële Danga ba di tappale Su fekkeni parewo waru loo di yónéé Ngall yaw bul ma defloo lu ma nin ñi di […]


text: 1Beetsy, kol nab lo Dios por lëë noo parñee kyob jkaasy xtiits Dios ni jkëëtyag meño sinak nii pkëëtyag tow. 2Ni kol nab nii kteelaa xaa lëë noo lo kchë xaa ntseeb ni xaa mal, porque lëdy kchë meñ xniladzy xtiits Dios. 3Per lëë Dios kakni lëë do parñee kchoxsody styoo do ni kyabty to lo tol. 4Tyub styoo noo xniladzy noo nii lëë Dios kuñ lëë do yudar parñee kuuñtsyey do kchë nii bluuy noo lo do. 5Lëë lëësy Dios dyon kuñ lëë do yudar parñee jkëstyoo do sinak nii xkëstyoo xaa, ni lëë lëësy xaa kakni lëë do parñee kxekw to kyalnë sinak nii pxekw Jesucristo. 6Beetsy, por xtiitspey Jesucrist lëë noo xñab nii ktsiil lsady to xaa nii chaklasty kyë tsiiñ ni chaklasty ksoob xtiits Dios nii bluuy noo lo do. 7Por nan do xa kpañ do parñee kak to sinak noo. Ptsyody noo lady to singosy, 8ni karty kaa tyaaw noo xkuuñ meñ singosy, sink tsel kyool pkyëë noo tsiiñ parñee kotsiiñdy noo ni tu lo do. 9Ni lëëw na nchilopee nyab noo nii nyuñ do lëë noo yudar, per lëë noo pkyëë tsiiñ parñee kluuy noo lo do xa kpañ do. 10Worñee ptsyo noo lady to niiy noo nii kawdy xaa nii chaklasty kyë tsiiñ. 11Per xtsyon noo gon nii no bla xaa nii xkyëdy tsiiñ lady to, aan sidy kik xaa nii pe kuuñtsyey xaa. 12Con xtiitspey Jesucrist lëë noo xñab nii kyë kchë xaa go tsiiñ par kaw xaa ni parñee ngui kpañ xaa. 13Beetsy, ktsagty to, tugak kol kuñ kyalbuen. 14Deelñee no xaa nii chaklasty ksal nii xñee noo leñ kitsy re, kol kuy chow aan ktsiil lsady to xaa parñee kteladzy xaa. 15Per klëëdy to lo xaa, sink ngui kol nee lo xaa sinak nii nyak xaa betsy to. 16Lëë lëësy Dios nii xchoobladzy dyon tugak kchoobladzy styoo do ni lëë lëësy xaa kakni lëë do. 17Paablaa, con yuub ñan ni xletraa xkën tyux re. Sinrii xkën kchë leñ kitsy nii xalaa, con xletraa xkëno. 18Lëë lëësy Jesucrist dyon kakni lëë do.


text:
Sëriñ Tuubaa
Sëriñ Tuubaa Xaadimu-rRasuul (Seex Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ḥabiib Allaa 1853-19 sulet 1927) boroom xam-xamu diine bu jullit la bu di ab sëriñ te cosaanoo ci ag càllala gu doomi soxna. Mi ngi gane àdduna ci Mbàkke, ab dëkk bu maamaatam sancoon ca nguurug Bawol, maamaatam jooju mooy Maharam, walla Maaraam,mooy ki sanc Mbàkke Bawol, waxees na ne loolu ci atum Shaqdadin la di (1194 g / 1780 g.j ) . Waaye dëkkewu fa woon, da fa a bàyyi woon ab taawam Muhammudu Farimata, magi habiibullaah ju mu bokkalul nday. Moom nag sëñ Maaram mii daa desoon Jolof, fa la làqoo ñu denci ko fa, di ko siaare.
Ñu koy woowe itam Xaadim Rasuul di Ñaari baati araab yuy wund Surgab yonent bi Muhammad (j.m). Mu bokk ci jëmm yi gën a fés te ëpp solo ci diiney Lislaam ci sowwu Afrig, ndax moom moo sos yoonu murit. Waa-réewam Seex Ahmadu Bamba lañu koy woowe ndax cofeel gu ñu am ci moom.
