c: text/html

text:
1:1 Man Simoŋ Pieer, jaamu Yeesu Krist ak ndawam, maa leen di bind, yeen ñi Yàlla jagleel ngëm gu rafet ni nun, aju ci njubu sunu Yàlla ak Musalkat, Yeesu Krist.
1:2 Na leen Yàlla dollil yiw ak jàmm, jaar ci xam ko ak Yeesu sunu Boroom.
1:3 Dooley Yàlla moo nu may lépp lu aju ci dund gu sax ak ragal Yàlla, jaarale ko ci xam gi nu ko xam, moom mi nu woo ci kaw ndamam ak dooleem.
1:4 Noonu la nu dige ay dig yu rafet, te réy ba ëpp xel, ngir nu gëm leen, te Yàlla sol nu jikoom, nu mucc ci yàqute, gi bànneexu bakkan samp ci àddina si.
1:5 Na loolu tax ngeen góor-góorlu, ba yokk ci seen ngëm njàmbaar, ci njàmbaar googu ngeen yokk ci xam-xam, yokk ci noot sa bopp.
1:6 Noot sa bopp googu, ngeen yokk ci muñ, yokk ci ragal Yàlla,
1:7 yokk ci sopp mbokk, yokk ci bëgg ñépp.
1:8 Ndaxte bu leen jiko yooyu soloo, ba sax ci yeen, dina tax seen xam Yeesu Krist Boroom bi am njeriñ te jur mbaax.
1:9 Waaye ku ñàkk jiko yooyu, ay bëtam dañoo lëndëm ba gumba, te fàtte na, ni ko Yàlla fóotale bàkkaari démb.
1:10 Kon nag samay mbokk, gannaaw Yàlla da leena tànn te woo leen, góor-góorluleen ci feddali ko ak seen kem-kàttan. Ndaxte su ngeen ko defee, dungeen jeng mukk.
1:11 Te noonu dingeen tàbbi ak ndam ci nguur gu sax gu sunu Boroom, di sunu Musalkat Yeesu Krist.
1:12 Wóor na ma ne xam ngeen loolu, ba sampu ci dëgg gi leen Yàlla jagleel, waaye fas naa yéene, may sax ci di leen ko fàttali.
1:13 Te jàpp naa ko, muy sama warugar, feek maa ngi noyyi, ma di leen fàttali loolu, ba yee leen.
1:14 Ndaxte xam naa ne, léegi ma jóge fi, ni ma ko Yeesu Krist Boroom bi leerale woon.
1:15 Te dinaa góor-góorlu, ngir sama gannaaw ngeen di fàttaliku li ma leen doon wax.
1:16 Bi nu leen yégalee dooley Yeesu Krist sunu Boroom ak ñëwam ci biir ndam, sukkandikuwunu woon ciy léeb yu sësul fenn, waaye danoo teewe ag màggam.
1:17 Ndaxte Yàlla Baay bi sol na ko teraanga ak ndam, te baatub Aji Màgg ju tedd ji jib na ne: Sama Doom a ngii, di sama Soppe; ci moom laa ame bànneex.
1:18 Te nun dégg nanu baat boobu jóge asamaan, bi nu nekkee ak moom ca tund wu tedd wa.
1:19 Noonu bir na ne, waxu yonent yi wér na, te war ngeen koo fonk; mi ngi mel ni làmp, buy leer ci bérab bu lëndëm, ba kera fajar di xar, te biddiiwub njël bi feq, leeral seeni xol.
1:20 Waaye jëkkleena xam ne, amul jenn waxu yonent ci Mbind mi, ju balle ci xelu boppam.
1:21 Ndaxte kenn ci yonent yi musula wax ci coobareg boppam, waaye, Xel mu Sell mi daa na xiir nit ñi, ñu yégle kàddug Yàlla.
2:1 Waaye ci bànni Israyil, amoon na naaféq yu mbubboo turu yonent, ni muy ame seen biir ñuy mbubboo turu jàngalekat. Ci seeni pexe dinañu dugal ci yeen xalaat yu sànke, di weddi Boroom bi leen jot, tey yóbbe seen bopp alkande ju teew.
2:2 ñu bare dinañu leen fekki ci seeni ñaawteef, ba gàkkal yoonu dëgg ci bëti nit ñi.
2:3 Seen bëgge dina tax, ñu dàbbdaaxe ay wax, ngir nax leen, ba lekk seenus tuut. Waaye àtte baa ngi leen di xaar, te seen alkande di leen teeru.
2:4 Ndaxte Yàlla jeggalul malaaka ya bàkkaaroon, waaye tàbbal na leen safara, tëj leen ca kàmb yu lëndëm, di leen nége àtte ba.
2:5 Te it jeggalul àddina su jëkk sa weddi woon, ba xooj ko ci ndoxu mbënn ma, waaye musal na Nóoyin rekk, mi daan waare ci njub, moom ak juróom-ñaari nit.
2:6 Te it Yàlla daan na dëkki Sodom ak Gomor, raafal leen cig lakk, ñuy misaalu ñiy weddi ëllëg.
2:7 Waaye musal na Lóot mi jub, mi sonnoon ndax ñaawteefi ñu dëng, ñooñu mu nekkaloon.
2:8 Ndaxte Lóot, mi dëkkoon ci seen biir, dafa dëkke woon tiisu xol, ndax ñaawteef yi mu gis ak a dégg guddi ak bëccëg.
2:9 Gannaaw loolu lépp am na nag, nanu bir ne, Boroom bi man na musal aji gëm ji nekk ci nattu, te denc ñi jubadi, ngir alag leen bésu àtte ba.
2:10 Rawatina ñiy topp seen bakkan ciy bëgg-bëgg yu ruslu, te faalewuñu genn kilifteef. ñu ñeme Yàlla lañu, te dëgër bopp, ba ragaluñoo xas kilifa ya gëna kawe.
2:11 Fekk sax malaaka, yi leen ëpp doole ak kàttan, tey sax ca jetaayu Boroom bi, ñemewuñoo xas kilifa yooyu.
2:12 Waaye ñoom dañuy xas ci biir yi ñu xamul. ñoom ak bàyyima ñoo yem, di ay mbindeef yuy tañaxu, te tër rendi rekk a jekk ci ñoom; dees na leen rey ni bàyyima,
2:13 muy seen peyug njubadi. Xawaare bëccëgu ndara-kàmm mooy seen bànneex. Su ñuy lekkandoo ak yeen, dañuy bànneexu ci seeni bëgg-bëgg, di ay gàkk ak i sikk ci seen biir.
2:14 Jigéen ju seen bët tegu, ñu xédd ko, ba duñu tàggook moy mukk; ku ñàkk pasteef ñu fàbbi la; ñu xelu lañu jëme cig bëgge -- ñu alku lañu!
2:15 Réer nañu ba wàcc yoon wu jub wi, topp yoonu Balaam, doomu Bosor, mi bëgge xiiroon ci njubadi.
2:16 Waaye déggadeem yóbbe na ko yeraanga; xam ngeen ne mbaam-sëf du wax, waaye mbaam wax na ak moom ci làmmiñ wu bir, ngir mu génn ci ndofam googu.
2:17 Ñooñule ay teen yu dëy lañu, di xiini lay, yu ngelaw liy naawal, te seen pey mooy lëndëm gu ne taraj.
2:18 Dañuy fàbbi ñu naroona mucc ci àddina ju réer, dig leen ak làmmiñ yu neex bànneexi bakkan yu jéggi dayo.
2:19 Dañu leen di dig ngoreel, te fekk ñoom ci seen bopp jaami yàqute lañu, ndaxte lu la noot, jaamam nga.
2:20 Su ñu xamee Boroom bi, di sunu Musalkat Yeesu Krist, ba mucc ci sobes àddina, ba noppi sóobuwaat ca, ba mu noot leen, seen muj moo yées seen njàlbéen.
2:21 Ndaxte ñu xam yoon wu jub wi, ba noppi dëddu ndigal lu sell li ñu déggoon, bañoon koo xam moo gënoon ci ñoom.
2:22 Noonu seen mbir dëggal na li ñuy wax ne: Xaj mooy waccu, di ko lekkaat; te it: Mbaam-xuux, loo ko sang-sang, mu xalangu ci ban.
3:1 Yeen samay xarit, sama ñaareelu bataaxel a ngi nii. Bind naa leen, ngir xiir leen ci xalaat yu sell.
3:2 Maa ngi leen di fàttali kàdduy yonent yu sell, yi fi jiitu woon, ak ndigalu Boroom bi sunu Musalkat, li ngeen déggoon ci ndaw, yi Yàlla yebaloon fi yeen.
3:3 Nangeen jëkka xam lii: muju jamano dingeen gis ay tiiñalkat, di topp seen bakkan; dinañu leen tiiñal
3:4 ci di leen ne: Ki dige woon ne dina ñëw, ana mu? Ndaxte baay ya nelaw nañu, waaye lépp a ngi dox ca njàlbéen ga ba tey.
3:5 Fekk bëgguñoo xam lii: kàddug Yàllaa tax, asamaan ak àddina yu jëkk ya juddoo ca ndox, te dunde ko.
3:6 Te ndox it moo labal àddina sa, raafal ko.
3:7 Te kàddug Yàlla googu moo denc asamaan yii fi nekk ak suuf si, ngir lakk leen; Yàllaa ngi leen di nége bésub àtte, ba muy alag ñi weddi.
3:8 Yeen samay xarit, buleen umple ne, benn bés ak junniy at ñoo yem fi Boroom bi.
3:9 Li Yàlla dige, dina ko def, lu mu yeex-yeex ci xalaatu nit. Xanaa kay da leena muñal, ndax bëggul kenn alku, waaye ñépp tuub seeni bàkkaar.
3:10 Waaye bésu Boroom bi dina ñëw, bett àddina ni sàcc. Su boobaa, asamaan yi dinañu ne rajax toj, lu ne ci àddina lakk ba seey, te suuf ak lu mu ëmb dina ne fàŋŋ fa kanam Yàlla.
3:11 Gannaaw loolu lépp dina seeye noonu nag, nangeen góor-góorlu ci gëna sellal seen nekkin, te feddali seen ragal Yàlla.
3:12 Te it ngeen taxaw temm ci séentu bésu Yàlla bi, te waajal ñëwam. Su boobaa, asamaan yi dinañu lakk, ba naaw ni pënd, te lu nekk ci àddina dina lakk, ba seey nib dóom.
3:13 Waaye nun ngi séentu asamaan su bees ak suuf su bees, fa njub dëkk, ci ni ko Yàlla dige.
3:14 Kon nag samay soppe, gannaaw yeena ngi séentu loolu, góor-góorluleen, ngir bu Krist ñëwee, mu fekk leen ci jàmm, ngeen baña am benn gàkk mbaa sikk.
3:15 Te jàppleen ne, muñug sunu Boroom muccu nit la. Sunu mbokk mi nu bëgg Pool bind na leen ko, ci xel mi ko Yàlla sol.
3:16 Noonu lay waxe ciy bataaxelam yépp di ci biral lii. Am na ci sax yu jafee xam, te ñi amul xam-xam te seen ngëm dëgërul di ko walbati, ba alag seen bopp, te loolu lañuy def ci Mbind yi ci des.
3:17 Noonu yeen samay xarit, gannaaw xam ngeen loolu ba noppi, moytuleen ñi weddi fàbbi leen ci seen réer, ba yolomal seen wàkkirlu ci Yàlla.
3:18 Waaye màggleen ci yiwu sunu Boroom ak Musalkat Yeesu Krist, te sax ci xam ko; moo yelloo ndam fii ba fàww.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xaralay xibaar ak jokkoo
Xaralay Xibaar ak Jokkoo (XXJ) walla Xaralay Xibaar ak Jokkoo yu Yees yi, ci wu-angalteer Information and Communication Technology, ci wu-faraas Nouvelles technologies de l'information et de la communication, moo ëmb mbooleem xarala yees jëfandikoo ngir yor ak jokkale ay xibaar. Yitteem mooy sos ay noste yuy yor ay xibaar, yor seenug suqaliku, seenug dencu, seenug jokkale, ak seenug kaaraange.
Yombul joxe ci ab tekki bu daj ndax amul benn tekki bu ñépp ànd déggoo. Ñi ciy liggéey raññee nañu leen niki ñu seen xam-xam daj, dañoo nekk ñuy xam lépp lu laal: mbëjfeppal, xam-xamu nosukaay, jokkoosoryante.


