text:
Bennoo gu Almaañ
Bennoo gu Almaañ
Tëraliin
- 1 Almaañ njëkk xare yu Napoleon yi:
- 2 Almaañ ci jamonoy Napoleon:
- 3 Almaañ ginnaaw ndajem Vienne mi:
- 4 Taxawaay bi nguurug Brusiya ame woon ci naal yi jëmoon ci Bennoo gu Almaañ gi:
- 5 1 Solofrayn
- 6 2 “Bennoog nduwaan gu Bavar” gi
- 7 3 Ak bennoo gu nduwaan gu Saksoniya
- 8 Jeexiital yi jeqiku gu atum 1848g defoon ci amug bennoo gu Almaañ gi:
- 9 Politigu Bismarck ci lu jëm ci bennoo gu Almaañ gi:
- 10 Bismarck wone na dogu gu mag akug takku contar teg gi Otris teg loxo Almaañ
- 11 Xarey Bismarck yi ngir taxawal bennoo gu Almaañ:
- 12 Xare yu Brusiya yi ak Danmark:
- 13 Xarey Brusiya ak Otris:
- 14 Xareb Brusiya ak Faraas
Almaañ njëkk xare yu Napoleon yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Almaañ njëkk xarey Napoleon yi, dafa séddaliku woon ci lu jege ñatti téemeer ak juroom benn fukki diiwaan(360 diiwaan), yépp it ci ron imbraatóor gu Otris lañu nekkoon, walla li ñuy tudde Imbraatóor gu Rom gu sell gi. Almaañ gépp it genn nguur rekk a fa nekkoon gu mag te temb, mooy gu Brusiya. Nguur googu nag jëmoon na kanam, te ag yewwuteem fés, ci jamonoy buuram ba tuddoon Fredrick mu mag mi (Great Fredrick) (1740 -1786 g), mooy ki ko defoon muy nguur gu dëgër te am doole. Bu ko defee waa Almaañ yépp wëlbati seeni gët jëme ci nguur gii, ngir bëgg ag bennoo.
Almaañ ci jamonoy Napoleon:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Napoleon ak xarekatam ya xuusoon nañu ci diiwaani Almaañ yi, teg leen loxo. Daal di jawali ca nguurug Brusiya, gi nga xam ne jàmmaarloo woon na’ak ñoom cig njàmmaar ak fit, waaye Napoleon moom mujj na ko noot, te gañe ko ci mujj gi, ca xareb Yena ba, atum 1806g, daal di teg loxo péeyam ba Berlin. Napoleon merloo woon na lool waa Brusiya yi, ci dog gi mu dogoon ay wàll ci seeni suuf, te jébbaloon leen diiwaanu Saksoniya bi. Waaye nag ci geneen wàll, am na lu am njariñ lu mu fa indi, ndaxte wàññi woon na limub diiwaan yu Almaañ yi ba ci fanweer ak juroom ñeent rekk, te bu njëkk lu jege 360 lañu woon. Kon jëfi Napoleon jii, mbir la mom moo nooyal yoon wi, waajal ko ba ag bennoo gu Almaañ man a judd, man a taxaw.
Almaañ ginnaaw ndajem Vienne mi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ginnaaw bi Napoleon Bonaperte daanoo atum 1815g, ci lañu def ndajem Vienne, ñu jële fa ay saxal yu bari, bokk na ci yooyu, dagg Dóox bu Warsaw gu Poloñ gi, dagg ko ci Brusiya, te jox ko Riisi, bu ko defee ñu jox Brusiya moom itam diiwaanub Rayan ak xaaju diiwaanu Saksoniya. Daal di taxawal ag bennoo gu Almaañ gu làmboo fanweer ak juroom ñeenti nguur-nguuraan yu Almaañ, Otris jiite ko. Defiin wii nag mi ngi ame ci càkkuteeful Metternich, ak naj gi mu doon naj way daje yi, ngir ñu defal ko bëgg-bëggam boobu. Bennoo gu Almaañ gii juddoo ci ndajem Vienne mi, nekkoon na di lu manul a wéy, ndax kat Otris moom daa tàmbli woon di génne ay saxal aki ndigal yuy safaan tas-xibaar gu gore , te wéeroodi fenn, tey safaan mboolooy Almaañ yi daan sàkku ag bennoo te daan ko woote. Te Otris it daa mujjoon teg loxo ci jataayub bennoo gu Almaañ gi, te ga woon ko ci mu génne ay saxal yuy digale ñu fuglu daara yu kawe yi , ak leekol yi, ak ndaje yi añs.Doxaliin yooyu nag taxoon na ba ay kàddu jib yu ay waa Almaañ, di sàkku ñu fipp ci kaw Otris, tey sàkku ñu jeem a bennal Almaañ, ci keppaarug nguur gu Almaañ gu dëgër. Loolu mooy li xeltukatu Almaañ bi (Hegel) daan sàkku, te daan ko woote, moom ak ñeneen ñi daa jam bennoo gii nga xam ne Otris a ko moomoon daanaka, te tegoon ko loxo.
Taxawaay bi nguurug Brusiya ame woon ci naal yi jëmoon ci Bennoo gu Almaañ gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nguurug Brusiya dafa tàmbli woon di yëngu ngir dajale xeetu Almaañ wi, dugal leen ci genn nguur gu Almaañ gu ñu bennal. Mu daal di woon rëddal boppam ab politig bu muy jaar ngir àgg ci loolu mu bëgg. Mu daal di woon door ci dëgëral boppam ci biirum réew, defaraat doxaliinam , yekkati koom-koomam, soppi nosteg galag yi aju woon ci nduwaan ci mbooleem diiwani nguur gi. Ñu daal di taxawal noste gi nu daa wax (Solofrayn), di ag bennoo ci wàllug nduwaan, mooy li neenaloon nosteg nduwaan gi ci biir Almaañ. Nga xam ne li nekk ci biir réew mi cim njaay deesu ci génne duwaan. Nga xam ne daññoo fééexal yaxantu gi ci Brusiya, afal ko ba mu man a doxe ni ko soob, ci lu dul ñu ciy teg ay tënk-tënki galag mbaa yu nduwaan. Doxiinu Brusiya wii déy dees na ko lim mu dig soopiku gu mag ci taarixu bennoo gu Almaañ gi. Doxal nañu ko nag ci atum 1818g, ci biir ay diiwaanam yu biir yi. Diiwaan yooyu nga xam ne njëkk “Nosteg Solofrayn gi” danoo nekkoon ay diiwaan yoo xam ne bu ci nekk daa amoon nosteg bobb gu nduwaan(systeme autonome douanier), gu mu bokkul ak kenn. Waaye bi Solfrayn taxawee, lañu bennal biir Brusiya ci wàllug nduwaan, ginnaaw bi mu nekkee moom Brusiya di lu ñu séddale ci juroom benn fukki diiwaani nduwaan.
Waa Brusiya yi yëgoon nanu ne benno gi ci wàllug koom-koom mooy cëslaay li ñu war a teg bennoog Almaañ gi ci wàllug politig. Looloo taxoon kilifay Brusiya yi tàmbli woon a fexe nu ñuy def ba dugal yeneen diiwaani Almaañ yi ci bennoo gu nduwaan googu. Brusiya nag amoon na ndam ci li mu doon wut ci yenn ci diiwaan yu Almaañ yu ndaw yi, waaye nag jot naa dajeek ag jàmmaarloo gu mag ci yeneen diiwaan yu Almaañ yu mag yi, li ko waral mooy ñoom dañoo gisoon ne li gën ci ñoom mooy ñu sosal seen bopp ag bennoo gu ndawaan gu temb, ngir xeex ci bennog nduwaan gu Brusiya gi. Looloo fi indi woon ñatti bennoo yu nduwaan ci Almaañ, ñooy:
1 Solofrayn[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
2 “Bennoog nduwaan gu Bavar” gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
nga xam ne mi ngi judd woon atum 1820g, maanaam ginaaw bi gu Solofrayn amee ba am ñaari at.
3 Ak bennoo gu nduwaan gu Saksoniya[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Mooy gi Saksoniya taxawaloon atum 1828g.
Kilifay Brusiya yi xamoon nañu ne diiwaani Almaañ yi danañu nangoo duggsi ci bennoo gu Solofrayn gi, bu ñu soppee sart yiy tax manees cee dugg. Looloo taxoon ñu soppi sarti Solofrayn yi, nga xam ne leegi dañoo sos ab jataay bu làmboo mbooleem ndawi yi ci bokk, buy saytu noste googu. Leegi nag lu fa duggati rekk ci li bawoo ci nduwaan mi ak galag yi ñu koy séddale mbooleem diiwaan yi, ci kem limub ña fa dëkk. Soppi yii de dimblee na ci yaatal gëwéelub Solofrayn, gën a yàkkali ab géewam. Leegi nag Bavar bokksi na ci ak Saksoniya ci atum 1934g, ca saa sa tam, nga tàmblee gis lu lay won ne Solofrayn moom tàmbli na a naat ak a am ag yokkute. Yaxantu ga tàmbli woon nay jar, di dox, mbay ma màgg, ndefar ga jëm kanam ci mbooleem diiwaan yi bokksi ci Solofrayn. Am na nag benn jëfka boo xam ne moo àntul Solofrayn, mooy moom de noste gu waa Almaañ xalaat ba def ko la, loxol Otris duggu ci, jenn doole it ju ko man a teg loxo yoonam nekku ci. Metternich gisoon na ay wi nekkoon ci noste gii, waaye bi mu koy gis fekk na waxtu wa jàll, manatu ca woon dara. Mu daal di bind Imbraatoor bu Otris bi ne ko: “Na la wóor ne nguuri Almaañ yi - bi lii amee de – di nañu nekki wenn yaram wu jàppaloo, ci ron kerug doxaliin wu Brusiya, te da na jàppeji Otris muy - moom - aw yaram wu di doxandeem, wu tumbrànke wu bokkul ciw yaramam”. Te kat waa Otris yi ñoom, ca dëgg-dëgg, duñu ay doxandéem ci waa Almaañ yi, ndax ñoo bokk xeet, làkk ak taarix. Man nañu ne Almaañ gépp mujj na bokksi ci Solofrayn gi, atum 1842g.
Xalaatu xeltu bu Hegel bi feddali woon na dooley nguur, ak ray gi muy ray jëmmaan (individu) ak lépp lu mu am, ngir sàmm dooleem akug màggam ak wegeelam. Nguur walla àtte – ci gis-gisu Hegel- cëslaayam mooy doole, ci doole rekk la man a dëgërale gëgg. Kon nguur walla àtte gu dëgër ci gis-gisu Hegel, mooy nguurug walla àtteg dëgg. Kon moom Hegel day mel ne moo teg ci loxol Brusiya lay wa di xeltu guy rafetal, di baaxal seen jëfi jiite googu ñu jiite woon bennalug Almaañ gi.
Ñu leeral leen ne bi 1848g di jot, fekkoon na Brusiya muy réew mu am kàttan ci tere Otris muy dugg ci mbiri nguur-nguuraani Almaañ yi. Naka noonu, nekkoon na it mu amoon kàttan ci jiite yëngu-yëngu gi jugoon ngir bennal Almaañ. Nguur-nguuraan yi bokkoon ci Solofrayn it, doon man a dimblante ci seen biir ci wàllug koom-koom, te daan jëflante ci lu dul yoonu Otris di ci nekk mbaa ñuy diisoo ak moom, walla ñu koy tàggu. Ci noonu nguur-nguuraan yooyu tàmblee xoole Brusiya bëtu kilifa. Ci noonu la bennoo gu koom-koom googu doon màgg ak a dëgër ci ro kerug Solofrayn, mujjoon di ab jéego bu mag jëm ci ag bennoo gu politig ak xare ci Almaañ.
Jeexiital yi jeqiku gu atum 1848g defoon ci amug bennoo gu Almaañ gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay jeqiku yu bari jot nañoo am ca Tugal atm 1848g. Ag jeqiku am ca Paris, am gu am ca Vienne, geneen ca Brusiya ak ay fipp ci Itaali ak Almaañ, yepp it di xëccu jëm ci ag gore , demokraasi ak xeetu .
Metternich mu màggat mii, mujjoon na manatul woon a noot jeqikuy Tugal yooyu, mbaa mu giimal leen, ni mu ko baaxoo woon a defe. Kërug Tugal gi mujj – ni ko Metternich di waxe – di kër gu màggat, te ràpp, ba àgg ci maneesatu cee yatt sax ab palanteer ciy miiram ngirug màggat, kon leegi li jaadu kay mooy ñu màbb ko, te wuutal fa geneen kër gu yees. Ca dëgg-dëgg nag loolu am na, ndax kat noste ga amoon ca la ëppoon ca réewi Tugal ya, daa mujjoon di lu ràpp, ngirug yàgg, mujj manatutoon a ñàkk ñu yeesalaat ko, te taxawalaat ko ci anam gu dëppoo ak li jamono laaj.
Metternich dawoon na, te daanu woon, ci noonu buurub Brusiya bi Frederick William mu ñeenteel mi daal di jug, woote am ndaje mu parlamaa, ngir ñu defaral Brusiya ab sartu réew bu bees. Mu dig aw askanam ne leen moo fas yeenee jiite yëngu-yëngu giy jug ci jéem a bennal Almaañ, ci benn bataaxel bu mu leen jàngal. Ndaw yi teewal Almaañ yépp teewe woon nañu ndajem atum 1848g moomu, ñu def fa ay gëstu ci lu aju ci Almaañ gu nekk benn. Ndajem parlamaa mii, ñi ngi ko gën a xame ci turu “Parlamaab Frankfort”. Ndaje ma ëmboon na lu bari ciy woykat (walla taalifkat) , aki xeltukat aki taskati xibaar aki ustaas. Ñatti saxal nag yu mag juddoo nañu ca ndaje ma:
- Bennal Almaañ ci njiitul buurub Brusiya.
- Ñu boole ci bennoo gu Almaañ googu, wàllug Almaañ gi bokkoon ci imbraatóorug Otris gi
- Génne Otris ci bennoo gu Almaañ gi.
Way daje yii ci Frankfort, (seenub lim àggoon na ci 830 ciy jëmm) tànnoon nañu buurub Brusiya bi Fredereick William mu ñeenteel mi, def ko imbraatóor ci Almaañ gu ñu bennal gi. Waaye Frederick moom daa bañoon ne du dëppoo ndëppul imbraatóor li ñu ko joxoon, te way daje yi joxoon ko ko, ndax da ne ndëpp li daal ndawi askan wee ko ko jox, waaye buur yeek kàggam yi joxuñu ko ko. looloo taxoon nanguwu koo sol.
La am nag mooy ne buuru Brusiya bi dafa bañ a jël ndëpp li, ndax xam ne Otris ak Riisi ànduñu woon ci bennoog Almaañ googu, te manoon nañoo xëy di duggati ci seeni mbir ngir loolu. Rawati na ne Otris moom jot na a noot fipp gi amoon ca péeyam ba Vienne. Nga rax ci dolli ne Buuru Brusiya bi, moom dafa gëmoon gisiinu “àq ak sañ-sañ bu Yàlla bi”, mooy gisiin wi naan ñoom buur yi Yàlla a leen fi teg, moom lanu fi wuutu, nit ñi teguñu leen fi, du keneen it. Looloo taxoon bu nangoo it ñu def ndaje moomu, muy mu Frankfort mi, jubluwu ci woon lu dul ngistal, waaye du liggéey bu fullawu, mbaa mu dëggu ci yoonu soppi.
Otris ak Riisi dimblante nanu ci màbb barlamaab Frankfort bi, ak naalam yi mu amoon te ñu jëm cig bennoo gu Almaañ, looloo waraloon jéem gi ñu doon def ngir bennal Almaañ ci ron kilifteefug Brusiya, ci atum 1848g, mujjul woon àntu. Waaye li muy àntoodi lepp teewul xalaat bi sax ci xoli ak xeli waa Almaañ yi. Ñu mujj (waa Almaañ ñi) xam ne daal duñu man a amalati seen bennoo googu ci anamug jàmm, mbaa gu sartu réew, ndaxte Otris àndu ci te mi ngi koy xeex ak doole. Looloo waraloon ñu jëloon seen yitte def ko ci amal am mbooloom xare mu dëgër, mu leen di man a may ñu man a génne Otris ak Almaañ cig njëlbeen, door a lijjanti nag nu ñuy doone benn ci ginaaw bi. Xalaat bii nag diisoowaale (chancelier) bu Brusiya bii di Bismarck, àndoon na ci te jàpple woon ko, dëgëral ko. Moom mooy Otto Von Bismarck, boroom kurpeñu weñ bi.
Politigu Bismarck ci lu jëm ci bennoo gu Almaañ gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck mi ngi judd atum 1815g, am njàggam mu kawe mu defe ko ca daaray Berlin ju kawe ja. Daal di dugg ag coldaar, génnati ca, dem nag féete ca boppam ca toolam ba. Mi ngi bokkoon nag ci njaboot gu woomle, gu ami alal yu rëy ca Brusiya. Sampoon na boppam niki lawax (candidat) ngir ñu fal ko ci bennoo yu Almaañ yi, atum 1848g, ñu tànnoon ko it muy ab cér ci parlamaa bu Brusiya bi. Liggéey na it ci toolub diplomasi, doonoon aji téewal réewam (l'ambassadeur) ca Butrsburg ca Riisi. Ginnaaw bi mu nekkal réewam ca Paris.foofee la ko William mu njëkk mi doon jiite Brusiya woowe woon mu juge Faraas, ngir jiite-si njiitug jawrin gi ci Brusiya. Bismarck nag nekkoon na ku gëmoon, te daa dëgëral noste gu nguur gu ñu joyal , te gëmoon ne buur daa war a am doole te am soldaar su dëgër, Jàngu bi jàpple ko ak garmi yi. Bismarck moom faalewutoon parlamaa bi. Gisoon na ne jëm kanamug aw xeet walla ag yéegam jëm ca kaw manul a ame ci lu dul ay buuram di ñu kawe ay yitte, ak ay kàngamam, waaye duñu ko ame mukk ci ay saxal (résolutions) yu juge ci ay parlamaa, aki nostey sarti réew (systèmes constitutionnels).
