text: 1Bicy der mod nu ya̱ ricya̱, gal nu ya̱ ricya̱ mod nu ricy Crisht. 2Der bicy na, ya̱ rne̱e̱ lo der nu tona' la nap ricy der, gun dub laa tiem ca ic der ya̱, nunu ricy paa der nu de leey nu yu' lat dela mbecy ni Crisht nu blyu̱u̱ ni der. 3Tees rlagya̱ gad lagy der nu Crisht riib ic mi dela yu gyeey, nunu de yu gyeey riib ic dey mñaay, gal nu Ñgyoozh riib ic mi Crisht. 4Orze' benu tub yu gyeey washet yu shimbely yu ornu rnii nuy Ñgyoozh lat de mbecy zigy o ornu rshaal yu riidz nim lat de mbecy zigy, orze' shiñ ricy nuy Crisht nu waca lagy yu lom. 5Ze' de biñ mñaa, ornu rnii num Ñgyoozh lat de mbecy zigy o ornu rshaal dem riidz nim, benu a̱' noow toom, orze' shiñ ricy num ñgyeem. Gun gal gaa la biñ mñaa nu a̱' noow too nu biñ mñaa nu rshi'ñ yagy too. 6Benu biñ mñaa walagy mi nu soow mi toom, orze' shi'ñ mi gyich ic mi. Como nde' coz to' lo nu shi'ñ mi gyich ic mi o nu shi'ñ yagy mi toom, orze' nap zir nu soow mi toom. 7De yu gyeey walagy ñi nu soow dey tooy, gun gal nu na Ñgyoozh, ni na dey, nunu yu gyeey, yu ze' rlyu nu gyel lily ni Ñgyoozh. Ze' biñ mñaa, mi ze' rlyu nu gyel lily ni yu gyeey. 8Gun Ñgyoozh, ornu psa' lagy mi yu gyeey, walab nu biñ mñaa psa' lagy mi yu. Sinu ornu psa' lagy mi biñ mñaa, nu yu gyeey psa' lagy mi biñ mñaa ze'. 9Nunu Ñgyoozh wansa' lagy mi yu gyeey par nu nac biñ mñaa, sinu psa' lagy mi biñ mñaa par nu nac yu gyeey. 10Nde' nu de biñ mñaa rlagy ñi nu soow dem toom: par nu gabe nu ñgyeem riib ic yum. Nunu rlagy ñi nu soow dem toom par ornu zac de anc. 11Tees par mod nu psa' lagy Ñgyoozh, yu gyeey sac yu gyishlombecy ii benu walab nu nac biñ mñaa. Nunu ni' zi'l biñ mñaa sac mi gyishlombecy ii benu walab nu nac yu gyeey. 12Gun rishli Ñgyoozh psa' lagy mi biñ mñaa nu nac yu gyeey, tees rishli yu gyeey ral yu nu nac biñ mñaa. Tees delañ nac ñii coz nu bruu lo Ñgyoozh. 13Gush der shcab ben a se'ñ nu a̱' noow too de biñ mñaa ornu rnii num Ñgyoozh lat de mbecy zigy. 14¿A walab nil bi rad lagy la den nu shiñ na benu tuñ gyich too de yu gyeey? 15Tees par de biñ mñaa, nde' tub coz nu cyit na nu tuñ gyich too dem, gun ta'ñ par nu soow ñi toom. 16Tees benu ca na mbecy rlagy yu tub suy riidz nu nac de coz nu mne̱e̱, orze' rlagy ñi nu gad lagy yu nu de̱ ya̱ gal nu de' zir de mbecy ni Crisht a̱' ricy cup den reña' cushtom. 17Tees de coz nu ne̱e̱ lo der na, nii walab nu ne̱e̱ nu nap ricy der. Gun ornu ryatublaazh der, lugaar nu nap gyicy der ca nu shiñ ricy der. 18Nu loga la, mnii dey lo̱ nu ornu yatublaazh der, reñ ga la shcab ricy cup tub nac ga der. Nunu rzeña lagya̱ ñuu ga nu coz rishli de nde'. 19¡Segur la yu' mbecy lat der nu rtub su dey losa'y, gun orze' gabe nu ca na der rishli ricy paar! 20Nu nac nu reñ ga la na shcab zu tub nac ga der, ornu ryatublaazh der, orze' nde' walab mod nu bzeeñ Shuaan den nu gow der gyishtily. 21Gun ornu ryap or nu row der gyit, tub ga la der row ru nir. Yu' mbecy ran yu, como wagad sheñ nu gow yu. Ze' yu' ga' dey gashtal rzugy lay ricy ñi. 22¿Walab gaal sac yu' der, ze' nu row der gyit nunu ze' nu ro' der nis? ¿Uti rlagy der gyicy ras nur de bicy ru nu nac Ñgyoozh, nunu rlagy der gyicy ru nu gat lo de mbecy zi nu sac ni? ¿La coz ne̱e̱ ni der na? ¿A ne̱e̱ nu dzi nap ricy der? ¡Nde' gaal rila wane̱e̱ ga̱' ni der nu nac nu ni ricy der! 23Gun Shuaan den mniim lo̱ de coz nu blyu̱u̱ ni der. Coz ze', nde' Shuaan den Jesuuz, laab rel nu bish cya Judas ich mi, pshet yaam tub gyishtily. 24Orze' briic mi gras ni Ñgyoozh. Gaze' nu blew mi ñii. Orze' nam: “Nii cuerp ne̱ nu rica̱ nu gat par nu gruu mbañ der. I mod gyicy der par nu gyeza' lagy der ya̱”, nam. 25Na ornu blazh bicy num dey che ze', orze' ni' zi'l mod, pshet yaam tub bas ñup urbyay. Orze' nam: “Nii tub trat cub nu gyicy Ñgyoozh nu de mbecy nu nac nu shu reña̱. De tir la ornu go' der ñup ii, orze' ni gyicy der par nu gyeza' lagy der ya̱”, nam. 26Ni bicy der gashtal shuub la dzi nu cyid Shuaan den tuuba' tir. Ornu gow der gyishtily ze', nunu ornu go' der ñup ze', orze' gyeza' lagy der nu gut mi lo cruuz par nu nac de ru. 27Nde' nu, benu ca na mbecy gow yu gyishtily mod nu walab se'ñ, ornu gow yu mod nu bzeeñ Shuaan den, o nu go'y ñup urbyay nu ni' walab mod nu se'ñ, ornu go'y mod nu bzeeñ mi, orze' nde' cyi na; gun wanca lagy yu lo cuerp nim, ni wanca lagy yu lo reñ mi. 28Orze' tub ga la mbecy rlagy ñi nu gash dey shcab ben lac mod na dey. Gaze' nu gow dey gyishtily ze', nunu go' dey ñup ze'. 29Gun benu wayicy cuen dey lac gyicy nuy cuerp ni Shuaan den ornu gow dey gyishtily, nunu ornu go' dey ñup mod nu bzeeñ mi, orze' Ñgyoozh cuic mi cashtig ni dey. 30Nde' nu yu' mbecy rat lat der, nunu nde' nu yu' mbecy a̱' fert lat der, nunu yu' dey bi gut yu. 31Tees benu rush den shcab ben lac mbecy nan, orze' wabic Ñgyoozh cashtig ni den. 32Tees ornu dri bee Shuaan den nin, orze' rbic mi cashtig ni den par nu gyanap na, gun orze' waniim nu yu' cyi den ornu laab nde' la gri beem ni de mbecy ni gyishlombecy. 33Orze' der bicy na, ornu gyatublaazh der nu gow ru mod nu bzeeñ Shuaan den, orze' cuez losa' der par nu gow der tublaazh la. 34Benu yu' mbecy ran yu, rlagy ñi gow laay gyit yu'y anzir nu gyatublaazh der, gun orze' wabic Ñgyoozh cashtig niy par nu nac mod nu yatublaazh der. Ze' de' zir asunt, ya̱ ne̱e̱ lac mod gyicy der ornu yapa̱.


c: text/html

text: 1Baka u di Masa Jesosi fan ku u sö, hën a kumutu dë, ta waka ta lontu a dee köndëköndë u Galilea ta konda di buka u Masa Gaangadu ta lei sëmbë soni fëën finifini. 2Wë nöö di juu dë, de bi kisi Johanisi di dopuma buta a dunguwosu kaa. Nöö ala a dë ta jei u hii dee soni dee Masa Jesosi, di Keesitu, ta du. Nöö hën a kai dee bakama fëën ko nëën, hën a manda de taa: “Un go a Jesosi e, 3nöö un hakisi ën ee hën da di sëmbë tuu, di Gadu bi paamusi u taa a o manda ko, naa u musu luku wan oto sëmbë möön? Sö fuun hakisi ën e.” 4˻Nöö hën dee bakama u Johanisi nango te de go dou a Masa Jesosi. Hën de dëën di buka te de kaba.˼ Nöö hën Masa Jesosi piki de, a taa: “Un toona go a Johanisi e, nöö un konda hii dee soni dee un si ku dee un jei a mi aki tuu dëën. 5Un taki dëën taa ˻hii dee soni Gadu Buku bi taki u di Sëmbë Gadu o manda ko, nöö de tuu ta pasa fa u dë aki˼. Biga bookowojoma ko ta si soni, lanma hopo ta waka, sikitjinama ta ko bunu, bookojesima ko ta jei soni, dëdë sëmbë ta weki, dee möfina sëmbë ta jei di suti Buka u Masa Gadu. Sö fuun taki dëën e. 6Nöö un taki dëën tu, taa di sëmbë di an ta mati fu di ma ta du kumafa a bi mëni, nöö sö wan sëmbë dë bunu e.” Sö Masa Jesosi piki de te a kaba. Nöö hën de toona go a Johanisi baka. 7Nöö fa dee bakama u Johanisi nango dë, hën Masa Jesosi bia fan ku dee hia sëmbë dee ku ën sai dë. A taa: “Fa un bi kule go a Johanisi a di sabana dë, un sooti sëmbë un go si ala? Un si wan sëmbë di aan pakisei, kuma wan kambaluwa di ventu ta böö nango ta ko nö? 8Ee nasö un si wan sëmbë bisibisi ku gaan waiti koosu nö? Nönö, Johanisi an bi dë sö e. Biga dee sëmbë ta bisi gaan waiti koosu, nöö a guduma wosu de ta dë. Na a sabana dendu de ta libi. 9“A kandë un bi mëni tu taa fa woon go dë, nöö woon si wan gaan tjabukama u Gadu ta du gaan foondofoondo soni. Wë mi taki da unu taa un si wan tjabukama u Gadu tuu, ma a möön hei möön wan tjabukama seei. 10Biga Johanisi wë da di sëmbë di dee fesiten tjabukama u Gadu bi sikifi soni fëën, taa Gadu o manda wan sëmbë ko faa seeka pasi da di Heepima di o ko. 11“Nöö mi taki da unu seei gbelin taa fu hii dee libisëmbë mujëë pai, nöö na wan u de hei kuma di Dopuma de kai Johanisi e. Ma fa mi fan dë seei, ma hiniwan sëmbë di dë a di Njunjun Tii u Gadu dendu te dou ku dee möön lagi wan seei, nöö de tuu a' kölöku möön Johanisi. 12“Nöö fa mi ta fan soni u di Njunjun Tii u Gadu aki, nöö a ta ko taanga seei kaa e, dee sëmbë, fu kumutu a di ten Johanisi hopo seti konda soni fëën fu te kisi fa u dë aki. Nöö di sëmbë di ta biinga taanga nëën baka nöö hën o dë nëën dendu. 13Nöö di Njunjun Tii aki, hën da di soni di Mosesi ku hii dee fesiten tjabukama u Gadu tuu bi ta taki, te kisi di ten u Johanisi aki. 14“Nöö ee un kë piki, nöö woon ko sabi taa Johanisi wë da di sëmbë di bi musu ko a di ten di di tii aki o seti. Hën wë da di Elia di dee oto fesiten tjabukama bi ta taki taa a o toona ko. ˻Biga di wan seei fasi Johanisi ku Elia abi.˼ 15Nöö fa i si mi ta fan ku unu aki nöö un pakisei ën bunu e, be un fusutëën.” 16Nöö hën a bai taa: “Ee, dee sëmbë aki, andi seei mi sa tei maaka ku unu kumafa un dë aki baa? Un dë kuma dee mii ta pëë a sitaati, soni an ta kai ku de möönsö. Fa de sai dë, de ta buja ku de seei taa: 17‘U böö tutu da unu te u wei fuun baja, ma wan kë baja. Nöö hën u bia kanda tjali kanda da unu fuun këë, ma wan kë këë.’ “Nöö sö wë nöö un dë tu e, dee sëmbë. 18Biga Johanisi ko, nöö hën an bi ta njan kuma unu, an bi ta bebe kuma unu, nöö un kosi ën taa a lau, soni dë nëën liba. 19“Nöö hën Mi di ko Libisëmbë Mii aki ko, nöö hën mi ta njan ta bebe ku unu, nöö hën un ta kosi mi tu taa mi a' langabëë tumisi, mi dë bebesonima, mi ta hulu takulibisëmbëma u di köndë. Ma mi sabi taa a o ko a döö nöömö u sëmbë musu ko fusutan taa Gadu hën manda mi ku Johanisi tuu ko, biga u tu tuu bi libi leti kumafa Gadu kë.” 20Nöö hën Masa Jesosi ko gandji da dee sëmbë u dee köndë awaa ka a bi du dee möön hia wooko fëën, foondofoondo wan, ma töku de an bi bia ko piki ën möönsö fu de disa dee hogilibi u de. 21A taa: “Mi bai helu da unu e, un dee sëmbë u Kolazin, ku un dee sëmbë u Betisaida. Biga fa dee köndë de kai Tilusi ku Sidon sai naandë, dee sëmbë u de hogi tee de hogi. Ma ee de bi si dee gaan foondo wooko dee un bi si aki, nöö de bi o bia de libi gaanduwe. Mi taki da unu taa, de bi o buta maun a mindihedi ta bai ta këë ta tuwë deseei a goon ta logoda ta bisi djodjo. Sö di hogilibi de bi ta libi dë bi o hati de tjika. Ma un wan du sö. 22“Hën mbei mi taki da unu taa a di gaan kuutudaka u Gadu, nöö di sitaafu di dee sëmbë u Tilusi ku Sidon o kisi an o bigi kuma di woon kisi e. 23“Nöö söseei un dee sëmbë u Kapenaumi fa un hei di gaan hei aki, nöö un ninga taa hën o tja unu go a Gadu Köndë ö? Na seei. Mi taki da unu taa a di didibi faja a o tja unu go kaba a sösö. Biga fa dee sëmbë u Sodom bi hogi tjika dë seei, ma ee de bi si dee gaan foondo wooko dee un si aki, nöö de bi o bia libi gaanduwe. Nöö Gadu an bi o booko di köndë u de kaba a sösö te kisi fa u dë aki. 24“Nöö mi taki da unu taa di sitaafu di Sodom o kisi a di gaan kuutudaka an o bigi kuma di un dee sëmbë u Kapenaumi aki o kisi e. Biga wan kë bia unu libi möönsö.” 25Nöö hën Masa Jesosi bia fan ku ën Tata awaa. A taa: “Taata o, i wë da Masa u liba ala ku goon aki tuu. Nöö mi gafa i o, fu di fa i ta wooko. Biga i ta hoi dee soni fii tjubitjubi da dee könima u di goonliba aki ku dee sëmbë dee ta mbei taa de sabi soni poi, nöö hën i ta mbei dee lagilagi sëmbë ko sabi de. 26Aai Taata, a bigi o, biga wë sö i feni ën bunu fii du. Gaantangi fii e.” 27Nöö hën a bia fan ku dee sëmbë hën ku de sai dë möön. A taa: “Dee sëmbë o, fa mi dë aki, mi Tata buta hii soni a mi maun e. Nöö na wan sëmbë sabi mi fa mi dë boiti mi Tata nöö, nöö söseei na wan sëmbë sabi mi Tata tu fa a dë boiti mi di Mii fëën aki nöö, ku di sëmbë di mi kë mbei a ko sabi ën.” 28Nöö hën a taa: “Haika e, dee sëmbë, ee wan sëmbë i dë fukafuka, i ko wei u dee lai dee i ta tja, nöö be i ko a mi e. Nöö mi o mbei i ko dë bööböö. 29Dee sëmbë, un saka unu seei da mi o, be mi ta tii unu ta lei unu soni. Biga fa mi dë aki, mi abi tjalihati, mi a saka fasi, nöö ee wan sëmbë i ko a mi nöö joo feni böö te dou a i hati. 30Biga di tii u mi an taanga e, nöö dee lai dee mi o da unu fuun tjai, de dë fukëfukë.” Sö Masa Jesosi fan ku dee sëmbë ta haikëën dë tefa a kaba.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Wë dee sëmbë, mi Paulosu manda gaan odi da unu. Fa mi ta mbei di biifi aki, nöö mi ku Timoteo, nöö sö u dë aki, u dee futuboi fu Jesosi Keesitu. Nöö u ta manda di odi da hii unu tuu, un dee sëmbë a Filipi dee dë apaiti da Gadu fu di unu ku Masa Jesosi Keesitu ko di wan. U ta mandëën da un dee hedima ku dee basia u keiki tuu. 2Fa un sai dë, u Tata Masa Gaangadu ku Masa Jesosi Keesitu musu dë ku unu ta heepi unu ku de bunuhati e. De musu ta da unu böö. 3Wë dee sëmbë, hiniwan juu te mi ta mëni unu, nöö mi ta da di Gadu fuu di mi ta dini aki tangi fuunu hedi. 4Hiniwan ten mi ta begi da unu tuu ku gaan piizii seei, 5fu di u ku unu dë a di wan wooko makandi ta paaja di Buka u Masa Jesosi. Wë biga fu di ten un jei di Buka, nöö hën wë un tei ën, hën i si un dë ku mi makandi a di wooko fu te tide eti. 6Nöö mi sabi taa di Sëmbë di seti di bumbuu wooko a unu hati dë, an o disëën a hafu pasi möönsö. Ma a o tjëën go dou fu te di daka Jesosi Keesitu o toona ko a goonliba aki baka. 7Wë dee sëmbë u Filipi dë o, a fiti fa mi ta wai ku unu aki e. Mëni fuunu dë a mi hati. Biga fa Gadu naki mi di kölöku ku ën bunuhati aki fu mi sa ta tja di Buka u Masa Jesosi dëën, nöö mi sabi taa un tuu dë ku mi nëën makandi nöömö. Di juu mi bi ta waka ta lontu ta biinga ku di Buka u sëmbë musu piki ën, ta sitampu ën a kamiankamian, nöö un bi dë ku mi nëën kaa. Nöö fa de söötö mi a dunguwosu aki, un dë ku mi nëën eti. Wan disa mi möönsö. 8Nöö Masa Gadu seei dë kotoigima ta si mi hati kumafa mi ta hangi unu tjika e. Jesosi Keesitu hën wë i si buta di gaan lobi fuunu a mi hati aki e. 9Nöö te mi ta begi Masa Gadu da unu, dee sëmbë, nöö mi ta begi ën fu di lobi fuunu musu ta göö ku fusutan ku köni nango nöömö. 10Biga te un dë sö kaa, nöö woon ko sabi unfa u wegi soni te un kaba luku ee undi da di möön bunu wan fuun tei. Nöö woon dë bumbuu sëmbë gbelingbelin seei söndö föutu te di daka dou di ˻Masa Jesosi˼ Keesitu o toona ko a goonliba. 11Biga hën o ta wooko a unu liba fuun ta libi bunu a hii futu, be sëmbë sa si. Nöö de o ta gafa Masa Gadu seei, në fëën o ta bai fuunu hedi. Sö wë u ta begi da unu e, dee sëmbë. 12Wë un dee sëmbë u mi dë o, mi kë fuun sabi taa di soni pasa ku mi aki, hën wë mbei di paaja u di Buka u Masa Jesosi nango a fesi seei. 13Biga hii dee wakitima u di Gaan Könu wosu aki palalaa dou, ku hii dee oto sëmbë aki, de tuu ko si taa na wan wojo soni mi du möönsö bifö de kisi mi bui buta aki. Ma fu di mi dë wan futuboi u ˻Jesosi˼ Keesitu hedi hën mbei. 14Nöö hën wë mbei gaan së u dee oto sëmbë fuu dee ta biibi a Masa Jesosi aki ko tei taanga a mi, hën de ko ta konda di Buka waiwai söndö fëëë. Biga de si taa fa de kisi mi fu Masa Jesosi hedi aki, nöö ma a' toobi. 15Fa u dë aki, a ko dë taa so sëmbë ko ta konda di Buka u ˻Masa Jesosi˼ Keesitu ku felanti, fu di de ta haun ku mi. Biga de kë u në u de musu bai kuma mi tu. Ma so sëmbë ta tjëën ku limbohati, 16ku lobi. Biga de sabi taa na wan hogi mi du mbei de söötö mi buta aki möönsö, ma fu di mi ta fia ku sëmbë u de sabi taa di Buka u ta tja aki, tuutuu soni a dë. 17Fa dee sëmbë ta tja di Buka fu de feni nëbai hedi dë, nöö de an ta tjëën ku limbohati e. Biga de ta mëni taa fa de ta du dë, nöö möönmöön mi o fuka a di sitaafu mi dë aki. 18Wë nöö andi seei mi abi u taki fu di soni dë, dee sëmbë? Biga ee de ta tjëën ku limbohati mi ta wai. Ee de an ta tjëën ku limbohati mi ta wai. Wë biga möönmöön seei di Buka u Keesitu ta paaja nango a hii mundu. Nöö mi o ta wai nöömö tu e. 19Biga fa un ta begi da mi naandë, ku fa di Akaa u Jesosi Keesitu ta heepi mi tjika aki, nöö mi sabi taa mi o kumutu nöömö a di sitaafu i si mi dë aki. 20Nöö mi abi di biibi a Gadu taa ma o du na wan soni fu sen fëën musu kisi mi a bakaten. Ma mi o abi degihati fu mi sa tja miseei a wan bunu fasi, be ˻Masa Jesosi˼ Keesitu feni gafa fu mi hedi kumafa a bi ta feni nöömö kaa, aluwasi ee mi libi ee mi dëdë. 21˻Nöö fa i si mi ta fan aki, nöö mi dë kabakaba fu hiniwan u de tu soni dë e, dee sëmbë.˼ Biga hii libi u mi dë a ˻Jesosi˼ Keesitu kaa. Hii soni mi ta du kaa, nöö fëën hedi. Nöö ee mi dëdë seei a o dë wan wini da mi ˻biga nëën ala mi o go˼. 22Ma ee mi dë ku libi eti, nöö a kandë mi o sa heepi möön hia sëmbë fu de ko a fesi a di së u Gadu. Fëën mbei ee a bi dë soni u mi tei, nöö ma bi o sabi undi u de mi kë. 23Biga mi kë de tuu. Mi kë kumutu a di goonliba aki go dë a ˻Masa Jesosi˼ Keesitu ala. Di dë sa dë di möön gaan bunu soni da mi o. 24Ma nöö a dë möön fanöudu da unu fu mi fika a goonliba aki ta heepi unu eti. 25Hën mbei misikuma mi o fika tu, fu mi sa heepi hii unu tuu fuun sa ko möön fesi a di biibi un sai dë, ta wai ku ën. 26Nöö ee mi dë te mi toona ko a unu, nöö di wai di un ta wai ku Jesosi Keesitu dë kaa, nöö a o möön bigi eti. 27˻Wë nöö dee sëmbë, fa soni o waka ku mi ku fa soni an o waka ku mi, nöö di dë ma sabi eti e.˼ Ma unu, un musu tan ta libi nöömö kumafa a fiti dee lö sëmbë dee piki di buka u Keesitu. Ee mi toona ko a unu, ee ma ko a unu seei, ma mi musu ta jei fuunu nöömö taa un ta hoi dou ku wan hati, un ta tuwë gogo a wan së makandi fu sëmbë musu sabi taa di Buka u Masa Jesosi un ta biibi dë, a dë wan bumbuu buka. 28Fa so sëmbë ko dë felantima ku unu dë seei, dee sëmbë, ma wan musu panta e. Un musu ta hoi nango nöömö söndö fëëë. Nöö te un du sö, nöö de o ko si taa unu ta feni heepi a Gadu, ma de, de ta kaba a sösö. Sö fuun libi ku dee felantima fuunu e, dee sëmbë. 29Biga fa un feni bunu a Gadu naandë fu di un nama ku ˻Jesosi˼ Keesitu, nöö na fuun ta biibi nëën nöö a kaba e, ma fuun ta tja sitaafu fëën hedi tu. 30Nöö di sitaafu di un ta tja a Filipi ala, hën da di wan seei sitaafu un bi si mi tja dë, ku di un jei mi ta tja aki tu. Hën da u tuu ta tja di wan sitaafu makandi e, dee sëmbë.


