text:
Wàll yi xam-xam jëme kanam ci Tugal
Wàll yi xam-xam jëme kanam ci Tugal
Xam-xam naat na te jëm-kanam ci Tugal, ci biir xarnu yii: bu fukk ak ñeent, fukk ak juroom ak fukk ak juroom benn g, loolu bokk ci li waral jëm-kanamug xam-xam gu mag gii Tugal gis tay ci jamonoom ju yees jii ñu nekk, nga xam ne ci la yewwuteg xam-xam juddoo ak gu ndefar ci Tugal, ak li topp ci loolu ci njariñ yoy du Tugal rekk la ñeel waaye àdduna bépp.
Li taxoon xam-xam jëm kanam :
Jëm-kanam gii xam-xam jëm kanam tay ci réewi Tugal gu sowwu gi, am na ay balluwaay yu wuute, yi ci ëpp solo di:
(1) Tuxal xam-xami jullit ñi ak firi leen ci làkki Tugal yi te jariñu ci.
(2) Ak feeñ gu ab lim xëy feeñ ci boroom xam-xami Tugal yi amoon ag cofeel ci gëstu yi aju ci xam-xam
(3) Yokku gu yëngu-yëngug firi ak taalif yokkuwoon, rawati na bi ñu fentee móolukaay yi.
(4) Xemmeemtéef gu waa Tugal yi amoon ci dundalaat xam-xam yu yàgg ya: xam-xam yu Gres-Rom ya.
Wàll yi xam-xam jëme kanam :[Soppi • modifier le wikicode]
Ak li ñuy misaal jamono yu diggu yi ci Tugal lepp, naan jamonoy réer la ak lëndëm, teewul ay ceññeeri xam-xam yu kenn manta réere, manta weddi amoon fa . Li am daal mooy wuññiy xam-xam yi ci jamono jii du woon yu yaatu, lu néew la woon. Ci noonu xam-xamu waa Tugal yi nekkutoon lu moy li ñu xame woon ci waa Geres yi ak ci jullit ñi, ci seen ginaaw. Maanaa mi xalaati waa Orob yi ame woon soppiku woon na ci jamonoy yewwute gi, ginaaw bi nga xamee ne gëstuy xam-xam yi fa ñoom, dafa mujjoon tegu ci nattu ak jarbu . Ci noonu Tugal jot na a am ndam ci jëmale kanam xam-xam ci wàll yu bari, yi ci ëpp solo di:
Paj :[Soppi • modifier le wikicode]
Paj walla “Ndoktoor” ci Tugal wéyoon na di sukkandiku ci li fi waa Geres bàyyiwoon ak li fi Jalinos jot a indi ak Hiboqrat ak pajug jullit ñi, jaare ko ci seen téerey paj yi nga xam ne waa Tugal mujjoon nañu leen’a firi ci seeni làkk.
Xam-xam bi Tugal ame ci paj weesuwutoon fii, ba ci xarnub fukk ak juroom benn g.
Waa Tugal yittewoo woon nañu bu baax xam-xamu paj, ñoom daal ñoo ci gënoon’a sonn ñu dul woon ñoom, rawati na ci xarnub fukk ak juroom benn g, moom de xarnu la bu fekke ay xew-xew yu bari yoo xam ne ñoo waral ag jëm kanam gu mag ci wàllug paj ci Tugal.
Bii xarnu daal seere na ay yëngu-yëngu yu wuññi yu melosuuf ak tuxug ay mboolooy gaal yu yaxantu, ak ay gàddaay ci ay mbooloo ngir dëkk-ji ci réew yii ñuy door’a wuññi, aki xare yu tar te yàgg yu amoon ci Tugal te sababoon ay tawat yu metti aki mbas yu ñu xamutoon ci Tugal. Mu mujj nag bokk ci wartéefi doktoor yi ci Tugal ñu jeem’a xam yile tawat yu yees ak nu ñu leen di faje, wutal leen ay garab.
Ci noonu boroom xami-xami Tugal yu bari feeñ, ku ci mel ni: Fisaliyos mum Belsig mi, Frakastor mu Itaali mi, ak Gonte Andarnax mu Almaañ mi nekkoon doktoorub Fransuwaa mu njëkk mi doon buuru Faraas, ak Lofan Hok mu Olaand mi, ak Luwis Pastor mu Faraas mi ak Kox mu Almaañ mi añs. Bu ko defee waa Tugal yi xam jàngoro yi, xam it nu nu leen di faje, ju ci mel ni: Daftiriya, Judri, Tifos, Kolera, Tifod añs.
Melosuuf ak Saytubiddiw:[Soppi • modifier le wikicode]
Xalaat wi naan suuf si daa tàllaliku, te boroom xam-xami saytubiddiwi Gres yi indi woon ko fi, moo nekkoon xalaat bi tasoon ci Tugal gépp, ci jamono ju diggu ji, ak doonte lenn ci boroom xam-xami Gres yi waxoon nañu lu ko safaan, ne suuf si moom tàllalikuwul, daa bulu kay, mel ni ab kol-kol, boroom xam-xamu Gres bii di Batlimos, moom doon na def ay liggéey ci googu wàll.
Waa Tugal yi nag seen xam-xamu melosuuf ñi ngi ko doon gën a jëmale kanam, jaare ko ci li ñu xame ci wuññiy melosuuf yi ak ginaaw bi. Ci noonu xam-xamu melosuuf tàmblee jëm kanam ci Tugal. Jëm kanamug xam-xamu melosuuf tax na ba bu saytubiddiw it jëm kanam. Kii di Koperniks, di boroom xam-xamu Poloñ, moom, siiwoon na ci lefum xam-xam mu Tugal mi, moom déy duggal na loxoom bu baax – boo xoolee liggéeyam yi aju ci xam-xamu saytubiddiw – ci doxug xam-xam akug jëmam kanam ci Tugal. Kopernic moom àndutoon ci gisiinu Batlimos wi doon wax naan suuf si moom daa bulu ba noppi nekk ci digg àdduna bi, bu ko defee yarami asamaan yi di ko wër. Kopernics moom ne suuf si daal ak yeneen yarami asamaan yi, ñoom ñepp dañuy wër jant bi, te suuf si nag am na wërug boppam gu muy wër ab diggam , ci 24 waxtu yu nekk. Mu neeti suuf si dafa wërngalu, maanaam roo te wërngaloom googu nag tax na ba day yor doxiin walla yëngu-yëngu gu roo, mbaa guy wërngalu, di wëndéelu.
Waaye nag lu ñaaw la lool Copernic ñàkk a man a tas te wisaare xalaatam yooyu ci bi muy dund, ngir rekk ragal gu mu ragal Jàngu bi (Egliis bi), xalaatam yooyu wisaarewuñu leen mbaa nu tas leen ndare ci atum 1543 g, muy at mi mu faatoo. Boroom xam-xamu Itaali bii di Galileo ( 1564 – 1642 g ) moom jug, def lu rëy ci jëmale kanam xam-xamu saytubiddiw, loolu gën na a am ci ginaaw bi mu jëfandikoo fésalukaay (microscope) ngir fuglu biddiw yi ak yaram yi ci kaw asamaan si, mu dëgëral itam xalaati Kopernic yi.
Jëmm:[Soppi • modifier le wikicode]
Xam-xamu Jëmm gën na a jëm kanam te gën a buur , ci xarnub fukk ak juroom benn g. Bu ko defee, nga gis boroom xam-xam yi ñuy dàggasante ci masalam yëngu-yëngu, ndaxte yëngu mooy cëslaayu xam-xamu Jëmm bu Arusto, maanaam ci la xam-xamam boobu tegu.
Boroom xam-xami Tugal yi def seen yitte ci ñòddi gi nekk ci suuf si . Boroom xam-xamu Itaali bii di Galileo di ku rawoon ci wàll googu, moom de ci atum 1592g, yéegoon na ca sooroolub Pisa bu jeng ba, jël ñatti yëf sànni leen, ñu rotandoo ci suuf, Galileo mii moom lañuy jàppe ki gën a am solo ci boroom xam-xami Tugal yi daa yittewoo xam-xamu Jëmm, ndax kat mooy ki teg dàtti xam-xam bii ci Tugal ci fukk ak juroom ñaareelu xarnu g.
Boroom xam-xamu Angalteer bii di Isaac Newton (1742 – 1727 g ) mooy ki wuññi dooley ñòddi walla bijji gi nekk ci suuf si . Moo wax ne kawkab yepp, dañuy wër jant bi, ci ay ngunu walla koto yu sax, yoo xam ne ñòddi gi nekk ci jant bi moo leen di nos te di leen teg ci yoon. Ki ñuy wax Laplace (1749 – 1827 g ), moom itam ñëw, sonn ba xam ni biddiw yi sosoo.
Simi:[Soppi • modifier le wikicode]
Waa Tugal yi tuxale nañu ci jullit ñi xam-xam yu am solo, yu aju ci xam-xamu simi bu bees bii, nga xam ne boroom xam-xamu jullit bii di Jaabir Bun Hayyaan, fésoon na ci lool, te amoon ci ag raw. Ñoo leen xamal alkol, soda, gudrong, saabu ak yeneen toggaliiti yu simi yi nga xam ne jullit ñi aayoon nanu ci. Toggaliit yii ba leegi danga ciy gis yoo xam ne turi ay jullit lañuy yore.
Waa Tugal yi nag, ñoom, dañoo gën a jëmale kanam xam-xamu Simi, ci ginaaw yewwute gi. Ci noonu kii di Josef Priestley am tawfeexu di ci waa Tugal yi ki njëkk a jële Oksijen ci xoromi Siibix , atum 1774 g, te loolu kat fekkoon na boroom xam-xamu jullit bii di Jaabir xamoon ko bu yàgg. Lavoisier di boroom xam-xamub Faraas, di ki feeñal gaasub njëlbeenu oksid korbon, atum 1797 g . Waay Almaañ jii di Rontgen (1845 – 1923g), moom, ñëw feeñalal ñu ceññeeri iks , atum 1895g.
Mbëj:[Soppi • modifier le wikicode]
Boroom xam-xam bii ñuy wax Thales, di ku dëkkoon Geres, moo seetlu woon dooley bijji ju nekk ci mbëj, bi mu ko wokkee, loolu mooy li nu njëkk a xam ci kàttanu mbëj. Boroom xam-xamu Angalteer bii di William Gilbert, nekoon doktooru buuru Angalteer bu jigéen bii di Elisabet mu njëkk mi, moom itam ñëw, feeñal ne am na yeneen ne-ne yuy am ag ñoddi boo leen jonjee, yu dul mbëj rekk. Feeñalug loolu nag mi ngi ame woon ci lu tollook atum 1600 g. Boroom xam-xamu Almaañ dikk, fent ab jumtukaayu mbëj buy juddal mbëj atum 1672 g.
Ki ñuy wax Stephen Gray dikk, won ñu ni ñuy tuxale mbëj, jële ko ci barab, yobb ko ci beneen, jaare ko ci buum yu xànjar.
Wolt mu Itaali mi, di ki wone duusi mbëj yi, te fent batari. Borom xam-xamu Aamerig bii di Bengamin Franklin, di ki wone ne melax ak mbëj benn lañu, mooy ki fent fegukaayu dënn . Misel Faraday dikk, moom itam, di ki feeñal yoon woo xam ne ci la ñuy jaare di genne mbëj bu bari atum 1831 g. Waa Tugal soobu nañu ci xam-xamu Xayma, waay Itaali jii di Tartaliya def ci lu am solo, boroom xam-xamu Faraas bii di Fiit, jëfandikoo woon na ay araf ci xam-xamu Jabru, bii nga xam ne ci jullit ñi la ko waa Tugal yi jële.
Leodardo da Vinci nag moom ci boroom xam-xam yi sos xam-xamu suuf (Géologie)la bokk, moom mi dëkkoon Itaali, Jims Hitn ( 1726 – 1797g) itam ñëw, di ki xamale ni doj yi nekke ak ni ñuy sosoo.
Jamonoy yewwute daal ci Tugal mooy jamono ji goreel xelum Tugal mi, te féexal xalaatam, yaatal ko, musal ko ci tënk-tënki jamonoy Tugal ju diggu ji. Ba tay dees na ko jàppe muy jamono ji xayale te waajale ba xam-xam man a jëm kanam, man a naat ci Tugal, naataangey xam-xam gii nga gis ci Tugal ci jii jamono de, dara waralu ko lu dul jamonoy yewwute. Ci jii jamono la ay jéem yu xam-xam yu dëggu am, yu sukkandiku ci yoonu xam-xam wi jullit ñi fentoon bu yàgg lool, njëkk waa Tugal yi di ko xam.


c: text/html

text:
Safaanukaay
Safaanukaay ab masinu mbëj la buy soppi kàttanu doolerandu ci kàttanu mbëj ci melokaanu dawaan bu safaanu. Soppali gi mi ngi cëslaayu ci feeñte gu xiirtalug mbëjbijjaakon.
Defariin[Soppi • modifier le wikicode]
Defariin gi dafay aju ci xeetu safaanukaay bi mu nekk.
Safaanukaay bu demandoo[Soppi • modifier le wikicode]
Masin bi dafa am ñaari xaaj, benn bi ab xott la bu am am pax ñu koy wax tekkaaralaan, beneen bi di xaaj biy dugg ci bu njëkk bi, ñu koy wax wëndeeluwaan. Baatu demandoo mi ngi jóge ci li walug bijjaakon bi di demandoo ak wëndeeluwaan bi.
Ci tekkaaralaan bi la lëmës giy jur toolu bijjaakon buy wëndeelu di nekk ci ndimbalu ay mbëjbijjaakon, seen lim yam ak limu wéq yeek seexi dott yi, kon su nekkee ab safaanukaay bu ñettiwéq, ñetti mbëjbijjaan ak ñetti seexi dott lañuy doon, su nekkee ñeenti wéq juroomi mbëjbijjaan lañuy doon. Safaanukaay bu demandoo ab doxalukaay bu demandoo lañu jël wëlbati ko. Ab doxalukaay soo ko joxe kàttanu mbëj mu delloo la kàttanu doolerandu, soo ko wëlbatee jox ko kàttanu doolerandu mu nekk ab jurukaayu mbëj, jox la kàttanu mbëj.
Safaanukaay bu demandoodi[Soppi • modifier le wikicode]
Bii xeetu safaanukaay ab doxalukaay bu demandoodi lañu jël wëlbati ko mu nekk jurukaayu mbëj. Ngir mu man a dox niki jurukaay faww muy jële kàttan ci geneen ndombo gu biti ngir man a bijjaakoonal lëmës gu wëndeeluwaan bi. Su wëndeeluwaan bi di wëndeelu lay joxewaale kàttanu mbëj waaye ngir walug bijjaakon gi koy wëndeel di sax di dox faww muy wéy di jëlee kàttanu mbëj gu koy dundal ci beneen safaanukaay bu demandoo. Lii moo tax daanaka du xeetu jurukaayu mbëj bu ñuy faral di jëfandikoo ci digg yu mbëj yi, bu demandoo lañuy jëfandikoo.
Jëfandikoom ci jëfe[Soppi • modifier le wikicode]
Safaanukaay yi bari nañu fi ñu leen di jëfandikoo, ci biir bépp digg bees di jóoxee kàttanu mbëj. Ginnaaw jóog gi ci dawaan bu safaanu, ngir man koo yóbb ba ci liggéeyuwaay yeek kër yi dañu koy soppali ak ab soppalikaay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dinañu ubbi ab television boo xamne nii dafay aju ci kureel gi yor waallu diine ca reewum Turki
Waallu caada ak art kiidi (Muxamad Guramz) njiitu kureel biidi yenggu ci waallu diine ci reewum Yurki xamlena ni dinañu ubbi ab television
Këru tasukaayu xabaaru al xuraan yi (ikna) te neekk ci Iran xabaarna jëleeko ci ñi nga xamne ñoo leen teewal ca Asie ni: njiitu kureel bi nga xamne dafay yenggu ci waallu diine ci reewum Turki xamlnena kureel amalna ab dëppoo ak Radio ak television reewum Turki ngir ñu mana ubbi seen television boopp, njëlbeenu waall ci television bii mooy neekk wone akk programme yoo xamne nii dafa aju ci islaam
Yookkna ci ni: television bii ci weeru koor bii ñu dëkkmal la fas yeene door ayy programmam mbooleem programme yi nga xamne dinañuko doxal dafay aju ci diine
Kureel biidi yenggu ci waallu diine ci reewum Turki dafa jaapp ni mbiru diine ci reew mi ci xalaatu kiidi jawriñ ju njëkk gi rek la wara baayeekoo
Kureel bi yor waallu diine ci reewum Turki mooy doxal jumaa yi neekk ci reew mi yëpp ñooy taan Imaam yi nga xamne ñoofay jiite leen ci Imaam yi yitt ci kureel bii lañii ligeeyee
990336