Tëraliin
- 1 Jaar-jaaram
- 2 Jiyaaram
- 3 Mbindam
- 4 Ku fonkoon wolof la ak doonte ci araab la daan binde
- 5 Sababu binde ci araab
- 6 Sancug Tuubaa
- 7 Tuubloo ay buur ak doomi buur
- 8 Sababu jàpp gi ak gàddaayal gi
- 9 Dellusi gi juge ca géej ga
- 10 Tubaab yi jàppati ko
- 11 Tubaab yi xam nañu ko leegi
- 12 Fatalikug Sëriñ bi
- 13 Li mu fi bàyyi
- 14 Xët yi mu lëkkalool
- 15 Téerekaay
- 16 Lëkkalekaay yu biti
Jaar-jaaram[Soppi]
Doomi ab sëriñ ci yoonu (Xaadirya) – Mooy yoon wi gën a yàgg ci Senegaal –, Ahmadu Bamba ab jullit bu dëddu la woon te dib sóofiyu, daan bind it ci wàllug fiqh, tasawuf ak wéetal Yàlla (tawhiid) ak wàll yu bari ci xam-xamu diine, ak tagg Yonent bi, mbaa ci lu aju ci "shukr" (sant Yàlla).
Jiyaaram[Soppi]
Ak doonte ku daan bañ la te àndadi woon ci canc gi (colonialisme) ak teg loxo gi tubaab yi defoon réew mi teewul melul woon ne sëriñi tiijaan yi jugoon di jiyaar, ku ci mel ne Alaaji Omar Taal, Màbba Jaxu Ba mbaa Muhammad Lamin Daraame. Ak doonte yoroon na gëm-gëm bi mbooleem jullit ñi yoroon ci Jiyaar , muy jug dàkku sab dëkk ci tooñaange, xeex ngir goreel ko, mbaa aar sa alal añs, teewul mu yoroon beneen gis-gis bu gën a xóot ci jiyaar, mooy jiyaaru nafs, maanaam jiyaar ngir xeex ak sa bakkan ak sa bànneex, noot ko, moom ko, nga rax ci dolli ku gisoon la ne tubaab yii de xeex ak ñoom ciy ngànnaay yombul, te deesu ci jële ndam, - te mel na ne jamono jox na ko dëgg ! Ndax mbooleem ñi doon def jiyaar ak tubaab bi, tubaab bi faroon na leen noot, mbaa mu ray leen, tee leen a sottal seeni sémb, àntoodil seeni naal - ndax ëpp gi ñu ëppoon ci doole ak ngànnaay te gën koo aaytal, gën koo ñawle, bi lii amee, Ahmadu xam ne tubaab yee ko raw foofu, ca rafetug xelam ga mu jël beneen "estrateji", mooy jiitu leen ci xol yi, ba lu tubaab yi def ci kaw mu def ko ci biir, lii moo nekkoon mbóotum jiyaaram.
Alxuraan mi ngi nuy xamal digal gu Yàlla digaloon jullit ñi ñuy jiyaar ak yéefar yi, ak doonte dañuy fukk jullit biy kenn, ba yàgg mu ne woyofal na ko ci yeen (jullit ñi) ndax xam doyadi gi nekk ci ñoom, mu ne leegi kenn mooy xeex ak ñaari yéefar, ndax xam na ne pastéef ba woon wonni na, te loolu mooy jàmbaar ya àndoon ak Yonent bi (j.m), naka mook tuubeen yii nga xam ne ba ñu duggee ci lislaam yàggul, te tubaab ëpp leen doole fuuf ak ngànnaay, kon kii ci hikma la jëfe te mooy li Yàlla bëgg
Mbindam[Soppi]
Bind na it lu maneesul a misaal ciy taalif, lu ci ëpp nag ay woy, yu muy def la, benn ngir tàgg ci Yonent bi (j.m), mbaa sant ci Yàlla, mbaa mu ciy wone may yu ko Yàlla may, loolu lépp di tàbbi ci sant Yàlla, mbaa mu jëm ci yar ak njàngalem diine, loolu nag ci araab la daan doon, teewul mu daa def ay tomb di ci tënk li muy jàngale ci araab, daan ko def ci wolof ñeel ñi xaw a mage ba jànge ci araab raw leen, mbaa seeni xel xaw a naqari ba ñuy am ay jafe-jafe ci jànge ci araab. Bokk na ci li ko tax di def ay woy ci taalifam yooyu, woy day jumtukaayu mokkal, mokkal ay woy daa gën a yomb ay wesar, looloo tax sax téere yi mu taalif ci xam-xam ngir taalube yi jàng ko, da leen a def ci ay woy, teewul bind na as lëf ci wesar lu ci mel ne majmooha, jasaawu sakkoor bu géej gi te sëñ Sëriñ Musaa Ka woy ko ci wolof añs.
