text:
Jambutt ne
leegi fategeen juróomi mburu yu dundaloon juróomi juuni góor,
ak juróom ñaari dámba yu fees ak dammiit yi ci des, mbaa juróom
ñaari mbuuru yi dundaloon ñeent junniy góor ak lu bari lu desoon
ci damiiti mbuuru. Waaye mbuga ma yemale sa waxtaan wi ci ñam
wi ci kaw suuf. Deedeet, dama leen di artu ndaxte ngeen moytu
njàngaleem Farisiya ya ak Saduseen ya ñiy jëndante ak jaayante
ak diine.
Seen màggal
amul ben njëriñ, ci li ñuy jangale dénkaanay nit kese. Don ñuy
dëddu ndigale Yàlla jubbu ci aaday nit.
Moytuleen
ñi mbuubboo turu yonent. Dañuy ñëw ci yeen, yor melow xar, waaye
ci biir ay bukki yu suxor lañu. Seytaane mooy seem baay, te bëg
ngeen di bëg-bëgam ngeen di bëgg di def. Bookat la masa doon.
Buy fen, dëppo na ak jikoo, ndaxte feenkook la, te ci moom la
fen soqikoo. Ñi di naxaate te def seen boop ñi leen di atte maangi
leen di wax ne: Atte bu Yálla daan na leen yeen ñiy jiite den
te diko jangale, yeen naaféeq yi! Digéen torox! Ndaxte yeena ngi
tëj nguru Yálla Aji Kawe ji ci kanamu nit ñi; yeen dungeen ci
dugg, te dungeen báyyi nit ñ bëgga dugg, ñu dugg ci. Yeena ngi
lekk alaalu jigéen, ñi seeni jëkkër faatu, di ñaan Yálla ay ñaani
ngistal yu gudd. Seem mbugal dina gëna tar.
Yeena ngi
wër géej ak suuf, ngir sákku ben taalibe, ba nopppi ngeen def
ko nitu safara ku leen yees ñaari yoon. Yee na ngi naan: " Kër
Yálla gi amul njëriñ. Yeen ñi dof te gumba - Lan mo gëna mágg
sarax si, walla bérubu rendi kaay bi tax sarax si sell? Ku giñe
bérabu rendikaay bi, giñ ga ci rendikaay ak li ci kawam lépp.
Ku giñe kër Yálla gi, giñ nga ci tur kër Yálla ak ci ki ci dëkk.
Ku giiñ ci asamaan, giiñ nga ci jalu Buur Yálla ak ci ki ci toog.
Yeena ngi sakk asaka ci naana ak a nette ak kumin, te sággáne
yi gën na mag ci yoon wi maaman njub, yërmande ak gëm. Loolu ngeen
wara def muy seen yite.
Yeena ngi
segg wallax-njaan, tey wonn giléem. Yeena ngi setal bitib kaas
bi ak ndab li, waaye ci biir dafa fees ak càcc ak ëppal. Gumba
yi ngeen doon! Jëkkleena setal biir kaas ak ndab li, ngir biti
itam set. Yeen xudbakat yi bon yi! Naaféq yi, yeena ngi mel ni
bámmeel yu ñu weexal. Ci biti am nañu melo wu rafet, waaye ci
biir dañoo fees ak yax xi ñi dee, ak tilim tilim yu nek. Yeen
itam ci ngistal daagneena mel ni ñu jub, waaye ci seem biir dangeen
fees ak naaféq ak lu bon. Nan nga mëne gëme yaaw miy dunde ñaani
say moroom, te doo wut mukk ñaam yi jëm fa Yálla moom rekk?
Yeena ngi
tabax xabru yonent yi, tey rafetal bámmeelu ñu jub ñi. Te yeena
ngi wax ne: Bu nu fekke woon sunuy jamanoy maam, duñu ánd ak ñoom
ciy tuur deretu yonnent yi.
Seede ngeen
nii ne, yey ngeen seen bopp, te yeenay doomi ñi rey yonent yi.
Yeen ñi mel ni ay jaan, te fees ak dangar naka ngeen di muce ci
mbugalu safara?
Moo tax maa
ngi leen di yonee ay yonent ak ay borom xam-xam ak ay xudbakat.
Ñenn ñi digeen leen rey te daaj leen ci bant, ñeeneen ñi dingeen
leen dóor ay yar ci seeni jànfu, di leen fitna ci dëkkoo- dëkk.
Yeen ñi naféeq,
Esayi waxoon na bu baax ci kàddug Yálla ci seen biir, bi nu naan:
" Xeet wii ñu ngi may teral ci seen gémmiñ, waaye seen séen xol
sore na ma".
Yeen yeena
ngi fexee jug ci kanamu nit ñi waaye Yàlla xam na seen xo. Ndaxte
li nit ñiy fonk, Yàlla sib na ko.
Artu na leen:
Maa ngi leen koy wax, ñu bare dinañu ñëw, jóge ci penku ak soowu,
bokk lekk ak Ibrahima ak Isaaxa ak Yanxóoba ci nguru Yálla Aji
Kawe ji. Waaye ñi waroona bokk ca nguur ga, dees na leen sànni
ci biti ci lëndem gi. Bu seen njubte ëppul njubteb xudbakat ya
ak ñay mbuboo diine dungeen tàbbi mukk ci nguuri Yàlla Aji Kawe
ji.
LEER GIY LEERAL ÀDDINA SI
Ni ag leer
laa wàcce di àddina, ngir ku ma gëm du des ci lëndëm gi. Man maay
leeru àddina si. Ku ma topp doo dox cig lëndem, waaye dinga am
leeru dund. (1)
Ci nii la
àtte bi ame: Leer gi ñëw na ci àddina si, waaye nit ñi lëndem
gi lañu taamu ndax seeni jëf yu bon. Képp kuy def lu bon day bañ
leer gi te du ci ñëw, ndax ragal ay jëfam feeñ bëccegu ndara-
kàmm. Waaye ku def lu jub day ñew ci leer gi, ngir ñu xam ne,
def na ay jëfam ci kanumu Yàlla. (2) Bu njëk dem ngeen ca àll
ga ngir seetu seeti yonnent Yàlla Yaxya. Mood seede dëgg gi. Meloon
na làmp buy tàkk tey leeral, te nangu ngeena bánneexu ab diir
ci leram. Waaye yor na ci man seede, si gëna mag seede si ma Yaxya
di seedeel: Maa ngi def jëf yu ma Baay bi sant. Jëf yooyu may
def nag ñooy seede ne, Baay bi moo ma yónni.
Su ma
deful sam jëfi Baay, buleen ma gëm; waaye su ma ko defee, bu ngeen
ma ngëmul sax, gëmleen boog samay jëf, ngir ngeen xam te nangu
ne, maa ngi nekk ci Baay bi te Baay bi nek na ci man. Bëccëg lanu
wara matal jëfi ki ma yónni: Guddi dina ñëwi, goo xam ne, keen
du ci mana liggéey. (3)
Bët mooy
lámpu yaraam. Bu sa bëtt wéree, kon sa yaram wépp leer, waaye
bu sa bët woppe, kon sa yaram lëndëm. Leer gi nekk ci yaw, bu
nekke lëndëm , na ka la lëndëm googu di këruus (4)
Xanaa
du bëccëg fukki waxtu ak ñaar la? Kuy dox bëccëg, du kaqastalu,
ndaxte day gis leeru àddina si. Waaye kuy dox guddi, dina faqastalu,
ndaxte leer gi nekkul ci moom. Kon ci bi ngeen dee am leem gi,
gëmleenko, ngir ngeen "doon doomi leer". Doxleem, ci ngeen dee
am leer gi, ngir lëndëm bañ leena bett. Ndaxte kuy dox ci lëndëm
doo xam foo jëm. Bu gumba dee wommant moroomam nag, kon dinañu
daanu ñoom ñaar ci kàmb. (5)
Kenn
du taal làmp, dëpp ci leget, walla mi di ko def ci ron lal Daf
koy wèkk ngir mu leeral ñiy dugg. Te iit duñu taal làmp dëp ci
leket, waaye dañu koy wékk, ba muy leeral ñi nekk ci kër gi ñëpp.
Xanaa xamoo ne yeen di leeru àddina? Da ngeena mel ni dëkk bu
nekk ci kaw tund, du mana nëbbu. Na sen leer leere noonu ci kanumi
nit ñi, ndax nit ñi gis seen jëf yu rafet, te mággal seen Baay
bi ci kaw. Amul dara luy kumpa lu ñu dul siiwal bés, wallu lu
làqui lu ñu dul feeñal, bu ne nàñ. Li ma leen wax ci biir lëndëm,
waxleen ki ci leer; li ma leen déey, yégleleen ki ci kaw taax
yi. (6)
PEEÑU GI
Waxtu
wi ñu wara feeñale ndamu Doom mu nit ki jot na. (1) Wútumaa màggal
sama bopp. Keneen a ma koy wuutal te mooy àtte. (2)
Seen yoon
dafa wax ne, seede ñaari nit a gëna wóor. Man maa ngi seedeel
sama bopp, te Bay bi ma yónni mi ngi may seedeel itam. Te bir
na ma ne, la muy wax ci man dëgg la. Lii moo tax xëccoo wu ma
kilifteef ci kaw suuf. (3)
Nit kiy wax
ci coobereem nag, day wuta màggal boppam, waaye kiy wuta màggal
kiko yónni, dëgg rekk lay wax te jubediwul fen. (4)
Ñëwaluma sam
bopp, waaye ki ma yónni, ku wóor la ndaxte wáccewuma ci asaamaa
ngir def sama bëgg-bëgg waaye damay matal bëgg-bëgg ki ma yónni.
Li moo tax ma juddu, ñëw áddina: Ngir wax dëgg gi. Ku book ci
dëgg gi dina nangu li ma wax. (5)
Man ak Baay
bi benn lanu. Man damaa ñëw, ngir nit ñi am dung, ba neek ci naataange.
(6) May na ma bepp sañ-sañ muy ci asaamaan ak ci suuf. Dama leen
di jox dung gu dul jeex, caabiy nguuru addina ak sañ-sañ buy noot
dooley seytaane kon na seen xel dal te bu leen raggal dara. Jàmm
la leen bàyyell. Sama jàmm laa leen jox, jàm ju áddina mënula
joxe. Dingeem xam dëg gi leen di goreel. Kon nag bu leen doom
ji defee gor, dingeen doon ay gor ci lu wër, wax na leen loolu
ngir ngeen bokk ci sama mbég, te seen bos mat sëkk. (7)
Lii mooy bëgg-bëgg
Baay bi: Képpp ki gis Doom ji te gëm ko, am dund gu dul jeex,
te bés bu mujj ba, diina ki dekkal! Ndax gëm nga Doomu nit ki?
Mooy kiy wax ak yaw. (8)
KÀDDUG DUND GI
Waxuma
ci sama coobare, waaye Baay bi ma yónni ci boppam, moo ma sant
li ma ware wax ak li ma war jàngale. Te xam na ne li muy santaane
day joxe dund gu dul jeex. Kon li ma wax, dama koy wax, ni ma
koo Baay bi sante. (1)
Kàddu
yii may wax nag, jógewul ci man, waaye ñu ngi soqikoo ci Baay
bi ma yónni. Ku dégg sama kàddu tegëm nu ki ma yónni, am nga dund
gu dul jeex te doo jaar ca àtte ba, ndaxte génn nga ci dee, tábbi
ci dund. (2)
Dégguleen:
Jamano dina ñëw agsi na ba noppi, mooy jamano, ju ñu dee ñi di
dégg baatu Yàlla, te ku ko dégg dinga dund. (5) Yeena ngi gëstu
Mbind yi, ndaxte dangeen ce yaakaar dund gu dul jeex; te bëgguleena
ñëw ci man ngir am ndund. (4) Musuleena dégg baatam te musuleena
gis xar-kanaman; te kàddoom saxul ci yeen, ndaxte gëmuleen ki
ma yonni. (5) Nu ngeen mana waxe ne " damay suufeel turu Yàlla
ndax li ma ne Doomam laa," man mi Yàlla tam yònni ma ci àddina.