text: 1A dat maan càa, Yeesu de dige a riiy ɓèl ây ni riiy kaa ây. De sage Yèk Kâwrra wûun Fay. A lor ta wàa ra sàm cuk aw tâanjirre ni ey. 2A nikin ây kana, yuuni daw nà tindòom makta ây, ndòosi daw a àyci ây gi ɗa aw tâanjirre ni ey. Di Mariya sàni-Magdala dey yuunu nà tindòom ây jòròs, 3Yowanna kin wàa di Huja nit ɓèl a àay wûun Herode, ni Susanna, ni kin ây kana dèy. Aw mgbaanji dawrre ni bèeb ta waw di Yeesu ni lor ta wàa. 4Mûsa nit ây anga a riiy pî aw kimja a gin Yeesu. De yèe daw jày ni rèenjum yèy. 5De gàa: Nit yòorra yòoci taye ngam yòorra yòoci. A ye yòo gi, yòot kana de yaa a cewci orri. A nit ây de nafɗan, a jooy ây de dàan de atin. 6Yòot kana yaa a soori a fak kpata. Ye ɓuge, de kòyrre ngam soori ti tâa yengdiya ba. 7Yòot kana ɗa yaa a tîim cikci ây. De 'mitnjin, cikci de èwnjuwa. 8Yòot kana yaa a soor mbâra. De ɓugi, de 'mirre de njòre yòoci temèrre. Yeesu ye gbèe yèerra yèk yey, de bime de gàa: Nit yey tâage ni tuk rakni, sey e ragi! 9A lor ta wàa de gunuwan de gàan: Ji yiɗi gàarra rèenjunum yèk yey ya? 10Yeesu de gàa daw: Un un kpàa ot cèngnum jày tâa fûurriya a yèk wûun Fay. Amma a nit ây kana gi sey ni rèenjunum yèy gaw kàl daw, ngam koo aw rapɗe go ni nisi, gaw rap ba, koo aw raksirre go ni tuy gaw cèngsi ba. 11E rri yey jày yiɗi gàarra yèk rèenjum yey: Yèk Fay tâa kà yòoci. 12A nit ây kana aw rèenji ni cewci orri a gin yaa yòoci gi. Ye ragin yèk Fay, Seyɗan dàara e atfa yèy a tinîir waw, ngam ta aw goosi aw saa ba. 13A nit ây kana aw rèenji ni soor yey a fak kpata. Ye ragin yèk Fay, de ngorin ni tinîir kâwrra. Aw sisi ceni daw ba. Aw goosirre unji càa, amma mgbàr yey ge dàara daw jàk rûfrum, woo gaw woofa yèk Fay. 14A nit ây kana aw rèenji ni gin yey yaa yòoci a tîim cikci ây gi. Ye ragin yèk Fay, de digin. Amma jàk kparri, ni yèk bèebi, ni kâwrra jàk ây ye loosi daw tinîiri, de èwnjifan yèk Fay a tinîir waw, gaw rep jàk nîirra mbâra ba. 15A nit ây kana aw rèenji ni soor mbâra a gin yaa yòoci gi. Aw rake yèk Fay ngorin gi, aw mòo ni tinîir ɓetkumya ni dànda mbâra. Aw repɗe jàk mbâri a èfta tinîir waw. 16Yeesu de gàa daw: Cen nirri ge beng ebi a pittirla e kupti ni sey, koo e ii u mîis takrak ba, amma ii ge ii njet, ngam ha kayngum maan e fin da nit lekta ây a àay. 17Jày fûuge lang lò ge lòt mgbàr kana a nis nit ây. Yèk fûurriya ɗa lò ge lòt mgbàr kana, e tâa cèngnumya. 18Hû go iin hakkilo a jày raknu gi! Ngam nirri dii go ni jày, kpàa ge kpàasirra jàk kana. Amma nit yey èege jày, a gaw arru koo jàk yey dàne tâawe càa gi. 19Nuu wàa ni kaa rra wàa di Yeesu de dàaran a gin wàa. Aw kpàa orri aw kpèt a gin wàa ba, ngam mûsa nit ây dii dèy a farra. 20A nit ây de kàluwan de gàan: Nuu wey ni kaa rra wey aw gòyrre a gbaa, aw yiɗi un kpàanji. 21Yeesu de goosi de gàa daw: A nit ây rake yèk Fay, mbirge kà yey gàa yèk maan, aw tâage a kaa rra mum koo nuu mum. 22Unji kana Yeesu de lege a koombowal ni lor ta wàa, de gàa daw: Dàan ot yew a taga sòo ɓèl gi. 23Ye kurin koombowal, kûum mòowe di Yeesu. Hiski ɓèl de ana e kpàa daw a tîim sòo, ha koombowal gàarre e mûu ni sòo. Aw kèle gbeecu. 24A lor ta wàa de hèewrran aw mûysu di Yeesu, de gàawan: Nitkàlnjum Nitkàlnjum, ot gàarre ot gbee! Yeesu de ane; de kpânu di hiski ni yûurra sòo. Sòo ni hiski de gòyin, de tâan baak baak. 25Yeesu de gàa da lor ta wàa: U hâ tâa goosum tinîir wun ya? De tâa daw 'nang de tolin, de yèenjin de gàan: Nit yey nit ji rri ya? Ngam yèerre di hiski ni sòo, aw ragurre. 26De kurin aw dik a cewci Gerasina. Riiy maan dii a ɗàm kpees Galile. 27Yeesu ye cire a koombowal, nit kana a riiy maan de dàara a gin wàa. Nit yey dii ni tindòom makta. Diga mgban ti mgbapɗe lurra ba, ti tâarre a àay ba, amma tâarre a gook geb ây. 28Ye rabu di Yeesu, de bime ɓàng, de yaa a ɗàm kpees wàa, de taasi de gàa: Ji tâanjina ni muy ya, Yeesu Hàm Fay a faktiturum? Mi waamde, ta mu riisim 'màari ba. 29Yèe kà yey, ngam Yeesu gàawe nà di tindòom, e yuu a gin wàa. Tindòom mòowe nà diga mgban. Aw'mèmu nà di nit maan ni yuma titefki, aw gbalu nà ni tigbalni a nay. Amma ey 'nunsifarre ti'mèmni. Tindòom 'maawrre a nûri. 30Yeesu de gunu: Kà tâam nîir wey ya? De gàaw: Mûsa tâam nîir mum. Gàa kà yey, ngam a tindòom ây dèy leke nà a gin wàa. 31A tindòom ây de waawan di Yeesu, ta e gàa daw aw cir a gook yengdiya, aw tâa a farra ha mgbàr kiita ba. 32Mûsa gicim ây dèy aw dii aw faarre a kpàang gopri. A tindòom ây nà de waawan di Yeesu, e woo daw aw lek a is gicim ây. 33De hîi daw orri. A tindòom ây de yuun a gin nirri nà, de legin a is gicim ây. Mûsa gicim ây pî de lamin aw yaa a sòo. De wutkin a farra. 34A hàm faat gicim ây ye rabin jàk yey mbirge gi, de 'nòon. De digin aw sakra yèk maan a riiy ɓèl, ni riiy kaa ây tâage a cewci riiy maan. 35A nit ây de digin aw gop jàk yey mbirge gi, de kpèrrin a gin Yeesu. De kpàawan di nit yey yuuw mûsa tindòom ây nà tâarre a ɗàm kpees Yeesu, mgbapɗe lurra, dànde mbâra ni hakkilo. De tolin. 36A nit ây tâage a farra rapke jàk yey pî, de sagin daw kày kpàa ndòosum nit yey tâage nà ni tindòom ây gi. 37A ni-Gerasina ây pî de waawan di Yeesu e yuu a dees waw, e tayi. Ngam aw tole dèy. Yeesu de lege a koombowal e iri. 38Di nit yey yuuwan tindòom ây nà, de waaw di Yeesu aw diknji ni ey. Amma Yeesu de wasu de gàaw: 39Koy mu sak da nit ây jày pî mbirum Fay. De dige e kàl a riiy maan pî jày tèew Yeesu gi. 40Yeesu ye ira, a mûsa nit ây de ngoruwan ni tinîir kâwrra. Ngam aw pî aw waawrre nà. 41Nit kana nîir wàa Yayru de dàara. Nit maan wûun ɗi a àay gin kimjum. De ûu a ɗàm kpees Yeesu, de waaw e dàara a àay wàa. 42Ngam dii ni hàm nikin yer wàa ra sàm cuk, gàarre e wurri. Yeesu ye taynji ni ey, mûsa nit ây aw èwnjurre. 43Kin kana dii ni àyci yuurra njîim yeri ra sàm cuk. Cen nirri mbinge e ndòosu ba. 44De dàara a dat Yeesu, de mâa pètki lurra wàa. Yuurra njîim wàa de ndòo yaale. 45Yeesu de gune: Wun mâagima? A nit ây de hàlin. Piyèr de gàaw: Nitkàlnjum, mûsa nit ây aw kimjarre a gin wey, aw èwnjumde. 46Yeesu de gàa: Nirri mâame, ngam mi cèngni kpèw kpèw yuu a gin mum. 47Kin maan ye cèngni, ge kpàaw fûurra ba, de dàara ni timalni, de ûu a ɗàm kpees Yeesu. De sagu a tuk nit ây pî jày mbirgu nà mâanurra gi, kày ndòosi ɗa àyci wàa yaale. 48Yeesu de gàaw: Hàm mum, goosum a tinîir wey ndòosumge. Taysi mbâra! 49Yeesu ye yèe kà yey, nit kana ana a àay Yayru de gàaw: Hàm wey wurre. Ta mu loosu di Nitkàlnjum ba. 50Yeesu ye rage kà yey, de goosi de gàaw di Yayru: Ta mu tol ba, goosi a tinîiri, hàm wey saa ge saa! 51Ye kpèrrin a àay, Yeesu ti woo koo wuna e leknji ni ey ba, sey Piyèr, ni Yuhanna, ni Yakuba, ni too wàa ni nuu wàa di hàm. 52A nit ây pî aw umde aw taasirre. Yeesu de gàa daw: Ta un um ba! Hàm ti wut ba, amma kûu kûuye. 53De wâskuwan, ngam aw cèngni hàm wurre. 54De lege, de mòow di hàm nikini nà a kàn, de bime de gàa: Hàm mum, ani! 55Jungci wàa di hàm de koyra. De ane yaale. Yeesu de gàa daw, aw hîiw jày di hàm e rii. 56De tâa daw 'nang di too wàa ni nuu wàa. De mgbèng daw, ta aw sak koo di wuna jàk yey mbirge gi ba.


