text:
1—Yu Melquisedec ncua yu Ree 'in quichen Salem, lo' m'ni yu tñan 'in Ndiose, ñi nu tlyu lati. Yato'o xa mxitucui yu Abraham m'ni yu canan 'in xca ta ree can', yu Melquisedec can' ya ycua 'in Abraham, lo' mjñan yu 'in Ndiose si'yana ta yaa' ñi 'in Abraham—. 2Xacan' yu Abraham sca se'en mdi'in tyaa yu scaa ta lcuan, na nu ngulyaa yu se'en yaa yu cusuun, lo' mdaa yu 'in na 'in Melquisedec. Nii Melquisedec nchca ti' na chcui' na culo nducua la: Ree nu ñi ndi'in cha' 'in, a cunta nchca ti' na chcui' na Ree 'in quichen Salem, Ree nu n'ni cha ndyi'in tsu'hue nten. 3Yu Melquisedec can' a yu'hui nten cula 'in yu, ñi ta nten 'in yu, a chcan' ñi xaa ngula yu uta ñi xaa ngujui yu, ncua yu tsaña'an nguiaa cha' 'in Sñe' Ndiose, lo' tsala xaa tucua tloo Ndiose 'in yu. 4Can' cha' quiñan tsu'hue ca ti' um, tsala ña'an tlyu cha' cuiya' ndon lo'o yu, hasta Abraham nu ncua nten cula 'in na lo' mdaa lcuan 'in yu, cui' na nu tsu'hue lati nu ngulyaa yu se'en yaa yu cusuun. 5Tsalca nu ngui'ni tñan 'in Ndiose, cui' nu lca ta nten 'in Levi, ntsu'hui suun 'in yu chcuan yu cunta sca ta lcuan nu ndaa nten quichen 'in yu tsaña'an cha' nu nchcui' lee, cui' nten nu ti' nchca ta'a yu tsatlyu lo'o tso' 'in Abraham nu ncua nten cula 'in ne'. 6Una yu Melquisedec can', siya' a tucui nchca yu 'in ta nten 'in Levi, una mchcuan yu cunta sca ta lcuan nu mdaa Abraham 'in yu, xacan' mjñan yu 'in Ndiose si'yana ta yaa' ñi 'in Abraham, nu cua' m'ni ca'an cha' tsu'hue can' 'in. 7La ndi'in cha' re si'yana sca nu ndon loo lati yato'o mcuan yu 'in sca nu 'ya la ndi'in cha' 'in. 8Loo chendyu re nchcuan ne' cunta lcuan nu ndaa ticui' ta'a nten ne' nu ntsu'hui cha' tsatii cha' 'in, una yu Melquisedec nguinu scua cha' si'yana lo'o ca yu. 9Tca chcui' na si'yana xa nu mdaa Abraham sca lcuan 'in Melquisedec, ña'an loo cha' 'in Levi mdaa yu 'in na, nu ntsu'hui suun 'in chcuan cunta lcuan can', 10si'yana loo chendyu 'in yu Abraham ca ntsu'hui cha' caan Levi, lo' a nchca tiyaan yu chendyu xa ya ycua yu Melquisedec can' 'in Abraham. 11Cha' cua na tloo Ndiose nguinu scua tla cha' 'in Levi tsaña'an cha' cuiya' nu mdon lo'o yu (si'yana lo'o cunta 'in yu m'ni cha'an ne' cha' 'in lee), a 'ni 'a cha' ti' tyi'o ton xca nu cu'ni tñan 'in Ndiose tsaña'an tlyu cha' cuiya' nu ndon lo'o yu Melquisedec, una si'i loo ta nten 'in yu Aaron ntsu'hui cha' tyi'o ton can'. 12Si'yana cha' tyi'o ton xca nu cu'ni tñan 'in Ndiose, 'ni cha' lo'o lee can' cha'an na xacan'. 13Una ñi nu nchcui' na cha' 'in re, loo xca ta ne' Israel yaan ñi, lo' a m'ni ca'an 'in ta nten can' lo'o tñan nu 'in Ndiose. 14Nchgaa na jlyo ti' na si'yana Ñi X'nan na yaan ñi loo ta nten 'in Judá, lo' a siya' ycui' Moisé cha' 'in ta nten can' si'yana sten ne' loo tñan 'in Ndiose. 15La 'a ndi'in cha' re, cha' cuaña'an mdo'o ton xca nu sten loo tñan 'in Ndiose, tsaña'an ndi'in cha' 'in Melquisedec, 16una si'i lo'o cunta 'in lee can' mdo'o ton ñi, uta si'yana lca ñi ta nten nu ntsu'hui cha' chcuan cunta tñan can', cui' ca nu mdo'o ton ñi si'ya sca cha' cuiya' nu tlyu nu a ntsu'hui cha' tsatii cha' 'in. 17Si'yana ndeña'an ndaa Ndiose suun cha' 'in ñi: —Nu'huin lca nu cu'ni tñan 'ñan tsala xaa, tsaña'an cha' cuiya' nu ndon lo'o Melquisedec—. 18Nchca chcan' ña'an si'yana nchgaa cha' nu mxnu scua Ndiose ti' culoo cua' nguinu ca'an chon' na, si'yana a juesa 'in na, ñi a ncua culo laa na 'in na, 19(si'yana lee can' a ncua 'in na cu'ni chu'hue na cha' 'in na tloo Ndiose), una chon' cha' re cua' mdi'in tyaa ñi sca cha' nu tsu'hue lati nu tca tsa lo'o 'in na la tloo Ndiose. 20Xa nu mdi'in tyaa ñi cha' re, m'ni tyi'ya ñi 'in ñi, 21una nchgaa la ña'an yu nu mdo'o ton nu sten loo tñan 'in ñi, a tucui nu m'ni tyi'ya 'in ñi xacan', una xa mdo'o ton ñi re, ndeña'an nguinu scua cha' nu ycui' Ndiose: —Ñi X'nan na m'ni tyi'ya ñi 'in ñi, lo' a ntsu'hui cha' xitsa'an ñi cha' nu cua' mdi'in tyaa ñi—, lo' juin ñi: —Nu'huin lca sca nu cu'ni tñan 'ñan tsala xaa, tsaña'an cha' cuiya' nu ndon lo'o Melquisedec—. 22Nde nchca chcan' ña'an si'yana nguinu scua sca cha' nu tsu'hue lati lo'o na, lo' Jesús lca ñi cuiya' nu cua' mdi'in tyaa Ndiose si'yana tca chcuan na cha' tsu'hue can'. 23Una nchgaa la ña'an yu nu m'ni tñan 'in Ndiose, cui' xaa nxi'yu co' tñan nu ngui'ni yu si'ya cha' ndyija can', can' cha' scasca yu yten yu loo tñan can', 24una Jesús si'yana ndi'in ñi tsala xaa, a ntsu'hui cha' xi'yu co' tñan nu ngui'ni ñi, 25can' cha' nchca 'in ñi culo laa ca ñi 'in tsalca nu tiyaa tloo Ndiose si'ya cha' cuiya' 'in ñi, ndi'in ñi tsala xaa lo' njñan ñi 'in Ndiose si'ya cha' 'in can'. 26Sca ñi nu ndon loo la nu ngui'ni tñan nu cuaña'an, 'ni cha' 'in na lo'o ñi si'yana lca ñi sca nu cua' mdo'o hui 'in Ndiose, luhui cha' tiyaa 'in ñi, a sca qui'ya nducui ncha'an 'in ñi, ñi sca coo', ñi a nguiaa cha' 'in ñi ña'an nten qui'ya chendyu, mchcuan ñi sca cha' cuiya' nu tlyu la ni' cuaan. 27Ñi a ntsu'hui cha' tiquin tucua ñi 'ni tloo Ndiose cunda scaa tsaan tsaña'an m'ni nchgaa la ña'an yu nu ndon loo can', culo nducua la si'ya qui'ya 'in yu, xacan' si'ya qui'ya 'in nten quichen, una Jesús xa mdyaa ñi 'in ñi, siya' ti mxicuten ñi qui'ya 'in na tloo Ndiose. 28Si'yana cunta 'in lee chacui' nten nu jo'o ndi'in cha' 'in nchcuan cunta tñan 'in Ndiose, una nde loo la can' xa cua' m'ni tyi'ya ñi 'in ñi, ngulo ton ñi 'in Sñe' ñi, cui' sca nu m'ni chcui ñi cha' 'in tsala xaa.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Dottub Bëj-saalum
Baatu dottub Bëj-saalum daa am ñaari tekki: ci benn bi ab gox (Dottub bëj-saalum) la di ci beneen bi ab tomb.
Dottub Bëj-saalum mooy puju àdduna bi ci Bëj-saalum, maanaam tomb bi gën a féete Bëj-saalum ci àdduna bi. Moom ci boppam am na ñaari tekki: di nan wax dottub Bëj-saalum «gu melosuuf» ak dottub Bëj-saalum «gu bijjaakon» (dottub bijjaakon). Ñaari tomb yi bokk ñu ndaxte fi dottub Bëj-saalum gu bijjaakon di ne day aju ci coppiteeg toolu bijjaakonu àdduna bi.
Gu melosuuf[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ki fa njëkk a tek tànkam mooy nemmeekukat boobu di Roald Amundsen di waa Norweej, ci 14 weeru tabaski atum 1911. Ca seenug dëpp la Robert Falcon Scott, di ki mu doon njëkkanteel, aki ñoñam ya mu andaloon saayee.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1“Mi a wan chrii, di riil chrii we gud fruut gruo pan, an mi Faada a di gyaadna we luk aafa di chrii. 2Im brok aaf aafa mi aal a di lim dem we no bier fruut. An im chrim op di lim dem we bier fruut so dat dem kyan bier muo. 3Unu get chrim op aredi, an a di sitn dem we mi tel unu mek dat apm. 4Tan wid mi, an mi wi tan wid unu. Wan branch kyaahn bier fruut pan it uon; it afi tan pan di chrii. A siem wie unu naa go kyan bier fruut ef unu no tan wid mi.
5Mi a di chrii; unu a di lim dem. Evri lim we a paat mi — an we mi a paat a — dem bier nof fruut. Unu kyaahn du wan ting widout mi. 6Ef sumadi no tan pan mi, dem komiin laka di lim dem we get fling we an den jrai op. Piipl pik op dem lim de, fling dem iina faiya an bon dem op. 7Ef unu tan pan mi an ef wa mi se tan iina unu, aks fi eniting unu waahn, an unu wi get it. 8Wen unu bier nof fruut an shuo se unu a fi mi falara, da wie de mi Faada get nof rispek. 9Mi lov unu jos laka ou mi Faada lov mi. No ton we fram di lov we mi av fi unu. 10Ef unu du wa mi tel unu fi du den unu naa go ton we fram di lov mi av fi unu, siem laka ou mi du wa mi Faada tel mi fi du an no ton we fram di lov we im av fi mi. 11Mi a tel unu aal a dem sitn ya, so unu wi glad iina unu aat siem laka ou mi glad iina fi mi.
12Dis ya a wa mi waahn unu fi du: lov unu wan aneda siem laka ou mi lov unu. 13Di bes wie sumadi kyan shuo se dem lov dem fren a fi gi op dem laif fi dem. 14Ef unu du wa mi tel unu fi du den mi an unu a fren. 15Mi naa kaal unu sorvant no muo, kaa sorvant no nuo dem maasta bizniz. Mi a kaal unu mi fren, kaa mi mek unu nuo bout evriting mi Faada tiich mi.
16A no unu pik mi, a mi pik unu an put unu wan said fi bier nof fruut — di kaina fruut we ago laas fi eva. Wen dat apm, mi Faada gweehn gu'unu eniting unu aks im fa kaa unu a mi falara. 17A da sopm ya mi a tel unu fi du: lov unu wan aneda.
18“Ef di piipl dem iina di worl iet unu, memba se dem did iet mi fos. 19Ef unu did komiin laka di piipl dem iina di worl, dem wuda lov unu laka ou dem lov dem uona piipl. Bot unu no komiin laka di piipl iina di worl, kaa mi pik unu out fram mongks dem. A it mek dem iet unu. 20Memba we mi did tel unu se, ‘No sorvant no biga dan im maasta.’ Ef dem mek mi sofa den dem mos ago mek unu sofa tu. Ef dem du wa mi tiich dem fi du, dem ago du wa unu tiich dem fi du tu. 21Bot dem ago du aal a dem sitn ya tu unu chuu unu a fi mi, an kaa dem no nuo di wan we sen mi kom ya. 22Ef mi neehn kom an taak tu dem, dem wudn gilti a notn rang. Bot rait ya nou, dem na'av notn fi yuuz an se dem no gilti. 23Enibadi we iet mi, iet mi Faada tu. 24Dem wudn gilti ef mi neehn du di powaful sitn dem we dem neva si nobadi els du. Bot nou dem si dem powaful sitn ya, an dem iet mi an mi Faada siem wie. 25Bot dis ya apm so dat wa rait dong iina Gad wod wuda kom chuu. It se, ‘Dem iet mi fi notn at aal.’
26“Mi ago sen di Elpa fram di Faada tu unu. Im a di Spirit we shuo piipl di chuu sitn dem bout Gad, an im a di wan we kom fram di Faada. Wen im kom, im gweehn tel piipl bout mi. 27An unu fi tel piipl bout mi tu, kaa unu did de wid mi fram di staat.
Copyright
Learn More