text:
1:1 Nu ngi leen di bind ci mbirum Ki ñuy wax Kàddug dund, moom mi amoon ca njàlbéen ga; mi nu dégg te gis ko ak sunuy bët, mi nu xool te laal ko ak sunuy loxo.
1:2 Dund feeñ na, te gis nanu ko; te moom lanuy seedeel, di leen yégal dund gu dul jeex, googu nekkoon ci wetu Yàlla Baay bi te feeñu nu.
1:3 Li nu gis te dégg ko, nu ngi leen koy yégal, ngir yéen itam ngeen bokk ak nun. Te dëgg-dëgg bokk nanu ci Baay bi ak Doomam, Yeesu Kirist.
1:4 Nu ngi leen di bind yëf yii, ngir sunu mbég mat sëkk, nun ñépp.
1:5 Xebaar bi nu dégg ci Yeesu Kirist, di leen ko yégal, mooy lii: Yàlla Leer la, te genn lëndëm nekkul ci moom.
1:6 Su nu waxee ne, bokk nanu ci moom, tey dox ci lëndëm, danuy fen ci sunuy wax ak sunuy jëf.
1:7 Waaye bu nuy dox ci leer, ni mu nekke moom ci boppam ci leer, kon bokk nanu ci sunu biir, te deretu Yeesu Doomam dina nu sellal ci bépp bàkkaar.
1:8 Su nu waxee ne amunu bàkkaar, kon nax nanu sunu bopp, te dëgg nekkul ci nun.
1:9 Su nu nangoo sunuy bàkkaar ci kanamam, fekk kuy sàmm kóllëre la te jub, ngir baal nu sunuy bàkkaar te sellal nu ci lépp lu jubadi.
1:10 Su nu waxee ne defunu bàkkaar, teg nanu ko kuy tebbi waxam, te kàddoom duggagul ci sunu xol.
2:1 Samay doom, maa ngi leen di bind yëf yii, ngir ngeen bañ a def bàkkaar. Waaye su kenn defee bàkkaar, ba tey am nanu ku nuy rammu ci Baay bi, mooy Yeesu Kirist mu jub mi.
2:2 Te moo joxe bakkanam, ngir dindi sunuy bàkkaar, te du sax sunuy bàkkaar rekk, waaye yu àddina sépp.
2:3 Ci lii lanu xame ne, xam nanu ko: sàmm ay ndigalam.
2:4 Ku wax ne xam nga ko, te sàmmoo ay ndigalam, dangay fen, te dëgg nekkul ci yaw.
2:5 Kuy sàmm kàddug Yàlla, dëgg-dëgg sa mbëggeel ci Yàlla mat na sëkk. Ci loolu lanu xame ne, nekk nanu ci moom.
2:6 Ku wax ne ci Yàlla nga sax, fàww nga dund, ni Yeesu Kirist daan dunde moom ci boppam.
2:7 Samay soppe, li ma leen di bind du ndigal lu bees, waaye ndigal lu yàgg la; la ngeen jotoon ca ndoorte la. Te ndigal lu yàgg loolu, mooy kàddu gi ngeen déggoon.
2:8 Teewul ndigal lu bees laa leen di bind, lu amoon ci dundu Yeesu, te am it ci seen dund; ndaxte lëndëm gaa ngi wéy, te leer gu wóor gi fenk na xaat.
2:9 Ku wax ne yaa ngi ci leer, tey bañ sa mbokk, yaa ngi ci lëndëm ba tey.
2:10 Kuy sopp sa mbokk, yaa ngi dëkk ci leer, te luy yóbbe nit bàkkaar du nekk ci yaw.
2:11 Waaye kuy bañ sa mbokk, ci lëndëm nga nekk, di ci dox, te xamoo foo jëm, ndax lëndëm muur na say bët.
2:12 Samay doom, maa ngi leen di bind,ndax baalees na leen seeni bàkkaar ci turu Kirist.
2:13 Maa ngi leen di bind, yéen baay yi,ndax xam ngeen Ki nekkoon ca njàlbéen ga ba tey.Maa ngi leen di bind, yéen waxambaane yi,ndax daaneel ngeen Ibliis.
2:14 Bind naa leen, samay doom,ndax xam ngeen Yàlla Baay bi.Bind naa leen, yéen baay yi,ndax xam ngeen Ki nekkoon ca njàlbéen ga ba tey.Bind naa leen, yéen waxambaane yi,ndax yéena ngi dëgër,ndax kàddug Yàllaa ngi dëkk ci yéen,te daaneel ngeen Ibliis.
2:15 Buleen sopp àddina ak li ci biiram. Ku sopp àddina, mbëggeelu Baay bi nekkul ci moom.
2:16 Ndaxte lépp lu nekk ci àddina, maanaam bëgg-bëggu yaram ak xemmemu bët ak réyug àddina, loolu du jóge ci Baay bi waaye ci àddina.
2:17 Te àddina day wéy, waaye kuy def coobareg Yàlla dinga sax ba fàww.
2:18 Samay doom, waxtu wu mujj wi jot na! Dégg ngeen ne, benn Bañaaleb Kirist dina ñëw; te dëgg la, bañaaley Kirist yu bare feeñ nañu. Ci loolu lanu xame ne, waxtu wu mujj wi jot na.
2:19 Ci sunu biir lañu jóge, waaye bokkuñu woon ci nun; ndaxte su ñu bokkoon ci nun, kon dinañu des ci nun. Waaye dàggeeku nañu nu, ngir mu leer ne, kenn ci ñoom bokkul woon ci nun.
2:20 Yéen nag, Aji Sell ji sol na leen Xelam, te yéen ñépp am ngeen xam-xam.
2:21 Bind naa leen, du ndax xamuleen dëgg, waaye ndax xam ngeen ko, xam it ne wenn fen du jóge ci dëgg.
2:22 Kan mooy fenkat bi? Mooy kiy weddi ne Yeesu mooy Kirist, Almasi bi. Kooka mooy Bañaaleb Kirist, biy weddi Baay bi ak Doom ji.
2:23 Ku weddi Doom ji, amuloo itam Baay bi; ku seedeel Doom ji, am nga it Baay bi.
2:24 Yéen nag, la ngeen déggoon ca ndoorte la, na sax ci yéen. Loolu ngeen déggoon ca ndoorte la, su saxee ci yéen, dingeen sax yéen itam ci Doom ji ak ci Baay bi.
2:25 Te li mu nu digoon mooy lii: dund gu dul jeex.
2:26 Bind naa leen lii ci mbirum ñi leen di bëgg a réeral.
2:27 Yéen nag, Xel mi leen Kirist sol a ngi dëkk ci yéen, te soxlawuleen kenn jàngal leen dara. Waaye Xel mi mu leen sol, mi ngi leen di jàngal lépp, te li mu leen di jàngal mooy dëgg; kon nag saxleen ci moom, ni mu leen ko jàngale.
2:28 Gannaaw loolu nag yéen samay doom, saxleen ci Kirist, ngir bés bu feeñee, nu am kóolute ci kanamam te bañ a rus ba sëngéem cig dikkam.
2:29 Gannaaw xam ngeen ne ku jub la, dingeen xam it ne, képp kuy def lu jub juddu nga ci moom.
3:1 Xool-leen mbëggeel gi nu Baay bi jox, ni mu réye, ba nu man a tudd doomi Yàlla. Te moom lanu. Moo tax àddina xamu nu, ndaxte xamu ko woon, moom itam.
3:2 Samay soppe, léegi doomi Yàlla lanu, te li nu nar a nekki feeñagul, waaye xam nanu ne, bés bu Almasi bi feeñee, dinanu nirook moom, ndaxte dinanu ko gis, na mu mel.
3:3 Te képp ku am yaakaar jooju ci moom, dinga sellal sa bopp, ni mu selle moom.
3:4 Ku def bàkkaar, jàdd nga yoon; ndaxte bàkkaar mooy jàdd yoon.
3:5 Te xam ngeen ne Yeesu Kirist feeñ na, ngir dindi bàkkaar yi, te moom amul benn bàkkaar.
3:6 Képp ku sax ci moom, doo sax ci bàkkaar; kuy def bàkkaar, gisuloo ko te xamuloo ko.
3:7 Samay doom, bu leen kenn nax! Kuy def lu jub, ku jub nga, ni Kirist jube moom ci boppam.
3:8 Kuy def bàkkaar, ci Seytaane nga bokk, ndax Seytaane ca njàlbéen ga ba tey day bàkkaar. Te Doomu Yàlla ji ñëw na, ngir nasaxal jëfi Seytaane.
3:9 Ku juddu ci Yàlla doo def bàkkaar, ndax Yàlla sol na la jikkoom, te doo man a sax ci bàkkaar, ndax juddu nga ci Yàlla.
3:10 Lii mooy ràññale doomi Yàlla ak doomi Seytaane: képp ku dul def lu jub bokkoo ci Yàlla; naka noonu itam ku soppul sa mbokk bokkoo ci Yàlla.
3:11 Ndaxte xebaar, bi ngeen déggoon ca ndoorte la, mooy lii: nanu bëggante,
3:12 te bañ a mel ni Kayin, mi bokkoon ci Ibliis, ba rey rakkam. Lu tax mu rey ko nag? Ndaxte ay jëfam dañoo bon, te yu rakkam jub.
3:13 Bokk yi, bu leen àddina bañee, buleen ci jaaxle.
3:14 Mbëggeel gi nu bëgg sunuy bokk moo nuy xamal ne, jóge nanu ci dee, tàbbi ci dund. Ku bëggul sa mbokk, yaa ngi ci dee ba tey.
3:15 Képp ku bañ sa mbokk, reykat nga; te xam ngeen ne, ku rey nit amuloo dund gu dul jeex.
3:16 Ci lii lanuy xàmmee luy mbëggeel: Kirist joxe na bakkanam ngir nun; te nun itam war nanoo joxe sunu bakkan ngir sunuy bokk.
3:17 Waaye ku am alalu àddina te gis sa mbokk nekk ci soxla, nga dummóoyu ko, nan la mbëggeelu Yàlla dëkke ci yaw?
3:18 Samay doom, bunu bëggante ci wax mbaa ci làmmiñ rekk, waaye ci jëf ak ci dëgg.
3:19 Ci loolu lanu xame ne, nu ngi ci dëgg; te waxtu wu sunu xol di xeex ak nun, dinanu ko dalal ci kanamam; ndaxte Yàllaa ëpp sunu xol te xam na lépp.
3:21 Samay soppe, bu nu sunu xol daanul, kon man nanoo jege Yàlla ak kóolute.
3:22 Te lépp lu nu koy ñaan, dinanu ko jot ci moom, ndaxte nu ngi sàmm ay ndigalam, di def lu ko neex.
3:23 Ndigalam mooy lii: nu gëm turu Doomam, Yeesu Kirist, tey bëggante, ni mu nu ko digale.
3:24 Kuy sàmm ndigalu Yàlla, dinga sax ci moom, mu dëkk ci yaw. Te Xel mi mu nu jox, moo nuy xamal ne, dëkk na ci nun.
4:1 Samay soppe, buleen gëm xel mu nekk, waaye nattuleen xel yi, ba xam ndax ci Yàlla lañu jóge walla déet, ndaxte naaféq yu bare yu mbubboo turu yonent jóg nañu, tasaaroo ci àddina si.
4:2 Ci lii lanu xàmmee Xelum Yàlla: mépp xel mu nangu ne, Yeesu Kirist ñëw na, nekk nit, ci Yàlla la bokk.
4:3 Waaye mépp xel mu nanguwul Yeesu, bokkul ci Yàlla. Xel moomu mooy xelum Bañaaleb Kirist, mi ngeen déggoon ne dina ñëw, te léegi sax mu ngi ci biir àddina.
4:4 Yéen samay doom, ci Yàlla ngeen bokk, te daan ngeen yonent yu naaféq yooyu, ndaxte Ki nekk ci yéen moo ëpp doole ki nekk ci àddina.
4:5 Ñoom ci àddina lañu bokk; moo tax ñuy wax waxi àddina, te àddina di leen déglu.
4:6 Nun nag ci Yàlla lanu bokk. Ku xam Yàlla dinga nu déglu; ku bokkul ci Yàlla doo nu déglu. Ci loolu lanuy xàmmee Xel miy dëgg ak xel mi dul dëgg.
4:7 Samay soppe, nanu bëggante, ndax mbëggeel ci Yàlla la bawoo; képp ku bëgg sa mbokk nag, ci Yàlla nga juddoo, te xam nga Yàlla.
4:8 Ku bëggul sa mbokk, xamuloo Yàlla, ndax Yàlla mbëggeel la.
4:9 Nii la Yàlla wonee mbëggeelam ci nun; yónni na ci àddina jenn Doomam ji mu am kepp, ngir nu am dund ci moom.
4:10 Lii mooy mbëggeel, du sunu mbëggeel ci Yàlla, waaye mbëggeelam ci nun, ba mu yónni Doomam, mu joxe bakkanam, ngir dindi sunuy bàkkaar.
4:11 Samay soppe, bu nu Yàlla bëggee nii, nun itam war nanoo bëggante.
4:12 Kenn musul a gis Yàlla, waaye bu nu bëggantee, Yàllaa ngi dëkk ci nun te mbëggeelam mat na sëkk ci nun.
4:13 Ci lii lanuy xame ne, sax nanu ci Yàlla, te moom itam dëkk na ci nun: sol na nu Xelam.
4:14 Te nun gis nanu te seede ne, Baay bi yónni na Doom ji, mu nekk Musalkatu àddina.
4:15 Képp ku nangu ne, Yeesu Doomu Yàlla la, Yàlla dëkk na ci yaw, te yaw it sax nga ci Yàlla.
4:16 Mbëggeel gi Yàlla am ci nun, xam nanu ko te gëm ko. Yàlla mbëggeel la, te képp ku sax ci mbëggeel, yaa ngi sax ci Yàlla, mu dëkk ci yaw.
4:17 Ni Kirist mel, noonu lanu mel nun itam ci àddina. Ci loolu la mbëggeel mate sëkk ci nun, ngir nu am kóolute bésu àtte ba.
4:18 Genn ragal amul ci mbëggeel, waaye mbëggeel gu mat sëkk day dàq ragal. Ndaxte ragal day ànd ak mbugal; te ku ragal, mbëggeel matul sëkk ci yaw.
4:19 Danuy wéy ci mbëggeel, ndax moo nu jëkk a bëgg.
4:20 Su kenn nee: «Bëgg naa Yàlla,» te bëgguloo sa mbokk, dangay fen; ndaxte ku bëggul sa mbokk mi ngay gis, doo man a bëgg Yàlla mi nga gisul.
4:21 Te jox na nu ndigal lii: ku bëgg Yàlla, nga bëgg sa mbokk.
5:1 Képp ku gëm ne Yeesu mooy Almasi bi, juddu nga ci Yàlla; te ku bëgg waajur, dinga bëgg itam ki mu jur.
5:2 Xam nanu ne, bëgg nanu doomi Yàlla yi ci lii: bëgg Yàlla tey sàmm ay ndigalam.
5:3 Ndaxte mbëggeel ci Yàlla mooy sàmm ay ndigalam; te ay ndigalam diisuñu.
5:4 Ndaxte képp ku juddu ci Yàlla day noot àddina; te li nuy noote àddina mooy sunu ngëm.
5:5 Ku noot àddina mooy kan? Mooy ki gëm ne, Yeesu mooy Doomu Yàlla.
5:6 Yeesu Kirist mooy ki ñëw, jaar ci ndox ak deret; du ci ndox rekk, waaye ndox ak deret. Te Xelu Yàlla mi moo koy seedeel, ndax Xel mi mooy dëgg.
5:7 Ndaxte am na ñetti seede:
5:8 Xel mi, ndox ak deret, te ñoom ñett ñépp, ñoo bokk benn baat.
5:9 Seedes nit, dinanu ko nangu, waaye seedes Yàlla moo gën a wóor, ndax boobu seede mooy li Yàlla seede ci Doomam.
5:10 Ku gëm Doomu Yàlla ji, am nga seede boobu ci sa xol. Ku gëmul Yàlla, teg nga ko kuy tebbi waxam ndaxte gëmuloo li Yàlla seede ci Doomam.
5:11 Te seede si mooy lii: Yàlla jox na nu dund gu dul jeex, te dund googoo ngi ci Doomam.
5:12 Ku am Doom ji, am nga dund; ku amul Doomu Yàlla, amuloo dund.
5:13 Maa ngi leen di bind yëf yii, yéen ñi gëm turu Doomu Yàlla ji, ngir ngeen xam ne, am ngeen dund gu dul jeex.
5:14 Kóolute gi nu am ci kanam Yàlla mooy lii, su nu ko ñaanee dara ci coobareem, dina nu nangul.
5:15 Gannaaw xam nañu ne, dina nangu lépp lu nu koy ñaan, xam nanu it ne, li nu ko ñaan, jox na nu ko.
5:16 Ku gis mbokkam, muy def bàkkaar bu jarul dee, na ko ñaanal, te Yàlla dina ko may dund. Ku def bàkkaar bu jarul dee laa wax. Ndaxte am na bàkkaar bu jar dee; boobu taxul may wax, mu ñaanal ko.
5:17 Gépp jubadi bàkkaar la, waaye am na bàkkaar bu jarul dee.
5:18 Xam nanu ne, képp ku juddu ci Yàlla doo sax ci bàkkaar, waaye Doomu Yàlla ji mooy wottu sa bakkan, ba Ibliis du la manal dara.
5:19 Nun nag xam nanu ne, nu ngi ci Yàlla, te àddina sépp a ngi tëdd ci loxoy Ibliis.
5:20 Xam nanu ne, Doomu Yàlla ji ñëw na te may na nu xel, ba nu man a xam Aji Wóor ji. Te nu ngi ci Aji Wóor ji ak ci Doomam Yeesu Kirist. Kooku mooy Yàlla ju wóor, ji yor dund gu dul jeex.
5:21 Samay doom, wottuleen seen bopp ciy xërëm.


text:
Yanu mbëj
Yanu mbëj, ag jagle gu dàttu la ci wàll-wàllaani ab ne-ne, mooy tax seenug man a digaale ci ndimbalu tooli mbëjbijjaakon yi. Doole jiy judd ci googu digaale mooy sabab ag yëngu ci biir ne-ne bi, muy ab dawaanu mbëj. Bennaanu natt bu benn yan mooy Coulomb. Yan bi gën a ndaw bees man a natt mooy bi ab mbëjfepp di yanu, ñu koy faral di binde e = -1,602 10-19 c.
Yanu mbëj am mbir mees di janeer la, du lees man gis ak bët, dafa di aw tur wees jox genn feeñte gi ngir man a faramface wenn xeetu doxiin wi, di njeexiitam. Yanu mbëj man naa am ñaari xar-kanam yu wuute, di yees jàppee yu "dekkarle" ; benn bi di bu baax (+) beneen bi di bu bon (-). Ñaari yan yu wuute (bu baax ak bu bon) dañuy bijjante, ñaar yu bokk (ñaar yu baax walla ñaar yu bon) dañuy bëmëxante.
Yan yu bon yi lañuy faral a tudde ay mbëjfepp, yu baax yi di ay feppsaal ndax ñooy yiy nekk ci biir saalu xarefulwoon bi te kemu seen yan yam ak yu mbëjfepp yi te dekkarloo.
Dawaanu mbëj man naa am ñetti sabab: walug ay feppsaal (yan yu bon) walla walug ay mbëjfepp (yan yu baat), walla seenug wal ñoom ñaar ñépp ci jubluwaay yu dekkarloo.
Ngir bañ ay jaxasoo mbëjkat yi dañoo ànd ci ne walug yan yu baax yeey dawaanu mbëj, ci liñuy tudde dawaanu déggoo, ndax bu njëkk dañoo foogoon ne doxug wàll-wàllaan yu baax yeey jëmmal dawaan bi, donte tay jii dem nañu ba xam ne safaan bee nekk: dawaanu mbëj doxug mbëjfepp yee ko jur. Ndax feppsaal yi duñu ay wàll-wàllaan yuy dox, ci saalu xarefulwoon bi lañu sax dëkk. Bànqaasi xam-xam yi yittewoo gëstu yile feeñte ñooy xaralaymbëj ak mbëjfeppal.


text:
Waalo
Waalo bokkoon na ci yénn ci nguuri Senegaal yi fi nekkoo. Buuru Waalo dañu ko daa tànn ca péncum Seb ak Bawar. Njurbel moo nekkoo péeyam ci lu njëkk, ganaaw bi lañ ko tuxël Jinge, tuxëlaat ko Ndeer. Tuxu yu bari yooyu doy na tegtal ci dellu ganaaw ak ñàkk doole.
Tëraliin
Jëwrin yi[Soppi]
Ñooñu ñooy: Jawdaŋ mi yor suuf si ak Jogomaay mi yor ndox ak Maalaw mi yor koom-koom gi. Ganaaw ñooñu amoon na ñu nekkoon ci kër buur. Bokk na ca Meet moom mooy njiitu bëkk-nèeg yi ak bëkk-nèegu Njurbel moom mooy wax ci turu buur bi ak njiitu ñi yor baxan buur te mu gën a siiwe ci Baadi ak taawub buur. Moom mooy saytu néegu buur ak Fara Njurbel moom mooy njiitu tëgg weñ gu ñuul ak wurus yi. Fara Juñ-juŋ bi moom mooy njiitu waykat yi.
Waalo, amoon na ñeeti kër ñu daan taan Barag bi, soqikoo ci ñeeti xeet yooyu:
- Tejeek (Pël ak socé)
- Joos (Séeréer)
- Logaar (Naar)
Barag bi, di turu buuru Waalo, dafa joge ci turu ku jëkk nekk Barag, mooy Barka Bo (Mbooj). Barka moo soppiku Barag.
Barag[Soppi]
Barag mooy maqaama bi ñu joxoon buuru Waalo. Yilifoon na li dale ca Mbàmbulaanu Atlas ba Lag de geer. Bokkoon na ci ñi dar Barag ñaari mbooloo: ba njëkk moo di Lingeer miy yaayu buur bi ak Aawo miy soxnaay buur su njëkk, moom moo am teraraagaay toog ca gangunaay (mooy toogu gu buur) ga.
Bu ñaareel ba moodi ñatt ci boroom ndombay tànk yi ci péncam Sëb ak Bawar: ñoom ñooy Jawdun mi yor suuf si ak Jogomaay mi yor ndox mi ak maalaw mi yor koom-koom bi.
Bokk na ci ñi nekk kër buur ku ñuy wooye Meet, moom moo di njiitu bëkk-néeg yi ak bëkk-néeg Njurbel moom miy wax ci turu buur ak kiy jiite ñi yor mbaxanaam buur. Baadi moom mooy njiitu doomi buur bi, ak yénn ci Jëwriñ yi.
Barag daawul génn ci am at lu dul ñaari yoon: bu njëkk bi ngir jiite lëlu xare. Bu ñaareel bi ngir teew ci xumbeemi gàmmu, moom ak waa këram. mbooleem ñi yor ndomboy tànk dañoo wara teew ci gàmmu gi. Képp ku wuute dees na la mbugal, ñu folli la mbaa ñu rey la. Ndaxte senug teew li muy tegtal moo di yeesal seenug nangu, lañu lokki ak lañu siif. Mbooleem alal yooyu daanañu leen séddale ñetti xaaj: ben ba moo ngi jëm ca buur ba, ñaareel bi mu ngi jëm ca pécum Séb ak Bawar. Bi ci des mu ngi jëm ci taxawal xumbèem yi
Seddaleeg yorte gi[Soppi]
Nguur ga dañ ko seddale woon ci ay diwaan, bu ci ne amoon na bàjjo buy dox mbiri buur bi (Sàmba Lingeer). Kàjj moom la ñu fal ci ndijjooru dex gi, li ko dalee ca aarnik ba fa dex gi sottee. Buriko moom la ñu fal ci bëj-gànnaaru Lag de geer, mu ngi daan dëkk ca Foos, Baadi moom lañu fal ci li dale Sirigi ba Sinò Bawaal. li des ci pal yi mu ngi ci kilifteefu Kangam yi: Marooso moo nga dëkkoon Boroso Piccoo. Barlaf moo nga dëkkoon ca sowu Lag de geer.
Buuri Waalo[Soppi]
Ay jafe-jafeem[Soppi]
Daanaka Waalo nit desatu fa ndax ya cong yi jòge Gànnaar ak ay xeet yu sax ci diggante sang yi. Moo tax ba ci xarnub XX waa waalo jublu woon ci seen gàddaay wàllu Saalum ak tëdd mi nekk ci diggante Kees ak Mbuur ak dëkk yu mag yi ci réew mi.
Ba besu tey Waalo ngi jànkonteeg coon ya jòge woon ca ŋaayoo ga. loolu mooy jur dellu ganaaw ak daanug waalo, ba ku nekk di ko cokkaas: Taraasaa ak Almaami ak Dàmmeel. Ki ci gënoon a fés nag mooy Faraas. ganaaw ba Faraas rimbee Waalo ba mu nëx, dakoo teeyal dëtëm ko ci ndimbalu Budeŋ ak Potore ak Fedeerba mi ñëw seen ganaaw ci 1885. Booba la nootee Waalo, te naa daf koy xettali.
Delluwaay[Soppi]
Paate sow, Démbi Senegaal: ci làmmeñu Wolof, Dakaar, 1998