text: 1Yato'o cui' yjan nu cua' nchca 'tñu nu ndlo yu Tiberio César tñan ña'aan quichen can', xacan' lca yu Poncio Pilato bsya se'en lyi'ya loo Judea, lo' yu Herode tetrarca ndlo tñan se'en lyi'ya loo Galilea, lo' yu Lpe ta'a ngula yu ndlo tñan se'en lyi'ya loo Iturea lo'o se'en lca Traconite, lo' yu Lisanias tetrarca ndlo tñan se'en lyi'ya loo Abilinia. 2Yu Anás lo'o Caifás ndlo yu tñan ni' lyaa, cui' xacan' mxiycui' Ndiose 'in yu Xuhua, sñe' Zacaría, xa mda'an yu se'en ngutyi can'. 3Mda'an yu luhua' se'en su chco tlyu Jordan, nchcui' yu lo'o nten si'yana xilo'o chon' ne' qui'ya ngui'ni ne' lo' chcua tya ne', lo' Ndiose cu'ni ñi cha' tlyu ti' 'in ne', 4cui' tsaña'an nguinu scua cha' loo quityi nu ngua'an yu Isaía, yu nu mxiycui' Ndiose 'in cua' s'ni, lo' nchcui' na: —Ndeña'an nchcui' cueen yu nu nda'an se'en ngutyi can': Cu'ni chu'hue um tucueen nu caan Ñi X'nan na, lo' sla um sca tucueen nu ñi ti ni' cusya 'in um. 5Nchgaa se'en lca lja yuu cha'an yu'hui na, lo' quinu lyicua nchgaa se'en nducua qui'ya, lo' tucueen nu nxiti'in ntsu'hui cha' ca ñi na, a cunta tucueen nu chen ña'an chca lyicua na. 6Lo' ña'aan nten chendyu ca cuiya' ti' ne' si'yana Ndiose tca culo laa 'in ne'—. 7Qui'an 'a nten ndyi'an ne' se'en ndon yu Xuhua can' si'yana chcua tya ne', lo' ndeña'an nchcui' yu lo'o ne': 'Un ta nten nu cuiñi, ¿ti nu ngulo'o 'in um si'yana xnan yu'hui um, lo' a qui'ni ca'an 'in um lo'o cha' nsin' ti' nu tyi'o tiquee Ndiose tiyaa xaa? 8Can' cha' cu'ni um scasca tñan tsu'hue, lo' cuaña'an ca chcan' loo si'yana cua' mxilo'o chon' um qui'ya 'in um, lo' a quiñan ti' um: Cua' mdo'o laa hua si'yana Abraham lca nten cula 'in hua. Una cunen lo'o um sca cha' Ndiose tca xiton ñi quee ndu'hui re lo' ca na sñe' Abraham. 9A cunta cua' ndon tiyaa chcuan yca nu si'yu la suun yca, can' cha' nchgaa yca nu a ndyi'yu mti loo, xi'yu na lo' chu'hui na loo quii'. 10Nten can' mñicha' ne' 'in yu Xuhua can': Huare' jan ñi, ¿ñi na ta cu'ni hua? 11Xacan' mxcuen yu: Nu ntsu'hui tucua ta ste', taa sca na 'in nu a ntsu'hui na 'in, ticui' cuaña'an lo'o nu ndi'in na nu najo'o 'in, ta yaa' can' 'in nu a ndi'in na 'in. 12Lo'o tucua snan yu nu ndlo tñi mdiyaa can' si'yana chcua tya yu, lo' juin yu 'in yu Xuhua can': 'Un ñi nu lca Bstro, huare' jan ñi, ¿ñi na ta cu'ni hua? 13Xacan' mxcuen yu Xuhua can': A jñan um qui'an la tñi 'in nten, cui' tsaña'an nu ntsu'hui cha' su'hua lyiya' ti ne'. 14A cunta lo'o tucua snan yu sindatu mñicha' yu 'in yu Xuhua can': Huare' jan ñi, ¿ña'an ta cu'ni hua? Juin yu Xuhua can': A culo um tñi 'in ne' lo'o juesa, uta su'hua um qui'ya 'in ne' lo'o cha' cuiñi, cui' ca nu quinu tsu'hue tiquee um lo'o tsaña'an siya' ti um. 15Si'yana nchgaa nten can' ñan ti' ne' cha' ta cui' yu Xuhua can' lca yu Cristo, 16can' cha' mxcuen yu 'in nten can': Nan' nu cha' ñi lo'o tyi'a ti nducuan tyan 'in um, una ntsu'hui cha' caan sca ñi nu tla la cha' 'in que 'ñan nan', lo' tsu'hue 'a chu'hui tiqueen cha' cua na taa ñi cha' cuiya' xtin' tsa tisnan ti ñi. Can' ñi nu ntsu'hui cha' tucua tya 'in um, una lo'o Espíritu nu Luhui 'in Ndiose, a cunta lo'o quii'. 17Si'yana cua' nducua na yaa' ñi nu scuin trigo, lo' xo' ñi nu cua' nguhui can' lo' xu'hua se'en ñi 'in na, una quixin trigo can' su'hua ñi 'in na loo quii' nu a ntsu'hui cha' ti' tyuhui'. 18Qui'an 'a cha' ti' ycui' yu Xuhua lo'o nten can', mda cueen yu 'in ne' tsaña'an nguiaa cha' tsu'hue 'in Ndiose. 19Yato'o ngusun lo'o yu Xuhua can' 'in Herode tetrarca, si'ya cha' nu ngulyaa yu 'in Herodía, cuilyi'o Lpe ta'a ngula yu, a cunta si'ya nchgaa la ña'an cha' ngunan' nu ngui'ni yu, 20lo' si'i tsacua ti ña'an, cui' ca nu nde lyee la nguso' tucua yu qui'ya chon' yu si'yana msu'hua yu 'in Xuhua can' na'an chcuan. 21Yato'o xa nducua tya nten can', lo'o Jesús mducua tya ñi, lo' lja nchcui' lyi'o ñi 'in Ndiose nguila tucua ni' cuaan, 22can' ncua chcan' nguiaan Espíritu nu Luhui 'in Ndiose se'en ndon ñi, lo' ngu'ya tucua Espíritu can' que ñi tsaña'an ndyi'ya tucua sca scun' jo'o, lo' ngune ycui' sca nu ycui' la ni' cuaan: Nu'huin lca Sñen' nu ta'a lati 'ñan, tsu'hue 'a ntsu'hui tiqueen lo'o. 23Jesús ntsu'hui ñi cla tyii yjan xa mdyisnan m'ni ñi tñan 'in Ndiose. Nchcui' nten si'yana See lca sti ñi, lo' sti See can' ncua naan Elí, 24lo' sti Elí ncua naan Matat, sti Matat ncua naan Leví, sti Leví ncua naan Melqui, sti Melqui ncua naan Jana, sti Jana ncua naan See, 25sti See ncua naan Matatía, sti Matatía ncua naan Amós, sti Amós ncua naan Nahum, sti Nahum ncua naan Esli, sti Esli ncua naan Nagai, 26sti Nagai ncua naan Maat, sti Maat ncua naan Matatía, sti Matatía ncua naan Semei, sti Semei ncua naan See, sti See ncua naan Judá, 27sti Judá ncua naan Joana, sti Joana ncua naan Resa, sti Resa ncua naan Zorobabel, sti Zorobabel ncua naan Salatiel, sti Salatiel ncua naan Neri, 28sti Neri ncua naan Melqui, sti Melqui ncua naan Adi, sti Adi ncua naan Cosam, sti Cosam ncua naan Elmodam, sti Elmodam ncua naan Er, 29sti Er ncua naan Josué, sti Josué ncua naan Eliezer, sti Eliezer ncua naan Jorim, sti Jorim ncua naan Matat, 30sti Matat ncua naan Leví, sti Leví ncua naan Simeón, sti Simeón ncua naan Judá, sti Juda ncua naan See, sti See ncua naan Jonán, sti Jonán ncua naan Eliaquim, 31sti Eliaquim ncua naan Melea, sti Melea ncua naan Mainán, sti Mainán ncua naan Matata, sti Matata ncua naan Natán, 32sti Natán ncua naan Davi, sti Davi ncua naan Isaí, sti Isaí ncua naan Obed, sti Obed ncua naan Booz, sti Booz ncua naan Salmón, sti Salmón ncua naan Naasón, 33sti Naasón ncua naan Aminadab, sti Aminadab ncua naan Aram, sti Aram ncua naan Esrom, sti Esrom ncua naan Fares, sti Fares ncua naan Judá, 34sti Judá ncua naan Jacob, sti Jacob ncua naan Isaac, sti Isaac ncua naan Abraham, sti Abraham ncua naan Taré, sti Taré ncua naan Nacor, 35sti Nacor ncua naan Serug, sti Serug ncua naan Ragau, sti Ragau ncua naan Peleg, sti Peleg ncua naan Heber, sti Heber ncua naan Sala, 36sti Sala ncua naan Cainán, sti Cainán ncua naan Arfaxad, sti Arfaxad ncua naan Sem, sti Sem ncua naan Noé, sti Noé ncua naan Lamec, 37sti Lamec ncua naan Matusalén, sti Matusalén ncua naan Enoc, sti Enoc ncua naan Jared, sti Jared ncua naan Mahalaleel, sti Mahalaleel ncua naan Cainán, 38sti Cainán ncua naan Enós, sti Enós ncua naan Set, lo' sti Set ncua naan Adán nu lca sñe' Ndiose. Laxa'an ncua ti' xityu 'in Jesús loo qui'ya


text: 1Unji kana a mgbàr yey kàlnji Yeesu a àay Fay, sakɗe ɗa Yèk Kâwrra gi, a nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni nit còycum ây, ni toonji ây de dàaran, 2de gunuwan de gàan: Sakna, ni mbinum hâ tèenum jàk ây gi ya? Wun hîigum mbinum maan ya? 3Yeesu de goosi de gàa daw: Miy ɗa gu gim gunnu jày kpolo, un kàlimi: 4Iirra baptisma Yuhanna ana a gin Fay naa, malla a gin nirri yi? 5De yèenjin a tîim waw de gàan: To ot gàaw go “ana a gin Fay”, gu ge gunna: Ngam jâ tâa un goosu di Yuhanna ba ya? 6To ot gàa go “a gin nirri ana”, a nit ây pî còo gaw còona ni gòoy. Ngam a nit ây pî aw cèngni a tinîir waw, Yuhanna nit lònum yèk Fay ɗi. 7De goosin de gàan: Ot cèngni a gin ana go ba. 8Yeesu de gàa daw: Yow, miy ɗa gim kàlnu ni mbinum yey tèenim jàk ây gi ba. 9Yeesu de yèe da nit ây ni rèenjum yèy, de gàa: Ni-rri gake hèmna timgbokcum. De hîi da nit bata ây aw baruwa, aw mîinji jàk nîirra ni ey. De taye a dees kana kpâarriya, de tâa a farra. 10Cot hapta jàk nîirra ye kpèrre, de tèefa nit tèem a gin nit bata ây nà, ngam aw hîiwra jàk repta woy wàa. Amma a nit bata ây de lutkuwan di nit tèem maan, de woowan kàn kpong. 11A dat maan nit hèmna de tèesifa nit tèem kana. Dey ngaa de lutkuwan, de njàmruwan, de woowan kàn ɓa hû go. 12De tèefa bak nit tèem kana. Dey ngaa de baawan de yuunuwan a dat hèmna. 13Nit hèmna nà de gàa: Kà gim mbir ya? Tèe gim tèefa hàm mum yiɗim gi. Mba gaw coow go dey gi. 14Amma a nit bata ây ye rabuwan di hàm maan, de yèenjin a tîim waw de gàan: Ey tâage nit koyrra a hèmna too wàa. Dàan ot ɓàruwa, ngam ha hèmna e tâa woy worro! 15De yuunuwan a hèmna, de baruwan. Amma nit hèmna ji ge mbir daw da nit ây gi ya? 16Dàa ge dàara e ɓàt daw da nit bata ây gi, e hîi hèmna wàa da nit ây kana. A nit ây ye ragin kà yey, de gàan: Jày kà yey ge tâa ba! 17Yeesu de gobi daw de gàa: Ji yiɗi gàarra yèk kèta yey a defterre Fay ya: Gòok yey a nit jâarra ây 'màktifa, e irge gòok tigòyni àay. 18Koo wun yaagirra a gòok yey ya, hò ge hòyi. Amma koo di wun yaarra gòok maan ya, nà ge nàmuwa. 19A nit còycum ây, ni nit ɓèl ta waw da nit daprum ây de kàmin orri aw mòow di Yeesu unji maan. Amma aw tolle da nit ây, ngam a nit ây aw cèngni, Yeesu yèe rèenjum yèk yey a hak waw. 20De faawan di Yeesu ni gàra. De tèefan nit sipki ây rèenji ni hak waw kà nit gòyrra ây ɗèm, ngam aw mòow di Yeesu a yèk wàa, ha aw hiiw a kàn ngomna ni mbinum wàa. 21De gunuwan di Yeesu de gàan: Nitkàlnjum, ot cèngni, jày yèemu gi ni jày kàlnjum gi, mbâriya ɗi. Mu raptirre nis nit ây 'nang 'nang ba, amma ni takundi kàlnjum ot Fay. 22Gesi ha ot hîi jomorrgol di Kaysara wûun ɓèl gi yi, koo ti gesi ba? 23Amma Yeesu cèngsi gâra waw, de gàa daw: 24Kàlnimin seede sarrdi kpolo! Foto hak wun ɗi yey gi, ni kèta nîir wuna? De goosin de gàawan: Foto Kaysara wûun ɗi. 25Yeesu de gàa daw: Hû go ɗi go, hîisuwan di Kaysara jày tâage jàk wàa, hîisuwan di Fay ngaa jày tâage jàk wàa! 26Aw kpàa orri kày gaw mòow a yèk wàa a tîim nit ây ba. De tâa daw 'nang a jày goosi daw gi. De tâan ɗong. 27A ni-Saduki ây kana aw dàara a gin Yeesu. A nit ây maan aw gàarre, gûysum a wurra cen. De gunuwan 28de gàan: Nitkàlnjum, Muusa kètna kà yey: To nirri dii go ni kaa wàa nihun, to wut go woofa kin hàm cen, sey kaa wàa e koyrra kin maan mba ge kpàa go hàm, ha e gòynu yòot ɓèl wàa wutke gi. 29A hàm tooy kpolo aw tâaye nà jòròs. Nit màrra arre kin, de wurre hàm cenu ba. 30Cukti wàa de koyrra kin maan, de wurre ey ɗa. 31Taanti waw ɗa de koyrra kin maan. Hû go aw jòròs pî aw arruge, aw wutkige, aw woofa hàm ba. 32A dat waw pî kin maan ɗa wurre. 33Amma unji gûysum a wurra, kin maan kin wun ge tâa ya? Ngam aw ɗa jòròs aw arruge. 34Yeesu de goosi de gàa daw: A nit tâarra yey aw atɗe kin, aw hîirre sapri ta waw aw arri. 35Amma a nit ây getke kpèta a gûysum a wurra gi, ni unji jungci tâam timgbàri, gaw atnji ba. 36Ngam gaw wusirra wurra ba, tâa gaw tâa kà malayka ây, aw tâa hàm ta Fay, ngam gûysi dawge a wurra. 37Amma yèk gûysum a wurra, koo Muusa kàli nà yèk yey a waas cikci, ye 'naasu di Tooy Ɓèl: Fak Abraham, Fak Isak, ni Fak Yakob. 38Ngam Fay ti tâa Fak nit wutiya ây ba, amma Fak nit beenga ây ɗi. Ngam a nit ây pî a gin wàa gûyin. 39A nit ây a tîim nit còycum ây de gàan: Nitkàlnjum, mbâra gàamu. 40A dat maan aw tolu gunda jày di Yeesu. 41Yeesu de gun daw: Kà kà gàan a nit ây, Kristu gi hàm Dawda ɗi ya? 42Ngam Dawda ni hak wàa gàa a defterre Ndûu: Tooy Ɓèl gàa di Nitcoorra mum: Tâa a riina mum, 43ha mi ii nit yiir ta wey aw tâa gin nafta nak wey. 44To Dawda 'naasu go Nitcoorra, kà tâani hàm wàa gi ya? 45Ye tâa a nit ây pî aw ragurre, Yeesu de gàa da lor ta wàa: 46Faasin hak wun a gin nit còycum ây! Aw yiɗirre gîta ni lurra ɓèl, aw yiɗi a nit ây aw kèbi daw kèpri a luumu. Aw yiɗi tâarra a ɗàm kpeesi a àay gin kimjum, ni gin tâam màrra a riirra tiriici. 47Aw atkirre jày tâagi daw da kin wurra ây. Aw yâksirre waarra Fay a nis nit ây. Kpàa gaw kpàa kiita woy hòmge àyrra.


text: 1Ɓaysi daw pî, aw ûuni hak waw a gin wûun ây ni nit tiɗàm kpees ây, aw rak daw tuy, aw kîr a tèerra tèem mbâra pî. 2Ta aw maasu koo di wuna ba, ta aw tâa nit tilètnjurum ây ba, amma aw tâa nit mgbergum yèk ây, aw lòni fetkum tinîiri da nit ây pî. 3Ngam orro ɗa ot dii nà mgban ray, nit hàanjum ây, ot dii nà a ot gbeerra, ot dii nà kà sàay ây a gayrum jàk ây ni yiɗum jàk ây 'nang 'nang. Ot dii ot tâarre nà a tèem makta, a ngèeri. Aw yiinarre nà, orro ɗa ot yiinjirre a tîim worro. 4Amma ye tâa Fay Tooy saanum worro lòni mgbergum wàa, ni yiide wàa a gin nit ay gi, 5de saanina, ti tâa ngam ot tèe tèem gòyrra ɗèm ba, amma ngam 'maton wàa. Saaninage a kòlla ni kpàasum cukti, Jungci Delliya insinage fûuya. 6Fay hîina gbaarra Jungci Delliya ni Yeesu Kristu Nitsaanum worro, 7ngam ha ot kpàa gòyrra ɗèm a ɗàm kpees Fay ni mbâr wàa, ha ot kpàa jàk koyrra tâage gûyrra tâam timgbàri, kà yey dànna gi. 8Yèk yey yèk takundi ɗi. Mi yiɗi, mu gòy kpèw a yèerra jàk ây gi, ngam ha a nit ây goosu di Fay aw ii hak waw a tèerra tèem mbâri. Kà yey dele, mgbaa ge mgbaanji daw da nit ây. 9Amma kpâa a gbusum yèk ray a futnji wosom ây, ni tilètnjum, ni tihàanjum a yèk mgbèngda. Ngam yèk ây gi aw mgbaanji koo jâ ba, jàk ɓa hû go ɗi. 10Sey mu yèew nak kpolo koo nak cuk di nit yey ɗòlnjiri da nit ây kana, a dat maan mu woowa. 11Ngam mu cèngnige, nirri kà yey ire nit mbita jàk maarra, ii kiita a hak wàa. 12Ye gim tèefa Artema koo Ticiku a gin wey, sey mu kîra dàarra a gin mum a Nikopolis. Ngam mi dàne ɓella cot iiy a farra. 13Mgbaanji daw mbâra a dikta wooy waw da Jena nit còycum a yèk kiita gi, ni Apollo, ta jày e âyrra daw ba. 14Ndika a nit ta worro ɗa aw èngni tèerra tèem mbâri, aw hâr mgbaanjum a jàk gayam ây 'nang 'nang, ngam ta aw tâa ɓa hû go ba. 15A nit tâanjum ta mum aw kèbumfarre. Kèbi daw da nit ây yiɗina a goosum di Fay gi. Mbâr wàa e tâanji ni un pî!