text:
Mbàmbulaan gu Bëj-saalum
Mbàmbulaan gu Bëj-saalum gi mooy mbalkaam ndox mi ne ci li wër Dottub Bëj-saalum bi. Mooy ñenteelu mbàmbulaan mi gën a réy ci àdduna bi.
Yaatuwaayam gépp mi ngi toll ci 20 327 000 km², guddaayu tefes gi di 17 968 km.
Mi nu wuteeg yeneen mbàmbulaan yi seen dig doon ay gox, moom rek mooy la ñuy tekkee ni ab mbalkaam ndox mu wër ab gox (goxub Dott bu Bëj-saalum); doon ab jaaro bu tëdd ci 60°(60 aj) gu tus-wu-gaar wu Bëj-saalum.
Mbàmbulaan gu Bëj-saalum xóotee na lu tollook 4 000 ba 5 000 m, daanaka ci tëraayam gépp, lu weesu yénn barab yi gën a néew xóotaay.


text:
Nosteg doxiin
Ci xam-xamu nosukaay nosteg doxiin, ci tënk ND (operating system walla OS ci wu-angalteer), mooy mbooleem tëriin yiy yor, saytu lëkkaloo gu jumtukaayu nosukaay bi (tappaan yi, xel mi...) ak tëriin yi nga ciy jëfandikoo.
Naka-jekk nosteg doxiin gi mooy tax jëfandikukat bi man di jot ci ëmbiit li nekk ci nosukaay bi jaarale ko cib jokkalekaay (muy ay njunj walla mbind yooy cuq mu lay won li nekk ci biiram). Yitteem bu njëkk mooy tax ba jëfandikukat bi, muy nit walla leneen, man di jokkalook nosukaay bi.
Melokaanam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Dañoo am ay cër yu cëslaay yu, daanaka, nosteg doxiin yépp bokk, waaye terewul am yooy fekk ci yenn yi rekk, moo tax ñu gënante:
- Saalub noste gi: di mbooloom ay tëriin yu ndaw yu lëkkaloo ci seen biir, lëkkaloo itam ak jumtukaayu nosukaay bi. Mooy liy njëkk a ubbeeku su nosukaay bi di takk, di it, man nanoo wax, wàll wi ëpp solo. Moo tax ñuy man a def liggéey yu njëkk ci ndoorteelu takk gi, tax ñuy man a jot ci tappaan bu dëgër bi, ci dencukaay yu noste yi. Ci gàttal moo yor jokkalantey xibaar yi ci biir nosukaay bi.
- Yorkaayu dencukaay yu noste: mooy liy duggale ci tappaan yi. Wépp tëriin wu soxla ab njoxe cib tappaan moom ngay woo mu duggal la fa. Mooy ki yor, rawati na, nosug njoxe yi ci nosukaay bi (wayndare yi).
- Yorkaayu xel mi: mooy liy jox xel mu doy ngir seenug ubbeeku ak dox, fu ñuy denc seeniy njoxe, tëriin yi ba ci nosteg doxiin gi ci boppam.


text:
1Na despuees ni de nu nde' na, orze' Shuaan na Jesuuz pcuim setent zub cyup mbecy. Orze' bzuu nez mi dey nu cha ga dey lom cyup ga dey tub ga gyedz o tub ga lugaar, ze' nu rlagy ñi nu cham. 2Orze' nam rab mi dey: ―De mbecy nu yu' ii na na dey gal na tub cosech. Rishli cosech tona' la sheñ ñi. Tees de mbecy nu gyicy riiñ loñ ñuu zi dey. Nde' nu bdiiñ der lo Ñgyoozh Shuaan cosech ze' nu gzeed zir mi de mbecy nu te' cosech ze'. 3Orze' gua der. Na der gal nu na shily nu zuu neza̱ nu cha lat lob. 4Cue' cha nu der gyish gyit nir, nunu cue' cha nu der bay tiñ nir. Ni cue' cha nu reñ der gyid lab ru. Nu ca gyi' zi'l der cha nur. Nunu cue' chi glaa der nez nu nii nur losa'r ñgyoozh. 5Na ornu chu' der nañ tub yu', orze' nii nur de mbecy ze' ñgyoozh. Orze' nii der: “Ñgyoozh zeed mi gyel ri zu lat der”, niir. 6Benu nañ yu' ze' rcyiiñ mbecy nu wagyet lagy gyel yuu, orze' gyu' niñ gal nu mnii der. Tees benu walab ni, orze' wayu' niñ gal nu mnii der. 7Orze' laab yu' la ze' gri der. Orze' la zi'l coz nu yu' ni de mbecy nu yu' ze' gow der nunu go' der. Gun yu nu ricy riiñ yad ñi niy nu gyad iy. Nunu cue' gri der reñ reñ la yu'. 8Na ornu gru'ña der tub gyedz ze' nu shet ic dey nu cyiiñ der na, orze' gow der la zi'l coz nu cuic dey. 9Orze' gyicy yac der de mbecy rat nu yu' ze'. Orze' nii der lo dey: “Sñuu ga cyid gyel gubier ni Ñgyoozh lat der”, nii der. 10Ze' benu gru'ña der tub gyedz ze' nu washet ic dey nu cyiiñ ru, orze' cha der lat cay. Orze' nii der: 11“¡Mas gashtal de yu gyedz nu yu' gyedz ni der nu ta' gyid lab de̱ dib de̱ ñii par nu gabe nu a̱' nap bicy der! Tees nap gad lagy der nu sñuu ga cyid gyel gubier ni Ñgyoozh lat der”, niir. 12Ya̱ ne̱e̱ lo der nu ornu shuub dzi nu gri bee Ñgyoozh ni dela mbecy, dzi zir cashtig ily cuic mi ni de mbecy gyedz ze' gaze' ni de mbecy Sodoma. 13’¡Cuaa de ru mbecy gyedz Corazín! ¡Nunu cuaa ga' de ru mbecy Betsaida! Gun benu ñgyicy ya̱ nusuriidz lat de mbecy nu yu' gyedz Tiro nu lat de mbecy nu yu' gyedz Sidón gal nu bicya̱ lat de ru, orze' bi gulas mne' dey de cyi nu ricy yu. Orze' nzu dey shab cuiñ yu, nunu ncoo dey di'ñ tooy par nu gabe nu ñgyac dey mbecy shni. 14Tees ya̱ rne̱e̱ lo der ornu shuub dzi nu gri bee Ñgyoozh ni de mbecy, cashtig ily zir cuic mi ni de ru gaze' ni de mbecy nu yu' gyedz Tiro nu Sidón. 15Ze' de ru mbecy gyedz Capernaum, ¿a rlagy der chup der gal gyibaa? Tees gyet lag der gal ze' nu blaazha' zir gyi ni gabily. 16’Yu nu rzuub gyidag ni de ru ni' zi'l rzuub gyidag yu ne̱ ya̱. Nunu yu nu rzu chu de ru ni' zi'l rzu chuy ya̱. Nunu yu nu rzu chu ya̱, ni' zi'l rzu chuy Ñgyoozh, biñ nu bzuu nez ya̱ ―nam. 17Orze' setent zub cyup mbecy ze' gua dey riiñ. Na ornu bish cya dey na, orze' tona' la bet lagy dey. Orze' na dey: ―¡Shuaan de̱, gashtal de nuras rzuub gyidag yu ni de̱ ornu rne̱e̱ du̱ de̱ yu nu nac ru! ―na dey. 18Orze' na Jesuuz: ―Tees ya̱ bzaaca̱ nuras nu nay gal nu na tub gyi ni guzii nu bruuy gyibaa bet lag yu. 19Ya̱ bicya̱ nu de ru cyiiñ der nu zar too bily nu too gune, nunu se la la zac der. Nunu bicya̱ nu gyicy der gan dela losa' yuur mas tona' la fert yu. Nunu se la la coz zac der. 20Orze' cue' gyet lagy der nu nac nu rzuub gyidag de nuras ni der, sinu bet zir lagy der gun bi ca nu la der lat de mbecy nu bi ya gyibaa ―nam. 21Laab or la ze' Jesuuz tona' la yet lagy mi nu nac Espiriit Yon ni Ñgyoozh. Orze' nam: ―Ñgyoozh uza̱, biñ nu nac Shuaan gyibaa gal nu gyishlombecy, ya̱ drica̱ gras nir gun ru bicy ru nu gad lagy de yu nu na gal nu na mdoo de coz nu pcach ru lo de yu nu yu' shcab ni, nu lo de yu nu yet lag cuen. Ni bicy ru gun nde' coz nu rlagy ru ―nam rab mi Ñgyoozh. 22Orze' nam: ―Ñgyoozh uza̱ bdu'm riiñ ya̱a̱ nu gyub ica̱ dela coz. Nunu ni tub la mbecy wad lagy yu cyu ya̱, i'ñ Ñgyoozh. Nomaas Ñgyoozh uza̱, mi ze' rad lagy mi. Nunu ni' zi'l wagad lagy dey cyu nac Ñgyoozh, uza̱. Nomaas ya̱ i'ñ mi rad lagya̱. Nunu ni' zi'l de mbecy nu rica̱ nu gad lagy cyu nac mi, de yu ze' gad lagy dey cyu nac mi ―nam. 23Orze' gaze' nu bish cyam lo de yu nu rsya' lom. Orze' mnii gareñ lam lo dey. Orze' nam: ―Dzi ni de mbecy nu zac dela coz nu de ru rzac ru. 24Gun zigy de mbecy nu mnii por cuen ni Ñgyoozh, gal nu zigy de rey ngulagy dey nzac yu de coz nu de ru rzac ru, tees wansac dey. Nunu ngulagy dey ñgyeñ yu de coz nu reñ de ru, tees wangyeñ dey ―nam. 25Orze' tub mbecy nu rlyuu leey ni Ñgyoozh gua niiy lo Jesuuz ben a wad tub mod nu riib yu cyi ic mi. Orze' nay rab yum: ―Masht, ¿lac mod rlagy ñi gyicya̱ par nu gad nu cui mbaña̱ tub la? ―nay. 26Orze' Jesuuz nam rab mi yu: ―¿La coz ca lo leey ni Moisees? ¿Lac mod yaruu leey ze' rziir? ―nam. 27Orze' na mbecy ze' rab yum: ―Pca Shuaan ru, biñ nu nac Ñgyoozh nir, nu dutuub la lardoor nu dela gyel mbañ nir, nu dela fers nir, gal nu dela shcab nir. Nunu pca losa'r gal nu rcar ub ru ―nay. 28Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Nap rnii ru. Benu ni gyicy ru, orze' gad nu cui mbañ ru ―nam. 29Orze' mbecy ze', como rlagy yu gyicy yu nu gabe nu nap yu par lo Ñgyoozh, orze' nay rab yu Jesuuz: ―¿Cyu nac losa̱'? ―nay. 30Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Bzu tub mbecy. Orze' bruuy gyedz Jericó yay par Jerusaleeng. Orze' nez nu yay bdzeel yu gubaan. Orze' de gubaan ze' bgo la dey tooy. Orze' bloo dey dela suuy. Dela shab yu, dela bloo dey. Gaze' nu bdi su dey yu. Orze' gaze' nu ya dey. Se nu gat zi'l yu bzeeñ de gubaan ze' ya dey. 31Ze' yad nu laab zi'l nez ze' bded tub uz. Tees ornu bzaac yu mbecy nu mbish ze', orze' zet byach yu ze' nu mbish mbecy nu guud güii ze'. Orze' yaa lay. 32Orze' ni' zi'l bru'ña tub mbecy nez Leví lugaar ze'. Ni' yu ze' nac yu tub yu nu ricy riiñ nañ yu' nu driib zily mbecy Ñgyoozh. Na ornu bzaac yu mbecy nu mbish ze', orze' zeta' byach yu ze' nu mbish yu ze'. Orze' yaa ga' lay. 33Tees ornu bded tub mbecy Samaria nez ze', orze' bzaac yu nu mbish mbecy ze'. Orze' gushni lagy yuy. 34Orze' becha'y lo mbecy ze'. Gaze' nu bicy nuy mbecy ze' guñaa. Orze' briily yu asecy nu ñup ni urbyay ze' nu guud güii ni mbecy ze'. Gaze' nu ptiish yu negy ze' nu guud güii ni mbecy ze'. Orze' briib yu mbecy ze' ich bañcyug niy. Orze' ya nuy yu nañ tub yu', ze' nu rgyiiñ mbecy posad. Orze' laab yu bgüiiy yu. 35Na tuuba' dzi na, orze' mbecy Samaria ze' blooy cyup tiñ briic yu ni shuaan yu' ze'. Orze' nay rab yuy: “Nap zi'l güiir mbecy ii. Nunu benu gyicy zir yu gasht, orze' ya̱ risha̱ ornu cush cya̱”, nay. 36Ze' orze' na, ¿ca na lo chon de mbecy ze' bicy nuy yu nu guud güii ze' gal mod nu rlagy ñi nu gyicy mbecy nu losa'y? ―nam. 37Orze' na yu nu rlyuu leey ze' rab yu Jesuuz: ―Yu nu gushni lagy mbecy nu guud güii ze' ―nay. Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Orze' gua nunu ni' zi'l gyicy ru ―nam. 38Orze' ya Jesuuz. Gaze' nu bru'ñam tub gyedz. Gyedz ze' rcyiiñ tub fiñ mñaa nu la Mart. Orze' mniiñ lo Jesuuz nu chu'm nañ yu' niñ. 39Ze' bily ñii lañ Li. Orze' gusub ñi yeñ gyi' Jesuuz par nu zuub gyidag ñi de riidz nu rlyuum. 40Orze' Mart rcha' ic ñi nu nac nu dzi yu' riiñ ricy ñi. Orze' becha'ñ lo Jesuuz. Orze' nañ: ―Shuaana̱, ¿a wagyicy cuen ru nu bilya̱ dela riiñ bzeeñ ñi nu gyicya̱ ub zi̱? Mnii loñ nu locyuub ñi ya̱ ―naañ. 41Orze' na Jesuuz rab mi Mart: ―Mart, Mart tona' la rsug ic ru nunu deet rac nañ lardoor nu nac zañ coz. 42Tees tub zi coz nu ricy ñi presis. Ze' Li pcuiñ tub coz nu nap zir par nu gyicy ñi. Nunu se cyu la gac co niñ ―nam.
Copyright
Learn More