(6) Maa ngi leen wax ne: Man maay yoon wi, dègg gi ak dung gi.
Kenn du ñëw ci Baay bi te jaarul ci man. Xellu Yàlla mi, mooy
joxe dung gi; ñam wi jëriñul dara. Kàddu yi ma leen wax, ci xelum
Yàlla lañu jóge te ñooy joxe dung gi. (7)
Ki dégg
samay wax te topp leen, du man maa kooy daan, ndaxte wàccuma ngir
daan àddina, waaye damaa ñëw ngir musal ko. Moytuleen: Ku ma beddeeku
te nanguwul samay wax, dina fekk fii li koy daan: Sama njangele
koy daan keroog bés bu mùjj ba. (8)
Wax bii
da wóor: Asamaan si ak suuf dinañu wéy waaye sama wax du wéy mukk.
(9)
BAAY BI
Lu
ngeen xalaat ci Almasi bi: Kan la nekk sëtam? (1)
Ken mënu xam,
man Doom ji, ku dul Baay bi; ken it mënula xam Baay bi, ku dul
man Doom ji, ak ku ma ko bëgga xamal. Man xam naa ko, ndaxte ca
moom la jóge, te itam moo ma yónni. (2)
Ki ma yónni
ngi ànd ak mam; musu maa báyyi ma wéet, ndaxte liko neex laay
def. Te nag, ku ma gis, gis nga Baay, kon nag nan nga may laaje,
naan: " Won nu Baay bi?" Ndax xamuloo ne maa ngi ci Baay bi te
Baay baa ngi ci man? Man ak Baay bi been lanu. Lépp lu Baay bi
am, maa ko moom. Jóge na ca Baay bi, ñëw àdddina. Léegi maa ngi
génn àddina, fekki Baay bi. (4)
Doom ji mënula
def dara moon ci boppam, li mu gis Baay di def rekk lay def. Baay
bi bëgg na Doom ji, ba di ko won lépp lu moy def, te dina ko won
jëf yu ëpp kéemaan yii, ngir ngeen gëna waaru. Maanaam, ni Baay
bi di dekkale ñu dee ñi, di leen jox ndund gi, noonu la Doom ji
di joxe dund gi ñi mu ko bëgga jox. (5) Baa léegi mënuma def dara
ci sama bopp. Ni ma Baay bi di dígale rekk lay àttee, te sama
àtte bu jub la, ndaxte defuna sama bëgg-bëgg, ci waax ki ma yónni
rekk laay aw. Ni Baay bi ame dung gi moom ci boppam, noonu iit
lako maye Doom ji, mu am ko ci boppam. Jox na Doom ji itam sañ-sañ
àtte, ndaxte mooy Alma si bi, di Doomu nit ki. (6)
Li ma leen
waxoon ca njalbeen ga: Li ma mëna wax ci yeen bo átte leen bari
na, waaye ki ma yónni, ku wóor la, te li mu ma wax rekk laay jottali
àddina. (7)
Bu ngeen yekkatee
Doomu nit ki, dingeen xam ne, Maay ki nekk. Di ngeen xam ne iit,
duma def dara man ci sama bopp. Li ma Baay biy jángal rekk laay
wax. (8)
SÀMM BU BAAX BI
Buleen
ragal dara, yeen coggal ju ndaw ji, ndaxte dafa soob seen Baay,
mu jagleel leen nguuram. (1)
Man maay sàmm
bu baax bi. Ni ma xame Baay bi, te Baay bi xame ma ni, noonu la
xame samay xar te ñoom it noonu lañu ma xame. Te it kat, dina
joxe sam bákkan ngir xar yi. Samay xar dina ñu dégg sama baat;
xam na leen te ñu ngiy may topp. Dama leen di jox ndund gu dul
jeex; duñu sànku mukk, te kenn du leen jëlee ci sama lox. Sama
Baay bi ma leen jox moo génna mag lépp, te kenn mënula jële dara
ci loxob Baay bi.
Ba léegi,
na naa yeneen xar yu bokkul ci gétt gii: War na leena indi ñoom
it, te dinañu dégglu sam baat. Benn coggal mo am ak ben sámm,
te dina leen wottu guddi ak bëccëg. (2)
Ki jaar ci
bunt bi, mooy sámmu xar yi. Wottukat bi dina ki ubbil bunt bi,
xar yiy dégg baatam. Xar yi mu moom nag , bu ci nekk dina woo
ci sa tur, ba noppi nga topp ko ci biti. Sámm bi, bu génnee yi
mu moom yépp, dina leen jiitu, ñu topp ko, ndaxte xam nañ baatam.
Waaye duñu topp jaambuur, dañu koy daw, ndaxte miinuñu baatam.
(3).
Man maay sámm
bu baax biy joxe bakkanam ngir ay xaram. Ki dul sámm bi tey líggéey
xaalis rekk waaye moomul xar yi bu séenee búkki, day daw, báyyi
fa xar ya. Bu ko defee, bukki da dal ca xar coggál ga, jápp ca,
tasaare ya ca des. (4)
Man maay bunt
gétt gi, ku jaar feneen fu dul ci buntu gétt gi, kooki sàcc la,
saay-saay la. Ni ma fi jiitu ñépp ay sàcc lañu, ak ay saay-saay;
waaye xar yi dégluwuñu leen. Man maay bunt bi, ku jaar ci man,
dinga mucc, dinga mëna dugg ak génn, dinga am mbooy goo mana fore.
(5)
Addina si
defa feés deèl ak lu bon, dee ak yaqute; man dama ñew ngir nit
ñit am dund, ba nekk ci nataange. (6)
DUNDU RUU
Mbind
mi nee na: Nit du dunde mburu rekk, waaye itam gépp kàddu, gu
génne ci gémmiñug Yàlla. (1)
Man maay ñam
wiy joxe dung gi. Ku ñew ci man, doo xiif mukk; te kku ma gëm,
doo mr. Dekkil! Japp leen ñam wiy dund te wàcce ca asamaan. Ku
lekk ci ñam wii, dinga dund ba fàww. Te it ñam wi may joxeji,
sama yarám la; dama koy joxe ngir àddina mana dung.
Buleen líggéyal
ñam wuy yaqu! Li gen mooy ñam wu sax abadan tey joxe dund gu dul
jeex. Ñam woowué, Doomu nit ki dina leen ko jox, ndaxte moom la
Yàlla Baay bi tànn, mu nekk ndawam. (3)
Dégg ngeen
ne sunuy maam dunde nañu mànn ci ál ba, teewul dee nañu. Du Musaa
leen jox ñam woowu wàcce ca asamaan; sama Baay ci boppam, moo
leen di jox ñam wu wóorm wi wácee ca asamaan tey jox áddina si
dung gi. (4)
Soo xamoon
li Yàlla maye, xam ki lay ñaan ndox, kon yaw ci sa bop, yaa koy
ñaan doxum dund; ku naan ci doxum teen bii, balaa yàgg mu maraat,
waaye ndox, mi may joxe, ku ci naam du marati mukk , ndaxte day
nekk ci moom bëtu ndox, buy ball, di joxe ndund gu dul jeex. (5)
Ndax danga
mar? Ku mar, na ñew ci man, ku ma gëm na naan! Ndaxte Mbind mi
nee na: Ndox mu bare muy dundale dina xelle ci dënnam (6)
Yeen na
ku ngeen ne moom la?
Jafe-jafe
diine bi.
1. Macë 16:6,
2. Mark 8:18-21, 3. Mark 7:7-9, 4. Macë 7:15, Yowanna 8:44, 5.
Macë 23: 13-28, 5. Yowanna 5:44, 6. Macë 23: 29-34, 7. Macë 15:
7-8, Esayi 29:13, 8. Lukk 16:15, 9. Macë 8:11-12, 5: 20
Leer gi
leeral àddina si
1. Yowanna
12:46; 8:12, 2. Yowanna 3:19-21, 3. Yowanna 5: 33-35-36; 10:37-38;
9: 4, 4. Macë 6: 22-23, 5. Yowanna 11:9-10; 12: 35; Macë 15:14,
Yowanna 12: 36, 6. Lukk 8:17; Macë 10:27
Peeñ gi
1. Yowanna
12: 23, 2. Yowanna 8:50, 3. Yawanna 8:17-18, 32: 24 4. Yowanna
7;18 5. Yowanna 7: 28; 6: 38; 18: 37 6. Yowanna 10:30; 1: 10-9.
7. Yowanna 10:28; 14:27; 8:32-36; 15:11. 8. Yowanna 6:40; 9: 35-37
Káddug
giy dund
1. Yowanna
12:49-50, 2. Yowanna 14:24; 5:24; 3. Yowanna 5:25 4. Yowanna 5:39-40,
5. Yowanna 37:38, 6. Yowanna 10:36, 7. Yowanna 14: 6; 6:63, 8.
Yowanna 12:47-48, 9. Macë 24:35
Baay bi
1. Macë: 22:42,
2. Macë 11:27, Yowanna 7:29, 3. Yowanna 8: 29; 14: 9-10, 4. Yowanna
10:30; 16: 15-28, 5. Yowanna 5: 19-21, 6. Yowanna 5:19,26,27,
30; 7. 8:28
Sàmm bu
baax bi
1. Lukk 12:
32, 2. Yowanna 10: 14-15, 27 29 16, 3. Yowanna 10: 2-5, 4. Yowanna
10: 11, 12, 5 . Yowanna 10: 7, 1, 8, 9; 6. Yowanna 10:10.
Dundu Ruu.
1. Macë 4:4;
Dotorom 8: 3, 2. Yowanna 6:35. 48-51, 3. Yowanna 6:27, 4. Yowanna
6: 49, 32,33; 5. Yowanna 4: 10, 1,4; 6. Yowanna 7:37-38.


c: text/html

text:
Budda
Siddhārtha Gautama (Sanskrit: सिद्धार्थ गौतम; Pali: Siddhatta Gotama) nekkoon na di ab jàngalekatu diine ca pénkub dogu-gox bu indian, moo sos ngiirum budda xolees na ko ci way buddaa niki xalifab budda (Sammāsambuddha)ci sunuy at. Atum juddoom ak mom deeyam wuutees na ci: ñaar fukki réew yi gën a fes ci jaar-jaar, taarixal na ñu diirub dundam ci ne c. 563 BCE jëm 483 BCE; li gën a mujj, te sax,
Waxam ju mujj moodi: «Mbëj yees defar yepp luy wéyadi la ; Liggéey ci ag xarañ te bañ a noppalu ; Am jubluwaay bu baax farlu ; Saytu xalaat yi ! »

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Diggi-gàmmu
Diggi-gammu, (صفر ci araab), mooy ñaareelu weer ci weeri wolof. Tuddees na ko "safar" ci araab giy firi féex, wéet, limub tus, ci araab mi ngi bawoo ci baat boobu di safar {sifr) ndax féexam ga, ëmbadeem ga dara. Kon safar tuddees na ko safar ci araab - ma baamu- ngir ne weer la wow këri araab yi dañu ci daan wéet, féex ci ci ay ñoñam ngir xare-ji, waxees na it ne li ko waral mooy araab yi dañu ci daan song ak a lokki giir yi, bu ko defee ñu leen di "safaral" maanaam tusal ci seeni bagaas ( maanaam jël li ñu am ba duñu deseeti "tus" (sifr),ñu mujj di ñu wéet ciy yére, féex ciy bagaas).
Xew-xew[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Ci la njabootu Muhammad dugg njéndul Yasid ca Siri.
- ci 7u fan la juroom-ñaareelu imaamu Shiit ba Musaa al-Kasim judd.
- ci 9u fan la ndamu Imaam Aali ibn Abi Taalib ci xareb Nirwaan.
- ci 18 la serigne touba démone gabon.