Ku fonkoon wolof la ak doonte ci araab la daan binde[Soppi]
Ci araab it la daan binde, sabab si nag su diine la waaye ku fonkoon aw làkkam la lool, ci la daan waxe te déggoon ko lool, daa na faral sax di jël waxiinu saalum-saalum wi ñu daa wax ne mooy wi gën a wolofe te gën a xóot di ko waxe, bis kenn ci ay taalubeem yi daa woy ci wolof ci seeni taalif, daa jugoon di ko tagge ci araab, mu ne ko bu ko defati, dee ko defe ci wolof, ndax man ki may tagg araab la te man mi ngay tagg wolof laa, kon kee da koo war a dégge ci aw làmmiñam, man it naa koy dégge ci samaw làmmiñ, lii moo waral ñu ko daa woy ci wolof, teewul nag am ciy taalubeem ñu ko woy ci araab niki Sëriñ Mut Jaw Paxa, Sëriñ Ibraayma Jóob Almashari.
Man nañu ne sax mooki taalubeem ñooy ñi suuxat làkk wii, ndax ñi ëpp ci ñi bind ci wolof ci Senegaal ñoom lañu, xool ci ku mel ne Sëriñ Muusaa KA, Sëriñ Mbay JAXATE, Sëriñ Mbay Kayre, Sëriñ Moor Jaara Mbay, ba ci Mamoor Xam Sa Diine mii, te Tuubaa day tuuru ak ñu mel ni ñoom.
Sababu binde ci araab[Soppi]
Sabab si diine la, loolu it bind na ko ci genn ci ay xasidaam mu ne ca dañoo araamal ci moom muy bind ci lu dul ci làkku araab, wax jooju xel nangu na ko, ndax araab mooy làkk wu kilifawu (officielle) wu Lislaam, képp kuy njiit ci lislaam ñépp war a jariñu ci yaw ci nga war di binde, booy xool bindkat yi gën a mag ci Lislaam duñu ay araab te teewul ci lañu doon binde, ngir aar làkkuw alxuraan wi, jëmale ko kanam, tax it deesi ci sonn ba muy waral ñuy man a xam alxuraan ci lu dul ag xamal, ndax bu xam araab gi wéree xam alxuraan gi wóor te rafet.
Nga rax ci dolli ci araab la jànge, làmmiñ wi réew mi mépp daan jànge, daan ci bindantee it ci lu fullawu (lu officiel), ba ci tubaab bi sax yoroon na ay "antalpareet" walla ay làpptoo, maanaam ñu leen di tekkil ci araab ak di leen ci bindal, ndax xam gi ñu xamoon ne réew mi lu ci ëpp ci araab lañuy binde.
Te it ca jooja jamono wolof làkk la woon wu yaatoowul noonu, te du woon wolof yi rekk ñoo waroon a jariñu ci Sëriñ bi mbaa ñoo nekkoon fa moom, lii lepp taxoon na muy binde ci araab. Waaye teewul nekk gi mu nekkoon di nitug Yàlla taxoon mu xam lu ñëwagun, yobbu woon ko ci mu digal ñenn ciw nitam ñu féetewoo jëmale kanam wii làkk ndax xam gi mu xamoon ne mooy làkku ëlëg ci Senegaal
Sancug Tuubaa[Soppi]
Sancoon na Tuubaa ci 1887 ngir gën a man a wéetal Yàlla, ginaaw bi nit ñi baree fa moom ca Daaru Salaam ga ca anéeri Mbàkke gi ñu la waxoon leegi, nga xam ne raj-rajloo ba teewoon na koo nekk ca na mu ko soxlaa ba man a def li mu bëgg cig jaamu ak yar, ba mu demee Tuubaa't loola toppati ko fa, moo waraloon mu faroon sanc Mbàkke-Baari ca Jolof, fa la juge dem géej boo ci bëggee xóotal yëral: SancamJolof Ak li ko waraloon.