text:
Ci 7000 làkk yi ci àddina, 85 la ñi ëpp ci nit ñi, daanaka 78%, di làkk. Làkku angale ñi koy làkk tollu nañu ci 328 miliyon, ñiy làkk sinwaa tollu ci 845 miliyon. Làkk yi gëna ndaw yu mel ni tuwa ca Siberi, bëj-gànnaaru Risi, 235 junniy nit donn leen a làkk.
Boroom xam-xamu làkk yi jàpp nañu fi ag xarnu bii di jeex gennu-wàll làkk yi ci àdduna bi yépp, dinañu raaf. Lu tollu ci 1000 làkk lañu jàpp tey ne lott nañu. Yenn làkk yu mel ni wintu ca Amerik, di làkki “indiens” ya fa nekk, mbaa amdurak deeni ca Australi, ñi leen dégg tey weesootu ñu junniy nit.
Loolu tax ba lingist yi di gaawaantu di dajale aka taataan lépp lu nekk ci làkk yooyu balaa ñoo dee ba fàww! Ndeeteelub làkk nag musiba la bu kenn xamul nu mu tollu: ndax caada week, xam-xam ba, cosaan week mbóot ya làkk woowee ëmboon ñooy sànku ba fàww.
Wante li gëna yeeme ci mbir mi mooy ne làkk yu bare yi ñu jàpp ne tey dañoo répp, làkk yooyu gox yi làkki francais law lañu fekk baax. Naka làkk yu mel ni “wallon, picard, basque, breton, bourbonnais, bourguignon, champenois, corse…” ca ëroop.
Tamsir Anne tamsir.anne@wolof-online.com


text:
Lu am ag séqoo ak njàppum jaam
Bokk na ci mboolooy way gàddaay yi jañu woon ci kaw Amerig menn mbooloo mom dañu ko cee ga woon manante ko ci (forse ko ci), mbooloo moomu mooy ñi juge woon Afrig, yobbu woon nañu cig sañ-bañ 500 junni ci ñoom niki ay lar (jaam) ci diggante bi nekk ci 1619 – 1808, jooju mooy jamono ji jëli ay jaam indi Amerig nekkee dib sémb bu ñu taxaw ci amal ko.
Liggéeyloo jaam yooyu wéyoon na ak liggéeyloo seeni njur (seeni doom) rawati na ci bëj-saalum bi di barabub mbay, fi aajo tare woon ci ay liggéeykat yuy liggéey ci suuf seek tool yi. Waaye taxawalug njaam gi mi ngi door ci awril 1861, bi xareb ñoñ bi (guerre civile) dooree ci diggante diiwaan yu gore (libre) yi ci bëj-gànnaar ak diiwaani bëj-saalum yi ŋoyoon ci njaam gi sax fi, loolu sax taxoon na ba 11 diiwaan ci ñoom dogoon ci bennoo gi (federation).
Ci bis bi njëkk ci samwiye 1863 la Abraham Linkoln jibal goreelug jaam yi, googu jibal moo neenal njaam gi ci diiwaan yooyu dogoon ci bennoo gi. Ag njaam nag neenalees na ko ci mbooleem Diiwan Yu Bennoo yi bi ñu defee fukk ak ñatteelu soppi ci sartu réew bu Amerig (constitution )atum 1865.
Waaye bàyyi gi ñu def ag njaam ci Amerig lépp teewul ñu ñuul ñi ci Amerig di wéy di jànkoonteek ay coona, di ñu ñu xañ dund gi népp xam (normal) gi boddante ci biir xeet gi wéyoon di am waraloon, ñu nekkoon di jot ci njàng mu suufe .
Ngir gëstuji dund gu gën, ñu ñuuli Amerig ñi doxoon nañu juge ci seen diiwaani bëj-saalum yooyu di yu mbay ak àlle ak kaw-kawe, laggsi ci yu bëj-gànnaar yii di woroomi xay ak taaxe. Waaye loolu lépp taxutoon lu bari ci ñu ñuul ñi manoon a jot ca liggéey yu méngoo ya, ndax kat yoon walla aada daa farataaloon ci ñoom ñu dund cig beddiku wëlif ñu weex ñi ci ay gàdd (Cartier) yu ñàkk te ndóol ñu léen di tudde (ghettos).
Ci mujji ati juroom fukk yi ak njëlbéeni ati juroom benn fukk yi, waa Amerig yii bawoo Afrig jëfandikoo nañu li ñuy wax doggoo gu koom-koom (boycott économique) Martin Luther King jiite ko, ak ay doxi ñaxtu ak yu dul yooyu ci anami ñaxtu yu jàmm, ñu ci doon sàkku ag yamale ci lépp ni ko yoon waxe te bàyyi gënaleg xeet gi ñuy boyal jëme léen .
Yëngu-yëngu gu xeex àq ak yelleef googu àggoon na ca njobbaxtal la ci 28/ut/1963 bi lu ëpp 200 junniy nit dajaloo ci xeet yépp ca kanamu estati bu Linkoln ba ca Washington péeyub Amerig ngir déglu Martin Luther King mu naan : Maa ngi gént bis bob doomi jaam yi ak doomi séeni sang danañu ca toogandoo ca laamaari (xeetu montaañ) Jorgia yu xonq ya, wër ndabul mbokkoo la… Maa ngi gént bis bob sama neenti doom yu ndaw yii dinañu ci dund ci réew mom deesu leen fa àttee ci seeni meloy der waaye ci seen ëmbiitum jëmm (li seeni jëmm ëmb).
Giinaaw xutba bii toogaatuñu lu bari dara rekk Kongres daal di def ay yoonal yu tere raññatle ci biiru xeet ci woote ak njàng ak liggéey ak dëkkal ak ci campéefi mbooloo mi.
Waxuma la sax ne lu bari ci waa Afrigi Amerig yii seenug ñàkk daa tar, looloo waral ñuy tàbbi ci sineebar ak tooñaange (criminality).
Ci at yu néew yu mujj yii yittey Yëngu-yëngu gu xeex yelleef ak àq googu soppiku woon na, ndax kat bi ñu tàmbalee di génne ay àtte yu bees aki yoon yuy tere raññatle, ak bi ñu ñuul dooree di tuxu juge ci kureel gu suufe gi dem ci gu digg-dóomu gi, bi lii amee laaj bi leegi mi ngi jëm ci ndax nag raññatle gu xeet gu njëkk ga ñu jëmale woon ci ñu ñuul ñi du waral ci àtte gi (goornamaŋ bi) mu jël ay matuwaay yu am solo ngir yéwénal nekkiinu ñu ñuul ñi .
Jéego yii ñu tudde “àttey jëf ju feddaliku ji” (muy anamug jël ay liggéey yu ñu weex ñi (ëppte yi) manoon a jot, jox léen ñu ñuul ñi (néewte yi) ) Jéego yii nag làmboo nañu duggal ab lim ci ñu ñuul ñi walla yeneen néewte yi ci mbooleem barabi liggéey yi. Ak nangu ab lim ci ñoom ci daara yu mag yi ak bànqaas yi (les facultés ), ak lijjanti ba lenn ci nit ñu ñuul ñi di man a falu ci Congress ak yeneen doomi néewte yi.
Ci ati juroom ñaar-fukk yi coow ak dàggasante bi bari woon na ci ndax jëf yii am nañu njariñ ak ndax tegu nañu cig maandute.
Waaye lu man a xew daal mooy coppat yu am solo yii am ci at yu mujj yii mi ngi feeñe ci taxawaayu ñu weex ñi ci Amerig. Ay maas (generations) ci waa Amerig leegi ñor nañu ba ñu déggee xutbab Martin Luther ba yoroon baati (maa ngi gént ya).
Waxambaaney Amerig yi leegi nit ñu am worma lañu ci xeet yépp, te it ñu weex ñi gën nañoo nangu ñu ñuul ñi, ci mbooleem wàlli dund yi ak mbooleem campeefi mboolaay yi


text:
Xiirtalu
Xiirtalu ag feeñte la gees di gis ci ag ndombo gu mbëj. su dawaan biy jàll ci ndombo gi di soppeeku, sunu sukkandikoo ci àtte Lorentz, dafay sabab jenn doole ju mbëjdoxalukaay juy bañ coppiteeg dawaan bi. Su ndëgërlu gi doonee liy bañ walug dawaan bi, xiirtalu gi mooy li bañ ag coppiteem ci jamono. Gii xeetu feeñte ci dawaan bu safaanu rekk lañu koy amee. Walug bijjaakon gees di am ci juddug ab toolu bijjaakon ci biir ndombo gi mooy tax nu man a xayma dayoo bu xiirtalu gi.
Tekkeem[Soppi]
Su ab dawaanu mbëj i di jàll ci ab wommatukaay xiirtalu gi mooy juddal ab toolu bijjaakon ci li ko wër. Su nekkee dawaan buy soppeeku ci jamono walug bijjaakon bi dafay soppeeku ci jamono moom itam, coppite googu mooy sabab jenn doole ju mbëjdoxalukaay juy bañ coppiteg wal gi.
Segam xiirtalu gi mooy liy bañ coppiteeg dawaan bi te ci dawaan bu safaanu li ñu bëgg mooy dawaan bi di man a soppi dayoom ak ci benn baraay bi, kon xamees na ne man naa nekk gànlankoor ba tax keman wara tuuti. Xiirtalu gi L walug toolu bijjaakon beek dawaanu mbëj bi ñoo nu koy jox.
Bennaanu nattam lañuy wax henry: 1 Henry = 1 Weber /1 Ampere (1 H = 1 WB/1 A).
Ci ag xiirtalukaay gu 1 henry su coppiteeg dawaan bi nekkee 1 Ampere ci saa dafay jur jenn doole ju mbëjdoxalukaay ju 1 volt.
Donte tekkeem gii mooy bi gën a siiw doonul bi gën a yomba natt ndax fii xiirtalu gi dafa aju ci wal gi muy genn kemu jëmm gees manuta natt. Ba tax ñu xalaat neneen nees ko manee ame ak ndimbalu àtteb Lorentz.
Maanaam :
nga xam ne :
- mooy xiirtalu ndombo gi
- mooy doole ju mbëjdoxalukaay ji.
- mooy coppiteeg dawaan biy jàll ndombo gi ci jenn jamono,
- Su dawaan bi dul soppiku, di/dt dafay doon tus bay tax doole ju mbëjdoxalukaay ji di doon it tus.
- Màndarga bi (-) dafay wone ni dooley mbëjdoxalukaay ji di dekkarlook coppiteeg dawaan bi.
Xiirtalante[Soppi]
Su benn dawaan bi i di aw ci genn ndombo gu mbëj te di jur ab toolu bijjaakon buy àgg ci geneen ndombo gu nekk ci wetam, daf fay jur jenn doole ju mbëjdoxalukaay moom it juraat beneen toolu bijjaakon buy dellu ci ndombo gu njëkk ga daldi fay jur, moom waat, jeneen dooley mbëjdoxalukaay ak beneen toolu bijjaakon.
Su fekkee genn ndombo rekk la dawaan bi koy jàll mooy jur toolu bijjaakon biy jur dooley mbëjdoxalukaay ji.
Su fekkee nak ñaari ndombo lañu toolu bijjaakon bi kenn kiy jur, du yam ci moom rekk, mooy dem ci geneen ndombo gi jur fa dooley mbëjdoxalukaay jiy bañ coppiteeg dawaan bi koy jàll.
- M1/2 di xiirtalante gi ci ñaari nbombo yi.
Xiirtalante gi dafay aju ci diggante bi nekk ci ñaari ndombo yi, fu ñu feetante, seen melokaan ak limu lëmës yi.
Ngóora ci saa-su-nekk[Soppi]
Manees naa rënk ngóora ci biiram, bokkul ak ndëgërlu gi nga xam ne kàttanu mbëj gi nga koy jox daf koy yàq, soppi ko tàngoor, xiirtalu gi moom daf koy denc benn diir bi delloo ko ndombo gi, ba tax manees na natt ngóora gi ci:
sunu ko laalaatee:
nu am gii digaale:
kàttan gees di am ci diirub ñaari jamono j1 ak j2 mat:
Li ciy tukkee di ni yombul a soppi ci lu gaaw dawaan biy daw cib taxañ te dafay yées lu xiirtalu gi di yokku.