text:
1Yeesu de gàa daw da lor ta wàa: Nit bèebi dii ni nit faarra jàk ta wàa. Ye rage nge nit maan mboysirre bèeb wàa, 2de 'naasu e gunu: Ji rakmi a hak wey ya? Hîisim ɗerrewol tisakni jàk tèem wey, ngam gum kpàaw tâasum nit faarra bèeb mum ba! 3Nit faarra bèebi nà de gàa a tinîir wàa: Kà gim mbir ya? Ngam nit ɓèl mum yuunimde a tèem faarra bèeb wàa. Tèerra tumri àyrriya gim mbin ba. Waargum ɗa, lawsam mòo ge mòom. 4De gàa: Mi cèngni jày gim mbirgi ye gaw mànim a tèem faarra bèebi, ha a nit ây aw ngorim a àay waw. 5De 'naase da nit ây furri daw nit ɓèl wàa kiri. De gàaw di nit màrra: Kà atmu kiri a gin nit ɓèl mum ya? 6Nit maan de goosi de gàaw: Taang num temèrre. Nit faarra bèebi nà de gàaw: At ɗerrewol kir wey kènu, tâa ton mu kèr ra kèrèw! 7De gàaw di nit cukti: Muy ɗa, kà tâa kiri a hak wey ya? De goosi de gàaw: Buhu tirri temèrre. Nit faarra bèebi nà de gàaw: At ɗerrewol kir wey, kèr ra nan nan. 8Nit ɓèl de ɓòlmu di nit burma nà a faarra bèebi, ngam tèe ni gâra. Ngam a nit kparri ây ni kor ta waw aw hòme gâra da nit kayang ây gi. 9Yeesu de gàa: Mi gàanurre, mòon sooba di bèeb burma a kparri gi ngam hak wun, ngam ye ge lòo gi, aw ngotnu mbâra a gin tâam timgbàri. 10Nit yey mòoge jày càa mbâra, tâa ge tâa nit mòorra mbâra a jày dèy ɗa. Nit burma a jày càa, nit burma ɗi a jày dèy ɗa. 11Hû go to un mòo go bèeb yey 'mèmsi ni burma mbâra ba, wun ge hîinu bèebi woy takundi ya? 12Un mòo go bèeb nit kana mbâra ba, wun ge hîinu woy wun ya? 13Cen nit tèem kpolo ge kpàaw tèerra a gin nit ɓèl ây cuk ba, ngam yii ge yiiw di nit kpolo, yi ge yiɗu di nit kana, 'mè ge 'mèmsi ni nit kpolo, luu ge luusu di nit kana. Gun kpàaw tèerra tèem Fay ni tèerra tèem bèebi ɗa cuk ba. 14A ni-Farisa ây aw yiɗirre seede. Ye ragin yèk yey pî, de wâskuwan di Yeesu. 15De gàa daw: Un un gòynirre hak wun a ɗàm kpees nit ây kà nit ɗèm ây, amma Fay cèngni tinîir wun. Ngam jày dànin a nit ây jàk 'mitiya ɗi, jàk ɓa hû go ɗi a ɗàm kpees Fay. 16Yèk mgbèngda Muusa ni yèk nit ây lòni nà yèk Fay dii tâarre a tîim wun ha unji Yuhanna. Diga mgbàr maan aw saknurre Yèk Kâwrra wûun Fay. Koo wuna hâtɗe e lek a farra. 17Amma lòorra faktiturum ni deesi hòme tâarra koyɗum di jày kpolo koo kà luuya, e yaa a yèk mgbèngda gi. 18Koo wun màngifa kin wàa e at kin kana, ire tikàm kin. Koo wun atke kin ɗòlnjumya ni maa wàa, ire tikàm kin ɗa. 19Yeesu de gàa bak: Nit kana dii ni bèebi dèy, mgbapɗe lurra delliya woy àyrra sàari, ɗèpsirre unji pî a gbaarra bèeb wàa. 20Nit èca kana nîir wàa Lajaru, dii ni nuki ây a isi lang, kûurre a ɓeeri nit bèebi nà. 21Yiɗi ngin e kpàa jàk riirra a yaatum tàat nit bèebi. A dun ây aw dàararre aw ɗaagi nuki ta wàa. 22Nit èca nà ye wurre, a malayka ây de arruwan aw 'maaw a gin Abraham. Nit bèebi nà ɗa de wurre, de siptuwan. 23Riirre 'màari dèy a gin tâam nit ây wutke gi. De rapti kpâarriya, de kpàaw Abraham ni Lajaru a gin wàa. 24De 'naase de gàa: Abraham tooy, raptim 'maton, tèewra di Lajaru e buura mbèerri kàn wàa a sòo, e suusinim rèeng mum, ngam mi riirre 'màari dèy a rèeng eb yey! 25Amma Abraham de gàaw: Hàm mum, ɓaysi mu kpàa nà mbâri a ye tâamu nà beengiya gi. Lajaru ey kpàa nà mgban 'màari, amma kòsòng mgbàawrrage e wuysi, muy ngaa mu riirre 'màari. 26'Mòktum yengdiya dii a tîim worro ni un. To nirri yiɗi go e yewfa a gin wun, ge kpàaw ba. To nirri a tîim wun ɗa yiɗi go e yewra ay gi, ge kpàaw ba. 27Nit bèebi nà de gàa: Mi waamde tooy, tèewfa di Lajaru a àay too mum, 28ngam a kaa rra mum aw dii a nihun ây kèrèw, ha e sagi daw yèk yey, ngam ta aw dàara a gin riirra 'màar yey gi ba. 29Abraham de gàaw: Aw dii ni yèk Muusa, ni yèk nit lònum ây. Sey aw ragi daw. 30Nit maan de gàaw: Amma Abraham tooy, to nirri kpolo a tîim nit ây wutke gi difa go a gin waw, i gaw ini tinîir waw. 31Amma Abraham de gàaw: To aw rak go yèk Muusa ni yèk nit lònum ây ba, koo nirri a tîim nit ây wutke gi gûysi go, gaw ngor ba.
Copyright
Learn More


text:
Berenis
Ci angale mooy Berenice; Ci faranse mooy Bérénice
Doom bu jigéenu Erodd Agaripa I la woon, di magu Dursil. Ci 28 g.K. la juddu. May nañu ko magu baayam, Erodd bu jóge Calkis (Chalcis), bi Berenis amee 13 at. Jëkkëram gaañu na bi mu amee woon 20 at, Berenis séy ak magam Erodd Agaripa II (ñu bokk ndey ak baay). Gannaaw loolu mayoon nañu ko Polemon, buuru Silisi. Berenis dëddu na jëkkëram dellu ci magam Erodd. Mujjoon na nekk coro Tit, laataa muy nekk buuru Room.
Berenis moo feeñ ci Injiil ci Jëf 25:13,23; 26:30.


text:
Bëj-gànnaaru Afrig
Bëj-gànnaaru Afrig mooy diwaanu Afrig bi féete ci li nekk ci kawu tàkk gu Sahara.
Mooy la nuy faral di wax Afrig gu weex gi, ndax melokaanu ña fa dëkk, bii baat day safaano ak Afrig gu ñuul gi, di tekki Afrig gu bëj-saalumu-Sahara.
Séwógaraafi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Réewi bëj-gànnaaru Afrig :
Taariix[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Ci jamono ju yagg ja « Afrig » da doon jëmmal diwaanu Kaartaas, mooy réewu Tiniisi gu tay. Afrik ab diwaanu Nguuru Rom gu Mag ga la woon. Bi jullit yi ñëwee, baat bi dañ kaa soppi, araabal ko Ifriqiya.
- Beerbeer yi, ñooy way dëkk yiñ ni ñoo njëkk ci bëj-gànnaaru Afrig.
- Maghreb (sowu ci araab), moo ëmb réew yii : Gànnaar, Marok, Alseeri, Tiniisi ak Libi.
- « Afrig gu weex » bu njëkk da doon jëmmal barabu Afrig bi ay nit yu xees dëkkee : Marok, Alseeri, Tiniisi, Libi, Esipt. Waaye tay baat bi liñ kay jëfëndikoo bariwul.