text: 1Beeñ ksaladzy meñ nii no nii ksoob meñ xtiits xtisy ni xtiits kchë xaa nii xñabey, ni tsoxko meñ kuñ meñ kyalbuen. 2Kudzy nii kñeenëdy meñ xcombañer, ni kudzy nii kak ndoladzy meñ lo kchë xcombañer meñ. 3Por nikle lëë no klo nguey no, psoobty no xtiits Dios. Kwëtañ no ni beeñtsyeey no kchë clasy cos mal ni kokniladzy no ni ptiilyni no meñ ni ptilyni gaa meñ no. 4Per kutsiñ tse nii lëë Dios pxaal xkyalnsaak ni xkyalwkëstyoo lo kchë meñ nii nche lo kislyu, 5aan lëë xaa pteelaa lëë no porñee pkëstyoo xaa lëë no, lëdy porñee beeñtsyeey no cos buen. Lëë Dios beeñ jkub lëë no worñee kwchobnis no ni lëë xKyalbini Ntson xaa bneetsy kyalmbañ kub lo no. 6Porñee bniladzy no xtiits Jesucrist lëë xaa bneetsy xKyalbini Ntson xaa lo no. 7Por xkyalnsaak xaa lëë xaa pteelaa lëë no lo tol parñee jkaa no kyalmbañ nii nitylody nii kneetsy xaa. 8Nli kchë nii xñen lool. Por ngo chakladzyaa nii chop kyon vuelt kñeelo lo meñ nii xniladzy xtiits Dios tsiin tsoxko meñ kuñ meñ cos buen. Kchë nrii nonguial kuñ meñ por xkiiño. 9Per sëëbtyoo lo wtilytiits nii so xnëzty, ksaldyoo kchë cuent nii xseety dyon xa kwtedy meñkoltoo, ni sëëbtyoo lo xtily meñ nii xtilytiits dyon xa nak xley Moisés. Por pa xkiiñdy kchë wtilytiits ko, so xnëztyo. 10Deelñee no tu xaa nii chuñ meñ nii xniladzy xtiits Dios chop tiiy, kwëntseeb lo xaa tu vuelt o chop kaa vuelt, aan deelñee ksaldy xaa lii, psonëz xaa. 11Por misme xtol xaa xluuy nii sinidre xtiits Dios kik xaa. 12Lëën kxal Artemas o Tíquico kiid tedy lool tsiñee klyañche xaa ptee nii kiid tedyoo lon Nicópolis, porque lëën kwlokyeñ nii siko teedyaa mëë nal. 13Beeñ Apolos ni Zenas nii xseedy ley yudar axte laañee kteedyo tiits lool parñee ni tu pe kakty falt lo xaa nëz. 14No nii kseedy kchë meñ nii xniladzy xtiits Dios kuñ yudar tsiñee no tu lyaadzy, parñee kyeñ meñ nii no laa jkiiñ meñ. 15Kchësy xaa nii nche lon nu xkëëptyux lii. Pkëëptyux kchë xaa nii xniladzy xtiits Dios nii nche ske. Lëë lëësy Dios dyon kakni lëë do.


text:
Diggu Asi
Diggu Asi benn la ci diwaan yi ñu sedatlee goxu Asi. Cig déggoo mi ngi tambalee ci Géeju Kaspio ba ca bëj-gànnaar-sowwu gu Siin.
Réew yi[Soppi]
Séwógaraafi[Soppi]
Sori géej, doon it diwaan bu man a sedd. Ci wàllu bëj-gànnaar, li ko dalee ci Volta ba ci Mongooli, jaare ko ci Kasakistaan, ab kekk la def bu ay sàmmkat dëkkee. Am na ñaari tàkk bu Taklamakaan ak bu Gobi.
Ab càllaley doj moo nekk ci bëj-saalum-penku Diggu Asi, ñooy sax doj yi gën a kawe ci àdduna bi, doju Pamir, doju Hindi Kush, doju Himalaya.
Ca doj yooyu la dex yi leen di dimbali ci mbéy mi di ballee. Li ëpp ci diwaan bi ñakk na lool taw.


text: 1Leñ tse go lëë xtisy Roma nii pcholë César Augusto kwnabey ktyop lë meñ nii no kchë kyedzy nii ngab lo xaa. 2Lëë Cirenio xñabey xtañ meñ Siria worñee kwyaa cens re. 3Aan no nii kchësy meñ kyey xkyedzy parñee mer xkyedzy meñ jkab meñ. 4Por ngo lëë José pchoo kyedzy Nazaret nii ngab Galilea par tsi xaa tu kyedzy nii lë Belén nii ngab Judea. Kyedzy ko koly rey David ni lo xtiiy gaa rey David sëëd José. 5Lëë xaa kwey kyedzy ko parñee siko jkab xaa chop xaa Mariy, por lëë xaa merle ktsiilña me ni lëë gaa me nak xiñle. 6Aan lëëtyee Belén nche xaa tsiñee lëë tse kutsiñ nii lëë xiñ Mariy kaly. 7Siko koly xiñ klo Mariy, aan loxsye pchal me mëëd ladx, lëë me kwtiix mëëd laañee xkyëtuu ma, porñee ptsyoldy me posad. 8Kexka chu kyedzy Belén ptseñ bla xaa nii nche nap xpëkwxiily. 9Aan kolpsye lëë tu xangly Dios ptsiñ lo xaa ni lëë xbini Dios bibëly lo xaa aan tir ptsyeb xaa. 10Per lëë angly chëb: —Ktsyebty to, por tiits nii kuuñ kle styoo do ni styoo kchësy meñ syelynin. 11Lëë xaa nii këmbës to kiid kteelaa lëë do koly leñ xkyedzy David natse. Lëë xaa nak Crist nii xñabey. 12Tsiñee kan do tu mëëd yeeñ nii nchal ladx nix laañee xkyëtuu ma, lëë do kyeñ nii nli tiits nii niyaa lo do. 13Aan misme wor go lëë tub yox angly byety kpaa par ktee angly skizh lo Dios xñee angly: 14¡Skizh Dios nii sob kpaa! ¡Xtee xaa xkyalnsaak xaa lo kchë meñ nii xleni xaa lo kislyu! 15Loxsye byëp angly kpaa, lëë xaa nii xkyënap mëkwxiily chëb lo xcombañer: —Kol tsoo leñ kyedzy Belén tsiin tyon noo nii biidnë Dios lo no. 16Lëënlëdy lëë xaa si aan tsiñee ptsiñ xaa, lëë xaa kon Mariy ni José ni lëë xaa kon mëëd yeeñ nii nix laañee xkyëtuu ma. 17Lëë xaa bitiits nii lëë angly kukëb lo xaa cho nak mëëd nii koly. 18Aan kchësy meñ psee biñ nii bitiits xaa nii xkyënap mëkwxiily. 19Per lëë Mariy iip bnitylasty Mariy kchë ngo, tugak kwyow styoo me. 20Lëë xaa nii xkyënap mëkwxiily bi aan lëë xaa ptee skizh lo Dios porñee kon xaa ni biñ xaa kchë nii chëb angly lo xaa. 21Tse nii ptsiil mëëd xmal, lëë mëëd kwyobey, aan lëë mëëd pcholë Jesús, por destye worñee karty kak xiñ Mariy, lëë angly chëb xa kcholë mëëd. 22Tsiñee lëë Mariy kwte lo kyalsyañ sinak xñabey xley Moisés, lëë me kwey Jerusalén par tsini me Jesús leñ lidzy Dios. 23Por leñ kitsy nii kë xley Dios xñee nii kchësy mëëdpkiy klo jkab lo Dios. 24Lëë me kuksakon nii xñabey xley Dios. Lëë ley xñee nii schilo kokon meñ chop ngog o chop kaa palom lo Dios. 25Tiemp ko kwyo tu xaa nii pcholë Simeón leñ kyedzy Jerusalén. Buen xaa ni psoob xaa xtiits Dios ni kwëmbës kaa xaa nii lëë Dios kteelaa meñ Israel. Kokni Kyalbini Ntson xaa. 26Lëë Kyalbini Ntson chëb nii kejty xaa deelñee kandy xaa kiid Crist. 27Lëë Kyalbini Ntson pxaal Simeón lidzy Dios, aan tsiñee lëë José ni Mariy ptsiñni Jesús par kuuñtsyey xaa nii xñabey ley, 28lëë Simeón kwteetsy Jesús aan lëë xaa ptee skizh lo Dios chëb xaa: 29Blaa na, Tat Tios, ketyaa, por lëën kon nii lëël beeñ cumplir xtiitsoo, 30ni lëën kon gaa xaa nii kteelaa meñ, 31ni kchësy kaa meñ nii nche lo kislyu kan nii lëë xaa pxaaloo. 32Lëë xaa ksaani lo meñ sit, ni lëë xaa ksoli meñ Israel. 33Lëë pxosy Jesús ni lëë xñaa Jesús psee biñ kchë nii kwnee Simeón. 34Aan loxsye beeñlay Simeón xaa, lëë Simeón chëb lo Mariy, xñaa Jesús: —Tsiñee lëë mëëd re kñee lo meñ Israel no meñ kpig lo Dios, no gaa meñ ksaan Dios, ni ndaly meñ klëë lo xaa. 35Singo mod lëë kchë nii xsya styoo meñ kak nyoo. Kchë ngo ktsiñ leñ styool sinak nii nyak tu cuchiy nii kchug xkyalmbañoo. 36Kwyo tu kwnaa nii kwnee xtiits Dios. Ñan pcholë me. Xiñ Fanuel nii sëëd lo xtiiy Aser kok me. Tap kaly ptsiiptap iz chap me. Ptsiilña me, per xaktyee kadzy iz pañ tsiil me, aan destye nii kuty tsiil me, ksatyee tse chi me lidzy Dios par kutiitsni me Dios ni no tse chawdy me par kuuñ ksak me Dios. 38Lëë Ñan ptsiñ mer worñee lëë Simeón nonee aan lëë me pteedy skizh lo Dios ni lëë me chëb lo meñ nii lëë mëëd ko kteelaa meñ Israel. 39Loxsye beeñtsyey pxosy Jesús nii xñabey xley Dios, lëë xaa sey par xkyedzy xaa. Nazaret nii ngab Galilea nak xkyedzy xaa. 40Aan siko kwroob Jesús ni siko ptee Dios kyalchak lo xaa ni lëë Dios kokni xaa. 41Ksatyee iz chi pxosy Jesús paskw Jerusalén. 42Por ngo, worñee lëë Jesús kop tsiipchop iz, lëë xaa kwey ksa xaa, por singo nak xcostumbre meñ Israel. 43Tsiñee lëë lni kwtedy, lëë Mariy ni lëë José bi aan byeñdy xaa nii lëë Jesús byaan Jerusalén. 44Nladzy xaa tse sey Jesús lady meñ. Tu kpidz nder kwsë xaa, per tsiñee konsye xaa nii seydy Jesús lady meñ nii xyuumbey xaa, 45lëë xaa bikche sey xaa Jerusalén sikyub xaa Jesús. 46Axte kwloxo tson kpidz, lëë xaa ptsil Jesús leñ lidzy Dios. Lëë Jesús noyutiitsni maestre. 47Aan kchësy meñ psee biñ kchë nii kwnee xaa. 48Tsiñee lëë Jesús ptsil, psee pxosy xaa, aan lëë xñaa xaa chëb: —Xiñ, ¿penak nii psaksil lëë noo? Mban pkyëkyuub noo lii. 49Tsigo lëë Jesús chëb: —¿Penak kwëkyub to naa? ¿Pe nandy to nii mastre precisy kyën tsiiñ leñ lidzy Dios? 50Per byeñdy pxosy Jesús penak kwnee xaa singo. 51Lëë xaa sey Nazaret ksa xaa, ni lëë Jesús kaa psoob xtiits pxosy, aan bnitylasty xñaa xaa kchë ngo. Tugak kwyow styoo me. 52Siko kwroob Jesús ni siko kwyo xkyalcheñ xaa aan ble Dios ni ble meñ lo xaa.


text: 1Gaze' nu anc ze' blyuuy tub gyoow ni nis nu rbic gyel mbañ lo̱. Ryal ñi gal nu ryal tub gyita' nu rdugyi yaa lo. Orze' gyoow ze' bruuñ gal lugaar ze' nu riib ic Ñgyoozh gal nu biñ nu nac Shily. 2Orze' nde' ded ñi gazel nez zub lo ni gyedz ze'. Orze' rup chu la' ga' la ru' gyoow ze' nash yag nu rbic gyel mbañ. Orze' trocyup tir rbic ñi uugy nañ tub ña'n: tub ga tir tub ga beey. Nunu lyag niñ cyiiñ ñi par nu gyicy ñi guñaa nuñ de lo la mbecy. 3Orze' ni tub la coz nu bzaa lagy Ñgyoozh ni sac ñi lat gyedz ze'. Orze' lat gyedz ze' zu yashily ze' nu riib ic Ñgyoozh gal nu biñ nu nac Shily. Orze' de yu nu ricy coz nu rlagy Ñgyoozh driib zily dey mi lugaar ze'. 4Lo nu loo la rzac dey mi, nunu ca nu lam cyuga dey. 5Nunu lugaar ze' saca' rel. Nunu de mbecy nu yu' ze' walagya'ñ gyi ni candiil ni dey. Ni walagya'ñ ba ni dey. Gun Ñgyoozh Shuaan den rbic mi yaa lat dey. Nunu de mbecy ze' gyub ic dey tub la. 6Gaze' nu na anc ze' rab yu ya̱: ―De riidz ii, nii coz rishli, nunu gac gyicy cup ru consuel loñ. Orze' laab Ñgyoozh, biñ nu rbic Espiriit nim ni de yu nu rnii por cuen nim, mi ze' bzuu nez mi anc nim nu chay lo de yu nu ricy coz nu rniim, gun orze' cuic yu nu gad lagy dey la na coz nu sñuu ga gac. 7’Orze' na Jesuuz: “¡Ya̱ yap gyiilya̱! ¡Dzi ni de mbecy, yu nu gyicy yac ni de riidz nu bi ca lo gyicy ii!” nam ―na anc ze'. 8Orze' laab ya̱, Waa, bzaaca̱ nunu güeña̱ de coz ii. Na ornu blazh bzaaca̱ nunu güeña̱ de coz ii, orze' gusab tiilya̱ yeñ gyi' anc, yu nu blyuu de coz ze' lo̱. Ni bicya̱ par nu riib zilya̱ yu. 9Orze' nay rab yu ya̱: ―¡Cue' ni gyicy ru lo ya̱! Gun ru nu ya̱ nac naa losa'n nu ricy na de coz nu rnii Ñgyoozh, nunu nac naa mbecy nu ricy yac de riidz nu bi ca lo gyicy ii. Dela den tub zi'l nac naa. Orze' driib zily den Ñgyoozh ―na anc ze'―. 10’Orze' cue' cach ru'r de riidz ni Ñgyoozh nu bi ca lo gyicy ii, gun sñuu ga shuub tiem nu gyu' niñ. 11Orze' cyu zi'l mbecy a̱' nap, orze' zaab ricy lay coz a̱' nap. Orze' cyu zi'l mbecy cyi, orze' zaab ricy lay coz cyi. Orze' cyu zi'l mbecy nap zaab ricy lay coz nap. Nunu cyu zi'l mbecy ni Ñgyoozh, zaab ricy paa lay nuy mi. 12Gaze' nu na Jesuuz: ―¡Ya̱ yap gyiilya̱! Nunu yap du̱ i de mbecy. Orze' gyabica̱ ñii ni de mbecy dub gal nu na coz nu bicy dey. 13Ya̱ naca̱ A, nunu naca̱ zeta. Nunu naca̱ biñ nu nil zu nese nu loga. Nunu naca̱ biñ nu nil zu ornu gya' loñ. Nunu naca̱ biñ nu bzuub gyi'ñ. Nunu naca̱ biñ nu za' loñ ―na Jesuuz. 14Dzi ni de mbecy, benu racaacy yu shab yu, gun orze' ricy cup dey rishbeey nu gow yu uugy ni yag nu rbic gyel mbañ. Nunu ricy cupa' dey rishbeey nu chu'y ro' ni gyedz ze'. 15Orze' zet ru' gyedz chu' de mbecy a̱' nap. Yu' de mbecy nu ricy fis ni gyel tu'. Yu' de mbecy nu ricy gyel che̱'. Yu' de mbecy nu rut losa'. Yu' de mbecy nu driib zily nab. Yu' de mbecy rguu. Rguu dey nu nac mod nu ricy yu. Nunu rguu dey nu nac coz nu rniiy. Dela de yu ze' yu' dey par ich gyedz ze'. 16Orze' na Jesuuz: ―Ya̱, Jesuuz, bzuu neza̱ anc ne̱ nu chay lo de mbecy ne̱, gun orze' shaal yu de coz ze' lo dey. Orze' ya̱ naca̱ nez rey Dabi. Ya̱ naca̱ bel rza' yu nu dzi rbic yaa ―na Jesuuz. 17Orze' Espiriit Yon ni Ñgyoozh gal nu nob ni biñ nu nac Shily mnii dey. Orze' na dey: ―¡Da! ―na dey. Orze' de mbecy nu bzuub gyidag riidz ze' rnii ga' dey: ―¡Da! ―rnii dey. Orze' ca na de mbecy nu rbigy nis, benu rlagy yu, gac cyid yu go'y nis nu rbic gyel mbañ. Nunu leew la gad ñi. 18Orze' ya̱, Waa, do̱o̱ rishlo dela mbecy nu zuub gyidag de riidz ni Ñgyoozh nu bi ca lo gyicy ii. Benu ca na mbecy gzuub yu riidz lo de riidz nu bi ca lo gyicy ii, orze' ni' zi'l Ñgyoozh cuic mi cashtig nu bi ca lo gyicy ii ni dey. 19Nunu benu ca na mbecy shet naañ yu riidz ni Ñgyoozh nu bi ca lo gyicy ii, orze' Ñgyoozh com uugy nu dugyiy ni yag nu rbic gyel mbañ, nunu co ga'm yaay lugaar ze' nu dugyiy lat gyedz nim. De coz ze' bi cañ lo gyicy ii. 20Orze' biñ nu mnii dela coz ze' nam: ―Laab ni. ¡Ya̱ bi yap gyiilya̱! ―nam. Laab ni gac ñii. ¡Shuaan na Jesuuz, da! 21Orze' Shuaan den Jesuuz nap gyicy num dela de mbecy nim.