text:
Wiktionary:ay baati politig
Xët wii aw xëtu sémb la ngir sos ay baati wolof yu ñeel xam-xamu politig.
Doy na nga bind tekkeem ci wolof ci kanamu baat bi te joxe ci ay leeral. Sunu deme ba ànd ci ab baat nu soog koy utal aw xët. sunuy sos xëtu baat wi bu nu ci fatte defaale [[catégorie:baati wolof]] [[catégorie:politig]] . day tax baat bi duggu ci wàll wi mu bokk
Ngir am ay leeral ci tekkiy baat yi ci wu faraas demal ci bii dal
Tëraliin
A[Soppi]
- accumulation du capital: njalum bopp-alal
- acratie: ag déet-nguur, ñakk-kilifteef
- ajustement structurel:jubanti gu cëslaay
- altermondialisme: ngérum geneen-àddinaal
- anarchie: ag nguuradi, ñakk-kilifteef
- anarchisme: ngérum ag nguuradi, ngérum ñakk-kiliftéef
- anomie: ag nosoodiku
- antisémitisme: noonu ag caam, ngérum safaancaam
- aristocratie:ag ngarmi
- assemblée nationale: péncum ndawi réew, péncum réew
- autarcie: ag doylu ci sa bopp, ag doylu
- autocratie: nguurug kenn
- autogestion: saytu gu poppu, yor-sa-bopp
- autodétermination : mujjal-sa-bopp
- autonomie : àtte gu boppu, àtte-sa-bopp
- autonomisme : ngérum àtte sa bopp
- autoritaire : aji jaay kiliftéef, aji-jaay-kiliftéef
- autoritarisme : ag jaay-kiliftéef, ngérum jaay-kiliftéef
B[Soppi]
- bénévolat: casino en ligne
- besoin : aajo
- bilderberg (Groupe)mbooloom Bilderberberg
- BIP 40: nattukaayu ñàkk ak yamoodi
- bipartisme: ngérum ñaari-làng
- bonapartisme : ngérum Bonapart
- bouc émissaire: gàttub njot
- bouclier fiscal: pakkub galag
- bourgeois : kenn ci maas gu diggu gi, ?
- bourgeoisie: maas gu diggu gi, ?
- boycott: ag dogoo
- bureaucratie: liggéeyu binduwaay, ?
C[Soppi]
- cacocratie: nguurug baadoolo
- capital : bopp-alal
- capital (Accumulation du):ndajalem bopp-alal (am na fof dajaloom bopp-alal)
- capitalisme: nosteg bopp-alal, ngérum bopp-alal
- carriérisme: ag ceet sa njariñ, ngérum njariñu
- cartel: ag déggoo
- caste : waaso
- censure:tere
- césarisme : nosteg xaysar, ngérum xaysar
- chauvinisme : ngérum Chauvin
- che-guevarisme : ngérum Che guewara
- chômage:ag xéyadi, ñakk-xéy
- citoyen: aji réewu
- civilisation: xay
- classe sociale: kuréel gu mboolaay
- clientélisme : njënd
- coalition: ag tappoo
- collectif: am mbooloo;ag mbootaay;lu ñu bokk
- collectivisme: ag mbooloo
- colonialisme : ngérum canc
- communautarisme :ag mboolaayal=(socialiser). ngérum askanal
- Commune: dëkk-dëkkaan
- communication :jokkoo
- communisme : mbokkte
- communisme de conseils: mbokkte gu ay jataay
- concurrence :ag gëpplante
- conditionnement: sart
- conservateur: aji wattoonte; aji watt
- conseillisme : ngérum diisoo
- consommation: ag lakk,ag jëfandiku
- consommation (Société de): mboolaayug jëfandiku
- constitution :sartu réew; ndeyi àtte ( aram fal)
- coopérative: mbootaayug jàpplante, jëfandoo
- coopération:jëflante:àndadoo liggeey, jàpplante, jëflante
- corporation: mbootaay, daayira, mbootaay
- corporatisme: ngérum mbootaay, ngérum daayira, ngérum mbootaay
- corruption: ger
- cosmopolite: doomi àdduna bi: aji dëkk ci réew yépp, ngérum
- cosmopolitisme: ag ndoomu-àdduna: ag dëkk ci réew yépp, ngérum ngérum
- coup d'Etat: nangu nguur, yong
- croissance:ag màgg
- culture:aada;caada
D[Soppi]
- décentralisation:ag diggadil
- décroissance: ag màggadi;deltu-ginnaaw;suux,rëppéelu;juunu;jëm suuf
- délocalisation:juge ci barab;tuxu
- démagogie: ag mbooloowu, ag nax-askan
- démocratie:demokaraasi,nguurug askan
- démocratie participative: demokaraasi gu ñu bokk
- démocratie représentative: demokaraasi guy wuutoo
- démocrature:demo-naxe,naxekaraasi, nguuru askan gu naxe
- député : ndawu réew;aji wuutu
- céréglementation: dindiy-àtte, woyofal,nosadil
- dérégulation: dindiy-àtte, woyofal,nosadil
- désobéissance civile: moy gu ñoñ
- développement: ag jëm-kanam;ag naat
- développement durable; jëm-kanam gu dëgër, guy wéy
- despotisme: nguurug doole, ndiktaatiir, nguurug kenn añs
- dialectique: dàggasante; joqalantey lay, yayante
- dictature : ndigtaatiir; ag doxe doole, ag doxe sañ-sañ
- dictature du prolétariat: ndiktaatiir gu liggéeykat yi
- dictocratie:demo-naxe,naxekaraasi, nguuru askan gu naxe
- discrimination:xàjjatle;raññatle
- doctrine:ngér
- doxocratie:nguurug xalaat, xalaatkaraasi
- droite: ndayjoor
- droite (Extrême): ndayjoor gu catu
- dyarchie:àtteg ñaar, nguur gu ñu ñaaral
E[Soppi]
- écologie: xam-xamu wërlaay
- économie:koom-koom
- égalitarisme: ngérum yam, ngéum yamoo
- égalité: ag yam, ag yamoo
- élection: tànn, fal,
- electoralisme : wutug falu, sàkkug tànnu
- emancipation: goreel (ab jaam)
- empire: imbraatóor
- emploi: liggéey, xéy
- enarchie: dooley-ENA, nguurug ENA
- entrisme: ngérum dugg
- épistémocratie: nguurug way xam yi
- équité: ag maandu
- ésclavage: ag njaam
- état : nguur
- éthique : jikko
- eurocratie: nguurug Tugal, Tugal-kraasi
- expertocratie: dooley-fóore, fóorekaraasi, nguur-fóore
- exploitation: jariñoo
- extrême droite : ndijoor gu catu
F[Soppi]
- fascisme: ngérum faasi walla ag faasi
- fédéralisme :ag lëngoo, ag federaal
- fédération: ag lëngoo, ag federaal
- féminisme: ag njiggéen, ag yamoo gu góor ak jiggéen
- féodalité: ag laman
- fiducie: kóoolute, tayle
- fiscal (Paradis): àjjanay galag
- forum: waxtaanuwaay, pénc
- forum social: pénc mu mboolaay
- franc-maçonnerie: yoonu way tabax yu gore yi, diiney way tabax yu gore yi
- fraternité: :ag mbokkoo, ab tariixa
G[Soppi]
- gauche: càmmooñ
- gauchisme: ngérum càmmooñ
- gaullisme: ngérum Góol, ngérum De Góol
- génocide: faagaagalal, alag, ray mbooloo
- gérontocratie: àtteg mag ñi, nguurug màg ñi
- gouvernance: àtte, saytu, doxal,jiite, wommat
- gouvernement: ag àtte, ag caytu, ag doxal, ag njiit,
- gratuit, gratuité: ci lu dul fay, ci anam gu ñu maye, ag maye, amul-fay
- guevarisme: ngérum Gewara
- gynarchie: nguurug jiggéen, caytug jiggéen
- gynocratie:njiiteg jiggéen, caytug jiggéen
H[Soppi]
- héritage: ag ndono
- hiérarchie: ag toftaloo, ag toppante
- humanisme: ngérum nite
- humanité: ag nite
I[Soppi]
- idéocratie: caytu gu ngér, nguurug ngér
- idéologie: xam-xamu xalaat, ngér
- I.D.H.: W.J.N, W.D.N
- impérialisme: ag imbraatóoral, ag réyal nguur
- indépendantisme: ngérim tembte, ngérum wéeroodi, ngérum moom sa bopp
- inégalité: ag yamoodiku, ag yamoodi
- inflation: ag walu, ag walu gu njëg
- information: xibaar, xamale, joxe xam-xam
- insurrection: ag buur, ag fipp, ag jeqiku
- intégration:ag bokk
- international situationniste:
- internationalisme:
- IPH: W.Ñ.N
J[Soppi]
- jacobinisme: ngérum Jakobin
- journalisme, journaliste : tasum xibaar, taskatu xibaar
- junte: ndiktaatiir gu xare, ag doxe doole gu xare(militaire)
K[Soppi]
- keynésianisme: ngérum Keynes
- kleptocratie:nguurug ger
L[Soppi]
- laïcité: ag diineedi, ag déet-diine, ag egliisadi, ag jàngubeedil
- langue de bois: làmmiñu dénk, waxi tappale
- léninisme: ngérum Lenine
- libéralisme: ngérum péexte, ngérum gore, ag tënkoodiku
- libertaire: lu aju cig péex, lu féex, lu gore
- libertarien:ku bokk ci ñoñ péexte ñi, kenn ci ñoñ gore ñi
- libertarianisme: ngérum ñoñ péexte ñi
- liberté: péex, ag péexte, ag gore, ag tënkoodiku
- libre-échange: joqalante gu af, wecceente gu gore, gu tënkoodiku
- lobby, lobbying: mbooloom naj, way bàyyiloo xel, mbooloom jeexiital
- localisme: ngérum tund, ag tundal
- logocratie: nguurug màndarga
- lutte des classes: xeexub kuréel yi
- lotocratie: nguurug tegoo-bant (nguurug lotori)
- luxemburgisme: ngérum Luxemburg
M[Soppi]
- majorité: ag ëppte, aw ëppiit
- manipulation:ag jariñoo, nax
- maoïsme: ngérum Maawo
- marché: ab ja
- marianne:mariyaan
- marketing: ag jawal, ag jaal, xam-xamu jaay,
- marxisme: ngérum Marx
- matérialisme: ngérum ne-ne,
- média: tasukaayu xibaar
- médiocratie: nguurug ñu suufe ñi
- mercantilisme: ag jaaykat, ngérum jaaykat, ag nja
- mercatique:ag jawal, ag jaal, xam-xamu jaay,
- mérite: ag yayoo
- méritocratie:nguurug yayoo
- monarchie:nguurug kenn
- mondialisation: ag àddinaal
- mondialisme: ngérum àdduna
- monopole: ag rënk, ag ngartaajoo, ag aldande
- monopartisme : ag genn làng
- motion de censure :ag rocci kóolute
- morale: xam-xamu jikko yi
- mutualisme :ngérum loxoy Kajoor
- mutuelle: lu ñu joqalante
- mutuelle: ab natt
N[Soppi]
- nation:aw xeet
- national-socialisme: ngérum nasi
- nationalisme: ag xeetu
- nazisme: ngérum Nasi
- négationnisme: ngérum weddi
- néocolonialisme :ngérum canc gu yees gi
- néocorporatisme: ngérum mbootaam mu yees mi
- néolibéralisme: ngérum péexte mu yees mi, ngérum afal mu yees mi
- néo-localisme: tundal gu yees gi, ngérum tund mu yees mi
- néonazisme: ngérum Nasi mu yees mi
- népotisme: ag njarbaat, ag jarbaatal, ngérum jarbaat
- nihilisme: ag daraal, ngérum dara,
O[Soppi]
- ochlocratie: nguurug mbooloo yi, nguurug baadoola
- oligarchie: nguurug kuréel,
- oligopole:jawub kuréel
- opinion: gis-gis, xalaat
- opportunisme: ag bàddoo, ag jariñoo, ngérum bàddoo, ngérum pose
P[Soppi]
- parlement:ab barlamaan, péncum mbooleem ndaw yi
- parlementarisme: ag barlamaan, ngérum péncum ndaw, ngérum barlamaan
- parti politique: làngug politig
- patrimoine: ndono l-
- patriotisme: ag bëgg-sa-réew, ag réewte
- paupérisation: ag ndóolal, ag ñàkkal
- paupérisme: ag ndóol
- pauvreté: ag ñàkk
- pétition:ag càkkutéef, mbindum càkkutéef
- peuple: ag bar, aw askan, am mbooloo
- phallocratie:nguurug ngóora
- P.I.B.: NJ.Ñ.B
- plébiscite: ag laaju gu mbooloo, ag laaj mbooloo mi
- ploutocratie: nguurug way woomle yi, nguurug woomle
- politique: politig, doxaliin, àttewiin, jiiteyiin
- polyarchie:nguurug mbooloo
- populisme: ag baral, ngérum askan, ag baab-mbooloo
- postdémocratie:ginnaaw-demokaraasi
- poujadisme: ag Pujade, yëngu-yëngu gu Pujade
- pouvoir: nguur, doole, sañ-sañ, kiliftéef
- pouvoir d'achat: man-manu jënd, kàttanug jënd
- précariat:ñu-pay-gu-saxadi
- précarité: ag saxadi, ak wóoradi
- président de la République: njiiti pénc mi, njiitu réew mi
- presse: am tasum yëglekaay yi
- presse écrite: yëglekaay yi
- privatisation: ag jàmbural,
- privilège: ag xejji, ag gënal, gënale
- progrès: ag jëm-kanam, ag dox
- progressisme: ngérum jëm-kanam, ngérum dox
- prolétariat :baadoola yi
- propagande: ag baab
- proportionnel: lu tolloo,
- propriété: ag moomeel
- protectionnisme: ag aar, ngérum aar
- publicité:siiwal
- physiocratie: nguurug dénd, nguurug mbay
R[Soppi]
- racisme: ag xeetal, ngérum xeetal
- radicalisme: ag reenu, ngérum reenu
- ratification: wéral, saxal
- réactionnaire:aji dellu-ginnaaw
- référendum: ag laaju
- réforme: ag yéwénal
- réforme structurelle: ag yéwénal gu cëslaay
- réformisme: ngérum yéwénal
- régime: ag noste, ag àtte, ag doxal
- régime parlementaire: nosteg barlamaan, nosteg péncum réew
- régime présidentiel: noteg njiit
- régionalisme: ag diiwaanal, ngéerum diiwaan, ag ndiiwaan
- relocalisation:ag tuxalaat, ag delloowaat
- rente, rentier: aji dugg, ngañaay
- représentation proportionnelle: ag teewal gu yamoo, gu tolloo
- république: pénc
- révisionnisme: ngérum xoolaat, ag xoolaat
- révolte: jeqiku
- révolution: ag jeqiku
- richesse: koom,
- royauté: ag nguur
S[Soppi]
- salariat, salarié
- scrutin: ag tànn, ag woote, ag fal
- sectaire: lu kuréel
- sectarisme: ngérum kuréel
- secte: ag kuréel
- ségrégation: tàqale, gënale, ràññatle
- S.E.L. : N.W.T
- sénat:jataayub mag ñi
- séparatisme: ag tàqalikoo, ngérum tàqalikoo
- service public: liggéey bu mbooloo mi, liggéey bu bar gi, liggéey bu ñu bokk bi
- simplicité volontaire: yombte gog nammeel, woyofal gog nammeel
- sionisme: ngérum sahyoon, ag sahyoon
- situationnisme:
- social: lu mboolaay
- social-démocratie: demokaraasi gu mboolaay, mbool-demokaraasi
- socialisme: ag bokkoo, ngérum bokkoo
- société: ag mbootaay, ag mboolaay, ag lonkoo
- société de consommation: mboolaay gu lakk, mboolaay gog jëfandiku
- sociologie: xam-xamu mboolaay; gëstu gu mboolaay
- solidarité: dimbalante
- souveraineté:ag cang
- souverainisme: ag cangal, ngérum cangal
- stalinisme: ngérum Stalin
- stochocratie:nguurug tegoo-bant, àtteg tegoo-bant
- stock-option:tànnug cér
- stratocratie: nguurug xare
- subsidiarité: ag kilifaal ndaw
- succession: ag wuutu
- suffrage: ag kàddul, ag dëgëral,ag wooteel
- synarchie:nguuru ay njiit, nguuru ay kilifa
- syndicat: mbootaayu ay liggéeykat
T[Soppi]
- taylorisme: ngérum Taylor
- tétrarchie: ag nguur gu ñeent
- technocratie: nguurug fóore
- théocratie: nguurug Yàlla
- totalitarisme : nguur gu joyu
- traditionalisme: ab baax
- travail:liggéey
- trotskisme ngérum Trotski
- TVA: galagu njëg
- tyrannie: nguurug doole
U[Soppi]
- ultralibéralisme: ag afal gu jéggi dayo
- universalisme: ag daj-àddina
- utopie: gént
V[Soppi]
X[Soppi]
Z[Soppi]
- zapatisme : ngérum Sapata


text:
Ñu dañoo gëm yaalla dafay wëy di des ci dollar reewum Amerique
Waallu bitim reew been bërëbu aattekaay bu neekk ci reewum Amerique doggalna ni baat biidi (ñun dañoo gëm yaalla) dafay wëy di des ci dollars bi
Këru tasukaayu xabaaru al xuraan yi (ikna) te neekk ci Iran xabaarna jëleeko ci bërëbu xabaar bi nga xamni moo neekk ci internet (Islam.ru) ni: xeex bii nga xamni moo doxoon diggënte kureel yi nga xamni amuñu diine ak bërëbu aatekaay bi ci ñu dindi baat biidi (ñun dañoo gëm yaalla) ci xaalisu reewum Amerique du muju feen ndax aattekaay bi jëlna dogalu baayi baat bi ci xaalisu reewum Amerique
Kureel bii dafa bindoon ci plainte bi nga xamni moom la joxoon bërëbu aattekaay bi baat bii (ñun dañoo gëm yaall) dafa wute ak yoon bi nga xamni moo ëmb reewum Amerique, ndax dañu ci bind (ñun) te ñun dafa ëmbaale mbooleem doomu reewum Amerique yëpp te amna doomu reewum Amerique yoo xamni nii gëmuñu yaalla gëmuñu been diine
Bii mooy ñaareelu yoon bi nga xamni mbootaay yi mga xamni gëmuñu yaalla di jooytu lu melni ci bërëbu aattekaay yu neekk ci reewum Amerique, ci këyit bii nga xamni moom lañu njëkkoona jox bërëbu aattekaay bi ci attum 2011 dañu ci saakkuwoon ñu dindi baat bii (ñun dañoo gëm yaalla) ci xaalisu reewum Amerique waaye fi mbaxna neekkee been nanguwul woon seen saakkuteef bii
Bërëbu attekaay bii nga xamni moo neekk ci reewum Amerique xamlena baat bii nga xamni bindnañuko ci xaalisu reewum Amerique du waaññi dara ci yoon bi nga xamni moo tënkk reewum Amerique
1290712


text:
Id al-Fitr 1428 H. / 2007 A.D.
KERCEEN YI AK SERIÑ YI WAR NA ÑU
AND LAWLOO AADA U JAMM JI
Yeen sumay xarit seriñ yu baax yi,
1.
Lu ma neex lool la, ma di leen jottali yéeney kureelu paap bi di yënggu ci
waxtaan gi war ci digante diine yi, yéeney xarit, te ñu sawar di ko def, ci seen
xew-xewu Id al-Fitr bi di xewte baneex te di jeexantalu doxum weer lëmm, bi
ngeen dox, ci koor ak ñaan, di weeri Ramadaan bi. Dox boobu jamano ju am maanaa
la ci dundu mbootayu seriñ yi, mu di jottali ku nekk doole gu bees ngir dundu
boppam, bu njabootam ak bu mbootay gi mu bokk. Ndaxte lu war la, ku nekk di
seede li diine di santaane, ci dund guy gën di jub te gëna mengoo ak li
Bindakatu aduna bëgg, and ci ak xalaata surgawu ay mbokkaam, bokk soxla ak ñoom,
am xolu mbokk ak ñi bokk ci yeneen diine yi, ak nit ñi di uta def lu baax ñépp,
ndax rekk bëgg bokk ligey ngir liy jeriñ nit ñi ñépp.
2.
Ci jamano ju jaxasoo ji nu nekk, ñi gëm ci diine yi, am na ñu sas wu jiitu : moo
di ligey, niki surgay Aji-katan ji ngir jamm ji nga xam ne balaa muy am, ell na
ñu may cër li nit ku nekk ak li mbootay bu nekk gëm, te ku nekk yaatu ngir mëna
jaamu Yall naka lako diineem tëralee. Yaatu ci diine bobu nga xam ne yemul rekk
ci am sañsañu mëttali ay taxawaay u ngëm, benn anam bu jiitu la ci li di
njambuuru fit bi nga xam ne yelleefu nit ku nekk la, di itam li di wóoral
yelleefu nit yi yëpp.
Su nu bëggee taxawal aada u jamm ak bokk soxla ci digante nit ñi, ell na ñu
bayyi xel ci loolu ; noonu, ñëpp di na ñu mëna soobu te yebu ngir jagal mbootay
buy gën di nekk mbootayi mbokk, te di nañu mëna def lëpp li ñu mën ngir bañ
fitna bu mu mënti doon, ngir weejee te yedd këpp ku bëgga jëfoo fitna ; te moos,
fitna mënul sukkandiku mukk ci diine, ndaxte defay ñaawloo nit ki bindu ci
meliinu Yall. Ñun ñëpp xam nanu ne fitna, waxatu ma iite tiitalaate ak boom bi
dul rañatle ci kaw ñan lay dal te muy lor nit ñu bare, jëkkee ko ci jambuur yi
mënul sottil bajjikonte yi, lu dul, xanaa, jur dee, mbañ ak yaqqal nit ñi ak
mbootay yi.
3.
Ñun ñi di niti diine, nun ñëpp noo wara jiitu ci li di jangalee jamm, ci yeete
ci yelleefu nit ñi, ci digal njambuur bu di cëral nit ku nekk, ak itam dundu
mbootay buy gëna am doole ; ndaxte nit ki defa wara saytu bëpp nit, ci kaw li mu
bokk ak moom ndey ak bay, baña tuutil kenn. Waru ñu génnee kenn ci mbootayu réew
ngir xeetam, diineem, mbaa beneen melukaan bu nekk ci moom. Nun ñëpp ñi bokk ci
xeetu diine yu uutante, sunu sas moo di lawloo jeemantale bu di suturaal bépp
doomu adama, lawloo yéene cofeel ci digante nit ñi ak ci digante xeet yi. Li
gëna nekk sunu sas moo di nu yar ndaw yi ci xalaat boobu, ñoom ñi wara doxal
aduna si suba. Njaboot yi, ñi am cër ci yarum ndaw yi, njiiti addina yi ak yu
diine yi, ñëpp de ñoo wara farlu ci di jottalee njeemantale bu jub, ak ci fexeel
ku nekk yar bi war ci anam yi ñu fi tudd, ñu gëna fësal jeemantalee dund ci
mbootay bu di xamal ndaw bu nekk mu cëral ñi ko wër te seetee leen niki ñu mu
bokkal ndey ak bay, te mu wara dund ak ñoom bes bu nekk. Waxu ñu nga def niki ku
xamul ñi muy dund ak moom, wande nga di bayyi xel ci ñoom, niki su ñu nekkoon ay
mbokk.
Kon lu jamp lool la, ñu di jeemantal maasi ndaw yi li nit ñi japp niki lu baax,
li di dund gu rafet, li di taxawal dund ci biir mbootay, li ci jiitu, te nga xam
ne mënu ñu ñakk nekk ngir dundu nit ku nekk ak dundu mbootay bi. Saa yu ñu gisee
ndaw yi def naka su dul noonu, war na ñu léen fattali li ñuy xaar ci ñoom ci
dundu mbootay bi. Njekk lu baax li war mbootay bu nekk ak addina si sepp ci
loolu la aju.
4.
Yooyu xalaat ñoo wara tax nu japp ne lu am maanaa la ñu wey dund te gëna
dooleel waxtaan bi ci digante kerceen yi ak seriñ yi ci li mu nekk yar ak saxal
aada, ngir ñu boolee mënmën yi yëpp, ñu jeriñ nit ku nekk ak nit ñi ñëpp, ndax
maasi ndaw yi baña doon getti aada ak diine yu di xeexoo, te ñu doon ay mbokk ci
kaw li ñu di ay nit. Waxtaan bi doon na juntukaay, bu nu mëna dimmali be nu
génna ci bojjikonte ak ŋaayoo yu bare yi ci biir mbootay yi, ndax xeet yi yëpp
mëna dund ci dal ak jamm, ñu di mayante cër, te njaboot yi uutee yi dund ci
déggoo.
Ngir loolu mëna am, mangiy dagan ñëpp ñu yebu : noonu, ci pexe dajee yi ak
weccoo yi, kerceen yi ak seriñ yi and ligey, ñii di cëral ñii, ngir jamm am, te
nit ñi ñëpp mëna yaakaar addina su gëna neex suba. Noonu itam, di na ñu doon
rooyukay ngir ndaw yi. Ndaw yi di na ñu leen top te toppandoo leen. Ndaw yi di na ñu gëna wóllu dundu
mbootay te di na ñu gëna sawar ci bokk ci mbootay bi ak ligey ngir soppali ko mu
gëna baax. Yar gi, ak wonee rooyukay di na leen may ñu am yaakaar ci addinab
suba.
5.
Lilee moo di iite bu ma ñor bi ma bëgg seddoo ak yeen ; kerceen yi ak seriñ yi
war na ñu yokka digaale xaritoo yu di defar ngir ñu weccoo lu jekk té rafet li
ku nekk am, te ñu sabablu bu baax seedees gëmkat bu rafet !
Yeen sumay xarit seriñ yu baax yi, mangi leen waxaat suma yeene yi ma tibbee ci
suma xol, ci seen xewte bi, te mangi ñaan Yallu jamm ak yermande bi, mu may leen
yeen ñëpp wërgum yaram, dal ak naatangee.
Jean-Louis Kardinaal TAURAN
Njiit li
Pier Luwiji CELATA
Bindakat bi