Bismarck yitteem jépp mi ngi ko jëmale woon ci génne Faraas ak Otris Almaañ, mu gisoon ne lii daal manul ame ci lu dul dooley xare ju mag, ju leen ci man a ga(manante leen). Ci noonu mu tàmblee liggéey ci dëgëral dooley xare ji, ak kàttanal ko. Mu daal di tas parlamaab Brusiya bi, ndaxte (moom parlamaa bi) daa bañoon ne du woote alal ji mu doon laaj ngir man cee dooleel soldaaram si, ci noonu mu tëjoon képp ku wuuteek politigam boobu, daal di digle ñu fuglu yéenekaay yi, daal di beddiku sartu réew mi, ne du ci sukkandikooti. Alal ji mu soxla woon mu génnelu ko ci ndigalul buur bi, bañ cee sukkandiku ci lu parlamaa bi.
Wàllug xeetu (nationalisme) nag moom gis-gis bi mu ci amoon moo gënoon a yaatu bi mu amoon ci sartu réew, ndax daa gisoon ne sartu réew moom, mi ngi ame mook ay jubluwaayam, ci ginnaaw bu ag xeetu amee ba noppi.
Bismarck nag neenalul mbooleem parlamaa bi mbaa mu tas ko lépp, moom kay da caa neenl walla mu soril ko ñatti mbir, ñooy:
- Coldaar gi
- Politigu bitim réew bi
- Fal ay jëwrin ak di leen folli
Bismarck wone na dogu gu mag akug takku contar teg gi Otris teg loxo Almaañ[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Loolu nag gën na a fése ci taxaw gi mu taxawoon ci dakkal politigu Otris bi muy teg Almaañ . Looloo taxoon Otris mujj woo buuri Almaañ yépp cim ndaje ca Frankfort, ngir sos ag bennoo gu lëngoo (walla gu federaal), guy doxal ab goornamaa, boo xam ne ay dooleem ak sañ-sañam mi ngi koy jële ci sart boo xam ne Otris moo koy defar, tër ko.
Bismarck gisoon na ne lii de ag anam gu yees gu Otris jëlati la, ñu muure ko mbubum diplomasi walla maslaa, ngir yéegati ci kaw waa Almaañ yi. Bismarck melaloon na sart boobu ne mooy sart bi gën a bon ci mbooleem yu mas a am ci kaw suuf. Ci noonu mu ne woon du teewe ndaje ma lu dul ci kaw ñu jox Brusiya ay àq aki yelleef yu tol ni yi ñu jox Otris ci ñaari mbir yii, ñooy:
- Dëggal ak wéyal jibalug bennoo gi
- Jiite benno gi
Bismarck ci taxawaayam bii, leerale na ci ne Otris daal moom ñàkk na kàttan ga mu amoon ci aakimoo moom rekk mbirum bennoo gu Almaañ gi. Te it won na nguur-nguuraani Almaañ yi ne Brusiya mii kat mooy jenn dooley Almaañ ji man a jiite bennoo gu Almaañ gi.
Bismarck jéem na a fàggu cofeelug Riisi, ngir mu bañ a féete fenn, bu ab xare tàkkee ci diggam ak Otris. Loolooo taxoon mu dugg ci lëj-lëju Poloñ bi, jàpple ci Riisi, kontar gori Poloñ yi defoon ag fipp kontar Riisi, ngir dañal ag àtteem te jéem a am ag tembte, ba man a amal ag àtte gu Poloñ gu temb.
Faraas nag àndoon na ca fipp ga, te jàpple ko, askanu Angalteer wi ànd ca, waaye goornamaa ba moom àndu ca woon, ndax daa ragaloon ag nguurug Poloñ gu katolig judd, guy dem di àndeek Faraans. Ci noonu Bismarck moom dem jàpple-ji Riisi, te jàpple googu gu amoon doole la, ndax moom réewam (Brusiya) daa taqaloo woon ak Poloñ, ba noppi taqalook Riisi. Te it nanguwutoon a ànd ak Faraas ak Otris kontar Riisi.
Xarey Bismarck yi ngir taxawal bennoo gu Almaañ:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck xuus na ay xare ak lu bari ci réewi Tugal yi digoo’k Almaañ, ngir bennal diiwaani Almaañ yi. Ñu tudd ñatt rekk ci xare yooyu, ñooy:
Xare yu Brusiya yi ak Danmark:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck xuus na ab xare safaan Danmark, atum 1864g, ànd ca’ak Otris, ngir nangu ñaari diiwaan yii di Shalswig ak Holistin, ñu doonoon ñaari Dóox (duché) yu bokkoon ci bennoo gu Almaañ gi te Danmark tegoon leen loxo.
Danmark mujjoon na ñàkk pexe, daal di deltu ginaaw wëlif ñaari dóox yooyu atum 1864g, bu ko defee Brusiya jël dóoxu Shalswig, Otris it àtte diiwaanu Holistin.
Xarey Brusiya ak Otris:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck gisoon na ne xare bi moom – déet sikk – aji tàkk la ci diggante Brusiya ak Otris, te li ko waral du dara lu dul diiwaanu Holistin. Ndax kat mbir yi manuñu woon a nekk di wéy ci anam gii ñu nekke, di ay maslaa yu dëggoodi aki lijjanti yu xootadi aki juboo yu gàtti dig.
Bis bu Yàlla dogalee njortul Bismarck loolu mujj di dëgg, ba Brusiya am ndam, loolu de da na nekki muccug waa Almaañ ñi ci gàllankoor gii tukkee ci Otris, gu leen di teree nekk benn, tee bennoo gu Almaañ gu wér man a am. Màggug Brusiya ci wàllug politig ci biir bennoo gu Almaañ gi, mujj di luy jeqi njàqare ci Otris.
Solofrayn moom màgg na ci anam gu doy waar, rawati na bi ci nguur-nguuraan yu Almaañ yi tiim Géej gu bëj-gànnaar gi bokksee. Ci noonu lu sakkan jug ciy yooni weñ lënkale diggante wàll yu Almaañ yu wuute yi. Loolu tam dooleel bennoo gu koom-koom gi nga xam ne Brusiya mujj na di ci ki ci gën a jariñu.
Sabab yii rekk doyoon nañu ngir taal xeex bi ci diggante Brusiya ak Otris, rawati na ginaaw bi dooley Brusiya ji doxee jawali Holistin, nangu ko, te moom daa nekkoon ci ron kilifteefug Otris, ngir dëppoo gi amoon ci diggante Brusiya ak Otris atum 1865g.
Bismarck moom lijjanti woon na ba Riisi génne loxoom ci diggam ak Otris, loolu nag di ci jàpple gi mu jàpple woon Riisi ci giimal jeqiku(révolution) ga amoon ca Poloñ, atum 1853g. Dëppoo woon na ak Imbratóor bi Napoleon III, imbraatóoru Faraas, moom itam, ngir mu seetaan kook Otris, bañ cee dugal loxoom, li mu koy faye ci loolu nag mooy bàyyi kook yenn moomeel yi ci diiwaanub Rayn. Mu demati tapoo-ji (faire alliance avec)ak nguurug Itaali, gi nga xam ne li doonoon yitteem mooy nocci Venezia ci loxol Otris, ngir matal ag bennoom.
Xare bi amoon ci diggante Otris ak Brusiya xare la woon bu fëkk te gaaw, wéyutoon lu ëpp juroom ñaari ayu-bis, moo waraloon nu tudde woon ko xareb juroom ñaari ayu-bis yi. Dooley Brusiya ji jot na ca a am ndam ci kaw ju Otris ja ca xareb Sadwa ba, ca Bohima atum 1866g . Mu manoon a àgg sax (moom dooley Brusiya ji) ba ca Vienne, bu Imbraatóoru Faraas bii di Napoleon III jugutoon, dox tànki jàmm ci diggante bi. Ci noonu Bismarck daal di ñàkk pexe, taxawal xeex bi, ngir ragal Faraas dugg ci xeex bi ci wetu Otris. Te it Bismarck moom da ne woon na doylu nag ci am ndam gii mu am ci kaw Otris, ak dammte gii mu ko dammte, ndaxte soril na ko bennoo gu Almaañ cig wàll, te it bëggutoon a toroxal Imbraatóoru Otris bi, ngir loolu man na a tax bu jugee ëlëg moom Brusiya di xare-ji ak Faraas, Otris du ko sot, ci geneen wàll. Ag juboo amoon na ci diggante Brusiya ak Otris, ñu koy wax “juboog Braax gi”, atum 1866g. Ci la yii ame:
- Génnug Otris ci Bennoo gu Almaañ gi mu tegoon loxo, la ko dale ca jamonoy Metternich.
- Duggug mbooleem nguur-nguuraan yi nekkoon ci bëj-gànnaaru dexu Rayn gi, ci bennoo gu lëngoo (gu federaal) gu Almaañ ci ron njiitul Brusiya. Diiwaani bëj-saalum rekk a bokkutoon ci bennoo googu.
- Bàyyee gu Otris bàyyee Itaali Venezia.
Gis nga ko, Bismarck kat am na ay ngërte yu am solo ci xareem beek Otris. Moom de fare na fi bennoog Almaañ gu yàgg ga, indi fi leegi ag bennoo gu Almaañ gu yees, gu ame ci mbooleem réewi bëj-gànnaaru Almaañ, nga xam ne ñaari Dóox yii di Shalswig ak Holistin ci lañu woon, buuru Brusiya bi jiite ko. Bismarck nos na bennoo gu yees gi, wutal ko ab parlamaa (Rashstach), ndawi askan wa di fa daje, ak jataayub bennoo gu Almaañ gi (Bundasrat), ndawi diiwaani Almaañ yi bokk ci bennoo gu Almaañ gu bees gi di fa daje.
Bismarck it lijjanti na ba def ak diiwaani bëj-saalum yi bokkutoon ci bennoo gi, lijjanti woon na ba def ak ñoom genn tapoo gu xare .
Xareb Brusiya ak Faraas[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Xetug xare tàmbli woon na a xeeñ ak a jòlli ci diggante Fraans ak Brusiya, ginaaw bi Brusiya ndàmbee ndam ca xareb Sadwa ba. Ndaxte Faraas moom begutoon dara ci lii Brusiya amal ciy ndam ci kaw Danmark ak Otris cig wàll, ak àntul gi mu àntuloon bennoo gu Almaañ gu bëj-gànnaar gi, ci geneen wàll.
Faraas moom daa jàppe woon loolu muy aw xët ci digg ginaawam, ndaxte moom kat manul woon a dékku ag nguur gu Almaañ gu am doole ci wetam. Moom kay li ko sooboon mooy Almaañ des di nguur gu ñu dogat, ngir mu nekk moom Faraas di réew mi am kiliftéef ci sowwub Tugal bi. Moom kay jamono ju nekk, da daan kontar bennoog Almaañ gi, ni ko Otris kontare woon. Bismarck it tàmbli woon na a xalaat nu muy xëcce diiwaani Almaañ yu bëj-saalum yi ngir ñu bokksi ci bennoo gi. Jëf ju mel ni jooju nag Faraas du ko doon nangu, ndax moom tàmbli woon na di dugg ci mbiri diiwaan yu Almaañ yu bëj-saalum yi, ngir tee leen a bokki ca bennoo gu Almaañ ga nga xam ne Brusiya ko jiite woon.
Lëj-lëju ku jigéen ki waroon a donn Espaañ daal di taxaw, mooy lëj-lëj bi taaloon xare bi ci diggante Brusiya ak Fraans. Lëj-lëj boobu mi ngi tënkoo woon nii: gàngunaay gu nguurug Espaañ dafa féexoon , ginaaw bi lingeeru Espaañ bi Elisabeth dawee, ñu gaaral buur bi Leopold ndëpp li, moom mi ngi bokkoon ci njabootug Hohenzellern, di woon ab jegeñaaleb imbraatóor bu Brusiya. Waaye ak li Leopold di bañ lepp ne du sol mukk ndëpp li, teewul Faraas mer ci loolu, jàmbat ko ci buurub Brusiya bi, daal di sàkku ci moom mu warlu ne du ànd ci ñu samp kenn ku bokk ci njabootug Hohenzellern ci gàngunaayaug Espaañ gi. Waaye buuru Brusiya bi bañ, ndax loolu kat dafa xaw a laal teddngaam ak ngoram, te xaw a niru ag yabeel. Loolu nag mi ngi ame woon cim ndaje mu mu defoon ak aji teewal ju Faraas ja ca Ems. Bu ko defee buuru Brusiya bi yonnee ab day ca la juge woon ca ndaje ma, mu yonnee ko Bismarck, mi nga xam ne lepp li mu doon def mooy neggandiku ab pose ééngir jibal ab xare ci kaw Faraas. Ba mu ko defee, Bismarck xëy tas ci yéenekaay yi ay cofiit ca la bawoo woon ca ndaje mooma, ngir merloo ci Faraas. Loolu nag ni mu ko defe mooy génne ay baat yu xaw a wow, yu begloowul dara Faraas. Ci noonu Faraas jug, jibal ab xare ci kaw Brusiya, ci 14 sulet 1870g, te fekku ko woon jekk ngir xeex, te taxul woon it mu xalaat ci ngérte yi man a juddoo ci bii xare, bis bu ñu dàqee Fraans ci xeex bi.
Brusiya li ñuy wax xareb fëkk la doon def ak Faraas, maanaam gaawal ko, loolu nag jot na koo def ba am ci xam-xam ak jarbu ca xareem ba’ak Otris. Bi mu ko defee tàngooru xare bi sax di tar lu tollook juroom benni ayu bis, waaye tàmblee giim, ci ginaaw bi, rawati na ci ginaaw bi ay màndargay kawe ak ëpp doole tàmblee feeñ ci xeex bi ñeel Brusiya.
Xare bi bepp nag ci suufus Faraas la doon tàkke. Jotoon nañoo dàq Fraans nag ci xeex yu bari, bi ci gënoon a siw nag mooy bu Sedan ca satumbar 1870g, nga xam ne àggoon na ci Napoleon III manutoon a ñàkk a wommatu (se rendre), te nangu ne gañe nanu ko, ngir dàq yu metti yi te toftaloo, te yepp di yu nu teg ci kaw dooley Faraas ji ci biir suufus Faraas, te ray lu sakkan ciy soldaaram, te itam lu jege ñaari téeméeri junniy soldaari Almaañ sutuxlu ba ca xolub Faraas, te mu leer nàññ ne Faraas moom manatul a gañeeti Brusiya ca jamono joojee te manatu koo génneeti suufam. Loolu nag di woon ci 27 oktobar 1870g.
Ci noonu imbraatóor gu Faraas gu ñatteel gi daanu, ñu daal di taxawal ci Paris nosteg pénc gu ñatteel gi. Daal di teg Faraas ñeel Brusiya alamaanug xare gu toll ci juroomi bilyoŋi frank yu Fraans (loolu mooy tollook – daanak – alamaan bi Napoleon Bonaparte tegoon Brusiya bi mu ko dumaa ca xareb Yena ba, 1806g. Bu ko defee ñu juboo ci xarekati Almaañ yi duñu génn Faraas li feek fayeesul alamaan bi, (moom nag jotees na koo fay ci diirub ñatti at). Nga rax ci dolli dagg gi ñu dagge ñaari diiwaan yii di Alsaas ak Loren ci faraas, boole leen ci Almaañ.
Nii daal la bennoo gu Almaañ mate woon ci njiitul Brusiya, ci loxol góor gu dëgër gii ni weñ, Bismarck, mi nga xam ne dafa gëmoon bennal Almaañ ak doonte day ci dereet, ci weñ mbaa sawara. Bu ko defee imbraatóorug Almaañ gi daal di sosu, dib xew-xew nag bu fés ci taarixu Tugal bu bees bi.boroom gàngunaay gi (imbratóoru Almaañ bi) mujj di ku ñu joyal ab gogam ci def li ko neex ci nguur-nguuraan yu Almaañ yi. Sartu réew bu Almaañ bu bees bi yaxal na ñu sos ñaari jataay:
- Jataayu Bennoo gu Almaañ (Bundesrat)
- Jattayu (Reichstag)
Dooley yoonal ji nag mi ngi nekkoon ci Bundesrat, di jataay bi nga xam ne mi ngi ame woon ci juroom fukk ak juroom ñatti cér, ñu séddale leen ci nguur-nguuran yi nga xam ne ñoo amal imbraatóóor gu Almaañ gi. Brusiya nag moom rekk amoon na fukki kàddu ak juroom ñaar, ginaaw bi mu am ñaar fukki kàddu. Ak li Brusiya di moomadi li ëpp ci kàddu yi lépp ci Bundesrat, teewul mu gënoon fa’a guddub loxo, gënoon fa a am jeexiital ndax la ëppoon ca nguur-nguuraani Almaañ ya duggoon ca bonnoog Almaañ ga, dañoo takku woon ci Brusiya, te daawuñu woote lenn lu mu bëggul. Te daawuñu jàllale genn saxal ca jataay ba, bu fukki cér ak ñeent àndadee ca saxal ga. Bu dee nag jataayu Reichstag nag moom, man nanñu ne mooy jataayub askan bi, mi ngi ame woon ci ñatti téeméer ak juroom ñeen-fukk ak juroom ñaari cér, ñu leen di tànn ci anam gu sekkaree. Dooley jataay bii nag daanaka dañu koo lafañal, yòqeel ko . ndax nguur ak doole yi ñu ko joxoon ci ron sartu réew bu Almaañ bu bees bi, dañoo nekkoon di yu doyadi te ñàkk solo.
Bismarck nag, jiite na góornamaa bu Almaañ bi niki diisoowaale walla chancelier. Benn ci ñaari jataay yi manul woon ci moom dara, mu yoroon it sañ-sañ bu rëy, te ci ron kiliftéefam tam la Almaañ gu rëy gii gépp nekkoon, nga xam ne ña fa dëkkoon ca atum 1871g jege woon nañu ñeen-fukki milyoŋi nit, mujj àgg ci ñeen fukk ak juroom ñeenti milyoŋ ciy nit atum 1890g, di maanaam bi Bismarck faatoo ba am ñaari at.