Lëkkalekaay yu biti[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- (en) Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
- (en) The Umm al-Qura Calendar of Saudi Arabia


text:
Gàddaay
Gàddaay di ci fr “immigration” baat la buy tekki : tukkee ci barab mbaam réew dem ca meneen, ngir sàkku fa dara, mbaa ngir naqarig sam réew ci yaw mbaa barab ba nga bawoo, loolu di faral di jur ag tumbrànke, akug ndoxondéemu, tax ngay am turu doxondéem giy tekki ku dëkkul ca réew ma nga nekk, cosaanoowoo fa
Kon gàddaay mooy: immigration ci fr
Doxondéem di : étranger
Tumbrànke di coona ak tiis ak naqaru xol gi gàddaay di faral a jur
Looloo waral Yonnant bi (j.m) di faral di wax naan: “Tukki aw daggiit la ci mbugal ”
Am ku ne moo de da koo woyofal waaye mbugal aw dogiit la ci tukki


text:
1:1 Man Pool, ndawul Yeesu Kirist ci coobareg Yàlla, ngir xamle dund gi nu Yàlla dig te féete ci Kirist Yeesu,
1:2 maa ngi lay bind Timote, sama doomu diine ji ma bëgg. Na la Yàlla Baay bi ak Kirist Yeesu sunu Boroom may yiw, yërmande ak jàmm.
1:3 Fu ma tollu maa ngi lay boole ci samay ñaan, di ci sant Yàlla, mi may jaamu ci xel mu dal, ni ko samay maam daan defe. Guddi ak bëccëg, bu sama xel demee ci say rangooñ,
1:4 ma bëgg laa gis, ba am mbég mu réy.
1:5 Maa ngi fàttaliku sa ngëm gu dëggu, gi nekkoon ci sa maam Lowis ak sa yaay Ënis, te mu wóor ma ne, sax na ci yaw it.
1:6 Looloo tax maa ngi lay fàttali, nga xambaat taal bi Yàlla taal ci yaw, di may gi mu la jagleel, bi ma la tegee samay loxo.
1:7 Ndaxte Xel mi nu Yàlla sol du ànd ak ragal, waaye day ànd ak kàttan, mbëggeel ak moom sa bopp.
1:8 Bul rus ci seedeel sunu Boroom, mbaa ci li ñu ma tëj ndax turam, waaye bokkal ak man tiis ci xamle xebaar bu baax bi, wéeru ci kàttanu Yàlla.
1:9 Moo nu musal te woo nu ci dund gu sell, ci lu ajuwul ci sunuy jëf, waaye ci dogalu boppam ak yiwam, wi nu Yàlla may ci Kirist Yeesu, ba àddina sosoogul.
1:10 Te léegi biral na ko ci feeñug sunu Musalkat Kirist Yeesu, mi nasaxal dee te feeñal dund ci xebaar bu baax bi, te muy dund gu sax.
1:11 Te Yàlla fal na ma ndaw ak jàngalekat, ngir may yégle xebaar bi;
1:12 looloo tax ma jànkoonte ak tiis yu mel nii. Waaye rusuma ci, ndaxte xam naa Ki ma wékk sama yaakaar, te wóor na ma ne, li ma ko dénk, man na koo denc ba bés ba.
1:13 Toppal ci tànki wax yu wér yi nga dégge ci man, jàpp ci ak ngëm ak mbëggeel, yi nu am ci sunu bokk ci Kirist Yeesu.
1:14 Te nga sàmm bu baax li la Yàlla dénk, wéeru ci Xel mu Sell, mi dëkk ci nun.
1:15 Xam nga ne, waa diiwaanu Asi gépp, won nañu ma gannaaw, ñu deme niki Fusel ak Ermosen.
1:16 Waaye Onesifor daa na faral di dëfël sama xol; na Boroom bi sotti yërmandeem ci këram. Rusul woon sax ci samay jéng,
1:17 waaye bi mu ñëwee dëkku Room, wut na ma fu ne, ba gis ma.
1:18 Na ko Boroom bi teeru ak yërmandeem ca bés ba. Umplewoo it coono yi mu daj, ngir dimbali ma ca dëkku Efes.
2:1 Kon nag yaw sama doomu diine, doolewool yiw, wi ci Kirist Yeesu.
2:2 Te wax yi nga dégge ci man fi kanam seede yu bare, nanga leen jottali nit ñu takku, ngir ñoom it ñu man a jàngal ñeneen.
2:3 Bokkal ak man tiis, di jàmbaar ci toolu xareb Kirist Yeesu,
2:4 xam ne xarekat bu bëgg a neex ka ko solal, du dugg ci yëfi àddina.
2:5 Te it ku tàggat yaramam ngir rawante, duñu ko jagleel kaalag ndam mukk, su toppul sàrt ya.
2:6 Noonu it beykat bi sonn mooy jëkk a ñam toolam.
2:7 Xalaatal bu baax sama wax jii, ndax Boroom bi dina leeral sa xel ci lépp.
2:8 Fàttalikul Yeesu Kirist mi dekki, soqikoo ci Daawuda, tukkee ci xebaar bu baax bi may waare.
2:9 Xebaar booboo tax may jànkoonte ak i tiis, ba ñu jéng ma ni defkatu lu bon; waaye kàddug Yàlla moom, kenn du ko jéng.
2:10 Te lii tax may muñ lépp, ngir ñi Yàlla tànn it am mucc gi ci Kirist Yeesu, gu ànd ak ndam lu sax.
2:11 Kàddu gu wóor a ngii:Su nu deeyaalee ak Kirist,dinanu dundaat ak moom;
2:12 su nu takkoo,dinanu nguuru ak moom.
2:13 Su nu ko weddee,kon mu weddi nu;su nu ko ñàkkee kóllëre,moom dina sax ci kóllëreem,ndax mënul a weddi boppam.
2:14 Saxal ci di leen fàttali mbir yooyu, di leen dénk fa kanam Yàlla, ñu moytoo werante ciy araf, ndax loolu jëmul fu dul ci yàq ngëmu ñiy déglu.
2:15 Góor-góorlul ba teew fa kanam Yàlla, nekk liggéeykat bu mu nangul te rusoo ci dara, di faramfàcce bu jub kàddug dëgg gi.
2:16 Moytul bépp jataayu waxi neen yu àddina kese, ndax ña fa toog dinañu gën a xuus cig weddi,
2:17 te seen kàddu day burux ni ngal. Imene ak Filet, ci ñoom lañu bokk;
2:18 dañoo moy dëgg, di wax ne ndekkite wees na, ba yàq ngëmu ñenn ñi.
2:19 Waaye teewul fondamaa bu dëgër, bi Yàlla tabax, nee na kekk, te lii lañu ci tàmpe: «Boroom bi xam na ñi bokk ci moom,» te it: «Ki tudd turu Boroom bi, na daw lu bon.»
2:20 Ci kër gu mag nag, du ndabi wurus walla xaalis rekk a fa am, waaye itam yoy dénk walla ban; yii tedd nañu, yee ñàkk solo.
2:21 Kon nag ku laabal sa bopp ci yooyu yépp, dinga nekk ndab lu tedd te sell, nga am njariñ ci Boroom bi te jekk ci bépp jëf ju rafet.
2:22 Dawal bépp bëgg-bëggu ngune, te sóobu ci njub, ngëm, mbëggeel, jàmm, ànd ak ñépp ñiy tudd turu Boroom bi ak xol bu sell.
2:23 Tanqamlul bépp weranteb neen bu amul njariñ, xam ne xuloo rekk lay jur.
2:24 Te jaamu Boroom bi warul a xuloo, waaye na lewet ci ñépp, jekk ngir jàngale tey muñ fitnay noon.
2:25 Na jubbanti cig suufe ñi koy diiŋat, tey yéene Yàlla xiir leen ci réccu, ba ñu xam dëgg;
2:26 ñu rëcc ci fiirug Seytaane, mi leen jàpp niy jaam, te ñu dellusi ci seen xel yu rafet, ba sóobuwaat ci coobareg Yàlla.
3:1 Nanga xam lii: bési tiis yu tar ñu ngi nuy tëru ci muju jamono.
3:2 Ndaxte nit ñi dinañu siis te fonk xaalis, di ñu réy tey yég seen bopp, ñuy xaste tey xëtt ndigalu waajur; duñu am kóllëre, sellaay
3:3 mbaa cofeel; dañuy jàpp mer ak a sos; ñu xér lañuy doon, ñu soxor te bañ lu baax;
3:4 ay workat lañuy doon, di ñu ëppal te bare tiitar; seen bànneex a leen gënal Yàlla.
3:5 Dañuy mbubboo diine waaye nanguwuñu koo dugal seen xol. Ñu deme noonu, dëddu leen.
3:6 Nit ñu mel noonu ñooy yoxoosu ci biir kër yi, ba fàbbi jigéen ñu ñàkk pasteef, ñi seeni bàkkaar ub seen bopp, te bëgg-bëgg yu wuute jiital leen.
3:7 Duñu noppee gëstu, waaye duñu man a yegg ci xam-xamu dëgg mukk.
3:8 Nit ñooñu dañuy bëreek dëgg, ni Sànnes ak Sàmbares bëree woon ak Musaa; ay boroom xel yu gumba lañu, yu seen ngëm tekkiwul dara.
3:9 Waaye duñu dem fu sore, ndax seen ñàkk xel dina bir ñépp, ni mu dale woon Sànnes ak Sàmbares.
3:10 Waaye yaw nag xam nga bu baax sama njàngale, sama dund, sama takkute, sama ngëm, sama muñ, sama mbëggeel ak sama dékku tiis.
3:11 Xam nga li ma daj ciy fitna ak i coono ci dëkki Ancos, Ikoñum ak Listar. Céy li ma jànkoonteel ciy fitna! Waaye Boroom bi musal na ma ci lépp.
3:12 Te ku bokk ci Kirist Yeesu, te bëgg dund dund gu ànd ak ragal Yàlla, alamikk ñu fitnaal la.
3:13 Waaye nit ñu bon ñi ak naaféq yi dinañu fi yées, di naxe ak a nax seen bopp.
3:14 Yaw nag saxal ci li nga jàng te mu wóor la, xam fi nga tibbe.
3:15 Li dale ci sa ngune xam nga Mbind mu sell, mi la man a yee ci yoonu mucc, jaar ci gëm Kirist Yeesu.
3:16 Mbind mu sell mépp, ci gémmiñu Yàlla la jóge, te am na njariñ ngir jàngal nit ñi, yedd leen, jubbanti leen te yee leen ci njub.
3:17 Noonu waayu Yàlla ji dina mat, ba jekk ci bépp jëf ju rafet.
4:1 Kon nag maa ngi lay dénk fa kanam Yàlla ak Kirist Yeesu, miy àtte ñiy dund ak ñi dee, di la dénk ci feeñam ci biir ndam ak ci nguuram, nga def lii:
4:2 xamleel kàddug Yàlla, sax ci, su neexee ak su naqaree; yeyal ñi tooñ, di yedd ak a dénk ñépp, def ko ci muñ gu yaatu ak njàngale mu mat.
4:3 Ndaxte jamono dina ñëw, joo xam ne nit ñi dootuñu xajoo njàngale mu wér mi, waaye dinañu jublu ci seeni bëgg-bëgg, di fortaatu jàngalekat yu leen di jey.
4:4 Dinañu tanqamlu dëgg, jeng jëm ci léebi diiney neen.
4:5 Waaye yaw nanga foog ci lépp, dékku tiis, tey tas xebaar bu baax bi, ba matal sag yónnent.
4:6 Ndaxte maa ngi ci tànki joxe sama bakkan ni sarax, te sama waxtuw dem jot na.
4:7 Bëre naa ba ub làmbi ngëm, daw naa ba àkk, sàmm naa mboolem dëgg, gi ñu ma dénk.
4:8 Fi mu ne Yàllaa ngi may xaare añu ku jub, di kaalag ndam gi ma Boroom, biy Àttekat bu jub, di jox ca bés ba, te jéllale naa sama bopp, waaye képp ku def sa xol cig feeñam.