text:
Mikroneesi
Mikroneesi benn la ci diwaan yi ñu seddatlee goxu Oseyaani.
Bii seddatlin nga xam ne Kureelu Mbootaayu Xeet yi moom la jëfandikoo suy seddatle àdduna bi ci ay Diwaan, gëstukat yi ñoom seddatle bu bees bi la ñu taamu, moo xaaj Oseyaani ci ñaari diwaan: Oseyaani gu jege ak Oseyaani gu sori yi Mikroneesi box.
Baatu Mikroneesi waa faraas bii di Jules Dumont d'Uville moo ko sakk ci li jege atum 1830 (moo sakk itam baat yii di Polineesi, Mikroneesi ak Maleesi), mi ngi jóge ci baati waa Geres yii di uιkpoς (tuuti) ak vnσoς (dun), maanaam dun yu tuuti.
Diwaan bi ay teemeeri dun a nga fa. Ñaari réew yu témb a fa ne ak ñaar yu bokk ci Réew yu Bennoo yu Aamerik yi:


text: 1Jesuuz gul mi tub gyedz nu ri lo yu ni Judea nu la Beleeng. Gul mi tiem nu Herodes nac yu rey. Orze' bri la be mbecy nu bruu gashtal ze' nu driib doo, briy Jerusaleeng. De yu ze' nac dey mbecy nu rsya' de mod nu ricy bel baa. 2Orze' bdugyi' dey: ―¿Ca lugaar gul rey ni de mbecy Israeel? Gun gashtal ze' nu driib doo bzaac de̱ bel baa nu briic muesht nu bi gul yu. Nde' nu yap de̱ nu griib zily de̱ yu ―na dey. 3Na ornu güeñ rey Herodes nde', orze' tona' la guc deet nañ lardooy. Nunu ni zi'l guc deet nañ lardoo de' zir de mbecy gyedz Jerusaleeng ornu güeñ yu de coz ze'. 4Orze' Herodes bredz yu de uz zub lo, nunu bredz yu de yu nu rlyuu leey nu bzeeñ Moisees nu gyatublaazh dey. Orze' bdugyi'y lo dey ben ca lugaar gal Mesías, biñ nu ca lo cuen nu cyid nu co mbañ de mbecy. 5Orze' de yu ze' nay: ―Gal mi tub gyedz nu ri lo yu ni Judea nu la Beleeng, gun ni pcaa tub yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh ornu pcaay: 6Ru Beleeng, tub gyedz nu ri lo yu ni Judea, ru walab tub gyedz nu ich zir zu par de' zir de gyedz ily nu yu' lo de yu ni Judea, gun ze' nu ri ru gruu zac tub biñ nu gyub ic. Mi ze' gyub ic mi de mbecy ne̱, de mbecy Israeel. Ni pcaa de yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh ―na dey. 7Orze' Herodes dze ga bredz yu de yu nu rsya' mod nu ricy bel baa. Gaze' nu bdugyi'y lo dey la gaal tiem nu bruu zac bel baa ze'. 8Orze' bzuu nez yu dey zay Beleeng. Orze' nay: ―Gua der gal ze'. Nap yub der mdoo ze'. Ornu gyap ru yu ze', orze' yeeda' der laaba' par ii gun orze' gyoor rishlo̱. Gun ni' ya̱ cha̱ griib zilya̱ yu ―na Herodes. 9Na ornu bya' lo nu bee dey riidz nu rey Herodes, orze' de yu nu rsya' mod nu ricy bel baa ze' bruu dey loy zay. Na ornu bi zaab za dey zay, orze' bruu zaca' bel baa nu bi bzaac dey anzir par ze' nu driib doo ze'. Za ma gashtal ze' nu mbish mdoo ze'. Ze' guca ma. 10Ornu bzaac dey bel baa ze', orze' tona' la bet lagy yu. 11Orze' ornu gu' dey nañ yu', orze' bzaac dey mdoo ze' nu ñaam Li. Orze' gusu tib dey nunu briib zily dey mdoo ze'. Gaze' nu tub ga la dey pshaal yu ru' cajo̱o̱ niy. Orze' briic dey or ganim. Briic dey tub lo yaal nap nu dzi ñgyup sac ganim. Nunu briic dey tub lo ga' bid nu zguul ti' nu la mirra ganim. 12Orze' despuees mnii Ñgyoozh lat pcaal dey nu cue' cush cyay ded yu lo Herodes. Orze' reña' nez bish cya dey yay par ledz yu. 13Despuees ornu bi ya de yu nu rsya' mod nu ricy bel baa ze', orze' bruu zac tub anc ni Ñgyoozh Shuaan den lat pcaal See. Orze' nay rab yuy: ―Wesh te. Gush mdoo ii nu ñaam. Orze' na gua dze der gashtal lo de yu ni Egipto. Ze' cyiiñ ru gashtal ornu ya̱ ne̱e̱ lor, gun Herodes yub yu mdoo ii par nu cut yuy ―nay. 14Orze' See lueg la wesh tey, nunu gush yu mdoo ze', nunu pteey ñaa mdoo ze'. Orze' gush nez yu zay laab nañ rel ze', za nuy mdoo ze' nu ñaam par Egipto. 15Ze' pcyiiñ dey gashtal gut la Herodes. Ni guuc ñi par nu byu' niñ gal nu mnii Ñgyoozh Shuaan den lat de riidz nu pcaa tub yu nu mnii por cuen nim ornu nam: “Ya̱ bredza̱ i'ña̱ par nu gruum Egipto”, nam. Ni pcaa yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh. 16Na ornu gud lagy Herodes nu de yu nu rsya' mod nu ricy bel baa ze' nu bguu dey yu, orze' tona' la guzi lagy yu. Orze' bicy yu mandaar nu cut mbecy de yu nguzh mi' nu yu' ña'n cyup par gash. Cut dey de yu nguzh nu yu' Beleeng gal nu de yu nguzh nu yu' dub yub la gaab ga ru'ñ. Ni mod bicy yu gun gush yu tiem nu bruu zac bel baa gal nu mnii de yu nu rsya' mod nu ricy ma ze'. 17Ni mod guc ñi par nu byu' niñ gal nu pcaa Jeremías, tub yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh ornu pcaay: 18Lat gyedz nu la Ramá zaab ti' mbecy. Tona' la ruun dey. Tona' la ricy dey sentiir. De yu nu ruun ze', nde' nez Raquel. Ruun dey nu nac i'ñ yu. Tees walagy dey nu cuic mbecy consuel niy gun dela de i'ñ dey bi gut yu. Ni pcaa Jeremías. 19Despuees ornu gut Herodes, orze' tub anc ni Ñgyoozh Shuaan den bruu zaca'y lat pcaal See lat nu rcyiiñ yu Egipto. 20Orze' nay rab yuy: ―Wesh te. Gun gyar nu yu nguzh ze' nu ñaam. Yaa par lo de yu ni Israeel, gun na bi gut yu nu rlagy cut yu nguzh ze' ―nay. 21Orze' See wesh tey ya nuy yu nguzh ze' nu ñaam Li. Yay par lo de yu ni Israeel. 22Tees ornu güeñ yu nu Arquelao byeeñ yu lo uz yu Herodes nu riib ic yu Judea, orze' gudzib yu ñgyay lugaar ze'. Orze' laaba' lat pcaal yu mnii Ñgyoozh loy lac mod gyicy yu. Orze' guay tub lugaar ni Galilea. 23Na ornu briy ze', guay pcyiiñ yu tub gyedz nu la Nazaret. Ni guc de nde' par nu byu' niñ gal nu mnii tub yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh ornu mniiy nu mbecy niiy nu Jesuuz nac mi tub mbecy Nazaret.


text: 1Despuees ni de nu nde', orze' de mbecy Israeel gu' dey tub sa'. Orze' Jesuuz yaa ga'm par Jerusaleeng. 2Na Jerusaleeng, garee ga ze' nu ca tub gyero' ily nu la ro' ni shily, ze' ri tub gyel. Gyel ze' lañ benu nu riidz hebreo, orze' lañ Betzata. Ze' ru' gyel ze' ca gaay coredoor. 3Ze' nañ de coredoor ze' nguaa zigy mbecy rat. Ze' nguaa lo ca', nguaa mbecy coj, nguaa ga' mbecy chi̱. Ze' nguaa dey lo yu ze'. 4Ze' nguaa rbez dey gun gul gul yet tub anc ni Ñgyoozh nu rcueñ suy nis ni gyel ze', gun yu rat nu gyicy gan nu gyet loñ loga la, ornu rcueñ ñii, orze' yu ze' gyac yu ni cualcyer la güii nu ricy cup yu. 5Lat de yu rat ze' ri tub yu nu bi bza' gal rub tiiñ zu chon ña'n nu rat yu. 6Ornu Jesuuz bzaac mi yu, orze' como gud lagy mi nu bi rac ña'n mbish rat yu, orze' nam rab mi yu: ―¿A rlagy ru gyac ru? ―nam. 7Orze' na yu rat ze': ―Wagad cyu nu locyuub ya̱ nu gyeta̱ lo nis re ornu rcueñ suñ. De tir la ornu rcueñ suñ, ornu ricy pe̱e̱ nu gyeta̱, orze' ricy reña' dey gan ya̱ nu yet yu loñ ―nay. 8Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Wesh te nunu byash da' nir nunu bza ―nam. 9Orze' lueg la byac yu, nunu byash yu da' niy, nunu brugyi' rzay. Ze' dzi ze', nde' sab dzi nu rzu lagy mbecy. 10Orze' de yu zub lo ni de mbecy Israeel na dey rab yu yu nu byac ze': ―Na dzi sab, dzi nu rzu lagy mbecy. Zañ contr ni leey nin nu gya nur da' nir ―na dey. 11Orze' na yu nu gurat ze' rab yu dey: ―Yu nu bicy yac ya̱ nay rab yu ya̱: “Byash da' nir nunu bza”, nay rab yu ya̱ ―na yu rat ze'. 12Orze' na ga' dey rab yu yu nu gu rat ze': ―¿Cyu mbecy nu mnii lor nu gyash ru da' nir, nunu bza? ―na dey rab yu yu gurat ze'. 13Tees yu nu gurat ze' wangad lagy yu cyu nac biñ nu bicy nu byac yu, gun Jesuuz mnit mi lat de mbecy zigy nu yu' lugaar ze'. 14Na despuees, orze' byap Jesuuz yu nu gurat ze' loli' ni yu' nu driib zily de mbecy Israeel Ñgyoozh. Orze' nam rab mi yu: ―Güii na, ru bi byac ru. Cue' ga' gyicy ru coz cyi, nis shiñ zir gzac ru par lo ―nam rab mi yu. 15Orze' yu gurat ze' bruu chuy lo Jesuuz nu za tooy rishlo de yu zub lo ni de mbecy Israeel nu Jesuuz bicy yac mi yu. 16Gyi' nde' brugyi' nu zaab mbecy ich Jesuuz: gyi' nu bicy yac mi tub mbecy sab, dzi nu rzu lagy mbecy Israeel. 17Orze' Jesuuz nam rab mi dey: ―Ñgyoozh, uza̱, zaab ricy lam riiñ. Nde' nu ni' ya̱ ricya̱ riiñ ―nam. 18Nu nac riidz ze', orze' de mbecy Israeel bzu fert zir dey nu cut yu Jesuuz, gun walab tub lo zi'l nu nac nu zam contr ni leey ni dzi sab, dzi nu rzu lagy mbecy, sinu ni' zi'l nu bicy mi nu gal gaa la nac mi nu Ñgyoozh ornu mniim nu Ñgyoozh nac mi uz mi. 19Orze' na Jesuuz rab mi dey: ―Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu ya̱ biñ nu nac i'ñ Ñgyoozh wac gyicya̱ ni tub la coz nu nac shcab zi'l ne̱, sinu ricya̱ coz nu rzaca̱ nu ricy Ñgyoozh uza̱. Gun la zi'l coz nu ricy Ñgyoozh uza̱ ni' zi'l ricy ya̱ i'ñ mi. 20Gun Ñgyoozh uza̱ rcam ya̱, biñ nu nac i'ñ mi, nunu rlyuum lo̱ de coz nu ricy mi; nunu coz ily zir lyuum nu gyicya̱ gun orze' cha nu ic der. 21Gal nu Ñgyoozh uza̱ gyicy mi nu gyabañ de añ nu bi gut nunu cuic mi nu cui mbañ dey, ni' zi'l ya̱, i'ñ mi, rica̱ gyel mbañ ni cyu zi'l nu galagya̱. 22Gun Ñgyoozh, uza̱, wari beem ni ni tub la mbecy ni de cyi nu ricy dey, sinu nde' bzeeñ mi yaa ya̱, i'ñ mi, nu gri be̱e̱ ni de mbecy. 23Gun orze' dela mbecy ca lagy dey lo̱ ya̱, gal nu rca lagya' dey lo Ñgyoozh uza̱. De yu nu waca lagy lo ya̱, ni' zi'l waca lagy dey lo Ñgyoozh uza̱, biñ nu bzuu nez ya̱. 24’Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu de yu nu gzuub gyidag de riidz nu ya̱ rne̱e̱, nunu gyicy cup dey consuel lo biñ nu bzuu nez ya̱, orze' de yu ze' cui mbañ yu tub la. Wane̱e̱ nu yu' falt niy, sinu bi bded loy lo lugaar ze' nu yu' mbecy gut. Bi guud nu cui mbañ dey tub la. 25Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu shuub tub tiem, nunu tiem ze', nde' bi guush ñi nese na la, ornu gyeñ gyidag de yu nu na gal nu na añ de riidz nu ne̱e̱ ya̱, i'ñ Ñgyoozh, orze' de yu nu gyeñ de riidz ze' gad nu cui mbañ dey. 26Gun gal nu Ñgyoozh uza̱ ricy mi nu cui mbañ de mbecy, nde' nu ni' zi'l ya̱, i'ñ mi bicy mi nu gyicya̱ nu cui mbañ de mbecy. 27Nunu briic mi rishbeey ne̱ nu gri be̱e̱ ni de mbecy, gun ya̱ naca̱ biñ nu byac mbecy. 28Cue' cha nu ic der nu nac de riidz ii, gun shuub dzi nu dela de añ gyeñ dey nu zaab ti̱' ornu gne̱e̱. 29Orze' gruu dey gyerbaa niy. Orze' de yu nu nap bicy, gyabañ dey par nu cui mbañ yu. Ze' de yu nu shiñ bicy gyabañ dey par nu gyay lo cashtig. 30’Wac gyicya̱ ni tub la coz nu gruu ic zi'la̱. Tees gri be̱e̱ ni mbecy gal nu reña̱ nu rnii Ñgyoozh, uza̱. Nunu coz nu gne̱e̱ ornu gri be̱e̱, nde' coz nu se'ñ, gun ya̱ walab nu ricya̱ coz nu rlagy uba̱, sinu ricya̱ coz nu rnii uza̱, biñ nu bzuu nez ya̱ nu yapa̱. 31Benu laab uba̱ cha̱ faboor ne̱, orze' wacyiiñ riidz nu rne̱e̱. 32Tees zu tuuba' biñ nu rza faboor ne̱, nunu rad lagya̱ nu riidz nu rniim, nde' coz rishli. 33Na de ru bzuu nez der mbecy nu cha tugyi'y lo Waa nu driib nis mbecy, nunu de riidz nu mnii yu ze', nde' coz rishli. 34Ze' ya̱, walab nu rlagy ñi tub mbecy nu chay faboor ne̱, tees ya̱ rzata̱ Waa lo der gun dzi ga gruu mbañ der. 35Yu ze' nay gal nu na tub candiil par nu cuic ñi yaa. De ru bet lagy der yaa ze' la be zi'l dzi. 36Tees yu' coz nap zir cuic ñi nu gad lagy der cyu naca̱ gaze' de riidz nu mnii Waa. De coz nu ricya̱, laab de coz nu mnii Ñgyoozh lo̱ nu gyicya̱, de nde' ricy ñi nu gabe cyu naca̱, nunu gyicy ñi nu gabe nu mi ze' bzuu nez mi ya̱ nu yapa̱. 37Nunu ni' Ñgyoozh, uza̱, biñ nu bzuu nez ya̱ rniim cyu naca̱. Ze' de ru rila wangyeñ der de riidz nu rniim, nunu rila wanchu' lo der mi. 38Nunu wancheti riidz nim nañ lardoo der, gun wangyicy cup der consuel lo ya̱, biñ nu bzuu nez mi. 39De ru nap rsya' der riidz ni Ñgyoozh gun rash der shcab nu lat de riidz ze' gyap der riidz nu gyicy ñi nu cui mbañ der tub la. Ze' lat de riidz ze' rzat ñi ya̱. 40Ze' de ru walagy der cyid ru lo̱ par nu gad gyel mbañ ze' ni der. 41’A̱' ricy ñi presis ne̱ nu gyabic mbecy gyel mbecy ne̱. 42Tees rad lagya̱ la na der nunu rad lagya̱ nu waca der Ñgyoozh nañ lardoor. 43Gun ya̱ yapa̱ por mandaar ni Ñgyoozh uza̱. Ze' de ru wacshet ic der nu chu̱' lat der. Tees benu ru'ña reña' mbecy nu mandaar ni ub zi'l yu, orze' rshet ic der nu chu'y lat der. 44De ru, lat de ub zi'l ru, driib zily der losa'r. Rila wagyub der mod par nu Ñgyoozh zi'l griib zily mi der. Benu ni gyicy der, ¿lac mod gyicy cup der consuel lo̱? 45Cue' nii too der nu ya̱ du̱' cyi̱ der lo Ñgyoozh uza̱. Yu nu rgu' cyi der lo Ñgyoozh, nde' Moisees, yu nu bzeeñ leey nu rgyish lo der lo. 46Gun benu de ru ñgyeña lagy der ni de riidz nu bzeeñ Moisees ze', orze' ni' zi'l ñgyeña lagy der ne̱. 47Tees como wancheña lagy der ni de riidz nu bzeeñ Moisees, orze' lac mod cheña ga' lagy der de riidz nu rne̱e̱ ya̱ ―nam.