text:
-
2012 February
-
-
Bennoo, Ñaaroo, Ñettoo ba Ñent…. Mbooloo mooy doole te mooy jàmmi-réew, wante lu waay di wuyoo na koy niroo! Moo tax ba Front Siggil Senegaal seete seetaat ba tudde boppam […]
-
Nàqar, tiis ak metit Réewum Senegaal tollu na diggante bu xat te mooy diggante dund ak dee gannaaw ba kuréel gi waroon a saytu sàrti-réew mi feeñale parparloom ne ki ñépp di mbàmb, neex […]
-
Maa waxoon waxeet! “Maa waxoon…waxeet!” kàddu yooyu njiitu réew mi yëkkëti ci ndaje PDS bi amoon ci 23 fan ci weeru suliye, weesu na waar ba faf wër àddina! Image Ñu bare ñu […]


text:
Amalnañu ab woote ngir niññi teew ci xew xewu fattaliku juddu Imaam Ridaa ci reewum Angleterre
Waallu dundin centre islamique bi nga xamni moo neekk ci reewum angleterre ci Manchester mungi woote ngir ñu amal ayy xew xewu maaggal juddu imaam Ridaa juroom ñenteelu Imaamu chite yi
Këru tasukaayu xabaaru al xuraan yi (ikna) te neekk ci Iran xabaarna jëleeko ci reewu tugël ni: xew xew yii altine 15 septembre lañukoy amal su ñaar fukki waxtu jotee ci waxtu reewum angleterre lañukoy amal
Xew xew yii gannaaw bi ñu jullee timis ak guewe lañukoy amal ci jaang leen ci ayy laaya al xuraan lañukoy dooree ci gannaaw loolu ñu jaang ñaan biidi (Aminullah) suñu noppee ci ñaan bi ci lañii door programme bi dinañu amal ab waxtaan ci dundu ak jaar jaaru Imaam Ridaa suñu noppee amal ayy woyy ak ayy taggjagleelko waa kër yonent bi ak Imaam Ridaa suñu noppee sooga xeewlu
1285713


text:
amalnañu amal ab jotaayu xamle islaam ca Ohio
Waallu yënggu yënggu al xuraan bi deemb 19 aought amalnañu ab jotaayu xamle islaam ca reewum Amerique cag ox biidi Ohio ci nimbalu centre islamique bu neekk ca kilyund
Këru tasukaayu xabaaru al xuraan bi (ikna) te neekk ci Iran xabaarna jëleeko ci ñi nga xamni ñoo leen teewal ci Amerique ni: suñu sukkandikoo ci xabaar yi nga xamni jëleenañuko ci centre islamique biidi kilyund ni jotaay bii li nga xamni mooko taxa jog mooy waxtaan ak xalaat ci waallu islaam ak poonkk yi nga xamni moo yor islaam ngir ndaw ñi ak waxambaane yi gëna xam islaam
Programme bii nak dañuko bëgga wëyal ba altine bu neekk ñu amalko su ñaar fukki waxtu ak been jotee ci waxtu reewum Amerique ba ñaar fukk ak ñaari waxtu tegee fanweeri simili
Ñungi ñaan mbooleem ñi nga xamni dañoo soopp islaam ak bëgga xam islaam ñu ñew teewe waxtaan yii
1274779


text:
Gëm Bis Pénc
NI NUY GËME BIS BU MUJJ BA,yal nanu yàlla fegal ay tiitaangeem )
Ni ngay gëme bis bii mooy nga dëggal ko,te dëggal lepp li mu ëmb,niki wisaareg teere ya,ku ci ne dees na ko won ay jëfam ci teere,ak pang ma,muy dajale gi niy dajale nit ñi,ak balaas bi, muy balaas bi niy mandaxee jëfi jaam yi,ak déegub yonant bi (j.y.m),ak ajjana ak sawara,ak siraat(aw yoon la wu deesi romb),ak romb gin ciy romb,ak hisaab(mooy seet gi niy seet jëfi nit ñi) ak rammug yonant bi (j.y.m) ak mbugal(yal nanu ci yàlla musal). Hisaab nag luy tar la ca boobale bis,ndax dees na hisaab nit ki ci lu gën a tuuti fepp suuf cib tuutaay.
Fayyantoo itam dana fa am,ndax lu waay daa jay moroomam fii, teg ko cig ëpp doole,bu yawmal-xiyaamee dees na jox aji neew ji doole, doole muy fayyu ci ki ko daa neewal doole,niki xar mi am bejjan te daa daan mi amul bejjan,bu bis baa,da niy jox aji ñakk jiy bejjan bejjani mi ko daa daan muy fayyu,loolu lepp maandute ga fay am lay wone.
Dee,ak laajug malaaka yi ak mbugalum bammeel,ci yawmal-xiyaam lanu,ndax kat yawmal-xiyaam yi ñaar lanu,bu mag ak bu ndaw,bu ndaw bi mooy dee gi ñepp di dee,bu mag bi di wal gi niy wal buftu bi .


text:
Saaru Maryama
Saaru Maryaama Màkka la wàcc 99 laaya la
(1) K. H. Y. Saad [Lii] fàttali sa yërmande Boroom la ca jaamam ba Sàkkariyaa.
(2) Ba mu ñaanee Boroomam ndànk
(3) Ne ko : "Sama Boroom ! néew naa doole, te sama bopp weex na tàll ak bejjaaw. Te masuma laa ñaan be sooy.
(4) Te am naa am tiit ci njaboot gi sama ginnaaw, te sama soxna dafa jërméel. Kon nag yal na nga ma may kuutaay gu bawoo ci yaw
(5) Gu may donn, tey donn njabootu Yànqooba, te sama Boroom yal na nga ko def muy ku ñu gërëm !"
(6) Yaw Sàkkariyaa noo ngi lay bégale doom ju góor ju tudd Yaxyaa, kenn masu koo tudd.
(7) Mu ne : " Sama Boroom nu may ame doom, te sama soxna jërméel, te ma màgget be kumur".
(8) Mu ne : "Noonu la. Sa Boroom nee na : loolu yomb na Ma, te nag Maa la bindoon, te doo woon dara".
(9) Mu ne : "Sama Boroom, defal ma firndé". Mu ne : "Sa firndé moo di doo mën a wax ak nit ñi ñetti guddi yu mat sëkk".
(10) Mu génne ca jàkka ja, yem ciy nitam junj léen ne: “sàbbaalléen suba ak goon!”
(11) “Yaw Yaxyaa, téyél ci Téeré beek doole !” def Nanu ko muy ku xereñ àtte cig ngoneem.
(12) Ak yërmande ju tukkee ci Nun, te ku fegu la woon
13) Te ku baax la woon ciy way-juram, réyul woon, daawul woon moy Boroomam.
(14) Yal na ko Yàlla defal jàmm keroog ba mu juddóo ak keroog ba muy dee ak keroog ba muy dekkiwaat di dund.
(15) Fàttalil ci Téeré bi (Alxuraan) Maryaama, ba mu beddikoo ay nitam dem ci barab bu féete penku
(16) Mu doxale kiiraay diggantéem ak ñoom ; Nu yebal ca moom Sunu malaaka [Jibriil] mu feeñu ko ci melow nit ku mat sëkk.
(17) [Maryaama ne :] Yal na ma Yàlla musal ci yaw ! Ndeem fegu nga !
(18) Mu ne ko: "Man sa ndawal Boroom rekk laa, lu lay maysi doom ju sell".
(19) Maryaama ne ko : "Numay ame doom, te mbindéef laalu ma, te duma jigéen ju bon".
(20) Mu ne : "Noonu la, sa Boroom nee na : “loolu lu Ma yomb la », Te dananu ko def kéemtaan ci nit ñi ak yërmande ju bawoo ci Nun. Mbir mi sotti na !".
(21) Mu ëmb ko, beddeekook moom ca barab bu sori.
(22) Mat wa dab ko ca ëkku tàndarma ga. Mu ne : "Céy ! Aka neexoon ma dee lu jiitu lii, su ko defee ñépp fàtte ma, kenn dóotu ma tudd.
(23) Mu woo ko cag ronam [ne ko] : "Bul jàq, sa Boroom defal na la ci sag ron am yol".
(24) Gësëmal dàttu tàndarma gi, tàndarma yu ñor xomm rot, wutsi la
(25) Lekkal, naanal, te seral sa xol. Boo gisee kenn ci nit ñi neel : "Man kat damaa nisër a wooral Boroom yërmande ji ; kon nag tey duma wax ak nit".
(26) Mu indil ko (liir ba) aw nitam, leewu ko ; ñu ne ko : "Céy Maryaama def nga njaaxum gu réy !".
(27) Yaw jigéenu Aaróona, sa baay dey du woon waa ju bon, sa ndey it nekkul woon jigéen ju bon !".
(28) Mu joxoñ ko (liir ba) ; ñu ne ko : "Naka la nuy waxeek liir bu nekk ciy laltaayam".
(29) Mu (liir ba) ne : "Man jaamu Yàlla laa, jox na ma Téeré ba (Injiil)
(30) Mu def ma may ku bàrkeel, te mu dénk ma julli ak asaka feek maa ngi dund,
(31) Ak baax ci sama ndey, te defuma may ku féttéerlu di ku texeedi
(32) Yal na ma Yàlla defal jàmm keroog ba ma juddóo ak keroog ba may dee ak keroog ba ñu may dekkal may dund !".
(33) Kookooy Isaa doomu Maryaama, baatu dëgg bi ñuy werante
(34) Jaaduwul ci Yàlla Muy doomoo kenn. Ëppale na ko boppam ! Su dogalee mbir da naan ko : « Nekkal, mu nekk ».
(35) Te nag Yàllaay sama Boroom, di séen Boroom : "Jaamuléen ko. Lii yoon wu jub la".
(36) Kurél ya wuute ca séen diggante. Mbugal ñeel na ñi weddi dikkug bés bu réy
(37) Aka ñooy mën a dégg ! Aka ñooy mën a gis ! Keroog bu ñu teewee Sunu kanam ; waaye nag tey tooñkat yi ñu ngi ci réer gu metti.
(38) Waarléen ndax ñoom ñu ngi ci càggante ak ñàkk a gëm ; bésu réccu ba fekk dogal ba sotti na.
(39) Nun nooy donn suuf si ak la ca kowam, te ci Nun lañuy déllusi.
(40) Fàttalil ci Téeré bi (Alxuraan) Ibraayima,
(41) Moom dey ku dëggu la woon, te di ab Yónnent.
(42) Ba mu nee baayam : "Sama baay, lu tax ngay jaamu lu dul dégg, du gis, te du la jariñ dara
(43) Sama baay, am na lu ma dikkal ci xam-xam loo xam ne dikkalu la, topp ma, ma teg la ci yoon wu jub xocc.
(44) Sama baay, bul jaamu séytaane ; séytaane dey kuy moy Boroom yërmande ji la.
(45) Sama baay, ragal naa mbugal mu bawoo ca Boroom yërmaande ja, laal la, ñu boole la ci ñi far ak séytaane".
(46) Baayam ne ko : "Mbaa du dangaa bañ sama yàlla yi, yaw Ibraayiima, soo yemul, danañu la sànni ay doj. Sori ma ab diir!".
(47) Mu ne : "Yàlla na jàmm nekk ci yaw. Danaa la jéggalul sama Boroom ; Moom dey ku baax ci man la".
(48) « Beddeeku naa léen ak ña ngéen di ñaan ñu dul Yàlla, te maa ngi ñaan sama Boroom, xéynalee duma texeedi ci ñaan sama Boroom ».
(49) Ba mu léen beddeekoo, ak la ñu doon jaamu ci lu dul Yàlla, may nanu ko Isaaxa ak Yànqooba, te ku nekk ci ñoom ñaar def Na nu ko muy ab Yonent.
(50) May Nanu léen ci sunu yërmande, te defal Nanu léen tagg wu rafet séen ginnaaw.
(51) Fàttalil ci Téeré bi Muusaa nekkoon na di ku ñu sellal, nekkoon na ndaw lu ñu yenkeewal ;
(52) Woo woon Nanu ko ca wàllu ndey-joor tuur [doju Siiniin], Nu jegeel ko, déeyook moom
(53) May Nanu ko ci Sunu yërmande mbokkam Aaróona def ko mu di Yonent.
(54) Fàttalil ci Téeré bi (Alxuraan) Ismaayla, doonoon na ku sàmm dëelam, te nekkoon na bu ñu yónni.
(55) Te daan na digal ñoñam julli ak joxe asaka, te doonoon ku am ngërëmal Boroomam.
(56) Fàttalil ci Téeré bi (Alxuraan) Idriisa, nekkoon na ku dëggu te dib Yonent.
(57) Yékkati Nanu ko teg ko ci barab bu kowe
(58) Ñooñu ñooy ña Yàlla defaloon xéewal ci Yonent yi ñu bokk ci njabootu Aadama ak ña ñu yeboon [ca gaal ga] ñu ànd ak Nóoh ak ca ña Nu gindi, te tànn léen. Ñooñu, su ñu jàngee laayay Boroom yërmande ji ñu rot sujjóot, boolekook i jooy.
(59) Mu am ñu léen wuutu séen ginnaaw, ñu sàggane julli, topp bànneex ya, ñooñu dey danañu tàbbi [xuru] safaraw “Gayy”
(60) Ndare ña tuub, te gëm, te jëf jëf ju yiw. Ñooñu danañu tàbbi Àjjana, te déesu léen tooñ ci dara.
(61) Àjjana yu sax ya Boroom yërmande ja dig jaamam ya ci kumpa. Moom dey digéem luy ñëw la.
(62) Duñu fa dégg caaxaan, jàmm rekk la ñu fay dégg ! Fa la léen séen wërsëg di fekk subaak ngoon.
(63) Loolooy Àjjana ji Nuy donnale képp ku ragal Yàlla ci Sunu jaam yi.
(64) Nun dey dunu wàcc lu dul ci sa ndigalul Boroom. Moo moom li ci sunu kanam ak la ca sunu ginnaaw ak li ci séen diggante, te sa Boroom du fàtte.
(65) Mooy Boroom asamaan yi ak suuf si ak li ci séen diggante ; jaamu [léen] ko, te ngéen sax ca jaamu ga. Ndax xamal ngéen ko kenn ku Ko niru ?
(66) Nit a ngi naan : "Ndax su ma deewee danañu ma dekkal ?"
(67) Xanaa nit dafa fàttalikuwul ne Noo ko bindoon ca lu jëkk, te du woon dara.
(68) Giñ naa ci sa Boroom ne fàww dinaa léen fàng boole léen ak séytaane ya, te dananu léen dajale ca kéewal jaanama.
(69) Te Dananu ñoddi ci kurél bu nekk ña ca gënoon a ñeme Yàlla.
(70) Te Ñoo gën a xam ña gën a yeyoo lakk ci Safara.
(71) Amul kenn ci yéen ku fa dul jaar. Sa Boroom dogal na ko, te du jaas.
(72) Topp Nu musal ña ragaloon (Ÿàlla), Nu bàyyi ña tooñoon ñu bóof ca biir.
(73) Bu ñu léen jàngalee Sunu laaya yi ña weddi wax ña gëm ne léen : ban ci ñaari kurél yi moo ëpp màqaama te gën mbooloo?.
(74) Ñaata la nu alag lu léen jiitu ci ay maas yu léen ëppale te gën léen a taaru
(75) Képp ku nekk ci cànkute, na ko Yàlla bàyyi ci cànkutéem mu wéy ca!
(76) ba ñu gis li ñu léen dig : moo xam mbugal ma la walla bés-pénc. Bu boobaa danañu xam kan moo gën a yées daraja, te gën a ñàkk solo ab lël.
(77) Yàlla dana dolli njub ñay sàkku njub, ay jëf yu yiw yiy des ginnaaw farata, ñoo ëpp yool ca sa Boroom te moo gën ag muj.
(78) Xanaa gisóo ki di weddi sunu laaya yi te naan : "fàww deef na ma fa jox alal ak i doom".
(79) Xanaa kii dafa xam kumpa, walla mu am lu mu dëelante Boroom yërmande ji?
(80) Mukk ! Te dananu bind li mu wax, te dananu ko dolli mbugal mu baree bari.
(81) Dananu nangu ci moom alal ji muy wax, mu ñëw ci nun ne cundum.
(82) Jël nañu ñeneen def léen Yàlla, bàyyi fa Yàlla, ngir ñu dooleel léen
(83) Mukk ! (séen Yàlla yooyu) danañu weddi jaamu gi ñu léen doon jaamu, nekk it séeni noon
(84) Xanaa gisóo ni nooy yebal séytaane ya ca yéefër ya ñu léen di gësëm
(85) Buléen yàkkamti (mbugal mi). Nu ngi léen koy waajal bu baax.
(86) Keroog ba nuy fàng ñi ragal Yàlla, fa Boroom yërmande ja ñuy mbooloo,
(87) Nu sëkkëtal saay-saay si jëme léen jaanama, ñu ànd ak mar wu metti
(88) Tinu amu fa, lu dul ku fasante woon ak Boroom yërmande ji kóllare
(89) Nee na ñooy Boroom yërmande ji dafa am doom!
(90) Wax ngéen lu ñaaw
(91) Asamaan xaw naa xotteeku, suuf siy waaj a xar, xeer yiy bëgg a jóoru.
(92) Ngir li ñu wutal doom Boroom yërmande ji
(93) Te jaaduwul ci Boroom yërmande ji muy doomoo kenn
(94) Amul kenn ci asamaan walla ci kaw suuf ku dul ñëw fa Boroom yërmande ja ñëwinu jaam.
(95) Dajaleléen, lim léen ba ñu mat
(96) Ñoom ñépp danañu teew fa Moom bés-pénc, ku nekk ne cundum.
(97) Ña nga xam ne gëm nañu, te def lu baax, Boroom yërmande ji, Yàlla dana léen defal cofeel.
(98) Yombal nanu ko (Alxuraan) ci saw làmmiñ, ngir nga bégal ci ñi ragal Yàlla, te xupp ci nit ñi dëng.
(99) Ñaata lanu alag ci ay maas yu léen jiitu, ndax yégati nga kenn ci ñoom walla nga dégg kàddoom ?