4:9 Defal sa kem-kàttan, ba fekksi ma ci ni mu gën a gaawe.
4:10 Ndaxte Demas topp na àddina, ba bàyyi ma, dem dëkku Tesalonig; Kereseñsë dem na diiwaanu Galasi, Tit dem diiwaanu Dalmasi.
4:11 Luug rekk a des fi man. Indaaleel Màrk, ndaxte amal na ma njariñ ci liggéey bi.
4:12 Tisig moom yebal naa ko dëkku Efes.
4:13 Te sooy ñëw, indaaleel mbubb, ma ma dénkoon Karpus ca dëkku Torowas, te it bul fàtte téere yi, rawatina téere yu am maana, yi ñu bind ci der.
4:14 Alegsàndar tëgg bi def na ma ñaawteef yu ne, waaye Boroom bi dina ko fey ay jëfam.
4:15 Moytu ko bu baax, ndaxte bëre na ak sunuy wax ba tàyyi.
4:16 Keroog bi ma jëkkee taxaw, di làyyil sama bopp, awma woon kenn ku ma taxawu, ñépp dañu maa daw — bu leen ko Yàlla jàppe nag.
4:17 Waaye Boroom bi moo ma taxawu te dooleel ma, ma jollil kàddu gi, ba xeet yépp dégg ko. Te Boroom bi musal na ma ci selli gaynde.
4:18 Rax-ca-dolli dina ma musal ci bépp jëf ju ñaaw, tette ma ci jàmm, ba tàbbal ma ci nguuram gu kawe ga. Na yelloo ndam ba fàww. Amiin.
4:19 Nuyul ma Piriska ak Akilas ak waa kër Onesifor.
4:20 Erast des na dëkku Korent. Torofim dafa woppoon, ma bàyyi ko dëkku Mile.
4:21 Gaawal a ñëw, bala lolli di gàllankoor sa yoon. Ëbulus, Pudeñsë, Linus, Këlójaa ak yeneen bokk yépp ñu ngi lay nuyu.
4:22 Na Boroom bi aar sa xel. Na yiwu Yàlla ànd ak yéen ñépp.


text:
1:1 Li jiitu tey Yàlla waxoon na ak maam ya ci wàll yu bare ak ci tëralin yu wuute jaarale ko ca yonent ya.
1:2 Waaye ci mujug jamono jii nu tollu, Yàlla wax na ak nun jaarale ko ci Doom ji. Doomam jooju la Yàlla jagleel lépp, te ci moom la Yàlla jaar, sàkk àddina.
1:3 Doom ji moo di leer giy jollee ci ndamu Yàlla, di ki dippeekoo ci Yàlla. Moo téye àddina ci kàddoom gu am doole gi. Te bi mu ubbee bunt ba nit di selle ci ay bàkkaaram, dafa toog fa ñu koy terale ca ndeyjooru Aji Màgg ji ca kaw,
1:4 wone noonu ne, moo gën a màgg malaaka yi. Te it Yàlla jox na ko tur wu sut seen tur.
1:5 Ndaxte Yàlla musul a wax kenn ci malaaka yi ne:«Yaa di sama Doom,maa di sa Baay tey.» Musul ne ci mbirum kenn ci ñoom it:«Man Yàlla, dinaa doon Baay ci moom,mu nekk Doom ci man.»
1:6 Waaye bi muy yónni Doom jooju di taaw bi ci àddina, da ne:«Na ko malaakay Yàlla yépp jaamu.»
1:7 Ci wàllu malaaka yi, lii la ci Yàlla wax:«Def na malaakaam yi, ñu mel ni ay ngelaw,ñooñu koy liggéeyal, mu def leen niki safara.»
1:8 Waaye ci wàllu Doom ji, lii la ko Yàlla wax:«Yaw Yàlla, dinga toog ci jal bi ba fàww,ci njubte ngay nguuru.
1:9 Sopp nga njub te bañ lu bon.Looloo tax yaw Yàlla,sa Yàlla sol la mbég mu gën a réymi mu jagleel say àndandoo.»
1:10 Newaat na it:«Yaw Boroom bi,yaa sàkk àddina ca njàlbéen ga,defar asamaan yi ci sa loxoy bopp.
1:11 Yëf yooyu dinañu wéy,waaye yaw dinga sax,dinañu màggat ñoom ñépp ni ay yére.
1:12 Dinga leen taxañ ni malaan,ñu furi ni ay yére,waaye yaw doo soppiku,te sa dund amul àpp.»
1:13 Waaye Yàlla musul a teral kenn ci malaaka yi, ba di ko wax:«Toogal ci sama ndeyjoor,ba kera may daaneel say noonci sa kanam.»
1:14 Malaaka yépp ay xel lañu rekk yuy liggéeyal Yàlla, mu di leen yónni ñuy dimbali nit, ñi nar a jot mucc gi.
2:1 Moo tax kon nu war a gën a faaydaal wax yi nu dégg, ngir bañ a bayliku.
2:2 Xam nanu ne kàddug yoon, wi Yàlla yégle jaarale ko ci malaaka yi, wareef la woon, te képp ku ko mas a moy, walla mu mas koo tanqamlu, jot na mbugal gi mu yelloo.
2:3 Kon nun ñi dégg mucc gu mag gi, bu nu ko sàgganee, nan lanuy man a rëcce mbugalu Yàlla? Boroom bi moo xamle woon mucc googu ca njàlbéen ga, te gannaaw gi, ñi ko dégg, ñoo nu ko wóoralal.
2:4 Te it Yàlla dëggal na seen seede ci ay firnde ak ay kéemaan, ay jaloore yu bare ak ci ay may yu jóge ci Xelam mu Sell, te mu séddale leen ni mu ko bëgge.
2:5 Yàlla jébbalul malaaka yi benn sañ-sañ bu jëm ci jamonoy ëllëg ji nuy wax; keneen la ko jébbal,
2:6 ndaxte am na fu ñu wax ci Mbind mi ne:«Lan mooy nit, yaw Yàlla, ba nga di ko xalaat?Lan mooy doomu nit, ba nga koy topptoo?
2:7 Wàcce nga ko, def komu gën a suufe tuuti malaaka yi.Kaalaa nga ko teraanga ak ndam,
2:8 nootal ko lépp, mu teg ci tànk.» Bi ko Yàlla nootalee lépp nag, bàyyiwul dara. Fi mu nekk gisagunu ne, lépp a ngi ci sañ-sañam;
2:9 Waaye gis nanu Yeesu. Wàcce nañu ko, def ko mu gën a suufe tuuti malaaka yi, ngir mu dee ci wàllu ñépp, ndaxte loolu la Yàlla dogal ci yiwam. Waaye léegi Yàlla kaalaa na ko teraanga ak ndam ndax coono bi mu daj ba dee.
2:10 Ndaxte Yàlla mi yelloo lépp te sàkk lépp, dogal na def ñu bare ay doomam, boole leen ci ndamam. Jekk na nag mu matal Yeesu ci coono bi mu daj, moom mi leen xàllal yoonu mucc gi.
2:11 Moom Yeesu miy sellal, ak ñi muy sellal, ñoom ñépp genn njaboot lañu. Moo tax Yeesu rusu leen a wooye ay doomi baayam.
2:12 Nee na:«Yaw Yàlla, dinaa xamle sa turci samay doomi baay,dinaa la tagg ci biir mbooloo mi.»
2:13 Newaat na:«Dinaa am ci Yàlla kóolute.» Dellu na waxaat ne:«Maa ngi nii, man ak doom yi ma Yàlla jox.»
2:14 Doomam yooyu muy wax, nit kese lañu. Looloo tax Yeesu it moom ci boppam, wàcc na, jëmmoo ni ñoom, ngir dee, ba man caa daaneel Ibliis, mi yore dooley dee.
2:15 Noonu mu yiwi nit, ñi meloon ni ay jaam seen giiru dund gépp ndax ragal a dee.
2:16 Leer na ne, Yeesu xettalisiwul malaaka yi, waaye askanu Ibraayma lay xettalisi.
2:17 Looloo taxoon mu war a mel niy doomi baayam ci bépp fànn, ngir doon seen saraxalekat bu mag fa kanam Yàlla, bi leen yërëm te di sàmm kóllëre, te ci liggéeyu saraxaleem joxe na bakkanam ngir dindi bàkkaari nit ñi, ba Yàlla baal leen.
2:18 Gannaaw sonn na ci nattu yi mu daj, man na dimbali ñiy jaar ciy nattu.
3:1 Kon nag yéen bokk yu sell yi, yéen ñi Yàlla woo, ngeen bokk ci nguuram gu kawe ga, seetleen ci Yeesu, moom miy ndawu Yàlla li, di saraxalekat bu mag bi ci yoon wi nu gëm.
3:2 Ku takku la ci liggéey bi ko Yàlla sas, ni ko Musaa nekke woon ci lépp lu jëm ci waa kër Yàlla.
3:3 Waaye Yeesu yelloo na ndam lu sut lu Musaa, ni kiy tabax kër ëppe maana kër ga muy tabax.
3:4 Ndaxte kër gu nekk am na ku ko sos, waaye ki sos lépp mooy Yàlla.
3:5 Musaa moom ku takku la woon ci lépp lu jëm ci waa kër Yàlla. Waaye jawriñ rekk la woon, ngir seede li Yàlla waroon a yégle.
3:6 Yeesu nag ku takku la it, waaye Doom la, juy yilif kër Baayam. Nun nooy këram googu, bu nu saxee ci sunu kóolute te di bég ci li nuy séentu.
3:7 Moo tax Xel mu Sell mi wax lii ci Mbind mi:«Bu ngeen déggee tey jii baatu Yàlla bi,
3:8 buleen dëgër bopp,ni seeni maam defoon ca màndiŋ ma,keroog ba ñu dëddoo Yàlla di ko diiŋat.»
3:9 Yàlla ne:«Foofa seeni maam diiŋat nañu ma fa,di ma fexee fiir,te gis nañu samay jëf
3:10 diirub ñeent-fukki at.Looloo tax gennliku naa leen, daldi ne:“Seeni xalaat a leen di réeral saa su nekk,xamuñu yoon yi ma neex.”
3:11 Giñ naa kon ci sama mer ne:“Duñu dugg mukk ci sama noflaay.”»
3:12 Bokk yi, wottuleen ba kenn ci yéen bañ a am xol bu bon te gëmadi, bay dëddu Yàlla jiy dund.
3:13 Waaye bés bu nekk, deeleen soññante ci lu jëm ci Yàlla, fi ak bés boobu ñu wax wéyul, ngir ragal bàkkaar nax kenn, ba xolam tëju.
3:14 Am nanu wàll ci Kirist, su nu wéyee fii ba muj ga ci sunu kóolute, gi nu amoon ca njàlbéen ga.
3:15 Lii la Mbind mi wax:«Bu ngeen déggee tey jii baatu Yàlla bi,buleen dëgër bopp,ni seeni maam defoon, ba ñu dëddoo Yàlla.»
3:16 Ñan ñoo dégg baatu Yàlla bi nag te di ko dëddu? Xanaa ña Musaa génne woon Misra ñépp.
3:17 Te ñan la Yàlla mere lu mat ñeent-fukki at? Xanaa ñi daan bàkkaar te seeni néew tëdd ca màndiŋ ma.
3:18 Te it bi Yàlla defee ngiñ lii: «Duñu dugg mukk ci sama noflaay,» booba ñan ñoo ko taxoon di wax? Xanaa ña ko déggadil.
3:19 Noonu gis nanu sax ne, jotuñoo dugg ci noflaay boobu ndax seen gëmadi.
4:1 Yàlla dige na ne, dina am ñu dugg ca noflaayam. Kon ndegam dige boobu mi ngi taxaw ba tey, moytuleen ba kenn ci yéen réer ba du dugg ci noflaay boobu.
4:2 Nun jot nanu xebaar bu baax bi ni ñoom, waaye kàddu, ga ñu déggoon, jariñu leen dara, ndaxte boolewuñu ci ngëm, ba ñu koy déglu.