text:
1Tucueen nguiaa yu mdijin yu quichen Anfípolis lo'o Apolonia, xacan' mdiyaa yu quichen Tesalónica, can' nducua sca se'en n'ni tnu ne' judio 'in Ndiose. 2Ña'an cha' nu cua' ntsu'hui 'in yu Pablo yaa yu se'en ndiyo' ti'in ne' judio, lo' tsani' snan snan ya ycui' yu lo'o ne', cui' tsaan nu nxitñan' ne', 3ndlyo scua la yu cha' 'in Cristo tsaña'an nchcui' quityi 'in Ndiose, si'yana m'ni 'a cha' ngujui ñi lo' mdyiqui'o ñi. Nchcui' yu: Jesús, ñi nu 'in cha' nchcuin' re lca ñi Cristo. 4Tucua snan ne' judio nu ya qui'an ti' 'in Jesús, ncua sca cha' ti 'in ne' lo'o yu Pablo lo'o yu Sila can'. A cunta qui'an ne' griego nu ndiyo' ti'in can' ya qui'an ti' 'in ñi, cui' cuaña'an tyun ne' cuna'an nu ndon loo lati. 5Una yten cha' nsin' ti' 'in ne' judio nu a ya qui'an ti', mxo' ta'a ne' lo'o yu nducun' nu cua' la nxiton ti, lo' mxilo ti'in ne' nten quichen, nducua ñi mdiyaa ne' ña'an 'in yu Jasón si'yana culyoo ne' 'in chcuaa yu can', lo' tyaa ne' cunta 'in yu tloo nten quichen. 6Una a nguija lyoo yu, can' cha' ticuii' yu Jasón ya lo'o ne' 'in yu tloo bsya, lo'o chcua xnan jun ta'a na, lo' nchcui' cueen ne': Yu re nda'an nxilo ti'in nten sca chcui chendyu, lo' cua' ñii mdiyaan yu quichen tyi na re. 7Yu Jasón, nde nu mdaa se'en mdiyaan yu, lo' ngui'ni lye' ti' yu 'in lee nu mxnu scua yu César, nchcui' yu si'yana ntsu'hui xca ree 'in yu nu lca Jesús. 8Xa ngune 'in ne' cha' can', nde lyee la nguilo ti'in ne' lo'o bsya 'in ne'. 9Una la msu'hua lyiya' yu Jasón lo'o ta'a nda'an yu, xacan' ngulaa bsya 'in yu. 10Ticui' tla can' mducui xu'hua jun ta'a na 'in yu Pablo lo'o yu Sila nde quichen Berea. Xa mdiyaa yu quichen can' yten yu se'en n'ni tnu ne' judio 'in Ndiose. 11Lyee la suun ña'an ndi'in cha' 'in ne' can' que 'in ne' Tesalónica, si'yana cui' xaa ncuan xu'hue ne' cha' tsu'hue 'in Ndiose. Cunda scaa tsaan can' ngui'ni quii tsu'hue ne' loo quityi 'in Ndiose, cha' na cui' ca ña'an ndlo'o yu Pablo can'. 12Qui'an 'a ne' judio ya qui'an ti' 'in Jesús, cui' cuaña'an qui'an ne' cuna'an nu ndon loo lati lja ne' griego, a cunta qui'an yu qui'yu ya qui'an ti' yu. 13Una xa ynan ne' judio nu ndi'in quichen Tesalónica si'yana lo'o quichen Berea cua' nda'an ycui' yu Pablo cha' tsu'hue 'in Ndiose, cui' xaa yaa ne' quichen can', ticui' ti ña'an mxilo ti'in ne' 'in nten can'. 14Ticui' xaa mducui xu'hua jun 'in yu Pablo tsaa yu tucueen nu ndiyaa tu'hua tyi'a tujo'o. Yu Sila lo'o yu Timoteo ti' nguinu yu quichen can'. 15Ntsu'hui jun nu mdiya lo'o yu Pablo la quichen Atenas. Xacan' mxitucui jun lo' ngu'ya jun suun 'in yu Sila lo'o yu Timoteo, si'yana tsaa yu ticui' xaa se'en nta yu Pablo can' 'in yu. 16Lja nta yu Pablo 'in ta'a nda'an yu quichen Atenas can', ti'i 'a nga'an 'in yu xa na'an yu si'yana siya' ti mdyaa ne' 'in ne' lo'o tso' cha' 'in jo'o. 17Se'en ndiyo' ti'in ne' judio mdyisnan ycui' tyijyin ne' lo'o yu si'ya cha' 'in Ndiose, ne' judio lo'o ne' gentil, a cunta nchgaa tsaan nchcui' yu lo'o ña'an tucui ti se'en nchca quiya' can'. 18Quichen can' ndi'in tucua ta yu bstro nu m'ni cha'an cha' tiyaa 'in nten chendyu, sca ta ne' naan ne' epicurios, lo' xca ta ne' naan ne' estoicos. Mdyisnan ycui' tyijyin ne' lo'o yu Pablo, lo' ntsu'hui nu nchcui': ¿Ñi na nchcui' yu nchca nchcui' re? Ntsu'hui xca nu nchcui': Cua' lca na nchcui' yu cha' 'in xca jo'o nu cui ti. Si'yana yu Pablo nchcui' yu cha' tsu'hue 'in Jesús, a cunta si'yana ndyiqui'o nten. 19Xacan' ya lo'o ne' 'in yu sca se'en naan Areópago, can' mñicha' ne' 'in yu: ¿Ta tca quitsa' um 'in hua ña'an cha' nu cui ti ndlo'o um? 20Si'yana nchcui' um cha' nu a nchca siya' quine 'in hua, lo' nchca ti' hua ca jlyo ti' hua ñi cha' nchca ti' chcui' cha' re. 21(Si'yana nchgaa ne' Atenas lo'o ne' nu mdiya ti'in ti can', a sca la xa' cha' ntsu'hui yuhue ti' ne', cui' ca nu nchcui' ne' uta ne 'in ne' cha' nu cui ti.) 22Xacan' mdyiton yu Pablo tlu'hue la se'en lca Areópago, lo' juin yu: Nchgaa 'un ne' Atenas, ncua cuiya' tin' si'yana lca um nten nu lyee 'a ndiya qui'an ti'. 23Si'yana se'en mdijin loo quichen re m'nin quiin scasca se'en nducua jo'o 'in um, can' na'an sca cha' lo' nchcui' na: 'IN NDIOSE NU A NDYU'HUI LYOO NA. N'ni tnu um 'in ñi siya' a ndyu'hui lyoo um 'in ñi, can' ñi nu 'in cha' nchcuin' cua' ñii, 24cui' Ndiose nu mtñan chendyu lo'o nchgaa loo na nu chcan', lo' si'yana lca ñi X'nan ni' cuaan lo'o loo chendyu re, a nducua ñi ni' lyaa nu mtñan yaa' nten chendyu. 25Ñi a 'ni cha' caja nu ta yaa' 'in ñi, ta si'yana nde'en la cha' ndiya lyijyi 'in ñi, cui' ca nu nde ycui' ñi ndaa ñi chendyu 'in na, n'ni ñi cha' ndiyaan cui'in na, lo' ndaa ñi nchgaa loo na nu najo'o 'in na. 26Si'ya scati yu qui'yu, m'ni ñi cha' yton nchgaa ta nten si'yana tyi'in ne' sca chcui chendyu, cui' ñi m'ni cuiya' ñi cuaan xaa, cui' cuaña'an se'en ntsu'hui cha' tyi'in na, 27ña'an ca si'yana quia nan na 'in Ndiose, lo' a s'ni quija lyoo ñi 'in na, siya' jnan yaa' ti na, si'yana cha' ñi a tijyo' nchca ñi 'in na cunda scaa na. 28Si'ya ñi can' cha' ndu'hui na, ndyi'an na, can' cha' lo'o na. Lca na ña'an juin sca yu ta'a quichen tyi um xa ngua'an yu cha' re: Ta nten 'in Ndiose lca na. 29Lo' si'yana lca na ta nten 'in Ndiose, a ntsu'hui cha' quiñan ti' na, ta lca ñi ña'an nchca ti' sca lcuin oro uta plata, lo' ta sca lcuin quee, ña'an nchca ti' sca na nu ntñan yaa' nten chendyu lo'o cha' tiyaa 'in ne'. 30Una Ndiose yu'hui cha' tlyu ti' 'in ñi lo'o nten nu mdi'in cua' s'ni si'ya cha' tinto 'in ne', una cua' ñii ndlo ñi tñan 'in nchgaa nten sca chcui chendyu si'yana tyaa ti' ne' 'in ñi. 31Si'yana Ndiose cua' mdi'in tyaa ñi sca tsaan nu cu'ni ñi xñan bsya 'in nten chendyu lo'o sca cha' nu ñi, si'ya scati yu qui'yu nu cua' mdo'o hui 'in ñi, lo' tca tsa qui'an ti' na 'in ñi, si'yana Ndiose m'ni ñi cha' mdyiqui'o can'. 32Una xa ngune 'in ne' si'yana ntsu'hui cha' tyiqui'o ne' cua' ngujui, ntsu'hui nu mstyi lyi'o 'in yu, lo' ntsu'hui nu juin: La xiya' la quine 'in hua cha' nu nchcui' um re. 33Xacan' mdo'o yu Pablo se'en nguio' ti'in ne' can'. 34Una ntsu'hui tucua snan nu ya qui'an ti' 'in Jesús nu ncua sca cha' ti 'in lo'o yu. Lja can' ntsu'hui sca yu naan Dionisio, cui' ta 'in ne' Areópago, a cunta ya qui'an ti' sca ne' cuna'an naan Dámaris, lo'o chcua xnan ta'a nda'an ne'.
Copyright
Learn More


text:
1Mgbàr maan a ye iisirran mûurra a nit futa ta Yeesu, hûungum ane a tîim nit ây yèege yèk Girèk, a hak nit dees Yude ây. Aw gàaye, aw kpòofa dawge da kin wurra ây a hîirra tiriici unji pî. 2A nit ây tèe daw Yeesu ra sàm cuk de 'naasin da nit futa ta Yeesu pî aw kimja. De gàan daw: Ti del ot woofa yèerra yèk Fay ngam tèerra tèem tiriici ba. 3Hû go un kor ta mum, carrin nit ây jòròs a tîim wun, a nit ây tâage ni yèk mbâra a hak waw, mûuge ni Jungci Delliya, ni còycum ɗa, ha ot ii daw a tèem yey. 4Amma orro fu got fut a waarra Fay ni tèem sakta yèy. 5Yèk yey del daw da nit kimjum ây pî. De carrin Estefanu nit yey tinîir wàa mûu ni goosum, ni Jungci Delliya. De carrin ɗa Filip, ni Porokorus, ni Nikanor, ni Timon, ni Pamenas, ni Nikola ni-Antakiya, 'mèmsi nà mgban ni ni-Yude ây. 6De gòynin daw a ɗàm kpees nit ây tèe daw Yeesu, de iin daw kàn a hay, de waan Fay ngam waw. 7Yèk Fay dikɗe ɗàm kpeesi. A nit futa ta Yeesu aw iisirra mûurra dèy a Yerusalem. Mûsa nit daprum ây ɗa aw rage tuy aw goosige. 8Mbâri ni mbinum Fay mûu a gin Estefanu. E tèeye kayeefi ɓèl ây, ni lònum jày a tîim nit ây. 9A nit ây a àay kimjum yuuge a sàay, de anin ni ni-Kirene ây, ni ni-Aleksandariya ây, ni ni-Kilikiya ây, ni ni-Asiya ây ɗa. Aw pî aw ane hàanjum yèy ni Estefanu. 10Amma aw get gòyrra a ɗàm kpees yèk wàa ba, a còycum Jungci Delliya hîigu gi. 11De yèen da nit ây kana ni fûucu ha aw gàa: Ot rage nit yey yèerre yèk maasum a gin Muusa ni gin Fay. 12De cuynin da nit ây, ni toonji ây, ni nit còycum ây. De dàaran a gin Estefanu, de mòowan de 'maawan a gin nit ɓèl raknjum ây. 13De gòynin nit ây gaw seedi yèk rèeng, aw gàa: Nit yey ti woo yèerra yèk maasum a della àay Fay, ni a yèk mgbèngda Muusa ba. 14Ot ragu gàaye, nge Yeesu ni-Nasaret aa ge aasifa àay Fay, i ge ini hàar yey hîina Muusa gi. 15A nit ɓèl raknjum ây pî a ye gobuwan di Estefanu teng teng, de rabin tiigi wàa rèenji ni tiigi malayka.
Copyright
Learn More