c: text/html

text:
Tansani
Tansani am réewum penku Afrig la, féete ci peggi mbàmbulaanug End . Keeñaa ak Ugandaa ñoo ko féete bëj-gànnaar, Ruwandaa, Buruundi ak Kongóo-Kinshasa nekk ci sowwoom, Saambi ak Malawi nekk ci bëj-saalum-sowwoom, Mosambik nekk ci bëj-saalumam.
Réew mi tollu na ci 945 087 km²
te am 39 384 223 ciy way-dëkk, ay bantu rekk a fa dëkk. Péeyam mooy Dodoma, mi ngi nekk ci biir réew mi, waaye dottub koom-koom bi dëgg mooy Dar es Salam gi doonoon péey bi, féete ci tefes gi. kiswahili ak wu-angalteer ñooy làkki nguur ga, teewul ne itam araab am na fa doole, rawati na ci duni Sansibaar ak bu Penda.
Tansani ju tay jii a ngi judd ci booloog Tanganyika ak Sansibaar ci 26 awril 1964, gannaaw, ci lu yàggul dara ñu am seenug tembte ci Nguur-Yu-Bennoo yi. Bokk na ci Commonwealth dale ci atum 1961, bokk na itam ci Mbootaayu Xeet yi dale ci 14 desambar 1961.
Taariix[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci 1953, Julius Nyerere, ab jàngalekat la woon bu judd ci 1922, ci bi muy am 31 at la ñëw ci boppu TAA (Tanganyika African Association, mbootaayu waa-afrig bu Tanganyika), mu daldi koy soppi ag làngu politig dëgg, ci lu gaaw, tudde ko Tanganyika African National Union doon woote ngir ag tembteg seenum réew. Ci 9 desambar 1961 la leen ko Nguur-Yu-Bennoo yi jox, ci jàmm. Ci ndoorte li jëwrin ju njëkk la doonoon, ginnaaw pal gu desambar 1962 gi, mu doon njiitu réew ju njëkk ju Tanganyika.
Ci 10 disambar 1963 la Sansibaar ak Pemba am seenug tembte, 26 awril 1964 la Tanganyika ak Sansibaar booloo ngir sos li tudd tay Réewum Tansani. Nyerere doon njiitu réew ma, Abeid Karume mi doonoon njiitu réewum Sansibaar nekk jëwrin ju njëkk ji, ci Tansani. Donte booloo gi amoon na, waaye ba-tay jii Sansibaar moo yoral boppam yenn yi. Njiitu réewum Tansani moo ko yoral li ñeel politig, kaaraange, mbiri biti-réew, añs, moom mu yural boppam njàngale mi ak koom-koom,..
Melosuuf[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Tansani réew la mu nekk ci xaaju kol-kol bu bëj-saalum féete ci Penku Afrig. Ay digam yu dénd ñooy mbàmbulaanug End gi ci penku, dojuw Kilimandjaro ak déegub Victoria bi ci bëj-gànnaar, déegub Tanganyika bi ci sowwu, déegub Malawi ci bëj-saalum-sowwu ak dexub Ruwuma ci bëj-saalum
Lëkkalekaay yi biti[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Afrig gu Bëj-saalum • Alseeri • Angolaa • Bene • Botswana • Burkina Faso • Buruundi • Cadd • Ecoopi • Eritere • Gaambi • Gaboŋ • Gana • Gànnaar • Ginne • Ginne Bisaawóo • Ginne gu Yemoo • Isipt • Jibuti • Kamerun • Kap Weer • Réewum Diggu Afrig • Keeñaa • Komoor • Kongóo-Brasaawiil • Kongóo-Kinshasa • Kot Diwaar • Lesoto • Libeeria • Libi • Madagaskaar • Malawi • Mali • Marook • Móoris • Mosambik • Namibi • Niseer • Niseeria • Ruwandaa • Saambi • Sahara gu Sowwu • Sao Tome ak Principe • Senegaal • Seysel • Simbaawee • Siraa Leyoon • Somali • Sudaan • Sudaan gu Bëj-saalum • Suwaasilaand • Tansani • Togóo • Tiniisi • Ugandaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Doxin wu yees wi ci njàng ak njàngaleem mag ñi
- Ordinaatëer bi jumtuwaayu xereñteefu jamono la. Day tax ñuy mën di amal xeeti njàng ak njàngale yépp, ànd caak mën a jëfe lëkkaleeb mbooleem jumtuwaay xarala yu yees yépp yi bokk këmb. Jéego bu réy la ci wàllu yaraange. Loolu daf cee dàqati, bi ñu xamee ni, gisinu yaraange wu yees wiy fenk, tey jii, gisinu xereñteefug jamono la (konf. konfintea 6 Belem).
- Ordinaatëer dina nekki, te doon na ko sax ba nuppi ci yenn pàcci àdduna bi, benn jumtuwaayu xaralay njàng ak njàngaleem 21e xarnu bii, ci anam buy wéy ba fàww, te lennu jamono, mën ko tax a dëpp. Ni këyit dikke, folli der ak yax ya ñu daan bind, te génne xeet wi cig lëndëm gu tar ci diirub juroomi xarnu, noonu la Ordinaatëer biy amalee ag njàllarbi gu gën a xóot, te gën a janu gog móolum këyit, ci diirub genn wàllub xarnu doŋŋ.
- Bérabub fàttaliku xalaatu Pawóló Freeree ngii, ndax mu mën noo gindi ba tey jii, naam sax bu daan wax jëmale ci aaréemu jawwub Gutàmbeer. Ndax, daa na wax naan, noteefug mbind ak duruus a ngiy doxe ni caabi, ngir dugg ci àddunay jokkoo cim mbind (yaraange jëfeb yaŋ-yaŋ). Daa bëggoon a wax, ci biir yeneen i mbir, ne, ci aaréemu jawwub Gutàmbeer, lépp lees bindut, bokkutoon ; te ñi mënutoon a bind ak duruus, ay way-dàqu lañu woon ca seen biir askanu bopp. Xalaatu Freere booboo ngiy dëggu ba tey jii. Li ci war rekk moo di liyaare ko neneen, waxee ko nii : noteefug mbind ak duruus ba tey am na solo ci jokkoob mbind mu tëru ciw këyit. Waaye nag, ci jamonoy tey jii nu tollu ci cëslaayum xeltu, noteefub Ordinaatëer a ngiy doxe ni caabi, ngir dugg ci àddunay jokkook jumtuwaayi xarala jokkoy bari-melo yi, lu ko moy, ag ndàqu la.
- Gannaaw bi ñu nuppee ci wax jooju, mënees na nànd bu baax a baax ne, kenn mënatul a gise jafe-jafey njàng ak njàngale meek yaraange gi, walla tàggatum mag ñi, ak gët ya ñu leen daa xoole démb, ak anam wa mu làmboo woon. Jumtuwaayi xarala jokko yu yees yi ñuy wax « TIK » yi, dajale nañu mbooleem xarala ya jiitu, raw leen fopp, ba nuppi, xàll ay ‘’tool yu kenn mësut a ruuj te suuf sa barkeel lool‘’, ba tax na, bépp xeetu pentum xereñteef, mënees na ko (ci) fi def. Ak lum ci mënti doon, «TIK» yi, ubbil nañu yarkati mag ñi wunti xéewal yu réy ci mën a sos ay sàrti doxin yu yees ci mbirum njàng ak njàngale meek tàggatum mag ñi.
- Tey jii, Ordinaatëer bi nekk na jumtuwaay bi gën a xereñ, te ëpp maanaa ci njotug xam-xam yi màcc ci mbooleem fànnay dund geek liggeey bi. Kenn mënatul xalaat am njàng ak um njàngale, walla ag tàggat, te boolewoo ci jumtuwaay bii, lu ko moy njariñ la yées (néew).Jumtuwaay bii, day yombalal nit ki jàng ciw làkkam, mu mën a jote ci mën-mëni dund geek liggeey bi, ba nuppi, di saafarawaale jafe-jafey aarém wu jàngu, wi menn ci réewi afrig yi, lijjanteegul ba tey. Ak jumtuwaay bii di « Epub » mënees naa doxantook ay téemméeri –téemméeri téere, walla sax kàggug lëmm ci benn jumtuwaayu duruus, walla ci « Ipad ».
- Li nu tudde sàrtuw doxin wu yees ci njàng ak njàngale meek tàggatum mag ñi, aw feem la ci njàng ak njàngale muy tàbbal Ordinaatëer bi, ngir jottali nit ki tàggatu ci mbooleem këmbuy xam-xam ak mën-mëni qiyaas ak xarala yi yell cig dund ak meññantalu alal ngir xeex ñàkk, ak suuxat ug tawféex.Ak lum ci mënti doon, danuy leeral ne, lii aw feem la wu fasoo, fi nu tollu, tàbbal aaréemu jawwub Gutàmbeer ci aaréemu jawwub nimerig bii maye tey jii doole ju baree bari ci pexey xaralay njàng ak njàngale yi gën a kawe.
- Feem wii, jéego yii la soloo :
1ère jéego : Dawal nasi càkkutey xam-xam ak mën-mëni cëslaay yi jaadu, ngir noteefum mbind, xayma ak duruus ci làkk wi ñu tànn. Mooy njàng ak njàngalem cosaan mi.
2ème jéego: Tàggat nit ñi jot a jàng ba ñu not xam-xam ak mën-mëni cëslaay yi jëkk ci jaadu ci Ẽeformatig, ngir jëfandikoob Ordinaatëer .
3ème jéego: Tàggat nit ñi mën a jëfandikoo Ordinaatëer ci càkkutey xam-xami xarala ak qiyaas, ak càkkutey mën-mën ci bépp fànnay dund geek liggeey bi. Jéego bii nag, laaj na ñaari mbir lu mu néew-néew : - a) Tekkin ak ciiwalug mbelli xam-xam yi gën a am maanaa – b) meññantal ay didaktisiyel (jumtuwaayu njàng ak njàngale ci xaralay jokkoy bari-melo) yuy jàllale ay këmbu yees jukkee ci xam-xami qiyaas ak xarala yooyule, te mën a doon ay sukkandikuwaay cim tàggat mu jëmale ci mën-mën yi.
- Cig njeexte, ngir benn bu nekk ci jéego yii, xamteefi ndam ya dañu leen war a jëmmal ngir ñu doon cëslaayal yëngub topp-natt bi war ci jéego bu ne. Gindikaayi xaralay njàng ak njàngale yi tamit, dañu leen war a (fent) meññal, ngir jéego bu ci ne.