text: 1Na despuees ni de nu nde', bruu Baly Atenas, zay tub gyedz nu la Corinto. 2Ze' bdzeel yu tub mbecy Israeel nu la Aquila. Yu ze' tub mbecy Ponto, tees sa bruuy lo de yu ni Italia nu mñaay, tub biñ mñaa nu la Priscila. Bruuy Italia, gun Clau, yu nu riib ic de nasyoong, pcaay dela mbecy Israeel nu ruu dey tub gyedz ni Italia nu la Rom. Orze' Baly gua güiiy dey. 3Orze' byeeñ nuy de yu ze', nunu tublaazh la bicy dey riiñ, gun Baly nac yu tub yu nu rzaa yu' negy. Laaba' nde' dalje̱z nu ricy Aquila nu mñaay. 4De sab, dzi nu rzu lagy de mbecy Israeel, rza Baly nañ yu' nu rsya' de mbecy Israeel riidz ni Ñgyoozh, gun rlagy yu cuugy yu lardoo de mbecy Israeel, nunu tant mbecy nu walab mbecy Israeel. 5Na ornu bruu Silas nu Timoteo Macedonia za dey par Corinto. Orze' Baly wangyicy yu reña' riiñ. Se tub lo zi'l nu rshaal yu riidz ni Crisht. Naal la blyuuy ni de mbecy Israeel nu Jesuuz laab mi ze' Mesías, biñ nu bloo su Ñgyoozh. 6Tees ornu gua dey contr niy, nunu ornu shiñ mnii dey niy, orze' bdib yu shab yu par nu gabe nu wangash dey riidz ze'. Orze' nay: ―Benu de ru dune'r, laab der yu' falt nir. Ya̱ sac falt ne̱. Na par lo ya̱ cha̱ lat de mbecy nu walab mbecy Israeel ―nay. 7Orze' bruuy nañ yu' nu rsya' de mbecy Israeel riidz ni Ñgyoozh ze', zay cyiiñ yu yu' tub mbecy nu la Ticio Justo, tub yu nu rca Ñgyoozh. Yu ze' rcyiiñ yu cuit yu' nu rsya' de mbecy Israeel riidz ni Ñgyoozh. 8Tees Crispo, yu nu riib ic nañ yu' nu rsya' mbecy Israeel riidz ni Ñgyoozh, yu ze' nu dela famil niy bicy cup yu consuel lo Shuaan den. Nunu zigy zir mbecy Corinto güeñ dey riidz ni Crisht, nunu bicy cup dey consuel lom, nunu wi nis dey. 9Na tub rel Shuaan den Jesuuz bruu zac mi lo Baly mod ni pcaal. Orze' nam rab mi yu: ―Cue' dzib ru. Zaab nii lar riidz ne̱. Cue' checar nu niir lo de mbecy. 10Gun ya̱ nac du̱ ru. Ni tub la mbecy wac shiñ gyicy nuy ru, gun zigy de mbecy gyedz ii nac dey mbecy ne̱ ―nam. 11Orze' byeeñ yu ze' tub ña'n nu. Orze' blyuuy riidz ni Ñgyoozh ni de mbecy. 12Ornu Galión bdugyiy riiñ nu riib ic yu por cuen ni gubier ni Acaya, de mbecy Israeel byatublaazh dey nu cha dey contr ni Baly. Orze' gua nu dey yu ze' nu dri bee Galión ni de mbecy. 13Orze' na dey rab yu Galión: ―Yu ii rcuugy yu lardoo de mbecy nu cay Ñgyoozh tub mod nu za contr ni leey ―na dey. 14Na ornu Baly bicy peey niiy, orze' na Galión rab yu de mbecy Israeel: ―Benu bicy yu coz nu walab se'ñ, o benu bicy yu tub cyi ily nu tona' la shiñ, orze' rlagy ñi gyicy cupa̱ pase̱z du̱ de ru mbecy Israeel. 15Tees como rtub su der losa'r nu lac yaruu de riidz, nunu rtub su der losa'r nu nac ca na tub mbecy, nunu rtub su der losa'r nu nac leey ni ub der, orze' laab de ub ru rlagy ñi nu za' lo der gyel cha' ic ni ub ru. Ya̱ wari be̱e̱ coz nu na gal nu na nii ―na Galión. 16Orze' pcyuu nuy dey par ich yu' ze' nu dri beey ni mbecy. 17Orze' de mbecy pshet yaa dey Sosht, yu nu riib ic nañ yu' nu rsya' mbecy Israeel riidz ni Ñgyoozh. Orze' bdi dey yu laab ro' la ze'. Nunu Galión wangyicy cuen yu de coz nu bicy dey. 18Na despuees ni de nu nde', orze' Baly byeeñ yu zañ ru' dzi Corinto. Gaze' nu bruuy lat de bicy na za nuy Priscila nu Aquila nañ tub barc par lo de yu nu la Siria. Tub gyedz nu la Cencrea, anzir chu'y nañ barc, orze' bicy yu tub trat nu Ñgyoozh. Orze' bicy yagy yu tooy par nu gabe nu segur la gyicy paay nu trat ze'. 19Orze' bru'ña dey Éfeso. Ze' bzeeñ Baly Priscila nu Aquila. Orze' guay nañ yu' nu rsya' de mbecy Israeel riidz ni Ñgyoozh. Orze' bee nuy de mbecy Israeel riidz. 20Orze' mnishbaa dey loy nu tuñ tiem gyiyeeñ yu nuy dey tees wanshet ic yu. 21Tees ornu bruuy lo dey, orze' nay rab yu dey: ―Benu Ñgyoozh rlagy mi, ya̱ yap güi̱i̱ der tuuba' tir ―nay. Orze' gu'y nañ barc. Bruuy Éfeso zay. 22Orze' bru'ñay Cesarea. Orze' bruu ga'y ze' yay par Jerusaleeng. Yay nu niiy ñgyoozh nu de mbecy ni Crisht nu yu' ze'. Orze' bruuy Jerusaleeng zay par Antioquía. 23Na ornu pcyiiñ yu lugaar ze' tub tiem, orze' bruuy. Gusay lo de yu ni Galacia nu lo de yu ni Frigia. Bicy yu nu byafert zir ricy cup de mbecy consuel lo Crisht. 24Na tub mbecy Israeel nu la Apolos briy Éfeso. Yu ze' tub mbecy Alejandría. Tona' la nap za riidz nu rniiy, nunu nap ñuu rad lagy yu riidz ni Ñgyoozh. 25Nap blyuu mbecy niy de coz ni Shuaan den. Nunu fert la rniiy, nunu nap rlyuuy de coz ni Jesuuz. Tees par nu zu nis mbecy, tub zi la de coz nu blyuu Waa, de nde' zi'l rad lagy yu. 26Orze' brugyi' nu wachib lay rniiy lat de mbecy nañ yu' nu rsya' mbecy riidz ni Ñgyoozh. Na ornu Priscila nu Aquila güeñ dey de riidz nu mniiy, orze' gua nu dey yu par yu'y. Ze' nap zir pshaal dey de coz ni Ñgyoozh loy. 27Orze' Apolos mnii tooy nu chay par lo yu ni Acaya. Orze' de mbecy ni Crisht nu yu' Éfeso blocyuub dey yu, gun bzeed dey tub gyicy lo de bicy na nu yu' ze'. Mniiy lo dey nu nap gyicy nu dey Apolos ornu griy. Na ornu briy Acaya, tona' la nap blocyuub yu de yu nu brugyi' nu ricy cup consuel lo Crisht par nu nac faboor ni Ñgyoozh. 28Lat de mbecy zigy nap blyuuy nu dzi radza de riidz nu rnii de mbecy Israeel. Orze' wangaca' nii dey nu walab ni. Bzat yu riidz nu bzeeñ Ñgyoozh, ornu blyuuy ni dey nu Jesuuz, laab mi ze' Mesías, biñ nu ca lo cuen nu co mbañ mbecy.