4:3 Nun ñi gëm nag nooy dugg ci noflaayam, ni ko Mbind mi waxe:«Giñ naa kon ci sama mer ne:“Duñu dugg mukk ci sama noflaay,”» doonte sax liggéeyam bépp matoon na, ca ba mu sàkkee àddina ak léegi. Ci lu jëm ci juróom-ñaareelu fan ba,
4:4 am na fu ñu wax ci Mbind mi ne:«Yàlla noppalu na ci liggéeyam béppca juróom-ñaareelu fan ba.»
4:5 Te it waxoon na ci baat yi nu jot a lim ba noppi:«Duñu dugg mukk ci sama noflaay.»
4:6 Kon am na ñu ci war a dugg ba tey. Te ñi jëkkoon a jot xebaar bu baax bi, dugguñu ci ndax seen déggadi.
4:7 Noonu ay ati at gannaaw ga, Yàlla àppaat na beneen bés, def ko «tey jii,» bi mu waxee ci gémmiñu Daawuda ci baat yii ñu jot a lim:«Bu ngeen déggee tey jii baatu Yàlla bi,buleen dëgër bopp.»
4:8 Su Yosuwe duggaloon sunu maam ya ca noflaayu Yàlla ba, kon gannaaw gi Yàlla du wax dara ci lu jëm ci beneen bés.
4:9 Kon ba tey Yàllaa ngi dencal ay gaayam noflaay bu nirook noflaayu Yàlla ca juróom-ñaareelu fan ba.
4:10 Ndaxte képp ku mas a dugg ca noflaayu Yàlla, noppalu na ci ay jëfam ni Yàlla.
4:11 Nanu farlu boog, ngir dugg ci noflaay boobu, ba kenn bañ a déggadi, ba daanu ni maam ya ca màndiŋ ma.
4:12 Xam nanu ne, kàddug Yàlla mi ngi dund te am na doole. Moo gën a ñaw jaasiy ñaari boor. Day dagg ba fa xol ak xel digaloo, ba fa yax yi ak yuq gi di teqalikoo, te man na àtte xalaat yi ak mébéti xol.
4:13 Te itam amul mbindeef mu man a nëbbu Yàlla, waaye lépp a ubbiku, ba ne fàŋŋ ci bëti ki nu war a àtte.
4:14 Gannaaw am nanu saraxalekat bu mag-a-mag bu àgg ba ca kanam Yàlla, di Yeesu Doomu Yàlla ji, nanu jàpp bu dëgër yoon wi nu gëm.
4:15 Saraxalekat bu mag bi nu am, du ku mënul a bokk ak nun sunuy naqar; moom sax far jaar na ci nattu ni nun ci bépp fànn, waaye deful bàkkaar.
4:16 Kon nag nanu am kóolute ci jege jalu Yàlla bu yiw ba, ngir jot yërmandeem ak yiwam, ngir mu wallu nu fu soxla taxawe.
5:1 Saraxalekat bu mag bu nekk nag, ci biir nit ñi lañu ko jële, te fal ko muy dox seen diggante ak Yàlla. Noonu dina jébbal Yàlla ay sarax, tey rendi ay mala ngir dindi seeni bàkkaar.
5:2 Te ndegam moom ci boppam nit kese la, man na muñal ñiy moy ndax seen ñàkka xam.
5:3 Li mu ñàkk doole moo tax mu war a def ay sarax ngir mbaalug bàkkaaram, ni mu ko tàmmee defal mbooloo mi.
5:4 Kenn mënul a teral sa bopp ba doon ab saraxalekat, su dul ne Yàllaa la woo, ni mu ko defe woon Aaroona.
5:5 Kirist itam yékkatiwul boppam, ba doon saraxalekat bu mag, waaye Yàlla moo ko woo, bi muy wax ne:«Yaa di sama Doom,maa di sa Baay tey.»
5:6 Am na feneen fu mu wax ne:«Doon nga saraxalekat ba fàwwmel ni Melkisedeg.»
5:7 Giiru dundam gépp ci àddina, Kirist da daan ñaan wall ci Yàlla, di ko dénku, boole ko ak i jooy ak i rangooñ. Da doon ñaan ci Yàlla, mi ko man a musal ci dee. Te ñaanam nangu na, ndax ni mu jébbale boppam Yàlla.
5:8 Waaye li muy nekk-nekk doom, teewul mu jàng déggal Yàlla, jaare ko ci coono bi mu daj.
5:9 Noonu la àgge cig mat, ñu def ko ki waral mucc gi dul jeex, ngir ñi ko déggal ñépp.
5:10 Fekk na Yàlla tudde ko saraxalekat bu mag ni ko Melkisedeg nekke.
5:11 Ci fànn googu, am na lu bare lu nu ci bëgg a wax, waaye tekkil leen ko dina jafe, ndaxte dangeen a naqari xel.
5:12 Bu yàgg ngeen waroon a jàngal ñeneen ñi, waaye soxla ngeen ba tey ku leen di tette ci kàddug Yàlla. Léegi nag yéena ngi tollu fi ñu leen war a nàmpale, ndaxte àttanuleen ñam wu dëgër.
5:13 Képp kuy nàmp, ab xale nga ba tey. Jëfeegoo njàngale, mi jëm ci wàllu njubte.
5:14 Waaye ñam wu dëgër, ñi mat a ko yelloo, maanaam ñiy jëfandikoo seen xel ngir ràññee lu baax ak lu bon.
6:1 Kon nag léegi, nanu jóge ci liifantu gi jëm ci Kirist, te jàll cig mat. Nanu bañ a dalaat njàngale mu jëkk moomu, ci ne nit ñi dañoo war a tuub jëf, yi jëm ci dee, te gëm Yàlla,
6:2 di leen jàngalaat ci mbirum sangu set ci ay fànn yu bare, ak teg loxo ak ci mbirum ndekkite ak lu jëm ci àtte biy sax dàkk.
6:3 Te noonu lanuy def, bu soobee Yàlla.
6:4 Li nu war a jëme kanam mooy lii: su amee ay nit ñu Yàlla xas a leeral ba noppi, ñu mos mayu Yàlla gi, am wàll ci Xelam mu Sell,
6:5 te xam mbaax, gi ci kàddug Yàlla, ak kéemaani jamono jiy ñëw,
6:6 te loolu lépp teewul ñu walbatiku, ñooñu kenn dootu leen man a yeesalaat, ba ñu tuub seeni bàkkaar. Li ko waral moo di, dañoo bëgg a daajaat Doomu Yàlla ji ci bant, di ko toroxal, te fekk muy seen ngaañ.
6:7 Maanaam suuf suy naan taw bi ciy dal, tey jox ñi ñu koy beyal gàncax gu am njariñ, day jot barke bi jóge ci Yàlla.
6:8 Waaye su meññee ay dég ak ay xaaxaam, du am benn njariñ; repp na ñu alag ko, te lakk lay mujje.
6:9 Waaye nag yéen samay soppe, su fekkee ne sax, nii lanuy waxe, nu ngi yaakaar li gën ci yéen te ànd ak mucc.
6:10 Yàlla ñàkkul worma bay fàtte seen liggéey ak mbëggeel, gi ngeen wone ci turam, ci li ngeen dimbali ay gaayam, te yéena ngi koy def ba tey.
6:11 Waaye danoo bëgg kenn ku nekk ci yéen wone cawarte gu mel ni ga ngeen amoon, ba kera ngeen di am mat, gi ngeen di séentu.
6:12 Bëggunu ngeen tayel, waaye royleen ñi gëm te muñ, ndaxte ñooy jot li leen Yàlla dig.
6:13 Ibraayma bokk na ci ñoom. Bi ko Yàllay dig, mënul woon a giñ ci keneen ku ko gën a màgg, ba tax mu giñ ci boppam,
6:14 ne ko: «Sàllaaw dinaa la barkeel, yokk saw askan.»
6:15 Noonu Ibraayma di xaar tey muñ, ba jot li ko Yàlla digoon.
6:16 Nit kuy giñ nag, daf koy wékk ci ku ko sut. Ngiñ lu mel noonu moo wóoral mbir te mooy jeexal lépp lu ñuy werante.
6:17 Ñi war a jot li mu dige, Yàlla dafa leen bëggoon a won ne, dogalam du tebbiku mukk; looloo tax mu dige, boole ci ngiñ.
6:18 Noonu ñaari jëf yooyu nga xam ne duñu tebbiku te Yàlla mënu cee dellu gannaaw, dañu nuy gën a sóob ci muñ, nun ñi daw ba am kiiraay, ngir nu man a téye bu dëgër yaakaar, ji mu nu dig.
6:19 Ci yaakaar jooju lanu sës sunu xol, ba man a sampu bu dëgër. Yaakaar la juy jàll ba fa Yàlla nekk, ca gannaaw ridob bérab bu sell-baa-sell.
6:20 Yeesu ci boppam moo fa jëkk a dugg, muy ndaw li nu jiitu, ñu def ko saraxalekat bu mag ba fàww, mel ni Melkisedeg.
7:1 Melkisedeg moomu doon buuru Salem, moo nekkoon saraxalekat ca Yàlla Aji Kawe ji. Gannaaw ba Ibraayma dàqee buur ya, ba dellusi, Melkisedeg gatandu woon na ko, di ko barkeel.
7:2 Noonu Ibraayma fab fukkeelu cér bi, maanaam asaka, ci li mu jële woon ci xare ba lépp, jox ko. Ci lu jëkk turu Melkisedeg mi ngi tekki «buur bu jub bi.» Gannaaw loolu mooy buuru Salem, tur woowu mooy tekki «buuru jàmm.»
7:3 Melkisedeg nag xamaluñu ko baay, xamaluñu ko yaay walla menn maam. Amul fenn fu ñu wax ag juddoom walla ag deeyam. Moo tax nu di ko mengale ak Doomu Yàlla ji, ndaxte saraxalekat la bu kenn dul wuutu.
7:4 Seetleen ni mu màgge, moom Melkisedeg! Ibraayma sax, maamu cosaan mi, fab na li mu jële woon lépp ca xare ba, jox Melkisedeg asaka ja.
7:5 Yoonu Musaa digle na ne, ñi bokk ci giiru Lewi te di ay saraxalekat, nañu jot asaka ci alalu bànni Israyil, doonte sax ñuy seeni bokk te soqikoo ci Ibraayma.
7:6 Waaye Melkisedeg mi bokkul woon ci giiru Lewi, jotoon na asaka ci alali Ibraayma. Te rax-ca-dolli barkeel na ko, moom mi Yàlla sédde woon dige yi.
7:7 Kiy barkeel a gën a màgg ki ñuy barkeel, loolu amu ci benn werante.
7:8 Saraxalekat yi soqikoo ci Lewi, ñu ngi jot asaka, ni ko Melkisedeg jote woon. Waaye ñoom ñu nar a dee lañu. Melkisedeg nag moom, Mbind mi wóoral na ne, dafay dund.
7:9 Léegi nag ci ni ñu ko man a waxe, Lewi miy jot asaka ci bànni Israyil, moom ci boppam jox na ko Melkisedeg, jaare ko ci Ibraayma.
7:10 Ndaxte mi ngi nekkoon ci geñog maamam Ibraayma, bi ko Melkisedeg gatandoo.
7:11 Jox nañu bànni Israyil yoon wu sukkandiku ci liggéeyu saraxalekat yi soqikoo ci Lewi. Su fekkoonte ne nag liggéeyu saraxalekat yooyu manoon na yeggale nit cig mat, kon du soxlaati ab saraxalekat ni ko Melkisedeg nekke, ci fànn gu wuute ak gu Aaroona.
7:12 Te bu ñu fi jëlee saraxalekat yi ak seen liggéey, dañoo war a toxal itam yoon, wi ñu fi tëraloon.