text: 1Nan' yu Pablo, si'ya cha' cuiya' 'in Ndiose ngua'an tñan ñi 'ñan tsa ycuin' cha' tsu'hue 'in Jesucristo. Tsatlyu lo'o yu ta'a na Sóstenes ca'an tñan hua sca quityi re 'in um, 2'un jun ta'a na nu ndi'in cunta 'in Ndiose quichen Corinto, 'un nu cua' mdo'o hui 'in Cristo Jesús si'yana ca um sca nu luhui 'in ñi tsatlyu lo'o nchgaa la ña'an jun nu ndi'in scasca se'en n'ni tnu 'in Ñi X'nan na Jesucristo, ñi nu tsatlyu lca X'nan na lo'o jun. 3Stina Ndiose lo'o Ñi X'nan na Jesucristo taa ñi cha' tsu'hue chu'hui ni' cusya 'in um, lo' cu'ni ñi cha' tyi'in tsu'hue um. 4Ndyaan xu'hue 'in Ndiose nchgaa xaa si'ya cha' 'in um, si'ya cha' tsu'hue nu cua' mdaa ñi 'in um si'ya Cristo Jesús, 5lo' si'ya ñi mtsa'an yu'hui um lo'o nchgaa loo cha', cui' cha' nu nchcui' um lo'o cha' tiyaa nu nda'an lo'o um, 6tsaña'an nguiaa cha' tsu'hue 'in Cristo nu cua' nguinu scua tla ni' cusya 'in um, 7can' cha' ñi sca loo cha' cuiya' nu ndaa Ndiose 'in sñe' ñi, a ndiya lyijyi na 'in um, tsalja nta um 'in Ñi X'nan na Jesucristo tsaan nu quiaan ñi xiya'. 8Ndiose cu'ni ñi cha' ca ñi cha' 'in um tsaya' tsatii cha' nu nchca loo chendyu re, ña'an ca si'yana luhui tloo um tsaan nu cu'ni Ñi X'nan na Jesucristo xñan bsya 'in nten. 9Ñi ndi'in cha' 'in Ndiose, ñi nu msi'ya 'in um si'yana ca sca cha' ti 'in um lo'o Ñi X'nan na Jesucristo nu lca Sñe' ñi. 10Jñan sca cha' tsu'hue 'in um, 'un jun ta'a na, lo'o cha' cuiya' 'in Ñi X'nan na Jesucristo, si'yana sca loo ti cha' chcui' um nchgaa um, a nchca cha' su'hue ti'in ta'a um, cui' ca nu tyi'in um sca cha' ti 'in um, cui' cuaña'an lo'o cha' tiyaa 'in um, lo' sca loo ti cha' chu'hui tiquee um. 11'Un jun ta'a na, cua' ynan cha' ña'an ndi'in um, si'yana tucua snan nten 'in yu Cloé ndaa ne' suun si'yana a ndi'in 'a um sca cha' ti 'in um. 12Si'yana cunda scaa um nchcui' um: Nan' ngui'an tso' 'in yu Pablo. Xca nu nchcui': Nan' ngui'an tso' 'in yu Apolo. Nan' ngui'an tso' 'in yu Tyo. A cunta xca nu nchcui': Nan' ngui'an tso' 'in Cristo. 13Xacan' jan ñi: ¿Ta lo'o Cristo mdo'o ñi tucua snan ta? ¿Ta yu Pablo ngua'an yu loo cusi tñan loo um? ¿Uta na mducua tya um lo'o cha' cuiya' 'in Pablo? 14Nan' ndyaan xu'hue 'in Ndiose si'yana ñi sca um lo' a mducua tyan 'in um, tsaloo ti 'in yu Crispo lo'o yu Gayo, 15si'yana a nchca tin' caja nu chcui' si'yana mducua tya lo'o cha' cuiya' 'ñan. 16A cunta mducua tyan 'in yu Estéfanas lo'o nchgaa nu ndi'in na'an 'in yu, una nchgaa la tucui a ntsu'hui tin' cha' lo'o can' mducua tyan 'in. 17Cristo a ngua'an tñan ñi 'ñan si'yana tucua tyan 'in nten, cui' ca nu si'yana chcuin' cha' tsu'hue 'in ñi, una si'i lo'o cha' tiyaa 'in nten chendyu, lo' tsato'o quinu ca'an chon' cha' nu ngujui Cristo loo cusi. 18Cha' nu nchcui' na si'yana Cristo ngujui ñi loo cusi, cha' tinto lca na 'in nten nu nda'an ngunan', una cunta 'in nare' nu nducua tloo tyi'o laa, lca na cha' cuiya' nu tlyu 'in Ndiose. 19Si'yana nchcui' quityi 'in Ndiose: —Si'yu con' cha' tiyaa 'in nten nu tiyaa la, lo' xcuan tloon cha' tiyaa 'in nten nu ndyi'ya la cunta—. 20Xacan' jan ñi, ¿la ncua nu tiyaa la? ¿La ncua nu ndlo'o cha' 'in lee, uta nu tsu'hue 'a nchcui' cha' nu nchca loo chendyu re? ¿Ta si'i cha' tiyaa 'in nten chendyu m'ni Ndiose si'yana lca na cha' tinto? 21Ndiose lo'o cha' tiyaa 'in ñi, a mdaa ñi cha' cuiya' chu'hui lyoo ne' 'in ñi lo'o cha' tiyaa nu 'in ne', cui' ca nu ncua lca tiquee ñi culo laa ñi 'in nten loo nu tsa qui'an ti' ne' cha' 'in ñi nu nda'an ycui' na, siya' lca na cha' tinto 'in xca tucui. 22Si'yana ne' judio njñan ne' chacui' cha' nu tnu, lo' ne' griego nda'an nan ne' cha' tiyaa 'in nten chendyu, 23una nare' nda'an ycui' na cha' 'in Cristo ña'an ngujui ñi loo cusi, lo' cha' ñi si'yana ne' judio nxcuan tloo ne' cha' re, lo' tso' nu 'in ne' gentil lca na cha' tinto, 24una tsalca nu cua' msi'ya Ndiose 'in, siya' lca ne' judio uta gentil, Cristo lca ñi cha' cuiya' lo'o cha' tiyaa 'in Ndiose. 25Siya' nxque' ti' nten si'yana cha' tiyaa 'in Ndiose lca na cha' tinto, una cuaan la nscua cha' can' que ña'an cha' tiyaa 'in ne', cui' cuaña'an sca cha' nu na'an ti' 'in Ndiose, una tla la ndi'in cha' can' que ña'an cha' 'in nten chendyu. 26'Un jun ta'a na, xñi um cunta ña'an nten nu msi'ya Ndiose 'in, si'yana si'i nchgaa um lca um nten nu m'ni cha'an, ñi a lca um nten nu ntsu'hui cha' cuiya' 'in uta mdo'o um loo ta nten nu ndon loo, 27cui' ca nu Ndiose ngulohui ñi sca cha' nu ñan ti' nten lca na cha' tinto, si'yana taa can' cha' jyi'o 'in nu tiyaa la, cui' cuaña'an ngulohui ñi sca cha' nu jo'o la ña'an, si'yana taa can' cha' jyi'o 'in nu tla la ndi'in cha' 'in, 28a cunta ngulohui ñi sca cha' nu a ntsu'hui lyoo, cui' cha' nu nxcuan tloo ne', cha' nu a sca cunta ntsu'hui, si'yana si'yu co' ñi cha' nu nchca loo chendyu re, 29ña'an ca si'yana a caja nu cu'ni siye' 'in tloo Ndiose. 30Si'ya ñi jui chendyu 'in um lo'o Cristo Jesús, ñi nu lca cha' tiyaa 'in Ndiose, ñi nu mxnu luhui 'in na, ngulohui ñi 'in na sca cunta, lo' msi'i ñi 'in na lo'o tne ñi, 31ña'an ca si'yana tsato'o cha' nu nchcui' quityi 'in Ndiose: —Cha' ntsu'hui nu nchca ti' taa loo ticuii', 'in Ñi X'nan na taa can' loo—.


text: 1Tsiñee lëë mëkwxiily lox pchos lultime sey nii nguitsy libre, tsesy byak leñ kpaa siik grol wor. 2Loxsye ngo lëën kon nii lëë ksa kadzy angly nii nche lo Dios kwaa tuga trompet. 3Ni lëën kon tu angly nii noy tu psiñ kox yaal nii nyaa con or pchoo. Lëë xaa kwso lo pkoog aan lëë xaa kwaa ndaly yaal parñee ko xaa kox yaal lo pkoog or nii nyaa laañee sob Dios. Kchë kox yaal go xko xaa lo Dios tsiñee chutiitsni meñ Dios. 4Lëë xkox psiñ kox yaal nii no ña angly ko ptsiñ axte lo Dios, ksaw lay nii chool meñ nii xniladzy xtiits Dios. 5Lëë angly pkaktsë psiñ kox yaal con ki nii nche lo pkoog. Lëëw pchon xaa lo kislyu. Aan kwyo bi ni bëly yë ni bni xu lo kislyu. 6Lëë ksa kadzy angly nii kwaa trompet kwchetsey par jkwetsy xaaw. 7Lëë tu angly pkwetsy xitrompet aan lëë kyokyo ni lëë ki nii nots cheñ byab lo kislyu, aan lëë tublë kislyu ni lëë tubtsoon yag ni lëë kchë kizh nguë kwyek. 8Lëë stu angly pkwetsy xitrompet, aan lëë tu cos nii chak si chak tu kiy ngol nii noyek kukyab lo nistoo, aan lëë tublë nistoo byak cheñ. 9Aan lëë kchë ma ni cos nii no siko kuty ni lëë kchë barkw nii nche siko kwnitylo. 10Lëë stu angly pkwetsy xitrompet, aan lëë tu mëly ngol pchingaa, xsyo ma bëly, aan lëë ma kukyab tu laañee xtye kiigwpee ni laañee sob xlyañ. 11Nla lë mëly go. Por ngo nii tir byak nla nis nii xtye laañee byab ma aan ndaly meñ kuty porñee kow meñ nis nla go. 12Lëë stu angly pkwetsy xitrompet aan lëë tublë lo ngbidz ni lëë tublë lo mëë ni lëë tubtsoon mëly kwnitylo. Por ngo kwyody bini tyub tsye ni kwyody bini tyub kyool. 13Ni lëën kon tu msiy nii no kxoobe leñ kpaa, xñee ma: —¡Brobsye meñ nii nche lo kislyu tsiñee lëë stson angly nii bii chak falt jkwetsy xitrompet!


text: 1Wë dee sëmbë fuu dë, u kë taki wantu soni da unu aki eti ufö woo tapa di biifi. U kë fuun begi be di Buka u Masa musu paaja seei waaa go a hii kamian, be de piki ën tei u gaan soni kumafa a bi paaja a unu a Tesalonika naandë te un piki ën tei u gaan soni. 2Nöö un begi da u tu, be Gadu puu u a dee hogi sëmbë maun dee aan bisi ku ën. Biga na hii sëmbë ta biibi Gadu e. 3Fa Masa Gaangadu sai dë, dee sëmbë, un sa a' futoou nëën taa a o mbei un ko dë gingin a di biibi. Nöö a o ta tjubi unu tu, be di didibi an feni pasi faa du unu hogi. 4Fa u dë aki, u ta futoou Masa taa a ta heepi unu kaa fuun ta du dee soni u bi taki da unu nango nöömö. Nöö sö woon ta du de nango nöömö tu. 5Masa musu mbei un ko fusutan di lobi fëën e, dee sëmbë, te dou a unu hati dendu. A musu heepi unu be un a' degihati a hii dee sitaafu un ta tja dë te go dou, leti kumafa ˻Jesosi˼ Keesitu seei bi abi degihati a dee sitaafu dee bi miti ën tu, te go dou. 6Nöö dee sëmbë, woo bai unu a wan soni aki, nöö Masa Jesosi Keesitu seei da u taki fuu fan sö ku unu. U taki e, taa ee wan biibima dë a unu dendu naandë an kë wooko, nöö wan musu nama ku ën e. Söseei tu, wan musu nama ku dee sëmbë dee an ta libi a di fasi kumafa u bi lei unu fuun musu libi. 7Nöö unu seei sabi fa u bi libi a unu dë, nöö sö un musu libi tu. Biga wa bi ta malëngë e. 8Nöö wa bi ta njan sëmbë soni söndö u pakëën tu, ma ndeti ku didia u bi ta biinga ta wooko seei taangataanga. Biga wa bi kë dë wan hebi a unu liba fuunu musu sölugu u e. Kwetikweti. 9Ma fa u ta fan aki, an dë taa wa bi abi leti fu hakisi unu fuun sölugu u e. U bi abi. Ma u libi sö nöö fuun musu djeesi u ta waka a u baka kumafa a fiti. 10Biga di ten u bi sai a unu dë, nöö u bi ta bai unu gbelingbelin taa ee wan sëmbë an kë wooko nöö an musu njan tu. Sö u bi fan ku unu. 11Ma nöö tökuseei u ko jei taa fa u dë aki wanlö sëmbë dë a unu dë an ta kë ta wooko möönsö. Oto sëmbë soni nöö de ta waka ta hulu. Sö u jei aki. 12Wë nöö u taki e, taa fa i si Masa Jesosi Keesitu buta u a di wooko aki, nöö u tei di në fëën bai un dee lö sëmbë dë taa be un disa di daamadaama libi fuunu dë ko tan a wan kamian, be un ta wooko fuun feni soni u njan. 13Ma nöö un dee otowan fuu dë, be un ta du bunu nango nöömö, wan musu wei möönsö. 14Nöö dee soni dee u sikifi buta a di biifi aki, nöö ee wan sëmbë sai naandë an kë jei di fan, nöö sö wan sëmbë un musu ta köni ku ën e. Wan musu ta hulu ën möönsö, fu sen musu kisi ën be a sabi taa an ta libi bunu. 15Ma nöö wan musu luku ën kuma wan felantima e, ma be un ta bai ën nöö be a bia, kumafa i ta bai i baaa womi a soni. 16Söö. Wë nöö dee sëmbë, mi o tapa di biifi aki e. Masa Gaangadu di nëën hii kötöhati ta kumutu ko, nöö hën musu da unu kötöhati a hii fasi hiniwanten. A musu dë ku unu tuu. 17Mi Paulosu ta sikifi di lasiti pisi u di biifi aki ku miseei maun, manda gaan odi da unu. Hën da di maaka fuun sa sabi dee biifi u mi taa a mi de kumutu tuu. 18Masa Jesosi Keesitu musu libi ku unu tuu ku ën bunuhati, dee sëmbë. A tan sö.