text:
LESOŊ 2
An refu Roog?
1. Xar taxu i mbar o mbaɗoox a Roog?
Roog fa ndigil fee saku fop. Jegee mberaand fo paagandoong. (A Kim a tedu ke 90:2) O nan o felu le refna kam Biibal fee no ten a hatu. (1 Timote 1:11) Ten soom i mbaru o mbaɗoox yaam ten saku in.
2. Nam Roog a nandu?
O leng no wiin we mosee ga a Roog yaam Yiif oo, maanaam o ñoow um nandee fo o ñoow in fo fop ke na ñoowaa took lanq ke. (Saŋ 1:18; 4:24) Ndaa koy i mbaaga and ciko ke ten no ƭeetaa ke ta sakna. I ƭeetangaa no ñaamel mayu ke njegna too a mbel xan i nga ee ke ta sakna fop kaa tektaa yee a fexa in a paax too a jega sago. Ne asamaan fee a yaajitna kaa laltaa yee a jega doole.
I mbaaga itam moƴ o and ciko ke Roog yaa i njangaa Biibal fee. No misaal kaa layaa in ke Roog a bugna fo ke ta bugeerna, ne ta fi’taa fo wiin we fo ne ta ñaaƴnitaa bo tig a xewna.
3. Ndax Roog a jega gon?
Yeesu a laya yee: “Faap in fee na asamaan, yaasam gon of a tedleel.” (Mace 6:9) A soƥangaa sax ee Roog a maya ne ta xoyteel, gon leng kut a jegu. Ndaa ne lak ke fop a laytan fogree. Na seereer “Yexowa” a layeel. Ndaa a jega wiin waa na layaa “Yahweh.”
Gon le Roog kaa softeel na Biibal a mayu fo o Yaal oxe mbaat Roog. Ndaa ye Biibal fee a bindeena, gon le Roog a reeƭa teen kaa fadna a caf 7 000. Yeesu a andnoora gon le Roog ye ta jangnoogna wiin we kaa jofna na Roog.
4. Ndax Yexowa a yega in?
Ndax naqad ke na njegaa na adna fee fop kaa laltaa yee Yexowa yegee a in? A jega wiin waa mboogna yee Roog na tegaa in naqad ndax a ɗeetlooxa in, ndaa keene refee ndigil.
Roog a ci’a in sañ-sañ ndax i ngebooxannaa a qoox in. Ndax refee kaa felna i njiriiñoor sañ-sañ fee Roog a ci’na in ndax mbaɗooxin? (Yosuwe 24:15) Ndaa a jega wiin mayu waa andoona yee ke moƴanna den ten refu fi’aa tig ponu o kend den, keene taxu boo naqad a may. Yexowa bugee njofaƭar nand neene.
Yexowa a refa Roog faa yegna in. A buga o ñoow in a fel. Ndiiki ta watin meen naqad fo we na ɓisiidaa naqad. Ndaa a jega ke taxna ta xaƴ meen naqad boo ndiiki. Xan i nga’in no Lesoŋ 8.
5. Nam i mbaagu mattiid a Roog?
Yexowa a buga i matiidin no layaa fo ten na qeɗ. A yega oxuu refna na in. (A Kim a tedu ke 65:3; 145:18) I tooñangaan a pare’a ndax a waasan a in. A anda yee in we ngoorgoorlooxaa ndax mbi ke feluuna a soƥangaa sax ee kaa i mbakaadaa leek-leek. A soƥangaa sax ee baabakaad i ndefu, yaqanee i mbaaga ndef qaariit um.
Ndegam Yexowa saku in, o ten i mbaru moƴ o mbex lakas we. (Mark 12:30) Bo i laltaa o mbeq onqe in na Roog, no moƴaa njang kaa jofna no ten too mbi’aa ke ta bugna, xan i moƴ o mat a Roog.


text:
Xaralaymbëj
Xaralaymbëj Mooy xeetu xam-xam giy gëstu lépp lu jëm ci wàllug mbëj, ay jëfandikuwiinam ak ay seddalewiinam. bu njëkk dañoo foogoon ne mbëj ag wal la rekk guy dem, gu man a nekk gu baax(+) walla gu bon(-). Waaye ci ndimalu ay woroom xam-xam yu mel ne Hertz, Helmholtz, Maxwell, Heaviside, Alessandro Volta ak ñeneen ñu bari, ci lees dem ba gën a nànd, xam mbir mi. Lu mel ne yamaleb maxwell biy faramfàce tëdiinu yani mbëj yi ( feppsaal ak mbëjfepp yiy wuute ci seen jublug yanub mbëj) walla toolu mbëjbijjaakon ba ca juddoo.
Ci gàttal, ci noonu lañu tambalee gis yenn ci ay jëfandiku yu mbëj: Doxalukaay bu mbëj, soppalikaay aki niitu...
Tay xaralaymbëj moo yor wàllu sàkk ay wuutuloxoy mbëj ak ay buumi séddalekaayu kàttanug mbëj
Tëraliin
Ay Faramface[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay faramface ak ay àtte yi lal xaralaymbëj.
yamaleb maxwell yi, ñooy àtte yu am-solo yu ñeel mbëjbijjaakon, ci la yeneen yi soqeekoo.
àtteb ohm(om) yiy faramface ndëgërlu gu mbëj gi
àtteb Faraday-Neumann-Lenz mooy faramface xiirtalug mbëjbijjaakon
njeexitu joule mooy leeral ni kàttanu mbëj di soppeekoo nekk tangoor ngir njeexitu ndëgërlu gi.
àtteb Kirchhoff(kiirkof) mooy leeral jëflante bi nekk ci diggante dawaan ak dend ci ag ndombo.
Jóox, yóbb ak séddale kàttanu mbëj[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ag wàll gu am solo moo jëm ci lépp lu ñeel yokkte ak seddalewiinu kàttanu mbëj ba ca jëfandikuwaay ya (barab yees koy jëfandikoo). Kàttan gi dees na ko jóox ci ndimbalul ay jurukaayu mbëj ci barab yees ko jagleel, li ñuy wax diggub mbëj, ci lu ëpp fa muy nekk day soree ak dëkkuwaay yi.
Buumi séddalekaay yi dañu leen a lëkkale ci seen biir ñuy jëlee kàttan gi ca jóoxuwaay ya di ko yóbb ca jëfandikuwaay ya.
Li wuutale Buumi yóbbukaay yi, mooy limu dend gi ñuy yóbb, moo tax ñuy gis ay buumi dend gu kawe, [[Dend gu diggu]|dend gu diggu]], dend gu suufe. Su diggante jóoxuwaay yi guddee, dañ fay def ay mbëjjaaru, ay buumi dend gu kawe yu man a yóbb ay milioŋi watt ci kàttan tambalee ciy 400000 v. Buumi dend gu kawe yii la ñuy duppe yu yóbbug kàttanu mbëj, yi nga xam ne ñooy tax a man a yóbb kàttanu mbëj gi, jële ko ca jóoxuwaay ya, jëmee ko ca barabu soppikaay ya.
Ci nii la ñuy soppee dend gu kawe mu nekk dend gu diggu, jaarale ko ci ay masin yu mbëj yees di duppee soppalikaay, ci noonu la ñuy yóbboo kàttanu mbëj gi ca ndombo gu dend gu diggu, moom ci boppam dañu koy àggal ci néegu seddalekaay yi jaarale ko cig ndombog séddaleg kàttanu mbëj, foofa lañuy defee geneen coppite jëlee ko ci dend gu diggu soppi ko dend gu suufe ngir ñu man koo jox jëfandikukat yi ci kër yi ak liggéeyuwaay yi.
Wuutuloxo yu mbëj[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Doxalukaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Doxalukaay yu mbëj yi, ay wuutuloxo lañu yu’y soppi kattanu mbëj def ko kattanu doolerandu. Doxalukaay yi dañu leen a séddale ci:
- Doxalukaay yu dawaan bu wéy
- Doxalukaay yu dawaan bu safaanu, bii man naa dox ci ñaari fànn ( ñettwéq, wennwéq), ci nii ñu am:
-
- Doxalukaay yu demandoo: su fekkee baraayu ni muy wëddeeloo demandoo na ak baraayu ndombo gi
-
- Doxalukaay yu demandoodi: su fekke wëddeeluwiinu boppam la am.
- Doxalukaay yu wennwéq
Jurukaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Jurukaayu mbëj yi Ñoom ay wuutuloxo lañu yuy soppi kàttanu doolerandu def ko kàttanu mbëj. Yi ci gën a raññeewu:
- Safaanukaay, mooy juddal dawaan gu safaanu
Soppalikaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Soppalikaay, Ab wuutuloxo la, maneelam mooy soppi limu dendu mbëj gi nekk ci ab ndombo, ci yokkute walla wàññi. Lu mu néew néew di na am ñaari lëmës yu bijjaakon boole.
Wuutuloxo yu man a yokk walla néewal taraay te di jëfandikoo benn lëmës rek, lañuy tuddee Soppiboppam
Niitu[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay jumtukaay lañu yu aajowoo soppi kàttanug mbëj mu nekk leer. Di ko jëfandikoo ngir leeral barab yi.


text:
Back Vous êtes ici : Home actualités Déclaration de Cheikh Ahmadou KARA Mbacké sur la marche de l'opposition du vendredi
- Détails
- Publié le samedi 15 octobre 2016 22:09
- Écrit par Super User
MAY WAX AK SENEGAAL YËPP Bahdal hazbalah wa bahdal basmalah Wa bahdal hamdalah wa bahdal hawqalah As Salâmu aleykum waa Senegaal Jàppu ma ne nii la ñuy joow’ee Suñu GAAL Al Jumâh’y déemb, li ci xew le Quatorze Manoon naa ñàkk, ndax amul luy dem ci poche Bu leen fàtte ni da ngeen am’ee njaboot Ñuy gis ñu leen di poñe ràpp ci seen i baat Muy doon naxxar ci ñoom, ku nekk di ko jooy Te duñ ci man dara, lu dul di dëkk’ee jooy Na système bi sòpp’eeku te man naa nekk Sòppi lu baax indi lu gën, daan na nekk Wa Salâm ! Traduction en français MESSAGE À TOUS LES SÉNÉGALAIS Paix à vous, Sénégalais Loin de moi est la considération de ramer notre pirogue d’une telle façon Le Vendredi d’hier et son actualité, le 14 Pouvait ne guère avoir lieu, car il n’y avait rien qui finissait à la poche N’oubliez point vos responsabilités de famille Qui vous voit saisi fermement au collet Leur causant de l’amertume, chacun en pleurs Sans ne rien pouvoir faire, si ce n’est de rester éploré Que le système change, car cela est possible Rendre le Bon en Meilleur n’est nullement de la nouveauté. Paix à vous !


text:
Albert Einstein
Albert Einstein (juddoo Ulma (Almaañ) ci atum 1879, faatoo Princeton (Diiwaan yu Bennoo yu Amerig) ci 1955) doonoon na ab boroom xam-xamu jëmm, xaymakat, xetlukat bu waa Almaañ bu jëloon réewu gu waa Suwis, te mujje ca Diiwaan yu Bennoo yu Amerig.
Lu weesu doon gi mu doonoon kenn ci jëmmkat ak xaymakat yi gën a siiw ci àdduna bi ci taariixu xam-xam, doonoon na xalaatkat, ku bari yëggu-yëggu ci yeneen fànn (tambalee ca xeltu ba ci politig). Boole nañu ko ci gëstukat yi gën a màgg ci xarnub XX.
Bokk na ci li ko gën a siiwal gisiin wi mu def te duppe ko gisiinuw ajoo. Dugal na it loxoom ci li jëmale-kanam doolerandub kàttan-ferñent, doolerandug tekkaaral, añse.
Jotoon na Neexalub Nobel ci jëmm ci atum 1921
Dundam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Albert Einstein Ulma la juddoo ca Almaañ aji juram ju gòor mooy Hermann Einstein, doonoon booroom këru liggeéyukaay bu doon defar ay wuutuloxo yu mbëj, Pauline Koch doonoon aji juram ju jigéen.


text:
Jukani Babuku
Basin ni banin upats, nda jangiri ko un ci wi di ulibar wi pa pëjukan babuk ind ko un ci wi di Biblë.
Ujundi
Ko un ci wi di ulibar Deutéronome purir pëjuraru di pëkus babuku
Ngë lilan pëme ko un doots wi mea
Biblë a ñakanan ko un doots wi mea. M’ñgal pëme wul?
Rebeka ñgal pëlilan Jeuva
Wé m’purir wun përo pa pënaam ni Rebeka? Jangiri ko wi Biblë ja wi ulekaul, kë meul uwar.
Raab afiar di Jeuva
Meen bi Raab buër bi ni familul bi Jeriko kë gara bi.
Alilan asinul a na lilan Jeuva
Wé Jefte ro wun ja, a abukul niran përo wul? Um bi ngë purir bun pënaam ni nul?
Samuel amob tsi përo uwar
Um bi m’purir bun përo pi Samuel, kë ro uwar ñgal balon kë ro umaal?
Dawid doots lal
Jangiri ko wi Biblë ja wi kë me wékawun Dawid yeents ko.
M’ci ba kooru a m’lal-a?
Wé Jeuva ja wun Elias bi na jaar bi ne aci koorul? Wé m’purir wun pëjuk di ko un par wi ni Elias?
Josias aka ifetsar iwar
Biblë aja aro nooran pa Josias përo uwar. Tsasan pëme um bi ifetsarul jurarul bun.
Jeremias wëtats pëleents përim Jeuva
Ñgal bi bañaan kë jiul bi a ba riabatsërul, wékawun Jeremias wëtats pëleents përim Nasiën batsi?
Yeesu aci iñaan ni kan cikëndëni
Aja uci bëlon bëyaas u nooran pëcikëndën asinu ni aninu. Teenan bi ko wi Yeesu ro wi purir bi pëjuraru.
Bu pican uleka Yeesu
Tsasan pëme bapican Biblë kuwas ban do biki ci uwal wi Yeesu ci wi di umundu, a ba pican ulekaul.
Ayimi Pol ayeents ko
Upaas wi abuëran ubira aninul niints. Wé na ro wun?
Timotiu ñgal pëtsënk bañaan
Um bi m’purir bun pëlilan kë ka ubira uwar pi Timotiu?
Pësiën pi kéé siën pi umundu bëliëng
Umundu ka naam um uci Yeesu ci nasiën? M’ñgal pëci rul?


text:
-
2012 February
-
-
Bennoo, Ñaaroo, Ñettoo ba Ñent…. Mbooloo mooy doole te mooy jàmmi-réew, wante lu waay di wuyoo na koy niroo! Moo tax ba Front Siggil Senegaal seete seetaat ba tudde boppam […]
-
Nàqar, tiis ak metit Réewum Senegaal tollu na diggante bu xat te mooy diggante dund ak dee gannaaw ba kuréel gi waroon a saytu sàrti-réew mi feeñale parparloom ne ki ñépp di mbàmb, neex […]
-
Maa waxoon waxeet! “Maa waxoon…waxeet!” kàddu yooyu njiitu réew mi yëkkëti ci ndaje PDS bi amoon ci 23 fan ci weeru suliye, weesu na waar ba faf wër àddina! Image Ñu bare ñu […]


text:
Duglééne si tolluwaay Afrik wu yéés wii! Dal lééne ak jaam si miisé bu Ouidah si Bénin !
Kurélu Zinsou si ndimbëlal Christian Langlois-Meurinne ak bu l’IDI ; niooy amal xaralaak WAKPON, duppééko : le Musée fait le mur.
Ak funu mënti nek si aduna bi, xaralay WAKPON dana may way jëfëndikoom niu topp fukki aartisi tay yuy liggayal miisé Ouidah, jaaraléko si xam-xam bu mucc ayub.
Gningko taxawal si njital Pierrick Chabi, bii xarala day jëfëndikoo béépp yombal bu mana ame si waallu xarala, duppééko « yokk ak yaatal li ame ».


