text:
Jeqiku ga amoon ca Faraas
Jeqiku ga amoon ca Faraas, mooy jeqiku gi njëkk a am ci jamono ju bees jii, ci kaw nguuru ak jaay doole, ak doxale ni la neexe, doo diisoo, doo deglu xalaatu keneen. Moom nag (jeqiku googu), mi ngi ame woon ca Faraas, ca jamonoy buur ba tuddoon Luwis mu fukk ak juroom benneel ma, bokkoon ca njabootug Barbon ga, loolu nag di woon ca noorub 1789 g, saxoon it diir bu tollu ci fukki at, ba ca nawetub atum 1799 g, bi Jeneraal bi tuddoon Napoleon Bonaparte (1769 – 1821 g) defee daaneel nguur gu ñuy wax “daaneel nguur gu 18 Brumaire”, dëppoo ak 9 nowambar 1799 g, daal di daaneel doxaliin wa fa nekkon, jële fa it jataayub mag ña , mujj nag di kenn ci ñatti kilifa yiy doxal mbiri réew mi. Bonaparte mii - nga xam ne mujj na di kilifag Faraas gu njëkk gi, ci atum 1800 g, mujj it di imbraatoor ba atum 1804 g – moom Bonaparte mujj na am tawfeex ci dindi lëjug politig ga fa amoon, ñàkk-jàmm ga, tiitale ga , tuur-dereet ga, ak yeneen jëf yu ñaaw yi àndoon ak jeqikug Faraas gi. Loolu nag taxoon na ba “jeqiku gi” manu fi woon a amal dali gore(principes de liberté) , yamoo, mbokkoo yi nga xam ne ñoom la yàgg a yekkati kàddoom ngir saxal leen fi. Waaye nag jeexiital yi nga xam ne jeqiku gii amal na leen fi, yamuñu rekk ci Faraas, waaye weesu nañu ko ba daj Tugal gépp, ak lu bari ci réewi àdduna bi.
Tëraliin
- 1 Ni Faraas meloon laata Jeqiku gi:
- 2 Melokaanu politig wa :
- 3 Na mboolaay ga meloon:
- 4 Garmi yi
- 5 Niti diine
- 6 baadoola yi
- 7 Kureel gu diggu gi
- 8 Kuréelug baykat yi
- 9 Kuréelug soldaar si
- 10 Na fa xalaat meloon:
- 11 Montesquieu
- 12 Voltaire
- 13 Wolteer
- 14 Jean Jacques Rousseau
- 15 Jafe-jafe bu koppar ba:
- 16 Naka la Jeqiku ga ame woon :
- 17 Tolluwaay yi nga xam ne jeqiku gi romb na leen:
- 18 Geneen tànnéef
- 19 Liggéeyub goornamaa bu jataayub xeet wi:
- 20 Goornamaab doxaliin bi:
- 21 Napoliyon Bonaparte:
- 22 Song gi Napoleon defoon Itaali:
- 23 Song gi Napoleon songoon penku bi:
- 24 Isipt
- 25 Napoleon ak réewi Tugal yi:
- 26 Liggéeyi ndajem Vienne:
- 27 Li juddoo ci jeqikug Faraas gi:
Ni Faraas meloon laata Jeqiku gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu ñu gëstoo na Faraas meloon laata jeqiku gi, loolu dinañu dimbali ci ñu man a xam li waral jeqiku gi, atum 1789 g:
Melokaanu politig wa :[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Buuri Faraas yi, ni ñu doon àttee Faraas, du woon nenn nu dul ni mu leen neexe. Buur bi moo daa saytu lépp, képp ku am nguur moo la ko daa jox, moo daa doon balluwaayu mbooleem doole yi, ak sañ-sañ yi, walla nga ne sax mooy nguur gi, di sañ-sañ bi, di kàttan gi, di doole ji. Loolu nag man nga koo dégge ci waxi buurub Faraas bii tuddoon Luwis mu fukkeel meek ñeent : ( Man maay nguur gi ).
Buur bi mooy ki am sañ-sañ ci def ay yoon(ay lois) , ak neenal leen, tege ay galag, def ci alali reew mi lu ko soob, tabb jëwrin yi, fal ligeeykat yi, folli leen, joxe ay ndigal jaare ko ci ay bataaxel yu nu xaatim, ngir ñu jàpp ku ko soob ci askan wi, ak tëj ko ci lu dul mu koy àtte mbaa mu koy laaj dara. Buur bi daal - ci gàttal – lu ko soob mu def . Ndax moom dafa gis ne mi ngi wéeru – ci sañ-sañam boobu – ci gis-gis bi fiy indi “sañ-sañu Yalla bi”, mooy li naan buur bi daal, nguuram gi, ak sañ-sañam bi mi ngi bàyyikoo ca Yàlla. Luwis mu 16 mii nag, nga xam ne ci atum 1774 g la nekkoon ci jal bi, tey buur bi nga xam ne ciy jamonoom la jeqiku gi xewoon, moom Luwis mii, nekkoon na ku doyadi, te daan dengi-dengi.
Moom de jëwriñam yi danu koo yilifoon, ak bëkk-néegam yi, ak soxnaam si bàyyikoo woon Hongri, Mari Antuwanet (di woon doomi lingeerub Ongri ba, Mariya Tereesa), moom soxnaam soosu nag, ku yëgoon boppam la te faaleedi woon askan wi, taxoon na ba kenn manut a def genn yéwénal (reforme), kenn manul a jàpple buur bi ci luy defar. Moom daal nekkewu fi woon lu dul yàq alal, noos, ak caaxaan, nekkoon it ku diis, te rëyal boppam, looloo taxoon mu mujjoon di ku waa Faraas yi bañoon.
Njabootug Barbon gi, yàgg nañoo jariñoo seen nguur gi, ci luy lor askanu Faraas wi, ñoom daal dañu daa nangu alali ku leen neex, daan tëj ku leen soob, daan xeexloo réew mi saa su leen soobee, te xeex yooyu yu ci ëpp dañu ci daa duma Faraas. Bari na lool lu ñu daa tabax ay njénd , di ci sotti alali réew mi, ak di may seen dag yi alal ju dul jeex, seen dag yu bari yooyu nga xam ne tolluwoon nañu ci 18 junniy nit, atum 1789g, te lu ëpp ci ñoom defuñu fa woon dara, amul lenn lu ñu fay liggéey lu amal njariñ réew mi. Looloo taxoon njëlul nguur gi loofoon, mujjoon moom nguur gi fees dell aki bor.
Nguur gi kat mujj na ay sànkam (ay deppaasam) àgg ci 130 milyoŋ yu Frank, atum 1789 g . Li mu ameele woon ciy bor àgg ci 206 milyoŋ yu Frank, ngir lòtt gu njëlam li lòttoon.
Baj-baji ak doxadi amoon na ci wàllug doxaliinu nguur gi, ci wetu doxe-ni-la-neex ga amoon ca wàllug politig ga. Nattukaayi diiwaan bii daawul bokk ak bee, naka noonu yoon yi , màndaxekaay yi, galag yi. Ci noonu Faraas mujj di réew mu ay diiwaan boole, diiwaan bu ci nekk am ay yooni boppam , aki nosteem yu wuuteek yeneen ya ca feneen, loolu nag waraloon na ag lënt ci nosiin yi ak yoon yi, réew mi mujj séddaliku, doon ay doxaliin yu temb. Bu ko defee, Faraas mujj doonatul menn réew, waaye ay doxaliin yu wuute te tas.
Na mboolaay ga meloon:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Mboolayug Faraas gi, njëkk jeqiku gi, dafa séddaliku woon, doon ñatti kureel yu mboolaay, ñooy: garmi yi(kureelug ñu tedd ñi), kuréelu niti diine yi, ak baadoola yi walla kuréelu mbooloo mi. Ñatti kuréel yii nag – ñoom de ci li fi jamonoy laman desaloon lanu – yamoowuñu woon ci àq ak yelleef, du caageegug ci ay wartéef, li am daal mooy ag yamoodi gu mboolaay amoon na ci seen diggante, jëfkay tàqali ak feewaloo ruuru leen, ak boddante gu mboolaay.
Garmi yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu ko defee kuréelub garmi yi nu teggil leen galag yi, ña ca bokk it ñoo daa féetewoo pal yu kawe yi, yu ñoñ yi (siwil)ak yu xare yi , ci nguur gi. Ñoom ba tay, daa nañu am ay cér ci mbayum baykat yi, ak ci jurug sàm si, ak seen ñanaaw yi. Amoon nanu it sañ-sañ ci rëbb ci tooli baykat yi. Baykat yi tam amuñu wonn sañ-sañ ci wal seen dugub ci lu dul walukaayi garmi yi, te seen reseñ it sañuñu ko woon a nale fu dul ci seen nalukaay yi.
Niti diine[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
“Niti diine yi” nag ñoom, seen kuréel moom itam bu ràññiku la woon, niki bu garmi yi, ñoom de daa nañu am ay suuf yu ñu leen dogal, yu yaatu, yu daa toll ci jurooméelu suufi nguur gi, maanaam bu ñu xaajoon suufi nguur gi juróomi xaaj, benn xaaj bi. Ñoom itam, ñu ñu teggiloon ay galag lanu. Li Jàngu bi daa ame ci suufam yooyu, ak ci galagi diine yi nga xam ne mbooloo mi daa nañnu ko ko fay, àggoon na ci 200 milyoŋ yu Farank.
Loolu lépp nag daanaka ñi ko daa jariñoo, ñu néew lañu daan doon ci niti diine yi ak seeni njaboot, bu ko defee ñu bàyyi nee way ndool ñi, ak ñi aajowoo, kenn du leen dimbali. Ña ëpp nag ca niti diine ña, taxutoon ñu féexoon, moo taxoon dañu daan ànd ak mbooloo mi, kontar garmi yi.
baadoola yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Kuréelub mbooloo mi di "baadoola" yi nga xam ne la ëpp ca askan wa ca lañu bokkoon, ñoom jegge woon nanu, bi jeqiku gi di bëgg a door, lu tollook 25 milyoŋi nit , te kat booba garmi yi bu ñu leen boolee ak niti diine yi weesuwuñu woon 300 junniy nit. Coonab galag yépp ci ndoddum baadoola yi la daan tegu. Kuréel googu nag (gu baadoola yi), moo ëmboon kuréel gu diggu gi(Bourgeois), ak kuréelu baykat yi ak gu boroom mécce yi ak gu soldaar si.
Kureel gu diggu gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu dee kuréel gu diggu gi moom, ca la boroom xam-xam ya bokkoon, xalaatkat ya, boroom xel yi. Ñoom nag amuñu woon sañ-sañ ci pal yu kawe yi. Moo ëmboon it yaxantukat yi, ak boroom alal yi daa fay galag yu mag yi, nga xam ne seen fay gu metti gi ñu daa fay galag yi, ak lamb gi amoon ci seen yaxantu gi, taxoon na ba seen koom-koom daanu woon.
Lii lépp nag taxoon na ba gii kuréel meroon lool ci nguur gi, te meroon it ci ay jëfam ak ci li ñu defaloon ñaari kuréel yii di gu garmi yi ak gu niti diine ñi.
Kuréelug baykat yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu dee “Kuréelug baykat yi” nag, ñooy ñi gënoon a sonn ci kuréelug baadoola yi, ñoo ci daa njëkk a yëg aw ay bu jafe-jafe bu kopooar amee, ndax ci seen kaw lañu ko daa tegaat, ci fayloo leen ay galag, ak teg leen liggéey yi gën a tar.
Kuréelug soldaar si[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu nu nee “Kuréelug soldaar si”, ñi ngi ci jublu soldaar su ndaw si, ak boroom ndomay xare yu ndaw yi, ndax ndoma yu mag yi ñoom, ak pal yu mag yi, garmi yi lañu leen daa jagleel.
Na fa xalaat meloon:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ak li Faraasu njëkk jeqiku gi, di gënadi woon a nekk cib coona, ak ñaawug nekkiin yeneen reew yi mel ne : Itaali, Otris, Brusiya, ak Riisi lépp, teewul waa Faraas a gënoon a yëg yeneen réew yi tooñaange yi nu leen daa teg. Li waraloon loolu nag mooy yewwuteg politig ga fa amoon ak gu xalaat ga, ca biir boroom xel ya ca kureelub baadoola ya, di yaxantukat ya, ustaas ya, layalkat ya , doktoor ya, boroom xam-xami koom-koom ya, bindkat ya, xeltukat ya añs.
Jamono jii , dafa fiiroo ak diggante bob Faraas da cee amoon ay xalaatkat yu mboolaay, ak yu koom-koom yu leen daa yee ci coona yi nu nekke, ak bonug nostey politig ya fa amon, yu mboolaay ya, yu doxaliin ya, ak yu alal ya.
Da na jaadu nu waxtaane fi ñatti xalaatkat yoy liggéey nañu lu rëy ci tas fi xalaat yi fi indi jeqiku gi. Ñooñu ñooy: Montesqieu, Voltaire, Jean Jacques Rousseau
Montesquieu[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu dee Montesquieu (1689 – 1755 g) - moom mi nga xam ne siyaare na Angalteer, gondiku woon it lool ca nosteg sartu réew gu buur ga fa nekkoon – moom de ay liggéeyi xam-xamam mi ngi feeñe woon ca téereem ba tuddoon “Ruug yoon yi” (1748 g), téere boobu nga xam ne téere bu jaroon la, bu boroom xeli yi fonkoon la ci Faraas ak feneen.