Tuubloo ay buur ak doomi buur[Soppi]
Ci bañ gi mu defoon cancug Tubaab yi ak séen politigu nasaraanal bi, Sëriñ bi mujjoon na tuubloo lu sakkan ci y buur aki doomi buur yu diiwaan bi, Jàmm la daan digle, jaamu Yàlla ak liggéey ngir man a texe ëllëg. Looloo waraloon lu sakkan ciy mbooloo doon bawoo fu nekk di sottiku ci kawam, ñii ngir jébbalusi, ñii ngiri sabab yu àdduna, loolu lepp nag jeqi woon na ñàqare ak jaaxle ci Tubaab yii nga xam ne doonuñu woon nangu ñu dul ñoom ñuy am genn jeexiital ci réew mi, mbaa genn kiliftéef gu àdduna gu bawoowul fi ñoom
Sababu jàpp gi ak gàddaayal gi[Soppi]
Waaye bi Tubaab yi gisee ne moon de boroomum mbooloo la te ñu ko gëm lañu, man na leen a yëngal bis jëme leen ci jiyaar, ni ko moroomi sëriñam si defe woon, lañu ko daal di jàpp, tëj ko ci kaso fa ñoom, ca Ndar giy dalub kaŋ bu ASF (Afrig gu Sowwu Gu Faraas gi), njëkk ñu koy gàddaayal ca Gaboŋ ci 1895. Tubaab yi ngir ñu man koo jàpp lay yii lañu indi woon:
«Ñun de gisuñu lenn luy wone ne Ahmadu Bamba day woote Jiyaar, waaye ab taxawaayam akug soppaxdikoom ak yu ay taalubeem daal teey nañu xel, jeqi nañu sikk »
Dellusi gi juge ca géej ga[Soppi]
Mi ngi dellusi ci Ndakaaru ci 1902 gannaaw ba mu defee 7 at ak 9 weer cig gàddaayal te nekkoon ci àll yu lëndëm këriis ya, bu ko defee mbooloo mi teertu ko ciy yuuxuy mbegte ak ségéré.
Tubaab yi jàppati ko[Soppi]
Tubaab yi jéemaatoon nañu koo jàpp ba yabaloon fa ay spahis nga xam ni ay xarekat yu ñuul lañu te àndoon ak nootkat bi waaye taalibey sëriñ bi àntoodil loolu. At mi ci topp lañu ko mujj jàpp daal di koy gàddaayal ca gànnaar ci lu tolloog 4 at. Ci diirub ñaari gàddaay yii nag xew-xew yu xel dajul jot na faa am, ngir gën cee am xam-xam yëral: Ñaareelu tukki bi (bu Gànnaar bi).
Tubaab yi xam nañu ko leegi[Soppi]
Gannaaw 1910 nag ci la tubaab yi xam ni sëriñ bi xeex yëkkatiwu ko te sax jàpp nañu ñoom ni yoon wi da leen di jàppale ci li ñu bëgg, ci noonu lañu sàkku liggéey ak moom maanaam ñu ànd far, ngir wone loolu ci lañu ko bëggoon a takkal raayo bii di “Légion d'honneur” di raayob teddnga bu Faraas bi gën a kawe waaye sëriñ bi gàntal.
Yoon wi nag mi ngi gën a am aw nit ginnaaw bi mu fi bàyyikoo te taawam bii di Sëriñ Muhammadu Mustafaa Mbàkke tàmbali woon liggéeyub jumaay Tuubaa ji, di tolloo ak barabam bi, doon tay fu nit ñi di siyaare cig rajrajloo. Gannaaw bi mu fi jógee, ay way donnam ñoo nekk ci xilaafa gi di digle tey tere.