text:
- The Path to Peace With God (Tënk Bi Yoonu Jàmm ca Yàlla)
- Way of Righteousness (Yoonu Njub)
- Listen to Genesis (Njàlbéen ga)
- Audio New Testament (Téereb Injiil)
- Gospel of Jesus According to John (Yowaana)
- The Way To Salvation (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral)
- Historical Lessons of the Bible (Fukki Nettali Ak Ñaar ci Mbirum Mucc gi)
- Lessons from Acts (Ni Mbooloom Kirist Sosoo)
- God and Woman (Jigenn ñi ak Yàlla)
- Watch the Jesus Film (Yeesu)
- The Scales of God (Nattukaayu Yàlla bi)
- Watch More Than Dreams (Weesu na ay Gént)


text:
Gëstubiddiw
Gëstubiddiw mooy mboolem aada ak gëmgëm yi japp ni fi jawwu yi féete ci nosteg jant bi ak biddiw yiy feeñ ci asamaan si ci yenn jublu yi, ci yenn bis yi, ak ci yenn waxtu yi, manees na cee jaar jàngat lu xew walla lu nar a xew, moo xam muy lu ñeel kenn nit mbaa mbooloo. Ginnaaw nag xam-xam la boo xam ni ci aaday aki gëm-gëm la aju, aada ju nekk am na nu mu ko gise.
Boroom xam-xam yiy tënku ci lu xel nangu nag, dañu koo jàppe ni xam-xamlu, ñenn ñi yegg ci jàppe ko gëmgëmu Yëeli (Yàlla ju wérul). Mboolem gëstu yees ci mas a def ca jamonoy yàggte ga ba léegi ci dàq ko lay mujj.
Ñi koy layal nag dañuy wax ni wax luy xewi ëllëg taxukoo jug, ndax man naa nekk luy bijji nit ki ba mu def lum jortulwoon ni man na ko ngir am yaakaar ci ëllëg.
Français:astrologie Eglish:astrology


text:
Taaw djéguessil, taaw dékeul dékeul say nopp-pi xel té ta-taane
Ndenkaané biy téy say noone euleuk douñou rétane
Kaddu yu moudjou yima nam deuy
Moy guedjou xam xam di sa dieuriñe di fégn
Taaw taaw li bayi fassa wakh boulko rakh
Moy yonou deugg bifi xala sakh
Def nako teunk nott ko cii niéte (3) teerés
Deuxeuñe nassi lepp louy ndigueul aki téré
Bo goré nanga ko saameu bagneko rééré
Teeré bitchi ndieuk moy, moytoul banekhou moye
Mba bénène boulna meuneu yaubé gathié
Ndaxam mbeur you beuri silañou lène wathié
Teeré bitchi topeu moy taaw bo faarlu daw taayel ndèyou niaak
Euleuk nga meuneu kérou far dakk
Nguir bala noflay di taw rek thiono séwett
Niémel thiono ak khiff wéteuliko weet. (Taaw)
Wéteuliko YALLAH tékoy yegg fepp sa wét
Niétélou teeré bi moy…Alakhira
Déko sauralé té xam ni li cii Aduna wessu woul la fa laxira
Sa Borom missal nalako cii Kamil Al-Quran, ci Zabur, Tawret (Torah) ak Injil (Evangile)
Taaw Na nga nango mougne naatu yi,
nangoul mougne naatu yi,
nangoul mougne naatu yi
Moytou galangkor yi bagna diawalé yone yi
Ndaxam todial nala taaxou Aduna
Yone wofi nama awatt na melni Aduna
Djitoul taaw say rakk topeu sa nguinaw
Xalale nalène yone yi ba noppi yone wi ngène wara aw
Kou bott bouki nak xathie mboow la. (Taaw)
Kone nangay deuké nangou dina takh niou nawla
Deugg deg-dégueula likay mayé yone ba ngay awla
Ko tchi beug yarr gueune ko yarrou
Ko tchi beug yémalé gueune ko maandou
Biss naka tay taaw yaw yadi Baye
Batakh nga wara yaatu teudé ndiaxanay
Biss naka tay taaw sama djane wathiena
Lepp louma warone wathiouna
Djeufna, Bindeuna, tabakh na ba-fi
Sama nguinaw diayantel bamou sakh fi
Xalé yi yéneu nakk dégueul lène sèn makk
Délène makoy xolé té mouy sènip sakk
Té xamné soudone deugg sama thiobaré
Ma dessate fi gougué lène ay att you bari
Waayé Djam ak pekhem YALLAH ak ndogalam
Kone taaw say rakk ngok sèni mouthie ak sen ndam
Sama Appeu matena tay lak ande ak Jante bi soow
Na ngène ma nianale cii barké doumou Mame Diarra Bousso
Baye Laye, Baye Niasse, Maodo Borom Tivaone,
Cheikh Saad borom Nimzat bou Kouneta Ndiassane
Niom gnignou nampale Iman, Islam ak Ikhsane
Dom limo done samay Kaddu you moudjou
Bolo lène Bolo lène ….Bénno bania doni woudjou
Dom fi la sama Galou doundou nameu téré
Keur nga ngok, Yone wa ngok Yallah nama lepp…..
Acheter Ndenkkane sur Itunes Store


text:
Jullit
Jullit mooy ku topp Diiney Lislaam, sartees nako ci nangu te wax ni «Maangi Seere ni amul jenn Yàlla ju dul Yàlla (Allaa); Te maangi seere ni Muhammad ndawul Yàlla la» ñu koy wax Baati Seere yi
Ginnaaw wax jooju, sartees ci kawam, mu Gëm Yàlla moomu ca namu ware, gëm ni amul ndey, amul Baay, Amul fumu yamle, Amul kumuy bokkaaleel, amul ab tàmbali, amul ab dayo, Mooy degg, Mooy gis, te day jàpp, Déggam googu ak gisam gi aki meloom yépp, Darra nduroowu ci ak niko leneen di defe, Gisug lépp, ak déggug lépp, moongi aju ci moom, nduroo wul ak darra, Darra nduru wu ko, Darra umbu ko, teewe na lune, moo Sos lépp, Moo bind nit ak Jinne, Moo sàkk dénd bi, Lu am moom la neex, ak lépp li ci aju ci gëm ko... fii Gëm Yonent yépp ci lu dul ag xàjjale, Gëm amug Malaaka yi doonte gisu léen, Gëm ëllëg bisu pénc ba, Gëm Dogal bi ni lu am rekk mooko dogale noona, Gëm Téere yi mu wàcce woon yépp ca ñu jëkk ña ak ñu mujj ñi, te gëm ni Alxuraan rekk moo ci di Téere buy wéy ba fimne, nangu li Yàlla wax ci Alxuraan lépp, nangu it Hadiisi Yonent bi Muhammad, Nangu Julliy Juróom bis bu ne, nangu joxe Azaka ndeem war na ci Alalam, nangu Woor, nangu Haj aw yoon ci sag dund ndeem man nga ko.


text:
jaar jaar serigne abdou khadre mbacké
Jaar Jaari Serigne Abdou Khadre Mbacké
mi ngi juddoo njaarem (Diourbel). Tambaleefa njangum alxuraan ci daara Serigne Moustafa Gëy jàkarlook kër Seriñ Mor Mbaye Cissé (kër Gumak) ba jéexal, bind fa ñett (3) kaamil.
Ginaaw ba mu jugefa dem Touba ngir jàngi xam xamu diiné ci kër Serigne Affia Bousso ( imaam jumaa Touba).
Ci àtum 1996 la bayikoo Touba ñëw Dakar ngir jàngaléfa alxuraan ak xam xamu diiné ci daara Seriñ Cheikh Awa Balla Gëy.
Ci bisu 8 Mai 2002 la taxawal daaray bopam ngir difa weyël jàngalé alxuraan ak diiné ci Cité Fadja.
Ci weeru Novembre 2004 la toxoo foofée dem Parcelles Assainies Unité 17 ngir weyël ligeey boobu. itéem yepu moodi xamlé diiné lislaam ak di tarbiya ak
di tarqiya taalibe yiko Yàlla boléel ba kérook ñuy am ngërëmal Sunu Boroom ( subhaanahu wa ta-a-laa).
Yalnako Sunu Boroom tàxawu ci ligeey boobu muy ligeeyal Yàlla tadiko jàrée ci yoonu Serigne Touba, ta mu am ci jàmm ak sutura, am ci ndam ak sutura
ak ngërëmal Serigne bi!!!