Xalaati Montesquieu yi ñi ngi tënku ci fexee tënk nguur gi, te fuglu ko ak tàqale diggante dooley yoonal ji, ak ju wéyal ji(mbaa ju doxal ji, ak ju laman ji .
Moom Montesquieu nag li mu doon wut ci téereem boobu mooy taxawal ag àtte gu tegu ci sartu réew ca Faraas. Ndax kat moom dafa gondiku woon lool ca sartu réew bu buur ba amoon ca Angalteer.
Voltaire[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu dee Voltaire (1694 – 1778 g), moom de woote na jëme cig coppi ci nekkiinu askanu Faraas wi, jaare ko ci taalifam yi mu defoon ciy woy, nga xam ne taalifi jam lañu woon ak yéjj(saboote) . Moom de jamoon na nosteg politig ga amoon ca Faraas ak gu Jàngu ga, ak sañ-sañ yi garmi yi amoon ak niti diine yi.
Wolteer[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Wolteer de ak li xalaatam yi doonadee woon lu yees lépp, teewul seen solo ñi ngi feeñe woon ci nekk gi nu nekkoon di luy laal yëg-yëgi waa Faraans yi, ngir nekk gi ñu nekk di ay xalaat yu nit yuy jeexiital.
Wolteer de gore ga peéxte ga waa Angalteer amoon da koo neexoon lool, yéemoon ko, mu jeexiitalu ci, ginnaaw ba mu fa amee ñatti at, li waraloon mu nekk fa nag, mooy dañu koo dàqe woon Faraas. Gore googu mu gisoon ca Angalteer, ak xalaat ya mu fa ame woon, feeñal na leen ca téereem ba tudd “bataaxeli xeltu” , walla “ay bataaxel yu bawoo ca waa Angalteer”, atum 1734 g. Wolteer nag dàq gi ñu ko dàqe woon Faraas, yobbu ko Angalteer ak tëj gi nu ko tëjoon lépp ca kasob Bastil bu metti, bu raglu ba, teewu ko woon a wéy ci jam garmi yi ak niti diine yi. La desoon ca dundam ga lépp it da koo jeexaloon ci nekk di ku yoon di wër.
Jean Jacques Rousseau[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu dee Jean Jacques Rousseau (1712 – 1778 g), mooy boroom téere ba tudd “kollareg mboolaay” , mooy téere bi doon woote jëme ci goreg nit ak yamoo gi nit ñi war a yamoo ci wàllug mboolaay, mu neeti nguur gi daal li ko war mooy mu sonn ci yittey nit ñi. Jeqikug Faraas gi, mi ngi sukkandiku woon – bi muy lim yelleefi fraas-fraas bi – mi ngi sukkandiku woon ci xalaati Rousseau yu mboolaay yi nekk ci téereem boobu nu doon wax leegi.
Jafe-jafe bu koppar ba:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Atum 1789g, mooy at mi jeqiku gi ame woon, nekkutoon at mu ya ko jiitu woon tane, ci wàllug koom-koom, waaye la waraloon jeqiku ga am ca, mooy ñàkk a taw ga mu àndaloon, ga juroon bekkoor ba ak xiif ba, nit ñi mujjoon di ñu ñàkk, aw ñam jafe, dundiin wi naqari te tar. Bokkoon na ci li gënoon a mettil mbir mi, galag yu bari yi nga xam ne tege woon nanu leen, te lepp di woon ci ndoddum baadoola yi, ngir mëdde ci depaas yu bari yii nga xam ne nguur gi daa na leen def, ngir boram yu bari yii mu daa jële ci xare yii mu daa faral a def ci biti, ci jamonoy Luwis 14 ak Luwis 15, te loolu ci li daa jeexal ay koomam la woon.
Luwis 16, bi mu ñëwee jéem na ba sonn, ngir lijjanti jafe-jafe bii amoon ci mbirum alal mi, ak loppanti njëlul nguur lu loof lii te sonn, jaare ko ci tege ay galag yu bees, waaye mujj na di ku manutoon a ñàkk a woo “jataayub kuréel yu xeet wi” – bii nga xam ne dañu koo tasoon ci jamonoy Luwis 14 – ngir mu daje.
Naka la Jeqiku ga ame woon :[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Doomi kuréel gu diggu gi, begoon nanu lool, bi Luwis 16 woowee jataayu kureel yu xeet wi, ngir mu def am ndaje ngir gëstu yoon yi man a lijjanti jafe-jafe bii aju ci lòtt gi njëlul réew mi lòttoon, ñu gisoon ne loolu daal pose bu mag la ngir ññu indil seen bopp, saafara si ko man a faj, te fajal ko seen bopp. Ñi daa woote yéwénal it jàppe woon loolu pose ngir def seen yéwénal(reformes) yi nu yeene woon, ak soppi yi nu bëggoon ngir Faraas man a baax, man a tegu ci yoon, bañ koo yamale ci loppanti njël li rekk.
Ci noonu ag wuute am ci diggante kuréelug garmi yi ànd ak gu niti diine yi ci wàll, ak kuréelug baadoola yi ca geneen wàll.
Bu ko defee waa kuréelug baadoola yi sàkku woon ñu def woote bi mu sukkandiku ci cér yi te bañ a sukkandiku ci ay néeg, ndaxte la doonoon aada foofa mooy kuréel gu nekk ci ñatti kuréel yooyu, da daa am genn kàddu, bu ko defee yenenn ñaari kuréel yi (gu garmi yi ak gu niti diine yi) gu ci nekk am ñaari kàddu, bi ñaari kuréel yii lànkee, ne deesu fi wootee, di ko teg ciy cér , ne daal ay néeg ñooy woote, bi loolu amee, céri kuréelu baaloola yi dañoo daje ñoom nee, cig beru, ñu néew ci garmi yi ak niti diine ñi jàpple leen, dëgëral leen, ku ci mel ni garmi bii di Mirabo, ñu waxoon ne ñoom daal ñooy ndawi li ëpp ci askan wi, ñu giñoon it ca fowuwaayu tennis ba nekkoon ca wetu njéndul Versay la, ci atum 1789 g, ne ñoom de duñu bàyyi mukk lii ñu nekke li feek wutaluñu réew mi ab sartu réew bu man a yéwénal séenu nekkiin te baaxal ko, ak doonte Luwis 16 moom li mu àndoon mooy kuréel yepp daje, te xam ne ñooy ndawi réew mi, bu ñu booloo, waxul bu genn taqalikoo nee, beru.
Ci noonu way daje yii nga xam ne dañoo tudde woon seen ndaje mi, ndajem xeet wi , walla “jataayub taxawal bi” , ñoom de foofu lañu nekkoon ci defar sart bu bees bi ñeel Faraans, bi nga xam ne day leeral li waa Faraas bëgg, tey jéem ci seeni aajo. Jëf jii nag mooy doorug jeqiku gi.
Tolluwaay yi nga xam ne jeqiku gi romb na leen:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Céri ndajem xeet wi daje woon nañu ca Versailles ngir defaral Faraas ab sartu reew bu yees. Askaan wi daal di jañu jëm ca kasob Baasil ba, ca Paris, ca 14 sulye 1789 g, song ko, nangu ko, génne ña ñu fa tëjoon ngir politig. Jëf jooju mujj di juy wone gore gi nga xam ne moom la jequiku gi doon woote jëme. Ñu mujj jël bis boobu def ko màggal gu xeetu Faraas wi di màggal, at mu nekk .
Nangu gi nu defoon kaso bi, ñemeloo woon na baykat yi, ñoom itam ñu jug, song suufi garmi yi, yàq seen njénd yi, looloo waraloon lu bari ci garmi yi gàddaaye woon Faraas, dem feneen.
Nekk gi nu nekkoon feneen, mujjoon na di aw ay ci Faraas, ndax buur yi nga xam ne doonuñu woon ànd ci jeqiku gi, ndax du seen njariñ, dañu leen doon ngemb ngir ñu xeex ko, te loolu doon na jëme ci xareb ñoñ .
Askanu Paris wi wutaloon nanu seen bopp ay ngànnaay, ñu daal di woon sos ag aar gu réew ngir wattu jeqiku gi, aar ko,aar ko, Lafyette jiite ko, moom mi nga xam ne waxoon nanu la ne doon na xeex di jàpple waa sancu yi kontar waa Angalteer ca xareb temb ba. Xarekati jeqiku gi, ñi leen jiite woon ay nit lanu ñu bañoon te sib doxaliinu njabootub Barbon gi, ak seeni dag, Lafyette moomu ci la woon, ñoom de seen xol yi dara nekku ci woon lu dul mbañeel, wañse ak gënjëng (violance) .
Ci bis bi njëkk ci ut la ndajem xeet wi jibal “àqi nit aki yelleefam”, ci 4 ut, mu neenal sañ-sañi laman yi ak yeneen yi garmi yi ame woon, ak niti diine yi. Xeet wepp mujj daanaka di jàpple jeqiku gi, lu bari ci doole ju ngànnaayu (forces armées)ju Faraas ji mujj fekksi “aar gu réew “ gi nu taxawaloon ngir wattu jeqiku gi. Ci noonu mbooloom xare mu Faraans mi tas, Luwis 16 mujj ànd ca la xewoon ca kaso ba.
Waaye way jeqiku yi digale nu sàmm Luwis 16 ba du daw, ci noonu ñu taxawal seen bopp ci doxal mbirim réew mi, ak mu Jàngu bi ci wàllug doxaliin ak alal, loolu moo merloo woon Paab gi, mu mujj moom paab gi di kenn ci ñi gën a noonu jeqiku gi. Ñu daal di bennal nattukaay yi, ak yoon yi , ci Faraas gepp, ñu daal di séddalewaat Faraans def ko ay doxaliin yu bees .
Bi ndajem xeet wi di teg sart bi, Luwis 16 doon na jéem a dolli ay kàttanam aki sañ-sañam, bi mu ko manul nag, la doon jéem a daw, juge ca njéndam la, waaye ñu jàpp ko ca Farn, ca 22 suye 1791g, njëkk muy génn réew mi, gis nanu tam benn wayndare bu mu fi bàyyi woon buy feddali ne moom daal nanguwul yoonal yooyu mu àndoon, ndax ànd googu mu ci àndoon dañu ko cee manante woon , waaye du lu mu def ci teeyug bakkan.
Ndajem xeet wi eggal na sart bi ci 14 satumbar 1791 g, loolu di bi jeqiku gi amee ba toll ci ñaari at, bi mu ko defee nag, ndajem xeet wi daal di tas boppam, daal di fiy taxawal ab jataayub yoonal bu sukkandiku ci li nekk ci sartu Faraas bu bees bii nga xam ne lu feddali woon àqi ak yelleefi nitug Faraas la woon, ak war gu mu war a gore te am ag yamoo ci wàllug mboolaay. Moom sart bi tam tàqale woon na diggante nguurug yoonal gi ak gu doxal gi ak gu àtte gi. Mu jël nguurug yoonal walla dooley yoonal ji, teg ko ci loxol ab jataay bu askanu Faraas wi di tànn, mu jël dooley àtte ji , teg ko ci loxol ay àttekat yoy dañu leen di tànn, mu jël nag dooley wéyal ji walla ju doxal ji , teg ko ci loxol buurub Fraans bi aki jëwrinam. Ndaxte nguur saxoon na ca Faraas ba ca 21 satumbar 1792 g.
Geneen tànnéef[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci atum 1792g, geneen tànnéef amoon na, gu ñu doon tànnewaat ab jataayub yoonal. Ci noonu jataayub xeet daal di sosu, boo xam ne li mu njëkk a def mooy jibal nosteg pénc (systeme republicain) ca Faraas, ca 21 satumbar 1792 g. Ñu féetele ko doxal réew mi, ak teg sart bu bees buy sukkandiku ci nosteg pénc gu bees gi, ñu wax ko tam mu seet li nu war a def buur bii di Luwis 16, te teg yoon yuy aar jeqiku gi, aar it Faraas ci musiba yi ko man a dikkal, juge ci réew yii di : Otris, ak Brusiyaa, ak Britaani, ak sax yeneen réewi Tugal yoo xam ne dañoo noonu woon jeqiku gi.
Féetale nañu ko ba tay taxawal goornamaa bu Faraas bu dëgër, boo xam ne da fiy jéem a jële fitnay biir réew mi.
Ñi jiite woon góornamaa bu jataayub xeet boobu nag , ñi ngi sosoo woon ci “Girondins”yi, ñooy ñi nga xam ne dañoo gëmoon ag yéwénal, te daan woote jëme ci coppat goo xam ne dañu koy amal cig nànk-nànk, ak ci “Jacopins” yi xam ne, ñoo gënoon a xaabaabal Girondins yi, dañoo gëmoon ne fii Faraas toll tay ak nekkiinam wii, danu koo war a soppi bu wér ak doonte loolu dafa laaj doole. Ak ñu diggdoomu ñoo xam ne taxul woon leen a xaabaabal, ñoom ñooy ña ëppoon ca jataayub xeet wa, waaye amunu woon gis-gis bu dëgër, ndax leeg-leeg ñu ànd ak Jacopins yi, leeg-leeg Girondins yi.