text:
Related Tags: Islam Mouride Mourtada Mouride Mourtada Mouride Mourtada Mouride Serigne Touba Mouride Murid Khadimou Rassoul Cheikh Ahmadou Bamba Mbacke Touba Senegal Mouridisme Muridism Muridismo touba mouride Serigne Bara touba mouride Serigne Saliou Mbacke Touba Mouride Temoignage Serigne Touba Mouride Serigne Saliou touba mouride Touba mouride touba mouride Mouridism, Muridism, Serigne Touba, Khadimou Rassoul, Cheikh Ahmadou Bamba Mbacke, Mouride, Murid muridsadiq ville TOUBA mouride Wade Serigne Bara Mbacke touba mouride
Sort by: Date Added - Title - View Count - Rating


text:
Alkhourâne
Limou mbiryi: 127
-
njaaŋum teuré alqur-aan bu aandak firi maanaa aayayi ci laakki Bichto Wolof
-
njaaŋum Michaari Raachid Al-hafaasiy (Murattal) ak fireém cii laake Endonosi Wolof
-
njaaŋum Hasan Muhamad Saalih (Murattal) ci riwaaya warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Yaasiin al-djazaayriy (Murattal) ci riwaaya Warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Habdul haliy Ahnuun (Murattal) ci riwaaya warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Miftaah Muhamad As-salataniy (Murattal) ci riwaaya Ruuh jeléé ci Yahquub al hadhramiy Wolof
-
njaaŋum Miftaah Muhamad As-salataniy (Murattal) ci riwaaya Rueys jeléé ci Yahquub al-hadhramiy Wolof
-
njaaŋum Rachiid Balhaaliya (Murattal) ci riwaaya warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Mahmuud Achiimiy (Murattal) ci riwaaya chuhba jeléé ci haasim Wolof
-
njaaŋum Mahmuud Achiimiy (Murattal) ci riwaaya Ad-duuriy jeléé ci kisaa-iy Wolof
-
njaaŋum Omar Al-qazabiriy (Murattal) ci riwaaya warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Al-huyuunul kuuchiy (Murattal) ci riwaaya Warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Mustafa Al-laahooniy (Murattal) Wolof
-
njaaŋum Habdul Kabiir Al-hadidiy (Murattal) ci riwaaya warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Miftaah Muhamad As-salataniy (Murattal) ci riwaaya Ad-duuriy jeléé ci kisaa-iy Wolof
-
njaaŋum Miftaah Muhamad As-salataniy (Murattal) ci riwaaya Warch jeléé ci Naafih Wolof
-
njaaŋum Muhamad Habdul Hakiim (Murattal) ci riwaaya Ad-duuriy jeléé ci kisaa-iy Wolof
-
njaaŋum Ahmad Al-misbaahiy (Murattal) Wolof
-
njaaŋum Muhamad Habdul Hakiim (Murattal) ci riwaaya Al-baziy ak Qunbal jeléé ci Ibn Kasiir Wolof
-
njaaŋum Waliid An-naanhiy (Murattal) ci riwaaya Qaaluun jeléé ci Naafih Wolof


text:
Njàngale 8
Lu tax Yàlla bàyyi lu bon ak coono yi di am ?
1. Kañ la lu bon komaase ?
Bi Seytaane jëkkee fen, ci la lu bon komaase ci kaw suuf. Ca njàlbéen Seytaane malaaka bu mat sëkk la woon, waaye ‘ taxawul ci dëgg. ’ (Yowaana 8:
Bi Seytaane xiiree Awa mu bañ a déggal Yàlla, ci la xeex kiliftéefu Yàlla tàmbalee maanaam sañ-sañu jiite bi Yàlla am. Ñu bare ci doomu Aadama yi topp nañu Seytaane ci bañ Yàlla jiite leen. Noonu la Seytaane nekke kiy “ jiite àddina. ” — Jàngal Yowaana 14:30 ; 1 Yowaana 5:
2. Ndax li Yàlla sàkk amoon na sikk ?
Li Yàlla bind lépp a mat sëkk. Nit ñi ak malaaka yi Yàlla sàkk mënoon nañu déggal Yàlla bu baax. (Deutéronome 32:4, 5) Yàlla sàkk na ñu ak sañ-sañu tànn def lu baax walla def lu bon. Sañ-sañ boobu mooy tax ñu mën a wone suñu mbëggeel ci Yàlla. — Jàngal Saag 1:
3. Lu tax Yàlla bàyyi coono yi am booba ba léegi ?
Lu tax Yexowa bàyyi ñuy xeex kiliftéefam booba ba léegi ? Ngir wone ne lépp lu ñuy def ngir jiite suñu bopp du ñu yóbbu fenn. (Ecclésiaste 7:
Ni Yàlla di jiitee wuute na lool ak ni doomu Aadama yi di jiite, ndaxte dafay amal njariñ ñi ko nangu. (Isaïe 48:17, 18) Ci kanam tuuti, Yexowa dina fi jële nguuru doomu Aadama yépp. Ñi tànn Yàlla jiite leen ñoom kese ñooy dund ci kaw suuf si. —Esayi 11:9. — Jàngal Dañeel 2:
4. Lan la ñu muñug Yàlla di may ?
Seytaane dafa wax ne amul kenn kuy jaamu Yexowa ndax mbëggeel dëgg. Ndax bëgg nga wone ne Seytaane waxul dëgg ? Mën nga ko kay ! Muñug Yàlla may na ñu ñu wone ndax Yàlla lañu bëgg mu jiite ñu, walla dañu bëgg nguuru doomu Aadama yi jiite ñu. Ni ñuy dunde dafay wone fu ñu féete. — Jàngal Job 1:
5. Naka lañu mën a tànne Yàlla mu nekk suñu njiit ?
Mën nañu tànn Yàlla jiite ñu, su fekkee ne ñu ngi wut te di topp ni Yàlla bëgge ñu jaamu ko te mu dëppoo ak Kàddoom Biibël bi. (Yowaana 4:
Seytaane dafay jëfandikoo kàttanam ngir gëmloo nit ñi ne dundin bu bon ak jëf yu baax na. Su ñu bañee topp jëf yooyu, mën na am ñenn ci suñu xarit yi, walla ci suñu mbokk yi reetaan ñu walla xeex ñu. (1 Piyeer 4:
Ni Yàlla bëgge doomu Aadama yi dafa ñuy wóoral ne lu bon ak coono dina jeex. Ñi wone ne gëm nañu loolu dinañu am dund gu dul jeex ci kaw suuf si. — Jàngal Yowaana 3:


text:
Mathe Pe Yoon Lat lyrics
Recent and popular Tag cloud - Mp3SongsPk.info: Free Download Mathe Pe Yoon Lat mp3 song, Mathe Pe Yoon Lat song play, online play Mathe Pe Yoon Lat song, listen Mathe Pe Yoon Lat songs, Mathe Pe Yoon Lat lyrics, Mathe Pe Yoon Lat play song, Mathe Pe Yoon Lat mp3 song, play online Mathe Pe Yoon Lat, free Mathe Pe Yoon Lat lyrics, Mathe Pe Yoon Lat listen. Free Download Mathe Pe Yoon Lat mp3 song, Mathe Pe Yoon Lat song lyrics, Mathe Pe Yoon Lat hindi lyrics, Mathe Pe Yoon Lat download song lyrics, Free download Mathe Pe Yoon Lat mp3 song lyrics, Mathe Pe Yoon Lat mp3 song listen online, Mathe Pe Yoon Lat mp3 song play online, Mathe Pe Yoon Lat full mp3 song, Mathe Pe Yoon Lat complete lyrics, Mathe Pe Yoon Lat bollywood mp3 song, Mathe Pe Yoon Lat hindi bollywood song, Mp3 song Mathe Pe Yoon Lat free play online, Mathe Pe Yoon Lat hindi bollywood play online, Mathe Pe Yoon Lat songspk, Download full Mathe Pe Yoon Lat mp3 lyrics, Songspk Mathe Pe Yoon Lat, Hindi bollywood song Mathe Pe Yoon Lat play online, Mathe Pe Yoon Lat free mp3 song listen online, Hindi mp3 Mathe Pe Yoon Lat bollywood songs


text:
Nettali 38: Fukki góor ak ñaar yuy yërndu réew mi
XOOLAL doomu garab yi nit ñooñu di indi. Xoolal ni reseñ yi ngandee ! Soxla nañu ñaari góor pur ñu yëkkëti ko ak bant. Xoolal figg yi ak gerenaad yi. Doomu garab yu rafet yooyu, fu ñu jóge ? Kanaan lañu jóge. Kanaan mooy fu Ibraayma, Isaaxa ak Yanqóoba dëkkoon. Waaye xiif gu metti gi moo taxoon Yanqóoba toxu moom ak waa këram ca Misra. Waaye léegi ñu ngi 216 at ginnaaw loolu te Musaa mu ngi yóbbuwaat waa Israyil ca Kanaan. Ñu ngi léegi ci màndiŋ mi ci béréb bi tudd Kades.
Ñi dëkk Kanaan, ay nit ñu bon lañu. Musaa daldi yónni 12 góor, mu ne leen : ‘ Nangeen jéem a xam ñaata nit ñoo fa nekk ak fi seen doole tollu. Xoolleen ndax suuf si neex na bey. Te buleen fàttee indi ay doomu garab. ’
Bi ñu dellusee Kades, lii lañu wax Musaa : ‘ Réew mi, réew bu baax la. ’ Ñu daldi ko won doomu garab yi ñu indi woon. Waaye amoon na ci 10 ñu waxoon lii : ‘ Ay ponkal ñoo fa dëkk. Bu ñu bëggee nangu seen réew, dinañu ñu rey. ’
Bi waa Israyil déggee loolu, dañu tiit. Lii lañu doon wax : ‘ Céy waay, dee ci Misra walla sax fii ci màndiŋ mi moo gënoon. Bu ñu xeexee ak ñoom, ñun dinañu dee te ñoom dinañu jël suñu jabar yi ak suñu doom yi. Nañu tànn beneen njiit, bàyyi Musaa te dellu Misra ! ’
Waaye ci 12 góor ñu yërndu woon réew mi, amoon na ci ñaar ñu amoon ngëm ci Yexowa. Yosuwe ak Kaleb lañu tuddoon. Ñaar ñooñu dañu jéem a dalal xelu waa mbooloo mi. Ñu ne leen : ‘ Buleen tiit ! Yexowa mu ngi ak ñun. Daan réew mii dina yomb. ’ Waaye kenn dégluwu leen. Dañu leen bëggoon a rey sax.
Loolu tax na Yexowa mer lool. Mu ne Musaa : ‘ Képp ku am 20 at walla lu ko ëpp, du dugg ci réewu Kanaan. Gis nañu kéemaan yi ma def yépp ci Misra ak ci màndiŋ mi, waaye ba tey gëmuñu ma. Kon dinañu wër ci màndiŋ mi fii ba 40 at ci kanam, ba ñu dee ñoom ñépp. Yosuwe ak Kaleb rekk ñooy dugg ci réewu Kanaan. ’
Nombres 13:1-33; 14:1-38.
Laaj yi
- Naka nga gise reseñ yi ñuy wone foofu, te fan lañu jóge ?
- Lu tax Musaa yónni 12 góor ngir ñu yërndu réewu Kanaan ?
- Lan la 10 ci góor ñooñu wax bi ñu delloo ci Musaa ?
- Naka la ñaari góor ci ñoom wonee ngëm ci Yexowa, te ñooñu naka lañu tudd ?
- Lu tax Yexowa mer, te lan la wax Musaa ?
Leneen li ñu mën a laaj
- Jàngal Nombres 13:1-33.
Ñan lañu tànnoon ngir dem yërndu réew mi, te lu réy lan lañu mënoon a def (Nomb. 13:2, 3, 18-20) ?
Lu tax ni Yosuwe ak Kaleb gise woon réew mi wuute woon ak ni ko ñeneen ñi gise woon, te lan lañuy jàng ci loolu (Nomb. 13:28-30; Macë 17:20; 2 Kor. 5:7) ?
- Jàngal Nombres 14:1-38.
Lu tax ñu war a moytu di xultu ci lu jëm ci ñi Yexowa tànn ci kow suuf si ngir jiite mbooloom (Nomb. 14:2, 3, 27; Macë 25:40, 45; 1 Kor. 10:10) ?
Naka la Nombres 14:24 wonee ne Yexowa fonk na kenn ku nekk ci ñi koy jaamu (1 Buur. 19:18; Prov. 15:3) ?


text:
Akhrabou Masalik. Traduit par S. Abdu Rahman Mbacke en wolof. S. Abdu Rahman Mbacke moko firi ci wolof. Daaraykamil.com
Topics: akhrabou masalik, mouride, Audio Xam-Xam, Serigne Touba
Irwa U Nadim de Serigne Muhammadu Al-Amine Diop de Dagana. Traduit et commenté en wolof par Serigne Abdou Rahman Mbacké de Daaru Muhti. Une biographie de Cheikh Ahmadou Bamba Mbacké, Khadim Rassoulillah (S.A.W.S). Tééré Serigne Muhammadu Lamien Diop Dagana ci Serigne Touba. Serigne Abdou Rahman Mbacké mooko firi. Yalla na Yak té wérr. Projet Daaraykamil.com
Topic: Serigne Abdou Rahman Mbacké, audio xam-xam, irwa u nadim,
as haloul masaalik. Serigne Abdu Rahman moko firi.
Topics: as haloul masaalik, kham-kham, xam-xam, s abdu rahman, serigne Touba
Addiinu Annassiihatu 2013 Diiné moye laabiranté, Serigne Abdu Rahman Mbacké moko firi ci Wolof. Daaraykamil.com
Topics: Addiinu Annassiihatu, S. Abdu Rahman, mouride, Audio Xam-Xam, Serigne Touba
Khouratoul Ayni.Téré Serigne Sonhibou Mbacké Ibn Khadim Rassoul.
Topics: quratul, xuratoul, xuratul, hayni, ayn, haini, hain, Khouratoul, Ayni, Téré, Serigne, Sonhibou,...