text:
PÀCC ÑETT
Lan la Yàlla bëggoon bi muy sàkk suuf si ?
Lan la Yàlla bëggoon bi muy sàkk nit ?
Kan moo xeex Yàlla te naka la ko defe ?
Naka la dund ci kaw suuf di mel ëllëg ?
WAX dëgg, li Yàlla bëggoon bi muy sàkk suuf si, rafet na lool. Yexowa dafa bëggoon suuf si fees ak ay nit ñu bég te am wér-gi-yaram. Biibël bi nee na ‘ Yàlla Aji Sax ji jëmbët na tool ca biir Àjjana ’, te mu “ saxal […] lépp luy garab gu meññeef ma rafet te neex a lekk ”. Ginnaaw bi Yàlla sàkkee Aadama ak Awa, góor ak jigéen yu njëkk ya, dafa leen dugal ci dëkkuwaay bu rafet te nee leen : «Giirleen te bare, ba fees àddina, di ko saytu.» (Njàlbéen ga 1:28 ; 2:8, 9, 15). Kon li Yàlla bëggoon mooy, nit ñi am ay doom, ñu yaatal toolu àjjana bi ci kaw suuf si sépp, te ñuy toppatoo mala yi ci nekk.
2 Li Yexowa Yàlla bëggoon bi muy sàkk nit, maanaam nit ñi dëkk ci àjjana ci kaw suuf, ndax yaakaar nga ne dina mas a am ? Yàlla nee na : “ Wax naa ko, dinaa ko def itam. ” (Esayi 46:9-11, NW ; 55:11). Waaw, ci lu wóor, lépp li Yàlla bëgg, dina ko def ! Nee na : “ Sàkku ma [suuf si] ngir mu nekk nii rekk ci neen ”, waaye “ dama ko sàkk ngir ay nit dëkk ci ”. (Esayi 45:18, NW.) Nit ñi waroon a nekk ci kaw suuf, naka la Yàlla bëggoon ñu mel ? Te ba kañ la bëggoon ñu nekk ci kaw suuf si ? Biibël bi nee na : “ Nit ñu jub ñi dinañu moom suuf si, te dinañu fa dëkk ba fàww. ” — Sabóor 37:29, NW ; Peeñu 21:3, 4
3 Leer na ne, fi ñu tollu nii, loolu amagul. Nit ñaa ngi feebar, ak di dee ; ñu ngi xeex sax ak di reyante. Kon am na lu doxul woon ni mu ware. Waaye, wóor na ne, Yàlla bëggul woon suuf si mel ni mu mel tey ! Kon lu xew ba mu mel nii ? Lu tax li Yàlla bëggoon mujjul am ? Amul benn téere bu doomu Aadama bind ngir nettali li xewoon démb bu mën a tontu ci loolu, ndaxte jafe-jafe yi, ci kaw asamaan lañu komaasee.
NI BENN NOON KOMAASEE DI XEEX YÀLLA
4 Téere bi njëkk ci Biibël bi dafay wax ci ku doon xeex Yàlla, te mu feeñ ci toolu Eden, Àjjana ji. Dañu wax ci moom foofu mel ni moom “ jaan ” la. Waaye du rabu àll dëgg. Téere bi mujj ci Biibël bi, dafay wone ne mooy “ Tuumaalkat bi mbaa Seytaane, moom miy nax waa àddina sépp ”. Dañu koy woowe it “ jaani cosaan ji ”. (Njàlbéen ga 3:1 ; ñun ñoo dëngal mbind yi ; Peeñu ma 12:9.) Malaaka bu bare doole boobu, maanaam mbindeef boobu bët mënul a gis, dafa jaar ci jaan ngir wax ak Awa. Dafa def mel ni jaan bi moo doon wax. Malaaka boobu fekke woon na bi Yàlla doon waajal suuf si ngir doomu Aadama yi. — Job 38:4, 7.
5 Lépp li Yexowa def dafa mat. Kon kan moo sàkk “ Seytaane ” boobu, maanaam “ Ibliis” ? Nañu wax rekk ne, kenn ci doomu Yàlla yi bokk ci malaaka yi am kàttan lool, moo def boppam Ibliis. Loolu nu mu mënee nekk ? Nit ku jub tey mën na dem ba nekk sàcc ëllëg. Loolu nu muy ame ? Mën na am nit kooku bàyyi bëgg-bëgg bu bon sax ci xolam. Bu kontinee di xalaat ci loolu, bëgg-bëgg bu bon boobu mën na mujj a am doole lool ci xolam. Te bés bu ci amee yoon rekk, xéyna mu def lu bon loolu mu doon xalaat. — Saag 1:13-15.
6 Loolu moo dal Seytaane mi nekk Ibliis. Dafa mel ni dafa dégg bi Yàlla doon wax Aadama ak Awa ñu am doom te feesal suuf si ak seeni doom (Njàlbéen ga 1:27, 28). ‘ Céy, doomu Aadama yooyu yépp, bu ñu ma mënoon a jaamu te bañ a jaamu Yàlla ! ’ Lépp ay wone ne loolu la Seytaane doon xalaat. Bëgg-bëgg bu bon daldi komaasee sax ci xolam. Mu mujj a jóg, daldi wax Awa ay fen ci Yàlla ngir nax ko (Njàlbéen ga 3:1-5). Noonu la mujjee nekk “ Ibliis ” miy tekki “ Soskat ”, ak it “ Seytaane ” miy tekki “ Kuy xeex keneen ”.
7 Seytaane mi nekk Ibliis, dafa jaar ci ay fen ak ay naxaate ba Aadama ak Awa def li leen Yàlla tere woon (Njàlbéen ga 2:17 ; 3:6). Loolu lu mu indi ? Aadama ak Awa mujj nañu dee. Loolu la Yàlla waxoon ne moo leen di dal, bu ñu ko déggalul (Njàlbéen ga 3:17-19). Bi Aadama bàkkaaree la daldi nekk nit ku matul. Moo tax doomam yépp judduwaale ak bàkkaar boobu ñu donn ci moom (Room 5:12). Mën nañu misaal loolu ak muul bu ñuy defare mburu. Muul bi, bu amee sikk, mburu mi, nu muy mel ? Mburu bu ciy génn, dina am sikk. Noonu it, doomu Aadama bu nekk dafa donn “ sikk ”, maanaam matadi, ci Aadama. Looloo tax doomu Aadama yi di màgget te di dee. — Room 3:23.
8 Bi Seytaane xiiree Aadama ak Awa ci bàkkaar, fa la komaasee di fexe ba ñu bare bañ a déggal Yàlla. Dafa weddi fasoŋ bi Yexowa di jiitee. Dafa mel ni, lii la Seytaane doon wax : ‘ Yàlla du kilifa gu baax. Dafay fen te ñi muy ilif, dafa leen di nëbb li baax pur ñoom. Doomu Aadama yi soxlawuñu Yàlla ilif leen. Mën nañu waxal seen bopp li baax ak li bon. Su ma nekkee seen njiit, ci la seen dund di gën a neex. ’ Naka la Yàlla naroon a tontu fen yu ñaaw yooyu ñu wax ci moom ? Am na ñu xalaat ne Yàlla dafa waroon a rey rekk ñi ko weddi woon. Waaye ndax loolu dina indi tont ci li ko Seytaane jiiñ ? Ndax loolu dina wone ne fasoŋ bi Yàlla di jiitee dafa baax ?
9 Fasoŋ bi Yexowa di gise lu jub mayu ko woon mu rey ci saa si ñi ko doon weddi noonu. Yàlla daldi fas yéenee jël jot bu doy ngir tontu Seytaane tont bu leer ci li mu ko weddi, te wone ne Ibliis fenkat la. Moo tax Yàlla jàpp ne dina may nit ñi jot ngir ñu ilif seen bopp te nekk ci loxo Seytaane. Lu tax Yexowa def loolu ? Lu tax mu bàyyi mbir mi yàgge noonu ? Dinañu tontu ci laaj yooyu ci pàcc 11 ci téere bii. Waaye, dañu war a xalaat ci lii : Ndax Aadama ak Awa waroon nañu gëm Seytaane mii nga xam ne, masu leen woon a defal dara lu baax ? Ndax waroon nañu gëm ne Yexowa fenkat bu soxor la, moom mii leen joxoon lépp li ñu amoon ? Boo nekkoon seen palaas loo naroon a def ?
10 Laaj yooyu jar na xalaat, ndaxte tey, ku nekk ci ñun dinga nekk ci loo xam ne dinga war a laaj sa bopp laaj yu mel noonu. Waaw, mën nga wone ne Yexowa nga faral, te booy def loolu dangay may Yexowa lu muy tontu Seytaane ci li Seytaane weddi Yexowa. Mën nga nangu Yexowa nekk sa Kilifa te bokk ci ñiy wone ne Seytaane fenkat la (Psaume 73:28 ; Proverbes 27:11). Waaye, ci milyaari nit yi nekk ci àddina si, tuuti nit kese ñoo nangu def loolu. Loolu dafay indi beneen laaj bu am solo : Ndax dëgg-dëgg Biibël bi wax na ne Seytaane mooy jiite àddina sii ?
KAN MOOY JIITE ÀDDINA SII ?
11 Yeesu masul a weddi ne Seytaane mooy jiite àddina sii. Ci benn kéemaan bi mu defoon, Seytaane mas na won Yeesu “ réewi àddina yépp ak seeni ndam ”. Mu daldi dig Yeesu lii : «Lii lépp dinaa la ko may, boo sukkee màggal ma.» (Macë 4:8, 9 ; Luug 4:5, 6). Xalaatal tuuti. Ndax li Seytaane wax Yeesu naroon na nekk fiir ci Yeesu su fekkee ne du Seytaane moo doon jiite réewi àddina si ? Yeesu weddiwul ne Seytaane moo moom réewi àddina si sépp. Bu Seytaane jiitewul woon réew yooyu, Yeesu dina ko wax .
12 Dëgg la, Yexowa mooy Yàlla Aji Kàttan ji. Moom moo sàkk asamaan ak suuf (Peeñu ma 4:11). Waaye nag, amul fenn ci Biibël bi fu ñu ne Yexowa Yàlla walla Yeesu Kirist ñooy jiite àddina sii. Rax-ci-dolli Yeesu wone na ne Seytaane mooy kiy “ jiite àddina si ”. (Yowaana 12:31 ; 14:30 ; 16:11.) Biibël bi woowe na sax Seytaane mi nekk Ibliis “ yàllay jamono ji ”. (2 Korent 4:3, 4.) Lii la ndaw li Yowaana bind ci lu jëm ci noon boobu, maanaam Seytaane : “ Àddina sépp a ngi tëdd ci loxoy Ibliis. ” — 1 Yowaana 5:19.
ÀDDINA SI SEYTAANE JIITE, NI ÑU KOY DINDEE
13 At mu nekk, àddina si dafay gën a bon. Yu mel nii moo fees àddina si tey : geer, waa politig yu njublaŋ, kilifa diine yuy mbubboo diine ak reykatu nit yu soxor. Àddina si tey, kenn mënu ko defar ba mu baax. Biibël bi wone na ne léegi Yàlla alag àddina su bon sii, ci xare bu ñuy woowe Armagedon. Ginnaaw loolu, àddina su bees te jub mooy am. — Peeñu ma 16:14-16.
14 Yexowa dafa tànn Yeesu Kirist ngir mu nekk Njiitu Nguuram bi nekk ca kaw asamaan. Biibël bi waxoon na bu yàgg lii : “ Doom juddul na nu, mayees na nu doom ju góor, te dina yor nguur gi; dees na ko tudde: […] Buuru jàmm. Nguuram dina gën a law, te jàmmam sax ba fàww. ” (Esayi 9:5, 6). Yeesu jàngaloon na taalibeem yi ñu ñaan lu jëm ci Nguur googu. Dafa leen ne : “Na sa nguur ñëw, na sa coobare am ci suuf mel ni ci kaw.” (Macë 6:10). Ni ko pàcc 8 ci téere bii di wone, Nguuru Yàlla dina dindi nguuru àddina si sépp, ba pare moom ci boppam dina jël seen palaas (Dañeel 2:44). Su boobaa, Nguuru Yàlla dina indi àjjana ci kaw suuf.
ÀDDINA SU BEES SOREETUL !
15 Biibël bi nee na : “ Ñu ngi séentu asamaan su bees ak suuf su bees, fa njub dëkk, ci ni ko Yàlla dige. ” (2 Piyeer 3:13 ; Isaïe 65:17). Yenn saay, nit ñi nekk ci kaw suuf si, Biibël bi dafa leen di woowe “ suuf si ”. (Njàlbéen ga 11:1, NW.) Kon boog “ suuf su bees, fa njub dëkk ” mooy mbooloo nit ñi nekk ci kaw suuf si te neex Yàlla.
16 Yeesu digoon na ne nit ñi neex Yàlla, dinañu leen may “ dund gu dul jeex ”. (Màrk 10:30.) Ubbil sa Biibël ci Yowaana 3:16 ak ci 17:3, te nanga jàng li Yeesu wax ne loolu lañu war a def ngir am dund gu dul jeex. Léegi nag seetal ci Biibël bi barke yi Yàlla di indil ñi yelloo maye bu rafet boobu bés bu Àjjana ci kaw suuf amee.
17Soxor, xeex, reyante, ak fitna dinañu fi jóge. “ Ku soxor du nekkati […] Waaye ñi woyof ñooy moom réew mi [suuf si, NW]. ” (Sabóor 37:10, 11). Jàmm dina am ndaxte Yàlla dina “ giifal xare, ba ci cati àddina, ” maanaam ci àddina si sépp (Sabóor 46:10 ; Esayi 2:4). Bu boobaa ñi jub dinañu bare “ te jàmm dina ne gàññ, ba kera weer wi di fi jóg ”, maanaam ba abadan ! — Sabóor 72:7.
18Jaamukatu Yexowa yi dinañu am jàmm. Ci jamono Biibël bi, bi waa Israyil doon déggal Yàlla, dañu doon am jàmm (Lévitique 25:18, 19). Am jàmm bu mel noonu ci biir Àjjana, dina neex lool ! — Isaïe 32:18 ; Mika 4:4.
19Lekk dootul mànke. Sabóor nee na : Pepp dina “ baawaan ci réew mi, wuti cati tund yi ”. (Sabóor 72:16.) Yexowa dina barkeel nit ñu jub ñi, te “ ci lu wóor suuf si dina meññ ni mu ware ”. — Sabóor 67:6, NW.
20Suuf si sépp dina nekk àjjana. Kër yu bees yu rafet ak ay tool yu naat dinañu nekk ci béréb yu yàqu woon ndax ay bàkkaarkat (Isaïe 65:21-24 ; Peeñu ma 11:18). Bu yàggee, béréb yi ñu defar ba ñu rafet dinañu law, ba suuf si sépp nekk tool bu rafet buy meññ bu baax ni tollu Eden. Te saa yu ñu ko soxlaa, Yàlla dina “ ubbi loxoom te lépp luy dund, dina ko may lu mu bëgg ”. — Sabóor 145:16, NW.
21Jàmm dina am diggante nit ñi ak rabu àll yi. Rabu àll yi ak mala yi nekk ci kër yi dinañu lekkandoo ci benn palaas. Xale bu ndaw sax du amati li muy ragal ci rabu àll yu soxor yi fi nekk tey. — Esayi 11:6-9 ; Isaïe 65:25.
22Feebar dootul am. Bés bu Yeesu nekkee buuru Nguuru Yàlla bi nekk ca asamaan, dina faj nit ñi ci fasoŋ bu gën a yaatu li mu defoon ba mu nekkee ci kaw suuf si (Macë 9:35 ; Mark 1:40-42 ; Yowaana 5:5-9). Su boobaa “ kenn ci dëkk bi du ne : ‘ Dama feebar. ’ ” — Esayi 33:24, NW ; 35:5, 6.
23Suñu mbokk yi gaañu dinañu dundaat te mën a bañ a deewati. Ñi dee ñépp te nekk ci xelu Yàlla dinañu dekki. Liy am sax mooy «ñi jub ak ñi jubadi dinañu dekki». — Jëf ya 24:15 ; Yowaana 5:28, 29.
24Ñiy tànn a jàng ngir xam te jaamu Yexowa Yàlla suñu Sàkk-kat bu Mag bi, dinañu am ëllëg bu neex lool ! Àjjana jiy ñëw ci kaw suuf si la Yeesu doon wax bi mu ne woon nit ku bon ki doon waaj a dee ci wetam : “ Dinga nekk ak man ci Àjjana ji. ” (Luug 23:43, NW). Jàng ngir gën a xam Yeesu Kirist, moom mii di tax barke yooyu yépp mën a am, lu am a am solo la.
LI BIIBËL BI WAX
- Li Yàlla bëggoon bi muy sàkk suuf si, maanaam suuf si nekk àjjana, dina am. — Esayi 45:18, NW ; 55:11.
- Fi ñu nekk nii, Seytaane mooy jiite àddina sii. — Yowaana 12:31 ; 1 Yowaana 5:19.
- Ci àddina su bees sii di ñëw, Yàlla dina indil doomu Aadama yi barke yu bare. — Sabóor 37:10, 11, 29.
Laaj yi ànd ak pàcc bu nekk
1. Lan la Yàlla bëggoon bi muy sàkk suuf si ?
2. a) Naka lañu xame ne li Yàlla bëggoon bi muy sàkk suuf si dina am ? b) Lan la Biibël bi wax ci dund gu dul jeex ngir doomu Aadama ?
3. Lu ñaaw lan moo am ci kaw suuf si tey, te yan laaj la loolu di indi ci suñu xel ?
4, 5. a) Kan moo jaar ci jaan ngir wax ak Awa ? b) Naka la nit ku jub tey mënee dem ba nekk sàcc ëllëg ?
6. Kenn ci doomu Yàlla yi bokk ci malaaka yi am kàttan lool, naka la def ba mujj a nekk Seytaane mi nekk Ibliis ?
7. a) Lu tax Aadama ak Awa mujj a dee ? b) Lu tax doomu Aadama yépp di màgget te di dee ñoom itam ?
8, 9. a) Boo seetee ni mbir mi deme woon, lan la Seytaane weddi ? b) Lu tax Yàlla reyul ci saa si ñi ko weddi woon ?
10. Naka nga mën a farale Yexowa ci li ko Seytaane weddi ?
11, 12. a) Fiir bi Seytaane teg ci kanamu Yeesu, naka lay wonee ne Seytaane mooy jiite àddina si ? b) Lan moo ñuy won itam ne Seytaane mooy jiite àddina sii ?
13. Lu tax ñu soxla àddina su bees ?
14. Kan la Yàlla tànn ngir mu nekk Njiitu Nguuram, te loolu naka lañu ko yéglee woon bala muy am ?
15. Lan mooy “ suuf su bees ” si ?
16. Lu rey lan la Yàlla di may ñi ko neex, te lan lañu war a def ngir am loolu ?
17, 18. Lan moo tax ba mu wóor ñu ne jàmm ak salaam dina am ci kaw suuf si sépp ?
19. Lan moo ñuy won ne lekk dina bare ci àddina su bees si Yàlla di indi ?
20. Lu tax mu mën ñu wóor ne suuf si sépp dina nekk àjjana ?
21. Lan moo ñuy wone ne jàmm dina am diggante nit ak rabu àll yi ?
22. Ndax feebar dina mas a jeex ?
23. Lu tax ndekkite li di ñu indil mbégte ?
24. Mën a dund ci Àjjana ci kaw suuf, lan lay def ci sa xol ?


text:
Vous pourrez aimer ceci :
Divertissement "Sénégal ca Kanam" avec Mamadou Sy Tounkara - Mardi 31 Janvier 2017 - 2STV - 1884 vues -
BeneGain 26/10/2016 22:29:10
- Foutbaleur bi meune na wey bu baax. Ku matta japalé. Na publié soundcloud wala dar ñu xam ko. - Yandé Coddu jangul Solfege wayé téréwuko meuna wey. Tubab bi rek du reference. - Tunkara bayil sa invités yi ñu wax ta bayi dagassanté bu ñakke sollo bi. - ñu ngi dég Serigne si si radio yi , tele yi , si haut parleurs yi si koñe si ba ay 3h du matin, ngir yalla rek bu ñu ñeuw si suñu keur !!!


text:
Budda
Siddhārtha Gautama (Sanskrit: सिद्धार्थ गौतम; Pali: Siddhatta Gotama) nekkoon na di ab jàngalekatu diine ca pénkub dogu-gox bu indian, moo sos ngiirum budda xolees na ko ci way buddaa niki xalifab budda (Sammāsambuddha)ci sunuy at. Atum juddoom ak mom deeyam wuutees na ci: ñaar fukki réew yi gën a fes ci jaar-jaar, taarixal na ñu diirub dundam ci ne c. 563 BCE jëm 483 BCE; li gën a mujj, te sax,
Waxam ju mujj moodi: «Mbëj yees defar yepp luy wéyadi la ; Liggéey ci ag xarañ te bañ a noppalu ; Am jubluwaay bu baax farlu ; Saytu xalaat yi ! »


text:
UME 8
Wékawun Yeesu cats?
Yeesu a cats pa nja pëka ubira. Jean 3:
16
Unu waajantsën apré pëcats Yeesu, balon bakaats a tsëp di pëbëkul maa bu tsënkats rul ko. Jeuva a natsaniul di pëcats.
A këba a Yeesu cili tsi bapostulul.
Jeuva natsani Yeesu di pëcats. Katsé ka cats, aci ñaan nawiak di batsi, gë purirëts pëwinul. Maa binu witsabi batsi bafetsul a winul.
Jeuva natsani Yeesu di pëcats a na tsul Nasiën di batsi. Daniel 7:
13, 14
Yeesu wël issul pa pëbuëran bañaan bëliëng. (Matthieu 20:28) Kawun Nasiën batsi kii wël inja ubira undits wi kaba.
Jeuva a tsu Yeesu Nasiën, kéé siën umundu bëliëng, nul ni 144.000 bañaan biki Nasiën batsi nastëni biki di pëcats di utsia pëya batsi.Yeesu ni ba 144.000 bu kéé siën di pësiën Nasiën batsi. Pësiën bukul kéé ci pan colpi.
Pësiën Nasiën batsi ka tsu umundu u ci paradi. Ukam, manfiñgar, bëranj ni ubon katsé kéé ci. Bañaan beliëng kéé lilan.
TSASAN PËME
NASIËN BATSI AKA KAKURAN KAWAR PA INJA!
Yën ci wun Yeesu Kristu?
Tsasan pëme wékawun Yeesu cats, Yeesu buëran inja di wé ni wé Yeesu ci wun di përo tsari.
NASIËN BATSI AKA KAKURAN KAWAR PA INJA!
Wé ci wun Pësiën Nasiën batsi?
Yën ci wun Nasiën Pësiën Nasiën batsi, wé wi Pësiën pi kii ro wun?