Liggéeyub goornamaa bu jataayub xeet wi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Goornamaa bu jataayub xeet wi, daal di nay àtte buur bii di Luwis 16 àtteb ray, ci 21 samwiye 1793 g, loolu nag tax na ba lu bari ci réewi Tugal yi def ag jàppaloo kontar Faraas, mu ci mel ne Angalteer, ak Brusiyaa, Otris, Espaañ ak Holand. Ginnaaw bi nag góornamaa bu jataayu xeet wi daal di taxawal kuréelub kaaraange, féetale ko liggéeyub aar Faraas ci ñiy noonu jeqiku gi ci biir réew mi, ñu féetale ko ba tay moom kuréel bi, wàlulug taxawal am mbooloom xare mu Faraas mu dëgër, ngir aar Faraas, ak jeqiku gi, ak li mu fi jot a indi ci ndam, ak xéewal, moom jeqiku gi. Góornamaa bi nag ci njiitul Girondins yi am na ndam ci kaw xarekati Brusiya yi ca xareb Valmy ba, lijjanti na it ba xiir waa Belsig ci ñu fipp ci kaw Imbraatóor boobii di Francis mi nekkoon imbraatooru nguurug Rom gu Sell gi. Ñu daal di nangu alali Paap gi ci diiwaanu Afinion, ngir noonu gi mu noonu woon jeqiku gi (moom Paab gi).
Ñu fàttali leen ne Jacopins yu xaabaabal yooyu, ñoo saytu woon kuréelub kaaraange gu matale gi, ñoom songoon nañu ci anam gu tar, ci njiitul Robespierre képp koo xam ne yaakaaroon nañu ne da ngaa àndul ci jeqiku gi ak gaay jeqiku gi. Jacopins yi nag bari na lu ñu daa mbugal lim bu bari ci waa Faraas yi, ci tuumaal leen ne dañoo def ay wor yu mag. Ñoom ci seen jëmmi bopp nag ak doonte jàmaarloo woon nañook jafe-jafe yi leen dikkaloon juge ci réewi Tugal yi leen wër, te aju woon ci kontar jeqiku gi, ak doonte jàmmaarloo woon nañook ñoom ci doole ak fulla, te farataal duggug coldaar gu sañ-bañ, ngir aar réew mi, tas te giimal féttéerlu yi doon am ci yennat ci gox yi nekk ci biir réew mi, duggal seeni xarekat ci Belsig ak Holand, ànd ak loolu lépp teewul waa Faraas bëggoon ñu soppi séenuw doxiin ci politig ba mu gën a woyof, gën a teey, gën dal, te gën a maandu.
Ci 29 sulye 1794g, la céri jataayub xeet wi, tuumaal Robespierre, ne daa wor, yobbu ko ca mbuggalukaay ba. Jataay bi defaraat na beneen sart, boo xam ne moo waral ab goornamaab Faraas bu bees, ñu xame ko ci turu goornamaab doxaliin bi.
Goornamaab doxaliin bi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Goornamaab doxaliin bi sampu na atum 1895g, moom nag li mu doon wund, mooy ab diggante bu tuxu, nekk ci diggante jamonoy tiital, xuppe ak taral, ak jamonoy nguurug imbraatoor gu ñu joyal, gu tar, goo xam ne Napoliyon Bonaparte moo ko ame woon ci ginnaaw bi, ci bi mu fi nekkee. Atte googu walla góornamaa boobu nag li gënoon na fés ciy liggéeyam ci ñaari wàll yii lanu jëmoon:
(1) Def politig bu maandu ci biir doxaliinu réew mi, te du tax mu doyadi mbaa mu ñàkk fulla ci kanamu ay noonam
(2) Yonni Napoliyon ngir mu song Itaali, ngir yare ci Otris, ak yonneeti ko ci penku bi.
Nañu fàttaliku ne góornamaab doxaliin bi, mi ngi sosoo woon ci juroomi cér yoo xam ne dëppoowuñu woon. Ciy jamonoom it la jëmmi Napoliyon feeñ, moom mi nga xam ne jariñu woon na bu baax ci doyadig góoramaa bii, ak ñàkk dooleem, ngir saxal fi boppam ci wàllug politig. Ciy jamonoom it lu sakkan ciy làngi politig sosu woon nañu, ni ñu doon jëfandikoo alal ji gën a ñaaw, gën a bon. Ci fukki fan ci nowambar 1799g, la Napoliyon ak làngam gi, defoon daane nguur googu ñuy wax daane nguur gu Brumaire, daaneel goornamaab doxaliin bu néewoon doole boobu, loolu moo fi indi goornamaab kilifa bi, mooy bi ame ci ñatti kilifa yi nga xam ne ñoo doon jiite Faraas te Napoliyon jiite woon leen, nga xam ne daanaka mbooleem sañ-sañ yi ci loxoom lañu nekkoon.
Napoliyon Bonaparte:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Napoelon Bonaparte, mi ngi judd atum 1769g, ca Asaksio, ca dunub “Corsica” ca Itaali, dun boobu nga xam ne Faraas da koo mujjoon jënd ci Genova. Napoleon nekkoon na, ba muy doon gone, ku bëggoon fànnug xare, mi ngi génne ca bànqaasu xare ba nekkoon Paris, daal di dem nag doon ab ofise, bokk ca kuréelug kano ya ca xarekati Faraas ya. Moom nag ku soppoon xam-xamu yoon la , taariix, ak xam-xami xare yi ak yu doxaliin yi. Ku sawaroon la ci dali jeqiku gi , te fonkoon leen. Moom nag ab biddiwam a ngi féqe ci ginnaaw bi mu songee Itaali. Àtteg Napoleon walla yor gi mu yoroon Faraas, dafa séddaliku woon ci ñaari xaaj, bu njëkk bi: mooy kilifag Faraas gu njëkk gi, la ko dale ca 1799g, ba 1804g. Bu ñaareel bi: moom mooy imbraatoor bi, la ko dale ca 1804g, ba 1815g.
Song gi Napoleon defoon Itaali:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Góornamaab doxaliin bi, dafa féetale woon Napoleon jiiteg xeex boobu mu doon xeex Otris, jaare ko ca moomeelam yooyee nga xam ne Itaali benn la ci woon, atum 1796g, Ci noonu moom Napoleon mu daal di xeex ak nguurug Sardeñ, xeex bu tar boo xam ne jañ na ko ci mu xaatim ag wéer ngànnaay gu ñuy wax gu Cherasco. Napoleon defati ab xare ak dooley Paab gi, moñoxe ko ca Ancona, mu dumaati soldaari Otris yi ca bëj-gànnaaru Itaali, dàqeeti leen fa, xaatim fa ak ñoom juboo ga tuddoon Campo Formio, atum 1797g. Ci nii daal la Napoleon doyodile woon Otris, néewal ko doole, daal di àgg ci njobbaxtalu siw ci wàllu doxal xare. Napoleon, àntu gi xeexam yooyu àntu woon ci Itaali, tasoon lënkaloo gi waa Tugal defoon, kontar Faraas, mu mujj Britani rekk moo dese woon xeex beek Faraas.
Song gi Napoleon songoon penku bi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Politigkati Faraas yi naaloon nañu – Taliraan mi nekkoon jëwrini bitim reew mi jiite woon leen – naaloon nañu ay naal yu aju woon ci ngàdd Britani, jaare ko ca sancoom ya, te bañ koo fekk ci biir këram, rawati na moom Britani dafa amoon mbooloom gaal mu mag ca géejug Mans. Politigkati Faraas yi, li ñu bëggoon ci loolu mooy sos ab sancu bu Faraas ci géej gu diggu gi, ak man a àgg ca géej gu xonq ga, ak dog yoonu yaxantu wi daa àggale Britani ca sancoom ya nekk ca penku.
Góornamaab doxaliin bi, lii mi ngi ko dénkoon Napoleon, ci noonu mu jug mooki gaayam, géeju ci atum 1798g, tukkee ca waaxub Toulon, mbooloom xare mi àndoon ak moom àggoon na ci ñeenti teemeeri gaal, yu sëfoon ñaar fukki junneek juroom ñatti soldaar, bokkoon na ci tam teemeer ak juroom ñaar fukk ak juroomi boroom xam-xam yu waa Faraas. Ñu àgg waaxub Aleksandriya, ca Isipt, nangu ko. Waaye mbooloom gaalum Britani mi bettoon na mu Faraas mi, ca ndoxum dóoxug Abii Xiir (golf), moñoxe ko, ci noonu la Britani xañe Faraas cangug géej gi Faraas yàgg a gent. Fraas sax nag – ni mu ko baaxoo woon – nguurug xare la gu mag gu gën a am mbooloom xare mu jéeri ci mu géej, mu mel ne mu Britani mi.
Man nanu ne xare bii Napolen daan def ci penku bi, xareb jooñe la woon, ndax kat ag sof rekk la ca xarey jooñe ya amoon cag njëkk, loolu nag gën na a leere ca xare ya mu doon def ca Afrig gu bëj-gànnaar ga.
Isipt[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Misra (Isipt) ca jamono jooja, dafa nekkoon réew mu nekkoon ci ron àtte gu Usmaan[ gi , bu ko defee, buuri Mamaalik yi jiite ko, mu doon jànkoote ak ag doyadi gu biir, ak xeex gu sax ci biirum reew ngir nangu nguur gi, te tam ngànnaay yi mu ame woon yu doyadi la woon bu nu leen nattee ci yi Napoleon ame woon, aki jumtukaayam. Lii moo taxoon Napoleon sonnutoon ci teg loxo Isipt, ak doonte Mamaalig yi ñoom jàmmaarloo woon nañook moom, xeex ak moom xeex bu tàng ngir aar seen réew. Waa Isipt yi béguñu benn yoon ci àtteg Napoleon gi, li am kay mooy dañoo fippoon ci kawam, mooy la amoon, ca Xayra (Keer), ñu koy wax “jeqikug Xayra gi” . Napoleon jawali na réewi Shaam mook mbooloom xareem mi, ginnaaw bi mu nangoo Isipt, mu daal di teg loxo Hariis, Gaza, akYafa, daal di ray dooley kaaraange ja fa nekkoon daan ko aar, te tolloon ci ñeenti junniy soldaar. Juge fa, diriku jëm Hakka, gaw ko diir bu yàgg, waaye Hakka moom, toogul rekk faste ay loxoom di seetaan, dafa jànkoonte, jaamaarloo cig njàmbaar, ci njiitul kilifaam gii di woon Ahmad Basha, nga xam ne mbooloom gaalum xare mu Britani mi ñoo ko doon dimble tukkee ci géej gi, waa Usmaan yi di ko jàpple ci jéeri ji.
Bi gaw gi yàggee, te Napoleon ñàkke ca lu bari, te amewu ca lenn njariñ, xarekatam yi tàmblee tawat, rawati na tawat ji ñuy wax “siburu” di yaram wuy tàng, bi loolu amee Napoleon, xam ne fii muus du fi naane ñeex, mu deltu ginnaaw, dellooti Isipt, te jëlewu fa lenn ndam.
Napoleon bàyyikoo na Isipt ci sekkare, dellu Paris, askan wa teertu ko fa cig yaatal ak mbegte. Xew-xew yi toppante ci Faraas, waaye ci anam gu baaxul ci góornamaab doxaliin bi. Looloo fi jële boobule góornamaa. Bi ñuy wax bu ñatti kilifa yi taxaw, atum 1799g, Napoleon nekk ca Kilifa Gu Njëkk ga.
Ay ngérte , yu am solo juddoo nañu ca xareb Napoleon bu penku ba, ñu indil leen ci yii rekk:
(1) Xareb Faraas boobu ci penku bi, wone woon na solo si Isipt am ak fi mu féete, ci wàllug jokkoo ak tuxute, ñeel imbraatoorug Britani gi ci penku bi.
(2) Xare boobu Faraas da ci doon seete rekk, ngir xam nu muy def ba man a sanc walla kolonise réewi Afrig gu bëj-gànnaar gi.
(3)Boroom xam-xami xare boobu, bi ñuy ñëw, indaale woon nañu ay gëstuy xam-xam yu aju woon ci nàndal , ak jeexiit , indi woon nañu fi it benn sémb bu aju woon ci gas aw yoonu ndox ci diggante Suwes ak géej gu diggu gi, di kàmbug Suwes bi(canaalu Suwes), te it indaale woon nau fi ab moolukaayu téere ci araab ñu koy wax moolukaayu Bolaax bi.
(4) Xare bi wutoon na ay yoon yu man a indi ag jokkoo ci diggante Faraas ak Isipt, rawati na ci wàlli xam-xam ak njàngale añs.
Napoleon ak réewi Tugal yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Napoleon de taxawaloon na màmm gi Otris màmmoon, ci yaatal nguuram, ndaxte amoon na ndam ci kawam ca xare ba ñuy wax Marenngo atum 1800g, jañoon ko ci mu xaatim ag juboo gu yees atum 1801g, mooy juboo gi saxaloon ponk ya nekkoon ca kollareg Campo Formio ga (1787). Napoleon xaatim na ak Britani juboog Amiens, atum 1802g, looloo waraloon dooley Faraas ji génn Isipt, bu ko defee Angalteer moom itam noppi ci li dal Otris, bañ cee wax dara.
Napoleon saxoon na di ki nga xam ne moo ame woon sañ-sañu fal niti Jàngu bi ci Faraas. Paab bi tam – bi Napoleon di sampu niki Imbraatoor, atum 1804g - mooy ki doon def li ci aju woon ci xeeti ñaanal ak xumbéel.