text:
Lou ajou thi ndaw gni
Limou mbiryi: 9
-
Ay joumtoukây youy jâppandal yar ndawoup joullite Wolof
Wakhtânekatebi : Alioune Gueye Khôlâte : Djibril Dièye
Wakhtâne wî mi ngui ajou thi yône yougnou meuna jâr ba yar ndaw bi yar gou matalé
-
Ay ndaw you râgnékouwône Wolof
Wakhtânekatebi : Jaji Dramé Khôlâte : Djibril Dièye
Wakhtânewi mi jeum thi misâloup ay ndaw you am ay takhwây you râgnékou thi dèmmbiy lislam
-
Moussibâp fitnây jigène thi ndawoup joullite Wolof
Wakhtânekatebi : Moustapha Sarr Khôlâte : Djibril Dièye
Wakhtâne bî mi ngui wakh thi: khamlé louy fitnây jiguène, moussibâm, ay mélokânam, yône yi gnouy thiy mouthé
-
ndawgni ak kharala you bèss yi Wolof
Wakhtânekatebi : Abdallah Loum Khôlâte : Djibril Dièye
Wakhtâne bî mi ngui wakh thi: njarigne ak lor yi am thi kharala you bèss yi
-
ndawou joullite ak Alkhourâne Wolof
Wakhtânekatebi : Mouhammad Kâne Khôlâte : Djibril Dièye
Wakhtâne bî mi ngui wakh thi: khamlé louy fitnây jiguène, moussibâm, ay mélokânam, yône yi gnouy thiy mouthé
-
Ndaw ak dounnde dîné Wolof
Wakhtânekatebi : Sidy Yahya Kouneta Khôlâte : Djibril Dièye
Ame solôk ndaw – Warèfou ndawgni thi lislâm
-
Toubâbal ndawoup joullite Wolof
Wakhtânekatebi : Ismail Ndiaye Khôlâte : Djibril Dièye
Wakhtânewângui jeum thi: toubâbal ndawoup joullite bi thi khamléko, ay mândargâm, ak naka lagnouthiy mouthé
-
Takhâwâyou ndawgni thi wattou sounna ak jarigne khète bi Wolof
Wakhtânekatebi : Ousmane Galadio Kâ
Sèllal, yittéwô bou kawé thi Alkhourâne ak Sounna, dégg ak wômmatou, sâmm wakhtou, ândandô you bâkh, di déllou sâssouné thi borôm expérience yi thi borôm kham-khamyi.
-
Fataawa avec les soeurs du lycée Kennedy Wolof
Wakhtânekatebi : Mohammed Ahmed lo Khôlâte : Mohammed Cheikh Sene
Fataawa avec les soeurs du lycée Kennedy


text:
Naka nga gise Biibël bi ?
Ndax dinga ne . . .
Kàddu Yàlla la ?
dañu ko soppi ?
walla ay léeb kese ñoo ci nekk ?
LAN LA BIIBËL BI WAX CI LAAJ BOOBU ?
“ Mbind mu sell mépp, ci gémmiñu Yàlla la jóge ”. — 2 Timote 3:16, Téereb Injiil di Kàddug Yàlla.
LI MU WAX, BAN NJARIÑ NGA CI MËN A JËLE ?
Ay tont yu leer ci say laaj. — Kàddu yu Xelu 2:1-5.
Ay xelal yu wóor ci sa dund. — Sabóor 119:105.
Yaakaar bu wóor ngir ëllëg. — Room 15:4.
NDAX MËN NGA GËM LI MU WAX CI LAAJ BOOBU ?
Waaw waaw, xoolal liy topp :
Du weddi boppam. Biibël bi, lu jege 40 góor ñoo ko bind ci lu ëpp 1 600 at. Ñi ci gën a bare, xamantewuñu woon. Loolu terewul lépp li nekk ci Biibël bi ànd te bokk benn wax.
Du nëbb dara. Ñiy nettali xew-xewu àddina bi, bu seen réew ñàkkee ndam, ñu bare ci ñoom duñu ci wax. Waaye ñi bind Biibël bi, nëbbuñu woon dara, dañu wax ci fi ñu juume ak fi seen réew juume. — 2 Chroniques 36:15, 16 ; Sabóor 51:3-6.
Buy wax ci ëllëg, loolu day am. Lu mat 200 at bala muy xew, Biibël bi waxoon na ne dinañu alag dëkk bi tuddoon Babilon. (Isaïe 13:
17- 22) Waxoon na ni ñuy def ba alag ko. Wax na sax turu ki koy alag ! — Isaïe 45:1-3.
Wax na ci yeneen ak yeneen yu mel noonu yoo xam ne, lépp li mu ci waxoon gisoon nañu ko. Ndax du loolu lañu war a séentu ci téere bu jóge ci Yàlla ? — 2 Piyeer 1:21.
LOO XALAAT CI LAAJ BII ?
Ban njariñ moo nekk ci topp Kàddu Yàlla bés bu nekk ?
Biibël bi dafa ciy tontu ci ISAÏE 48:


text:
Waallubitimreewwall biingaxamnimoomlañujagleelneewujullitñi ci sëggyingaxamni moo neekkca saint Denis ci goxbiidilukorno ci reewum France deemblañukoubbi
Kërutasukaayuxabaaru al xuraanyi (ikna) teneekk ci Iran xabaarnajëleekoci bërëbuxabaaryingaxamni moo neekk ci internet (yabiladi) ni: waallbiingaxamnimoomlañujagleeljullitñi ci goxbiidi (lukorno) ci reewum France deemblañukoubbi ci teewaayuayykilifayjullitñiakñingaxamniñoojiitegox bi leegijullitñidinañumanasuulseenineew ci anam bi ngaxamni moo dëppooakislaam
Lu ëppjuroomñentfukkiteemeerixabrujullitwaajalnañukobanoppileegidinañumanasuulseenineew ci jaamakslaamteduñu am been jafejafe, gannaaw bi ngaxamnijullitureewum France yisaakkuna ci nguurgiñudefalabsëgg boo xamniniidinañu ci manasuulseenineew moowaralnguurfexebaamalsëggyiileegijullitureewum France yisuñudemeebeneendëkkbañaakkfa seen bakandañiisaakkuñuindiwaatleen ci seen reew
Kiidi (SulaymaanNaazir ) neekk ci mbootaayujullitureewum France waxnani: leegilutoollu ci ñaariteemeerisëgg ci reewum France dafaynanguñu sulfa ayyneewujullit ten i islaamsan
taaneeñusuuleeseenineewlañukoysuule
1310117


text:
Lislaam ci sowu Afrik
Yaatug lislaam ci Afrig gu sowwu gi :
Ci njëlbéenug juroom ñaareelu xarnu la Muhammad (j.m) tàmbali di tas diine ju yees ji (lislaam), ginnaaw bi mu làqoo atum 632 g.j, la araab yi ubbi Afrig gu sowwu gi, daal di duggal aw nitam ci lislaam, ci noonu, jullit ñi tàmbalee tas lislaam ndànk-ndànk ci bëj-saalumu tàkk gi (désert bi),.
Lislaam mujj na yaatu, tas te li ko waral du dara lu dul joqalante gu yaxantu gi naar yi daa def ak Afrig, ak njëgg (convoi) yu giléem yi daa jëggi tàkk gi, nga xam ne yaxantukat yi dañu daa jënd wurus ci sowwu Afrig, jaayiji ko ca bëj-saalumu Afrig, daa nañu baana-baana it ci jamaa ak jumtukaayi xanjar yi ak weer aki téere ak xorom ci dëkki yaxantu yii : Jinn, Tumboktu, Gaawo. Yaxantukat yooyu dañoo fekk lislaam ca bëj-gànnaaru Afrig, bu ko defee, la ëpp ca ñoom daal di ciy dugg, daal di tàmbalee waar seeni àndandoo ngir dugal leen ci.
Waaye yaatug lislaam gi amewul ci jàmm rekk, ndax yenn askan yi dooni jullit dañoo jugoon def jiyaar ngir tàbbal yeneen yi ci lislaam.
Murabituun (Marabout) yi nga xam ne ñi ngi juge woon ci bëj-gànnaaru Afrig, ubbi woon nanu lenn ci Afrig gu sowwu gi ci xarnu bu fukk ak benn


text:
Castellano – Árabe – Búlgaro – Inglés – Francés – Portugués – Rumano – Ruso – Chino – Polaco
Santru Juumtukaay ngir Njàŋgum Caada yu Duggënte – ci Aragon (CAREI) santr la bu Bàŋqaasu Njàŋgale, Caada ak Tàggat-Yaram bu Guwernmaa wu Aragon taxawal ngir jàŋgalekatu Aragon yi sukkëndiku ci ngir dalal ak dugal ñi jóge bitim-réew ci njàŋg mi te wéer ko ci duggënte caada. Lii teg la ci ëllëg, bi nga xam ni moom rekk moo fi sës, te ngeen war ci bookk – xam ni ci ni ñu gise njàŋgmi, mëneesna tabax ëllëg teg ko ci wutum ndaje ak jaxasoo yi ñuy jëmële ci dundu mbooloo gu gënë dëgërël moom-sa-bopp, gënë yemale te gënë jappoo.


text:
Dimblikat yi
Saartu ligey katu maaliporo
ICVolontaires ap kureel la buy yëngu ci adina bi yëp ci te duk nguur buy jox askan wi ay xam xam ci wallu ligeey boo xamni kenn du ci fayaate ay dnit niuy ligey ci kalaama xarala yu mujj yi ak ay ndajje aki poroze.mungi yengu ci walu japalante doomi adama yi ci walu askan wi ci walu wergu yaram ci biir ak bitim reew.
Ligeey kat yi nak niu ngi tol ci 16 at ba 80 att muy luy indi jokko cici ay xalaat yu wute te am solo.
Sunu giss-giss
Sunu giss-giss moy tabax ëlek boo xam ni nit ku nek ak askan wune dina mënna am saň-saňak taaneef suňu mebet di dajale xam-xam yi ci li soxal askan wi jaarale ko ci ligeyuk japalante bi.
ICVolontaires mungi bokk ci li suxali askan wi di ligey ci bokk gi muy yengu ci poroze ak ndajje yoo xamni koom lalu ko, yuy jox katan bèp mindef bu jogge ci bèpp askan bu soppa ligey ci japalante. ICVolontaires mungi xeex pour ligeyuk japalante ak nagutem.
ICVolontaires nak yoon la ngirr ay xeet yu wuute mënna dajje ngir kunek xam moroomam ak yokutek ku ci nek.
ICVolontaires mungi yengü ci xalaatuk motalante ci askan wi ak ci ligeey katu nguur gi.seeni yëngu nak mungi fetewu ci taneefu ligey kat yi bëgga japale askan wi ci maaliporo ak ndimbalak japale katt yi.
Ngir ligeeyuk japalnate bi mënna antu nak, ICVolontaires dafa tëral ab Saart jëmaleko ci këpp ku bëgga du ci ňioom, muy li leen di wan seen axxak seen yeleef.
Ligeeyu japalekat bi
Japalekat bi dafa di benn nit kouy jooxe ci waxtoom ci ni coobarem ngir nekinu askan wi te duniu ko ci fay dara.
Amna foo xamni nak ndaw si daniu kooy deloo li mu jëffendikoo (ci wallu lekaam ak toxoom wala ak tukeem).
Moom nak dafa wara farlu lool ci taxawu ICVolontaires.
Te dafa wara def ligey bi niu ko sant ci genja defin.
Yeen saya dina ňu ko soxla ci mu teewal ICVololontaires ci ay bërëp yu mel ni (ay waxtaanu mnbooloo, ay ndaje) wala mu dem gëstu ji ci ligeeyu benene mbooloo.
Dafa wara am sutura ndax japalekat bi dafa am ay axx ak yeleef yu Saart bi di wane muy teere bi maakole ňëpp ci biir icvolontaires.
Axxuk way japalekat
- Dafa wara am ay lijaassa ci li ňu koy ligeeyloo ci biir ICVolontaires
- Warna yxam li ňuko defloo lu njëk waxtuwa di jott
- Yeneen japalekat yi ak kilifaam da ňu ko wara jox cërr te andak moom ci
- Jooxe ci xam-xamam ci japale doomu adaama yi te kenn du ko ci fay dara.
- Am saň-sa ňuk miin ligeey bi ňu ka sas ci biir icvolontaire
- Bok nak ci icvolontaire ci buko neexee
- Book ci yeeneen yenguk icvolontaire
- Yeensaye ňu fay ko li mu dugal ci koparam bi dund gi ak tukki yi
- Nu raa ňe ko ci taxawayam ci japalante gi
- Nu bindal ko luy firndeel ni ligey na ak ICVolontaires
Wareefu way japalekat bi
- Bokk ci giss-gissu icvolontaire, boolekook jox cërr kepp kufay yengu ci nangul len seen askan, diineem, bëg-bëgam, laagoom te mooytu lëpp luy xeebaate
- Dëgu ak neexa woolu ci bëpp fann
- Nagoo jang ci lu jëm ci ay ligey yu ňu la sant
- Am xam-xam bu leer ci lila icvolontaire di doye wala beneen bëpp andandoo
- Nangu tërëlin ligey bi ci ni ňu ko laaje
- Saayoo joxe sa kadu ci apporoze naga def sa keem katan ba bu ci deň
- Nangoo soppi ay tërëlin
- Yorr ay mbirru bopam ci walu asirance (febar tolof tolof…)
- Wane firndek and gu way jurr yi and ci ligeyug japale kat bi bu feke 18 atam mëtagul
- Jubale ay giss gissam ak doxalinu icvolontaire wala beneen bepp andandoo bu wa ji di ligeyal
- Bokk ci ci ndajje yëpp yi ajowu ci ligey bi (ndaje gestu etc)
- Wuyoo linga waxante woon ak ICVolontaires ci wallu ligey bi nga sartowoon ak loolu
- Teela wax sa kilifa gi ci bu feke danga am ngalankoor ndax ICVolontaires mënna teela wut kukoy wuutu
- Bokk ci setantal bi am ci biir ligey bi
- Topp caadak xeet bi ňu fek ji
- Nangu saart bi icvolontaire di la siňeloo
© 2006 ICVolontaires


text:
Mbay ak càmm
Ndool gi
Ndool gi lu am la ci lu toolu ci benn milyaar ci ay doomu aadama te mbir si dafay gën di meti. Xiif gi ak ak maral gi ňu laal 815 ci ay milyoŋ ci adina bi yepp, te ňenti gunne yu tollu ci juroomi att yoo jëll rek ken kaa nga dëk ci diwaan bu ndool ak maral sonal. Ci bët gaannaaru Afrik nak xiif gi mungi gënna dellu gina waye nak nitt ňaa ngi gënna xiif te li koom gi dafa wa ňeeku.
Teere bi di Rapport sur le développement humain (PNUD) genne ak beneen bu tudu Rapport sur le développement dans le monde (Banque mondiale) Mondiaal genee ko ňu ngi firndeel ni ci biir dëk yu barri li ňu tude OMD muy ay mebett yu ňu nassoona taxawal ci reew yu ndool yi du mënna antu filleek koomu reww yooyule yokuwul.
Ndool gi nek ci reewi yi nak mungi gënna sonal wa kaw gi.looloo waral nak ňu wara raaňe suturlu ak ndool. Soo xolle ci kaw gi ňu barri ndoolu ňu com ni ňu ko yaakaare si buňu gene dem ca taax ya dëk ci ay coň yu soon, di jankoonte ak dundin gu doy waar ak coow li ak leeneen ak leneen. Ni took ca kaw ga ňu ngi suturloo mooy mbay mi nga xam ni ňi ëpp ci ňoom ci la ňuy yengu.
Ci dëkuwaay yu bari nak ňi dëk ca gox ba ak xeet ya fa gënna neew ňooy gënna bari ci ňi ndool, su ko deffe jigeen ňi tamit nek di ňi fa gënna sonn te ňu ňakal leen solo lool. Soo xoole ňi kaw gi ndool amuňu lu ňu mënna suturloo—amuňu suuf, ndox, koom—munu jott ci xarala ak jumtukaay yi wal sax ci Sëk yi. Nu boole ci ni amuňu xam-xam bi leen mënna dimbali ci luy yokk seeni mbay, seen koom wala seen dund.
Mbay mi ak nàpp gi, li kaw gi di gënna jublu
Suňu jàppe li (FAO) ak jëwriň ji ňu dënk mbay mi ca Amerik, mbayum pèpp daf a waňeeku ci ňaarel bi atam li ko dalle 2006 ba leegi. FAO neena li mu rombe ňaari miyaar ci ay tonn tuuti la, wute ak li ňu amoon ca atum 2005 di 2.38 miyaar ci ay toonn ak 2.68 milyaar ci ay tonn ci 2004, te soxla bi ko dina bi soxla waňeeku wul ndax nitt ňi daňuy gên di yooku.
Li nguuru AMerik wax nak daf gënna dooy warr ndax 1984 miyaar ci ay tonn, muy 58 milyoŋyu waňeeku ci mbay moomu ci at mii di ňëw. Denc yi mungi jugé ci 16 fan ci atum1999 dem ci 57 fan ci atum ren. Te li yon mooy gën ja neew 70 fan. Jenk yi moom yokku naňu bu yag ba tollu ci 20% ci atum ren. Mu mel ni ligey boobu ONU sumboon ngir xaac ndool bala atum 2015 daň ko faf nasaxal.
Ak yooku guy rey gi am ci jenk yi (jegu ceep mi ňu barri di dunde mungi yoku ba 75%, ble bi moomu ngi toll ci 120%) moo waral li ngalu ci loosu bank mondiaal di 100 milyoŋ i ay doomu aadama yu jëm ci ndool googu. Looloo waral ki di njiitu Bank monjaal di Robert Zoellick né "daňu wara sexal dundn gi ňi xiif, loolu rekay li nek" manam amatuňu jotu wax judul jeex dafa jot ňu tambale jëf?