text:
Wërlaay gi di ci tubaab (environnemt) mooy dénd bi maanaam (nature bi) ak li ci nekk ciy way dund ak yu dundul, ci gàttal daal adduna bi nu wër ci kaw suuf si. Xam-xamu wërlaay mooy biy jéem a indi ay tontu ci yenn laaj yi aju ci nan la dénd biy jëfe ak a jëflanteek way nekk yiy dund ak yeneen way nekk yi, walla nan lay jëflanteek digg bi ko wër moo xam digg bu kimya la (simi) walla bu dénd (nature). Digg bii moom lanuy tudde “Noste gu wërlaay”. Looloo waral nuy gis noste gu wërlaay muy luy ame ci ay way nekk yuy dund ak yu dee walla yu way. Xam-xamu wërlaay mooy jàng ak gëstu way nekk yiy dund ak séenug séqoo ak li leen wër ak jeexiital gi nuy def ci sunug séqoo ak suuf si. Nosteg wërlaay mooy mbooleem jëfka (facteurs) yu dundul ak mboolaay (société) yiy dund yu xeet yi nekk ci benn gox walla barab. Dénd bi day wëndéel mbir yi mu jëfandikoo woon ngir delloo leen ñu mujjaat di mbir yu am solo ak njariñ. Càllalag ñam ci kaw suuf si, aw melo la ngir wone ni kàttanug ñam di dugge ci wërlaay gi. Foofu ñam da fiy juge ci aji nekk dem ci jeneen n gir jox kàttan dundat boobu di sàqami ñam wi ak a reesal, gépp càllalag ñam nag ci jant bi lay tàmbalee. Dundat yi - nit ci la - munuñoo liggéey seenub dund, looloo tax manul a ñàkk mu jot ci dundam boobu jële ko ci gàncax yi walla yeneen dundat yi, looloo waral ñuy jàppe dundat yi ay way lakk walla ay way jëfandiku (consomateur), mujjantalu dundug dundat it mooy ag feccikoom (ag tasam) jaare ko ci ay mikrob walla ay gàncax ngir mujjati di suuf, gàncax gi muucooti ko ngir liggééyati ci ñam wu beesati. Lii nag moom lanuy tudde “Càllalag ñam”, bokk na ci jëfkay dénd yi ci nosteg wërlaay gi te am ci jeexiitalm it: leerug jant bi ak ker gi ak tàngoor wu diggdóomu wi ak séddalig sewogaraafi gi ak ngelaw li ak barab yu yékkatiku yeek yu suufe yi ak melokaanu suuf seek ndox mi. bokk na ci jëfkay kimya yi yiy bàyyi ay jeexiital ci nosteg wërlaay gi: tolluwaay (niveau) bu ndox yi ak ngelaw li walla jawwu ji ci suuf si ak kem ni way dundal yu gàncax yi di seeye ci suuf si ak ndox yi ak tooke yi ci nekk, ak xoromus ndoxum géej ak oksijiin bi ci seey.
Ci baax, wërlaay - walla barabub jëf mbaa mbir, maanaam fu lëf nekk mbaa deesi defe ko fa - mi ngi ame ci jëmm yi (substence), peekte ti (circonstance), mbir yi walla nekkiin wi ko peek wër ko, te di fa ame.
Bu dee ci wàllug dundat (biyoloji) rawati na ci wàllug dénd (ecoloji)day tekki lépp lu man a def ay jeexiital yu jonjoo ci doxug walla màggug mbaa jëm kanamug mbir yi (metabolosmo)walla nekkiinu jëmm walla xeet wuy dund ( SPECIE VIVENTE), loolu nag leer ci la, ngelaw, ndox, suuf ak yeneen nekktéef yiy dund.


text:
NU AM GASIT NICI UN FILM CU NUMELE:
iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana
TE RUGAM SA INCERCI O NOUA CAUTARE
iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana online, film iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana online subtitrat, film iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana subtitrat in romana, filmul iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana online, descarca iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , vizioneaza iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , subtitrare iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana calitate hd, filme online, seriale online, vezi iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana HD, download iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana torrent, descarca iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , vezi online iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana subtitrat, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana youtube, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana gratis, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana film, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana full, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana film online, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana 2013, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana 2012, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana online subtitrat, Traducere iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana mp3, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana peteava, ver iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana online, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana peliculas online, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana subtituladas, descargar iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , descargar peliculas, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana blu ray, pelicula iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , series online, series iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana temporada, vezi online iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana , iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana - trailer, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana voyo.ro, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana videoclip, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana dvdrip, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana xvid, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana torrent, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana torent, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana 2013, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana integral, iss pyaar ko kya naam doon tradus in limba romana
Filme HD Seriale HD Online subtitrate in limba romana 2017
Filme online HD gratis
Aici puteti viziona toate filme noi aparute in format HD subtitrate in limba romana. Va dorim vizionare placuta.
Seriale online HD gratis 2017
Aici puteti vedea toate serialele pe care nu le-ati putut viziona in decursul zilei. Va dorim vizonare placuta.
Desene animate online
Pentru cei mici am pregatit cele mai noi desene HD
Vizionare placuta!


text:
Haj
Haj mooy juróomeelu ponku Lislaam, Ci waxi Yonent Yàlla Muhammed ja ni: "Tabaxees na Lislaam ci juroom: Seere amul benn buur bu dul Yàlla te Muhammed ndawam la, Taxawal Julli, Joxe Azaka, Woor weeru koor, Ak Aj ci ku ko man aw yoon", ba tay Aj farata la ci benn jullit bu ko man (ci bepp anam), ci waxi Yàlla mu kawe ja ni:ñeel na Yàlla ci nit ñi Aj néek ba ci ku ko man aw yoon (benn yoon) te ku weddi Yàlla moom woomle waliif mbindéef yi.
Haj Màkka ak kumu war[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Haj Màkka benn yoon faratala ci mukàllaf mu ko man ci yaramam ak ci ab yobbalam. Manug Yaram wi moodi mu bañ a ame wopp ju ko tee man a dem walla mu ragal ca dem ga dollikug wopp ja, walla sosug wopp walla ak yeex a wér.
Yobbal bi yit moodi mu am lu ko lew lu sell loo xamni darra ci ribbaa nekk u ca, àqi kenn neek u ca, te yal waanu ko ñaanu ko te mu doy ko sëkk ba du tumurànke ci yoon wi du ca yalwaan du lëjal kenn, waa këram yitam mu bàyyee leen lu leen doy sëkk ba du ñu muturànke du ñu lëjal kenn. Mu fay boram yépp bu dul bu am digam teewul, waaye bu dee teew balaa dellu si sax war na koo fay balaa dem walla mu batale ko. Bu ci yooyu yépp amee nak war na ko ni ko julli ware ku ko weddi ab yéefar la, ku ko bàyyi te tay ko te tëlewu ko ci genn anam ab saay-saay la bu bon te bu ko tuubul ba dee sawara la jëm. Ku ko bëgg nak bu demee ba fa muy armale dana fa fekk ku ko jiite ci yi mu war a def yepp ak yi mu war a bàyyi yepp ba ba muy noppi. Moongi ware ci weeru Tabaski
Ñatti xeeti Haj yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Haj am na ñatti xeet:
1-Hajug tamattu
2-Hajug qiraan
3-Hajug ifraad
Umra[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Umra yitam sunna la benn yoon mook Aj ñoo nuroo lépp waaye boo doxee safaa ak marwa umra jeex
Faratay HaJ[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Haj ñeenti farata la am :
1 yeenee aj (nawaytu al-hajja wa 'ahramtou bihi li l-Laahi taala)
2 tawaaful ifaada
3 dox diggante safaa ak marwa
4 taxaw arafa.
SUNNAY AJ[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Sunnay Haj fukk ak ñaar la:
Am na ci ñeent yoy ñi ngi ame ca armal ga:
1 sangu gu jokkook armal gi
2 rafle ci lunu ñaw 3 solub ñëkk akug làmbaay aki dàll 4 labayka.
Tawaaf gi am ñeenti sunnaam : 1 dox gi 2 foon gi doj wa ci loxo walla gimiñ 3 ñukk gi ci ñatti tuur yu njëkk yi 4 ñaan gi ngay ñaan ci tawaaf bi.
Dox gi safaak marwa it am ñeenti sunnaam : 1 foon doj wi bu dee daa juge ca jàkka ja jem safaa 2 ag yeegam diggante safaa ak marwa 3 gaaw gi niy def ci batnu masiil 4 ñaan gu amulub àpp gi ngay def ci kaw safaa ak marwa.
Bañ na ñu[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bañ na ñu lool nak ku Aj ba dik mu di ko darajawoo walla mu di ko tuddoo di ko dolli ci aw turam, walla mu defe ni gëne na ko (Aj gi) kenn ku ko deful. Na ko def ngir Yàlla rek, niki muy tuddee Yàlla ak a julli ak a woor ak a natt azaka ngir Yàlla. mu xamni Aj yitam ak yooyu ñoo yam kepp ci ku mu war. lu waay di def na ko def ngir Yàlla rek ngir lu dul Yàlla ak neen la.


text:
LESOŊ 3
Ndax o nan o felu le na Roog a hatu?
1. An bindnooru Biibal fee?
Kam Biibal fee a jega o nan o felu laa jofna no wiin waa na ñoowkaa boo kili. (A Kim a tedu ke 37:29) Biibal fee a xaaje na safe 66 a teƥ. Roog a jila goor 40 waa njegna o ngim tigi ndax da mbind Biibal fee. A jega xa kiid 3500 ye Moyiis a bindna a safe ɓetik a eetand ake. Apootar Saŋ bindu safe falakaand le kaa fadna xa kiid 1900. We mbindna Biibal fee xalaat an a mbindu? Yexowa a jiriiñooraa Yiif tedu le ten ndax ta lay fo we mbindna Biibal fee. (2 Samiʹel 23:2) Xalaat fee Roog soom da mbindu, ndaa refee xalaat den. Keene taxu Biibal fee na Yexowa a hatu.
2. Nam a woortu in ee Biibal fee ndigil soom a layaa?
I anda yee Biibal fee na Roog a hatu yaam kaa layaa a qoolu boo no ke moƴna neew sax no ke jofna no o feet. O kiin o leng waageeran. (Yosuwe 23:14) Roog o Cegu Katil oxe soom waagu o lay wiin we no jofu ke na xewkaa o feet.
Safe laa hatiidna na Roog waagee nand fo a safe lakas ake, too Biibal fee neene a nandu. Kaa fadna milyaar no Biibal a cooxte kam adna fee no lak teemeed. A soƥangaa sax ee Biibal fee a miña, a yoona fo ke na xoyeel na tubaab science, maanaam ke yaal o and we a njangnaa. Ke goor 40 we a mbindna a yoona. * Biibal fee kaa lala in o mbeq onqe Roog too Biibal fee kaa jeg doole ndax a supit o ñoowooƭ ole no wiin we boo ta moƴ o faax. Keene fop kaa taxaa boo milyoŋ no wiin a njaɓ ee Biibal fee fa Lay Roog oo.
3. Xar refu kam Biibal fee?
Ke Biibal fee a layna fop kaa jof no nan o felu le Roog a buganna wiin we. A Pind a Tedu ke kaa layaa no ke taxna o kiin a ñak arjana fee fo ne arjana fee a nomtooxiidkaa.
Fa Lay fee Roog a jega kebil fo xa as. Kaa laltaa itam ne Roog a ñaƴnitaa fo wiin we fo ne ciko ke ten a mbeeñitna teen. Biibal fee a waaga dimle a nuun nu and a Roog. Kaa lalaa itam ne nu mbaagna mbi boo ndef qaariit Roog.
4. Nam nu mbaagu andit Biibal fee?
Ne Yeesu a jangnitoogna wiin we, neene itam safe leeke xan a dimle a nuun nu and Biibal fee. Yeesu kaa jangoogu xa peŋ axe no Biibal fee soo a “tektana a den ke lay’eena . . . kam a Pind a Tedu ke.”
Jegee kaa moƴna fel o nan o felu le hatna na Roog. A jega wiin waa andoona yee mbugee and dara kaa jofna no nan o felu leene too a jega wiin lakas waa keene a fuuxnooraa. Ndaa fat nu moƴ o saƭakinoox. Nu mbaagee njeg yaakaar no ñoow o fagkeer ole a refangee yee kaa nu njang and a Roog.
^ xiise 3 Ɗeeti safe le ne’eena Un livre pour tous.


text:
Nettali 28: Naka la Musaa rëcce bi mu nekkee liir
XOOLAL liir bi nekk fii di jooy. Mu ngi jàpp loxo jigéen bi. Liir bi, Musaa la. Jigéen bu rafet bi, ndax xam nga kan la ? Doomu Firawna la. Firawna mooy buuru Misra.
Yaayu Musaa bëggul woon ñu rey doomam. Kon dafa ko nëbb ba mu am ñetti weer. Waaye xamoon na ne dinañu ko mujj a gis. Kon, am na lu mu def ngir mu rëcc.
Dafa jël benn pañe, defar ko ci fasoŋ boo xam ne ndox du ci dugg. Mu dugal ci Musaa, teg pañe bi ci barax yi, maanaam ñaxu dex yi nekkoon ci booru dex bi tudd Niil. Mu wax magu Musaa, Miryam, mu nekk foofu te bañ a sore pañe bi ngir seet lan mooy xew.
Yàggul dara, doomu Firawna ñów, bëgg a sangu ci Niil bi. Jékki-jékki rekk mu gis pañe bi ci barax yi. Mu woo benn jigéen bu ko doon liggéeyal, ne ko : ‘ Jëlal ma pañe bale. ’ Bi doomu Firawna ubbee pañe bi, mu gis benn liir bu rafet lool ! Liir bi, Musaa, mu ngi doon jooy. Jigéen bi yërëm ko. Bëggul woon ñu rey ko.
Miryam daldi ñów. Moom ngay gis fii di wax ak doomu Firawna. Mu ne ko : ‘ Ndax danga bëgg ma wutal la ci jigéeni Israyil ku koy nàmpal ? ’
Jigéen bi ne ko : ‘ Waaw, demal. ’
Miryam daldi gaaw a dem woo yaayam. Bi yaayu Musaa ñówee, doomu Firawna ne ko : ‘ Yóbbul xale bii, nàmpalal ma ko, ma fey la. ’
Kon, yaayu Musaa, doomam ci boppam la doon toppatoo. Bi Musaa demee ba xaw a mag tuuti, yaayam yóbbu ko ci doomu Firawna, jigéen bi daldi ko jàppe ni doomam. Loolu moo tax Musaa màgg ci këru Firawna.
Gàddaay gi 2:1-10.
Laaj yi
- Liir bi ñuy wone foofu, kan la, te loxo bi mu jàpp noonu, loxo kan la ?
- Lan la yaayu Musaa def ngir ñu bañ koo rey ?
- Xale bu jigéen bi nekk foofu, kan la, te lan la def ?
- Bi doomu Firawna bu jigéen bi gisee liir bi, lan la ko Miryam wax ?
- Lan la doomu Firawna wax yaayu Musaa ?
Leneen li ñu mën a laaj
- Jàngal Gàddaay gi 2:1-10.
Lan moo may yaayu Musaa mu mën a yar te jàngal Musaa bi mu nekkee xale bu ndaw, te naka la ko waajur yi tey mënee roy (Gàdd. 2:9, 10; Deut. 6:6-9; Prov. 22:6; Efes 6:4; 2 Tim. 3:15) ?


text:
LI ÑU YOKK CI WAXTAAN YI NEKK CI TÉERE BII
Kan mooy Mikayel mi nekk kilifa ci malaaka yi ?
Biibël bi waxul lu bare ci malaaka mi tudd Mikayel. Waaye saa yu ko tuddee, dafay fekk muy def dara. Ci téere Dañeel, wone nañu Mikayel muy xeex ak ay malaaka yu bon. Ci leetaru Yudd, dafa doon werante ak Seytaane. Wone nañu ko it ci Peeñu ma muy xeex Ibliis ak ay malaakaam yu bon yi. Bi muy xeex ngir kiliftéefu Yàlla, te di xeex ay noonu Yàlla, Mikayel dafay wone li turam di tekki, maanaam “ kan moo mel ni Yàlla ” ? Waaye kan mooy Mikayel ?
Yenn saay nit dafay am lu ëpp benn tur. Yanqóoba, Israyil lañu koy woowe itam. Ndaw li Piyeer, xam nañu ko it ci turu Simoŋ (Njàlbéen ga 49:1, 2 ; Macë 10:2). Noonu it, Biibël bi wone na ne Mikayel beneen turu Yeesu la. Mikayel mooy tur bi Yeesu Kirist yore bala muy ñëw ci kaw suuf si. Tur boobu la yore it bi mu fi jógee. Nañu seet ci Mbind mi li tax ñu wax loolu.
Kilifa ci malaaka yi. Kàddu Yàlla dafay wax ci “ Mikayel, miy kilifa ci malaaka yi ”. (Yudd 9.) Gis nga ne dañuy wax foofu “ Mikayel, miy kilifa ci malaaka yi ”. Loolu dafay tekki ne benn malaaka kese moo mel noonu. Li am sax mooy, saa yu ñu waxee ci Biibël bi “ kilifa ci malaaka yi ”, benn kilifa kese lay doon. Masul doon lu ëpp benn. Rax-ci-dolli, Biibël bi dafay wax ci Yeesu ni ku am taxawaayu kilifa ci malaaka yi. Lu jëm ci Yeesu Kirist mi dekki, lii la 1 Tesalonig 4:16 wax : “ Baatu kilifa ci malaaka yi dégtu, liitu Yàlla jolli, te Boroom bi moom ci boppam dina wàcce ca asamaan. ” Dañuy wax foofu ne Yeesu dafa yore baatu kilifa ci malaaka yi. Kon boog aaya boobu dafay wone ne Yeesu mooy Mikayel, miy kilifa ci malaaka yi.
Kiy jiite ay xarekat. Biibël bi nee na : “ Mikayel ak malaaka, ya ànd ak moom, xeex ak ninkinànka ja […] ak ay malaakaam. ” (Ñun ñoo dëngal mbind yi ; Peeñu ma 12:7). Kon Mikayel mooy jiite ay xarekat yu nekk ca asamaan, maanaam malaaka yi topp Yàlla. Peeñu ma it dafay wone Yeesu muy jiite ay xarekat yu nekk ca asamaan, maanaam malaaka yi topp Yàlla (Peeñu ma 19:14-16). Ndaw li Pool wax na sax ci Sang bi “ Yeesu ” ak “ malaakaam yu am kàttan ”. (2 Tesalonig 1:7.) Kon Biibël bi dafay wax ci Mikayel ak “ malaaka, ya ànd ak moom ”, wax it ci Yeesu ak “ ay malaakaam ”. (Macë 13:41 ; 16:27 ; 24:31 ; 1 Piyeer 3:22.) Kàddu Yàlla masul wax ne ñaari gurupu malaaka yu nekk xarekat yu topp Yàlla ñoo nekk ca asamaan, maanaam benn bu Mikayel jiite ak beneen bu Yeesu Kirist jiite. Kon boog, jaadu na ñuy wax ne Mikayel mooy tur bi Yeesu Kirist yore bu nekkee ci kaw asamaan*.
* Boo bëggee yeneen leeral yuy wone ne turu Mikayel mooy turu Doomu Yàlla, seetal téere Étude perspicace des Écritures, volume 2, xët 280 ak 281. Seede Yexowa yi ñoo defar téere boobu.