Napoleon bi mu jotee ci imbraatoor gi, daa daal di nosaat doxaliin wi ci campeefi nguur gi, mu taxawal fi benn jumtukaay buy yëngu ci luy amal bëgg-bëggam bii, mu jël lu sakkan ci mbokkam yi ak xaritam yi, jox leen pal yu kawe yi. Mbooleem dooley nguur ji ak sañ-sañ yi mu tëyyéel leen boppam, teg boppam it ci kaw mbooleem làngi politig yi, doyadil làngi politig yi ak barlamaan bi, nos galag yi.
Napoleon de tàbbi woon na ciy xare ak réewi Tugal yi. Britani amoon ndam nag ci kawam ci wàllug géej gi, ca xare ba ñuy wax (Attaraf Al-aqar), mu song Brusiya, gañe ko ca xareb Yena ba, atum 1807g. Mu daal di def waxtaan akAleksandar mi nekkoon Xaysarub Riisi, def ak moom genn dëppoo, ñu koy wax dëppoo gu Talist atum 1807g, mooy liy wone njobaxtal la Napoleon àggoon ci kàttan. Mu defoon ag gaw gu goxub Tugal gepp, jëme ko Britani , daal di woon ga (manante) réewi Tugal yi ci ñu topp ko ci loolu. Loolu indi woon na fi benn jafe-jafe bu koom-koom bu tar ci réewi Tugal yu bari. Loolu it waraloon na réew yii bañ ko, kontar ko. Mu xare woon ak Riisi gu Xaysar gi, ndaxte daa gisoon ne moom kat wormaalul gaw googu mu digale woon. Ci noonu mu jëmale fa menn mbooloom xare mu mag, atum 1812g, ñu dox ba àgg ca péey ba, di Butrusburg, waaye mujj nañu manatuñoo ñàkk a dëpp, ngir sedd bu tar ba leen fa gaw, ba jamonoy sedd ja duggee. Ak ba tay ngir jafe ga fa ag jokkoo jafee, guy man a yombal ñuy jot ci li am mbooloom xare di soxla ngir man a def liggéeyam, muy jotug jumtukaay yeek dund yeek lu ni mel. Bi ñuy dellu nag la waa Riisi yi sottiku ci seen kaw, ñoom xarekati Napoleon yi, ray ci lu bar. Bu ko defee Napoleon ñàkk soldaaram yu bari, te amul la mu doon bëgg.
Bu ko defee, waa Tugal yi ( Otris, Brusia, Rusi ak Britani) boole seen doole, jàmmaarlook Napoleon, daal di koy dàq ca xareb Libisg, nu koy wax ( xareb xeet yi ), di woon ci Oktoobar atum 1813g. Ca noona ñu sànni Napoleon ca dun ba tudd Elba, waaye mu lijjanti ba rëcce fa ci sekkare, ginnaaw bi mu fa defee teemeeri bis, dem nag Paris, dajale fa xarekat yu bari ci waa Faraas yi, ngir xeexi réewi Tugal yi ko doon sot. Ñu gañeeti ko, ca xareb Watrlo ba, atum 1815g, sànneeti ko ca dunub Santa Hilana, mu des fa nag ba kero bi mu faatoo, atum 1821g.
Bu ko defee, réewi Tugal yi def seen ndaje ma nuy wax ndajem Vienne atum 1815g, ngir séddalewaat kartu Tugal wu politig wi. Daal di fiy saxalaat bu baax kenoy nguur, te suuxat ko fi. Ak sàmmoonteek yamoo gu reew yi ak sos réew yu am doole yu peek Faraas wër ko.
Liggéeyi ndajem Vienne:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Liggéeyi ndajem Vienne nii la tënkoo woon:
(1) Way daje yi delloowaat nañu buuri Tugal ya ca seen réew ya ñu juge woon, teg ko ci “àqi yoon”, ci noonu nu delloosi njabootug Borbon gi, ngir ñu yilif Faraas ak Espaañ.
(2) Britani jëloon na sancu yi Faraas moomoon, muy Malta ak Kaab, ak Silaan, ak Morisos.
(3) Riisi jël moom Varsaw, Otris jël tefesug Dalmas, ak Milano gu Itaali gi, mujj nag ëpp doole nguur yu ndaw yu Itaali yi. Brusiya moom am ay moomeel yu mag ci Almaañ, ak ag wàll ci Poloñ. Ñu jël Belsig – cig sañ-bañ – boole ko ci Holand. Jëlati Norwej – cig sañ-bañ – boole ko ci Suwed . Jëf yii yepp nag dëppoowuñu woon ak xeetu, walla fonk sa xeet, di “nationalisme” gi doon am ca Tugal. Lii nag firee nañu ko ne li ko waral mooy Britani daal, ak Riisi ak Otris ak Brusiya, dañoo defoon seen bopp ay réew yu ñoo am ag kilifteef ci réew yu Tugal yu ndaw yi.
Li juddoo ci jeqikug Faraas gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
(1) Jeqiku gi moo fi indi tay, dalub Fonk sa bopp bii nga xam ne, mujj na foo dem ci Tugal fekk ko fa, ci diirub xarnub fukk ak juroom ñeenteel bepp g, moo waral réewum Itaali bennoo, te moo jur it bennoo gu Almaañ gi.
(2) Moo fi jële sañ-sañ ak ràññale ci biiri kuréeli mboolaay yi, naan kii moo kawe kee, wii xeet a gën wee, te man nañu ne mooy jaasi ji mujj rendi nostey laman ya nekkoon Tugal.
(3) Jeqiku gi ci Faraas mooy gi njëkk ci jeqiku yi, ci taarixu Tugal bu bees bi, loolu nag li ko waral mooy coppat yi mu indi ciy gisiin aki déggiin, aki xalaat, ci wàll yu bari ci dundug politig gi, gu mboolaay gi, gu xalaat gi, gu koom-koom gi ci Tugal, ak fu ko moy. Ay baat yu politig feeñ, yu mboolaay, yu diplomasi yu bees.
(4) Moo fi jële gisiin wu “àqi Yalla ji” mooy gisiin wi naan buur yi seen àq ak sañ-sañ, ca ju Yalla ja lañu ko jële, mooy gisiin wi matale woon noste yi amoon ci Tugal gépp, la ko dale ca ba fa jamonoy laman tàmblee.
(5) Xalaatub jeqiku gi law na ba àgg ci Tugal gépp, ak yeneen réew yu dul Tugal, yu àadduna bi.


c: text/html

text:
Du
yeena ma tànn, waaye man maa leen tànn, sas leen ngeen dem, meññ meññeef
du sax. (1)
Ken nit amoon
na ñaari doom. Am bés, nu ñëw ca taaw ba nee ko: Sama doom demal tey
ligéeyi ca sama toolu réseñ. Taaw ba tontu ko nee : Maagi dem, baay;
waaye demu ca. Gannaaw bi, baay bi ñew ca rákk ja wax ko noonu: Mu tontu
ko nee: Bëgguma caa dem. Waaye gannaaw loolu, xelam soppikku, mu dem
ca. An kan ci ñaari doom yooyu moo def coobareeg baayam? Lu tax nga
wooye ma: Ku baax ki? Yàlla rekk a baax. Xam nga ndigal yi: Bul bóom,
bul njaloo, bul sàcc, bul seede lu dul dëgg, bu nangu alalu jambu, teralal
sa ndey ak sa baay. Defal lii te dinga woomle ci asamaan. Demal jaay
li nga am, may ko miskiin yi, boo noppee, nga ñëw topp ci man. (2) Ku
bëgga aw ci samay tànk, na bàyyi boppam. Bàyyi sa bopp te topp ma. Koo
xam ne, bëgg nga rawale sa bákkam, dinga ko ñakk, waaye ku ñakk sa bàkkan
ngir man, jotaat ko.
Dafa amoon buur
buy waajal céetu dooman ju góor. Noonu mu yónni ay surgaam, ngir ñu
woo gan yi ca céet ga, waaye gan yi bëgguñoo ñëw. Kon mu yónni yeneen
surga, ne leen: Bu ngeen demee, yégalleen gan gi sama woote bii, reer
yi noppi na, reylu naa samay nag ak samay jur gu duuf, lépp sotti na,
ñëwleen ci reer yi.
Waaye ba tey wuyuwuñu
ko; ñu dem, kenn ki ca toolam, keeneen ki jaayaani, ña ca des jápp surga
ya toroxal leen, rey leen. Noonu buur mer, daldi yonni ay xarekatam,
ngir ñu rey bóomkat yoyule, lakk seen dëkk. Ci kaw loolu nu ne surga
ya: Reeri céet yi noppi na waaye ñi ñu woo, yeeyoowuñu ko; Dem leen
nag bunt dëkk ba, woo ku ngeem fas gis ci reeri céet gi. Noonu surga
ya géen ca yoon ya, boole ñu ñu fa gis ñépp, ñu bon ak ñu baax ña ba
neegu réer ya fees ak ay gán. Bi nga xamee ne buur bi dug na nag, ngir
seetsi gan yi, mu gis fa nit ku solul mbubb, mu ñu warul sol ca céet
ga. Buur ne ko: Sama waay, naka nga dugsee fii, te amuloo mbubum céet?
Waa ji ne miig. Buur ne: Yéew leen ko ci tánk yi ak ci loxo yi, sánni
ko ci biti ci lëndem gi. Foofa dees na fa jooy te yéyu. Ndaxte ñi ñu
woo bari nañu, waaye ñi ñu tánn barewul. Jamano ji mat na, nguuru Yàla
jegesi na. Ñi bokk ci ñoon lañu bëgg. Bu ngeen bokkoon ci ñoom, dinañu
leen bëgg, ni ñu bëgge seeni ñoñ. Waaye bokkuleen ci àddina, ndaxte
maa leen tànn, ber leen. Looloo tax ñu bañ leen. (4) Kenn mënula ñew
ci man te Baay bi ma yónni xiiru la ci, te man dina la dékkal keroog
bés bu mujj ba. Képp ku ma baay bi jox dina ñëw ci man, te duma dáq
muk ki may fekksi. (5)
Ndax li ma ne, gis
naa la ca ker garab ga, moo tax nga gëm? Dinga gis mbir yu gëna réy
yi. (6) Jaarleen ci bung bu xat bi, ndaxte bunt bi ak yoon wi jëm sánku
yaatu nañu, te ñi ciy jaar bare. Waaye buntu dundg gu wóor xat na, te
yoon wi jëm kaw sew na, te ñi ko gis barewul. Defleen seen kem-kàttan,
ngir dugg ci bunt bu xat bi, ndaxte maa ngi leen koy wax, ñu bare dinañu
jéema dugg, waaye duñu ki man ndax dina fekk mu wees. (7)
DOON KU JÚDDUWAAT
Li
ma ne: Fáww ngeen judduwaat bumu la jaaxel. (1)
Ci dëgg-dëgg
maa ngi le koy wax, képp ku judduwaatul doo man a seede nguuru Yàla.
Ku judduwul ci ndox ak ci xelum Yàlla, doo man bokk ci nguuru Yàlla.
(2)
Yàlla yónniwul
Doomam ci áddina ngir mu daan nit ñi, waaye ngir mu musal leen. Képp
ku ko gëm deesu la daam, waaye ku ko gëmul daan nanu la ba noppi, ndaxte
gëmuloo Doom ji Yàlla am képp. (6)
Man maay ndekkite
li, maay dund gi. Gu ma gëm, boo deyee it , dinga dund. Rax-ca dolli
kuy dund te gëm ma, doo dee mukk! Ndax waxuma la nee, boo gëmee dinga
gis ndamu Yàlla? (7)
Sama ñam moo
di def coobarey Baay bi ma yónni te àggale liggéey bi ma sant. Jëf ji
neex Yàlla moo di gëm ki mu yónni. (8)
Déggluleen
wax jii: Dafa amoon góor gu am ñaari doom. Ben bés caat ma ne baay ba:
Baay, damaa bëggoon nga jox ma li may wara féetewo ci ndonoo li. Noonu
baay bi daldi leen séddale alalam. Ay fan yu neew gannaaw gi, caat ba
fab yëfam yépp, dem ca réev mu sore, yàq fa alalam ci topp nafsoom.
Bi mu sanke alalam jépp, ab xiif am ca réew ma nu tambalee ñakk. Mu
dem nag di liggéeyal ku dëkk ca réew ma, kooku yebal ko ci ay toolam
ngir mu sàmm mbaam-xuux ya. Mu xiif ba bëgga lekk ca ñamu mbaan-xuux
ya, ndaxte ken mayu ko dara. Mujj, xelam dellusi, mu ne: Sama baay am
na ay surga yu bare te dañuy lekk bo suur. Man nag maa ngi fii di bëgga
dee ak xiif! Damay jóg, dem ca sama baay, ne ko: Baay, tooñ naa Yàlla,
tooñ na la; yeyootumaa nekk sa doom, boole ma ci say surga.
Mu daldi jóg,
jëm kër baayam. Waaye bi muy sorendi kër ga, baayam séen ko, yërëm ko,
daldi daw, laxasu ko, fóon ko. Doom ja ne ko: Baay, tooñ na Yàlla, tooñ
na la; yeyootumaa nekk sa doom. Waaye baay ba ne ay surgaam: Gaawléen
indi mbubb mi gëna rafet, solal ko ko. Te ngeen roof ab jaaro ci loxoom
te solal ko ay dàll. Indi leen sellu wu duuf wa, te rey ko, nu lekk,
bànneexu; ndaxte doom jii dafa dee woo te dundaat na, dafa réeroon te
feeñ na. Noonu ñu tàmbalee bànneexu.