Fatalikug Sëriñ bi[Soppi]
Ahmadu Bamba, ku taalibeem yi weg te fonk ko la , jàppe woon ko aw wàlliyu, te loolu du woon lees di faral di gis ci ñiy wuyyoo sunna, waaw ndax ci Lislaam daa am ay dawaan (courants) yu ci mel ne bu sunna, bu siit, ak bu tasawuf añs, moom nag Seex Ahmadu ci bu tasawuf bu sunna la bokk, am na ci waa tasawuf yi way teengal, bay àgg ci di jibal ay kàddu yu di yu tumbrànke, mbaa ñuy àgg ci wax juy jéggi dayo ba cig lëmu bay waral sikk ak weddi, waaye kii di Seex Ahmadu ay mbiram ak leer a ko wër, jéggiwul dayo ci genn anam, mbiram ci kitaab la tegu ak sunna ak tasawuf bu leer, te dëppoo ak doxiinu Yonent bi (j.m). Benn nataal rekk lees am ci moom. nataal boobu fu nekk tafees na ko fa, muy ci tabax yi, ci daamar yi walla feneen fu muy fése rekk.
At mu jot ay junniy junni ciy taalibe danañu dem ca Tuubaa dëkk bu sell ba, ngir màggal gàddaay ga mu defoon jëm Gaboŋ muy yamoo ak 18 safar gu nekk. Bis boobu Sëriñ bi moo digle woon ñu santle ko Buur Yàlla ci may yi mu ko may ciy xéewal, muy bu taalibe yi fonk, jàppe benn ci bis yi ëpp solo ci bis yi.
Li mu fi bàyyi[Soppi]
Sëriñ bi da daan woo ay taalibeem ngir ñu dëpp te jublu Yàlla, daan na digal taalibe yi ñuy moytu aw ay tey sàkku xam-xam bu am njariñ, di liggéey, am jom ju ànd ak jàmm, am pastéef ak ngëm ci Yàlla. wax na ni: "[[Yàlla rekk la ragal, samay yaakaar ci Yàlla laa ko wékk."
Sëriñ bi dékku na nattu yu bari te tar. Benn ci ñoom mooy gaynde gu xiif ga juge barab ba ñuy wone rab yi te nekk ca Sor. Bis booba, dees koo tëj bàyyi ko ak gaynde gu mel ni far xar mu gis boroomam. Sëriñ bi doonoon ku jàmmu te ñaw daan na wax ni: "Du ma mas a lor kenn ak ku mu man a doon." Tëj nañu ko ci kaso bu lëndëm def fa ay ràbb, gobar ak jaasi, mu jàng fa saaru baqara ak aali Imraan. Sëriñ Musaa Ka miy baayi way gëstu xew xewi démb ci yoonu murit mi ngi ñuy xamal ni:
- keroog gis na fa suñu Maam Jaara () mu di ko ñaax te di ko dolliy daara
- Fii laylatil jumaati lañ ko tàbbal () ci néeg bu lëndëm, noon ya naan ko làmbal
- mu làmb daj fa gobar ak ràbbu ñu tëj () ko foofa dem, mu daldi jublu xibla kabbar
- nee na keroog manul woon a sujjoot ngir tar-tar
- 'Jàng fa saaru baqara ak aali Imraani () jibriilu tijji néeg ba fil xurhaani'
- Am na fa yaari guddi lekkul naanul () ludul ci leeri Yàlla kooka naanul...
- Bisub keroog lañu ko génne foofa () yóbbu feneen mu fekk gaynde bóof fa
- Ñu boole kook gaynde ga tëj leen booba () Gaynde ga mel ni xar mu gis boroom ba...
- Ñu daal di koy yóbb ci menn mbedd () bole ko ak yëkk wuñ yafal wuy fàdd
- mbedd ma noon ya dañu koo gaaraante bisub keroog ruu ga la buur gaaraante.
- Seex Bamba nee ba mu tëbee wuti fa moom () wuute wul ak boroomi laaf amuli buum
- ba mu ñëwee ba jub ko faf nërméelu () xooj ga ni fojit fa kanam jibriilu...