text:
Bennoo gu Almaañ
Bennoo gu Almaañ
Tëraliin
- 1 Almaañ njëkk xare yu Napoleon yi:
- 2 Almaañ ci jamonoy Napoleon:
- 3 Almaañ ginnaaw ndajem Vienne mi:
- 4 Taxawaay bi nguurug Brusiya ame woon ci naal yi jëmoon ci Bennoo gu Almaañ gi:
- 5 1 Solofrayn
- 6 2 “Bennoog nduwaan gu Bavar” gi
- 7 3 Ak bennoo gu nduwaan gu Saksoniya
- 8 Jeexiital yi jeqiku gu atum 1848g defoon ci amug bennoo gu Almaañ gi:
- 9 Politigu Bismarck ci lu jëm ci bennoo gu Almaañ gi:
- 10 Bismarck wone na dogu gu mag akug takku contar teg gi Otris teg loxo Almaañ
- 11 Xarey Bismarck yi ngir taxawal bennoo gu Almaañ:
- 12 Xare yu Brusiya yi ak Danmark:
- 13 Xarey Brusiya ak Otris:
- 14 Xareb Brusiya ak Faraas
Almaañ njëkk xare yu Napoleon yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Almaañ njëkk xarey Napoleon yi, dafa séddaliku woon ci lu jege ñatti téemeer ak juroom benn fukki diiwaan(360 diiwaan), yépp it ci ron imbraatóor gu Otris lañu nekkoon, walla li ñuy tudde Imbraatóor gu Rom gu sell gi. Almaañ gépp it genn nguur rekk a fa nekkoon gu mag te temb, mooy gu Brusiya. Nguur googu nag jëmoon na kanam, te ag yewwuteem fés, ci jamonoy buuram ba tuddoon Fredrick mu mag mi (Great Fredrick) (1740 -1786 g), mooy ki ko defoon muy nguur gu dëgër te am doole. Bu ko defee waa Almaañ yépp wëlbati seeni gët jëme ci nguur gii, ngir bëgg ag bennoo.
Almaañ ci jamonoy Napoleon:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Napoleon ak xarekatam ya xuusoon nañu ci diiwaani Almaañ yi, teg leen loxo. Daal di jawali ca nguurug Brusiya, gi nga xam ne jàmmaarloo woon na’ak ñoom cig njàmmaar ak fit, waaye Napoleon moom mujj na ko noot, te gañe ko ci mujj gi, ca xareb Yena ba, atum 1806g, daal di teg loxo péeyam ba Berlin. Napoleon merloo woon na lool waa Brusiya yi, ci dog gi mu dogoon ay wàll ci seeni suuf, te jébbaloon leen diiwaanu Saksoniya bi. Waaye nag ci geneen wàll, am na lu am njariñ lu mu fa indi, ndaxte wàññi woon na limub diiwaan yu Almaañ yi ba ci fanweer ak juroom ñeent rekk, te bu njëkk lu jege 360 lañu woon. Kon jëfi Napoleon jii, mbir la mom moo nooyal yoon wi, waajal ko ba ag bennoo gu Almaañ man a judd, man a taxaw.
Almaañ ginnaaw ndajem Vienne mi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ginnaaw bi Napoleon Bonaperte daanoo atum 1815g, ci lañu def ndajem Vienne, ñu jële fa ay saxal yu bari, bokk na ci yooyu, dagg Dóox bu Warsaw gu Poloñ gi, dagg ko ci Brusiya, te jox ko Riisi, bu ko defee ñu jox Brusiya moom itam diiwaanub Rayan ak xaaju diiwaanu Saksoniya. Daal di taxawal ag bennoo gu Almaañ gu làmboo fanweer ak juroom ñeenti nguur-nguuraan yu Almaañ, Otris jiite ko. Defiin wii nag mi ngi ame ci càkkuteeful Metternich, ak naj gi mu doon naj way daje yi, ngir ñu defal ko bëgg-bëggam boobu. Bennoo gu Almaañ gii juddoo ci ndajem Vienne mi, nekkoon na di lu manul a wéy, ndax kat Otris moom daa tàmbli woon di génne ay saxal aki ndigal yuy safaan tas-xibaar gu gore , te wéeroodi fenn, tey safaan mboolooy Almaañ yi daan sàkku ag bennoo te daan ko woote. Te Otris it daa mujjoon teg loxo ci jataayub bennoo gu Almaañ gi, te ga woon ko ci mu génne ay saxal yuy digale ñu fuglu daara yu kawe yi , ak leekol yi, ak ndaje yi añs.Doxaliin yooyu nag taxoon na ba ay kàddu jib yu ay waa Almaañ, di sàkku ñu fipp ci kaw Otris, tey sàkku ñu jeem a bennal Almaañ, ci keppaarug nguur gu Almaañ gu dëgër. Loolu mooy li xeltukatu Almaañ bi (Hegel) daan sàkku, te daan ko woote, moom ak ñeneen ñi daa jam bennoo gii nga xam ne Otris a ko moomoon daanaka, te tegoon ko loxo.
Taxawaay bi nguurug Brusiya ame woon ci naal yi jëmoon ci Bennoo gu Almaañ gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nguurug Brusiya dafa tàmbli woon di yëngu ngir dajale xeetu Almaañ wi, dugal leen ci genn nguur gu Almaañ gu ñu bennal. Mu daal di woon rëddal boppam ab politig bu muy jaar ngir àgg ci loolu mu bëgg. Mu daal di woon door ci dëgëral boppam ci biirum réew, defaraat doxaliinam , yekkati koom-koomam, soppi nosteg galag yi aju woon ci nduwaan ci mbooleem diiwani nguur gi. Ñu daal di taxawal noste gi nu daa wax (Solofrayn), di ag bennoo ci wàllug nduwaan, mooy li neenaloon nosteg nduwaan gi ci biir Almaañ. Nga xam ne li nekk ci biir réew mi cim njaay deesu ci génne duwaan. Nga xam ne daññoo fééexal yaxantu gi ci Brusiya, afal ko ba mu man a doxe ni ko soob, ci lu dul ñu ciy teg ay tënk-tënki galag mbaa yu nduwaan. Doxiinu Brusiya wii déy dees na ko lim mu dig soopiku gu mag ci taarixu bennoo gu Almaañ gi. Doxal nañu ko nag ci atum 1818g, ci biir ay diiwaanam yu biir yi. Diiwaan yooyu nga xam ne njëkk “Nosteg Solofrayn gi” danoo nekkoon ay diiwaan yoo xam ne bu ci nekk daa amoon nosteg bobb gu nduwaan(systeme autonome douanier), gu mu bokkul ak kenn. Waaye bi Solfrayn taxawee, lañu bennal biir Brusiya ci wàllug nduwaan, ginnaaw bi mu nekkee moom Brusiya di lu ñu séddale ci juroom benn fukki diiwaani nduwaan.
Waa Brusiya yi yëgoon nanu ne benno gi ci wàllug koom-koom mooy cëslaay li ñu war a teg bennoog Almaañ gi ci wàllug politig. Looloo taxoon kilifay Brusiya yi tàmbli woon a fexe nu ñuy def ba dugal yeneen diiwaani Almaañ yi ci bennoo gu nduwaan googu. Brusiya nag amoon na ndam ci li mu doon wut ci yenn ci diiwaan yu Almaañ yu ndaw yi, waaye nag jot naa dajeek ag jàmmaarloo gu mag ci yeneen diiwaan yu Almaañ yu mag yi, li ko waral mooy ñoom dañoo gisoon ne li gën ci ñoom mooy ñu sosal seen bopp ag bennoo gu ndawaan gu temb, ngir xeex ci bennog nduwaan gu Brusiya gi. Looloo fi indi woon ñatti bennoo yu nduwaan ci Almaañ, ñooy:
1 Solofrayn[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
2 “Bennoog nduwaan gu Bavar” gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
nga xam ne mi ngi judd woon atum 1820g, maanaam ginaaw bi gu Solofrayn amee ba am ñaari at.
3 Ak bennoo gu nduwaan gu Saksoniya[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Mooy gi Saksoniya taxawaloon atum 1828g.
Kilifay Brusiya yi xamoon nañu ne diiwaani Almaañ yi danañu nangoo duggsi ci bennoo gu Solofrayn gi, bu ñu soppee sart yiy tax manees cee dugg. Looloo taxoon ñu soppi sarti Solofrayn yi, nga xam ne leegi dañoo sos ab jataay bu làmboo mbooleem ndawi yi ci bokk, buy saytu noste googu. Leegi nag lu fa duggati rekk ci li bawoo ci nduwaan mi ak galag yi ñu koy séddale mbooleem diiwaan yi, ci kem limub ña fa dëkk. Soppi yii de dimblee na ci yaatal gëwéelub Solofrayn, gën a yàkkali ab géewam. Leegi nag Bavar bokksi na ci ak Saksoniya ci atum 1934g, ca saa sa tam, nga tàmblee gis lu lay won ne Solofrayn moom tàmbli na a naat ak a am ag yokkute. Yaxantu ga tàmbli woon nay jar, di dox, mbay ma màgg, ndefar ga jëm kanam ci mbooleem diiwaan yi bokksi ci Solofrayn. Am na nag benn jëfka boo xam ne moo àntul Solofrayn, mooy moom de noste gu waa Almaañ xalaat ba def ko la, loxol Otris duggu ci, jenn doole it ju ko man a teg loxo yoonam nekku ci. Metternich gisoon na ay wi nekkoon ci noste gii, waaye bi mu koy gis fekk na waxtu wa jàll, manatu ca woon dara. Mu daal di bind Imbraatoor bu Otris bi ne ko: “Na la wóor ne nguuri Almaañ yi - bi lii amee de – di nañu nekki wenn yaram wu jàppaloo, ci ron kerug doxaliin wu Brusiya, te da na jàppeji Otris muy - moom - aw yaram wu di doxandeem, wu tumbrànke wu bokkul ciw yaramam”. Te kat waa Otris yi ñoom, ca dëgg-dëgg, duñu ay doxandéem ci waa Almaañ yi, ndax ñoo bokk xeet, làkk ak taarix. Man nañu ne Almaañ gépp mujj na bokksi ci Solofrayn gi, atum 1842g.
Xalaatu xeltu bu Hegel bi feddali woon na dooley nguur, ak ray gi muy ray jëmmaan (individu) ak lépp lu mu am, ngir sàmm dooleem akug màggam ak wegeelam. Nguur walla àtte – ci gis-gisu Hegel- cëslaayam mooy doole, ci doole rekk la man a dëgërale gëgg. Kon nguur walla àtte gu dëgër ci gis-gisu Hegel, mooy nguurug walla àtteg dëgg. Kon moom Hegel day mel ne moo teg ci loxol Brusiya lay wa di xeltu guy rafetal, di baaxal seen jëfi jiite googu ñu jiite woon bennalug Almaañ gi.
Ñu leeral leen ne bi 1848g di jot, fekkoon na Brusiya muy réew mu am kàttan ci tere Otris muy dugg ci mbiri nguur-nguuraani Almaañ yi. Naka noonu, nekkoon na it mu amoon kàttan ci jiite yëngu-yëngu gi jugoon ngir bennal Almaañ. Nguur-nguuraan yi bokkoon ci Solofrayn it, doon man a dimblante ci seen biir ci wàllug koom-koom, te daan jëflante ci lu dul yoonu Otris di ci nekk mbaa ñuy diisoo ak moom, walla ñu koy tàggu. Ci noonu nguur-nguuraan yooyu tàmblee xoole Brusiya bëtu kilifa. Ci noonu la bennoo gu koom-koom googu doon màgg ak a dëgër ci ro kerug Solofrayn, mujjoon di ab jéego bu mag jëm ci ag bennoo gu politig ak xare ci Almaañ.
Jeexiital yi jeqiku gu atum 1848g defoon ci amug bennoo gu Almaañ gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay jeqiku yu bari jot nañoo am ca Tugal atm 1848g. Ag jeqiku am ca Paris, am gu am ca Vienne, geneen ca Brusiya ak ay fipp ci Itaali ak Almaañ, yepp it di xëccu jëm ci ag gore , demokraasi ak xeetu .
Metternich mu màggat mii, mujjoon na manatul woon a noot jeqikuy Tugal yooyu, mbaa mu giimal leen, ni mu ko baaxoo woon a defe. Kërug Tugal gi mujj – ni ko Metternich di waxe – di kër gu màggat, te ràpp, ba àgg ci maneesatu cee yatt sax ab palanteer ciy miiram ngirug màggat, kon leegi li jaadu kay mooy ñu màbb ko, te wuutal fa geneen kër gu yees. Ca dëgg-dëgg nag loolu am na, ndax kat noste ga amoon ca la ëppoon ca réewi Tugal ya, daa mujjoon di lu ràpp, ngirug yàgg, mujj manatutoon a ñàkk ñu yeesalaat ko, te taxawalaat ko ci anam gu dëppoo ak li jamono laaj.
Metternich dawoon na, te daanu woon, ci noonu buurub Brusiya bi Frederick William mu ñeenteel mi daal di jug, woote am ndaje mu parlamaa, ngir ñu defaral Brusiya ab sartu réew bu bees. Mu dig aw askanam ne leen moo fas yeenee jiite yëngu-yëngu giy jug ci jéem a bennal Almaañ, ci benn bataaxel bu mu leen jàngal. Ndaw yi teewal Almaañ yépp teewe woon nañu ndajem atum 1848g moomu, ñu def fa ay gëstu ci lu aju ci Almaañ gu nekk benn. Ndajem parlamaa mii, ñi ngi ko gën a xame ci turu “Parlamaab Frankfort”. Ndaje ma ëmboon na lu bari ciy woykat (walla taalifkat) , aki xeltukat aki taskati xibaar aki ustaas. Ñatti saxal nag yu mag juddoo nañu ca ndaje ma:
- Bennal Almaañ ci njiitul buurub Brusiya.
- Ñu boole ci bennoo gu Almaañ googu, wàllug Almaañ gi bokkoon ci imbraatóorug Otris gi
- Génne Otris ci bennoo gu Almaañ gi.
Way daje yii ci Frankfort, (seenub lim àggoon na ci 830 ciy jëmm) tànnoon nañu buurub Brusiya bi Fredereick William mu ñeenteel mi, def ko imbraatóor ci Almaañ gu ñu bennal gi. Waaye Frederick moom daa bañoon ne du dëppoo ndëppul imbraatóor li ñu ko joxoon, te way daje yi joxoon ko ko, ndax da ne ndëpp li daal ndawi askan wee ko ko jox, waaye buur yeek kàggam yi joxuñu ko ko. looloo taxoon nanguwu koo sol.
La am nag mooy ne buuru Brusiya bi dafa bañ a jël ndëpp li, ndax xam ne Otris ak Riisi ànduñu woon ci bennoog Almaañ googu, te manoon nañoo xëy di duggati ci seeni mbir ngir loolu. Rawati na ne Otris moom jot na a noot fipp gi amoon ca péeyam ba Vienne. Nga rax ci dolli ne Buuru Brusiya bi, moom dafa gëmoon gisiinu “àq ak sañ-sañ bu Yàlla bi”, mooy gisiin wi naan ñoom buur yi Yàlla a leen fi teg, moom lanu fi wuutu, nit ñi teguñu leen fi, du keneen it. Looloo taxoon bu nangoo it ñu def ndaje moomu, muy mu Frankfort mi, jubluwu ci woon lu dul ngistal, waaye du liggéey bu fullawu, mbaa mu dëggu ci yoonu soppi.
Otris ak Riisi dimblante nanu ci màbb barlamaab Frankfort bi, ak naalam yi mu amoon te ñu jëm cig bennoo gu Almaañ, looloo waraloon jéem gi ñu doon def ngir bennal Almaañ ci ron kilifteefug Brusiya, ci atum 1848g, mujjul woon àntu. Waaye li muy àntoodi lepp teewul xalaat bi sax ci xoli ak xeli waa Almaañ yi. Ñu mujj (waa Almaañ ñi) xam ne daal duñu man a amalati seen bennoo googu ci anamug jàmm, mbaa gu sartu réew, ndaxte Otris àndu ci te mi ngi koy xeex ak doole. Looloo waraloon ñu jëloon seen yitte def ko ci amal am mbooloom xare mu dëgër, mu leen di man a may ñu man a génne Otris ak Almaañ cig njëlbeen, door a lijjanti nag nu ñuy doone benn ci ginaaw bi. Xalaat bii nag diisoowaale (chancelier) bu Brusiya bii di Bismarck, àndoon na ci te jàpple woon ko, dëgëral ko. Moom mooy Otto Von Bismarck, boroom kurpeñu weñ bi.
Politigu Bismarck ci lu jëm ci bennoo gu Almaañ gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck mi ngi judd atum 1815g, am njàggam mu kawe mu defe ko ca daaray Berlin ju kawe ja. Daal di dugg ag coldaar, génnati ca, dem nag féete ca boppam ca toolam ba. Mi ngi bokkoon nag ci njaboot gu woomle, gu ami alal yu rëy ca Brusiya. Sampoon na boppam niki lawax (candidat) ngir ñu fal ko ci bennoo yu Almaañ yi, atum 1848g, ñu tànnoon ko it muy ab cér ci parlamaa bu Brusiya bi. Liggéey na it ci toolub diplomasi, doonoon aji téewal réewam (l'ambassadeur) ca Butrsburg ca Riisi. Ginnaaw bi mu nekkal réewam ca Paris.foofee la ko William mu njëkk mi doon jiite Brusiya woowe woon mu juge Faraas, ngir jiite-si njiitug jawrin gi ci Brusiya. Bismarck nag nekkoon na ku gëmoon, te daa dëgëral noste gu nguur gu ñu joyal , te gëmoon ne buur daa war a am doole te am soldaar su dëgër, Jàngu bi jàpple ko ak garmi yi. Bismarck moom faalewutoon parlamaa bi. Gisoon na ne jëm kanamug aw xeet walla ag yéegam jëm ca kaw manul a ame ci lu dul ay buuram di ñu kawe ay yitte, ak ay kàngamam, waaye duñu ko ame mukk ci ay saxal (résolutions) yu juge ci ay parlamaa, aki nostey sarti réew (systèmes constitutionnels).
Bismarck yitteem jépp mi ngi ko jëmale woon ci génne Faraas ak Otris Almaañ, mu gisoon ne lii daal manul ame ci lu dul dooley xare ju mag, ju leen ci man a ga(manante leen). Ci noonu mu tàmblee liggéey ci dëgëral dooley xare ji, ak kàttanal ko. Mu daal di tas parlamaab Brusiya bi, ndaxte (moom parlamaa bi) daa bañoon ne du woote alal ji mu doon laaj ngir man cee dooleel soldaaram si, ci noonu mu tëjoon képp ku wuuteek politigam boobu, daal di digle ñu fuglu yéenekaay yi, daal di beddiku sartu réew mi, ne du ci sukkandikooti. Alal ji mu soxla woon mu génnelu ko ci ndigalul buur bi, bañ cee sukkandiku ci lu parlamaa bi.
Wàllug xeetu (nationalisme) nag moom gis-gis bi mu ci amoon moo gënoon a yaatu bi mu amoon ci sartu réew, ndax daa gisoon ne sartu réew moom, mi ngi ame mook ay jubluwaayam, ci ginnaaw bu ag xeetu amee ba noppi.
Bismarck nag neenalul mbooleem parlamaa bi mbaa mu tas ko lépp, moom kay da caa neenl walla mu soril ko ñatti mbir, ñooy:
- Coldaar gi
- Politigu bitim réew bi
- Fal ay jëwrin ak di leen folli
Bismarck wone na dogu gu mag akug takku contar teg gi Otris teg loxo Almaañ[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Loolu nag gën na a fése ci taxaw gi mu taxawoon ci dakkal politigu Otris bi muy teg Almaañ . Looloo taxoon Otris mujj woo buuri Almaañ yépp cim ndaje ca Frankfort, ngir sos ag bennoo gu lëngoo (walla gu federaal), guy doxal ab goornamaa, boo xam ne ay dooleem ak sañ-sañam mi ngi koy jële ci sart boo xam ne Otris moo koy defar, tër ko.
Bismarck gisoon na ne lii de ag anam gu yees gu Otris jëlati la, ñu muure ko mbubum diplomasi walla maslaa, ngir yéegati ci kaw waa Almaañ yi. Bismarck melaloon na sart boobu ne mooy sart bi gën a bon ci mbooleem yu mas a am ci kaw suuf. Ci noonu mu ne woon du teewe ndaje ma lu dul ci kaw ñu jox Brusiya ay àq aki yelleef yu tol ni yi ñu jox Otris ci ñaari mbir yii, ñooy:
- Dëggal ak wéyal jibalug bennoo gi
- Jiite benno gi
Bismarck ci taxawaayam bii, leerale na ci ne Otris daal moom ñàkk na kàttan ga mu amoon ci aakimoo moom rekk mbirum bennoo gu Almaañ gi. Te it won na nguur-nguuraani Almaañ yi ne Brusiya mii kat mooy jenn dooley Almaañ ji man a jiite bennoo gu Almaañ gi.
Bismarck jéem na a fàggu cofeelug Riisi, ngir mu bañ a féete fenn, bu ab xare tàkkee ci diggam ak Otris. Loolooo taxoon mu dugg ci lëj-lëju Poloñ bi, jàpple ci Riisi, kontar gori Poloñ yi defoon ag fipp kontar Riisi, ngir dañal ag àtteem te jéem a am ag tembte, ba man a amal ag àtte gu Poloñ gu temb.
Faraas nag àndoon na ca fipp ga, te jàpple ko, askanu Angalteer wi ànd ca, waaye goornamaa ba moom àndu ca woon, ndax daa ragaloon ag nguurug Poloñ gu katolig judd, guy dem di àndeek Faraans. Ci noonu Bismarck moom dem jàpple-ji Riisi, te jàpple googu gu amoon doole la, ndax moom réewam (Brusiya) daa taqaloo woon ak Poloñ, ba noppi taqalook Riisi. Te it nanguwutoon a ànd ak Faraas ak Otris kontar Riisi.
Xarey Bismarck yi ngir taxawal bennoo gu Almaañ:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck xuus na ay xare ak lu bari ci réewi Tugal yi digoo’k Almaañ, ngir bennal diiwaani Almaañ yi. Ñu tudd ñatt rekk ci xare yooyu, ñooy:
Xare yu Brusiya yi ak Danmark:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck xuus na ab xare safaan Danmark, atum 1864g, ànd ca’ak Otris, ngir nangu ñaari diiwaan yii di Shalswig ak Holistin, ñu doonoon ñaari Dóox (duché) yu bokkoon ci bennoo gu Almaañ gi te Danmark tegoon leen loxo.
Danmark mujjoon na ñàkk pexe, daal di deltu ginaaw wëlif ñaari dóox yooyu atum 1864g, bu ko defee Brusiya jël dóoxu Shalswig, Otris it àtte diiwaanu Holistin.
Xarey Brusiya ak Otris:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bismarck gisoon na ne xare bi moom – déet sikk – aji tàkk la ci diggante Brusiya ak Otris, te li ko waral du dara lu dul diiwaanu Holistin. Ndax kat mbir yi manuñu woon a nekk di wéy ci anam gii ñu nekke, di ay maslaa yu dëggoodi aki lijjanti yu xootadi aki juboo yu gàtti dig.
Bis bu Yàlla dogalee njortul Bismarck loolu mujj di dëgg, ba Brusiya am ndam, loolu de da na nekki muccug waa Almaañ ñi ci gàllankoor gii tukkee ci Otris, gu leen di teree nekk benn, tee bennoo gu Almaañ gu wér man a am. Màggug Brusiya ci wàllug politig ci biir bennoo gu Almaañ gi, mujj di luy jeqi njàqare ci Otris.
Solofrayn moom màgg na ci anam gu doy waar, rawati na bi ci nguur-nguuraan yu Almaañ yi tiim Géej gu bëj-gànnaar gi bokksee. Ci noonu lu sakkan jug ciy yooni weñ lënkale diggante wàll yu Almaañ yu wuute yi. Loolu tam dooleel bennoo gu koom-koom gi nga xam ne Brusiya mujj na di ci ki ci gën a jariñu.
Sabab yii rekk doyoon nañu ngir taal xeex bi ci diggante Brusiya ak Otris, rawati na ginaaw bi dooley Brusiya ji doxee jawali Holistin, nangu ko, te moom daa nekkoon ci ron kilifteefug Otris, ngir dëppoo gi amoon ci diggante Brusiya ak Otris atum 1865g.
Bismarck moom lijjanti woon na ba Riisi génne loxoom ci diggam ak Otris, loolu nag di ci jàpple gi mu jàpple woon Riisi ci giimal jeqiku(révolution) ga amoon ca Poloñ, atum 1853g. Dëppoo woon na ak Imbratóor bi Napoleon III, imbraatóoru Faraas, moom itam, ngir mu seetaan kook Otris, bañ cee dugal loxoom, li mu koy faye ci loolu nag mooy bàyyi kook yenn moomeel yi ci diiwaanub Rayn. Mu demati tapoo-ji (faire alliance avec)ak nguurug Itaali, gi nga xam ne li doonoon yitteem mooy nocci Venezia ci loxol Otris, ngir matal ag bennoom.
Xare bi amoon ci diggante Otris ak Brusiya xare la woon bu fëkk te gaaw, wéyutoon lu ëpp juroom ñaari ayu-bis, moo waraloon nu tudde woon ko xareb juroom ñaari ayu-bis yi. Dooley Brusiya ji jot na ca a am ndam ci kaw ju Otris ja ca xareb Sadwa ba, ca Bohima atum 1866g . Mu manoon a àgg sax (moom dooley Brusiya ji) ba ca Vienne, bu Imbraatóoru Faraas bii di Napoleon III jugutoon, dox tànki jàmm ci diggante bi. Ci noonu Bismarck daal di ñàkk pexe, taxawal xeex bi, ngir ragal Faraas dugg ci xeex bi ci wetu Otris. Te it Bismarck moom da ne woon na doylu nag ci am ndam gii mu am ci kaw Otris, ak dammte gii mu ko dammte, ndaxte soril na ko bennoo gu Almaañ cig wàll, te it bëggutoon a toroxal Imbraatóoru Otris bi, ngir loolu man na a tax bu jugee ëlëg moom Brusiya di xare-ji ak Faraas, Otris du ko sot, ci geneen wàll. Ag juboo amoon na ci diggante Brusiya ak Otris, ñu koy wax “juboog Braax gi”, atum 1866g. Ci la yii ame:
- Génnug Otris ci Bennoo gu Almaañ gi mu tegoon loxo, la ko dale ca jamonoy Metternich.
- Duggug mbooleem nguur-nguuraan yi nekkoon ci bëj-gànnaaru dexu Rayn gi, ci bennoo gu lëngoo (gu federaal) gu Almaañ ci ron njiitul Brusiya. Diiwaani bëj-saalum rekk a bokkutoon ci bennoo googu.
- Bàyyee gu Otris bàyyee Itaali Venezia.
Gis nga ko, Bismarck kat am na ay ngërte yu am solo ci xareem beek Otris. Moom de fare na fi bennoog Almaañ gu yàgg ga, indi fi leegi ag bennoo gu Almaañ gu yees, gu ame ci mbooleem réewi bëj-gànnaaru Almaañ, nga xam ne ñaari Dóox yii di Shalswig ak Holistin ci lañu woon, buuru Brusiya bi jiite ko. Bismarck nos na bennoo gu yees gi, wutal ko ab parlamaa (Rashstach), ndawi askan wa di fa daje, ak jataayub bennoo gu Almaañ gi (Bundasrat), ndawi diiwaani Almaañ yi bokk ci bennoo gu Almaañ gu bees gi di fa daje.
Bismarck it lijjanti na ba def ak diiwaani bëj-saalum yi bokkutoon ci bennoo gi, lijjanti woon na ba def ak ñoom genn tapoo gu xare .
Xareb Brusiya ak Faraas[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Xetug xare tàmbli woon na a xeeñ ak a jòlli ci diggante Fraans ak Brusiya, ginaaw bi Brusiya ndàmbee ndam ca xareb Sadwa ba. Ndaxte Faraas moom begutoon dara ci lii Brusiya amal ciy ndam ci kaw Danmark ak Otris cig wàll, ak àntul gi mu àntuloon bennoo gu Almaañ gu bëj-gànnaar gi, ci geneen wàll.
Faraas moom daa jàppe woon loolu muy aw xët ci digg ginaawam, ndaxte moom kat manul woon a dékku ag nguur gu Almaañ gu am doole ci wetam. Moom kay li ko sooboon mooy Almaañ des di nguur gu ñu dogat, ngir mu nekk moom Faraas di réew mi am kiliftéef ci sowwub Tugal bi. Moom kay jamono ju nekk, da daan kontar bennoog Almaañ gi, ni ko Otris kontare woon. Bismarck it tàmbli woon na a xalaat nu muy xëcce diiwaani Almaañ yu bëj-saalum yi ngir ñu bokksi ci bennoo gi. Jëf ju mel ni jooju nag Faraas du ko doon nangu, ndax moom tàmbli woon na di dugg ci mbiri diiwaan yu Almaañ yu bëj-saalum yi, ngir tee leen a bokki ca bennoo gu Almaañ ga nga xam ne Brusiya ko jiite woon.
Lëj-lëju ku jigéen ki waroon a donn Espaañ daal di taxaw, mooy lëj-lëj bi taaloon xare bi ci diggante Brusiya ak Fraans. Lëj-lëj boobu mi ngi tënkoo woon nii: gàngunaay gu nguurug Espaañ dafa féexoon , ginaaw bi lingeeru Espaañ bi Elisabeth dawee, ñu gaaral buur bi Leopold ndëpp li, moom mi ngi bokkoon ci njabootug Hohenzellern, di woon ab jegeñaaleb imbraatóor bu Brusiya. Waaye ak li Leopold di bañ lepp ne du sol mukk ndëpp li, teewul Faraas mer ci loolu, jàmbat ko ci buurub Brusiya bi, daal di sàkku ci moom mu warlu ne du ànd ci ñu samp kenn ku bokk ci njabootug Hohenzellern ci gàngunaayaug Espaañ gi. Waaye buuru Brusiya bi bañ, ndax loolu kat dafa xaw a laal teddngaam ak ngoram, te xaw a niru ag yabeel. Loolu nag mi ngi ame woon cim ndaje mu mu defoon ak aji teewal ju Faraas ja ca Ems. Bu ko defee buuru Brusiya bi yonnee ab day ca la juge woon ca ndaje ma, mu yonnee ko Bismarck, mi nga xam ne lepp li mu doon def mooy neggandiku ab pose ééngir jibal ab xare ci kaw Faraas. Ba mu ko defee, Bismarck xëy tas ci yéenekaay yi ay cofiit ca la bawoo woon ca ndaje mooma, ngir merloo ci Faraas. Loolu nag ni mu ko defe mooy génne ay baat yu xaw a wow, yu begloowul dara Faraas. Ci noonu Faraas jug, jibal ab xare ci kaw Brusiya, ci 14 sulet 1870g, te fekku ko woon jekk ngir xeex, te taxul woon it mu xalaat ci ngérte yi man a juddoo ci bii xare, bis bu ñu dàqee Fraans ci xeex bi.
Brusiya li ñuy wax xareb fëkk la doon def ak Faraas, maanaam gaawal ko, loolu nag jot na koo def ba am ci xam-xam ak jarbu ca xareem ba’ak Otris. Bi mu ko defee tàngooru xare bi sax di tar lu tollook juroom benni ayu bis, waaye tàmblee giim, ci ginaaw bi, rawati na ci ginaaw bi ay màndargay kawe ak ëpp doole tàmblee feeñ ci xeex bi ñeel Brusiya.
Xare bi bepp nag ci suufus Faraas la doon tàkke. Jotoon nañoo dàq Fraans nag ci xeex yu bari, bi ci gënoon a siw nag mooy bu Sedan ca satumbar 1870g, nga xam ne àggoon na ci Napoleon III manutoon a ñàkk a wommatu (se rendre), te nangu ne gañe nanu ko, ngir dàq yu metti yi te toftaloo, te yepp di yu nu teg ci kaw dooley Faraas ji ci biir suufus Faraas, te ray lu sakkan ciy soldaaram, te itam lu jege ñaari téeméeri junniy soldaari Almaañ sutuxlu ba ca xolub Faraas, te mu leer nàññ ne Faraas moom manatul a gañeeti Brusiya ca jamono joojee te manatu koo génneeti suufam. Loolu nag di woon ci 27 oktobar 1870g.
Ci noonu imbraatóor gu Faraas gu ñatteel gi daanu, ñu daal di taxawal ci Paris nosteg pénc gu ñatteel gi. Daal di teg Faraas ñeel Brusiya alamaanug xare gu toll ci juroomi bilyoŋi frank yu Fraans (loolu mooy tollook – daanak – alamaan bi Napoleon Bonaparte tegoon Brusiya bi mu ko dumaa ca xareb Yena ba, 1806g. Bu ko defee ñu juboo ci xarekati Almaañ yi duñu génn Faraas li feek fayeesul alamaan bi, (moom nag jotees na koo fay ci diirub ñatti at). Nga rax ci dolli dagg gi ñu dagge ñaari diiwaan yii di Alsaas ak Loren ci faraas, boole leen ci Almaañ.
Nii daal la bennoo gu Almaañ mate woon ci njiitul Brusiya, ci loxol góor gu dëgër gii ni weñ, Bismarck, mi nga xam ne dafa gëmoon bennal Almaañ ak doonte day ci dereet, ci weñ mbaa sawara. Bu ko defee imbraatóorug Almaañ gi daal di sosu, dib xew-xew nag bu fés ci taarixu Tugal bu bees bi.boroom gàngunaay gi (imbratóoru Almaañ bi) mujj di ku ñu joyal ab gogam ci def li ko neex ci nguur-nguuraan yu Almaañ yi. Sartu réew bu Almaañ bu bees bi yaxal na ñu sos ñaari jataay:
- Jataayu Bennoo gu Almaañ (Bundesrat)
- Jattayu (Reichstag)
Dooley yoonal ji nag mi ngi nekkoon ci Bundesrat, di jataay bi nga xam ne mi ngi ame woon ci juroom fukk ak juroom ñatti cér, ñu séddale leen ci nguur-nguuran yi nga xam ne ñoo amal imbraatóóor gu Almaañ gi. Brusiya nag moom rekk amoon na fukki kàddu ak juroom ñaar, ginaaw bi mu am ñaar fukki kàddu. Ak li Brusiya di moomadi li ëpp ci kàddu yi lépp ci Bundesrat, teewul mu gënoon fa’a guddub loxo, gënoon fa a am jeexiital ndax la ëppoon ca nguur-nguuraani Almaañ ya duggoon ca bonnoog Almaañ ga, dañoo takku woon ci Brusiya, te daawuñu woote lenn lu mu bëggul. Te daawuñu jàllale genn saxal ca jataay ba, bu fukki cér ak ñeent àndadee ca saxal ga. Bu dee nag jataayu Reichstag nag moom, man nanñu ne mooy jataayub askan bi, mi ngi ame woon ci ñatti téeméer ak juroom ñeen-fukk ak juroom ñaari cér, ñu leen di tànn ci anam gu sekkaree. Dooley jataay bii nag daanaka dañu koo lafañal, yòqeel ko . ndax nguur ak doole yi ñu ko joxoon ci ron sartu réew bu Almaañ bu bees bi, dañoo nekkoon di yu doyadi te ñàkk solo.
Bismarck nag, jiite na góornamaa bu Almaañ bi niki diisoowaale walla chancelier. Benn ci ñaari jataay yi manul woon ci moom dara, mu yoroon it sañ-sañ bu rëy, te ci ron kiliftéefam tam la Almaañ gu rëy gii gépp nekkoon, nga xam ne ña fa dëkkoon ca atum 1871g jege woon nañu ñeen-fukki milyoŋi nit, mujj àgg ci ñeen fukk ak juroom ñeenti milyoŋ ciy nit atum 1890g, di maanaam bi Bismarck faatoo ba am ñaari at.