7:13 Noonu Yeesu mi nuy wax, mi ngi soqikoo ci geneen giir gu bokkul ak giiru Lewi. Giir googu nag, amu ci kenn ku ci mas a def liggéeyu saraxale ca saraxalukaay ba.
7:14 Li wóor moo di, sunu Boroom mi ngi soqikoo ci giiru Yuda. Te bi Musaa bindee ci mbirum saraxalekat yi, limaalewul woon giir googu.
7:15 Li waral mbir mi gën a leer moo di ne, beneen saraxalekat bu mel ni Melkisedeg dafa ñëw.
7:16 Te defuñu ko saraxalekat jaarale ko ci yoonu ndono, waaye fal nañu ko ci dooley dund gu amul àpp.
7:17 Ndaxte seedeel nañu Yeesu lii:«Doon nga saraxalekat ba fàwwmel ni Melkisedeg.»
7:18 Noonu tebbi nañu yoon wu jëkk, wa néewoon doole te meññul dara
7:19 --ndax yoonu Musaa yeggalewul dara cig mat — waaye dugalal nañu nu fii yaakaar ju gën ju nu man a jaare ngir jege Yàlla.
7:20 Te rax-ca-dolli ngiñ ànd na ci. Ndaxte ñi soqikoo ci Lewi doon nañu ay saraxalekat te kenn giñul.
7:21 Waaye nag Yeesu moom doon na saraxalekat, bi Yàlla giñee ne ko:«Boroom bi giñ nate du dellu gannaaw mukk:“Doon nga saraxalekat ba fàww.”»
7:22 Ngiñ loolu moo tax Yeesu nekk tayle, giy wóoral kóllëre gi gën.
7:23 Te it yeneen saraxalekat yi dañoo bare woon, ndaxte dee moo daan tax duñu man a sax ci seen liggéey.
7:24 Waaye Yeesu miy dund ba fàww, sasoo na liggéeyu saraxale bu sax fàww.
7:25 Loolu moo tax it mu man a musal tey yeggale cig mat ñiy jaar ci moom te bëgg jege Yàlla, ndaxte mi ngi dund ba fàww ngir di leen rammu.
7:26 Kon nag Yeesu mooy saraxalekat bu mag, bi nu soxla; dafa sell, du def lu bon, du taq bàkkaar, bokkul dara ak bàkkaarkat yi, te yéege nañu ko fa Yàlla.
7:27 Niroowul ak yeneen saraxalekat yu mag yi; soxlawul di def bés bu set ay saraxi mala ngir bàkkaari boppam jëkk, teg ca yoy mbooloo mi. Yeesu def na sarax benn yoon ba fàww ngir dindi bàkkaar yi, bi muy joxe bakkanam.
7:28 Naka yoonu Musaa, aji néew doole yi lay fal saraxalekat yu mag. Waaye ngiñu Yàlla gi ñëw gannaaw yoon wi, Doom ji la fal saraxalekat bu mag bu mat ba fàww.
8:1 Lii mooy li ëpp solo ci li nuy wax: am nanu saraxalekat bu mag bu mel noonu, moom mi toog ci ndeyjooru Aji Màgg ja ca nguuram ca kaw.
8:2 Mu ngi liggéey ca bérab bu sell-baa-sell, di màggalukaay bu dëggu. Nit defaru ko; Boroom bee ko sos.
8:3 Bépp saraxalekat bu mag fal nañu ko, ngir muy def ay sarax ak ay saraxi mala yu jëm ca Yàlla. Kon nag fàww Yeesu am lu mu joxe.
8:4 Bu nekkoon ci àddina, du nekk sax saraxalekat, ndaxte am na fi ba noppi ay saraxalekat yuy def ay sarax, ni ko yoonu Musaa santaanee.
8:5 Saraxalekat yooyu ñu ngi liggéeyal Yàlla ca màggalukaay, ba nekk misaal tey takkandeeru yëf yu dëggu, ya féete kaw. Moo tax ba Musaa naree defar tàntu màggalukaay ba, Yàlla artu na ko ne ko: «Teeylul ba def lépp, roye ko ci bi ma la won ca tund wa.»
8:6 Waaye léegi nag liggéeyu saraxale, bi ñu jox Yeesu, moo gën a màgg liggéeyu saraxalekat yooyu, mel ni it kóllëre, gi Yeesu fas diggante Yàlla ak nit, moo sut kóllëre gu jëkk ga te mu tëdd ci ay dige yu ëpp yu jëkk ya.
8:7 Bu fekkoonte ne, kóllëre gu jëkk ga dafa amul woon benn sikk, kon du aajo ñu koy weccee ak geneen.
8:8 Waaye nag Yàlla sikk na bànni Israyil, bi mu naan:Boroom bi nee na:«Ay fan a ngi ñëwyu may fasi kóllëre gu beesak bànni Israyil ak waa Yude.Kóllëre googu nagbokkul ak gi ma fasoon ak seeni maam,
8:9 ba ma leen jàppee ci loxo,génne leen réewu Misra.Boroom bi nee na:Beddeeku naa leenndaxte sàmmuñu sama kóllëre.
8:10 Boroom bi nee na:Kóllëre gaa ngii,kóllëre gi may fas ak bànni Israyil,bu bés yooyule weesoo.Dinaa def samay ndigal ci seen xel,bind ko ci seen xol.Dinaa nekk seen Yàlla,ñu doon samay gaay.
8:11 Kenn dootul war a jàngal moroomamwalla mbokkam, di wax naan:“Xamal Boroom bi!”Ndaxte ñépp dinañu ma xam,li dale ci ki gën a ndaw ba ci ki gën a mag.
8:12 Ndaxte dinaa leen baal seeni tooñ,te dootuma fàttaliku seeni bàkkaar.»
8:13 Kon nag bi Yàllay wax ci kóllëre gu bees gi, dafa fekk mu màggatal gu jëkk ga. Te lu xewwi te màggat mi ngi ci tànki wéy.
9:1 Kóllëre gu jëkk ga ëmboon na ay ndigal ci mbirum ni ñu war a jaamoo Yàlla. Amoon na itam kër Yàlla gu nekkoon àddina.
9:2 Nekkoon na ab tàntu màggalukaay bu ñu séddale ñaari néeg. Ca ba jiitu la làmpu diwlin ba nekkoon ak taabal, ja ñu daan teg mburu ya ñu daa jébbal Yàlla. Foofaa nga tuddoon bérab bu sell ba.
9:3 Néeg ba ñu tudde bérab bu sell-baa-sell a nga nekkoon ca gannaaw ñaareelu rido ba.
9:4 Saraxalukaayu wurus, ba ñuy taal cuuraay ca kawam, a nga fa woon, ak gaalu kóllëre, ga ñu taf wurus ba mu daj. Ca biir gaal ga amoon na fa benn njaqu wurus bu defoon ñam, wi ñuy wax mànn, ak it yetu Aaroona wi jebbi woon, ak àlluway doj, ya ñu bindoon wax yi kóllëre gi ëmb.
9:5 Ca kaw gaal ga teg nañu fa ñaari nataali mbindeef yu ñuy wax Seruben, yu doon wone ndamu Yàlla. Seeni laaf ñoo doon yiir baalukaay ba. Waaye loolu lépp léegi mënunu koo tekki benn-benn.
9:6 Ba ñu defaree lépp, saraxalekat ya dañu daan dugg bés bu set ca néeg bu jëkk ba, ngir mottali seen liggéeyu saraxale ca Yàlla.
9:7 Waaye ca néeg ba ca topp, saraxalekat bu mag ba rekk moo fa daan dugg benn yoon ci at mi. Te daawu fa dugg mukk te yóbbaalewul deretu mala, yi muy jagleel Yàlla, ngir bàkkaari boppam ak yu mbooloo mi daan def ci seen ñàkka xam.
9:8 Ci noonu nag Xel mu Sell mi wone na ne, yoon wi ñuy jaar, ba dem ca bérab bu sell-baa-sell, ubbikoogul woon, fi ak tànt ba jëkk baa ngi doon taxaw.
9:9 Misaal la ci jamonoy tey; dafay wone ne, sarax yi ak saraxi mala yi ñu daan jagleel Yàlla, mënuñoo dalal xelu jaamukatu Yàlla bi.
9:10 Sarax yooyu ñu ngi jëmoon ci lekk ak ci naan ak ci fànn yu bare ci mbirum sangu set. Ay sàrt yu jëm ci yaram lañu, yu ñu waroon a farataal, ba kera jamono ji Yàllay tëral kóllëre gu bees.
9:11 Waaye Kirist ñëw na, doon saraxalekat bu mag, bi joxe xéewal yi teew. Jaar na ca màggalukaay ba gën a màgg te gën a mat, te màggalukaay booba loxol nit defaru ko, maanaam bokkul ci àddina sii.
9:12 Noonu Kirist dugg na benn yoon ba fàww ca bérab bu sell-baa-sell. Duggu fa ak deretu sikket yi ak yu yëkk yi. Waaye mi ngi duggaale ak deretu boppam te indil na nu noonu njot gu amul àpp.
9:13 Deretu sikket yi ak ju yëkk yi, ak wëllu, wi ñu lakk te di suy dóom bi ñi taq sobe, ñooy sellal yaram.
9:14 Su fekkee ne noonu la deme nag, du kon deretu Kirist moo ëpp doole? Jox na bakkanam Yàlla, def ko sarax su amul sikk jaarale ko ci dooley Xel miy sax abadan. Kon deretam moo man a sellal sunu xel, mi nu doon yedd ndax jëf yu jëm ci dee, ngir nu man a jaamu Yàlla jiy dund.
9:15 Looloo tax mu nekk Rammukat bi ci wàllu kóllëre gu bees ci diggante Yàlla ak nit, ngir ñi Yàlla woo am cér bu sax ci kaw, te mu digoon leen ko, ndaxte Kirist dee na, ngir jot ñi jàdd yoon ca kóllëre gu jëkk ga.
9:16 Ci li jëm ci dénkaane bu ñu bind, jëme ci miraas, fàww ñu wone firndeg deewu ka ko bind,
9:17 ndaxte bala dénkaaneb miraas di taxaw, dee am; te taxawul, fi ak ki ko bind a ngi dund.
9:18 Looloo waral kóllëre gu jëkk ga, ñu fasoon ko ak deret.
9:19 Keroog Musaa jàng na ndigali yoon wépp ci kanamu bànni Israyil gépp. Gannaaw loolu jël na deretu wëllu, jëlaale ndox, ak bantu garab gu ñuy wax isob, laxas ci kawaru xar mu xonq. Noonu mu capp ko ca deret ja, daldi ko wis ca téereb yoon wa ak ca mbooloo mépp
9:20 te naan: «Lii mooy deretu kóllëre gi leen Yàlla tëralal.»
9:21 Noonu mu daldi wis it deret ja ca tànt ba ak ca jumtukaay, ya ñu daan jaamoo.
9:22 Ndaxte ci yoonu Musaa, daanaka deret lañuy sellale lépp, te bu deret tuuruwul, mbaalug bàkkaar du am.
9:23 Yëfi àddina yi misaal yu dëggu yi ci asamaan, war nañu leen a sellale noonu. Waaye yëf yu dëggu yooyu ci asamaan, laaj na sarax yu gën a baax, ngir ñu sell.
9:24 Ndaxte Kirist duggul ci bérab bu sell bu nit tabax, muy doon nataal ci bu dëggu bi. Waaye dugg na ca biir asamaan sax, ngir taxawal nu ca kanam Yàlla léegi.
9:25 Saraxalekat bu mag bi dafay dugg at mu jot ca bérab bu sell-baa-sell ak deret ju dul josam. Waaye Kirist joxewul bakkanam ay yooni yoon.
9:26 Bu demee woon noonu, kon dina sonn ba tàyyi ca njàlbéenug àddina ba tey. Waaye nag benn yoon rekk la feeñu ci mujjeelu jamono yi, joxe boppam ni sarax ngir far bàkkaar yi.