- Keroog la gaal gay daw ba wàllu tisbaar () muy jàpp ab madam bu sew daal di fa jaar
- Daal di taxaw fi kanamam dal di ko laal () Bamba fasaat njàpp ma daal di am aal
- bamuy masaa mu delsi daal di koy laal ()nee tuuti kon mu tàkk far baal ko
- gaayi badar ya, ñoo ko booleek der ba () lal ko ca mbeex ma te demul ca bël ba
- Seex Bamba daldi jàpp julli tisbaar ...
Xët yi mu lëkkalool[Soppi]
Téerekaay[Soppi]
- (en) Cheikh Anta Babou, Fighting the Greater Jihad: Amadu Bamba and the Founding of the Muridiyya of Senegal, 1853-1913, Ohio University Press, 2007, 320 p.
- (en) Ahmed Pirzada, The epistemology of Ahmadou Bamba, Birmingham, University of Birmingham, 2003 (thèse)
- (fr) Oumar Ba (documents recueillis par), Ahmadou Bamba face aux autorités coloniales (1889-1927), 1982, 250 p.
- (fr) Claude Dazun, Rencontre avec un homme de Dieu : sheikh Ahmadou Bamba, Éd. Ndigel/Diff. Mouvement islamique des mourides d'Europe, 1990
- (fr) Abdoulaye Dieye, Sur les traces de Cheikh Ahmadou Bamba : l'exil au Gabon, période coloniale, 1895-1902, Edition Ndigel, L'Harmattan, 1985
- (fr) Cheikh Mor Doje, La vie religieuse de Ahmadou Bamba M'Backe, 1980 (thèse)
- (fr) Fernand Dumont, Essai sur la pensée religieuse d’Amadou Bamba (1850-1927), Dakar, Université Cheikh Anta Diop, 1968, 3 vol., 588 p. (Thèse)
- (fr) Alioune M'Backé, Vie et enseignement du cheikh Ahmadou Bamba : maître fondateur de la voie mouride, Éd. Al-Bouraq/Diff. Librairie de l'Orient, 1999
- (fr) Serigne Bachir Mbacké, Les bienfaits de l'éternel, ou, La biographie de Cheikh Ahmadou Bamba Mbacké (traduction par Khadim Mbacké), Dakar, IFAN/Cheikh Anta Diop, 1995, 439 p.
- (fr) Ahmadou Drame Serigne, La pensée religieuse de Cheikh Ahmadou Bamba, fondateur du mouridisme (Sénégal), 1985 (thèse)
Lëkkalekaay yu biti[Soppi]
- (fr) touba-internet.com
- (fr) htcom


text:
Weeri wolof
Weeri wolof, ci arminaatu gàddaay gi, walla bu jullit ñi mbaa bu Lislaam, ab arminaat bu weer la, buy sukkandiku ci doxiinu weer wi ngir xam ak natt weer wi. Jullit ñi danañu ko jëfandikoo ci bépp barab, rawati na ngir natt ak xam xew-xewi ak bisi diine yi. Ki ko sos nag mooy Omar Ubn Xattaab (g.m), daal di def gàddaayug Yonent bi (j.m) juge Màkka dem Madiina muy ab tàmbaleem, looloo waral deesi tudde ko arminaatub gàddaay gi. Ak doonte arminaat bi ci jamonoy jullit ñi lañu ko sos, teewul turi weer yi ak arminaatub weer ñu leen daa jëfandikoo ca jamonoy réer ga (jaahiliya, maanaam njëkk Lislaam)
Yenn ci réewi araab yi, mu ci mel ne Araabi Sawdit -moom ci nguur geek askan wi - dañuy jëfandikoo arminaatub gàddaay gi niki arminaat bu kilifawu di ci taariixe ci bindante yiy am ci diggante liggéeyuwaayi nguur gi, waaye nag lu ci dul moom, askani araab yi ci des yépp de beneen bi lañu miin te moom it lañuy jëfandikoo muy bu judd gi (juddug yonent Yàlla Isaa (j.m)).