text: 1Nchca tin' chcuin' lo'o yu nu ntsu'hui cunta 'in um, si'yana lo'on nan' lcan nu ntsu'hui cunta 'in jun, lo' na'an tloon ña'an mdijin Cristo nu ti'i, cui' cuaña'an qui'ni ca'an 'ñan lo'o cha' cuiya' nu taa ñi tiyaa xaa, 2can' cha' jñan cha' tsu'hue 'in um si'yana chu'hui um cunta 'in jun ta'a na nu cua' mdaa Ndiose 'in um, una si'i lo'o juesa, cui' ca nu lo'o cha' tsu'hue nu ndyi'o tiquee um, ñi si'i na nducua tloo um caja siya' um, cui' ca nu cu'ni um tñan can' lo'o nu chcui lca tiquee um. 3A cu'ni um 'in um ña'an nchca ti' sca x'nan jun, cui' ca nu ndyi'ya ti ña'an culo'o xñan um 'in um. 4Lo' xa ca chcan' loo Ñi nu ntsu'hui ca cunta 'in nchgaa jun ta'a na, chcuan um cunta cha' tsu'hue nu taa Ndiose 'in um la ni' cuaan, na nu a ntsu'hui 'a cha' tsatii. 5Ticui' cuaña'an 'un yu tsa suhue ti, ca ja'an um cha' nu nchcui' yu nu ntsu'hui cunta 'in um, cui' cuaña'an scasca um cu'ni lyo' um 'in um si'yana: —Ndiose nxcuan tloo ñi 'in nten nu siye', una nda yaa' ñi 'in nten nu suun—. 6Can' cha' cu'ni suun um 'in um tloo Ndiose, ñi nu tla la cha' cuiya' ntsu'hui yaa', si'yana cui' ñi scuen cuaan ñi cha' 'in um xa tsa tucua xaa. 7A cunta yaa' ñi xnu um nchgaa cha' nduhue ti' ntsu'hui tiquee um, si'yana cui' ñi ntsu'hui ñi cunta 'in um. 8Xñi um cunta 'in um lo' tyi'in tiyaa um, si'yana laxa'an nu lca ta'a cusuun na, nda'an chcua tyi'iin tso' tsaña'an nchca ti' sca cuichi nu la, lo' nan can' tucui ca 'in cujlyo. 9Can' cha' tyon quee' um 'in can', lo' a tyi'o tso' um sii' cha' nu ndiya qui'an ti' um, si'yana cua' jlyo ti' um scaña'an ti ndijin um nu ti'i lo'o jun sca chcui chendyu. 10Una Ndiose, ñi nu ntsu'hui nchgaa loo cha' tsu'hue 'in, si'ya Jesucristo nsi'ya ñi 'in na sten na loo xaa 'in ñi tsala xaa, xa cua' mdijin chin' um nu ti'i, cui' ñi cu'ni chcui ñi cha' 'in um, cu'ni ñi cha' tyon tla um, taa la ñi juesa 'in um, lo' cuaña'an tyi'in tya tla la ñi 'in um. 11Scati 'in ñi cu'ni tnu na lo' culo ñi tñan tsala xaa. Amen. 12Yu ta'a na Silvano, yu nu ndyu'hui lyoon si'yana ñi ndi'in cha' 'in, ngua'an yu tsa chin' cha' loo quityi re lo'o cunta 'ñan, si'yana taan cha' tnu tiquee 'in um. Taan suun lo'o um si'yana cha' tsu'hue re lca na cha' nu ñi 'in Ndiose, cui' loo cha' nu cua' ntsu'hui um. 13Jun ta'a na nu ndiyo' ti'in quichen Babilonia nchcui' cha' jun 'in um, jun nu cua' ngulohui Ndiose 'in tsatlyu lo'o na, a cunta yu Marco nchcui' cha' yu 'in um, yu nu lca sca sñen' nan' lo'o tso' 'in Ndiose. 14Cui' cuaña'an chcui' cha' ta'a um lo'o nu chcui lca tiquee um. Ndiose cu'ni ñi cha' si'yana tyi'in tsu'hue um nchgaa um nu cua' ndi'in tso' 'in Jesucristo. Amen.


text:
1Mi afi gwaan brag an buos, iivn duo notn gud naa kom fram it. Nou, mi ago brag an buos bout di vijan dem we di Laad gi piipl an bout di siikrit sitn dem we im mek dem kom fi andastan. 2Mi nuo wan man, wan a Krais Jiizas falara dem, wa fuotiin ier ago, im get tek op iina di aiyis paat a evn. (Mi no nuo ef im badi did get tek op ar a jos im spirit di go a evn — a onggl Gad nuo.) 3An mi nuo se da man ya, (weda a im badi ar im spirit did get tek op, a onggl Gad nuo), 4mi nuo se im get tek op iina evn an im ier som sitn we im wudn iivn nuo ou fi tel unu bout dem. Im ier tingz we so siikrit nobadi sopuoz fi taak bout dem. 5Mi wi brag an buos bout sumadi laik dat, bot wen it kom tu mi, mi onggl ago buos bout di sitn dem we shuo se mi wiik. 6Bot iivn ef mi buos bout di sitn dem we apm tu mi, mi wudn a gwaan laik se mi a fuul, kaaz mi wuda a taak di chuut. Bot mi naa go du dat. Mi naa du it kaaz mi no waahn non a unu fi big mi op an rispek mi jos kaaz a di sitn dem we apm tu mi. Mi waahn unu fi rispek mi kaaz a wa unu si an ier mi tiich. 7An fi tap mi fram get buosi bout di sitn dem we mi si, Gad lou wan a sietan ienjel dem fi komiin laik maka iina mi said. Da ienjel de aalwiez a kaaz mi pien so dat mi wi no get buosi. 8A chrii taim mi beg di Laad fi mek it go we fram mi. 9Bot im tel mi se, “Mi wi gud tu yu, an dat a aal yu ago eva niid, kaaz wen yu wiik, a da taim de yu wi riili si fi mi powa.” So mi api fi buos bout di sitn dem we mek mi wiik. Mi wi buos bout dem so dat Krais Jiizas powa wi kova mi an protek mi. 10So mi api se mi wiik. Wen piipl chriit mi bad, wen chobl tek mi, wen piipl kaaz mi fi sofa an wen tingz aad, mi stil api. Mi api fi sofa fi Krais Jiizas kaaz wen mi wiik, a dat taim de mi chrang.
11Mi did a gwaan laik se mi a fuul! A unu fuos mi fi du it. Unu a di wan dem we shuda a taak gud bout mi kaaz dem “big apasl” de no av notn we mi no av. Iivn duo mi a no nobadi, dem no muor dan mi. 12Di sitn dem we shuo se sumadi a riili wan apasl, mi du dem mongks unu. Nof mirikl apm mongks unu an kaaz unu fi andastan nof tingz bout di Spirit. Gad du nof powaful sitn mongks unu tu, so powaful dat unu kudn iivn biliiv wa unu a si. 13A wa mi du fi di ada choch dem we mi neva du fi unu? Di onggl ting we dem du we unu neva du, a tek kier a mi. Mi neva presha unu fi gi mi notn wen mi did de mongks unu. A mos so mi rang unu, wen mi neva presha unu. Wel du paadn mi fi dat.
14Nou a tuu taim mi kom luk fi unu, an mi redi fi kom agen, so dat ago mek chrii. Da taim ya wen mi kom, mi stil naa go presha unu fi notn. Mi naa presha unu kaaz mi no waahn unu moni, wa mi waahn a fi elp unu. Kaaz pikni no fi a siev op fi tek kier a dem mada an faada, a di mada an faada sopuoz fi a siev op fi di pikni. 15Mi api fi gi op aal we mi av, aal gi we miself, mi wi du aal we mi kyan du fi elp unu. Nou ef mi lov unu so moch, unu fi lov mi les dan dat? 16Aarait so unu nuo se mi neva presha ar aks unu fi notn bot unu ago se mi chrikifai, ou mi lai fi kech unu an tek advaantij a unu. 17Ou mi tek advaantij a unu? Unu tingk se mi du it wid di piipl dem we mi sen tu unu? Eni a dem eva tek advaantij a unu? 18A mi push Taitos fi kom luk fi unu, an mi di sen wan neda breda we unu nuo wid im. Taitos did tek advaantij a unu? Di tuu a wi neva did a du di siem ting? Di tuu a wi neva did a gwaan di siem wie an a wok fi di siem riizn?
19Unu tingk se aal a dis we mi a rait, a fi pruuv tu unu se wa wi a du rait? Kaaz wi a Jiizas sorvant dem, wi aalwiez tiich di chuut laik se Gad tan op rait infronta wi, an mi fren, evriting we wi tiich a fi elp unu gruo chrang. 20Mi fried se wen mi riich de, unu naa go tan ou mi waahn unu fi tan an mi naa go tan ou unu waahn mi fi tan. Mi fried se wen mi riich de a bier kyas-kyas a gwaan, piipl ago beks an a shout aafa dem wan aneda, an piipl a bad main ada piipl fi dem sitn dem. Mi fried se mi ago fain unu a tel lai pan unu wan aneda an a susu-susu bout unu wan aneda an evribadi onggl ago bizniz bout demself. Wen mi kom de mi fried se mi ago fain piipl a gwaan buosi-buosi an evriting a go ton opsaid dong. 21Mi fried se wen mi kom de, Gad we mi sorv, ago mek mi fiil shiem agen an mi ago baal fi di wan dem we a sin, an we naa chienj dem wiez an beg Gad fi paadn dem. Dem naa beg Gad fi paadn dem fi di doti laif we dem a liv an fi ou wail dem a gwaan. Dem naa beg Gad fi paadn dem fi aal a di seks sin dem we dem a du.