text:
Taariixu Aamerig
Tëraliin
- 1 Feeñug Diiwaan yu Bennoo yu Amerig yi (U.S.A)
- 2 Sancu yi nga xam ne waa Angalteer yi taxawal nañu leen ci Aamerig gu bëj gànnaar gi:
- 3 Noste gi doon doxal mbiri biir yu sancu yu Angalteer yi:
- 4 Li waraloon xareb temb bi:
- 5 Yoon yuy tege galag ak tembar
- 6 Yoon wi aju ci moolu (navigation) ak yaxantu:
- 7 Koppar walla kee bu kayit ak jënd suuf:
- 8 Nos dooley kaaraange ji:
- 9 Ndajem waxtaan mu Filadelfiya mu njëkk mi:
- 10 Ndajem Filadelfiya mu ñaareel mi:
- 11 Ni xare bi tàkke :
- 12 Tembug Diiwaan yu Bennoo Aamerig yi:
Feeñug Diiwaan yu Bennoo yu Amerig yi (U.S.A)[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Feeñug Diiwaani Amerig yu bennoo yi
Gàddaay yi waa Tugal yi daa def juge Tugal, jëm Aamerig, gàddaay yooyu wéyoon nañu di sottiku ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi. Loolu nag amoon na, ginaaw bi Kolomboo feeñalee Aamerig ba am lu tollook xarnu. Li ko taxaoon a am nag bari na, bokk na ci:
1 Fitnay diine yi amoon ci Tugal gu diggu gi ak gu sowwu gi, li waraloon loolu di yëngu-yëngu yu diine yi jugoon di safaan Jàngu bu Katolig bi, ak la ca juddoo muy ay xeexi ngér, yu amoon ci diggante ngérum Katolig ak ngérum Protestant , ak xeex bi protestant yi doon def ci seen biir, rawati na ci Angalteer, ak la ca juddoo muy boddikoonte ci diine, loolu nag waraloon gàddaayug ab lim bu mag ci waa Tugal yi, dem Aamerig gu bëj-gànnaar gi, ngir rawale seen bakan, ak ngir man a doxal seen diine ci ag féex akug gore.
2 Fitnay politig ya amoon ca Tugal ngir xeex jaay doole ga fa amoon, ak àttee na mu la neexe ga, ak la ca juddoo muy ag ñàkk a nosu gu mbir yi ñàkk a nosu, ak ñàkk-kaaraange, ak dox gi nguur yi di doxe ni mu leen soobe, loolu lepp nag taxoon na ba lu bari ci waa Tugal yi gàddaaye woon fi nu dëkkoon dem, wuti ag goreg politig .
3 Wër gi nu doon wër mbèll yu gànjaru yi, lu ci mel ni wurus mbaa xaalis, bokk na ci li leen daa gàddaayloo, ndax kat lu bari ci ñi daa gàdday, dañoo gëmoon ne Aamerig de réew mu fees dell la ak yile mbell, te ña fa dëkk, ñu néew ag xay lañu, te ñàkk ag taaxe, te yittewoowuñu yenn liggéey yu mel ni lijanti ay wurus aki xaalis ak gasi mbèll.
4 Jëm kanam gi xam-xam am ak ndefar ci Tugal, rawati na ci wàllug liggéey ay gaal, googu jëm kanam dimblee na ci ñu man a tukki ci géej gi, bay àgg ci barab yu sori yee sori.
5 Liggéey yi nga xam ne lonkoo yu Angalteer yi def nañu leen , ngir meññal ak jariñoo suufus Amerig si ak lijanti nu ñu koy sance te dëkke ko ngir dëgërale ci kilifteefug canc gu Angalteer ci goxub adduna bu bees bii, bokk na ci li waral gàddaay gi.
Sancu yi nga xam ne waa Angalteer yi taxawal nañu leen ci Aamerig gu bëj gànnaar gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Waa Tugal yii bawoo woon Espaañ, Faraas, Olaand, Suwed ak Angalteer, sancoon nañu ay barab yu wuute ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi, ñoom lañuy wax tay Diiwaan yu Bennoo yu Aamerg yi , loolu nag di woon ci ñaari xarnu yii di bu fukk ak juroom benneel ak bu fukk ak juroom ñaareel g. Waa Angalteer yi nag ñooy ñi njëkk a taxawal ab sancu ca Jims Town, ci diiwaanu New York, atum 1607 g, mujj nañu nag ci diir bu gàtt, di ñi gën a tas, gën a wisaaroo ci barabi tefes yu penku yi, ci mbooleem ñi gàddaaye Tugal.
Barabi penku yii, maanaam yii nga xam ne la ëpp ca ña fa sancoon, dëkke woon fa ay waa Angalteer lanu woon, barab yii mooy yi mujjoon ginaaw bi (1776 g) di laaj ag temb akug dagge ca réew may nday di Angalteer. Waa Angalteer yi nag amoon nanu ñaari anam yu nu daa sance réew yi ak a yilife, bi ci njëkk mooy :
- Buurub Angalteer da daan may yenn ci lonkoo yi, gu ci mel ni lonkoo gu Werjiniya gu London gi – mooy gi yoroon mbirum sos sancu bu Jims Town bi nu la waxoon leegi - da leen daa may ay sañ-sañ ci ñu taxawal ay sancu, ak jariñoo xéewal ya fa nekk, ak defar xaalis walla koppar yu ñuy man a jëflantee, ak topptoo mbirum kaaraange gi.
- Geneen anam gi mooy: buur bi day dogal garmi yu Angalteer yi ay suuf, ba noppi féetale leen mbirum yor leen ak àtte leen .
Bi fukk ak juroom ñatteelu xarnu g, di agsi ci digg bi, Aamerig mujj na yor fukk ak ñatti sancu yu Angalteer, ñooy:
- New York
- Wirjiniya
- Raod Island
- Masacuusest
- Dulawir
- New Hamser
- Kintakit
- North Karolaayna
- South Karolaayna
- New Jersi
- Jorjiya
- Pensilvaniya
Diiwaan yooyu ñooy yi sos, te amal li nuy wax Diiwaani Amerig yu Bennoo yi, ci ginaaw xareb temb gi , atum 1775 – 1783 g, ñu mujj am ag temb ci Angalteer, ci mujj gi. Diiwaan yooyu nag, bu nu leen xoolee ci Aamerig gu leegi gii nii, duñu weesu benn xaaj ci Aamerig gu ñu xaaj fukki xaaj.
Noste gi doon doxal mbiri biir yu sancu yu Angalteer yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nguurug Angalteer gi, daa joxoon ay sancoom yi nekkoon ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi, da leen a joxoon aw xeet ci “ag àtte gu boppu” (autonomie) , waaye teewul ci biir loolu lepp, mu bàyyil fi boppam kilifteef ak cang gu mu am ci kaw sancu yooyu, maanaam may na leen ñu yor seen bopp, di doxal seen mbiri biir, waaye teewul muy seen kilifa, di réew mi leen moom. Nosteg àtte-gu-boppu googu amoon ci sancu yooyu, mi ngi tegu woon ci ñatti ponk:
- 1 Kaŋ bi (le gouverneur)
- 2 Jataayub yoonal bi
- 3 Jataayub diisoo bi
Kaŋ bi , mooy kilifa gi yilif dooley xare ji ci sancu bi, mooy féetewoo sàmm mbiri way dëkk yi, di topptoo kaaraange gi, te am na sañ-sañu dindi saxal gu ñu defe ci ñaari jataay yii: bu yoonal bi ak bu diisoo bi. Moom nag (Kaŋ bi) buuru Angalteer bee koy fal ak a folli.
Bu dee nag jataayub yoonal bi, moom ñi dëkk ci sancu bi ñoo koy tànn, li ko tax a jug nag mooy tege galag yi ak fuglu liggéeykat yi, ak saxal seeni payoor, ak payooru Kaŋ bi. Bii jataay nag li ko may doole mooy jële gi mu jële sañ-sañam ak kàttanam ci nit ñi dëkke ci sancu bi, ginaaw ñoo ko fal.
Jattayub diissoo bi moom, li ko taxoon a jug mooy di xelal Kaŋ bi ak jataayu yoonal bi, ak di diisoo ak ñoom. Waaye nag moom sancu bi, ak li mu jot a am lepp, muy “ag àtte gu boppu ” gi nga xam ne taxoon na ba ñu man fa’a doxal demokraasi, teewul mu nekkoon ab sancu rekk bu toppoon ci ginaaw nguurug Angalteer gi, ci gisiinu waa Angalteer.
Goornamaa bu Angalteer li mu fàttee def mooy, wut nu mu nose mboolooy yu waa Angalteer yii dëkke woon sancu yi, ñoom mbooloo yii nga xam ne mujj nañu lu jamono di gën a yàgg, ñuy gën a sori seen réewum nday ma di Angalteer, ci wàllug aada ak dundiin, loolu waral ñu tàmbli koo fàtte, di yëg nag leegi ne fii mooy seen réew, di ci tënku, te di ko fonk.
Loolu nag tàmbli woon na a wuute ak politig bi George mu ñatteel mi, taxawaloon, moo doonoon burub Angalteer ca jooja jamono, lii mooy li taaloon ab xare bu mag ci diggante sancu yi ak nguurug Angalteer gi, xare boobu moom lañuy tudde xareb temb bi .
Li waraloon xareb temb bi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ñi dëkke woon sancu yi, ay mbooloo lañu woon aki kuréel yu wuute, ak doonte la ëppoon ca ñoom ay waa Angalteer lañu woon yu di ay diiŋatkat (protestants). Seeni njariñi koom-koom it bokkewul woon, te niroowul woon, waaye nag, loolu lepp teewul woon amoon nañu ñatti mbir yoo xam ne kenn wuutewu ci woon, ñepp a ci dëppoo woon, ñooy:
1 Am gu nit war a am “ag goreg jëmm” , rawati na “goreg pas-pas”
2 Ak sàmmoonteek yoon ak nosu, maanaam nosu gi mbir yi war a nosu.
3 Yëg gi ku nekk yëgoon ne fii ci sancu yii la dëkk, moo di am réewam, fa la féetale ag réewoom
Ëttub Aamerig bii nag mujjoon di def ay mbir yoo xam ne ñoo waraloon xareb temb bi tàkk. Mbir yooyu manees na leen tënk ci yii:
Yoon yuy tege galag ak tembar[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Parlamaa bu Britani bi daa génne atum 1762 g, yoon wu ñuy wax yoon wu tembar yi, mooy wiy def ngay fay tembar ci jëflante yu kilifawu yi (officiel yi), ak wayndare yi (les dossiers), ak yëglekaay yi añs. Ci atum 1764 g, ñu farataal galag ci suukar si nu daa jële ci sancuy Espaañ yi, yu Faraas yi ak yu Olaand yi, teg ci farataalati ko ci ataaya, kayit, weer ak biteex (walla betteex) .
[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci atum 1651g, barlamaa bu Britani bi dafa génne wenn yoon wuy waral ci sancu yi ñuy tuxal li ñuy génne ak li ñuy jëggaani di ko def ci ay gaal yu Britani, aaye leen ñuy jëndati feneen, leneen loo xam ne bari na ca Angalteer.
Koppar walla kee bu kayit ak jënd suuf:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Sancu yu Britani yi danu leen a aaye woon ci yoon, ñuy génne walla ñuy defar benn koppar bu kayit ak di ko jëfandikoo niki koppar bu ofisel (kilifawu) . Noonu tam lañu teree woon – ci weneen yoon (luwaa )- ñuy jënd suuf yi feete sowwu fukk ak ñatti sancu yi, ngir jàpp gu nu jàppoon ne yooyu suuf nguurug Britanee leen moom.
Nos dooley kaaraange ji:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Goornamaa bu Britani dafa sosoon jenn doole ju xare ngir aar sancoom yi nekkoon ci Amerig gu bëj gànnaar gi, doole jooju tolloon na ci junniy xarekat , mu waxoon waa sancu yi ne ñooy warlu di joxe depaas yi doole jii di laaj. Loolu nag taxoon na ba waa sancu yi mer, ñaawlu loolu lool, ngir loolu tam goornamaa bu Britani bi ne kon na ci génn, waaye nag galagu ataaya moom dindiwu ko. Loolu tam tax na ba waa sancu yi di yëg ne ñoom daal danuy jëflante ak ñoom, mu mel ne dañuy ay nit walla ag njaboot goo xam ne ñoo gën a néew solo ak daraja ñi dëkke Angalteer.
Waa sancu yi tam yëgoon nañu ne li ñuy fay ciy galag lépp, deesu leen ko defal fi ñu koy faye waaye kay ca réew mu leen sori mee di Angalteer, te loolu du leen jariñ ci seen dund gi, te du ci def dara. Nga rax ci dolli ne Angalteer mooy réew mi rënkaloon boppam ci sancoom yi, yaxantug marsandiis yu bari, maanaam bari na lool ay marsandiis yoo xam ne Angalteer da ne woon moom rekk a leen sañ a jaay ci sancu yi, lu mel niki ataaya, loolu nekkoon na lu waa sancu yi ñaawlu woon.
Ci nii daal la xew-xew yi toppantee woon, di nëxal nag sellug séqoo gi amoon ci diggante Angalteer aki sancoom, loolu tam gën a yaatal paxum réeroo mi nekkoon ci seen diggante. Loolu nag gën na a fés, bi waa sancu yi bañee ne duñu fayati galagu ataaya, ginaaw bi tam am mbooloo jug, ci desambar atum 1773 g, lakk ñatti gaal yu nguurug Angalteer, yu ñu duyoon ak ataaya, ca waaxub Boston, ca sancu bu Masacusets, loolu waral waa Angalteer tëj waaxub Boston bi, ne gaalug yaxantu du fi teerati, daal di ne moom ci jëmmi boppam mooy yoral boppam sancu boobu. Xew-xew bii ak la ca juddoo , man nañu ne moo waral xareb temb bi.
Ndajem waxtaan mu Filadelfiya mu njëkk mi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Juroom ñeenti diiwaan yu Aameriig teewe woon nañu ndajem New York ma, atum 1765g, di sàkku ci nguurug Angalteer mu teggil leen galagu tembar bi mu leen di teg. Ci noonu Angalteer teggi woon na galag boobu waaye teewul mu wéyoon di tege yeneen galag yi nga xam ne ab Parlamaawam daa na leen woote, te di leen farataal ci mbooleem ay sancoom yi nekk ci àdduna bi.
Looloo taxoon reenub réeroo bi nekkoon ci diggante Angalteer aki sancoom saxoon fi di lu ñu dogadi, ndax kat sancu yi dañoo gisoon ne di leen teg ay galag te seeni jataayi yoonal ànduñu ci, bu amee lu muy tegtale mooy dindi màndargam demokraasi mi seen jataay yooyu di doxal seeni mbir ame woon, ndax kat daa am ab dal(principe) bu nekk ci demokraasi, bu naan “doo fay galag boo amul ndaw” .
Man nañu ne ndajem New York mi mooy lu njëkk a feeñ te nosu loo xam ne waa sancu yi def nañu ko, di ci safaan ni Angalteer di àttee seen diiwaan yi.
Ñoñ sancu yépp a meroon bi Angalteer tëjee waaxub Boston bi, bu ko defee ñu taxawal am ndaje ca Filaadelfiya, atum 1774 g, jàmmaarloo fa’ak Angalteer ne ko na xam ne lépp lu mu defati benn sancu ci sancu yi, na ko wóor ne sancu yépp la ko def, daal di ñaawlu bu baax jëf yu ñaaw yi Angalteer tegoon Boston . Njiitul xare lii ñuy wax George Washington (1732 – 1799 g ) teewe woon na ndaje ma. Ndajem Filadefiya moomu, mooy dàtt bi nga xam ne ci la Kongres mujj a teggu, ci ginaaw bi .
Jaadu na ñu leeral leen ne ndajem Filadefiya mi li ko taxoon a jug du sàkku ag tembte , waaye kay yëgal Angalteer ne lu wuuteek demokraasi lii muy def ci sancu yi neexu leen, te man na a nëxal te yàq xaritoo ak jàmm ji amoon ci diggam ak ay sancoom.
Ñoom kay seeni càkkuteef weesuwutoon lii, mooy na Angalteer xam ne ñoom sancu yi kat ñoo ame àq ak sañ-sañ - ci seen jataayi yoonal yi – ci tege ak farataal ay galag ci waa sancu yi.
Angalteer nag, ci safaanub muy lijanti lëj-lëj boobu ci maslaa gu xereñ, moom daal da fee nekk di yonnee ay dooley xare yu yees ci Boston, ngir gën a dëgëral doole ja fa nekkoon. Loolu tam li mu juroon mooy waa sancu yi ñoom itam, ñu ne woon nañu waajal seen bopp, ndax kat nguurug Angalteer gi bëggul jàmm, ci noonu ñu - ñoom waa sancu yi – defaat beneen ndaje ci Filadefiya, ngir jàng mbir mi, seet nu ñu ciy def.
Ndajem Filadelfiya mu ñaareel mi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ndawi sancu yi defoon nañu am ndaje atum 1755 g, ca Filadelfiya, muy ñaareelu ndaje mu Filadelfiya mi, ñu wax fa ne dañuy sos menn mbooloom xare , te bennal ko, bañ a def sancu bu nekk am sa mbooloom xare, bu ko defee nag, mbooloom xare moomu ñu tànne ko ci waa sancu yi, ngir ñu aar leen ci ay wi leen dëgmalsi. Ci noonu ñu dugal doomi sancu yi ci xarekat yu bees yii nga xam ne George Washington moo leen jiite woon. Waaye teewul ñu yonnee ca buuru Britani bi, ab bataaxel buy sàkku ci Angalteer mu xoolaat ni muy jëflanteek sancu yi, te lenn baaxu ci, waaye buur bi moom jàpp fa mu jàppoon rekk, ne daal am na ag cang gu ñu joyal ci kaw mbooleem sancu yi. Ci jëfam jooju la tëje buntub jéem gi sancu yi doon jéem ngir defar – ak doonte lu néew la itam – seen diggante ak Britani, réew miy nday.
Ni xare bi tàkke :[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bi buur bii di George mu ñatteel mi, ñàkkee faale càkkuteefi sancu yi, ne daal li wér mooy moo ame cang gu joyu gi ci mbooleem sancu yi, maanaam sancu yépp ci ron kilifteefam lañu nekk, ci anam gu matale te daj, bi buur bi nekkee ci taxawaayam boobu ne du ci juge la xare bi tàkk ci diggante ñaari wàll yi, sax nag lu toll ci juroom ñaari at daanaka (1775 – 1783 g ), bu ko defee, mu tas nag ci li ëpp ci sancu yu Aamerig yi, George Washington nag jot na a man a nangu Boston, ginaaw bi mu ko gawee. Dooley gornamaa bu Britani moom, teg loxo lu bari ci waaxi Aamerig yi. George Washington ni mu doon xeexe ak ñoom nag mooy xeexub bette, ci barab yu bari, ak door-daw, foo ko fekk daawul nangoo jàmaarlook ñoom, ndax xammoon na ne ñoo ko ëpp doole te gën koo tàggatu.
Ak li xarekati sancu yi doon jànkoonteel lépp ciy coona yu tar ci biir xare bii, teewul George Washington amoon na ci kaw njiitul Anglteer lii di Burgoyne, ci xareb Saratoga, loolu mi ngi am bi mu jawalsee juge Kanadaa, jëm New York, ci oktobar 1777 g. Ca saa sa, ginaaw bi ñu gañee Britani, Faraas jug na, jibal ab xareem ci kawam atum 1778 g, Espaañ roy ko ci, atum 1779 g, Olaand topp ci atum 1780 g. Man nañoo wax ne Faraas moom jàpple na way fippi sanncu yi ci wàllug xare (militaire) ak ci alal, ba tay it dajale na way coobarewu yu Fraans yi, yobbu leen ci Diiwaan yu Bennoo yi, ngir ñu xeexle leen ci ron njiit lu xare lu Faraas lii di Lavette, safaan Angalteer noonam bu mu yàgg a noonool bii. Ci noonu Britani mujj war a xare ci jë yu bari.
Dàq gi ñu mujj a def dooley angle ji, ci sancu yi, mooy gi nu defoon seen njiit la Cornwallis, loolu di bi mu deltoo ginaaw, dem dëkkub York Town, fa dexug York di sottikoo, ginaaw ba ko fa mbooloom xarem George Washington ma songee. Xarekati George Washington yooyu nag am njaxasiitum kuréel lañu woon mu ame ci diggante ay waa Faraas aki ñoñi sancu, tollu nag ci fukk ak juroom benni junniy xarekat.
Nañu fàttaliku nag ne waa Aamerig yi ñoom, ci seen suuf lañu doon xeexe, bu ko defee dolli leen doole ci xare ak ci alal day gën a yomb, gën a gaaw, bu dee waa Angalteer yi xawoon a sori Kanadaa, fi seen bagaasi xare daan juge, walla Angalteer gi leen soree woon lu tollook ay ñatti junniy miil daanaka. Nga rax ci dolli, waa Aamrig yi dañoo dogu woon bu wóor ci raxasu ci teg loxo gi Britani tegoon loxo seeni mbir, te amoon nañu ay njiiti xare yu bari, ku ci mel ne George Washington. Doolil ci loolu, nekk gi waa Britani nekkoon di xeexe ci sancu yoo xam ne manuñu fa’a ame jokkoo ak dolli-doole ga war, ca anam ga mu ware te gaaw, te itam pastéefub xeex bi ñu amoon moo gën a suufe fuuf bi waa sancu yi amoon, ñoom ñi taxawoon temb ci xettaliku ci waawug nguurug Angalteer gi. Bokk na ci li doyadil waa Britani yi ci xeex bi, ubbi gi ñu gubbi woon ay jë yu xare yu bari ci seen kaw, ci barab yu sakkan ci Aamerig.
Tembug Diiwaan yu Bennoo Aamerig yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bi waa Britani xamee ne lòtt nañu ci toroxal jeqiku gi amoon ci Aamerig, te xam ne doole du mooy lijanti lëj-lëj yi nekk ci sancoom yi, ndax kat mi ngi nii di ku ñu dàqe, ndamu ci kawam ca xare ba, bi loolu amee mu sàkku woon ag juboo, ci noonu ñu xaatim juboo gi ci Paris, ci digganteem aki sancoom atum 1783 g, lii mooy tomb ya ca ëpp solo:
1 Britani day nangu tembteg sancu yi nekk ci suuf yi féete ci penkub dexug Misisipi gi, te jàppe dex gii muy diguw sowwu wi ko tàqale ak sancu yi. Bu ko defee dig yu bëj gànnaar yi ñoom ñu bàyyi leen nañu nekke woon.
2 Jéem a rafetal séqoo yi, ci diggante Britani ak réewum Aamerig mu temb mi (Diiwaani yu Bennoo Amerig yi)
3 Amal ci diggante Britani ak Aamerig gu temb gi, ay séqoo yu yaxantu ak yu koom-koom, waaye nag séqoo yooyu ñu teg leen cig nawleente, ak moroomante, kenn du jaay kilifteef sa moroom.
Nii daal la Diiwaan yu Bennoo yu Aamerig yi ame, xareb temb bi nag am na genn jeexiital gu rëy te xóot, ndax wal na te upp ngelawul gore ak temb ci mbooleem sancu yi.
Lii nag làppal na Britani, loofloo ko, ci wàllug xare ak politig, nga rax ci dolli alalam ju bari ji mu ci ñàkke.
Aamerig nag moom, daal di ñew, defar sartu réewam , daal di taxawal ndajem booloo mi nga xam ne Kongres moo ko digale woon, atum 1788 g, mbooleem ndawi Diiwaan yu Bennoo yi teewe woon nañu ko, ba mu des diiwaanub Rood Island. Cér ya fa nekkoon tam, tànn cig dëppoo, George Washington muy njiitul ndaje mi, ci loolu la nekke ki njëkk a nekk njiilul Diiwaan yu Bennoo yi.
Ginaaw bi lañu def Washington – ginaaw bi mu nekke péeyu koom-koom bi ak bu alal bi – la nu ko def péey bu politig bi. George Washington nag jëloon na xalaatam yepp, def leen ci nu muy def ba bennal Amerig, looloo taxoon waa Amerig yi soppoon ko, wormaal ko, waxam it weesuwutoon : (( doon leen benn, doon leen ay waa Aamerig ..)) , loolu saxoon ci seen xel yi. Washington moom wàcci na jal bi, joxe njiit gi, atum 1797 g, ginaaw bi mu ko yoree ñaari yoon.