Arminaanub gàddaay gi mi ngi ame ci 12 weer yu weer, maanaam atum gàddaay gi mi ngi tollook 354 bés daanaka, maanaam 354.367056 bés. Weer wi ci arminaatu gàddaay gi, benn mu nekk 29 walla 30 bés (ndax doxug weer wu feeñ wi 29.530588 bés la). Ginnaaw nag wuuteg 11 fan am na ci diggante arminaatu judd gi ak bu gàddaay gi, ñaari arminaat yi duñu jamonoo mukk (duñu tolloo mukk) looloo waral dëppale leen di gën a jafe.
Weer ci arminaatu gàddaay gi[Soppi]
- Tamxarit
- Diggi-gàmmu
- Gàmmu
- Rakki-gàmmu
- Rakkaati-gàmmu
- Maami-koor
- Ndeyi-koor
- Baraxlu
- Koor
- Kori
- Diggi-tabaski
- Tabaski


text:
Kàttanug mbëj
Kàttanug mbëj xeetu kàttan la gu lonku ci doole walla tool yu jóge ci mbëj, maanaam lu ñeel yëngug, walla doxub, yani mbëj. Kàttanu mbëj manees na koo jëfandikoo ngir defi liggéey, leeral, tàngal,...
Kàttan ak dawaanu mbëj[Soppi]
Digaale bi ci kàttan ak ngóora[Soppi]
Kàttanu mbëj manees na koo natt ci dawaanu mbëj bi, balaa dara manees naa xayma liggéey bi
- ,
Liggéey bi W ciy joule, yan bi Q ciy coulomb ak wuuteeg aj gi ciy volt.
ak , I dawaanu mbëj bi, t jamono ji:
- ,
Kàttan gi manees na koo nattee nii:
Kàttan gi UE ciy Joule mooy kàttan gi rënku cib toolu mbëj, C mooy def bi, di ci lees di sukkandiku ngir man a xam daayoob kàttan gees man a sol cib fattalukaay.
Kàttan gi Um ciy Joule mooy kàttan gi rënku cib toolu bijjaakon, mooy walug bijjaakon giy soppiku ci jamono t.
Ci yenn anam yi dees na man a bind gii yamale:
Bennaanu natt[Soppi]
Bennaanu natt bi ëpp lu ñuy jëfandikoo ngir natt ab limu kàttanu mbëj mooy kilowattwaxtu (kWW)
sunu xamee ne
S mooy saa


text:
Xaralay xibaar ak jokkoo
Xaralay Xibaar ak Jokkoo (XXJ) walla Xaralay Xibaar ak Jokkoo yu Yees yi, ci wu-angalteer Information and Communication Technology, ci wu-faraas Nouvelles technologies de l'information et de la communication, moo ëmb mbooleem xarala yees jëfandikoo ngir yor ak jokkale ay xibaar. Yitteem mooy sos ay noste yuy yor ay xibaar, yor seenug suqaliku, seenug dencu, seenug jokkale, ak seenug kaaraange.
Yombul joxe ci ab tekki bu daj ndax amul benn tekki bu ñépp ànd déggoo. Ñi ciy liggéey raññee nañu leen niki ñu seen xam-xam daj, dañoo nekk ñuy xam lépp lu laal: mbëjfeppal, xam-xamu nosukaay, jokkoosoryante.


text:
Afritugalasi
Afritugalasi, ci séwógaraafi ngandam gox la, mooy bi gën a ngande ci àdduna bi. Suuf Yépp yi làng doon ko, am na fenn fu ñu tàqaloowe. Moom la ñuy faral di woowee Àdduna ju yàgg ji.
Ci lu daj[Soppi]
Daanaka suuf si ëpp ci àdduna bi moom la, di 55% ci lépp. Am 5,5 miliari way dëkk, maanaam di daanaka 83% gu way dëkk yu àdduna bi.
Mooy barab bi gën a yaatu ci àdduna bi soo ko mengalee ak Aamerig ak, Oseyaani, ak Dottu Bëj-gànnaar.