text: 1Loxsye kwsëëb Kyalbini Ntson leñ styoo Jesús, lëë xaa bi chu kiigwpee Jordán, aan lëë Kyalbini kuni xaa tañ. 2Aan ksa choow kpidz nii kwyo xaa tañ go pkaal xaatox xaa. Ni tu pe tawdy xaa. Por ngo, tsiñee lëë xaa kwlaañ, 3lëë xaatox chëb lo xaa: —Deelñee nli Xiñ Dios nakoo, kwnabey nii kyak kyo nii nche ske kyaxtily. 4Per lëë Jesús chëb: —Leñ kitsy nii kë xtiits Dios xñee: “Lëdy nonsy kyaxtily kaw meñ parñee kpañ meñ.” 5Loxsye ngo lëë xaatox kuni Jesús tu kik kiy aan ketyle bluuy xaa kchë kyedzy nii nche lo kislyu lo Jesús, 6aan lëë xaa chëb: —Snetsyaa kchë kyedzy ni cos non nii no lo kislyu lool, por lëë Dios bneetsyo lon aan lëëw ktedyaa lo xaa nii klyañ styoon. 7Deelñee soxiboo lon, lëëw knetsyaa lool. 8Tsigo lëë Jesús chëb: —Leñ kitsy nii kë xtiits Dios xñee: “Psoxib lo Dios nii xñabey lii ni xtiits sye xaa psoob.” 9Lëë xaatox kuni xaa leñ kyedzy Jerusalén, aan lëë xaatox blëp xaa kik lidzy Dios laañee mastre klaa, ni lëë xaatox chëb lo xaa: —Deelñee Xiñ Dios nakoo, kwyas nu, 10por leñ xkitsy Dios xñee: “Lëë Dios kxaal xangly kakni lii. 11Lëë angly kñaasy lii con ña, parñee lasty kyo niyoo.” 12Tsigo lëë Jesús chëb: —Leñ xkitsyak DIos xñee: “Kuñdyoo Dios nii xñabey lii preb.” 13Tsiñee konsye xaatox nii chilodre kuñ xaa Jesús preb, lëë xaa psaan Jesús tu tiemp. 14No Kyalbini Ntson leñ styoo Jesús, lëë xaa ptsiñ Galilea, aan tyub tañ go xseety meñ xaa. 15Kchë ktoo nii kwtedy xaa bluuy xaa xtiits Dios, ni kchë gaa meñ kwyo xfavor xaa. 16Lëë Jesús kwey Nazaret. Kyedzy ko kwroob xaa. Aan lëë xaa kwey ktoo tse nii xiladzy meñ Israel, por wal nii singo nak xcostumbre xaa, ni lëë xaa kwsoli par klab xaa kitsy nii kë xtiits Dios. 17Lëë xaa kwnaasy kitsy nii pkëë profet Isaías aan lëë xaa byub laañee xñee: 18Lëë xKyalbini Ntson Dios nakni naa, por lëë xaa kwle naa par kanin xtiits xaa lo meñ mban. Lëë xaa pxaal naa kaklaan xaa nii no skiib, ni kxalyaa lo meñ nii chandy, ni kchoobladzyaa styoo meñ nii no kyalnë. 19Ni lëën syely këp lo meñ nii lëë wor kutsiñ nii lëë Dios kteelaa meñ. 20Loxsye ptse Jesús libre, lëëw pko xaa ña xaa nii xkyë tsiiñ leñ ktoo aan lëë xaa kwsob. Kchë meñ nii nche siko buy lo xaa. 21Tsigo lëë xaa chëb lo meñ: —Misme natse lëë kchë nii blabaa lo do kok cumplir. 22Kchë meñ kwyo xfavor Jesús ni kchë meñ psee biñ kchë tiits ngui nii kwnee Jesús. Aan xñee meñ: —¿Pe lëdy lëë xiñ José ngue nayak? 23Tsigo lëë Jesús chëb: —Neñdy snë do tiits re lon: “Doctor, beeñ lii rmedy.” Ni snë do lon: “Kchësy nii ptsyon noo beeñtsyeyoo leñ kyedzy Capernaum, beeñtsyeyo xkyedzyoo.” 24Ni lëë gak xaa chëb: —Laañee xkaatyee xsal meñ tu profet, per deelñee meñ xkyedzy meñ nak profet, xsaldy meñ xaa. 25Nli xñen nii ndaly kwnaa viud kwyo Israel xtiemp profet Elías worñee byabty kyo tson iz grol, aan tyub tañ go kwyo kpiñ. 26Per ni tu lo kwnaa viud nii no Israel pxaaldy Dios Elías, sink lëë xaa pxaal Dios lo tu kwnaa Sarepta nii ngab Sidón. 27Singo gak xtiemp profet Eliseo ndaly xaa nii byodz lady kwyo Israel, per ni tu xaa byakty. Xaktyee tu xaa Siria nii pcholë Naamán byak. 28Tsiñee lëë kchësy meñ nii no leñ ktoo biñ ngo, per nli busy blëë meñ lo xaa. 29Aan lëë meñ kwlii xaa kyedzy. Kuni meñ xaa tu kik kiy klaa parñee kchon meñ xaa siko. Chex kiy go nche kyedzy. 30Per lëë Jesús kwtedy lady meñ aan lëë xaa si. 31Lëë Jesús kwey Capernaum nii ngab Galilea, aan tsi lëë tse nii xiladzy meñ lo tsiiñ kol, lëë xaa bluuy xtiits Dios lo meñ. 32Psee meñ biñ kchë nii bluuy xaa, porñee si xñee xaa xñabey xñee xaa. 33Aan lëë tu mguiy nii no tu kyalbini mal leñ styoo no leñ ktoo. Lëë xaa kwchuptsyë chëb xaa: 34—Psaan noo. ¿Penak xkaaloo lëë noo, Jesús Nazaret? ¿Pe sëëd knitylool lëë noo yak? Xyuumbeyaa lii ni nanaa nii lii nak Xiñ Ntson Dios. 35Tsigo lëë Jesús kwëntseeb lo kyalbini mal go, chëb xaa: —¡Psuugw chuwoo aan psaan mguiy gue! Lëë kyalbini mal go pchon mguiy go lyu, aan lëëw pchoo. Ni tu pe beeñdyo mguiy go. 36Kchësy meñ ptsyeb aan xñee meñ: —¿Xa nak kchë cos re? ¡Axte lo kyalbini mal xñabey xaa re aan lëëw xchoo! 37Aan tyub tañ go masyke lë Jesús xseety meñ. 38Tsi lëë Jesús pchoo ktoo, lëë xaa kwey lidzy Simoñ, aan lëë xñaatsaap Simoñ xsyaknë, no me xlyëë. Aan lëë xaa chëbo lo Jesús. 39Lëë Jesús kwxinchuñ buy lo me aan loxsye kwëntseeb xaa lo xlyëë, lëëw pchoo ni lëë gaa me kuxche beeñlo me nii taw xaa. 40Tsiñee lëë ngbidz kwyaasy, lëë meñ kuni kchëlo xaa xsyaknë lo Jesús, aan lëë xaa pxob ña xaa kik kchë meñ go, ni kchë gaa meñ go byak. 41Ni ndaly leñ styoo meñ nii nche siko pchoo kyalbini mal nii chuptsyë, xñee: —Lii nak Xiñ Dios. Per lëë Jesús kwëntseeb lo kyalbini mal go. Blaady xaa nyeew, porñee nan kchë kyalbini mal go nii lëë Jesús nak Crist nii no kiid. 42Tsiñee lëë lyu byaani, lëë Jesús kwey tublad chu kyedzy laañee ni tu cho kindy. Per lëë meñ kukyub xaa, aan lëë xaa ptsil lo meñ. Kokladzy meñ ngwëës meñ xaa parñee mbidy xaa, 43per lëë xaa chëb: —No nii kateedyaa stubla kyedzy par kluyaa xa nak xkyalwnabey Dios, por par ngo syelyaa. 44Singo kwtedy Jesús xtañ meñ Judea xluuy xaa xtiits Dios kchë leñ ktoo.


text:
Kàttanug mbëj
Kàttanug mbëj xeetu kàttan la gu lonku ci doole walla tool yu jóge ci mbëj, maanaam lu ñeel yëngug, walla doxub, yani mbëj. Kàttanu mbëj manees na koo jëfandikoo ngir defi liggéey, leeral, tàngal,...
Kàttan ak dawaanu mbëj[Soppi]
Digaale bi ci kàttan ak ngóora[Soppi]
Kàttanu mbëj manees na koo natt ci dawaanu mbëj bi, balaa dara manees naa xayma liggéey bi
- ,
Liggéey bi W ciy joule, yan bi Q ciy coulomb ak wuuteeg aj gi ciy volt.
ak , I dawaanu mbëj bi, t jamono ji:
- ,
Kàttan gi manees na koo nattee nii:
Kàttan gi UE ciy Joule mooy kàttan gi rënku cib toolu mbëj, C mooy def bi, di ci lees di sukkandiku ngir man a xam daayoob kàttan gees man a sol cib fattalukaay.
Kàttan gi Um ciy Joule mooy kàttan gi rënku cib toolu bijjaakon, mooy walug bijjaakon giy soppiku ci jamono t.
Ci yenn anam yi dees na man a bind gii yamale:
Bennaanu natt[Soppi]
Bennaanu natt bi ëpp lu ñuy jëfandikoo ngir natt ab limu kàttanu mbëj mooy kilowattwaxtu (kWW)
sunu xamee ne
S mooy saa


text: 1Un kor ta mum, mi yiɗi mi ɓaysunu yèk wosom ta worro. Aw pî aw dikɗe nà ni Muusa u fur titurum Tooy Ɓèl, aw pî aw yewe nà a sòo ɓèl. 2Aw pî aw kpàaye baptisma, a ye 'mèmsin ni Muusa a titurum ni a sòo ɓèl gi. 3Aw pî aw riiye tiriit Jungci kpolo, 4mûsa waw pî aw njooye njoor Jungci kpolo, ngam aw njoo sòo a kpata Jungci futki daw gi, kpata maan Kristu ɗi. 5Amma dikri nit ây dèy a tîim waw ti delu di Fay ba, de ɓàri daw a tîim nûri. 6A jàk ây gi aw ire jàk kàlnum a gin worro, ngam ta ot lek a gayam makta kà nit ây maan ba. 7Ta un tâa nit coorra mâr ây kà yey tâan a nit ây kana a tîim waw ba, kà yey tâa kètiya a defterre Fay, gàa: A nit ây aw tâa ton ngam aw rii aw njoo, a dat maan de anin aw yûu yûma. 8Ta ot ii njeenu kà nit ây kana a tîim waw iige njeenu ba, ha yaan wurrin a nit ây ujinè ra cuk sàm taan a unji kpolo gi. 9Ta ot rûfu di Nitcoorra kà nit ây kana a tîim waw rûfku nà ba, ha a jòoy ây de numrin daw de wurrin. 10Ta un hûungi kà nit ây kana a tîim waw hûungin nà ba, ha malayka wurra de ɓàari daw. 11A jàk ây maan kpèrri dawge, ha e tâa jàk lònum da nit ây kana. Dii kètiya ngam e mgbèngna dot nit ây hèerra dot gbèerra kparri gi. 12Ngam maan nit yey dànge gòyrre gi, sey e faasi hak wàa ta e yaa ba. 13Un kpàa jàk rûfta kana ba, sey woy yey nirri ge mbin èfta tinîiri gi. Fay Fak mbâri ɗi, ge woonu jàk rûfta e hòmu di kpèw kpèw wun ba, amma to un lek go a jàk rûfta, ey ge mbangsunu ot saarra, ha un kpàa èfta tinîiri a jàk maan. 14Hû go nit yiɗum ta mum, faasin hak wun a coorra mâri! 15Mi yèenurre, mu gàa nit ây tâage ni hakkilo. Dànin ni hak wun a jàk yey yèemi gi! 16Tinjooni mbâr yey ngotna ni gàarra mbew di Fay, ti tâa 'mèmsum ni njîim Kristu ba yi? Tàat yey cèena gi, ti tâa 'mèmsum ni is Kristu ba yi? 17Tàat maan kpolo ɗi. Hû go orro, koo ye tâa ot mûuye, ot is kpolo ɗi, ngam orro pî ot 'mèmsirre a tàat kpolo. 18Raptin daw da ni-Israyel ây a tâam waw! Naa a nit ây riige joot yey gûun a àay Fay gi, aw 'mèmsi ni gin gûurra jàk gurfum maan naa? 19Ɗo ji yiɗim gàarra ya? Joot yey gûun a mâri gi, jàk ɓèl ɗi yi? Koo mâri gi jàk ɓèl ɗi yi? 20Oow! Amma jày gûun a nit ây cooge mâri gi, aw gûurre da tindòom makta ây, ti tâa di Fay ba. Mi yiɗi un 'mèmsi ni tindòom makta ây ba. 21Gun kpàaw njoorra ni kop Nitcoorra, ni kop tindòom ây ɗa cuk ba. Gun kpàaw riirra tiriit Nitcoorra, ni tiriit tindòom ây ɗa cuk ba. 22Koo ot mbitɗe hûy ha Nitcoorra e an ngèeri yi? Mba ot dànde, got hòmu dey kpèw kpèw yi? 23Orri dii ha ot mbir jày pî. Amma jày pî ti tâa delliya ba. Orri dii ha ot mbir jày pî, amma ti tâa jày pî ge mgbaanjina a goosum ba. 24Koo wuna ta e kàm jày ge delu di hak wàa ba, amma sey e kàm jày ge delu di nit kana. 25Riin jooci pî sàanu a luumu gi, ta un ngûmji yèk maan ba ngam yèk dànjum tinîiri. 26Ngam deesi ni jày mûuge a farra pî, woy Fay Tooy Ɓèl ɗi. 27To nit èca yèk Fay 'naasunu go riirra tiriici, un yiɗi go dikta gi, digin. Riin koo jâ iin a ɗàm kpees wun, ta un ngûmji ba yèk dànjum tinîiri. 28Amma to nirri gàanu go «yey joot mâri ɗi», ta un rii ba yèk nit yey kàlgunu gi, ni yèk dànjum tinîiri ɗa. 29Ti tâa yèk dànjum tinîir wey gàami ba, amma dànjum tinîir nit kana. Ngam jâ gim woo yèk dànjum tinîir nit kana e hiitim tâam tiròom mum ya? 30To mi riirre go ni gàarra mbew di Fay, ngam jâ gaw yèem a jàk yey riimi ni gàarra mbew di Fay gi ya? 31Hû go mbirin jày pî ngam 'misum nîir Fay, koo un riirre go, koo un njoorre go, koo un tèerre go tèem. 32Tâan un ii daw timgbòlnji da ni-Yude ây, koo da yòot ni-riiy ây kana, koo da nit ta Fay kimje gi ba. 33Mbirin kà mum, ye tâa mi mbire jày pî ngam e del daw da nit ây pî. Mi kàmde jày ge delu di hak mum ba, amma jày ge deli daw da nit ây dèy, ngam ha aw saa.


text: 1Tumi nii xtyop gon par meñ nii xniladzy xtiits Dios, kol ktopo sinak nii psanaa tiits lo meñ nii xniladzy xtiits Dios nii no nëz Galacia. 2So sobsye tse tminkw kol kwiixaa palal tumi según nii ptsiñaa do, aan kol kotseyo parñee ktopty to tumi tsiñee lëën klyañche. 3Por naa kxal xaa nii kwe do tsi Jerusalén, ni naa ktedy kitsy nii señ xaa, parñee tsini xaa nii ptop to lo betsy no nii no leñ kyedzy ko. 4Aan deelñee precisy nii win ka, lëë noo kyo ksa noo. 5Klo xtañ meñ Macedonia kateedyaa. Loxsye ngo lëën klyañ Corinto. 6Neñdy slyëën lo do xisy wiñ, o neñdy kaa lo do teedyaa tyub nii chak nal, tsiin kuñ do naa yudar tsiin lëën kpi, par kan laañee no kan. 7Por chaklastyaa nii ketyle kanaa to, sink chakladzyaa nii kwësaa lo do xisy, deelñee snee Dios tiits. 8Per lëën kwës leñ kyedzy Efeso axte lni Pentecostés, 9por xtee tiits nii kyën xtsiiñ Dios par kuñaa gan, nikxe nii ndaly meñ xlëë lo no. 10Deelñee klyañ Timoteo, kol ktee nii kle xaa ni pe tsinidy kik xaa, por wi xaa xkyë xtsiiñ Dios sinak nii xkyëno. 11Por ngo ni tu do ksyablyudy xaa, sink kol kuñ xaa yudar parñee klyañche xaa lon, por lëë xaa këmbësaa ksan stubla betsy no. 12Kwnen lo Apolos nii nyiid tedy xaa lo do ksa xaa betsy no, per kwnëdy xaa. Per tsiñee kteedyo tiits lëë xaa kiid. 13List kol kwe, ksaandy to xtiits Dios. Kol ko valor lo do, tsiitsy kol so. 14Tsiñee kuuñtsyey do tu cos, kol kuuñtsyeyo con kyalwkëstyoo. 15Nan do gon nii klootyee meñ lidzy Estéfanas bniladzy xtiits Dios nëz Acaya, aan lëë xaa no jkiiñ lo meñ nii xniladzy xtiits Dios. 16Chakladzyaa nii ksoob to xtiits kchë meñ nii nak sinak xaa ni xtiits kchë meñ nii xkyë xtsiiñ Dios. 17Xlen nii biid Estéfanas ni Fortunato ni Acaico, por lëë xaa beeñtsyey nii chilody kuuñtsyey xaa. 18Pchoobladzy xaa styoon ni styoo do. No nii kyeñ do nii non clasy xaa go. 19Xkëëptyux meñ nii xniladzy xtiits Dios nii no nëz Asia lëë do ni xkëëptyux meñ nii xkaal lsa lidzy Aquila ni Prisca lëë do. 20Kchë betsy no xkëëptyux lëë do. Kol ktee tu pxit kwesy xcombañer do tsiñee jkëëptyux to xaa. 21Paablaa, naa xal tyux re lo do con yuub ñan ni xletraa pkëno. 22Deelñee no tu xaa nii xkëstyoody Jesucrist, nguialsi xaa. ¡Të Jesucrist! 23Kakni Jesucrist to dyon. 24Xkëstyoon kchësy to por lo Crist ngab no.


text: 1Bondu buwas, n'isooñ ijuk t'etiir bufor bu bike bómbokun beejahalam: emalaka kaamo hutok ni bákasuba keejoke wútaañi weemo hutok nu wúsuba. Wútaañi wondu weemo fu wuraanu wu, ábuki ne wo n'Atambatun aja fu karaan kayiŋat ku. 2N'ijuk naane han heesilane naane eweer, abe ni hígiilool ni sineemak. N'ijuk yooŋ keeriiŋane ku éndakakureŋ i, nu búwisenum bite te yo, ni naane huruwu hite te yo hije i ti kafinu. Kasiiŋasiiŋo ti han hondu heejaaŋe hu naane eweer, abe ni káyekan bukondiŋ b'Atambatun asaaniin bu. 3Iŋi kahooñ huhooñu hi Moyis aroka ite Atambatun abane hu, nu huhooñu h'Ametek u abane hu yooŋ. Iŋi kaane: «Atemit, Atambatun eehaŋe u ebaja sembe, burok búuwe bihahahah, abe bijaaŋajaaŋo ésuk i! Awe Áyi ite biheet bu, máhinar múuwe meejoŋoore, abe mite nu múniyo! 4Aañ atuf'ákoleyii, Atemit? Aañ ayak fu biteñeko kánikani? Ábuki awe unooni taŋ a̱nabe fu, abe biheet bu fe bibin béesukaayi, aŋarkeyi naane bukuura kaanuku manoŋkar múuwe mujoŋoorajoŋoor.» 5Hunuut toko, n'ijuk t'etiir bufor bu enuuf ite Atambatun yéeyekie i anuuf u aa áwufoor bakan koone kaanuku ondu nu boko. Enuuf ite Atambatun n'éfeŋgino, 6abe emalaka i hutok ni bákasuba ku keejoke ku wútaañi wu hutok nu wúsuba wu ni kánuutin. Kasiimasiimo wañ weefañje daŋ weesilane, abe ni kawuuj ñibaŋ ñite éwurus tu ñúsusiin. 7Ake tu muroon mibaakiir meeroŋe mu n'asaan emalaka i hutok ni bákasuba ku sukot site éwurus seemo hutok nu súsuba, seehooje bib ni kayiŋat kite Atambatun eeemo u buroŋ hiraanu. 8Enuuf ite Atambatun n'ehooj bib ni hárunda héenuutina ti kániku koone ni sembe soone. An fe ayinaat buyooso t'enuuf ite Atambatun, bija yooŋ kóyin ku wútaañi wu hutok nu wúsuba w'emalaka i hutok ni bákasuba ku kásikina wu wuyak ku bihabano.


text:
Bowas
Ci làkku ibrë (בועז) la tur wi jóge. Ci angale mooy Boaz; Ci faranse mooy Boaz
Boroom alal ak beykat ci dëkku Betleyem la woon. Dafa takkoon jenn jigéenu Mowab, ji tudd Ruut. Jot na Ruut ndax jëkkëram mbokkam la woon te faatu na bala mu am doom. Ci kaw seeni yoon, su fekkee ne am na genn góor gu faatu te bàyyiwul doom, mbokkam mu gëna jege war na donn jabaram. Seen taaw bu goor dina donn ci goor ki faatu woon. Bowas mbokk mu jege jëkkëru Ruut la woon. Doom bi ñu jur mooy maamu Daawuda. Man nañu koy jàng ci Ru 1:1-4:22. Naka noonu Bowas bokkoon na ci maamaati Yeesu, ni ñu koy gise ci Macë ak ci Luug (Mc 1:5; Lu 3:32).