text:
1Yeesu de lege a koombowal, de yewe a sòo ɓèl e dik a riiy wàa. 2Ye kpèrre a farra, de 'maawran nit wuta isi, kûurre kpu a jingi. Yeesu ye rabe goosum waw, de gàaw di nit wuta isi: Hàm mum, mòosi tinîiri, jàk maarra wey yaafige. 3A nit ây kana a tîim nit còycum ây de gàan a tinîir waw: Nit yey maasi nîir Fay. 4Ye tâa Yeesu cèngnige dànda waw de gàa: Ngam jâ dànnu maktiya a tinîir wun ya? 5Jàk jâ hòmge àyrra, to nirri gàaw go di nit kana «jàk maarra wey yaafige», koo gàaw go «an mu diki» ya? 6Ndika un cèngni, Hàm nirri dii ni mbinum ha e yaafi jàk maarra a deesi. De gàaw di nit wuta isi: An mu at jingi wey, mu koyi! 7Nit wuta isi nà de ane, de arre jingi wàa de koye. 8Mûsa nit ây ye rabin jàk yey gi de tolin. De 'misuwan di Fay hîige mbinum kà yey da nit ây gi. 9Yeesu ye furre a orri, de rabe nirri tâarre a àay gin jomnum, nîir wàa Matta. De gàaw: Furrimi! De ane de furruwa. 10Ye tâa Yeesu tâarre a àay wàa e rii tiriici, e rri yey a nit ngota jomorrgol ây ni nit makta ây dèy de dàaran aw tâanji ni Yeesu ni lor ta wàa ɗa. 11A ni-Farisa ây ye rabin kà yey, de gàan daw da lor ta Yeesu: Ngam jâ Nitkàlnjum wun riinji ni nit ngota jomorrgol ây, ni nit makta ây gi ya? 12Yeesu ye rage kà yey, de goosi de gàa daw: A nit ây tâage kpèw aw cen ni gayam dikta a gin nit ndòosum ba, sey a nit ây tâage ni àyci. 13Amma digin un èngni jày yiɗi gàarra yèk yey a defterre Fay gi: 'Maton yiɗimi, naa jàk gûurra. Ngam mi dàara ha mi 'naasi nit ây gòyge ɗèm ba, amma nit ây tâage ni jàk maarra. 14A dat maan a lor ta Yuhanna de dàaran a gin Yeesu, de gunuwan: Ngam jâ orro ni ni-Farisa ây ot coorre riirra tiriici, amma a lor ta wey aw coorre riirra ba ya? 15Yeesu de goosi de gàa daw: A nit 'naasum ây a siir ata maanji gaw kpàa tâarra ni ngòlnji yi, ye tâa nit ata maanji tâanjirre ni aw gi? Amma mgbàr kana dàa ge dàara, ye gaw at nit ata maanji a gin waw. Unji maan gaw coo riirra tiriici. 16Cen nirri ge còosi ɗolnji jàk joorra woy fûuya a lurra mgbanti ba. Ngam ɗolnji jàk joorra dàng go, sûu ge sûunji lurra mgbanti, gin còosum ii ge iisirra ngata. 17Hû go ɗa koo wuna ge duk mbàl fâarra a jòong mgbuurriya ba. Gàa go nirri mbir go hûy, jòong wa ge wali, mbàl tuu ge tuu. Jòong ngaa mboye. Sey nirri e duk mbàl fâarra a jòong mbâra. Kà yey ɗa cuk tâa gaw tâa mbâra. 18Yeesu ye yèe yèk ây gi, wûun a àay gin kimjum de dàara de ûu a ɗàm kpees wàa, de gàaw: Hàm mum hàm nikin wurre kòsòng. Amma dàara mu banggurra kàn wey, e gûysi. 19Yeesu de ane ni lor ta wàa, de furruwan. 20E rri yey kin kana dii ni àyci yuurra njîim yeri ra sàm cuk, de dàara a dat Yeesu, de mâa pètki lurra wàa. 21Ngam gàa a tinîir wàa: To mi mâa go koo lurra wàa gbè, àyci mum ndòo gim ndòomi. 22Yeesu ye dûre raptu gi, de gàaw: Hàm mum, mòosi tinîir wey! Goosum wey ndòosumge. Ayci kini nà de ndòo yaale. 23Yeesu ye kpèrra a àay wûun nà gi, de rabe nit uta tiwela ây ni mûsa nit ây dèy aw taasirre. 24De gàa daw: Yuun ay gi, ngam hàm nikin gi ti wut ba, amma kûu kûuye. De wâskuwan. 25Ye yuunifan mûsa nit ây u gbaa, Yeesu de lege a àay, de mòow di hàm a kàn. Hàm nikin nà de ane. 26Yèk Yeesu yeskige a dees maan lang. 27Yeesu ye ane a farra e dik ɗàm kpeesi, a nit râay ây cuk de furruwan ni tibimni de gàan: Hàm Dawda, gopna 'maton! 28Ye kpèrre a àay, a nit râay nà cuk gi de hèewrran. De gun daw: Un goosi, gim kpàanu ɓelsum nis wun yi? De gàawan: Eeye, Nitcoorra, ot goosige. 29Yeesu de bangda daw a nisi, de gàa daw: E mbir kà yey tâa goosum wun! 30Nis waw de ɓeti daw. Yeesu de yèe daw de gàa: Raksin mbâra, ta koo wuna e cèngni yèk yey ba. 31Amma aw ye tayin gi, de sagin yèk yey ha de yeski a dees maan pî. 32A dat yey yuun a nit râay ây nà gi, de 'maaran nit gbukrum tâage ni tindòom a gin Yeesu. 33Yeesu ye yuunu tindòom gi, nit gbukrum de yèeye. De tâa daw 'nang da mûsa nit ây de gàan: Nirri ti haa rapta jày kà yey a tîim ni-Israyel ây ba! 34Amma a ni-Farisa ây de gàan: Ni mbinum wûun tindòom ây yuunge tindòom ây gi. 35Yeesu gîrirre a riiy ɓèl ây ni riiy kaa ây pî, kàlnji dawrre da nit ây a àay gin kimjum ta waw, sak dawrre Yèk Kâwrra yèk wûun Fay, ndòosi dawrre àyci ni 'màar ây pî. 36A ye rap daw da mûsa nit ây, tinîiri de àyu ngam aw dii loorriya a riirra 'màari, aw dii kà mgbâay ây hàm faaci cen. 37De gàa daw da lor ta wàa: Tirri nîiye dèy a hèmna, amma a nit njaarra ây aw dii càa. 38Hû go waan di Tooy hèmna, ha e tèerranit njaarra ây a hèmna wàa gi.
Copyright
Learn More