Seddalinam[Soppi]
Ni mu amee ci bépp seddale, ay deggoo rek la ñu. Lu bari dañ koy xaaj ñetti gox: Afrig, Aamerig, Asi


text: 1Loxsye ngo lëën biñ tsiy tu xaa nii kwnee leñ lidzy Dios, chëb xaa lo ksa angly: —Kol tsi aan kol kxee nii no leñ xig ke lo kislyu por leeñgo no kyalnë dox nii kxaal Dios. 2Lëë tu angly kwey aan lëë xaa psichuw xig xaa lo kislyu, aan kchësy meñ nii noy xbey ma tox ni xsoxib lo ximdyo ma kwlañ tu kyedz nii tir në. 3Lëë stu angly kuksichuw xig lo nistoo, aan lëë nistoo byak sootee xcheñ meñ kuty, aan lëë kchësy ma ni cos nii no lo nistoo kwnitylo. 4Lëë stu angly kuksichuw xig laañee xtye kiigwpee ni laañee xlyañ nis, aan pidzy nis ko byaklo cheñ. 5Loxsye ngo lëë angly nii xñabey lo nis chëb: —Bueenoo, Tat Tios. Por ngo nii chuñoo kyalxtisy sinrii mod. Nody xtoloo, Tat Tios. Tugak kakoo Dios. Tsitsiñdy tse nii ktsyëël. 6Kchë meñ go, Tat Tios, pxee xcheñ xaa nii no xlaadoo, ni lëë meñ go pxee xcheñ xaa nii kwnee xtiitsoo. Lëë nana lëël pki kchë meñ go cheñ. Buen nii psaksil meñ go. 7Ni biñaa tsiy tu xaa nii kwnee lo pkoog: —Tat Tios, lii nii nakoo xaa xñabey, chuuñtsyeyoo kyalxtisy sinak nii no kako. 8Lëë stu angly psichuw xig lo ngbidz, aan lëë ngbidz kwaa tiitspey parñee ksaayo meñ. 9Aan nikxe ntseeb kwyek meñ, ptikchedy meñ styoo lo Dios ni psoxibty meñ lo xaa, sink lëë meñ kwte lo xaa porñee pxaal xaa kchë kyalnë go. 10Lëë stu angly kuksichuw xig laañee xñabey ma tox, aan lëë siko pkyey. Aan mban taw lay meñ por yoob nii kwlañ meñ. 11Per nikxe ptsyool meñ kyalnë go, psaandy meñ xtol, sink lëë meñ kwte lo Dios nii xñabey kpaa, porñee pxaal Dios kchë kyalnë go. 12Lëë stu angly kuksichuw xig chu kiigwpee ngol nii lë Eufrates, aan lëë nis pidzy kiigwpee go parñee kchilo tedy kchë rey nii sëëd nëz laa xlyañ ngbidz. 13Ni konaa nii tuga kyalbini mal pchoo chuw mëël ngol ni chuw ma tox ni chuw stu ma tox nii xñee tiits xuuy. Chak ksa tson kyalbini mal go si chak ngbedzy. 14Beeñtsyey kyalbini mal go kyalntson parñee ktopo kchësy xaa xñabey nii no lo kislyu tsiin ktily xaa ksa xaa Tat Tios. 15—Lëën kyely si chiid ngbaan —chëb Tat Tios—. Dichos xaa nii xtee mgaal lo ni nakw xab, parñee sëdy xaa nëbkidy xaa ni kandy meñ lady kidy xaa. 16Laañee lë Armagedón pkaal lsa kchë xaa nii xñabey lo kislyu. 17Lëë lultime angly kuksichuw xig lo me, aan nguiedzy kwnee tu xaa laañee xñabey Dios, chëb xaa: —Lëëw nagon. 18Loxsye ngo lëë nkwsiy kotsyë leñ kpaa ni lëë tu xutox nii karty kni destye nii kwche kislyu bni. 19Lëë kyedzy nii mastre ngol kok tson lë, ni lëë kchë kyedzy nii nche lo kislyu kwnitylo ni lëë Dios psaladzy nii no nii ksaksi xaa kyedzy ngol nii lë Babilonia porñee tir xlëë xaa. 20Kchësy kislyu wiñ nii nche lo nistoo ni kchësy kiy kwnitylo. 21Ni byab kyokyo ngol lady meñ. No kyokyo go në axte choow kil. Aan kwte meñ lo Dios porñee tir mban kwtedy meñ lo kyokyo go.