9:27 Kon ni nit ñi deeye benn yoon rekk, ba noppi jaar ca àtte ba, ni ko Yàlla dogale,
9:28 noonu it la Kirist joxee boppam benn yoon, ngir gàddu bàkkaaru nit ñu bare, te dina feeñaat, waxuma ci mbiri bàkkaar, waaye ngir indil ñi koy séentu mucc gi.
10:1 Yoonu Musaa dafa misaal xéewal yi waroon a ñëw; takkandeer la ci yëf yu dëggu yi, waaye du ñoom ci seen bopp. Looloo tax mënul a yeggale cig mat ñi ñëw ci Yàlla, ndaxte at mu nekk duñu jóg ci jébbal Yàlla sarax yooyu.
10:2 Sarax yi ñuy def, bu ñu manoon a sellal ñiy jaamu benn yoon ba fàww, kon dinañu leen bàyyi, ndaxte dootuñu am yeraange ci seeni bàkkaar.
10:3 Waaye dañuy fàttaliku bàkkaar yi ci sarax yi ñuy def at mu jot.
10:4 Ndaxte deretu yëkk yi ak ju sikket yi mënuñoo dindi bàkkaar yi.
10:5 Looloo tax bi muy wàcc àddina, Kirist nee na:«Bëggoo saraxu mala walla beneen sarax,waaye aw yaram nga ma defaral.
10:6 Sarax yu ñuy lakkwalla sarax yiy dindi bàkkaar,benn neexu la ci.
10:7 Moo tax ma ne: “Damaa wàccngir def sa coobare, yaw Yàlla,mu dëppoo ak li ñu bind ci sama mbirci téereb yoon wi.”»
10:8 Wax na bu jëkk: «Saraxi mala walla yeneeni sarax, sarax yu ñuy lakk walla sarax yiy dindi bàkkaar, bëgguloo leen te benn neexu la ci.» Teewul yoon wi moo leen santaane.
10:9 Noonu mu tegaat ca ne: «Damaa wàcc ngir def sa coobare.» Noonu toxal na jëfin wu jëkk wa, ngir wuutal fi weneen wu bees.
10:10 Te ci li Kirist def coobareg Yàlla, bi mu joxee yaramam sarax benn yoon ba fàww, moo tax nu sell ci bàkkaar.
10:11 Bés bu nekk saraxalekat yi dañuy taxaw di liggéeyal Yàlla, di sax ci def sarax yu mënul a dindi bàkkaar yi mukk.
10:12 Waaye nag saraxalekat bii di Kirist, bi mu saraxee sarax bu am doole ngir dindi bàkkaar yi benn yoon ba fàww, dafa toog ca ndeyjooru Yàlla,
10:13 di xaar ba kera mu daaneel ko ay noonam ci kanamam.
10:14 Noonu ñi ñuy sellal, ci benn sarax rekk la leen yeggali cig mat ba fàww.
10:15 Te it Xel mu Sell mi seedeel na nu ko;
10:16 dafa jëkk a wax ne:«Boroom bi nee na:Kóllëre gaa ngii,kóllëre gi may fas ak ñoom,bu bés yooyule weesoo.Dinaa def samay ndigal ci seen xol,bind ko ci seen xel.»
10:17 Noonu mu tegaat ca ne:«Dootuma fàttaliku seeni bàkkaarwalla seeni tooñ.»
10:18 Kon nag fu ñuy baale bàkkaar, aajootul sarax su koy dindi.
10:19 Bokk yi, gannaaw nag deretu Yeesu may na nu sañ-sañu dugg ca bérab bu sell-baa-sell,
10:20 nuy jaar ci rido bi, ci yoon wi mu nu ubbil, di yoon wu bees tey dund, maanaam ndax li mu joxe yaramam sarax te mi ngi dund,
10:21 te gannaaw am nanu saraxalekat bu mag, biy yilif waa kër Yàlla,
10:22 kon nanu jege Yàlla ak xol bu laab, ak ngëm gu ànd ak kóolute, am xel mu dal ci bépp yeraange, ak yaram wu ñu raxas ci ndox mu sell.
10:23 Nanu jàpp ci yaakaar, ji nu am, te bañ a toqi, ndaxte ki nu dig, lu mu wax def ko.
10:24 Nanu seet ni nu man a xiirtalante cig mbëggeel ak ci jëf yu baax.
10:25 Te bunu bàyyi sunu ndaje yi, ni ko ñenn ñi di defe, waaye nanuy nàddante ci ngëm, di ko feddali, fi ak yéena ngi gis bésu Boroom biy jubsi.
10:26 Gannaaw ba nu nangoo xam dëgg ba noppi, bu nu teyee di def bàkkaar, kon sarax dootul am ngir bàkkaar yooyu.
10:27 Déedéet, bu nu defee noonu, dinanu tiit di xaar àtte ba, muy taal bu yànj, biy war a lakk nooni Yàlla yi.
10:28 Ku weddi ndigali yoonu Musaa wi, te ñaar walla ñetti nit seede ko, dina dee ci lu amul benn yërmande.
10:29 Ku xeeb Doomu Yàlla ji te fonkadi deretu kóllëre, ji ñu ko sellale, te muy toroxal Xelum Yàlla, mi indi yiw, naka la mbugalam war a gën a yéese?
10:30 Xam nanu ki wax ne: «Man maay àtte, maay fey jëf.» Te newaat na: «Boroom bi dina àtte ay gaayam.»
10:31 Ndaw tiitaange ci ku sàggan, ba tàbbi ci loxoy Yàlla jiy dund!
10:32 Fàttalikuleen bés yu jëkk ya, ba leeru Yàlla tàbbee ci yéen; dékku ngeen xeex bu mag ciy fitna.
10:33 Léeg-léeg ñu saaga leen ak di leen sonal ci kanamu nit ñi; léeg-léeg it ngeen taxawu ñi ñuy def noonu.
10:34 Ndaxte bokk ngeen naqar ak ñi ñu tëj, te nangu ngeen ak xol bu sedd, ñu foqarñi seen alal, xam ne, am ngeen alal ju gën te di sax ba fàww.
10:35 Kon nag buleen sàggane kóolute gi ngeen am, ndaxte ëmb na yool bu mag.
10:36 Dangeen a war a muñ, ba def coobareg Yàlla, sog a jot li mu leen digoon.
10:37 Ndaxte lii la Mbind mi wax:«Ci kanam tuuti, ki war a ñëw dina ñëwte léegi mu agsi.
10:38 Ku jub ci sama kanam dina dund ci kaw ngëm,waaye bu delloo gannaaw,sama xol du sedd ci moom.»
10:39 Nun nag bokkunu ci ñiy dellu gannaaw bay réer, waaye nu ngi bokk ci ñi am ngëm tey mucc.
11:1 Am ngëm lii lay tekki: dafa nuy wóor ne, li nuy yaakaar dina am, te it li nu dul gis nekk na.
11:2 Maam ya, seen ngëm a tax ba Yàlla seedeel leen lu baax.
11:3 Ngëm a tax ba nu xam ne, Yàlla sàkk na àddina jaarale ko ci kàddoom, ngir li bët di gis, defarees ko ak lu bët mënul a gis.
11:4 Ngëm moo tax ba Abel jébbal Yàlla sarax su gën saraxu Kayin. Ngëmu Abel moo tax ba Yàlla àtte ko ni ku jub, bi mu ko seedeelee ne, saraxam baax na. Te ci kaw ngëm lay wax ba tey, moom mi dee ba noppi.
11:5 Ngëm moo tax ba Enog jaarul ci dee. Yàllaa ko yóbbu ca moom, te kenn gisatu ko, ndaxte Yàllaa ko toxal. Ndaxte Mbind mi seedeel na ko ne, laata muy toxu, neex na Yàlla.
11:6 Waaye ku amul ngëm doo man a neex Yàlla, ndaxte ku bëgg a jegeñ Yàlla war ngaa gëm ne, Yàlla am na te dina neexal ñi koy wut.
11:7 Ngëm moo tax ba, bi Yàlla yégalee Nóoyin lu jiitu ci mbir yi dikkagul, mu ragal ba defar gaal ngir musal njabootam. Ngëmam moo tax mu yey niti àddina, ba noppi jot njubte, li Yàllay joxe ci kaw ngëm.
11:8 Ngëm moo tax ba Ibraayma déggal Yàlla. Bi ko Yàlla wooyee, mu dem toxu ci menn réew, ma mu waroon a jote ca Yàlla. Noonu la gàddaaye dëkkam te xamul woon fan la jëm.
11:9 Ngëm a tax ba Ibraayma sanc ci réew, mi ko Yàlla digoon, dëkk ci ay tànt ni doxandéem, moom ak doomam Isaaxa ak sëtam Yanqóoba, fekk sax Yàlla digoon na leen réew mi.
11:10 Waaye nag Ibraaymaa ngi doon séentu dëkk bi sax, bi Yàlla tabax te sanc ko.
11:11 Ngëm moo tax ba Ibraayma, li muy màggat lépp te Saarata mënul woon a am doom, Yàlla def ba mu jur doom, ndaxte dafa gëmoon ne, Yàlla lu mu dige def ko.
11:12 Looloo tax ba, Ibraayma mi màggat lool, aw xeet jóge ci moom, baree ni biddiiwi asamaan, te sakkan ni suufu tefes, ba kenn mënu koo xayma.
11:13 Ñoom ñépp dee nañu ci ngëm. Jotuñu li ñu leen digoon, waaye séen nañu ko fu sore ba nuyu leen, te nangu ne, ay doxandéem ak i gan lañu woon ci àddina.
11:14 Ñiy waxe noonu nag dañuy wone ne, ñoo ngi wut réew mu ñu moomal seen bopp.
11:15 Bu ñu nammoon réew mi ñu jóge, kon dinañu am jotu dellu fa.
11:16 Waaye ñu ngi doon séentu réew mu gën, maanaam mi nekk ci asamaan. Looloo tax Yàlla rusul ñu koy wooye seen Yàlla, ndaxte defaral na leen ab dëkk.
11:17 Ngëm moo tax Ibraayma naroon a rey Isaaxa ni sarax, bi ko Yàlla nattoo. Moom mi jotoon dige yi, moo demoon bay saraxe jenn doom ji mu am kepp,
11:18 fekk sax Yàlla nee woon na ko: «Saw askan ci Isaaxa lay jaar.»
11:19 Waaye xelu Ibraayma jàppoon na ne, Yàlla am na dooley dekkal néew yi. Te dëgg-dëgg ci misaal dafa mel ni, Isaaxa dafa dee te dekki.
11:20 Te it ngëm moo tax ba Isaaxa barkeel Yanqóoba ak Esawu, di wax ci mbirum yëf yiy ñëw.
11:21 Ngëm moo tax ba, bi Yanqóoba nekkee ci sukkurat, mu barkeel kenn ku nekk ci doomi Yuusufa yi. Moo tax it mu màggal Yàlla, jafandu ci yetam.
11:22 Ngëm moo tax ba, bi Yuusufa nekkee ci sukkurat, mu waxoon ci gàddaay gi bànni Israyil waroon a gàddaaye Misra, di joxe ndigal jëme ci mbirum néewam.
11:23 Ngëm moo tax ba, bi Musaa juddoo, ay waajuram nëbb ko lu mat ñetti weer, ndaxte gisoon nañu ne, xale bu taaru la woon, te ragaluñu woon ndigalu buur bi.
11:24 Ngëm a tax ba bi Musaa màggee, muy bañ ñu koy wooye sëtu Firawna.
11:25 Bokk coono ak gaayi Yàlla yi moo ko gënaloon muy bànneexu ab diir ci bàkkaar.
11:26 Ñu toroxal ko ngir Almasi bi mi ngi mel ci moom ni alal ju ëpp alali Misra yépp, ndaxte yool bi la doon séentu.
11:27 Ngëm moo tax mu jóge Misra te ragalul merum buur bi. Dafa muñ, mel ni nit kuy gis Yàlla, mi kenn mënul a teg bët.