text:
Saamóori Ture
Saamóori Ture mi ngi juddoo Mayambalandogo ci lu tollook 1830 g.j. Mu nekkoon ab yaxantukat, dajale woon na ab xare ngir nangu suuf yu bari, daal di taxawal ag Imbraatóor.
Dugg na ci Lislaam atum 1880 g.j, daal di wéy nag ci yaatal Imbratóor gi. Waaye xéy na cig mbetteel fenqoo ak Tubaab yi daan sanc, daal di jàmmarloo ak ñoom jàmmarloo gu tar : leeg-leeg ci anamug maslaa (diplomatie) jaare ko ci di def ak ñoom ay déggoo, lu ci mel ne déggoo gu Bisandogo ; leeg-leeg it ci anamug xeex ak ñoom.
Waaye waa Fràas yi ci njitug Gayni ñoo ëppoon ngànnaay : ndax ñoom amoon nañu ay kanó aki fetal yu aaytal. Bu dee Saamóori nag, moom dafa sukkandiku woon rekk ci fasam yi ak fetal yi tëgg yi daa liggéey. Jot naa daq nag tubaab yi te jàmmarloo ak ñoom diirub 12 at. Ci atum 1892 g.j, la dooley xareem ji tàmbalee doyadeek a loof ngir xeex yu bari yi, bu ko defee tubaab yi song Imbratooram gi. Saamóori lànkoon na ne du wommatu ( se rendre), mu daal di woon dem jëm penku taxawal fa ag nguur gu yees ci bëj gannaaru Tefesug bëñu ñay gi (Cote d’ivoire), waaye fekk na waa Fràas yi ak waa Angalteer xemmeemoon barab bii mu taxawal nguuram gi.
Ci atum 1898 g.j, waa Fràas yi bett nañu ko ca dàttub Gelemu (camp de...), ñu njaf ko, yobbu ko Gabon, fa la faatoo ci atum 1900 g.j daal di jël nguuram googu boole ko ci Cote d’Ivoire. Jàmarloo gu Saamóori Ture gi kontar tubaab yi dees na ko jàppe genn ci yi ëpp solo ci jàmmarloo yi ci sowwu Afrig. Sax na diirub 17 at. Yóbbe na canc gi ay ñakk yu takku.


text: 1Lëën kwa tublë var nii xkiiñ meñ par kpix aan lëë Dios në lon: —Kuso aan kuktiix lidzyaa ni ptiix lo pkoog, ni blab meñ nii chikool lay lon siko. 2Per ktiixtyoo lo tu leeyaa, por lëëw kyaan par meñ sit nii kyëp kyety leñ kyedzy Jerusalén choowpchop mëë. 3Lëën kxal chop xaa nii kñee xtitsaa lo meñ tu mily chop kyoow tsongaly kpidz. Ladx nii chakw meñ nii no kyalnë kakw xaa. 4Lëë chop xaa go nak sinak chop yag oliv ni lëë xaa nak sinak chop candilier nii sob lo Dios. 5Deelñee cho kakladzy ksaksi xaa, chilodyo por xchoo bëly chuw xaa aan lëë xaa kuty meñ nii kakladzy ksaksi xaa. 6Lëë xaa kwaa tiitspey nii jkwëës xaa kyo tyub nii kñee xaa xtiits Dios, ni lëë Dios ptee tiitspey nii kyuñ xaa nis cheñ ni lëë xaa ksaksi meñ nii nche lo kislyu worñee kaklastyee xaa. 7Tsiñee lox kñee chop xaa go xtiits Dios lëë tu ma tox kchoo leñ kyeech nxity, aan lëë ma kuty chop xaa go. 8Lëë xcuerp chop xaa kuty ko kaa leñ kyedzy laañee kwë Jesús lo crusy. Nak meñ kyedzy ko sinak meñ Sodoma ni meñ Egipto. 9Kchë meñ nii sëëd tyub lo kislyu ni xñee kchë clasy tiitsë kan xcuerp xaa kuty ko. Tson kpidz grol kaa xaa kuty ko aan klaady meñ jkyeetsy xaa. 10Kchë meñ nii nche lo kislyu kle kan nii lëë chop xaa go kuty, porñee mban pteedy xaa meñ, aan axte skady lsa meñ pel cos lo xcombañer por kyalwle go. 11Per tse nii loxo tson kpidz grol lëë Dios kuuñ kpañ chop xaa go aan lëë xaa tsische. Aan tsiñee kan meñ xaa, lëë meñ ktsyeb. 12Loxsye ngo lëë chop xaa go kon tsiy tu xaa nii këb: —Kol kyëp nu. Lëë chop xaa go kyëp lo tu xkey aan kchësy meñ nii klëë lo xaa kan nii lëë xaa kyëp kpaa. 13Wor go kazh lëë tu xu kni aan ndaly yu kyab leñ kyedzy ni sety kadzy mily meñ. Kchë meñ nii telaa lo xu ktsyeb aan lëë meñ kool lay lo Dios. 14Lëë castigw pchop, per klyëëdy lëëw kyon. 15Lëë angly kok kadzy no jkwetsy xitrompet. Lëë gaan biñ tsiy tubtsoon meñ nii xñee: Lëë Dios ni lëë Crist chigal kñabey lo kislyu, tsitsiñdy tse nii kyal xkyalwnabey xaa. 16Tsigo lëë ksa kalyptap xaa kol nii nche laañee sob Dios pkiitsy kë axte lyu par ktee xaa skizh lo Dios, 17chëb xaa: Skizhoo, Tat Tios, iip ktsyëëdyoo por lii kok Dios ni lii gaa tugak nako. Lii sob xñabeyoo. 18Xlëë meñ nii nche lo kislyu lool, per lëë tse kutsiñ nii lëël kuñ kyalxtisy, ni lëë wor kutsiñ nii lëël kwetsy meñ kuty, ni lëël kuñ ksak kchë profet nii biid kluuy xtiitsoo ni kchë meñ nii xsoob xtiitsoo, nikxe xaa wiño, nikxe gaa xaa kolo. Ni lëë wor kutsiñ nii lëël knitylo kchë xaa nii xnitylo kislyu. 19Lëë lidzy Dios nii sob kpaa byaly, aan lëë caj nii no xtiits Dios xoob leeñgo, aan kotsyë nkwsiy, ni kwyo bi, ni bni xu ni byab kyokyo.