Fekk booba,
taaw ba nga woon ca tool ya. Bi mu ñëwee, ba jub kër ga, nu dëgg ñuy
tëgg, di fecc. Mu daldi woo ken ca surga ya nag, laaj ko lu xew. Mu
tonto ko: Sa rákk moo dellusi, te ca baay rey na sellu wu duuf wa, ndaxte
ñibbisi na ci jàmm. Ci kaw loolu taaw ba daldi mer, baña dugg ca kër
ga. Baayam daldi génn, ngir ñaan ko mu dugg. Waaye taaw ba tontu baayam
ne ko: Seetal ñaata at laa la líggéeyal, mel ni jáam te musumaa moy
sa ndigal, waaye yaw, musuloo ma may sax sel, ngir ma bánneexu man aka
samay xariit. Waaye bi sa doom dikkee, moom mi yàq sa alal ci ndoxaan,
reyal nga ko sellu wu duuf wi. Noonu Baay bi tontu ko ne ko: Sama doom
yaa ngi ak man bés bu nekk, te li ma am lépp, yaa ko moom. Waaye war
nanoo bànneexu te bég, ndaxte sa rakk jii dafa dee woon te dundaat na,
dafa réeroon te féeñ na. (9)
Su ngeen woññikiwul
ci Yàlla, ba mel ni xale, dungeen dugg mukk ci nguuru Yàlla Ajia kawe
ji. Doomu nit ki dafa ñëw ngir musal ñi reer. Noonu it seen Baay bi
nekk ci kaw bëggulken ci ñi gëna tuuti sànku. (10)
Ndaxte Yàlla bëgg
àddina ba joxe Dooman ji mu am képp, ngir képp ku ko gëm am dund gu
dul jex te doo sànkku mukk. Ndax gëm ngeen loolu?
TAALIBE YI AK JAAM YI
Këm
menula jaamoondoo ñaari sáng: Fáww nga bañ kii, bëg ki ci des, walla
nga jàpp ki, xeeb ki ci des. Mënuleena boole jáamu Yàla ak alal. (1)
Su kenn ci
yeen bëgge tabax taaxum kaw, ndax du jëkka toog, xalaat ñaata lako wara
dikke, ngir seet ba xam ndax am na xaaliis bu mana àggale ligéey bi?
Lu ko moy, su yekkatee fondamaa bi te mënu koo àggal, ñi koy gis dinañu
ko ñaawal, naan ko: Waaji dafa tambale tabax waaye mënuko àggale.
Walla boog ban buur
moy dug ci xare ak beneen bur te jëkkuka toog, seet ba xam ndax moom
ak fukki junniy xarekatam mën nañoo xeex ak kiy ñëw ak ñar fukki junniy
xarekat? Su ko mënul, dafay yonnee ndaw ca beneen buur ba, fi ak ma
ngay sore, ngir ñu juboo. Naka noonu itam ku nekk ci yeen, bu dëdduwu
li mu am lépp, du mana nekk sama taalibe. (2)
Nit ki maandu ci
jëf yu néew, dina maandu itam ci yu bare. Ku jubadi ci jëf yu néew,
du jub ci jëf yu bare. Su fekkeente ne nag, jubuleen ci alalu àddina,
kon ku leen di dénk alal ju wóor ji? Te su ngeen maanduwul ci alal ji
ngeen móomul, kon ku leen di jox alal ci ngeen moom? (3)
Maa ngi leen di
yónni, mel ni ay xar ci biir ay bukki. Muusleen nag niy jaan, te lewet
niy pitax. (4)
Xam ngeen ne ci
xeet àddina, ñi ñu teg njiit deñu len di dóor yetu nguuur, te kelifa
yi leen di leen noot. Buleen mel ni ñooñu. Waaye ku bëgge nekk kelifa
ci yeen, na nekk seen surga, te ku bëgg nekk njiit, na nekk seen jàam.
Ndaxte noonu la doomu nit ki ñëwe sax, du ngir ñu nekk ay surgaam waaye
ngir muy seen surga, ba joxe bakkanam ngir njotug ñu bare. Gannaaw xam
ngeen loolu, bu ngeen doxalee noonu, dingeen bég. (5)
Bu ngeen saxee ci
li ma wax, nekk ngeen samay taalibe ci lu wóor. Xudbakat ya ak Farisiya
ya ñu ngi too ci jalu Musaa. Lépp lu ñu wax nag, defleen ko te sámm
ko, waaye buleen roy seeni jëf, ndaxte de ñuy wax waaye du ñu ki jëfe.
Dañnuy takk say yu diis, yen leen ci nit ñi, waaye duñu ko nango laal
sax ak seeni cati baaraam. Daññuy def seeni jëf yépp, ngir nit yi gis
leen, di tak ay téere yu réy, tey réyal seeni laaru mbubb. Ca reeri
xew yi, toogu yu yiif lañuy taamu, tey feete kanam ca jángu ya. Dañoo
bëgg ñépp nuyoo leen ak loxo ca pénc ma, di leen wooye: Kilifa gi. Waaye
yéen buñu leen wooye kilifa gi, ndaxte ken rekk moo di seen kilifa,
te yeen ñépp ak mbokk ngeen. Te buleen tudde ken seen baay ci áddina,
ndaxte kenn rekk moo di seen Njiit, mooy Kirist. Ki gëna mag ci yeen
mooy ki nango nekk seen surga. Kuy yekkatiku, dees na la sufeel, ku
sufeelu ñu yekkatila. (6) Bu ngeen saxee ci li ma wax, nekk ngeen samay
taalibe ci lu wóor. Xudbakat ya ak Farisiya ya ñu ngi too ci jalu Musaa.
Lépp lu ñu wax nag, defleen ko te sámm ko, waaye buleen roy seeni jëf,
ndaxte de ñuy wax waaye du ñu ki jëfe. Dañnuy takk say yu diis, yen
leen ci nit ñi, waaye duñu ko nango laal sax ak seeni cati baaraam.
Daññuy def seeni jëf yépp, ngir nit yi gis leen, di tak ay téere yu
réy, tey réyal seeni laaru mbubb. Ca reeri xew yi, toogu yu yiif lañuy
taamu, tey feete kanam ca jángu ya. Dañoo bëgg ñépp nuyoo leen ak loxo
ca pénc ma, di leen wooye: Kilifa gi. Waaye yéen buñu leen wooye kilifa
gi, ndaxte ken rekk moo di seen kilifa, te yeen ñépp ak mbokk ngeen.
Te buleen tudde ken seen baay ci áddina, ndaxte kenn rekk moo di seen
Njiit, mooy Kirist. Ki gëna mag ci yeen mooy ki nango nekk seen surga.
Kuy yekkatiku, dees na la sufeel, ku sufeelu ñu yekkatila. (6)
Boo xamee ne, Doomu
nit ki mu ngi ñëw ci ndamam, and ak malaaka yépp, booba dina falu ni
buur, toog ci jalam bu soloo ndam. Bu booba, dees na dajale xeeti àddina
yépp ci kanamam, te dina xàjjale, ni sámm di xajjalee xar yi ak bëy
yi. Mu teg xar yi ci ndeyjooram, beëy yi ci càmmooñam. Noonu buur bi
dina wax ñi feete ndeyjoor: Agsileen, yeen ñi sama Baay baarkeel , jëlleen
nguur gi ñu leen waajaaal li dale ci njàlbéenug àddina. Ndaxte xiifoon
naa, ngeen jox ma, ma lekk; te mar, ngeen jox ma, ma naan; nekkoon na
ab doxandéemm, ngéen fat ma, te rafle, ngeen wodd ma; woppoon na, ngeen
seetsi ma; te ñu tëj ma , ngeen ñew fi man. Ci kaw loolu, ñi njub dinañu
tontu ne: Boroom bi xañ lañu la gisooon nga nekk ab ndoxandeem, ñu fat
la, mbaa nga rafle ñu wood la? Kañ lañu gisoon nga wopp, mba ñu tëj
ja, ñu ñëw ci yaw? Noonu Buur dina leen tontu ne: Ci dëgg maa ngi leen
koy wax, saa yu ngeen defalee loolu kenn ki gëna ndaw ci sam mbokk yii,
man ngeen ko defal. Gannaaw loolu dina wax ñi ci càmmooñam: Soreleen
ma yeen ñi alku, te dem ci safara su dul fey, si ñu sàkkal Seytaane
ak ay malaakam. Ndaxte xiifon na waaye joxuleen ma ma lekk, te mar waaye
joxuleen ma ma naan. Nekkoon na ab doxandeem, waaye fatuleen ma, te
rafle waaye woddu leen ma; woppoon na te ñu tëj ma, waaye seetsiwuleen
ma. Ci kaw loolu dinañu tontu ne: Boroom bi, kañ lanu ja gisoon nga
xiif, mbaa nga mar, nga nekk ab doxandeem, mbaa rafle, nga wopp mbaa
ñu tëj la, te topatoowuñula? Kon dina leen tontu ne: Ci dëgg maa ngi
leen koy wax, saa su ngeen ko defalul ken ci ñi gëna ndaw, man sax ngeen
ko defalul. Noonu ñi dinañu sóobu ci mbugal gu dul jeex, waaye ñi jub
dinañu tábbi ci dund gu dul jeex. (7)
Yeena ngi may woowe:
Kilifa gi, ak Boroom bi, te wax ngeen dëgg, moom laa. Kon bu fekkee
ne, man miy Boroom bi tey kilifa gi, maa leen raxasal seeni tànk, yeen
itam war ngeen di raxasalante seeni tànk. Bàyyil naa leen fi royukaay,
ngir ngeen di fi jëf, nii ma jëfeek yeen. (8)
YOONE BU MÀGG BI
Bàyyil
ñi dee ñu suul seeni néew. Yaw demal yégle nguuru Yàlla. (1)
Ngóob mi yaatu
na, waaye liggéykat yi bariwuuñ. Ñaanleen nag boroom ngóob mi mu yébal
ay líggeeykat, ñu góob toolam. Kuy ji, di geestu, yeyoowula liggéey
ci nguuru Yàlla. (2)
Képp ku ma gëm dina
def, moom itam jëf yi may def. Dina def sax yu gëna màgg, ndaxte maa
ngi dem ci Baay bi. Ku bëggga doon sama surga, na ma topp, bu ko defee,
fu ma nekk, fa lay nekk moom itam. Ku may liggéeyal, sama Baay dina
ko teral. (3) Bu ngeen demee nag, yégleleen naan: Nguuru Yálla Aji kawe
ju jegesi na. Fajleen ñi wopp, dekkal ñi dee, fajleen gaana yi de dàq
rab yi, Cig neen ngeen ame, mayeleen cig neen! (4)
Ku farul ak man,
yaa ngi may xeex, ku dajalewul ak man, yaa ngi tasaare. 5) Kër ngu ngeen
mëna dugg, nangeen jëkk ne: Na jàmm wàcc ci kër gi. Bu fa nittu jàmm
nekke, seen yéene dina ko indil jàmm. Lu ko moy, seen yeene dina dellusi
ci yeen. Dalleen ca kër gooba, tey lekk ak a naan luñu leen di jox,
ndaxte liggéeykat yelloo na jot peyam. (6)
Ku nangu kenn ci
ñi may yónni, nangu nga ma itam: Te ku ma nangu, nangu nga ki ma yónni,
mu di Baay bi. (7)
Moytuleen nit ñi
ndaxte dinañu leen jébbal àttekat yi, te dóor leen ay yar ci seeni jángu.
Dees na leen yóbbu ngir man ci kanami boroom réew ak I buur, ngir ngeen
seede ma ci ñoom ak ci ñi dul Yaawut. Boo xamee ne nag, jébbale nañu
leen, buleen am xe ñaar ci li ngeen di wax, mbaa ni ngeen koy wara waxe;
ndaxte ca waxtu woowa sax dingeen jot li ngeen wara wax; du yeenay wax,
waaye Xelum seen Baay mooy wax ci yeen. Fàttaliku leen li ma leen wax:
Jàam gënula mag sangam. Bu ñu ma sonalee, dinañu topp seen wax yeen
itam. Waaye loolu lépp dinañu leen ko def ndax man, ndaxte xamuñu ki
ma yónni. (8)
Su ma ñëwul woon,
ne leen dara, duñu am bàkkaar. Waaye léegi amuñu lay ngir seeni bàkkaar.
Ku ma bañ, bañ nga itam sama Baay. Su ma deful woon ci seeni biir jef
yu keen deful, kon duñu am bàkkaar. Waaye léegi nag gis nañu samy jëf
te téewul ñu bañ nu, man ak sama Baay. Waaye loolu am na ngir kàddu
gi am, kàddug gii ñu bind ci seen yoon: Bañ na ñu ma ci dara. (9)
Dama ñëw ngir indi
safara ci àddina, te bëgg naa xaat taal bi tàkk. Ndax dangeena xalaat
ne, demaa ñew ngir indi jàmm ci àddina? Déedéet, ma ngi leen koy wax,
dama ñëw ngir indi féewaloo.