text:
Sababi cuppiku gi waral jóge ci Anafa àgg ci An@fa
- Anafa benn Onsee la buy liggeey ci wàllu njàng ak njàngalem làkki réew mi, Tàggat ak Yaraangey Mag ñi. Sunuw doxin ci wàllu yaraangey mag ñi, doxin la wu yaa te làb-daju, di laal mbooleei fànnay dung gi.
- Sosu ci 2e fanu Màrs atum 1990, ci diirub ndaje mu mag mi jẽkk ci Afrikan Asosiyéyshén foor Literaasi an Adult Edukéyshén (AALAE), ANAFA taxawalees na ko fa ngir indiy toont ci yeextey jógug Afrig gi ñuy làkk farãase ci kanamu yeneen réewi Afrig yiy làkk àngale ci fànna yaraange gi sàrtoodi.
- Dale1997, ak njëlbeenug Alf@net, ANAFA daa jëmale ay jëfam ciy feemi kuutlaay ak i xereñ-pent, tey bàyyim xel ci njebbig TIK yi.
- Diggante 2000 ba 2004, ANAFA dawal na Nasu yënguy ñetti atam yi Oxfam GB finaase woon, nga xam ne, gannaaw gëstu-jëfu Alf@net , yeneeni xereñ-pent yu mel ni nasuw Batik wi boolee xaralay Batik, njàng ak njàngalem làkki réew meek TIK yi…
- Dale 2005, ANAFA gën naa xootal tàbbalum làkki réew meek jumtuwaayi xaralay jokkoo-bari-melo yi ci meññal ay didaktisiyel, ay méngaley arafukaay tey defaale ay bërabali (tekki) lósisiyel yu yaŋu, deme ni Mosila, Faayëfox, Abiword, añs, ci làkki réewum Senegaal ak pàccu diiwaan bi.
- Ngir méngook tànneefu peemu tàbbal TIK yiy lëkkalook yeneen xeeti njàng ak njàngale yi, Anafa daa amal ag cuppiku (ag jàllarbiku) gu bawoo ci xalaatum peem moo xam ne danoo tax a bàyyim xel ci mbooleem cuppigu yiy xew ci sunu géewub yengu-jëf (yaraange) ak seeni njeexit ci sunug tax a nekk.
- Ci anam boobu lanu wootee ndaje mu mag ci 9 fanu Féebarye 2011 ngir ag yeesal gu waral nu mën a jóge ci Anafa àgg ci An@fa. Ci turam wu yees wile, @ bi da cee am ñaari tekkin wallay dégg-dégg : day delloo ci njàng ak njàngalem làkki réew mi, waaye, day wund ne An@fa yabu naak dogu ci benn fànnay maanaay nekkinam : dëppale jumtuwaayi xarala Ẽeformatig yeek njàng ak njàngalem làkki réew meek yaraangey mag ñi.
Tey jii, ANAFA daa tàbbu nib royteef bu taxaw joon ci anamu yaraangey cuppi (feccin, bi ndaag mi suppikoo) ci Afrigu Sowu-jant.


text:
Wommatiinu mbëj
Wommatiinu mbëj walla Wommatiin wi moo nuy wax ci anam gi wommat wu mbëj wi di amee. Ci limam lanuy sukkandiku ngir man a xam ñaata la benn jumtukaay bi manee wommat mbëj. Safaanam di dëgërluwiinu mbëj wi di li lay wax ni ab jumtukaay manee dëggërlu jàllug dawaanu mbëj ci biiram.
Tekkeem[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bennaanu nattu wommatiin wi mooy siemens ci meetar [s/m]. Nekk itam dawaanu mbëj ci kaw taraayu ab toolu mbëj [I/E]. lu bari bile araf lañu koy teewalee .
- mooy Wommatiin wi
- p mooy dëgërluwiin wi (ñu koy natte ohm* meetar)
- R ndëgërlu gu mbëj gu ab wommatukaay (ñu koy natte ohm)
- l mooy guddaayu wommatukaay bi (ñu koy natte meetar)
- A mooy dijjaayu wommatukaay bi (ñu koy natte meetar kaare)


text:
Dencukaay
Ci xam-xamu nosukaay, ab dencukaay walla ab taxañ, ab ëmbukaayu ay xibaar la. Dencukaay yi, dañu leen séeddale ci ñaar: yu ëmb ay mbind "dencukaayub mbind" ak yu ëmb aw yoon wu ñaarñaarloo "dencukaayub ñaarñaarloo". Cig xarala, njoxe yi nekk cib dencukaay dañu leen nos niki ag callalag ay bit, ñu boole leen niki benn cër bu ñu rënk cim xel mu yaa. Dencukaay bu ci nekk day am tur, naka-jekk dañu leen boole ciw ŋara wu leen di ëmb.
Ëmbiitu dencukaay bu ci nekk day am wenn melokaan wi, te melokaan wu ci nekk ak xeetu tëriin way man a firi walla soppi ëmbiitam. Nosukaay bu nekk day am li ñuy wax ag nosteg doxiin, te moom mooy am ci biiram tëriin yiy tax ngay man a ubbi, tëj, bind walla jàng ab dencukaay. Yenn nostey doxiin yi (walla doxaliin yi), yu ci mel ne Microsoft Windows ak MS-DOS, ci lawal gi ñuy yokk ci turu dencukaay bi lañuy xàmmee melokaanam ba man a firi ëmbitam, gu mel ne Mac OS moom yenn jéenginjoxe yu ñu dugalaale ci biir dencukaay bi lay jëfandikoo, geneen gu mel ne Unix moom, ngir xammee xeeti dencukaay yi, ñaari byte yi njëkk ci ëmbitam lay xool.
Ay màndargaam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Dayoo bi: moo lay wax ñaata xibaar lañu dëxëñ ci biiram, ñu koy natt ci bit (misaal, dencukaay bii am na 1024 bit).
- Dayoo bi ci jëmm: moo lay wax dig-digal bi ñu jàppal dencukaay bi ci xel mi ngir man ko faa téye, aki màndargaam. dayoo bi ci jëmm naka-jekk mooy ëpp tuuti dayoob dencukaay bi.
- Lawal gi: lu ñuy yokk ci turu dencukaay bi la ngir muy xamale ci melokaanu ëmbitam, dina tax tëriin wu koy ubbi di ko jàng xam nan lay firee ëmbit li, ndax dencukaay bi man naa ëmb ab nataal, walla ab dégtal, walla ab wideo...
Xeeti dencukaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ab dencukaayub mbind man nañoo firi ëmbitam mu doon ay mbind lees man a jàng. Safaanokg dencukaayub ñaarñaarloo, moom kenn manukoo jàng ndax ay '0' aki '1' la ëmb.
Ngir nosukaay yi man a xammee màndarga mu nekk, dañoo defar ab xaatim duppee ko ASCII, ci wu-angalteer (American Standard Code for Information Interchange) ak lawalam ISO 8859 , màndarga gu nekk 8 bit lañ koy binde. Loolu tax nosukaay bi su gisee 8 bit yooyu di teewal benn màndarga, man koo xammee won la ko (misaal: 1100001 mooy arafi 'a' ).


text:
Meune sa bore
Re: Meune sa bore
Re: Meune sa bore
Peine a écrit :khana Meyko diam bou ndieuk ,dalal ko , réé ko. tagu ko sakh nak souleu nékhé.
telleu boyal sa ande , djiteul keurigne bou gnoul si souf soull ko nak bassi kaw , sa doom bi tangue , nga tek si tiouraye you frais té doux si senteur dara dou sakhar di polué, lall nak sa drap bou wekh tall teksi sey oreiller you douf té nooy ,
Mom na dém nak sangou dji ba sett fekk nga wekeul ko si douche bi ay bagass yoyou , mouy séne sa ay gnom saforelle (qu'on use pas tt le temps quand mm ) gueun bombou si bopam ndakh xamnala,
outt sa petite nappe bou mignone,loool,tekléll sey torchon you sett weithie, rangalé sey soucoupe : yi si raisin , yi si tiakri (option complément sucré bileu), à coté sa jus de fruit bou sédd, togu nak sa lou nekh poisson , ou viande louleu nekh, mouy lekk di galakh ndikou.
tey nak mom c l'option nada au début, manam rien en dessous , à péage zéro embouteillages , wodol sa peignoir rek yow diwo lou nekh def sa lavande bou sédd, diko sekhal diko fompal , yéneu sayé ngua melni khalé bouy diangu diokk ram , di wané yéne direction yi, rérr bi mom tém sakh nak mou abrégéko.
sou doré first bi nga bayiko mou nélaw touti, dém défaral ko tisane lait+menthe+touti.xorom.polé=un.peu.de.sucré,nga rafraichirou watt touti, nga xawko yéé nonou melni tayouloko , servir koko , ngén tokk wakhtane ak say façon meyko cette fois ci linge de corps bou doul fay dara diokh ko fruits/ou jus néko nak bi mane ma momé , radiakhé ko bamou dém feulé,nga dieuli wattko; boul si tayal mouk, ngén teud nak nélaw té xamné soubeu amna.
Seuy rek ; Ardo wakhal dé , dafa nekh nak. Alkhamdoulillah.
Oh peine g de la peine pour monsieur! Qu'il fasses ses adieux!!
Re: Meune sa bore
Peine a écrit :khana Meyko diam bou ndieuk ,dalal ko , réé ko. tagu ko sakh nak souleu nékhé.
telleu boyal sa ande , djiteul keurigne bou gnoul si souf soull ko nak bassi kaw , sa doom bi tangue , nga tek si tiouraye you frais té doux si senteur dara dou sakhar di polué, lall nak sa drap bou wekh tall teksi sey oreiller you douf té nooy ,
Mom na dém nak sangou dji ba sett fekk nga wekeul ko si douche bi ay bagass yoyou , mouy séne sa ay gnom saforelle (qu'on use pas tt le temps quand mm ) gueun bombou si bopam ndakh xamnala,
outt sa petite nappe bou mignone,loool,tekléll sey torchon you sett weithie, rangalé sey soucoupe : yi si raisin , yi si tiakri (option complément sucré bileu), à coté sa jus de fruit bou sédd, togu nak sa lou nekh poisson , ou viande louleu nekh, mouy lekk di galakh ndikou.
tey nak mom c l'option nada au début, manam rien en dessous , à péage zéro embouteillages , wodol sa peignoir rek yow diwo lou nekh def sa lavande bou sédd, diko sekhal diko fompal , yéneu sayé ngua melni khalé bouy diangu diokk ram , di wané yéne direction yi, rérr bi mom tém sakh nak mou abrégéko.
sou doré first bi nga bayiko mou nélaw touti, dém défaral ko tisane lait+menthe+touti.xorom.polé=un.peu.de.sucré,nga rafraichirou watt touti, nga xawko yéé nonou melni tayouloko , servir koko , ngén tokk wakhtane ak say façon meyko cette fois ci linge de corps bou doul fay dara diokh ko fruits/ou jus néko nak bi mane ma momé , radiakhé ko bamou dém feulé,nga dieuli wattko; boul si tayal mouk, ngén teud nak nélaw té xamné soubeu amna.
Seuy rek ; Ardo wakhal dé , dafa nekh nak. Alkhamdoulillah.
Ohoooooooo ya ngi gaaagne
Re: Meune sa bore
wa dji dé nopp nako ba fok ni dama doff,xaw ma li loumou done ,MashaALLAH.
Mais nak @Kéba , gnoun yéneu gnouy fathie , liyy toyy mom si gnoun ley diogué rek.
xana di gnane rek guénn di gnou bégueul té dignou bégué comme niko @ardo di diklé.
Parceque dou chak jour ley nekh mais li am solo rek moy xamné seuy molène bolé , té seuy diamou YALLAH rek leu si lepp nak,
Re: Meune sa bore
Peine a écrit :khana Meyko diam bou ndieuk ,dalal ko , réé ko. tagu ko sakh nak souleu nékhé.
telleu boyal sa ande , djiteul keurigne bou gnoul si souf soull ko nak bassi kaw , sa doom bi tangue , nga tek si tiouraye you frais té doux si senteur dara dou sakhar di polué, lall nak sa drap bou wekh tall teksi sey oreiller you douf té nooy ,
Mom na dém nak sangou dji ba sett fekk nga wekeul ko si douche bi ay bagass yoyou , mouy séne sa ay gnom saforelle (qu'on use pas tt le temps quand mm ) gueun bombou si bopam ndakh xamnala,
outt sa petite nappe bou mignone,loool,tekléll sey torchon you sett weithie, rangalé sey soucoupe : yi si raisin , yi si tiakri (option complément sucré bileu), à coté sa jus de fruit bou sédd, togu nak sa lou nekh poisson , ou viande louleu nekh, mouy lekk di galakh ndikou.
tey nak mom c l'option nada au début, manam rien en dessous , à péage zéro embouteillages , wodol sa peignoir rek yow diwo lou nekh def sa lavande bou sédd, diko sekhal diko fompal , yéneu sayé ngua melni khalé bouy diangu diokk ram , di wané yéne direction yi, rérr bi mom tém sakh nak mou abrégéko.
sou doré first bi nga bayiko mou nélaw touti, dém défaral ko tisane lait+menthe+touti.xorom.polé=un.peu.de.sucré,nga rafraichirou watt touti, nga xawko yéé nonou melni tayouloko , servir koko , ngén tokk wakhtane ak say façon meyko cette fois ci linge de corps bou doul fay dara diokh ko fruits/ou jus néko nak bi mane ma momé , radiakhé ko bamou dém feulé,nga dieuli wattko; boul si tayal mouk, ngén teud nak nélaw té xamné soubeu amna.
Seuy rek ; Ardo wakhal dé , dafa nekh nak. Alkhamdoulillah.
Sheuuute ki koumou raye bamou dé wete la beugue
Mais nake dé si conditions yi sakh mane beuguena parce que Aldiana direct
Re: Meune sa bore
Re: Meune sa bore
Re: Meune sa bore
Re: Meune sa bore
xullo a écrit :Nenagnou Xullo dafa nekh nakh djoubo bi,mane ak Mr dagno xullo wone depuis deux jours ken toudoul sa morom ba demb mou gneuw fek ma defarou sol samay nuisette you sexy tekk ferr yi en evidence di dagou ci keur gui nak gneuw di seug diko wone Anna ndiaye bi dieul sama cornet glace di mathie mathioulou mou tokk khamni meunou ko resister rek foutima me faire l'amour avk une tel violence di khoulo walei genre (mane guay provoquer anh diga khamni figuamay fekk) mdr apres gnou wakhtane ba nelaw nenako boul ma mereti nakh yaw rek la am
Wa li lane mokoye faye thi khétou bakh bakh. Diapé ko nonou bou dara séde. Fondements dafaye saffe ciment té kou nara étage daguaye préparéwou. Ca se voit que yow dangua bokke thi genrou djiguéne yima saffe: Dagniye dieule séni niéti siwo dokh mou séde ak gnenti siwo dokh bou tangue bou défanté dioté gnou défanté ba défanté wou dara néwoule diakhane di khare séne résultats
Re: Meune sa bore
defante a écrit :xullo a écrit :Nenagnou Xullo dafa nekh nakh djoubo bi,mane ak Mr dagno xullo wone depuis deux jours ken toudoul sa morom ba demb mou gneuw fek ma defarou sol samay nuisette you sexy tekk ferr yi en evidence di dagou ci keur gui nak gneuw di seug diko wone Anna ndiaye bi dieul sama cornet glace di mathie mathioulou mou tokk khamni meunou ko resister rek foutima me faire l'amour avk une tel violence di khoulo walei genre (mane guay provoquer anh diga khamni figuamay fekk) mdr apres gnou wakhtane ba nelaw nenako boul ma mereti nakh yaw rek la am
Wa li lane mokoye faye thi khétou bakh bakh. Diapé ko nonou bou dara séde. Fondements dafaye saffe ciment té kou nara étage daguaye préparéwou. Ca se voit que yow dangua bokke thi genrou djiguéne yima saffe: Dagniye dieule séni niéti siwo dokh mou séde ak gnenti siwo dokh bou tangue bou défanté dioté gnou défanté ba défanté fou dara néwoule diakhane di khare séne résultats.
Mané hé défal ndank, teugueurbodjo sa yeufe la