text:
Niccolò Machiavelli
Niccolò di Bernardo dei Machiavelli (Nikoloo Makiawelli)(3 mee 1469 – 21 suwe 1527) ab bindkat, xeltukat, aji-politig ju Itaali la woon.
Niki Leonardo Da Vinci, Machiavelli jàppe nañu ko kuy misaal dëgg-dëgg nitug yewwute. Bii tekki - ginnaaw ñu bari - di nanu xamal ci jëmm ji ak ci nitu mbind ki waaye du nu xamal ci ngérum machiaveli, mi dugg ci waxtaani bés yi di junj am xel mu yaa te ñaw waaye it di gaaw a ñaaw-xel, ami sikki-sakka ci lépp. Machiavelli jàppe nañu ko niki ki sos xam-xamu politig bu jamonoo bi.


text:
1So den breda an sista, sins Gad gud an kain tu unu nof nof, mi a beg unu du, gi op unu laif tu Gad laik wan sakrifais — wan sakrifais we alaiv, we de de fi sorv Gad an we Gad kyan api wid. Dat a ou unu fi worship Gad. 2No mek di piipl we de iina di worl tel unu ou fi liv. Insteda dat mek Gad chienj di wie ou unu tingk so dat im kyan chienj di wie ou unu a liv. Da wie de unu wi nuo aal a wa Gad waahn unu fi du — unu wi nuo we rait, unu wi nuo wa mek Gad api an unu wi nuo ou im waahn unu fi liv.
3Kaaz a di gif we Gad gi mi, mi a tel unu: No bada tingk se unu muor dan wa unu riili bi. Insteda dat unu fi ombl unuself an joj unuself bies pan di fiet we Gad gi unu. 4Siem laik ou wan badi mek op a nof difrant paat, an di difrant difrant paat dem de de fi du difrant sitn, 5a siem so, a nof a wi, bot di uol a wi mek op wan badi kaaz wi an Krais Jiizas a wan. Di uol a wi difrant bot wi jain op tugeda an wi bilang tu wi wan aneda. 6Gad gi wi difrant difrant gif — im mek we kyan du difrant sopm. Ef Gad gi sumadi di powa fi priich im mesij, den dem fi priich bies pan di fiet we dem av. 7Ef Gad gi dem di powa fi sorv, den dem fi sorv. Ef im gi dem di powa fi tiich den dem fi tiich. 8Ef Gad mek yu kyan taak tu piipl an mek dem fiil laik se dem kyan du wa dem niid fi du, den a dat yu fi du. Ef im gi yu wan aat fi piipl we mek yu shier aal we yu av, den yu fi gi wid aal a yu aat. Ef Gad mek yu wan liida, den yu fi wok aad. Ef Gad mek yu kyan gud an kain tu piipl, den a dat yu fi du an yu fi api fi du it tu.
9Unu mos lov piipl wid aal a unu aat — unu lov mos riil; iet evriting we iivl an eng aan tait tu eniting wa gud. 10Lov unu wan aneda laik breda an sista an unu fi aalwiez put unu breda an sista bifuo unuself. 11Unu fi wok aad an no liezi! Unu mos eva waahn fi sorv di Laad wid aal a unu aat. 12Wail unu wiet fi di sitn dem we Gad pramis fi gi unu, unu mos api kaaz unu nuo se unu ago get it. Wen chobl tek unu, unu no fi gi op bot unu mos gwaan uol chrang an unu fi prie aal di taim, neva tap. 13Ef unu choch breda an sista no av wa dem niid, unu fi shier wa unu av wid dem an unu mos eva redi fi tek iin piipl we a chravl an naa no we fi stie.
14Di piipl we a kaaz unu fi sofa, unu mos prie an aks Gad fi bles dem; aalwiez aks Gad fi bles piipl, no prie an aks im fi du notn bad tu dem. 15Ef piipl api unu fi api wid dem, ef dem a baal unu fi baal wid dem tu. 16Liv gud wid unu wan aneda. No get ful-a unuself an fiil laik se unu kyaahn du sortn wok ar taak tu sortn an sortn piipl. Insteda dat ombl unuself.
17Ef sumadi du yu sopm rang, no bada du dem bak notn rang; aalwiez chrai fi du wa evribadi tingk rait. 18Ef it kyan apm, du evriting we unu kyan du fi mek shuor se unu liv iina piis wid evribadi. 19Breda an sista ef sumadi du unu rang no bada tek it pan unuself fi go mek dem pie fi wa dem did du unu, lef dem tu Gad mek im joj dem. A siem so it rait dong iina Gad wod dat di Laad se, “A fi mi jab fi mek piipl pie fi di rang we dem du, mi wi ponish dem.” 20Bot, “Ef yu enimi onggri, gi im sopm fi iit; ef im waahn sopm fi jringk, gi im sopm fi jringk. Wen yu du dat, a laik yu a pail op at kuol pan im ed.” 21No mek iivl biit yu bot biit iivl wid gud.
Copyright
Learn More


text:
Way
Misik ak Way Misik(fr musique en music) nak ci wolof misik rek lanu koy wax ndax daa bok ci baat yi nga xamni ñéppa ko bok mook lu melni widewo(video) WAY baatu way mingi jugé ci nit ku way maanaam nit ku yéwwu litax mu tudd moom nit kookii waykat dafa way bà man a sos ay wax mbaa ay nasar yoo xamni nit ñimu nékkal bàyyi wuñu ci xel mbaa sax xamu ñuko woon kon moo leen gën a way batax muy way kon kuñuy tuddee waykat dafa wara doon kuy yeeté
Way batay man na tékki poesie ci wolof[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay Misikkat ci Senegaal
Ay nasarkat/Taalifkat ci Senegaal