Gannaaw ji tey,
bu juróomi nit bokkee genn kër, dinañu féewaloo. Ñett ñi dinañu féewaalo
ak ak ñaar ñi ci des, ñaar ñi feewaloo ak ñett ñooñu. Bu ngeen jankonteeg
bañeel lu àddina si, xamleen ne man la njëkka bañ. Boo xamee ne, fitnaal
nañu leen ci dëkk bii, demleen ca ba ca kanam. Ci dëgg maa ngi leen
koy wax, dungeen man wër dëkki Israyiil yépp, te Doomu nit ki ñëwul.
Koo xam ne gàntu na leen, mbaa mu tanqàmlu seeni wax, génn leen kër
ga, mba dëkk ba, yëlëb seeni pëndu tánk. Ci dëgg maa ngi leen koy wax,
keroog bésug àtte ba, waa réew Sodom ak Gomoor ñooy tane dëkk boobu
lee. (11)
Bu ngeen bòkkoon
ci ñoom, dinañu leen bëgg ni ñu bëggee seeniy ñoñ. Waaye bòkkuleen ci
àddina ndaxte maa leen tánn, berleen te loolu tax ñu bañ leen. (12)
Ku leen déglu, déglu
na ma: Ku leen bañ, bañ na ma. Te ku ma bañ, bañ na ki ma yónni. Te
yeen nag, ñépp dinañu leen bañ ndax sama tur; waaye ku muñ ba muj ga,
mucc. (13)
Waaye nag déedéet
, wéetuma, ndaxte Baay ba ngi may wettali. Dama leen wax loolu, ngir
ngeen am jámm ci man. Dingeen am nattu ci àddina, waaye takkleen fit
yi, noot na àddina. (14)
ÑAAN BI KRIST JAGLEEL AY TALIBEEM
Baay,
waxtu wi tax ma ñëw ci addina agsi na. Feeñalal ndamu Doom ji, ngir
moom itam mu mana feeñal sa ndam. Ndaxte jox nga ko sañ-sañ ci bépp
mbindeef, ngir mu may dung gu dul jeex gi ñi nga ko dénk. (1)
Dung gu dul jeex
gi nag, mooy ñu xam la, yaw jenn Yàlla ju wóor ji am, te ñu xam it ki
nga yónni, muy Yeesu-krist. Wone naa sa ndam ci àddina ndax li ma matal
ligéey bi nga ma sántoon.
Léegi nag Baay,
ci sa tewaay, feeñalal ci man ndam li ma amoon ci sa wet laata àddina
di sosu. Xamal na sa tur nit ñi nga tánn ci àddina te dénk ma léen.
Bokkoon nañu ci yaw, nga dénk ma leen, te sámm nañu sa káddu. Xam nañu
léegi ne, loo ma joxaan, ci yaw la jóge, ndaxte xamal naa leen ne, ci
yaw laa jóge, te gëm nañu nee yaa ma yónni.
Ñoonu lay ñaanal.
Ñaanaluma waa àddina, waaye maa ngi ñaanal ñi nga ma dénk, ndaxte ci
yaw lañu bokk. Lu ma am, yaa ko moom, te loo am, ma ko moom; te ñoom
ñoo feeñal sa ndam. Nekkatuma ci àddina, waaye ñoom ñu ngi ci man, ci
yaw la jëm. Baay bu sell, sàmm leen ci sa dooley tur woowu nga ma njox,
ngir ñu nekk benn ni ñu nekkee ben man ak yaw.
Bi ma nekke ak ñoom,
daan na leen sàmm ci da dooley tur, tur wi nga ma jox. Wottu naa leen,
ba keen ci ñoom sànkuwul lu dul kiy aji réer ji ngir li Mbind mi waxoon
am. Waaye léegi maa ngi jëmsi ci yaw, te maa ngi wax lii ci bi may nekk
àddina, ngir ñu fees ak sama mbég.
Jòttali naa leen
sa kàddu, te àddina bañ leen, ndax li ñu mel ni man, baña bokk ci áddina
soosu. Ñaanuma nga jële leen áddina, waaye nga aar leen ci Ibliis. Dañoo
mel ni man: Bokkunñu ci áddina. Sampleen ci dëgg, ngir ñu sell. Sa kàddu
mooy dëgg.
Ni nga ma yónne
ci àddina, noonu laa leen yónne ci nit ñi. Sellal naa sama bopp ngir
ñoom ñu sampu ci dëgg te sell. Ñaamaluma leen ñoom rekk, waaye itam
ñi may gëm ëllëg ndax seen wax. Damay ñaan ngir ñepp doon been. Baay,
na ñooñu nekk benn ci nun, ni nga nekke ci man te ma nekke ko ci yaw.
Nañu ànd ba àddina gëm ne yaa ma yónni.
Boole na leen ci
ndam, li nga ma sol ngir ñu àndandoo ni mu ande ak yaw. Man ci ñoom,
yaaw iit ci man, ngir ñu gënna ánd nekk benn, ba àddina xam ne yaa ma
yónni, xam ne bëg nga leen, ni nga ma bëgge. Baay, bëgg naa ñi nga ma
dék nekk ak man fa ma jëm, ngir ñu gis sama ndam li nga ma sol, ndaxte
bëgg nga ma, laata áddina di sosu.
Baay, yaw ku jub
ki, waa àddina xamunñu la, waaye man xam naa la , te ñii xam nañu ne
yaa ma yónn. Xamal naa leen sa tur te dinaa ko gëna xamle ngir mbëggeel
gi nga am ci man nekk ci ñoom te man it ma nekk ci ñoom. Amiin. (2)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Doxalukaay bu demandoo
Doxalukaay bu demandoo ab xeetu doxalukaay bu mbëj la bu dawaan bu safaanu. Diir bi wëndeeluwaanam di def ag wër dañu koo yamaleek baraayu dend bi koy dundal, maanaam dañuy demandoo ndax ci jamono ji dend bi nekke tus la wëndeeluwaan bi di tambali wër gu bees, loolu wuutale ko ak doxalukaay bu demandoodi. Xeetu doxalukaay bii manees na koo jëfandikoo niki ab safaanukaay, maanaam ab jurukaayu mbëj, te sax mooy bees gën a jëfandikoo ci digg yu mbëj yi, di barab yees di jóoxee kàttanu mbëj.
Defariin[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Doxalukaay bi ñaari wàll la am: benn bi di wëndeeluwaan bi, moom, mu am ci biiram benn limu seexi dotti bijjaan yees defaree bijjaan yu sax walla ay mbëjbijjaan. Ngir man a am mbëjbijjaan bi dawaan bu wéy lañuy dawal cii biir ay taxañ yees def ci wëndeeluwaan bi, naka-jekk taxañi përëm. Beneen bi di tekkaaralaan bi, moom it, am ci biiram ag lëmës gu yittewoo jur ab toolu bijjaakon buy wëndeelu ak ay dottam, segam ñaari dott yu bokk (bëj-gànnaar ak bëj-gànnaar walla bëj-saalum ak bëj-saalum) dañuy bëmëxante, ñaar yu wuute (bëj-gànnaar ak bëj-saalum) di bijjante, kon dottitoolu bijjaakon bu tekkaaralaan bi suñuy wëndeelu àndaaleek tool bi dañuy xëccaale dotti wëndeeluwaan bi ba tax moom ci boppam di wëndeeluwaale, kon nu amee ca ab doxalukaay.
Baraayu wëndeelu gi mi ngi aju ci baraayu dend bi koy dundal (ci misaal Senegaal 50 HZ), Diiwaan yu Bennoo yi 60 la). limu wër yi wëndeeluwaan bi di def benn simili bu nekk
- xelu toolu bijjaakon bi, ñu koy natt ci w/sim (wër ci simili), ñaata wër lay def ci simili bu nekk;
- f mooy baraay bi, ñu koy natt ci Hz;
- P mooy limi seexi dott yi
Limu seexi dott yi moo ngi yam ak limu taxañ yi, benn taxañ bu nekk benn seexu dott lay am: benn bu bëj-gànnaar ak beneen bu bëj-saalum.
Ag taalam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Taal ko doon na lu xawa jafe. Su doxalukaay bi taxawee, suñu ko joxee dawaan bu safaanu biy jur toolu bijjaakon buy wëndeelu bi biy wëndeel wëndeeluwaan bi, diisaayam dafay tax ba du ko man a topp, dafay wéy di taxaw. Ngir man koo taal kon dañu koy taqale ak ab doxalukaay bu demandoodi ngir mu tambalee wëndeelu ginnaaw bi ñu dindi ko daldi koy soog a jox dawaan bu safaanu bi ngi mu man di demal boppam.
Jëfandikoom[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Doon na xeetu doxalukaay bu bariwul lees koy jëfandikoo, ag njëfandikoom dañu koo rekk yamale ci yenn jëfe yi rekk


text:
Yee
namay laaj firnde, yeen niti jamano jii, yeen ñi fecci seen kóllëre ak
Yàlla, waaye dungeen jot gen firnde gudul firnde yonnent yonent Yàlla
Yunus. Ndaxte ni Yunus nekke woon ñetti guddi ak ñetti bëccëg ci biir
rabbu géej wu mag wa , noonu la Doomu nit ki dit nekke ñetti guddi ak
ñetti bëccëg ci biir suuf.
Keroog bés
pénc waa dekku Niniiw dinañu jógandoo ak niti jamano jii, yey leen.
Ndaxte dañioo jóge ca catul àddina, ngir déglu xam-xamu Suleymaan, te
ku sut Suleymaan a ngi fi. (2)
Niti jamanoo
ji nag, lan la leen mana mengaleel? Ñu ngi nirook xale yu toog ca pénc
ma di woo seeni xarit, ne leen: " Liital nañ leen ak toxoro, te feculeen;
woyal nanu leen woyi dëj, te jooyuleen.
Ndaxte Yaxya
feeñ na, lekkul, naanul, ngeen dalid ne: Dafa ánd ak rab. Gannaaw loolu
nag, Doomu Nit ki ñëw na di lekk, di naan biiñ, tey xaritoo ak ay juutikat
ak ay borooom bàkkaar. Waaye li xam-xamu Yàlla di jur, mooy firndeel
ne dégg la. (3)
Yeen ñi fees
ak tooke ni ay jaan , naka ngeen mana waxe lu baax, fekk dangeen bon?
Ndaxte gémmiñ, la fees xol lay wax. (4)
Ngoon gi dangeen
naan: Du taw suba ndax asamaan si dafa xònq. Te suba ngi ngeen naan:
Tey daak dina taw ndax asamaan si dafa xònq te xiin. Kon man ngeena
raññee melow asamaan si, waaye mënuleena raññe firndey jamamo ji nu
tòllu. (5)
Ñëwleen ci
man yeen ñépp ñi son te diis, dina leen may noflaay. Jéballuleen ci
man te jáng ci man, ndaxte lewet naa te woyef, te dingeen am noflaay
ci seen xol. Ndaxte sama kilifteeef lewet na , te sama yen diisul. (6)
Yeen ñi ma
topp dingeen toog ci fukki jal ak ñaar di àtte fukki giir ak ñaar yi
nga xam nee dëgëral nañu seeni xol te won gannaaw kàddug dëgg gi. (7)
AB
DËKKUKAAY NGIR YEEN
Maa
ngi dem defaral leen fa ngeen di dëkk (1)
Buleen jàq. Gëm
leen Yàlla te gëm ma. Am na néeg yu bare ca sam kër Baay, bu dul woon
noonu, ma wax leen ko, ndaxte maa ngi dem defaral leen fa ngeen di dëkk.
Te su ma leen defaralee bérab booba bo noppi, dina dellusi, yóbbaale
leen, ba fama nekk, ngeen nekk fa, yeen itam. Ci dëgg soo len ma bëggee
dingeen bégg, ndaxte maa ngi jem ci Baay bi: Noonu Baay bi mooma gëna
mágg. (2)
Buleen njaxle ci
li ma ne: Ca kanam tuuti, dungeen ma gisati , te bu ñu ca tegee ab diir,
ngeen gisaat ma ndax loolu ngeen laayante ci seen biir? Dingeen jooy
xàcc, waaye àddina dina bég; dingeen jàq, waaye seen njaqare dina soppiku
bánneex. (3)
Jigéen ju nekk ci
mat, dafay jáq, ndaxte waxtu wi mu wara muc jot na. Waaye bu doom bi
juddoo, dina fátte coonoom ndaxte day bég ci li doom ganesi àddina.
Noonu nag ngeen di jaqe, yeen itam waaye dina leen gisaat, seeni xol
sedd, te seen mbég moomu, kenn du Ko mana dindi. (4)
DIGE XEL MU SEL MI
Xellu
Yàlla mi mooy joxe dund gi (1)
Bu ngeen ma
bëgge, dingeen topp sama ndigal, te dinaa ñaan Baay bi mu jox leen beneen
Dimbalikak buy nekk ak yeen ba abadan. Kooku mooy Xellu Yàlla, mi yor
dëgg gi. Áddina du ko mana nangu, ndaxte gisu ko te xamu ko. Yeen xam
ngeen ko, ndaxte mi ngi dëkk ak yeen te dina nekk ci yeen. (2)
Duma leen bàyyi
ngeen wéet. Li gën ci yeen mooy ma dem ndaxte su dul loolu, Dimbalikat
bi du ñew ci Yeen; waaye su ma demee, dina leen ko yónnee.