text:
Taariixu Itaali
Tëraliin
- 1 Bennal gu Itaali
- 2 Jeexiital ya Napoleon bàyyiwoon ca Itaali:
- 3 Itaali ginaaw ndajem Vienne:
- 4 Yewwuteg xeetu (nationalisme) ni mu xëye rekk am te màgg ca Itaali:
- 5 Fàttalees léen
- 6 Nguurug Piemonte ak Bennalug Itaali:
- 7 Cavour ak bennalug Itaali:
- 8 Xare yi amoon ci diggante Piemonte ak Otris:
- 9 Coona yi Garibaldi doon daj ci Itaali doon benn:
- 10 Samp Victor Emmanuel muy buuru Itaali:
- 11 Def Rom péeyu nguurug Itaali gi:
Bennal gu Itaali[Soppi]
Ni Itaali meloon njëkk xare yu Napoleon yi:
Itaali laata a Napoleon di ko teg loxo, di ko nangu, nekkutoon réew mu ñu bennal , nekkutoon it di mu am ag temb, moom kay daa seddaliku woon, doon fukki xaaj ak ñaar, yu doon topp ak a nekk ci ron kiliftéefug ay nostey politig yu wuute: nosteg nguur ca Savoia, Piemonte, Napoli, ak nosteg pénc ca Venezia ak Geneva, ak ag àtte gu paab ca Rom, ak gu Dóox ca Toskaana ak Parma, ak xaaj yoo xam ne dañoo nekkoon ci waawug imbraatóor gu Otris gi, ñooy Milano ak Lombardia.
Piemonte nag moo nekkoon nekkteg politig gi gënoon a dëgër, te ëppoon doole ci nekkte yooyu. Ña ëppoon ca njiit ya yilifoon nekkte yooyu, ay diktaatóor lañu woon, rawati na ñi ci waa Otris jiite woon, cig jonjoo mbaa cig jonjoodi .
Jeexiital ya Napoleon bàyyiwoon ca Itaali:[Soppi]
Napoleon, bi mu nangoo Itaali, dafa lijjanti ba boole xaajam yu politig yu bari te wuute yooyu ci ñatti nguur rekk, ñooy: Nguurug Alp gu bëj-gànnaar gi, walla Itaali, ak Nguurug Savoia, ak Nguurug Napoli. Mu wutaloon réew mi mépp, wenn yoon , daal di dindi galag ak tënk yu koom-koom yi amoon ci wàllug ndefar ak yaxantu, ak mbay. Mu ubbi leekol yi ngir jàngal doomi réew mi, mu may waa Itaali ñi ñu man di jot ci pal yi, te kat bu njëkk waa Otris rekk a ci manoon a jot. Looloo tax ñu man a wax ne Napoleon de mooy ki ji njiyum bennoo gu xeet ci suufus Itaali, mooy ki leen def ñuy xeeñtook a gént am réew mu Itaali mu man a am, mu ñu bennal.
Itaali ginaaw ndajem Vienne:[Soppi]
Ndajem Vienne mi – ci xalaati njiitu jawrin ju Otris jii di Metternich-Winneburg – seddale woon na Itaali, def ko juroom-ñaari xaaj, ñooy:
Ñoom ñaar nag, mujj nañu leen boole, def leen benn, teg leen ci ron kilifteefug Otris. Ginaaw nag Metternich fexe woon na ba yay njiiti ndaje mi, gëmloo leen “dalu desal fi lu yàgg la ca yàggam ga” maanaam lu nekk, nañu ko delloo na mu meloon, loolu nag moo indi ndaje mi delloosi njiiti nguur yu ndaw yu Itaali yu njëkk ya, ñu delloosi leen ci seeni pal, tegaat leen ci seen barab.
Metternich ak gëtam yi mu tasoon ci gox yépp, jéemoon nañoo fuglu yëglekaay yi, daan naj it gépp cawarte gu politig. Ci noonu ñu daa tëj gor ñi ci kaso yi, daan xañ way dëkk yi pali ñoñ yi (siwil) yi ak yu xare yi nga xam ne bi Napoleon ñëwee jox na leen ko,mu daan leen weccee ak ay waa Otris (moom metternich), te daan leen teg ay galag yu diis te sonnle.
Yewwuteg xeetu (nationalisme) ni mu xëye rekk am te màgg ca Itaali:[Soppi]
Politigu noteel bi Metternich yore woon, ak li muy tar lepp, taxutoon mu man a rekki yëg-yëg bi waa Itaali yi ame woon, ak xam ngi ñu xamoon am solo gi bennal seen réew mi, te booloo ci wàllug politig amoon solo, loolu nag mi ngi am, ginaaw bi ñu ci ñamee’s lëf ci jamonoy Napoleon. Bi nga xamee ne politig bu ñaaw boobu fa amoon, mayu leen woon ñuy def seeni cawarte ak jëfi politig, ci lu bér, te nëbboodiku, bi loolu amee lañu wéeru ci di def seeni yënguy politig cig làqu ak fésadi.
Bu ko defee, ay booloo yu politig yu sekkare tàmblee sosu ci dëkki Itaali yu mag yi, li leen taxoon a jug di bennal Itaali, bokk na ci yooyu:
- Booloo gu Karbonaari (ñoñ këriñ)
- Ak booloo gu Itaali gu waxambaanee gi.
Booloo gu Karbonari, moom mi ngi sosoo ca Napoli, daan def ay jataayam - ngir làqatu - ci barabi ligeeykati këriñ yi, walla lakkati mat yi, mu mujj nag tas ci mbooleem Itaali. Mbooleem kureeli askanu Itaali wi nag bokkoon nañu ci, baykat yi, liggéeykat yi, boroom mecce yi, yaxantukat yi, boroom xel yi, añs. Li leen manke woon nag, mooy dañoo nosuwutoon bu baax, te ni ñu daan naale ak a rëdde seeni mbir tam dafa dese woon a tegu ci yoon, looloo taxoon li nu bëggoon daawul àntu, te seeni noon daa leen gaaw a noot, te daa àntoodil seeni fipp.
Waaye nag booloo gii, di gu Karbonari gi, jot na fee taal yëg-yëgu xeetu ci Itaali, te lijjanti ba mu sax fi di tàkk, ak doonte daje na’ak coona yu bari, te nu teg ko lu sakkan ciy mbugal.
Bu dee booloo gi tuddoon “Itaali gu Waxambaanee gi”, moom Jozeph Mazzini (1805 – 1872 g) moo ko sosoon, ginaaw bi mu nekkee ab cér ci booloo gu Karbonari gi. Mazzini mii, moom waay Itaali la woon ju xéroon ci réewam ak xeetam, nekkoon it ab xeltukat bu bokkoon ci ñoñ nite ñi , bu gëmoon ne xeetu nit ñepp benn lanu, te bëggoon lool goreg askan yi , moom nag jot na’a àgg ci xëcc cig wàllam boroom xel yi ci Itaali, te fàggu ñeewanteg nitug neen ku Itaali ki, akug cofeelam.
Bokkoon na ci jubluwaay yi gënoon a tax booloo gii am, goreel Itaali ci àtteg Otris, ak duma àtte gu paab gi nga xam ne Otris a ko daa dimbleek a dëgëral, ak fexee bennal réewum Itaali mi, ci ron ag noste gu pénc.
Yëngu-yëngu yii, mujjoon nañu naat, te dox, bijjaloon it boppam lu sakkan ci waxambaane yi ak xalaatkat yi, àggoon nañu ci lu toll ci juroom fukki junniy waxambaane, yu weesu ay ñeen-fukki at yooyu. Mazzini dimblante na’ak Garibaldi, moom Garibaldi, ab ab waa xare la woon, bu itaali, bu gëmoon bennug Itaali, te gëmoon ne dañoo war a gorewu ci àtte gu Otris gii bóof ci suufus Itaali si. Ci noonu lañu jot a taxawal ñoom ñaar, ag àtte gu pénc ca Rom, ca moomeeli paab ga, ak ca Venezia, atum 1848g. Waaye Otris moom, ca dooleem ju bari ja, faagaagal yëngu-yëngu googu, daal di dàq Mazzini mu daw, làqu ca Anggalteer. Ag woote nag feeñ na fa, jëm ci ñu def nattukaay yi benn, xaalis bi, ak peesekaay yi , ci mbooleem diiwaani Itaali yi aki nguur-nguuraanam, rawati na bi ndefaram tàmblee màgg, yaxantoom gën a jëm kanam. Boroom liggéey yi nag ak boroom boppi alal yi , gisoon nañu am njariñ gi gore ci koom-koom amoon njariñ, ñu tàmbli woon a sàkku ñu sosal leen ay yooni weñ , yuy taqale diggante bëj-gànnaaru Itaali ak bëj-saalumam, te nu uppi mbooleem ja yu Itaali yi, ci kanamu yaxantu gu Itaali gi, te bañ cee indi yenn jafe-jafe walla ay mbugal yu doxaliin , walla ay galag yu man a tee bennoo gu yaxantu gi am ci Itaali.
Fàttalees léen[Soppi]
Ñu fàttali léen ne barab yu bari de ci bëj-saalumu Itaali, yu deltu-ginaaw lañu woon ci wàllug ndefar, koom-koom, mboolaay ak politig. Looloo taxoon xalaat yi jëmoon ci bennoo, mi ngi gënoon a dëgëre ci fi ñuy wax Itaali ( di nguuru Alp gu bëj-gànnaar gi) ak ci digg bi. Foofa daal la wooteg bennoo gi gënoon a tare ci yeneen wàll yu bëj-saalum yi. Ndax kat wàlli bëj saalum yi dañoo jëmutoon kanam dara ci wàllug ndefar, yaxantu, politig ak mboolaay. Lii a waraloon woote gi, jëme ci bennoo gu koom-koom, yamoon rekk ci digg Itaali ak ci bëj-gànnaar gi. Ñi ëppoon it ci xalaatkat yi ak boroom xam-xam yu Itaali yi, ñi ngi dëkke woon digg bi, ak ci bëj-gànnaar gi.
Ak li boole Itaali, def ko menn réew doon nekk càkkuteful ñépp lépp, teewul yenn ci nguur-nguuraan yi, ak Dóox yi , kontaroon ko, ndaxte ñoom dañoo ragaloon ne loolu de, moo xam leegi la walla ci kanam, bu amee, di na fi indi ag bennoo gu politig, te loolu bëgguñu ko woon, ndax kat ñoom seeni njariñi nguur yooyu moo leen gënaloon njariñul Itaali li. Ci noonu, nguurug Paap gi kontar ko, naka noonu gu Otris gi nga xam ne amoon na kilifteef gu yaatu, ak sañ-sañ bu mag ci Itaali. Ndax moom daa gisoon ne bu Itaali bennoo ci wàllug koom, boole ay nguur-nguuraanam, aki dóoxam, loolu du wund lu dul ne moom kat (Otris) waxtuw génnam Itaaliee ngi bëgg a jot, ci lu dog. Te loolu du ko nangu mukk.
Nguurug Piemonte ak Bennalug Itaali:[Soppi]
Ci bëj-gànnaaru Itaali ag nguur a ngi fi woon, ñu koy wax nguurug Piemonte walla Sardeñaa, ka nekkoon ca gàngunaay ga, di woon Victor Emmanuel. Moom Piemonte nag, nguur la woon gu ame woon ci ñeenti xaaj yu taqaloowul, ñooy:
- Savoia, mi ngi nekkoon ci kaw doji Alp yi, tiim wàllug Faraas gi dend ak Itaali, moom nag diiwaan la bu gën a yor ay màndarga yu Faraas ci yu Itaali, moom itam taxu ko woon a jëm kanam mbaa mu woomle, ak
- Sardeñaa, moom dun la, bu nekk ci géej gu diggu gi, xaw a sori Piemonte, ak
- Genova , moom nag, nguurug Piemonte jot na ci, ci ginaaw xarey Napoleon yi ci Tugal.
Di nanu gis fii ne Piemonte moom yorul woon nguur gu àttanoon coonay bennal Itaali, waaye nag yoroon na yenn yu rëy ci yiy taxawal réew mu mag, yu ko mayoon mu man a yanu yan bu diis bii. Ñu tudd ci yi ci ëpp solo:
- 1 Ab buuram daa gëmoon ag àtte gu tegu ci sartu réew, te daa gëmoon it bennoo gu Itaali.
- 2 Njiitul jawrinam lii di Cavor, - mi ngi doonoon njiitul jëwrin atum 1851g – daa gëmoon moom itam te sopp sartu réew ba Angalteer defoon, te bëggoon lool Itaali doon benn, te nekk ci ron ndëppul Piemonte.
- 3 Piemonte amoon na dooley xare joo xam ne, li ko daa wone mooy soldaaram sii nga xam ne jot nañoo xare ba am ci xam-xam, jarbu ko.
- 4 Piemmonte moo nekkoon làqatuwaay bi politigkat yi ñu daa sonale ci nguuri Itaali yeneen yi daan làqatoo.
- 5 Màgg gi koom-koom doon màgg ci Piemonte, moo gënoon a gaaw, gi mu doon def ci feneen ful Milano.
- 6 Nguurug Piemonte, gu sori woon loxol Otris la, nga xam ne daawul man a dugg ci mbiri biiram.
Cavour ak bennalug Itaali:[Soppi]
Cavour mii (1810 – 1861g), nekkoon na di ku gëm bennoo gu Itaali, waaye nag ci ron ag àtte gu nguur gu sartu réew , goo xam ne buurub Piemonte bee koy jiite, moom kon ci loolu la wuute woon ak Mazzini mi nga xam ne da doon woote ag bennoo gu Itaali ci ron ag àtte gu pénc. Moom de daa gëmoon ag yéwénal gu politig, gu koom-koom ak gu doxaliin , ngir Itaali man a doon benn. Mu gisoon ne nguurug Piemonte am na kàttanug dàq Otris mu genn Itaali, ak naj nguurug Paab gi daa lënkaloo ak Otris, bu lënkaloo woon (moom Piemonte) ak jeneen doole ju réew, ju mel ne Faraas mbaa Britani.
Cavour mi ngi yoroon njiitug jawrin gi ci atum 1851g, bi mu ko defee nag, mu tàmblee waajal am réewam ngir mu man a jiite liggéey biy bennal Itaali.
Ci noonu mu sotti yitteem ci xarekatam yi, waajal leen ba ñu man a jàmmaarlook mbooloom xare mu Otris mi, te man leen a génne Itaali, mu jug ci suqali koom-koom bi, defar ay yooni weñ , yu lënkale mbooleem dëkki Piemonte yi, daal di jamonool mbay mi ak ndefar gi, defar ay yoon, neenal galag yeek mbir yi man a tënk yaxantu ak ndefar, tege ay galag yu nduwaan yu mag ngir aar ndefar gu barab gi, yéwénal nosteg galag gi, daal di sos lonkoo yu askan yi ak bànk yi.
Bu dee lu aju ci doxaliin , ak yéwénal yu biir réew mi, moom da fee daal di woon buddee doxaliin wu yàgg wa fa nekkoon, daal di jël ay matuwaay yoo xam ne tax nañu ba yoon ci réewum Itaali gën a jamonoo, jële fi lu bari ci ay jàngu, maanaam ay egliis, wàññi dooley politig ju paab gi, tàqale àtte geek Jàngu bi.
Kafor mii nag xamoon na ni réewam mi tuutee woon, bu ñu ko tollalee ak Otris walla Britani, mbaa Faraas, am Riisi, ak Brusiya, waaye loolu lépp teewutoon mu gëmoon ne bennug Itaali daal, mbirum aw xeet la, manul a ñàkk, te itam mbirum àdduna bépp la, laaj na réew yi sonn ci, te jeem koo faj ci nu mu gën a gaawe, mu dogu woon ci sóobu ci géewub politig bu àdduna bi, ngir yékkati kàddug Piemonte ci àdduna bi ba ñépp dégg ko, ci ndajey Tugal yi.
Ci noonu mu digal Parlamaa bu Piemonte mu nangu ñu yonnee ab kuréelub xare bu Piemonte ngir mu bokki ca xareb Xarm ba , àndoon ca ak Britani ak Faraas, ngir sàkkoo ci xaritoo ak Imbraatóor bu Faraas bii di Napoleon mu ñatteel mi, (Napoleon III), te ame ca ñeewantug Britani akug jàppaleem ci li mu bëgg.
Kuréelu xare gu Piemonte googu, ak doonte bariwu ci ñu ci dee ca xareb Xarm ba, ndax ñu bari ci ñi ci dee ci mbasum koleraa lañu deewe, teewul Kafour moom lijjanti na ba ñu yëg Piemonte ci kanamu ndawi Tugal yi, ca ndajem juboole ma ñu doon def bi xareb Xarm bi jeexee.
Kafour sàkku na fa ca Fraans mu dimbli ko ci Otris, ndaxte nguurug Piemonte moom rekk manul a dàq imbraatóorug Otris gu dëgër gii. Kavour ci njëlbeen gi, li ko gënaloon mooy Britani jàpple ko, safaan Otris, waaye Britani moom, bëggutoon a xeex ak Otris, xeex bu ko amalul njariñ.
Bu dee Fraans nag, nga xam ne péncam mi , Napoleon III moo ko jiite woon, moom Napoleon III mi nga xam ne daa jàppe woon Itaali am ñaareelu réewam, ndax moom doom la woon ca Napoleon I - ginaaw doomi mbokkam la woon - te Napolen I mi ngi cosaanoo Corsica. Moom Napoleon III, ku soppoon waa Itaali la, te xéroon ci seeni àq aki yelleef ci gore te doon benn, moom de bokkoon na ci ñi gënoon a siw ci woote ag xeetu ci Tugal. Politigu bitim réewam it mi ngi ko tegoon ci bañ Otris mi dendoon ak moom. Te ginaaw Piemonte it réew mu nekk ci wetu Faraas la, loolu taxoon na mu bëgg mu nekk réew moo xam ne yoonu Otris du ca nekk.
Cavour lënkaloo na ak Napoleon III, ñu def dëppoo ga nuy wax (Plombiere) ci 21 sulye atum 1858g, dëppoo googu, la mu yaxal mooy:
Ñu taxawal ag nguur gu Itaali ca bëj-gànnaaru Itaali, buurub Piemonte jiite ko, ak geneen nguur ci digg bi. Moomeeli paab gi moom ñu bàyyi leen fi, te bañ a laal dara ci nguurug Napoli, gi nekk ci bëj-saamu Itaali, bu ko defee nag, genn bennoo gu ame cig dëppoo lënkale leen ci njiitug paab bi. Fraans nag li muy ame ci loolu mooy ñu bàyyee ko Niis ak Savoia.
Xare yi amoon ci diggante Piemonte ak Otris:[Soppi]
Kafour wéy na di cokkaas Otris, rawati na bi ko Napoleon III yonnee ñaari témeeri junniy xarekat, ngir ñu xeexle ko safaan Otris, loolu nag amoon na ci ginaaw dëppoog (Polombiere) gi . Kafour am na la mu bëggoon muy jeqi Otris, yëngal ko, ndax moom kat (Otris) mujjoon na jekki-jekki rekk sàkku ci Piemonte mu nocci ay ngànnaayam ci diir bu gàtt, bu weesuwul ñatti fan, mu tóllanti loolu ci jug jawali Piemonte ànd ak ay xarekatam atum 1859g. Taarixkat yi firee nañu loolu ne ag wuyyusi la gu Otris def ci li ko Piemonte doon yàgg a cokkaas, ak a dëkk.
Nii daal la xare bi tàkke ci diggante Otris ak Piemonte, waaye nag Otris a njëkk a song, ci noonu Faraas itam jibal ab xareem ci kaw Otris. Soldaari Piemonte yi ak yu Fraas yi jot nañoo duma Otris, dàqe ko ca xare ba ñuy wax Maginta ak Salvarino, waaye Napoleon III moom daa xëyoon rekk taxawlu ci xare bi, daal di gise ak Imbraatóor bu Otris bi, def ak moom ag wéer-ngànnaay, dellu xaatim ak moom ag juboo, te diisoowu ci ak nguurug Piemonte. Wéer-ngànnaay gii nag mooy li jur ci ginaaw bi, li ñuy wax juboo gu Siyorix atum 1859g. bokkoon na ca tomb ya ëppoon solo ca juboo ga:
1 Otris bàyyee Piemonte Lombardi
2 Sos booloo gu Itaali ci njiitul Paab bi ci tur
3 Venezia day des ci moomeelug Otris, waaye bokk ci bennoo gu Itaali gi
4 Delloosi ñi yilifoon Dóox yi nekkoon ci digg Itaali ci seen barab, ak seeni pal, ginaaw bi leen askan wi follee.
5 Boole Niis ak Savoia ci Faraas.
Taarixkat yi, firee nañu taxawal xare gu bette gi nga xam ne Napoleon III, defoon na ko, ne daal li ko waraloon, mooy daa bañoon ag nguurug Itaali gu dëgër am, taxaw, rawati na bi mu tàmblee gis lenn ci Dóox yi nekkoon ci digg Itaali tàmblee bokksi ci Piemonte.
Bokkoon na it ci li ko ko taxoon a def, jeem a gëramloo Katoligi Faraas yi nga xam ne dañoo tàmbli woon a mer ci néewal gi ñuy néewal doole nguurug paab gi ci Itaali, te Otris a ko daan jàppleek a dëgëral.
Kafour nag moom, daa daal di woon xàcc , walla tekki ndombaam, bi mu sàkkoo ci buur bi Victor Emanuel ba soon ngir ñu wéy ci xare bi ak doonte Faraas génne na ci loxoom, waaye mu lànk mom buur bi.
Askani Dóox yi bañ nañu ne duñu nangu mukk ñu delloosi ña leen yilifoon bu njëkk, ni ko tombi juboo gu Siyorix gi yaxale(stipuler), ñu ne woon daal ñoom leegi dañuy dem bokki ca nguurug Piemonte. Ci noonu ay jeqiku am yu toftaloo, ci Parma, Modena, Romaña ak Toscana, di woote ag bokki ca Piemonte. Kafour dellusi na yoraat njiitug jawrin gi, ngir sonal gu ko askan wi sonaloon ci mu dellusi, ci biir Piemonte ak ci biti.
Nii daal la Itaali doone benn ci diiwaan yi nekk ci bëj-gànnaar gi ak digg bi. Kafour dara deseetu ko woon lu dul mu fexee nangu Venezia, ak moomeeli paab bi, ak nguurug Napoli gi boole leen ci Itaali.
Coona yi Garibaldi doon daj ci Itaali doon benn:[Soppi]
Garibaldi moom ku bëggoon la te gëmoon bennug Itaali. Moom nag soldaar la woon bu dëgër, jàmbaare te ñeme. Mujjoon na it bokk ci jàmbaari Itaali yi siiwe woon ag wooteg bennoo gu xeet, te daan ci liggéey. Garibaldi mii, tukkee na Genova atum 1860g, ànd ak lu jege junniy xarekat yu bokkoon ci way coobarewu(les volontaires) yu Itaali yi ñu tudde woon “Boroom simis yu xonq yi”. Daal di wàcc ak ñoom Sisil, jot faa dàqe doole ya fa nekkoon te àndoon ak buurub Napoli bi, ginaaw diirub ñatti weer. Daal di jéggi xat-xatu Sisil bi (le détroit de Sicile) , dugg ak dooley xareem ji Napoli, ci lu dul jàmmaarloo gu am solo. Ci noonu Napoli mujj ak dëkk yi nekk ci ronam, dugg ci bennoo gi.
Samp Victor Emmanuel muy buuru Itaali:[Soppi]
Dooley Piemonte ju xare ji jawali woon na ca diiwaan ya nekkoon ca ron kilifteefug Paab bi, mu jotoon a nangu moomeeli Paab bi yépp, lu ci dul Rom. Ci noonu xarekati Piemonte yooyu jawali woon ca soldaari Garibaldi ya, ca Napoli, ci ndigalul Kafour, ñu àndandoo nag xeex ba nangu mbooleem diiwaan yi nekkoon ci ron nguurug Napoli, te Garibaldi manu fa woon àgg moom rekk. Ci noonu Victor Emmanuel ñëw, dugg Napoli, ni ku am ndam di dugge ci dëkk bu ñnu xare ba nangu ko.
Parlamaa bu Itaali bu bees bi def na ndajeem mu njëkk, ca Torino, bisub 18 feewrye atum 1861g. Ca ndaje ma lañu ndëppale Victor Emmanuel , def ko buurub Itaali gu ñu bennal gi.
Ginaaw bi Itaali taxawee di ag nguur gu ñu bennal, ba am juroomi weer la Kafor faatu, ci sulet atum 1861g. Garibaldi it bàyyi politig, ndax kat moom li ko taxoon a jug mooy liggéey ci Itaali doon benn, waaye soxlawutoon ay pali politig.
Def Rom péeyu nguurug Itaali gi:[Soppi]
Waa Itaali yi delloosi nañu Venezia gi Otris tegoon loxo, nangu woon ko, delloosi gi di ci atum 1866g, mu mujj nag moom Venezia di ab diiwaan ci Itaali, ginaaw ba ñu fa dàqee dooey xare ju Otris ji. Nanguwaat googu nag ñi ngi ko mane ci ñàkk a tal gi leen Otris ñàkkoon a tal, ngir xeex bi mu nekkoon di ko def ak Brusiya. Faraas it ay xarekatam génnoon nañu Rom, ngir sotti gi Faraas sotti woon yitteem ca xareem ba’ak Brusiya. Bi mu ko defee soldaari Itaali yi daal di leen fay wuutu, ci 20 sebtambar atum 1870g, ñu daal di jibal ci anam gu kilifawu (officiel) ne Rom daal mooy péeyu nguurug Itaali gu ñu bennal gi.
Doxaliin wii merloo woon na Paab bi, yobbu woon ko ci mu bañ a nangu loolu, ne woon it du man a summiku ci sañ-sañu politigam yi te du nangoo raflewu ci nguuram gi.
Noonu la mbir mi nekke woon ba 1929g, ca la genn dëppoo ame ci diggante Mossolini ak Paab bi, dëppoo googu mayoon na Paab bi mu doxe nu ko soob ci mbiri diine ji, te am ag tembte gu mat ca Vatikaan, am it sañ-sañ ci yabal ay way teewal ca bitim réew. Ñu wutal ko nag (moom Paab bi) njëlul boppam lu mu jagoo (son propre budget).
Nii nag la Itaali doone woon benn, muy lol ay doomam a ko xeex. Doomam yoy dañoo jëloon seen coona bepp def ko ci goreel ko, bennal ko, te fuqarcee ko ci ngëbug jàmbur, bu leen ruuroon, teg leen loxo. Bennoo gii de lu ñepp soppoon la, ndaxte doole la ci ñoom, di teddnga, di tembte te dig fonk sa xeet. Bennoog Itaali du lenn lu dul meññatum sellal ak gëm ag bennoo. Mooy wuyyu gu mag ga, ca woote ga Michiavelli doon woote, moom mi doon sàkku ciw nitam ca téereem ba tudd “buur bi” te looloo njëkkoon bennoo gi ci ay xarnu, mu doon sàkku ci ñoom ñu liggéey ngir bennal seenum réew.


text: 1Nak xcuerp no sinak tu yu nii sob lo kislyu, per ndon no nii deelñee nitylo yu re, lëë Dios psaal tu yu nii nitylody leñ kpaa par lëë no, ni lëdy kaa cholsye psaaw. 2Nli nii mban xtyee no mentre no no leñ cuerp re, porñee chakladzy no kyob kyoo no leñ lidzy no nii sob kpaa, 3lëë no tsyo leñ yu go sinak nii nyako xab no parñee kwedy no nëb kidy no. 4Xteenë no ni mban xtyeedy no mentre bii ncheno no leñ xcuerp no, porñee chaklasty no kchoo no leñ xcuerp yoox no, sink chakladzy no nii kneetsy Dios tu cuerp nii nitylody lo no. 5Lëë Dios pxixkwaa lëë no par ngo ni lëë xaa bneetsy Kyalbini Ntson sinak tu señ nii lëë no jkaa nii kneetsy xaa. 6Por ngo, tugak nguiool no styoo no, por ndon no nii mentre bii ncheno no leñ xcuerp no, sit nche no lo Dios. 7Chilody tyon no xaa nina, per xniladzy no xtiits xaa. 8Nguiool no styoo no ni choki gaa no kchoo no leñ xcuerp no, parñee kyoo no lo Dios. 9Por ngo nii tugak choxko no kuuñ ksak no Dios, nikxe no no o nody kaa no leñ xcuerp no. 10Por kchë no kaktsyetsy tse nii lëë Crist kuñ kyalxtisy, parñee jkaa no nii xyaal no, según kyalbuen o kyalmaal gaa nii beeñtsyeey no mentre ptsyo no leñ xcuerp no. 11Porñee xtsyeeb noo Dios ngo nii xtee noo nii jko noo styoo meñ. Nan Dios cho nak noo ni chakladzy gaan nii wi do kyuumbey do lëë noo. 12Xñeedy noo nrii parñee kle do loo noo stub, sink lëëw xñee noo parñee kchilo ktikche do lo xtiits xaa nii xsee xa chak meñ aan chandy xaa nii no leñ styoo meñ. 13Por deelñee chak wety noo, lo Dios chak wety noo. Per deelñee nyaanii noo, lo do nyaanii noo. 14Destye nii byeeñ noo nii lëë Jesucrist kuty por kchësy meñ, lëë xkyalwkëstyoo xaa xñabey lëë noo, por lëë noo kuty lo tol. 15Lëë Crist kuty por kchësy meñ, parñee kpañdy meñ singosy, sink kpañ meñ par kuuñ ksak meñ xaa, por lëë xaa kuty ni lëë xaa pañ por meñ. 16Por ngo nii xtyoontre noo meñ sinak chan chol xaa lo kislyu re meñ. Nikxe nii si chan chol meñ lo kislyu re ptyon noo Crist, xtyoontre noo xaa singo nina. 17Por ngo nii xkub kchë meñ nii xniladzy xtiits Crist. Lëë kchë cos nii kok klo kwtedy. Lëë na kchësy cos ngub. 18Lëë Dios chuuñtsyey nrii. Lëë xaa ptsig lëë noo lo xaa por Crist, ni lëë gaa xaa pso lëë noo parñee ktsig noo kchësy meñ lo xaa. 19Por Crist lëë Dios ptsily xtol meñ, aan lëë xaa pso lëë noo parñee kyonii noo tiits re lo meñ. 20Por ngo xaa nii sëëdni xtiits Crist nak noo. Nako sinak nii yuub Dios nyee lo do. Xñab noo lo do tsigo busy nii por Crist kol kpig lo Dios. 21Ni tu tol gon kwloody Crist, per por lëë no lëë Dios psaksi xaa sinak nii nyak xaa tu ngoptol, parñee tsiñee kpig no lo Crist, telaa no lo tol.