text:
Nettali 70: Yunus ak jën bu réy bi
XOOLAL nit ki nekk fii ci biir géej gi. Am na poroblem, de. Jën bi dafa ko bëgg a wann ! Ndax xam nga kan la ? Yunus (Yona) la tudd. Nañu seet li ko dugal ci coono bu metti boobu.
Yunus, yonent Yexowa la. Bi Alisa deewee ba mu yàgg tuuti, lii la Yexowa wax Yunus : ‘ Demal ci Niniw, dëkk bu réy boobu. Lu bon li nit ñi di def foofu bare na lool. Dama bëgg nga wax ak ñoom ci loolu. ’
Waaye Yunus bëggul dem foofu. Mu daldi dugg ci gaal gu doon bàyyi Niniw ginnaaw, dem fu sore. Li mu daw noonu, neexul Yexowa. Mu daldi indi ngelaw bu réy a réy ci kow géej gi. Gaal gi bëgg a suux. Nit ñi tiit lool, ñu nekk di yuuxu te di ñaan seeni yàlla ngir ñu dimbali leen.
Lii la leen Yunus mujj a wax : ‘ Man, Yexowa laay jaamu, Yàlla mi sàkk asamaan ak suuf. Fii ma ne nii, maa ngi daw, ngir bañ a def li ma Yexowa wax. ’ Ñi nekkoon ci gaal gi ne ko : ‘ Lan lañu war a def ngir ngelaw bi taxaw ? ’
Yunus ne leen : ‘ Sànnileen ma ci biir géej gi ngir mu dal. ’ Waaye ñoom, bëgguñu def loolu. Ngelaw bi daldi yokku. Ñu mujj ko sànni ci biir géej gi. Ngelaw bi taxaw, géej gi ne remm.
Bi Yunus di nuur ci biir géej gi rekk, jën bu réy bi ñów wann ko. Waaye Yunus deewul. Ñetti bëccëg ak ñetti guddi, mu ngi ci biir jën bi. Réccu na léegi li mu déggalul Yexowa te bañ a dem Niniw. Ndax xam nga li mu def ?
Yunus dafa ñaan Yexowa mu dimbali ko. Yexowa daldi def ba jën bi waccu Yunus ci kow suuf. Ginnaaw loolu, Yunus dem na Niniw. Ndax loolu wonewul ne, def lépp lu ñu Yexowa wax, am na solo lool ?
Téere bi tudd Yona ci Biibël bi.
Laaj yi
- Kan mooy Yunus, te lan la ko Yexowa wax mu def ?
- Ndegam bëggul dem fi ko Yexowa yónni, lan la Yunus def ?
- Lan la Yunus wax ñi doon liggéey ci gaal gi ne loolu lañu war a def ngir ngelaw bi taxaw ?
- Xoolal li ñuy wone foofu. Lan moo xew bi Yunus doon dugg ci biir géej gi ?
- Ñaata fan la Yunus def ci biir jën bu mag bi, te lan la doon def foofu ?
- Fan la Yunus dem ginnaaw bi mu génnee ci jën bu mag bi, te loolu lan la ñuy jàngal ?
Leneen li ñu mën a laaj
- Jàngal Yona 1:1-17.
Naka la Yunus doon gise liggéeyu waare bi mu naroon a def ci Niniw (Yona 1:2, 3; Prov. 3:7; Eccl. 8:12) ?
- Jàngal Yona 2:1, 2, 10.
Bu ñu gisee li xewoon ak Yunus, lu tax mu mën ñu wóor ne Yexowa dina ñu may li ñu koy ñaan (Sab. 22:25; 34:7; 1 Ywna. 5:14) ?
- Jàngal Yona 3:1-10.
Ci bu jëkk, Yunus deful li ko Yexowa santoon, waaye ba tey Yexowa kontine na di jaar ci moom ngir wax ak nit ñi. Lu tax loolu di seddal suñu xol (Ps. 103:14; 1 Piy. 5:10) ?
Bu ñu gisee li xewoon ak Yunus ak waa Niniw, lu tax waruñu foog ne xam nañu naka la nit ñi ci gox bi di gise li ñu leen di wax ci waaraate bi (Yona 3:6-9; Eccl. 11:6; Jëf. 13:48) ?


text:
Wote bi nu dëgmal, ñépp xam na ñu ko, wote
-
Politik
-
Ku wax feeñ: demokaraasi ag làkki réew mi
-
-
Isaa Bokar Si ” Yaaya Jàmme mooy ndeyyi-mbill mi ci Gambi ak Kasamaas”
Isaa Bokaar Si, ambaasadeur Yaaya Jàmme la woon, bokkoon na
-
Màki Sàll: “du ma làq kenn ku def lu dëppoowul ag yoon”!
Ci benn laaj-toontu bu njiitu-réew mi amal ag yeenekaay bu
-
Kookooy Saalif Saajo njiitu waay-fippu ya ca Kasamaas…!
Peresidaa Maki Sàll ne woon ayu-bés yale weesu, ne tàllal
- Li ci topp: Politik
-
Caada
-
Senegaal ak bés bi UNESCO jàgleel làkki-ndey…
Bésu 21 fan ci weeru Fewrie at mu jot, moom
-
Sedaar Seŋoor: Juwaaloo
Juwaalo Juwalo! Maa ngi fàtteliku. Maa ngi fàtteliku siñaar ya
-
-
BATAAXAL BU MAG BI ËMB SAÑ-SAÑI DOOMI AADAMA
UBBITE Ñu jàpp te nangu ne sagu doomi aadama ak
-
Sàrti ndaali-Maali
Tamsir Anne (tekkikat bi) Ndaali-Maali walla Mande benn la woon
- Li ci topp: Caada
-
Multimejaa
-
-
Seex Anta Jóob: Xayma ci Wolof – La héorie des Ensembles
Ensembles équivalents Deux ensembles M et N sont équivalents si
-
-
-
- Li ci topp: Multimejaa
-
Diine
-
Diine ci làmmiñu Wolof: Yoonu ragal-Yàlla
Bisimilaahi Rahmaani Rahiimi… Ñu fas yeeney dollee denkënte ak di
-
Xasida Sëriñ Tuuba ci Wolof : Nahjul Xadaail Haaji – Wolof
Maa ngi tàmbale samay wax ak jëf ci turu Yàlla
-
Xasida ci Wolof : Sindiidi
SINDIIDI Ki ko tekki ci wolof : Cheikhouna LO Ngabou
-
-
- Li ci topp: Diine
-
Yeneen jukki
-
-
Bàkku Senegaal
Yëngal-leen kooraa yi te dóor ci sabar yi Gaynde ñaloor yuux na. Boroom àll tëb na Tëb na tëbu jàmbaar, leeral lu doon lëndëm Suñuy naqar jeex na, sunu […]
-
ndeeteelu làkk yi…
Ci 7000 làkk yi ci àddina, 85 la ñi ëpp ci nit ñi, daanaka 78%, di làkk. Làkku angale ñi koy làkk tollu nañu ci 328 miliyon, ñiy làkk sinwaa tollu […]
-
Cosaanu mbind ci Afrik
Cosaanu mbind ci Afrik lu mat a fésal la, ndax ñu bari, waay-xeltu yeekmeroe.jpg ñeneen dañoo defe ne caada yi nekk Afrik xamu ñu ca seen cosaan xaralaay mbind. Manaam […]
-


text:
LI ÑU YOKK CI WAXTAAN YI NEKK CI TÉERE BII
Ndax war nañu bokk ci feet yi ?
FEETU diine yi ak feet yu bare yi ñuy màggal tey ci àddina si, jógewuñu ci Biibël bi. Kon fan la feet yooyu jóge ? Am na téere yu am solo yu wax ci feet yi ñu tàmm di màggal ci sa réew. Boo mënee dem ci bibliothèque (maanaam fu ñuy dénc ay téere), dinga ci mën a jàng lu am njariñ lu jëm ci feet yooyu. Nañu seet li ñu wax ci yenn feet.
Feetu Paag. Téere bi tudd The Encyclopædia Britannica nee na, “ ci xaaju Biibël bi tudd Nouveau Testament, waxuñu fa dara lu jëm ci màggal feetu Paag ”. Naka lañu komaasee di màggal Paag ? Ci ñiy jaamu ay xërëm la jóge. Bu dee sax dañuy wax ne dañuy def feet boobu ngir màggal dekki Yeesu, aada yi ñuy topp ci Paag, bokkul ci diine karceen. Nañu ko seet ci lii : lii la téere bi tudd The Catholic Encyclopedia wax ci “ lëgu Paag ” yi nit ñu bare di def ci feetu Paag : “ Lëg, misaal la ci boroom xërëm yi. Dafa mas a firnde barke ci li jëm ci jur doom yu bare. ”
Màggal at mu bees. Bés bu ñuy màggal at mu bees ak aada yi muy àndal dafay wuute ci réew yi. Lii la téere The World Book Encyclopedia wax lu jëm ci fi feet boobu jóge : “ Ci atum 46 ci suñu jamono la Jules Cesar, buuru waa Room jàpp ne 1 sãwiyee mooy nekk bés bi ñuy màggal at mu bees. Janus la waa Room jagleeloon bés boobu. Ci ñoom, Janus moo doon yàllay bunt yi te moo doon it yàllay lépp luy tàmbali. Sãwiyee, ci turu Janus lañu ko jële. Janus, ñaari kanam la amoon. Benn bi dafa féete woon kanam, beneen bi féete ginnaaw. ” Kon feet bi ñuy def ngir màggal at mu bees, ci aada ñiy jaamu xërëm la jóge.
Saint-Valentin. “ Feetu Saint-Valentin mu ngi jóge ci bés bu ñu jagleeloon ñaari karceen yu tuddoon Valentin te ñu reyoon leen. Waaye aada yi ñuy topp ci feet boobu […] ci feet bu waa Room doon màggal bu yàgg la war a jóge. Feet boobu, Lupercal lañu ko doon woowe. Dafa doon am ci bésu 15 feewriyee ci at mu nekk. Dañu doon def feet boobu ngir màggal Juno mi nga xam ne, waa Room dañu doon wax ne mooy yàllay jigéen ñi. Ci ñoom it moo doon yàllay lépp lu jëm ci séy. Ci bés boobu, dañu doon màggal itam Pan mi nekkoon yàllay àll yi, géej yi ak lépp li ci nekk. ” — The World Book Encyclopædia (1973), Vol. 20, xët 204.
Yeneen feet yi. Mënuñu wax ci feet yépp yi ñuy màggal ci àddina si. Waaye Yexowa nanguwul feet yuy màggal nit walla kurél yu nit taxawal (Yérémi 17:5-7 ; Jëf ya 10:25, 26). Bul fàtte it ne, feet yi ñuy màggal ci diine yi, fi ñu jóge mooy tax Yexowa di leen nangu walla déet (Isaïe 52:11 ; Peeñu ma 18:4). Li Yàlla santaane ci Biibël bi, te ñu wax ko ci pàcc 16, dina la won li Yàlla xalaat ci bokk ci feet yi ñuy màggal ci àddina si.


text:
Youssou N’Dour- Dem lyrics
Dem dem
Dem fan ?
Den ndax lan ?
Baya ko mom
Dem nguir xee bou barri bi
Dem ndax teen boh neex bi
Teh rapp rek noom noo siy naan
Nach bi lakkatouma taw bi barrewoul
Dem ngir bokk bone menou fee am
Dem ngir daffa wara nekk gorr done
Goorgoorlau
Dem dem
dem fan ?
Dem ndax lan ?
Liberte bi
Si espace bou lendeum bi
Sama beut yi guissa tounou
Garap yi nga xamenteni noo ma souxat
Su beut setiee barap yi bow
Dem ngir Keur gui daf may nirou lou lendeum
Dem nguir daffa warranekk goor done
Goorgoorlau
Damay dem
Chi alla bi
Damay dem Chi dex goumak gui
Ne damay dem waw seeti sama nawleyee
Damay dem si ban bou ritax bi
Damay dem ba reewu bitty
Ne damay dem waw setti samambokkyee
go-go (bis)
Won ma sa yarii ma wax la ki nga donoy
Won ma sa mbokk ma wax ko fi ngay diaar
Hey what do you need ?
He he yaw lilaneex
Won ma sa yarii ma wax la ki nga donoy
Won ma sa mbokk ma wax ko fi ngay diaar
He defa li la neexoy hey yaw lila soop
Sammkatou mboott moo xam ba ciy
Sooxaoy ni meneuh kott noom daal amounou
Mbaam hey defal li la nexx oo
hey what do you want ?
Ho ho ho ho ….


text:
Toolu bijjaakon
Toolu bijjaakoon, ci jëmm, ag feeñte la gu màndargaloo ab taraay ak ab jubluwaay bu jenn doole, jees duppee Dooley Lorentz, ju judd ci doxub ay yani mbëj. Toolu bijjaakon, moom ak toolu mbëj ñooy ñaari cëri toolu mbëjbijjaakon di li banqaasu jëmm bi di mbëjbijjaakon di faramface. Soo boolee ay duusi ab toolu mbëj ak yu ab toolu bijjaakon dañuy man a baawaan ci barab bi ak ci lu ëpp ci ne-ne yi. Yii xeeti duus lees di wax duusi mbëjbijjaakon te leer gi nuy gis bokk na ci yenn ci anam yi mu ñuy feeñoo.
Maxwell moo fexe ba boole mbëj ak bijjaakon, ci nii, mu jur ag noste gu ñeenti yamale (Yamaleg Maxwell) yuy lëkkale seen ñaari tool yi. Bu njëkk ñaari tool yi dañu leen doon tàqale ngir gëstu, faramfacce, seen feeñte yu wuute. Albert Einstein moo wone, ni tooli mbëj ak tooli bijjaakon doonee ñaari anami feeñiin yu benn feeñte; ni ab xoolkat man a gisee jenn doole ju bijjaakon, ci jenn jamono ji, beneen xoolkat buy daw di gisee jenn doole ju mbëjtekkaaral, di liñuy duppee gisiin wu ajoo. Ci nii, ak ajoo gi, manees naa xam doole ju bijjaakon ji ci bu nu xamee doole yu mbëjtekkaaral bi.