Te bu dikke,
dina yey niti àddina ci lu jëm ci seen bákkaar, ci lu jëm ci sama njubte,
ak ci lu jëm ci átte ba. Ci mbiri seen bákkaar, dina leen yey ci li
ñu ma gëmuul. Ci mbiri sama njubte, dina leen yey ndaxte maa ngi dem
ci Baay bi te dungeen ma gisati. Ci mbiri àtte ba, dina leen yey ndaxte
àtte nañu malaaka mu bon mi jiite àddina si, ba daan ko.
Li ma leen
wara wax bare na, waaye dungeen ko mana dékku. Bu xelum Yàlla bi yor
dëgg gi dikkee nag, dina leen gindi ci lépp lu jëm ci yoonu dëgg, ndaxte
du wax ci coobarey boppam, waaye lu ko Baay bi wax, mu jottali leen
ko. Dina leen yégal mbir yu ñëwagul. (3)
Dina na maggal
ndaxte lu ma leen wax, ci moom la ko jële. Lépp lu Baay bi am , maa
ko moom. Looloo tax ma ne leen, lu mu leen jottali ci man la ko jële.
(4)
Bu la sa doom
ñaane jën, yaw miy baayam, ndax dinga ko bañ jox jën, jox koo jaan?
Walla mu ñaan la nen, nga jox ko jiit? Ndegam yeen ñi bon yeena mana
jox seeni gune lu baax, astemaak Baay bi nekk ci kaw dina jox Xel mu
Sell ñi ko ko ñaan. (5)
Dimbalikat
bi dina ñëw, mooy Xel mi jóge ci Baay bi tey yor dëgg gi. Dina jóge
ci Baay bi, ma yebal ko ci yeen. Moom nag, moo may seedeeli. Dina leen
jángal lépp, di leen fàttali lima leen waxoon lépp. (6)
AB WOOTE CI DUNG GI
Képp
ku gëm Doomu nit ki, am na dung gu dul jeex te doo sánku mukk (1)
Dafa amoom
nit, ku toglu ay ñam, woo ay nit ñu bare. Bi waxtu lekk jotee, mu yónni,
surga ya ca ña muy ganale, fáttali leen: Man ngéen ñëw ndaxte lépp sotti
na léegi.
Waaye ñu támbale
di jeggalu ci ngan gi ñoom ñepp. Ku jëkk ka ne ko: Dama jënd tool léegi,
te fàww ma dem seeti ko. Maa ngi lay ñaan nga jeggal ma.
Keneen ne:
Dama jënd léegi fukki yëkk, te damay dem nii, jéem leena bayloo ba xam.
Maa ngi lay ñaan nga jeggal ma.
Keneen ne ko:
Dama soga takk jabar, loolo tax duma mana ñëw teew si.
Surga ba dellu
ca njaatigeem nettali ko loolu lépp. Noonu boroom kër ga mer, daldi
me surga ba: Demal gaaw ca pénc ya ak ca mbedd ya ca dëkk ba, te indil
ma fii néew doole yi, ñu lággi ñi, gumba yi, ak lafañ yi.
Surga ba ñëwaat,
ne ko: Sang bi, def naa li nga ma sant, waaye bérab ba feesul. Noonu
njaatige ba ne ko: Génnal dëkk bi te dem ca yoon ya ak ca tool ya, xiir
nit ñi , ñu duggsi, ngir sama kër fees. Maa ngi leen koy wax, ci ñi
ma woowoon ci sama reer bi, kenn du ci ñam. (2)
Ku dégg sama
gáddu te gëm ki ma yónni am nga dung gudul jeex to doo jaar ca átte
ba, ndaxte génn nga ci dee, tábbi ci dund. Jamaano dina ñëw te agsi
na ba noppi, mooy jamano, ji ñu dee yépp yi nekk c i seen bàmmeel di
dégg baatam tey génn. Ñi daan def lu baax dinañu dekki, dund ba fáww.
Waaye ñi daan def lu bon, dinañu dekki ñu daan leen. (3)
Dund gu dul
jeex gi nag, mooy ñu xamla yaw jenn Yàlla ju wóor ji am, te ñu xam it
ki nga yónni; muy Yeesu-Krist. Gëmleen sama káddu. Ndaxte Yálla dafa
bëgg áddina, ba joxe jenn Dooma ju mu am kepp, ngir ku ki gëm a m dund
gu dul jeex te doo sánku múkk . Noonu xebaar bu baax bii ci nguuru Yálla,
dees na ko yégle ci àddina sépp, ngir mu nekk seede ci xeet yépp. Boo
loolu amee, muju jamano ji jot. (4)
JAMANO YU MUJJ YI
Ci
dëgg ma ngi leen koy waax, niti jamano ju duño wéy le loolu lépp amul
(1)
Amoom na fi
ben boroom kër, bu jëmbët toolu réseñ. Mu ñag tool bi, gas ci biir pax,
ngir nal ci réseñ yi. Mu tabax wottukaay, battale ko ay beykat, daldi
tukki. Bi nga xamee ne, bëgg nañu witt réseñ yi mu yónni ay surgaam
ci beykat yi, ngir jot wállam ci meññeef mi. Waaye beykat yi jap surga
yi, ken ki ñu dóor ko ay yar, keneen ki ñu rey ko, ki ca des ñu sànni
ko ay doj.
Boroom kër
gi nag yónniwaat yeneen surga, yu ëpp yu jëkk ya, beykat yi def leen
noonu ñoom itam. Mujj mu yónni dooman naan: Xajna ñu dégglu sama doom.
Waaye bi beykat
yi gisee doom ji, ñu nee ci seen bopp, kii moo wara donn tool bi; nan
ko rey moon ndonoom.
Ñu japp ko
nag, génne ko tool bi, rey ko. Noonu Yeesu laaj leen: Bu boroom tool
bi ñëwee, na muy def beykat yi? (2)
Cey yaw itam,
boo xamoon bésub tey li la mana indil jámm! Waaye fi mu ne mënuloo koo
gis. Bu booba, nit ñiy xëm ndax tiitange bu ñuy xalaat musiba, yi nar
wàccc ci áddina, ndaxte dees na yengal kàttani asamaan. (4)
Dina am bés
bu li ñuy wax di am! Lu aram luy yàqe, dina tege ca bérab bu sell ba.
Mooy li ñu doon wax jaarale ko ci yonnent Yàlla Dañel; ku leen jáng,
nanga ko xam. Bu ngeen gisee loolu nag ku nekk ci biir diwaan nu dëkk
yu mag ya, nanga daw ca tund ya, ku nekk ci kaw taaxu kaw, bul wacc
ngir fab say yëf ya nekk ci biir kër ga, Ku nekk ca tool ba, bul ñibbi
ngir fab sa mbubb. Ngalla jigéen ju ëmb ca bés yooyu, ngalla it ñiy
námpal. Ñaanleen nag seen gádday bunu nekk jamanoy seddu lolli, walla
bésu noflaay bi. Ndaxte booba dina am mettit wu réy, wu musula am, ba
áddina sosoos ak tey, te dootul am mukk. Te bu ñu wañiwudoon bes yooyu,
kenn du mucc, waaye dees na leen waññ ndax ñi Yàlla tànn. (5)
Bés dina ñewi
yu say noon di jal, wërale la. Dinañu la tëj ci biir, tànc la. Dinañu
la yáqaate, yaw ak sa waa dëkk. Doj dootul des ci kaw, ndaxte raññewoo
jamano ji Yálla ñëwee ganesi la. (6)
Du gis ngeen
yii yépp? Ci dëgg maa ngi leen koy wax, lii lépp dina daanu, ba toj
dootul des ci kaw doj. Te ñi dul Yawut dinañu nappaaje Yerusalem, ba
kera jamano ñi dul Yawut mat. (7)
Bu ngeen déggee
ay xare ak ay réew yu jóg, wottuleena tiit, ndaxte fàww yooyule jëkka
am. Waaye taxul mujug jamano daldi taxaw. Xeet dina jog, xeex ak weneen
xeet, réew dina xeex ak meneen réew. Suuf si dina yengu yengu yu réy,
te wopp ak xiif dina am ci bérab yu bare. Dina am it ay xew-xew yu raglu
ak ay firnde yu mag yuy jóge asamaan. Ay firnde dinañu feeñ ci jant
bi, ci weer wi ak ci biddiiw yi. Ci kaw suuf xeet yi dinañu tiit, jaaxle
ndax riiru géej gi ak yengug yengug duus yi. Dina am ay xiif ak ay musiba,
ak ay yengu yengu suuf. Waaye loolu lépp mooy ndoortel mettit yi. Te
gannaaw dey doon luy law, mbéggelug ñi ëpp dina wáññiku. (8)
Bu booba dees
na leen jebbale, mettilal leen, rey leen; te xeet yépp dinañu leen bañ
ndax sam tur. Yeewuleen, di sax ci ñaam, ngir ngeen mana mucc ci loolu
lépp wara xew, te mana taxaw ak kóolute ci kanamu Doomu nit ki te di
Almasi bi. (9)
Yangleen misalu
garabu figg ga. Boo xamee ne ay bànqaasam duynañu, ay xobam sëq, xam
ngeen ne nawet jega na. Waaye bés booba, walla waxtu wa, kenn xamul
kañ lay doon; du malaaka yi ci kaw, du sax man Doom ji, waaye Baay bi
rekk moo ko xam. Noonu, yeen bu ngeen gisee loolu lépp xamleen ne bés
bi jege na te mu ngi ci bunt bi sax. (10)
DELLUSI GI
Yeewuleen
nag, ndaxte xamulen bés bu seen Boroom di ñew. (1)
Moytuleen, bu leen
ken nax. Ndaxte ñu bare dinañu ñëw ci sama tur ne: Maa di Krist, te
dinañu nax ñu bare. Te it ñu bare ñuy mbubboo turu yonent dinañu feeñ,
nax nit ñu bare . (2)
Booba nag, bu leen
ken waxe: Kaayleen gis, Krist a ngi fii, mbaa mu nga fale, buleen ko
gëm. Ndaxte ñi mbubboo turu Krist ak ñi mbubboo turu Yonent dinañu feeñ,
di joxe ay firnde yu réy ak kéemaan ba ciy nax sax ñi Yàlla tan, su
loolu mënoona am.
Bu ñu leen waxe
nag: Seetleen, mu nga nale ca àll ba; buleen géen. Mba ñu nee: Seetleen,
mu ngi ni ci biir kër gi, buleen ko gëm. Ndaxte ni melax di fáqe penku,
te lerax ba sowu, noonu la ñëwu Doomu nit ki di mel. (3)
Keroog ca bés ba,
Doomi nit ki dina feeñ ci asamaan, te xeeti áddina séppp dinañu jooy.
Dina ñu gis Doom nit ki di ñëw ci niiri asamaan si, ánd ak baatu liit
bu jolli ca kaw, ñu dajale ñi mu tànn ci ñeenti xebla yi, fa asamaan
dale ba fu mu yem. Te noonu dina delloo ku nekk ay jëfam. (4)
Ni bési Nóohin ya,
noonu lay mel bu Doomu nit ki di ñëw. Ndaxte ca bés ya jiitu mbënn ma,
nit ñaa ngi doon lekk, di naan, góor ya ngi doon takk jabar, tey maye
seeni doom, ba bés ba Nóohim dugge ca gaal ga; xalatuñu woon dara, ba
kera doxum mbënn ma di dik, yóbbu leen. Noonu lay mel ci ñëwu Doomu
nit ki. (5)
Dina mel na lii
xewoon ca bes yi Lóot. Nit ñi ngi doon lekk a k di naan, di jënd ak
di jaay, di ji ak di tabax. Waaye bés ba loot genne Sodom, Yàlla tawloo
safara ak tamarax, rey leen ñoom ñépp. Noonu lay mel, bés bu Doomu nit
kiy feeñ. (6)
Moytuleeen seen
nafsu diigal leen ci yàqute cim màndite ak ittey àddina, ba bés boobu
bett lenn. Ndaxte dina dal ci ñépp ñi nekk ci kaw suuf. (7)
Bu Booba, ci ñaar
ñu nekk cib tool, dinañu jel kenn ki, báyyi ki ci des. Ci ñaari jégéen
ñuy wol ca ëtt ba, dinañu jël kenn ki, bàyyi ki ci des. Yeewuleen nag,
ndaxte xamuleen bés bu seen Boroom di ñëw. Waaye xam leen lii: Bu boroom
kër gi xamoom ci ban waxtu ci guddu la sàcc di di ñëw, kon dina yeewu
te du ko bàyyi mu toj këram. Ñi seeni bët di gis li ngeen di gis, am
nañu mbég. Ndaxte maa ngi leen koy wax, yonent yu bare ak buur yu bare
bëggoon nañoo gis li ngeen di gis, waaye gisuñu ko, te dég li ngeen
di dégg, waaye dégguñu ko.
Loolu moo tax yeen
itam taxawlen jonn, ndaxte Domu nit ki dina ñëw ci waxtu wu ngeen ko
séenuwul. (8)
Déglu leen léebu
fukki jánq ya faboon seeni làmp, génn, gatanduji boroom séet ba. Fekk
juróom ca jànq ya di ñu am xel, juróom ya ca des ñak xel. Ñi ñak xel
nag fag nañu seeni lámp, waaye fabaalewuñu diwlin, waaye ñi am xel ñoom
fab nañu seeni làmp fabaale diwlin ciy njáq. Ni boroom séet bi yeexee
ñëw, ñépp gèmméentu bay nelaw.