text:
Campora San Giovanni
Campora San Giovanni (Campura San Giuvanni ci waxiinu waa-campora), ab frazione la (dëkk-dëkkaan ci wolof) bu bokk ci dëkkaanu Amantea, ci tunduw Cosenza digoo ak tunduw Catanzaro ca réewum Itaali.
Taariix[Soppi]
Campora San Giovanni du dëkk bu yàgg, way-dëkk yi fa njëkk ci diggante 1897 ak 1899 lañu fa ñëw . Te ña ca ëppoon ñoo ngi jóge woon ca cleto, ca Aiello Calabro, ca San Mango d'Aquino, ca Belmonte Calabro, ca Longobardi, ca San Pietro in Amantea, ca Lago ak ca Serra d'Aiello. Ginnaaw ay gàddaay yu tar yu waa-dëkk bi ak ñaari xarey àdduna yi, la ay way-dëkkam waññeeku bu baax. Gàddaay gi daan am jëm ci yeneen réewi tugal yi, Aamerig gu bëj-gànnaar ak gu bëj-saalum tamit, ca Óstraali ak ca Seland-Gu-Bees. Li dalee 1989 la fa ay way-gàddaay, yu jóge penku Tugal, Maghreb, Senegaal, añs, tambalee ñëw. Way gàddaay yooyu ña ca ëpp ci mbéy la ñuy yëngu walla ci tabax.
Melosuuf[Soppi]
Campora mi ngi nekk ci tefesu géeju Tiren ci dóoxub Lamezia, am na 7 000 ciy way-dëkk. Campora mi ngi nekk cig joor gu maaseedi leru tefes gi. Bokk na ci li gën a raññeeku ci dëkk ba, mbéyum oliiw ak njóoxum sëng, mu doon mbaaxaay gu kawe. Waaxam ba tax na dem ca duni Eoli yi yomb, loolu tax mu doon ab jëmuwaayu nemmeekukat yi.
Koom-koom[Soppi]
Koom-koomu Campora mi ngi dàttu ci mbéy mi ak nemmeeku gi. Li dale ci diggu XXu xarnu la fa mbéyum soble su xonk soqaliku, di it soble su waa-itaali yi bëgg lool. Njureef li dañ koy jaayi-ji ci àdduna bépp, muy lu am solo ci koom-koomam. Ag féeteem ci melosuuf ak nosteg yooni jokkoom: yoonu weñ aki tali, ñoo tax yëngu-yënguy yaxantu ya fay am woomle.


text: 1Yesu n'asooñ áyemi ti kaliiken ésuk i mite m'Atambatun ti katafa kite han hite Gálile. Bakan keehooje-hooj ni kátumb kákuuto, asooñen n'ájufo tu busoona eeriiko te bo. Busoona bu búmoomi tu móhujo mu, ésuk i ni káyemi t'asuuje du. 2N'aliikeniin toko buroon úkaan, abe n'aŋ'akolofan báhamin bu. N'aaniin o ti kaliiken kooniin: 3---Arijamatan! Abajeebaj ake ániine eeje muwiis. 4Bare akina ti káfiiten ku, sike sinawaay ni siney ti ñijinu ñu. Bilele bu ni bibin beeher so fe. 5Sike ni siney t'arkee bilaaliñj. Baaliisiw bu buhoojut toko. Memee jab náami wúnuutino, ábuki baaliisiw bu t'etiir wo bifamut. 6Bare taanak tu tírabino, nu túsuf maanu wu abe nu wusay, ábuki ñuyoot ñu ñijeit akambee. 7Sike ni siney t'arkee esisa. Esisa i n'élooñin ne wo y'afeeneŋ, abe n'ebuuf wo; maanu wuyinaat kabukoor. 8Sike ni siney t'etaam yeejake i. Nu wuhaat, wubukoor, wuyak wunuutan. Ti kaamaanu kifeeneŋ, bajal bu n'iŋi bireeŋ butuman nu sumoŋu, kike bakan bákahaaji, kike téemeer. 9Yesu átibana, n'aaniin: ---Arko aribajabaj wúkondin, árinandin naŋ n'isoke fu! 10Hi Yesu ánuutina hu ti hahooja hondu, keeriikee ku kéehino t'etut, n'eriboora yeene sumoŋu ni bákasuba ku ni kaano ahatiin báhamin b'akolofane bu. 11Yesu n'aaniin: ---Aruun arisaanee fu kaanuku áriimeyi béenuusee bite ti Jáyi jite Atambatun. Bare bakaaku, iŋi kakolofanee bo 12kaanuku bi Míkiñjin mu musoke bu ni bibaj. Meenaan: «Iŋi káheelin féet, bare iti kajuk; iŋi kajam áwariee, bare iti kajok; ábuki n'iŋi kajendan káwuŋgan inde Atambatun, abe n'aŋ'aboŋketiin!» 13Abe Yesu n'aaniin: ---Arijokut b'ikolofane bee? Kame náami buŋ b'arija fu kajoku baabu? 14An eeemo u tu muwiis mu anawa hirim hite Atambatun. 15Bakaake kámoomi naane ñijinu ñu ti sinawaay su sineye du. Ifi kajam hirim hu kep, Setani n'aŋ'abin eenuutan ho ti siheliin. 16Bakaaku kámoomi naane t'arkee du bilaaliñj ti sinawaay su sineye du. Ifi kajam hirim hu kep, toko-toko yooŋ n'iŋi kajok ho atoof. 17Bare híbajaariit ñuyoot ti siheliin, náami kájokaariit ho afiyee. Bakola ifi bibin kep, man yooŋ sílaam iŋ'ite hirim hite Atambatun, n'iŋi kawasan káyilen kooniin. 18Bakaake kámoomi naane t'arkee du esisa ti saasu sineye du. Boko kaamo fu kiŋki kajam hirim hu jak. 19Bare biyinoor bite t'etaam ye, sírirem su sunsu subuut iye, ni bimero bite baabu buroon uŋu bubuuf ho, abe utu hubukoor. 20Bakaaku bare kámoomi naane etaam yeejake i ti sinawaay su sineye du. Boko kaamo fu kiŋki kajam hirim hu, ni kajok ho káhabanein, abe ni kabukoor. Afeeneŋ n'aŋ'abuk kaamo butuman nu sumoŋu, ake bakan bákahaaji, ake téemeer. 21Yesu n'asooñ aaniin: ---Aañ aŋ'arif ejaaŋana, abe n'árut yo n'ésiwo, man yooŋ n'anaŋ yo t'etaam elal? Eeman aŋ'ánind yo ti kaasooru ku? 22Ábuki doon déenuusee, do bibin kajukiee; beesokutee bu yooŋ, bo bibin kámeyiee. 23Arko aribajabaj wúkondin, árinandin naŋ n'isoke fu! 24N'asooñ aaniin: ---Arinaŋ kikawuun ti bamb'arijam! Ti kinij koonuun t'Atambatun aja fu kaneefan eenij yooŋ t'aruun; abe boonuun bu kahaŋu. 25Ábuki an eebaje, o káwutiyenee ahaŋ doon d'abaje du; bare an éetumbut u abaj, humuum diŋgiŋgilis d'abaje du karamiee. 26Yesu n'asooñ aaniin: ---Jáyi jite Atambatun júmoomi naane an eewiise hitaaŋaat hoone. 27Kaajiŋgan man yooŋ káajiim, af'aŋot man yooŋ n'ariiko, wondu ti kálooñina kep; wo yooŋ kahaatu t'ámeyiit buŋ bu wúhine fu. 28Etaam i ef'enoŋk yéehin wo wéelooñin: wo káfumbanna, n'uŋu wukufo, abe n'uŋu wunuutan. 29Ufu wuja ayak abin áami wulaaña, an u n'aŋ'abin n'emañu yeene eebin éehotukan, ábuki tireeŋa toko. 30Yesu n'asooñ aane: ---Ne naŋ fíya ni Jáyi jite Atambatun junokoore fu? Man yooŋ ti biin báhamin beekolofanee t'úyino fu káhamin iŋ'ite te jo? 31Júmoomi naane sinawaay site emutard. Af'a̱yit afeeneŋ a̱anawo, akina ahaŋe fu káteti sinawaay site t'etaam ye fe. 32Bare af'aja ayak abin áami anawee, o kahaatu ahaŋ maamu munukanuk fe. Biland boone yooŋ kahahu; humuum bilele bu búnooni káwuulu te bo. 33Ti báhamin úkaan beekolofanee naane bondu ti Yesu af'afandiin kasoku hirim hite Atambatun. Áhaminaariitiin biniŋ esaan-saan kaanuku kéeyini kajoku. 34Áliikenaariitiin doon fe t'akolofanut. Bare af'áyemi unoono n'eriboora yeene, n'aŋ'ahatiin bo fe. 35Hunak hondu hoho kaanendan ku, Yesu n'aane eriboora yeene: ---Úkan nera. 36Eriboora yeene ni kawas toko hahooja hu, abe ni kaja kaŋaaboo tu busoona bu t'áyemie du keeja ne o. Ñike ñusoona yooŋ ni ñija. 37Diŋgilis kep, náami eyam yómbombokun étibino. Kúsuw ku iŋi kirito, ni kiney tu busoona bu. Memee náami bulohena kahooju. 38Yesu t'aŋote inde hulom hu, abe n'áhin hikawo ti higegenaay. Eriboora yeene ni kániyaro abe ni kaano: ---Ámuse u, úne fu kaketu! Kame híhinuti doon? 39Yesu n'ániyo. N'akamoor t'eyam i, abe n'aane han hu: ---A̱beb! Toko-toko eyam i n'eraan, han hu yooŋ. N'asooñ akoowanee kem. 40N'aane eriboora yeene: ---Iŋi naŋ n'árikoleyie fu? Káyilen koonuun kondu diin? 41Bi Yesu áhine bii ni bijahaliin dómbokun. N'iŋi kaanoor toko: ---An buŋ me ondu? Humuum eyam i ejama te o, bija yooŋ han hu fe!


text: 1Naa nak Pable. Xapostle Jesucrist nakaa. Lëë Dios nii xteelaa lëë no lo tol ni lëë Jesucrist nii këmbëës no pxaal naa. 2Lëën xal kitsy re lool, Timoteo, xiñpaa nakoo por xniladzyoo xtiits Dios. Xñabaa lo Tat Tios ni lo Jesucrist nii kakni xaa lii ni jkëstyoo xaa lii ni knee xaa tiits nii mbëë kpañoo. 3Lëën kwnel lool worñee lëën sa nëz Macedonia niyaa: —Byaan kyedzy Efeso, parñee klaadyoo kluuy grol meñ tiits wkëti, 4ni kudzy nii ksaldy meñ cuent tiemp nii toon pare xseety. Por pa xkiiñdyo, xaktyee xlyëw parñee knilasty meñ xtiits Dios tyub styoo meñ. 5Lëën psan tiits nii kuuñtsyeyoo ngo parñee jkëstyoo lsa no lëë no tyub styoo no, ni mbëë tso kik no ni kniladzy no xtiits Dios tyub styoo no. 6No xaa nii pchoxso lo xtiits Dios aan lëë xaa këtañ por cos nii pa xkiiñdy. 7Chakladzy xaa kluuy xaa xley Moisés, aan ni nandy xa pe xñee xaa ni xyeñdy xaa nii xluuy xaa, per nder confians xluuy xaaw. 8Ndon no nii buen xley Moisés, deelñee kluuy meño siñee nakpew. 9Per byaandy ley gon par ksaksiw meñ buen. Sink lëëw byaan par ksaksiw xaa yox ni xaa nii xsoobty tiits, ni xaa ntseeb ni xaa ngoptol, ni xaa nii xsaldy Dios ni xaa nii xsaldy xtiits Dios, ni xaa nii chuty pxosy o xñaa gaa, ni kchë nweety bñech. 10Lëë ley ksaksi xaa nii choni stu meñ nii no tsiil, ni xaa nii choni saapkiy, ni xaa nii xto meñ ni xaa nii xkëëti ni xaa nii xkon Dios parñee kniladzy meñ nii tiitsli xñee xaa, ni kchë xaa nii xsoobtiisty xtiits Dios. 11Aan lëë Dios pso naa parñee kluyaa tiits ntson go lo meñ. 12Xtedyaa skizh lo Jesucrist, por lëë xaa xnee kyalndaan lon ni lëë xaa kwle naa parñee kuñaa xtsiiñ xaa, 13nikxe kwneenën xaa ni kwënlagaa xaa ni kwlootsyetsyaa xaa klo. Per lëë Dios pkëstyoo naa, porñee karty kniladzyaa xtiits xaa wor go aan nandyaa pe beñaa. 14Lëë Dios psaabini naa parñee kniladzyaa xtiits xaa ni parñee jkëstyoon xaa porñee pkëstyoo Jesucrist naa. 15No nii kchë do kniladzy nii lëë Jesucrist biid lo kislyu par kteelaa xaa meñ nii no xtol por nliw. Naa nak tu xaa nii mastre no xtol. 16Por ngo, pkëstyoo Dios naa, aan lëë Jesús pteelaa naa parñee kan meñ nii nare kniladzy xtiits xaa nii tir chap xaa paciensy. 17Tugak kol tsoo ktee no skizh lo Rey nii tejty, ni kejty, ni nyoody. Lëësy xaa nak Dios. Singo kol tsoo kuuñtsyeey no. 18Timoteo, xiñ, kyablyudyoo, sink tsiitsy kwso lo xtiits Dios ni kwloo xkyalcheeñoo, lkëëbre xsanaa lool. Psaladzy kchë nii kwnee xaa nii psaabini Dios leñ kik worñee pseety xaa lii. No xaa nii kwloody xkyalcheñ aan lëë xaa pchoxso lo xtiits Dios. 20Singo ptsyool Himeneo ni Alejandro. Lëë xaa psanaa lo xaatox parñee kseedy xaa kxiñdy xaa tiits lo Dios.