text:
Ku fi ñëw mu jangal la
Nax mi moo ko moon noox mi moo ko moom
Daf ko dónn
Lii xar yi la, lii bey yi la
Nagam yangi, àli bàngi
Baaxi maamam Pullo Àrdo
Ku fi ñëw mu jangal fa
Nax mi moo ko moon noox mi moo ko moom
Lii xar yi la, lii bey yi la
Nagam yangi, àli bàngi
Baaxi maaman Pullo Àrdo
Pullo Àrdo, Pullo Jééri, Pullo Àrdo
Pullo Jééri, Pullo Àrdo, Pullo Jééri
Dàqqal yee ñu jëm fee nga dàqq yil ñu jëm fii
Yaa xam yaw li xew fee, dara jaxalula fii ba fee
Pullo Àrdo, Pullo Jééri, Pullo Àrdo
Pullo Àrdo, Pullo Jééri, Pullo Àrdo
Àrdo sex na gënnëm
Dàldi gàddu yattam
Ma nga ànd ag xaajam
Dàldi jittël géttam
Pullo Jééri, Pullo Àrdo
Mi ngi ànd ag xaajam
Dàldi jiitél géttam
Dalal xelam,fééxal xolam
Bu nin ñi fo aka ree moom yégu ko suuy
Pullo Àrdo, Pullo Jééri
Yeppam mu ngi fii
Fii la yaroo, fii la màgee
Te yii fii la takkee sowna
Léppam fii la
Pullo Àrdo, Pullo Jééri
Bu nin ñi tëbë ka dal moom yëgu ko
Li mu am fii doyloo na ko doy loo na ko
Bu dee cor la mbaa jamaan la
Walla etaas la, mbaa abyong la, mbaa leneen la
Moom gisu ko, Pullo Àrdo
Ma nga gàddu taxaaran
Di mbiip mbiip mu am xorom
Way, way yu amui moroom
Mel ni kuy neexai goroom
Boo fa jaaree sant Saar ee di na la ree
Boo fa jaaree doon Séréér ee di na la ree
Boo fa jaaree sant Saat ee di na la ree
Boo fa jaaree doon Séréér ee di na la ree
Di mbiip mbiip mu am xorom
Way, way yu amui moroom
Mel ni kuy neexai goroom
Boo fa jaaree sant Saat ee di na la ree
Boo fa jaaree doon Séréér ee di na la ree
Boo fa jaaree sant Saat ee di na la ree
Boo fa jaaree doon Séréér ee di na la ree


text:
Njàngat
Baatu Njàngat day tekki mbooleem ay mbind yuy wax ci ay koj. Ni ko Ñenn ñi di gisee du yem rek ci mbind yu ñu taaral waaye am na it njàngatu kàddu, maanaam yu yemm ci ay kàddu. Sunu xoolee mboolaay yu mel ne yu waa Afrik yi xamul woon bind, seenum njàngat ci kàddu la yemoon.
Tëraliin
Tekki[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Njàngat day di ab fànn gu am genn melokaan gi ci jokkoo, muy ci mbind walla ci kàddu, di tax ñuy man a jëfandikoo làkk bi bu baax te di am njeexit ci baatukaay bi. Njàngat da fa yaa te bariy fànn, li leen di wuutale mooy mbindin walla ndefu téere yi. Taaral gi am na ci lu am solo.
Ci lu ëpp dañ koy jàppee ni ag fànn. Waaye itam doon na lu jafe rëdd ay peggam rawatina su nuy bind ci xeltu, ci xarala walla yeneen.
Ladab[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Njàngat day di ab fànn gu am genn melokaan gi ci jokkoo, muy ci mbind walla ci kàddu, di tax ñuy man a jëfandikoo làkk bi bu baax te di am njeexit ci baatukaay bi. Njàngat da fa yaa te bariy fànn, li leen di wuutale mooy mbindin walla ndefu téere yi. Taaral gi am na ci lu am solo.
Ci lu ëpp dañ koy jàppee ni ag fànn. Waaye itam doon na lu jafe rëdd ay peggam rawatina su nuy bind ci xeltu, ci xarala walla yeneen.
Ladab[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ladab baat la bu bawoo ci araab, di ci araab adab. Adab nag ci araab am na ñaar ba lu ko ëpp ciy tekki, waaye ñaar yi ci gën a siiw, bi ci njëkk mooy Adab: di baat bu Sëriñ Tuubaa (y.y.g) bari lu mu jëfandikoo ci téereem bii di Nëhju, di téere bu tëriit li (sujet bi) jëm ci yar ak dugal ci nit ñi ay teggiin (aadaab) di mbooloo(pluriel) ci adab. Bi ci des di bi ñu tax a jug, moom nag adab la nu laaf ci ag L muy leegi ladab, lu tax nu laaf ci L gi, loolu ñi ngi ci roye Lislaam te bu njëkk Islaam la woon, waaye ginnaaw ak L gi la ko wolof yi di gën a man di wax ak a tudd, moo waral - ci li nu wax - nu koy boole ci baatu araab bi, lii nag làkk woo gis ci àdduna bi am na ko, boo demee ci araab da cee fees dell, ay baay yu nu lem ba manees koo wax ci làkku araab, te doonuñu woon ay baati araab ñu mujj bokk ci làmmiñu araab te bu njëkk bokkuñu ci woon. Lu ni mel fees na dell ci Alquraan, am it ci làmmiñu araab wu jamonoo wii, sundus, istabraq ak yu ni deme duñu ay baati araab te ñi ngi ci Alquraan, lu mel ni qubtaan, di capitain dees koo jengal ba araab yi man koo wax waaye juddoowu ci añs. Waaye nag Ladab ca daaray majaalis ya, maanaam fa mag ña daan jànge, nga xam ne seenuw jàngiin da daan tegu ci firi baat topp baat, maanaam pirim baat-baat, nga `xam ne lees la wax tekkil la ko ci wolof bu ñu nee bismil-laa ne la : maa ngi tàmbalee ci turu Yalla, ar-rahmaani: kay aji yërame ci àddina añs. Bu dee ci tekkiin wii, Adab di baat bi nuy wax Ladab: njàngat lees ko daa firee, walla xam-xamu mbind.
Kon manees na ne: Ladab,
Buñu bëggee muy wolofi kese ñu ne: Njàngat, walla xam-xamu mbind
Ci: Farãse:
- CORRECTION
- BELLES-LETTRES
- COURRIER
- LITTÉRATURE
Ci làkkuw Angalteer:LITERATURE
xeeti njàngat[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci mbindin mi walla waxin wi la ñuy sukkandiku ngir man a xammee xeeti njàngat yi:
- Taalif
- Léebu
- Dal bu aju ci Léeb: http://www.leebone.com/
Su nu jàppee ne njàngat ab mbooloom ay baat yu am bopp di wax ci lenn li la. Kon man nanoo wax Njàngatu xam-xam, Njàngatu koom-koom, Njàngatu diine, Njàngatu woy, añs.
Tekkiinu njàggat[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Njàggat benn la ci anam yi nit di génnee ak a feeñale li nekk ci moom ciy yëgg-yëgg aki xalaat aki ñeewant aki gis-gis, jaare ko ci ay mbind walla bindiin yu rafet te wuute, moo xam woy la ( maanaam poesie) walla wesar (bind ci lu dul di ko nos, maanaam safaanub woy) walla wesar wu ñu nos. Loolu nqg di ubbil nit ay bunt ngir mu am man-man ci feeñal ak génne li ñu manul a génne walla ñu koy man a feeñale ci geneen anam walla melo. Njàggat nag day takku takku gu dëgër ci làkk. Dëgg-dëggi njuréef walla ngérte li juddoo ci làkk ñu bind ko, walla caada ja ca juddoo, day nekk di lu dencu walla lu wattuwu ci biir melokaani njàggat yi aki peeñ-peeñam, te ñoom danuy wuute kem ni gox yi di wuutee jamono yi di ko wuutee. Jamono ju nekk tam ay soppiku da ciy sosu akug jëm kanam akug wuute ak xeetu ànd ak jamono yi
Man ngéen a xool foofu ci suuf,cuq ci lëkkalekaay yooyu, ngir déglu as lëf ci wolofali Sëñ Mbay JAXATE ak Sëñ Muusaa KA:
- http://www.touba-internet.com/wolofal/serigne-moussa-ka-jazaou-shakor-guej-gui.html
- http://www.archive.org/details/wolofal
- http://www.htcom.sn/spip/magal2006/magal/wolofal.htm
- http://www.almouridiya.org/index.php?option=com_musicbox&task=view&Itemid=73&catid=19&id=5
Waxi Seex Anta Joob ju aju làkk[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Làmmiñ ak jamono
- Làmmiñ wi ngànnaay la, paaka la, balay ñaw nga daas ko;làmmiñ wu ñu jariñoowul, mi ngi mel ne paaka bu xumaag. Tubaab yi bi ñu fi ñëwee, réew mépp dañu koo yore ci seen làmmiñu bopp.Moo taxoon ba sunu làmmiñ yi des ginnaaw.Li la daan tax a jëm kanam, li la daan tax a am loo dundale sag anjaboot ci weneen làmmiñ nga daan jaar am ko...Loolu moo taxoon ñu sàggane sunu làmmiñ yii.Waaye du caagéenu dañu cee manul woon a waxe li ñu bëgg a wax...
Dangeen di xam ne aw làmmiñ, jëfandikukaay la boo xam ne lu am xel dem ci àdduna aw làmmiñ man na koo tudd, am xel ay gàtt, aw làmmiñ gàtt!Waaye lu am xel man a jëm ci àdduna rekk, aw làmmiñ man na koo tudd;aw làmmiñ gàttul.
Nit kiy wax nag fi xelam yam, fi jàngam yam, fi gis-gisu àddunaam yam, foofu rekk la ay waxam man a yam...
Waaye boo demee ba sam xel gis leneen rekk, làmmiñ dina ko tudd. Lu ko waral? Amul benn baat boo xam ne bii yenu nga sa maanaa ci cosaan, amul!Mooy li nga xam ne - waxoon naa ne...dinaa cuq tuuti xel yi...ndax defe naa ne, yéen jàng ngeen xam-xamub làmmiñal...xam ngeen ne De Saussure (boroom xam-xam bu mag la woon ci wàllu làmmiñal) wone na loolu.Làmmiñ du loo xam ne tay baat yi dañoo juddu rekk daal di yanu seeni maanaa. Baat bi coow luy génn ci gémmiñ kepp la! Kepp! Amul sax menn maanaa. Ndax bu ko amoon wenn làmmiñ ay am, kon lu jug rekk xel yépp nenn lañu koy tudde.Wenn tur wi di moom te loolu amul.
Jukki bii tibbees na ko ci waxtaanu Seex Anta Jóob, mu amoon ci awril 1984 ca Cees


text:
Diggu Afrig
Diggu Afrig (di wax tamit Afrigu yamoo) doon ab xaaju Goxub Afrig bu nekk ci diggante ndand féy-féy gu Sahara ci bëj-gànnaar ak ndand fey-fey gu Kalahari ci bëj-saalum; ci penku mi ngi yem ci peggi dexu Rift ca Ecoopi, ci sowu ci mbàmbulaanu Atlas.
Su nu sukkandikoo ci sedatley àdduna bi Mbootaayu Réew(MR) yi def, Diggu Afrik benn la ci diwaan yi ñu sedatlee Afrig.
Juroom ñenti Réew yi ci nekk:
- Angoolaa
- Réewu Diggu Afrig
- Kongòo
- Cadd
- Kameroon
- Réewu Kongòo
- Gaboŋ
- Ginne gu Yemoo
- Sao Tome ak Principe
Melokaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci biiram di nga fa fekk barabu Afrig yi nga xam ne mandiŋ nga fa am, fekk fa réew yi am klimab ndand féy-féy, ay réew yu am ci allub yemoo bi, yu tàq ci dexu Niseer ak wu Kongòo.
Doju Kamerun (4070m), doju Ruwenzori (5119m), doju Elgon (4321m), doju Keeñaa (5200m), doju Kilimangiaro (5895m, di doj bi gën a kawe ci Afrig) ñooy doj yi nekk ci Diggu Afrig.
Doon na diwaan bu bariy nit.