text:
Màkkaanum mbëjfeppal
am Màkkaanum mbëjfeppal, di ko wax itam màkkaanum m-bataaxal, walla màkkaanum e-mail, am mbooloom ay araf la, muy teewal ab boyotu bataaxalub mbëjfeppal bu nekk ci ag mbaal (reseau) gu xibaarfeppal gu mel ne internet. Màkkaanum mbëjfeppal mooy tax ñu man a yónnee ab m-bataaxal (bataaxalub mbëjfeppal) kenn nit ci internet.
Ci lu bari dañuy jaawatle màkkaanum mbëjfeppal ak màkkaanum web, mi nga xam ne du lenn lu dul am màkkaan mu dalub web. Te sax am na yeneen xeeti màkkaani internet.
Baat yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Kon liñu lay yónnee ci sa màkkaanum mbëjfeppal du ab bataaxal, ndax bataaxal dañ koy jàppe niki lu ñu bind ci këyit ak xalima. Bataaxalub mbëjfeppal la, su ñu ko gàttalee mu doon m-bataaxal (di ci jàng: miim-bataaxal)


text:
Doc Dame
Re: Doc Dame
Re: Doc Dame
Serigne bi ak talibem
Re: Serigne bi ak talibem
Boy PIKINOIS a écrit :Ben serigne da amone talibé de 6ans .Bess bou nekk mou douma khalébi dankh dou indi sass bi téh sou koy frapper ,gouné gui dey youkhou nane ko serigne kharaal ma wakh la mais dou koo fallé.Sokhna serigne néko ,degloule khalébi ba kham lou mou lay waakh.AY bess wessou ,li daan am kheewatti ,serigne dii door gouné gui .khalébi né ko serigne khaaral ma waakh la mais faalé wou ko diabaar neko deglou ko .Serigne arrêté ,talibé bi néko yewou wone na dama néléwaat.Serigne néko da ngay fen dooratko , talibé neko bilahi kazalika bou ndieuk fékna ma yéwou.Serigne guess tou diabaram ,dadi né talibé bi baakh na demaal diangui sa alouwé.Question loutakh serigne bayi door talibé bi?
question bi saffena dé trop, c'est quoi la réponse ?
Serigne bi ak talibem
-
- Messages : 0
- Inscription : mar. mars 29, 2016 9:24 am
- x 9
Re: Doc Dame
Re: Serigne ak talibem
Re: Doc Dame et boy pikine
Re: Doc Dame
Dernière remontée par Anonymous le lun. août 08, 2016 11:09 pm.
Revenir vers « Humour/Détente »
Qui est en ligne ?
Utilisateurs parcourant ce forum : Aucun utilisateur inscrit et 1 invité


text:
Ay jumtukay
Pacc bi moom mu ngi taataan ay jumtukaay ak ay bërëbu radio gox-goxaanu Senegaal ak Maali.
Senegaal
Li ko dalle ci atum 2006 ba leegi Senegaal bénn kureelu radio gox-goxaan rek la am: URAC moo boole ARC ak ARPAC. Kurel bu bees bi nak mungi mebeta wann nguur gi ap sartu radio gox-goxaan yëp.book n ci tamit ap tiyaatar ci kalama wolof bu ňu fassa dawal ci radio yi te loolu nak Ambassadu tugal ca Dakaar mooko jooxe.
Munga giss listu radio gox-goxaans Senegal lonkuway.
Lonkuway
CA Maali
Ca Maali 168 radio yo xamni 121 yëpp ay radio gox-goxaan, 38 radio jaaykat ak 9 radio diine (xibaaru URTEL ca Maali - URTEL).
Munga giss radio yêpp boo besee yi lonk bi: liste des radios libres du Mali (fichier pdf).
Lonkuwaay
Adina wërngël këpp
- CTA Rural Radio: att mu jot dinaňu defar 5 emisoŋ yu wax ci wallu Mbay ak koom-koomi gox yi
- Farm Radio Weekly ap jumtukaay la bu jublu ci wallutassare xibaar ci Afrik sow jant, farm radio mooko mo
- AMARC ap kureel la buy japale radio gox-goxaan yi ci lu ëpp 110 reew amna nak lu ëpp 3000 ligey kat
- Groupe Sud-FM
Teere yi


text:
Jëf ju nekk yééné ja lay jëmmal.
Sama yééné nak moo di barkeel ca sang sa ( gaayu baax ya)
1- Jooy sang si fi jògé (faatu) lu jaadu la
Ngir suuf yeek asamaan yaa ngi léén di jooy
2- Dama léén diin jooy di yaakar ci jooy yi bu ëlagéé( yawmal qiyaam) ngëramul Yàlla. Ñoom dañoo làqu dem ca neex-neex ya.
3- Ngalla man fuma jëm ñàkk naa gaayu mage doonoon ay ponkal yu xëy-xëy ne mes séén boroom woo léén yòbbu léén fu kowe.
4- Guddi yaa ngi léén di jooy( jooyi xol) weer yaa ngi léén di jooy, àndak marax ( ngoon) yeek suba yi.
5- Ay jaam la ñu woon yu daan topp Yàlla séén boroom moom it (Yàlla) mu nangul léén doon séén boroom bu léén di xëpp ay xééwël.
6- Ñoom dañoo jàppoon ne ab reggaay ci alal wala ñam wu lew buy tax ñu bàyyi séén wird ( lu baax luñu saxaloon) bokk na ci liy sabab musiba.
7- Ñoom daal bu guddi gi masaana muur ay mbalaanam (couverture) bay lëndëm këruus, ñu ne fojjet (jòg) bu gaaw ngir dundal guddi ya. (bàyyi nelaw aki caaxaan.
8- Ñoom dañoo jaayoon ay caaxaan jëndé (weccee) ko tudd Yàlla ji léén sàkk ak di ko fàttaliku, jayoon it ay nelaw jëndé ko dééyaaleek séén boroom.
9- Séén yaram ya dañu ko daan gàddaayloo tëddukaay ya, dañu daan fàtte (banneexu ci aw jigéén ñuy ) bégalé niki Laylaa aki Salmaa (turi jigééni naar).
10- Bu laylaa nee tëll (ñëw) ak taaram ba, ñoom ñu ne wërëñ (wan ko ginaaw dem) toppi séén boroom.
11- Bu ñu taxawee bay dééyaalek séén boroom, dañuy fàtte ( jigéén ña) Laylaa ak Suhdaa, te ay zikr ak ay laaya doŋŋ la ñuy wéttalikoo.
12- (Fuñu tollu ) dañuy waxtaane Yàlla ji manal boppam lépp di jariñ ñépp di kilifag ñépp (waaye) duñuy waxtaane mukk aw jigéén niki Hind ak Lubnaa.
13- Aw nit lañu woon ñu jël sééni ngànaay fexe ba not ca sééni noon, bañu ko defee dañoo mujj kawe lool bari ay teranaga.
14- Gaayooyu am na ñu ñenenti kenu yu ñu daan taxawale néégub wilaaya.
15- - Noppi (nééw ay wax) – Xiif bu yàgg (nééw ag lekk- fog (nééw ay nelaw)- beru (ñeme wéétaay) ñu daan ko teg ci (ndigal ak tàggat) di ay junj yu jògé ci ay Sëriñ.
16- Nit ñooñu séén yoon wi Murid (ku namm ci yàlla) bu ci jaare jaaree dina ko fegal lor juy jogé ca ku féttéérlu ka (Saytaane) ak gép xeetu woru.
17- Séén yoon wa moo di jublu Yàlla (ne ko dann) baña topp bànneex, àndak sësuwaay (Usul) yay dàq tiitaange.
18- Ginaaw buñu jiitalee tuub teg ko ci ragal ak yaakar, baril lool njàqare ak di di ko saxoo boole ca doyloo gu mat sëkk.
19- Dëddu lépp luy jeex (mu bañ lééna mana fàbbib, am ga du léén taxa faku, ñàkk ko du léén taxa ñanki) amug sàmmu (ragal Yàlla) saxoo wééru ci séén boroom) ak di muñ saasu nekk.
20- Di xeex ak sééni bakan, di sant ( dello yàlla njukal) di gëram Yàlla ci lépp lu mu dogal, bàyyi di geestu mbiri nit ñi;
21- Séén yoon wa amna fukki mbir yoo xam ne képp ku ca bëgga sòòbu ci pastééf warut koo ñàkk.
22- - 1-Ab jëmuwaay te mooy taxa tuki –2 ab tegtalkat ku mel ni ab sëriñ bu Yàlla ubbi.
23- -3 Ab yòbbal te mooy ragal Yàlla, - 4 ngànnaay te mooy njàpp luy dàq sobe.
24- -5 ab niitukaay(làmp) te mooy tudd Yàlla ak di ko fàttaliku, -6 waruwaay te mooy itté ju kawe.
25- -7 Aw jàkk (yat) te mooy lott (xamne kàttan sunu boroom rekka ko ame) – 8 ag laxasaay te mooy laxasaayoo Haqiqa ( mbir ma dëggantaan).
26- Bokk na ci yi waruta ñàkk -9 am ngér (fumuy jaar) te mooy Sharia na ca jaar ci buy tàmbali ba baa muy jeexal (Sax ca fawu rek).
27- -aki àndandoo te mooy ay bokk yu am itté am kollëré dëggu ci mbokkoo googu.
28- Ñoom sang yooyu dañoo tppante ci ay martaba, ku nekk ci ñoom danay fegal Murid bi lépp luy mariid ak lu koy taxa woru.
29- Ku nekk ci ñoom ab sëriñ la bu am xam-xam, sàmmu, ñenn ci ñoom dañuy yar nit di ko tàggat ci ay zikr ak ay Haal tolluwaay.
30- Am na ci ñoom ñuy yéégé nit ci ab haal, am na ci ñoom ñuy yéégé nit ci ay junj (Demostration).
31- Ku nekk ci ñoom dafay deñ-kumpa (expert) xam jàngoroy (feebabari) xol yépp, di mana fegal Murid bi lépp lu koy taxa texeedi.
32- Ku nekk ci ñoom dafay yéwén tedd ragal Yàlla tabe ( genereux) di laabiire bindééf yépp.
33- Ci ragal yàlla lay dindéé bon-boni bakan yépp, dafay làq (ame) ay xam-xam yu kawe yu bawoo fa boroomam.
34- Dafay feeñal yoonu gòòr Yàlla ya mu leer nàññ, ci boppi ñiy sàkku njub mu di léén ko sotti ba muy walangaan (Fayd) inondation- abondance .
35- Ku nekk ci ñoom dafay ame itté ju muy yéégé fawu di jëm ca Yàlla ju tedd jiy terle ci di ubbéé.
36- Dafay gis yu nëbbu ya ak bëtu xolam kem ni muy jàkkaarlook ya nekk ca ginaaw ay kiraay.
37- Bu nee tëll ak fumu man di nekk dafay ame leer gu mel ni leerug jant bi di gand (jariñ) képp kuy sàkku ag leer.
38- Dafay fàddu (réér) képp kuy mbindééf dem ca Yàlla jiy bind lépp di boroomug leer aki mbòòt yu fàddu (ruqe).
39- Dafay far xumaag ju nekk ci xol di ko gàkkal, ni ab fòòtkat di def mbub mu tilim.
40- Ñoom gaayooyu képp kuy toog ci séén wet du texeedi toskare mukk, ngir ñoom ak texe rekk la ñuy fàggul Murid yi.
41- Bépp jaamub Yàlla bu namm yàlla Murid bu dëggal ci ñoom di léén ligééyal, di léén sopp, di léén jox hadiya di na kiilu texe.
42- Xeñtu mboorum yonnet bi (topp ak di jaar fa yonnent bi tegoon ay tànkam) tax na ñu am martaba yu kawe, Yàlla na Yàlla miy joxe may yi julli ci moom.
43- Xeñtu gu ñu doon xeñtu la ku wòòr ka Yonnent bi indi, maa ngi julli ci moom saasu nekk.
44- (Xeñtu googu) tax na ñu am ci ay baax-baax loo xam ne xalima manu koo bind, aw làmmiñ itam manu koo nettali.
45- Bokk na ci baax-baax yooyu : dañuy gééju ci xam-xamu shariya ak xam-xamu haqiqa ba laa ñuy dem sax di tàggatuji.
46- Ngir képp ku jòg di tàggat wala muy jubanti te jiitalul ñaari xam-xam yooyu Shariya ak Haqiqa la muy bijj (ñoddi- xëcc) jur moo di woru ak texeedi.
47- Bokk na ci baax-baax yooyu: dañuy taxaw duñu jëf duñu wax ludul ginaaw buñu gisee lu wér lu àndak ay seede.
48- Bokk na ci baax-baax yooyu: dañuy taqoo ragal Yàlla ci waxtu wa ñuy tàmbali ak buñuy jeexal.
49- Buñuy sooga tàmbali ragal bàkkaar moo léén di jàjj (soññ) motiver, bu ñuy jeexal nak màggal màggug Yàlla gi moo léén di jàjj.
50- Bokk na ci baax-baax yooyu: dañuy not séén bakan ci àndul ak ngistal (Riyaa) ngir li bakan bari lool ay pexe te bari ay wor.
51- Dañuy jàpp ne ñoom ñoo yéés bindééf yépp, te yit dañuy jàpp ne yayoo wu ñu benn karaama.
52- Dañuy jàpp ne ñoo gëna bon ñu bon ña génn topp faasiq ya, jàpp na ñu ne sax yayoo wu ñu di am ijaaba.
53- Bokk na ci baax-baax yooyu: dañuy saxoo muñ ay musiba ak jenguk moykat ya dañu koy muñ ngir Yàlla.
54- Bu ñu masaana gis ay lor jògé ca ñooña dal ci séén kaw dañuy dldi tuub ci séénug bari ay njuumte.
55- Bokk na ci sééni baax-baax : dañuy saxoo njàqare saasu nekk, aywaay Yàlla na léén Yàlla gëram waay.
56- Bokk na ci sééni jikko yu rafet : dañoo ragal naaféq, ragal gàcce, ragal tiis yay nekk bis pénc ba.
57- Bokk na ci baax-baax yooyu: dañu daan suufeel séén bopp di (toroxlu- modestie) ngir Yàlla miy notaakoon te di séén boroom, dañu daan dëggu, dëddu àddina, di laabal ay gàkk-gàkk.
58- Bokk na ci baax-baax yooyu: dañu daan wééru fawu ci séén boroom (Rahman) moo xam dañuy ñoddi wala ñuy jiñ taxoon na jàmbatu ñu dara.
59- Xam-xam la ñu daan làmboo (sol- màndarga- apparence) lewet dëxëñ ci séén biir, daawu ñu woote lu ñu doonul, daawu ñu bañal it keneen la mu am ci ay maqama.
60- Wòòy ! ñàkk na nu sang soo xam ne séén yoon wa moo di yoonu Yonnent ba Mustafaa may ngën-ji mbindééf.
61- Yàlla mi ko yabal yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal mooki ñoñam aki sahabam li féék ña ngay làq ay àjjana.
62- Yàlla mi ko yònni yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, na ko jox xééwal ya gëna sell te fegal nu ci ag woru.
63- Yàlla mi ko sàkk yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, mooki ñoñam aki sahabam ya làq ay may.
64- Yàlla mi ko moom yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, na ko jox xééwal ya gëna sell mu defal nu ci nun itam nu làq ay ubééku.
65- Yàlla mi ko wëragal yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal mooki ñoñm aki sahabam ña daan diinéwoo (saxoo) di ko topp.
66- Yàlla mi ko teral yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, na ko jox xééwal ya gëna sell, te may nu ci ay karaama.
67- Yàlla mi ko def ab sang yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, mooki ñoñam aki sahabam ña ñu sonnewoon (ña amoon ag defaru).
68- Yàlla mi ko def sheriif (ku tedd) yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, na ko jox xééwal ya gëna sell, te defal nu ci wuñug ay kiiraay (kashfu).
69- Yàlla mi ko jiital yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, mooki ñoñam xééwal gu tollook limub mbindééf yépp.
70- Yàlla mi ko yékati yàlla na ko musël te dooli ko ay xééwal, na ko jox xééwal ya gëna sell, te mu defalaale nu ci ag yékkatiku.
71- Wòòy ! nun nàkk nanu sang su dem yòbbalé ay sàq yu yéémé.
72- Yàlla ji léén woo ngir dajeek ñoom Yàlla na dolli ay xééwal yuy gëramloo Yonnentam ba mu jiital muy jawriñam ci ñaari kër yi (àddina ak àllaaxira).
73- Sunu sang ba soppe bay doomu Abdalla Yàlla jiy feg aw tiis (njaqare) yàlla na ko dolli ay xééwal.
74- Yàlla jiy saafar jépp jàngoro juy ruyaat, Yàlla na dolli xééwal Yonnent ba kañuy rammloo bu kerook bisub pang (rassemblement) ba.
75- Yàlla ji di ag njub gndikat te gindiwoon léén ba ñu tegu ca yoon wu jub xocc wa, Yàlla na dolli xééwal Yonnent bi nga xamne ngënéélam yi du jeex mukk.
76- Yàlla ji manal boppam lépp te daan fay gaaya ngënji pay, Yàlla na dolli xééwal Yonnent ba di ku ñu teral te moo di ngënji mbindééf yépp.
77- Xééwal yuy sax ba fawu Yàlla na nekk ci moom, mu àndkook i ñonam waa-këram ci saasu nekk te kenn baña des.
78- Yàlla jiy boroom asamaan yeek suuf si, Yàlla na gëram sahaba yeek sang su baax (si may jooy)