11:28 Ngëm moo tax mu sos màggalu Bésu Jéggi ba, di wis deret ci bunt yi, ngir malaakam Yàqkat mi bañ a laal taawi bànni Israyil.
11:29 Ngëm moo tax ba bànni Israyil jaar ci Géej gu xonq gi, mel ni kuy jaar ci yoonu suuf su wow. Waaye bi ci waa Misra yi doon jéem a jaar, ñoom ñu daldi lab.
11:30 Ngëm moo tax miir yi wëroon dëkku Yeriko màbb, gannaaw ba ko bànni Israyil wëree lu mat juróom-ñaari fan.
11:31 Ngëm moo tax ba Raxab jigéenu moykat bi mucc, keroog ba ñuy bóom ñi déggadiloon Yàlla, ndax li mu teeru woon yëddukat ya teeru bu ànd ak jàmm.
11:32 Lu ma ci war a tegaat? Ndaxte awma jotu wax ci mbirum Sedeyon, Barag, Samson, Yefte, Daawuda, Samwil ak yonent yi.
11:33 Seen ngëm a tax ñu noot ay buur, di doxal yoon tey jot li Yàlla dige. Ngëm moo tax ba tey, ñu tëj gémmiñu gaynde yi,
11:34 fey dooley safara, rëcc ci jaasi, ñu génn ci néew doole, dugg ci kàttan, doon ay jàmbaar, dàq xarekat, ya jóge bitim réew.
11:35 Ngëm moo tax ba ay jigéen gis ñu dekkal seeni néew, delloo leen ko; ñeneen ñi ñu metital leen, te bañ ku leen musal, ngir jot ndekkite lu gën.
11:36 Ñeneen ñi dékku nañu ay xas ak ay yar, ay jéng ak kaso yi.
11:37 Ñii, sànni nañu leen ay xeer ba ñu dee; ñii, ñu xar leen ñaar; ñii, ñu reye leen jaasi. Ñu ngi doon wëndéelu, sol ay deri xar ak yu bëy, di ay walaakaana; ñu di leen sonal, di leen fitnaal.
11:38 Ñu ngi leen doon def noonu, fekk àddina sax yelloowul leen. Ñu ngi doon wëreelu ci àll yi ak ci tund yi, dal ci xunti yi ak ci kàmb yi.
11:39 Nit ñooñu ñépp, seen ngëm a tax ba Yàlla seedeeloon leen lu baax. Moona de, jotuñu li Yàlla dige woon,
11:40 ndaxte Yàlla dafa tëral lu gën ci nun te bëggu leen a yeggale cig mat, fi ak ànduñu ci ak nun.
12:1 Kon nag gannaaw mbooloo mu bare moo nu yéew, di nu seedeel seen ngëm, nanu yenniku bépp yen ak bàkkaar bu nuy téqtal ci lu yomb, tey daw xél wi nekk sunu kanam, ànd ci ak muñ.
12:2 Nanu ne jàkk Yeesu, moom mi samp ngëm, ba ub làmbi ngëm. Mbég mi mu dëgmël moo tax mu dékku dee ca bant ba te faalewul toroxte, ji ko fa fekk, ba noppi toog ca ndeyjooru jal, ba Yàlla nekk.
12:3 Defleen seen xel ci moom, moom mi muñ noonu ko bàkkaarkat yi bañe woon, ngir bañ seen kàttan jeex, ngeen xàddi.
12:4 Yéen demaguleen ba tuur seen deret ci seen bëre ak bàkkaar.
12:5 Te fàtte ngeen li leen Yàlla dénk ni baay ak ay doomam naan:«Sama doom, bul fonkadi yarub Boroom bimbaa ngay xàddi, bu lay yedd,
12:6 ndaxte ku Boroom bi sopp, yar la,tey duma bépp doom bu mu nangu.»
12:7 Li ngeen di war a muñ, ab yar la. Yàlla dafay jëf ak yéen ni ay doomam, ndaxte ana doom ju baayam dul yar?
12:8 Bu ngeen bokkul woon ci yar, bi ñépp am wàll, kon dungeen ay doomi yoon; ay doom yu daganul ngeen.
12:9 Waaye sax far, sunuy baay ci àddina yaroon nañu nu, te wegoon nanu leen. Baay bi yore ruu yi kon, xanaa warunu koo gën a déggal ngir man a dund?
12:10 Sunuy baay yar nañu nu diir bu gàtt ci seen coobare. Waaye Yàlla dafa nuy yar ngir sunu njariñ, ngir nu bokk ci sellaayam.
12:11 Li am moo di ne, yar bu nuy dal, du ànd ak bànneex, day naqari, waaye gannaaw ga dafay meññ jub ak jàmm, ci ñi ko jariñoo.
12:12 Kon nag mayleen doole loxo yi toqi, ak óom yi bañ,
12:13 te fàkkal seeni tànk ay yoon yu jub, ngir cér bi làggi bañ cee jekkalikoo waaye mu wére ci.
12:14 Wutleen ak ñépp jàmm te fonk dund gu sell, ndaxte ku sellul doo gis Boroom bi.
12:15 Moytuleen ba kenn du ñàkk yiwu Yàlla mbaa kenn mel ni reen bu wex buy jebbi, ba di leen lëjal tey gaañ ñu bare ci wextanam.
12:16 Moytuleen it ba kenn du njaaloo walla muy fonkadi yëfi Yàlla, ni Esawu, mi weccee woon ndonol taawam ngir ag lekk.
12:17 Xam ngeen ne, ba ñu ca tegee tuuti, gàntu nañu ko, ba mu bëggee jot barke bi. Amul fenn fu mu jaar ba defar njuumteem, te jooy, yi mu doon jooy, mënu ci dara.
12:18 Ndaxte meluleen ni bànni Israyil ñoom ñi jege woon tund wu ñu man a laal, wu doon tàkk jeppit te ànd ak xiin ak lëndëm ak ngelaw.
12:19 Jegewuleen liit guy jib ak baat buy wax ay wax yoo xam ne ñi ko doon dégg, ñaan ñu bañ leen cee tegal benn baat,
12:20 ndaxte mënuñu woon a dékku ndigal lii: «Su mala sax laalee tund wa, nangeen ko sànni ay xeer, ba mu dee.»
12:21 Te mbir moomu ñu doon seetaan dafa raglu, ba Musaa naan: «Damaa tiit bay lox.»
12:22 Waaye yéen jege ngeen tund wi ñuy wax Siyon, di dëkku Yàlla jiy dund, muy Yerusalem ba ca asamaan. Jege ngeen it junniy junniy malaaka yu bég-a-bég, ba daje di màggal;
12:23 jege mbooloom taawi Yàlla, yu ñu bind seen tur ca asamaan. Jege ngeen Yàlla, jiy àtte ñépp; jege ruuwi nit ñu jub, ñi àgg cig mat;
12:24 jege Yeesu, Rammukat bi sàmm kóllëre gu bees gi; jege deretam, ji ñu wis. Te deret jooju, li muy yégle moo gën a neex li deretu Abel doon yéene.
12:25 Moytuleen a tanqamlu nag kiy wax ak yéen. Ndegam ñiy tanqamlu ki leen di artu ci àddina, ñoo mënul a rëcc ci àtte bi, aste ku dummóoyu kiy wax ci asamaan.
12:26 Bu jëkk baatam yengaloon na suuf, waaye léegi dafa dige ne: «Beneen yoon laay yengalaat suuf, yengal asamaan itam.»
12:27 Ci li mu wax: «Beneen yoon,» dafay xamle ne, Yàlla dina dindi yi ñu man a yengal, maanaam li ñu sàkk, ngir li ñu mënul a yengal sax ba fàww.
12:28 Kon nag gannaaw dinañu jot nguur gu kenn mënul a yengal, nanu ci sant Yàlla, di ko jaamu, ni mu ko bëgge, boole ci wegeel ak ragal,
12:29 ndaxte sunu Yàlla, safara la suy lakke.
13:1 Saxleen ci bëggante ni ay bokk.
13:2 Buleen fàttee teral ñiy ñëw ci yéen, ndaxte ñenn ñi, bi ñu ko defee, teral nañu ay malaaka te xamuñu ko.
13:3 Fàttalikuleen ñi ñu tëj, mel ni su ñu leen boole woon ak ñoom tëjaale. Fàttalikuleen ñi ñuy sonal, ni su ngeen bokkoon ak ñoom coono.
13:4 Na ñépp fullaal séy, te lalu séy bi bañ a taq sobe, ndaxte Yàlla dina àtte ñu yàqu ñi ak njaalookat yi.
13:5 Buleen bëgge; deeleen doylu, ndaxte Yàlla ci boppam nee na:«Duma la wacc mukk,duma la wor mukk,»
13:6 ba tax nu am kóoluteg wax ne:«Boroom bi moo di sama ndimbal;duma ragal dara.Lu ma nit manal?»
13:7 Fàttalikuleen seen njiit, yi leen yégal kàddug Yàlla. Nemmikuleen li seen dund meññ te roy seen ngëm.
13:8 Yeesu Kirist du soppiku mukk; ni mu mel démb ak tey lay mel ba fàww.
13:9 Buleen nangu mukk ñu fàbbi leen ak njàngale yu bare yu wuute ak yu jëkk ya. Li gën moo di xol yi jële seen doole ci yiwu Yàlla, te bañ koo jële ci sàrt yi jëm ci ñam, yi jariñul dara ñi koy sàmm.
13:10 Am nanu sarax boo xam ne ñiy jaamu Yàlla ci tàntu màggalukaayu bànni Israyil sañuñu koo lekk.
13:11 Ndaxte saraxalekat bu mag bi dafay yóbbu deretu mala yi ca bérab bu sell-baa-sell ni sarax ngir dindi bàkkaar yi, waaye yàpp wi dees na ko lakk ca gannaaw dal ba.
13:12 Looloo tax Yeesu sonn ca gannaaw dëkk ba, ngir sellal mbooloo mi ak deretam.
13:13 Nanu ko fekki nag ca gannaaw dal ba, bokk ak moom toroxte ga.
13:14 Amunu fii ci àddina dëkk bu sax ba fàww, waaye nu ngi wut dëkk biy ñëw.
13:15 Kon nag nanu jaare ci Yeesu, tey dëkk ci jébbal Yàlla sarax bu koy màggal, maanaam sant turam.
13:16 Buleen fàtte di def lu baax ak di sédde ci seen alal, ndaxte sarax yu mel noonu ñoo neex Yàlla.
13:17 Déggal-leen seeni njiit te topp seen ndigal, ndaxte ñoo leen di sàmm te ñooy layoo seen liggéey. Kon nangeen leen déggal, ngir ñu man a def seen liggéey ak xol bu sedd, bañ cee am naqar, ndaxte loolu du leen amal njariñ.
13:18 Deeleen nu ñaanal. Wóor nanu ne, sunu xel dal na, ndaxte danoo bëgg a rafet ci lépp lu nuy def.
13:19 Maa ngi leen di xiir, ngeen ñaanal nu, ba tuur ci seen ñaq, ngir ma yiwiku, ba dellusi ci yéen ci ni mu gën a gaawe.
13:20 Na leen Yàlla Boroom jàmm, mi dekkal sunu Boroom Yeesu, di Sàmm bu mag bi, ci darajay deret, ji fas kóllëre gu sax,
13:21 matal ci lépp lu baax, ba ngeen man a def coobareem, di jëfe ci nun li neex ci moom, mu jaarale lépp ci Yeesu Kirist, moom mi yelloo ndam ba fàww. Amiin.
13:22 Kon nag bokk yi, maa ngi leen di ñaan, ngeen tegoo baatu yedd yooyu, ndaxte dama leen a bind ci lu gàtt.
13:23 Xamleen ne, Timote sunu mbokk, génn na kaso. Su dikkee léegi, dinaa ànd ak moom, seetsi leen.
13:24 Nuyul-leen ma seen njiit yépp ak gaayi Yàlla yépp. Waa Itali ñu ngi leen di nuyu.
13:25 Na yiwu Yàlla nekk ànd ak yéen ñépp.