text: 1Laab bza' yu la tuuba' dzi, orze' de uz zub lo gal nu de yu bel ni de mbecy Israeel byatublaazh dey par nu go dey riidz ben lac mod gyicy dey par nu gat Jesuuz. 2Orze' pcyiig dey mi za nuy mi. Orze' bgu' dey mi yaa Poncio Pilato, yu nu riib ic por cuen ni gubier Rom. 3Na ornu Judas, yu nu bish cya ich Jesuuz, ornu gud lagy yu nu mnii dey nu gat Jesuuz, orze' brugyi' nu rnii tooy nu nap zir benu cue' ñlyuuy Jesuuz lo dey. Orze' bish cyay gua zeeñ yu gal rub tii tiñ plat ze' lo de uz zub lo, nu lo de yu bel ni de mbecy Israeel. 4Orze' nay: ―Ya̱ shiñ bicya̱ nu nac nu bish cya̱ ich tub mbecy nu sac falt ni, nunu gashtal cut la dey yu ―nay. Tees de yu ze' nay rab yuy: ―Par nu nac nu nde' se la la nu ricy ñi ne̱ de̱ ya̱. ¡Nde' cuen ni ru! ―na dey rab yu Judas. 5Orze' mne' la Judas tiñ ze' loli' ni yu' nu driib zily mbecy Ñgyoozh. Orze' bruuy ze' yay. Orze' bzaab gyi̱y ub yu. 6Orze' de uz zub lo pte' dey dela tiñ ze'. Orze' na dey: ―Wac zeeñ den tiñ ii nañ alcansi ni gun, gun tiñ ii bicy ñi nu gut mbecy ―na dey. 7Orze' psaap dey riidz ben lac gyicy nu dey tiñ ze'. Orze' wii dey tub nac yu nu la Yu ni Mbecy nu Rzaa Gyis. Orze' yu ze' wii dey ñi nu tiñ ze', par nu gac ñii tub campyo̱o̱ nu cach dey de mbecy yad. 8Nde' nu gashtal tiem na, yu ze' lañ Yu nu Guud nu Nac Reñ. 9Ni mod guc ñi par nu byu' niñ gal nu mnii Jeremías, tub yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh, ornu nay: Orze' gush dey gal rub tii tiñ plat ze', pres nu mnii de mbecy Israeel nu cyish dey nu nac mi. 10Orze' nu tiñ ze' wii dey tub nac yu nu la Yu ni Mbecy nu Rzaa Gyis, gal nu mnii Ñgyoozh lo̱ nu gyicya̱, na Jeremías. 11Na Jesuuz zum lo yu nu riib ic por cuen ni gubier par nu cugyi'y lom. Orze' nay: ―¿A ru nac ru rey ni de mbecy Israeel? ―nay. Orze' na Jesuuz: ―Laab ni gal nu ru mniir ―nam. 12Orze' de uz zub lo ze' gal nu de yu bel ni de mbecy Israeel brugyi' driib dey cyi too Jesuuz, tees rila wanniim. 13Orze' Pilato bdugyi'y lom tuuba' tir: ―¿A wagyeñ ru de cyi nu driib dey toor? ―nay. 14Tees Jesuuz ni tub riidz wanniim. Orze' Pilato, yu nu riib ic ze', tona' la za nu ic yu. 15Na de ña'n la, lat nu rzu' sa' ni Pas, orze' yu nu riib ic ze', rlaay tub pres: ca zi'l na yu nu gnii mbecy nu dulaa. 16Tees tiem ze' ri tub mbecy nu la Barrabás pres. Yu ze' dela mbecy yu' lo dey yu par nu dzi coz ily bicy yu. 17Orze' lat nu bi yu' tublaazh de mbecy, orze' na Pilato rab yu dey: ―¿Ca na mbecy rlagy der nu gla̱a̱? ¿A gla̱a̱ Barrabás o ti gla̱a̱ Jesuuz, yu nu rnii der Mesías? ―nay. 18Ni mniiy gun nap gud lagy yu nu nac gyel rasaap lagy, nde' nu bgu' dey Jesuuz yaay. 19Na lat nu gusub Pilato lugaar ze' nu dri beey cyi, orze' bzeed mñaay tub raso̱o̱ loy. Orze' nam: “Cue' ne' ic ru lat asunt ni mbecy nu sac falt ni ze', gun che tona' la shiñ bguu pcaala̱ nu nac mi ze'”, na mñaay. 20Tees de uz zub lo ze' gal nu de yu bel ze' pcuugy dey lardoo de mbecy zigy nu cyiñ dey nu glaa Pilato Barrabás. Orze' cyiñ dey nu gat Jesuuz. 21Tees ornu ni bicy dey, orze' Pilato, yu nu riib ic ze', orze' bdugyi'y lo dey tuuba' tir. Orze' nay: ―¿Ca na dey lo cyup yu rlagy der nu gla̱a̱ yu? ―nay. Orze' na de mbecy: ―¡Barrabás! ―na dey. 22Orze' na ga' Pilato: ―Ze' ¿la coz rlagy der nu gyicya̱ du̱ Jesuuz, yu nu rnii der Mesías? ―nay. Orze' dela dey mniiy: ―¡Cut ruy lo cruuz! ―na dey. 23Orze' na ga' Pilato: ―¿La ñuu coz a̱' nap bicy yu? ―nay. Tees dzi zir bish ti dey. Orze' na dey: ―¡Cut ruy lo cruuz! ―na dey. 24Na ornu Pilato gud lagy yu nu wayicy yu gan, sinu de mbecy zigy bi yu' la dey nu gyicy yu coz deet, orze' mniiy lo tub mbecy nu cha gyiiy nis par nu naay lo rgüii la dela mbecy. Orze' nay: ―Ya̱ sac falt ne̱. Benu cut der mbecy nap ii, nde' falt ni de ru ―nay. 25Orze' na ga' de mbecy zigy: ―Nu gat yu ze', nde' cuen ne̱ de̱ ya̱, gal nu ni de nez de̱ nu gruu zac par lo ―na dey. 26Orze' Pilato blaay Barrabás nu nac de riidz nu mnii de mbecy. Orze' bicy yu mandaar nu gaaz dey Jesuuz. Orze' bgu'y mi yaa dey par nu caa dey mi lo cruuz. 27Orze' de soldad gua nu dey mi nañ yu' ze' nu riib ic de gubier. Orze' dela soldad nu yu' ze' byatublaazh dey lom. 28Orze' bloo dey shab mi. Orze' bzuu dey mi tub negy ña. 29Gaze' nu bel dey ya gyech. Bzaa dey tub coron nu bri dey toom. Orze' bzuu dey tub yagyi yaa beem. Orze' gusu tib dey lom. Nunu brugyi' rguu bdzaa dey mi. Orze' na dey: ―Shnu ru, rey ni de mbecy Israeel ―na dey. 30Orze' brugyi' rco yeñ dey lom. Orze' bloo dey yag nu zu yaam ze', nunu brugyi' rshet dey ñi toom. 31Ornu blazh bguu bdzaa dey mi, orze' bloo dey negy ña ze' yeñ mi. Orze' bzuu dey mi laab shab mi. Orze' za nu dey mi par nu caay mi lo cruuz. 32Orze' nez nu za dey bdzeel yu tub mbecy Cirene, yu nu la Simo̱o̱. Orze' por fers la pcaa dey yu nu cha nuy cruuz ni Jesuuz. 33Orze' bru'ña dey tub lugaar nu la Gólgota. Nde' tub riidz nu yaruuñ: Lugaar ni cyug too añ. 34Gaze' nu briic dey ñup urbyay nu yu' can nu tub lo coz lya nu go'm. Tees ornu bicy mi preb ñi, orze' wangalagy mi go'm ñii. 35Orze' pcaa dey mi lo cruuz. Orze' de soldad bloo dey cuen ben ca na dey dugyiy tub ga shab mi. 36Despuees ni de nu nde', orze' gusub dey nu rñay mi. 37Orze' par too cruuz nu pcaa dey mi, pcaa dey tub gyicy cyim nu rniiñ de falt nim. Orze' rniiñ: “Yu ii Jesuuz, rey ni de mbecy Israeel”, rniiñ. 38Orze' ni' zi'l pcaa dey cyup gubaan lo cruuz cuit mi: tub yu par yaa beem, ze' tuuba'y par yaa reg mi. 39Orze' de mbecy nu rded lom rgyib la ic dey nu gyel rgubdzaa, nunu rab zi dey mi. 40Orze' na dey: ―Ru mniir nu nit lor yu' nu driib zily mbecy Ñgyoozh, nunu nañ chon dzi mniir nu shes sur ñii. ¡Na bloo mbañ ub ru na! Benu rishli nac ru i'ñ Ñgyoozh. ¡Bet lo cruuz! ―na dey. 41Ni' zi'l de uz zub lo, nu de yu nu rlyuu leey ni Ñgyoozh, nu de yu bel ni de mbecy Israeel bgubdzaa dey mi. 42Orze' na dey: ―Bloo mbañ yu reña' mbecy, tees ub yu wagac co mbañ yu. Nunu nac yu rey ni de mbecy Israeel. Ze' benu gyet yu lo cruuz, orze' cheña lagy den niy. 43Bicy cup yu consuel lo Ñgyoozh. Na rlagy ñi co mbañ Ñgyoozh yu benu rishli yet lagy mi mod nu bicy yu, gun rniiy nu nac yu i'ñ mi ―na dey. 44Orze' ni' zi'l de gubaan nu ca num lo cruuz brugyi' nu rgubdzaa dey mi. 45Orze' tub or widoo bet cow dutuub la lo yu gal tub gyiib chon or gudze, gaze' nu bzu yaa. 46Gaze' nu or ze' ye brish ti Jesuuz. Orze' nam: ―Elí, Elí, ¿lema sabactani? ―nam. Riidz ze' yaruuñ: “Ñgyoozh ne̱, Ñgyoozh ne̱, ¿lagu bzaan ru ya̱?” 47Orze' la be mbecy nu yu' ze', ornu güeñ dey nu brish tim, orze' na dey: ―Yu re rbedz yu Elías, yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh ―na dey. 48Orze' lueg la tub mbecy gush yu carer gua gyiiy tub coz nu chayo' nis. Orze' psal yuñ lo ñup zii ni urbyay. Gaze' nu bzuub yuñ lo tub yagyi. Briic yuñ go'm. 49Tees de' zir mbecy na dey: ―Blez güiin, ben a cyid Elías nu co mbañ yuy ―na dey. 50Orze' tuuba' tir ye brish tim. Orze' gut mi. 51Orze' laab or ze' negy nu zaab gyero' ni lugaar yon nañ yu' nu driib zily mbecy Ñgyoozh pshala lañ gaal zi nu gush ñi gal ic lañ nu gal lo yu la. Nunu briib duru. Nunu de gyita' bet rich ñi. 52Nunu de baa ni añ byaal ru'ñ. Nunu zigy mbecy ni Ñgyoozh nu bi gut byabañ dey. 53Orze' bruu dey gyerbaa niy. Na despuees, ornu byabañ Jesuuz, orze' bya dey Jerusaleeng, gyedz ni Ñgyoozh. Orze' ze' zigy mbecy bzaac dey de yu ze'. 54Na ornu bzaac yu nu riib ic de soldad gal nu de' zir soldad nu briib duru ze' nu dela de' zir coz nu guc, orze' gudzib dey. Orze' na dey: ―¡Rishli gaal biñ ii guc mi i'ñ Ñgyoozh! ―na dey. 55Orze' zet yu' zigy biñ mñaa. Rgüii dem lo Jesuuz. Laab de mi ze' biñ nu gua ca ich Jesuuz nese nu gusam Galilea, nunu blocyuub dem Jesuuz. 56Lat de biñ mñaa ze' ri Li nu bruu tub gyedz nu la Magadán, nu tuuba' Li, ñaa Santiag nu See, nu ñaa de i'ñ Zebedeo. 57Na or bi yecheñ, orze' bru'ña See, tub mbecy guani'ñ nu bruu Arimatea. Ni' yu ze' nac yu tub yu nu rsya' lo Jesuuz. 58Orze' guay lo Pilato, nu bdiiñ yu cuerp ni Jesuuz loy. Orze' Pilato mniiy nu cuic dey cuerp ni Jesuuz ni See. 59Orze' gush yu cuerp nim, nunu ptiish yuñ tub sab cacy fin. 60Orze' gua riy mi nañ tub gyerbaa cub ni ub yu. Gyerbaa ze' sa bicy yu mandaar nu bduuñ dey ñi nañ gyita'. Orze' psoow yu ru'ñ nu tub gyita' ily. Orze' yay. 61Tees Li nu bruu Magadán, nu tuuba' Li gucua dem ru' baa ze'. 62Na or bza' yu tuuba' dzi, laab nde' dzi nu rzu lagy mbecy, orze' de uz zub lo, nu de mbecy fariseo gua dey lo Pilato. 63Orze' na dey: ―Shi Pilato, byeza' lagy de̱ nu lat nu gabee mbañ mbecy rguu ze', orze' nay: “Ornu bi bza' chon dzi nu guta̱, orze' gyabaña̱”, nay. 64Nde' nu ne̱e̱ lor nu gyicy ru mandaar lo de mbecy nu cha ña dey ru' baa niy gashtal shuub la dzi chon, gun nis ru'ña de yu nu rsya' loy rel. Orze' co dze dey cuerp niy. Gaze' nu nii dey lo mbecy nu byabañ yu. Orze' benu ni gac nu nac gyel rguu ze', orze' shiñ zir gruuñ gaze' gyel rguu nu mnii Jesuuz nu loga ―na dey. 65Orze' na Pilato: ―Gac cha nu der de soldad nu gña dey. Gua der nu gyicy segur ru ru' baa niy. Ca na la benu gac ―nay. 66Orze' bruu dey zay. Nunu bicy segur dey ru' baa. Orze' pcaa dey beey lo gyita' nu rsoow ru' gyerbaa ze'. Nunu bzeeñ dey soldad ze' nu rña dey.


text: 1Mentre lëë Apolos këno Corinto, lëë Pable kutedy kchë kyedzy nii nche kexka chu nëz nii si Efeso, aan leñ kyedzy Efeso lëë xaa kuktsiil bla meñ nii xniladzy xtiits Dios. 2Lëë Pable kwnabtiits chëb: —¿Pe kwsëëb Kyalbini Ntson leñ styoo do worñee bniladzy to xtiits Dios? Lëë meñ go kwëb chëb: —Per ni ndondy noo nii no Kyalbini Ntson. 3Tsigo lëë Pable chëb: —¿Xa kwchobnis to tsigo? Lëë meñ go kwëb chëb: —Si bluuy Juan, singo kwchobnis noo. 4Loxsye ngo lëë Pable chëb: —Lëë Juan pchoobnis meñ Israel nii ptsëë xmod, per lëë gak Juan chëb nii no nii kniladzy meñ xaa nii kiid loxsye kpi Juan. Lëë xaa go nak Jesús. 5Tsiñee lëë meñ go biñ ngo, lëë meñ go kwchobnis sinak nii xñabey Jesús. 6Aan tsiñee lëë Pable pxob ña kik meñ go, lëë Kyalbini Ntson kwsëëb leñ styoo kchësy meñ go, ni lëë meñ go bislo xñee stub clasy tiits ni nii tu cho karty kon ni lëë meñ go kwnee nii psyaab Dios leñ kik meñ go. 7Tsiipchop nak meñ go. 8Tson mëë tugak kwey Pable leñ ktoo siko, xluuy xaa xtiits Dios ni xñee xaa xa nak xkyalwnabey Dios. Iip ptsyebty xaa. 9Per lëë bla meñ nii koñee koklasty niladzy kwneenë xtiits Dios nii xñee cho nak Jesús. Por ngo lëë Pable pchoo lady meñ go aan lëë xaa kuni kchë meñ nii xniladzy laañee sob xyuscuel tu xaa nii pcholë Tirano. Siko bluuy xaa xtiits Dios lo meñ ksatyee tse. 10Chop iz kwëkluuy xaa xtiits Dios. Por ngo nii kchë meñ nii no nëz Asia pkëëtyag xtiits Dios, nikxe meñ Israelo, nikxe gaa meñ sito. 11Ni ndaly kchë kyalntson nii beeñtsyey Pable porñee kokni Dios xaa. 12Axte wi xbayjan Pable ni xab xaa nii biy meñ psë meñ lady meñ xsyaknë aan lëë meñ xsyaknë byak ni lëë kyalbini mal pchoo leñ styoo meñ. 13Wi bla xaa Israel nii xkwii kyalbini mal leñ styoo meñ pal nëz kokladzy nseety lë Jesús par kwii kyalbini mal, chëb xaa lo kyalbini mal: —Con xtiitspey Jesús nii xseety Pable xñen lo do: Kol kchoo leñ styoo meñ gue. 14Ksa kadzy xiñ Esceva, xaa nii xñabey lo pxosy, beeñtsyey ngo. 15Per lëë kyalbini mal chëb lo xaa: —Xyuumbeyaa Jesús, ni nanaa cho nak Pable. Per lëë do, ¿cho nak to? 16Wor go kazh lëë xaa nii no kyalbini mal go leñ styoo kwyas kwseñ ksa xaa go. Per nli busy ptee xaa go xcheñ xaa. Koksye gan pchoo xaa ña xaa nii no kyalbini mal leñ styoo. Xña xaa cheñ lëë xaa pxooñ nëb kidy xaa. 17Aan kchësy meñ Israel ni meñ sit nii no Efeso nii koknano ptsyeb. Por ngo ndaly meñ blisklaa lë Jesús. 18Ndaly meñ nii bniladzy kwey wxobtol, aan bitiits meñ go kchë cos mal nii beeñtsyey meñ go worñee karty kniladzy meñ go Dios. 19Ni ndaly meñ nii pseedy kyalbruj biidni kchë xlibre, aan xña lo meñ lëëw kwyek. Kwloolbey meñ nii masy tu choowptsii mily pes plat nono. 20Singo mod ndaly meñ nii pkëëtyag xtiits Dios nii xñee cho nak Jesús bniladzy. 21Loxsye kwte kchë cos ko, lëë Pable kwlokyeñ tsitedy kyedzy nii nche nëz Macedonia ni Acaya, axte ktsiñ xaa Jerusalén. Ni chëb xaa nii loxsye kpikche xaa Jerusalén, no nii tsi xaa Roma. 22Lëë xaa pxaal Timoteo ni Erasto nëz Macedonia mentre lëë xaa bii byaan Asia pa slal tiemp. Chop xaa go chuñ xaa yudar. 23Leñ tse go lëë tu tily bislo por xtiits Dios nii xñee cho nak Jesús. 24Lëë tu xaa nii pcholë Demetrio bislo tily go. Nonsyke mdyo plat ni xiktoo wiñ naybaa nii lë Diana xsaa xaa, aan nroob tumi xsaan tsiiñ go lo xaa ni lo xaa nii xkyë tsiiñ lo xaa. 25Lëë xaa kwnee lo xaa nii xkyë tsiiñ lo xaa, ni lo kchë xaa nii xkyë misme tsiiñ go, chëb xaa: —Nan do gon nii nroob tumi xsaan tsiiñ re lo no. 26Ni nan do gon ni chon do nii lëë Pable no kluuy lo meñ nii lëdy Dios nak kchë mdyo nii xsaa chol meñ, aan ndaly gaa styoo meñ nojko xaa. Lëdy nonsy leñ kyedzy Efeso nu no kluuy xaa kchë ngo, sink wi tyub nëz Asia. 27Ntseebo gon, por neñdy tsodre xtsiiñ no, ni neñdy axte wi xiktoo naybaa Diana kyaanladzy aan kiijtre meñ Asia ni meñ sit nii nche tyub lo kislyu lo naybaa Diana. 28Tsiñee lëë meñ biñ ngo, per nli busy blëë meñ aan lëë meñ bislo kwchuptsyë, xñee: —¡Byinayk Diana xnaybaa meñ Efeso! 29Kchë meñ kyedzy pkyey kik. Lëë meñ kwnaasy Gayo ni Aristarco. Chop xaa Macedonia go nak ksa Pable. Lëë meñ kuni xaa axte tu laañee xkaal lsa meñ. 30Lëë Pable kokladzy nyinee xaa lo meñ, per blaady meñ nii xniladzy xtiits Dios xaa. 31Wi bla xamigw Pable nii xñabey Asia pxaal tiits nii nody nii tsisëëb Pable lady meñ go. 32Xaal xaal nii kwchuptsyë meñ nii kwey junt. Pkyey kik meñ go. Ndaly meñ go ni nandy dyon pe cos tsiiñ kwey. 33Per lëë bla meñ Israel chëb lo Alejandro xa nak cuent ko. Loxsye ngo lëë meñ Israel pchëëp xaa lady meñ. Loxsye kwso Alejandro groltyee lady meñ, lëë xaa kwloo señ con ña xaa parñee kwetse meñ. Kokladzy xaa nchoo xaa xfavor meñ Israel. 34Per tsiñee lëë meñ byeñ nii xaa Israel xaa, lëë meñ bislo kwchuptsyë. Siik chop wor kwchuptsyë meñ, xñee meñ: —¡Byinayk Diana, xnaybaa meñ Efeso! 35Tsiñee lëë xsecretario xtisy beeñ gan kwleektse meñ, lëë xaa chëb: —Kol kono gaa meñ Efeso, kchësy meñ nii nche lo kislyu gon nan nii lëë meñ Efeso xyal kantsi xiktoo naybaa Diana ni kchësy meñ nan nii kpaa byab xnaybaa no Diana. 36Nan do nii ni tu cho chilody kñë nii nlidy kchë nrii. Por ngo, kol kwetse. Kuuñtsyeydy to cos nii nonguialdy. 37Karty gon kwan chop xaa nii biidni do nu ktoo ni karty kñeenë xaa xnaybaa no. 38Deelñee Demetrio ni xaa nii ksa xaa xkyë tsiiñ xñab kyalxtisy, par ngo no xtisy ni no yulyey. Schilo tsinab Demetrio kyalxtisy lo xaa xñabey parñee siko catu xaa kñee dyon xa nak xcuent xaa ni parñee kak ndoon gaa cho xaa nli xñee. 39Aan deelñee gaa chakladzy to kñab to pe stu cos, no nii kñab tow tu lo junt, per con ngui mod. 40Ntseeb gon tsijkëëkiy meñ no këb meñ nii lëë no noyuuñ tily por kchë nii beeñtsyeey no natse, ni kindy kaa pe tyeesy no deelñee cho kñabtiits lo no penak kok tily re. 41Loxsye chëb secretario ngo, lëë xaa psonëz meñ.