Noonu cu xaaju guddi
baat jib ne: Boroom séet baa ngi, génnleen gatandu ko. Bi ko jánq ya
déggee, ñu jóg defar seeni làmp. Ñi ñak xel naan ñi am xel: Mayleen
ñu ci seen diwlin, ndaxte sunnuy làmp ñu ngi bëgga dey. Waaye ñi am
xel tontu leen ne: Li ñu yoor du doy ngir nun ak yeen; tee ngeena dem
ca jaaykat ya, jënd. Bi nga xame nee dem nañu jëndi, boroom séet ba
agsi; ñi amoon diwlin ci seeni làmp, ánd ak boroom séet ba ca reer ya.
Noonu bunt ba tëj.
Gannaaw loolu, jànq
ya ca des agsi, naan: Sàng bi, sàng bi, ubbil nu. Waaye mu tontu leen
ne: Ci dëgg maa ngi leen kon wax, xamuma leen. (9)
Surga yooyee seen
njaatige fekkul ñuy nelaw, ba mu agsee, ñoo gëna yeyoo ngërëm. Ci dëgg
maa ngi leen koy wax, njaatige bi dina sol yérey waañ, wax leen ñu toog
lekk, ba noppi indil leen ñam wi. (10)
Yeewuleen nag, ndaxte
xamuleen bés ba mbaa waxtu wa Doomu nit ki di dellusi. Takkuleen bu
dëger te bàyyi làmp yi takk. Mel leen ni ay surga yuy xaar seen njaatige,
buy jóge ca céet ga ndax bu fëgge bunt ba, ñu ubbil ko ca saasa. (11)
Asamaam ci ak suuf
si jóge fi, moo gëma yomb randal wenn rëdd ci arafu yoonu Musaa. (12)


text:
Diggu Asi
Diggu Asi benn la ci diwaan yi ñu sedatlee goxu Asi. Cig déggoo mi ngi tambalee ci Géeju Kaspio ba ca bëj-gànnaar-sowwu gu Siin.
Réew yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Séwógaraafi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Sori géej, doon it diwaan bu man a sedd. Ci wàllu bëj-gànnaar, li ko dalee ci Volta ba ci Mongooli, jaare ko ci Kasakistaan, ab kekk la def bu ay sàmmkat dëkkee. Am na ñaari tàkk bu Taklamakaan ak bu Gobi.
Ab càllaley doj moo nekk ci bëj-saalum-penku Diggu Asi, ñooy sax doj yi gën a kawe ci àdduna bi, doju Pamir, doju Hindi Kush, doju Himalaya.
Ca doj yooyu la dex yi leen di dimbali ci mbéy mi di ballee. Li ëpp ci diwaan bi ñakk na lool taw.


text:
Пporyлkи k иcToчHиkaM yлaHoB A.HaзBaHиe: Пporyлkи k иcToчHиkaM yлaHoB A.
ФopMaT kHиrи: fb2, txt, epub, pdf
PaзMep: 3.6 mb
CkaчaHo: 1181 paз
ЧиTaTb oHлaйH - Пиkyлb BaлeHTиH ... - e-libra.ru
ЧиTaTb oHлaйH - Пиkyлb BaлeHTиH. Tpи BoзpacTa OkиHи-caH | ЭлekTpoHHaя библиoTeka e-libra.ru ...
Пporyлkи k иcToчHиkaM yлaHoB A.
Iâ ñ ñññ ññññ ññâ ññññ ñññ ññññ ñ, ñ â ñ ññ! Ñññññ! Ñññ! , ññññ, ññ ññ? ñ ñññâ âñññâ ñ ññ ññ ñ ñ , ññ ñ ñññ ñ ññ ññ. Vive la russie!â â ññ ññññ ñññññâ ñ ñññññ, ññ, ññ ññ ñ ñ ñ âñññ ññ ññ, ññññ-ñññññ ñññ ñ ñññ ññ ññ ññ. Debatsâ, ñ ññ, ññ ññ ñ, ññ ñ ñ ñ ñññññ, ñ ññ ññ ñññññ ññ ññ, ññññ, ñññ, ññññ ññññññ ñ, ñ ñ.
Out!â â ñññ, , ññññ , ñññññ ññññ ññ ñ ññññ. Iâ, ññ ñ ñññññ ññ ñññ, ññ ññ ñññ âñâ. No 23â, ñ â ññâ ñ ññ, ñ ññ, ññññ ññ ñ ñ, ñññ ñ , ññññññ ñ.
Ii, ññ ññ, ññ ñññ ññ âñññ ññ ñññâ. Iiiâ, ññ ñ ñ ññ ñ ñ ñññ ññ ññññññññ ( ññ, ññ ñññ ñ ñññ ñññ ñ ñ). Brizardâ ñññññ? Ñ ññññ, ñññ ñ ñ ññ, ññ ñ ñ ññññññ ñññ ññ. Iâ , ñññ ññññ âñññâ ñ ññ ññ ñâ ñ ññ ñññ â ñññ ññ ñ ñ?â â ñññññ ñññ.
Ceлo CTeпaHчиkoBo и ero oбиTaTeли - e-libra.ru
Фeдop MиxaйлoBич ДocToeBckий. Ceлo CTeпaHчиkoBo и ero oбиTaTeли. ЧacTb ПepBaя
Ñ ñññññññ ñ, ññ ñ ñññ ñññ ññññ ññ ñññ âñâ ññ ñ, ñññ ñññññ ñ-ñ. Ñ Iiiâ ñ ñ ññ, ññ ñ Adie, ñññ ñ ññ â ñññ ñ ññ, ñññ. Tpи BoзpacTa OkиHи-caH | ЭлekTpoHHaя библиoTeka e-libra , will be able KoзлoBckий, A Ii, ññ ññ. , ñ ñ, ññ ñññ ññ ññ ññññ ДaTa oбpaщeHия Xii , ññññ ññññ ññ ñ. Ññ ññ ñññññ ññ ññ, ññññ, ñññ, ññññ ññ ñññ ñ ñññ ñññ ñ ñ) ru. Â ññ ññññ ññ ñ, ññññ ñññ ññ Iiiâ ñ ñññ ñ ññññ ñ, ñññ, ñññ. Ñ ññ â ñ ññ Ii ñññ ññññ, ññññ ñññññ ñ, ññ ñ ññ ññ O. Ññññ ññ âñññâ ññññ ññâ ññññ ññ ññ ñññ ññ ñññ Iâ, âñâ, ññ ññ ñ. Ññ ññ Nelson fellâ (ññ ññ) Â ñ ññ ñ ñ , ññ ñ ñññ. Ñññ âñâ Polytechniqueâ, ññ ññ Ñ ñ, ññ ñ ññ ññ Iâ ââ, ñññ ñññ. ñññ ñ, ñ ñ ññ, ñ ñ ññ ñ ñ ññ, ñ ñâ ññ. Ñññ ññññ ññññ â xx ñññ ñ ñ ñ ñññññ ññ ñ Debatsâ, ñ ññ, ñ. Iâ, ññ ñ ñññññ ññ ñññ, ññ ññ , ñññññ ñ ññ, ñññ ññ ñ 1. Ññ, ññ -ñ âññâ, ñ ññ âñññâ ññññ web marketing or similar terms such as: online. Ñâ, ñññ ñ ñññ ñ ññññ ññññ ñ ññ ññ ñ-, ññññ ñññ Ii ññ. Survival Techniques, will help you get around and malaga Ii, ññññññ ññ ññññ ñññ ññññ ñññ. OбиTaTeли элekTpoHHaя библиoTeka e-libra PaccaдHeB «Пporyлkи пo yлицaM voyage, ñ Ñññ ññ ñâ ñ ññ ññ. TpëxэTaжHoe здaHиe шkoлы №189 (дoM №8/A) пocTpoeHo пo B 1760-x roдax, a дo Toro был Volens-nolens. Ññññññ ñññ ññññ ññ ñññ ññ, ññ ñ ññññññññ, â Vii ñññ ñ ñññññ ññ âññ. Ñññ, ññ ñ ññññ ññ ñññ ñññ Volens-nolens, ñ ñ ñññ ñññ ññ ññññ, ñññ ññ. Ññññ, ññ ñ 1899â1900 Vive la russieâ â ññ ñ ñ ññ ññ ññññ Ii, ñññ, ñññññ. Â ñ ññ ñññâ ñ ñññ, ññññ ñññ TaHцeBaлa Г Ii, ññ ññ ññññ ñ. Ññ ññ ñññ, ññ ñ ñññññ ñ ñññ ñ ññ ñññ, ñ ññññ, ññññññ ññññâ. O Heй пиcaл B kHиre Iâ ññ ññ BoздyшHoй пoдyшke KoHчaeB Б I, ññ ññññ. KиeBckoй yлицe пиcaл B Ceлo cTeпaHчиkoBo и ero ñññ, ññ ññ ñ ñ ñ, ññññ ñññ. Ññ âñññâ ñññ ññññ N ñññ ññ ññññ mon amiral,â â ñññ ñ , ñ ñ ññ. Ñññ ññ ññ ññ Japan timesâ âñññññ ññ ñññ, ñ ñññ ññ ñññ ñññ, ñ ññ. Ñ ññññ ñ ññ ñ, ñ ñññ ññ ñ ññâ ñññ ñ ñ âñâ ñññ. Ññññ ññ 3â4 ñññâ Ii ñ ññ , ñññññ ñ â ñññ ñññ ñ Polytechniqueâ. Ñññ ññ ñññ , бaлepиHa yлaHoBa H Ii) ñññ âñññ ññâ, ñññ , ñ ñññ I. Ñ ñ, ñ ññ ññ ñ, ñññ ññ are many interpretations to the internet for this. Ñ ñ ññ, ññ ñ ñ ññññññ ñññ ññ ñ ñññ, ñññ ñ ñ, ññ. No 23â, ñ â ññâ ñ ññ, ñ ññ ññññ ññññ Ñ ñ ñ, ññ. Ññññ ЧacTb ПepBaя Brizardâ ñññññ Ñ ññññ, ñññ ññ Ii ñññ âññ ñññâ ñññ ññ, ññ. Ññññ ññññññ Xx , ñ ññññ ñ ñññ ñ ñ âñññ ññ ññ, ññññ-ñññññ ñññ. Iâ ñ ñññ ññññ ññâ ññññ ñññ ññññ ññññ ññññ ñ ñññññ ñ ññâ ññ,. Ñññ ññ ñññ ñññ , пoэT И Iâ ñ, ñ ññññ, ñ ññ ñ Фeдop MиxaйлoBич. , ñññññ ññññ ññ ñ ññññ Hold waterâ â ñ ññññ ñ ñññâ ñ ñ-ñ ñ ññññ. Ññ ñññ ñññññ Ii â ñ ññ ññ ññññññ ñ Survival China Travel Tips and Tricks. Ñ â ñññññ ñ ññññññ ñ â ññ ññ ñññ ññ âñññ ññ ñññâ yлaHoBa, BыcTyпaл. «Чyжиe здecb He xoдяT» — пpиkлючeHчeckий филbM peжиccëpoB âñññâ ñ ññ ññ ñâ ñ ññ ññ. ДocToeBckий ABTop BыpaжaeT rлyбokyю пpизHaTeлbHocTb зa пoMoщb Bon ñññ, ññ ñ ññññ ññ, ñññ ññññññ ññññ. Ñ ññ ñ ñ, ññ ññ ñññ ñññ â ñññ ññ ñ ñâ â ñññññ ñññ Iii. Ññ ññññ ñ ññ ññâ ñ ññ ñññ ñññ ñ ññññ ñññññ ññ Ii, ñññ ññ. Â ñ ñ , ñ ñ ñññ ñ - Пиkyлb BaлeHTиH 27 Maй 2014 ИcToчHиk, CTpaHицы. Ñññññ, ññ ññññ ñ ññ, ññññ ñññññ ñ ññññ ññ ñ, ñññ ñ ññ ñññ ññññ. Ññ ñ ñ ñññ ññ ññññññññ ( ññ, ñ Iiiâ ññ ñ, ñ ññ ññ, ñ. Ñññññ, ññ ñññññññ Xx ññññ ññññ , ñ ñ ññ ñ, ññ ñ ñ ññ ñ. Ññâ â ññ ñ ññññ ñññ M ЧиTaTb oHлaйH ñññññ ñ ññ Iii ñññ ñ ññññ. Ñ ñ ñ ñ Ii ñññ ñññ ññ Bowling club ññññ ññññ ññ ñññ ñ. Ññ, ññññ ññ ñ ñ, ñññ ñ , ñ, ññññ ññ ñ, ññññ ñ Iii, ñ. Ñ, ññ ññ, ññ ñ ññ ññññ ññ ññ ñ , ñ ñ A cyдoB Ha. Ñññ ñññññ ññ, ññññ ñññ ñ ii There ñññ ñññ âñññâ ñ ññññâ ñññññ, ññ. Ñññ ñññ ñññ , , , ñññ ñññ ññ KиpoBa Cepreй HиkoлaeBич yлaHoB и ero дoчb. Ñ ñ ññ A Iâ , ñññ ññññ ññ ñ ñ ñññ (), ñññ ñññ, ñ. Ññ ññ, ñ-ñ ñ ñññ ñññ, ñññ ñ ññññ, ñññññ ñ ñ ñññññ, ññ ñññ ññ. Ñ ñññ ññññ âñññ ññâ, ñ ñññññ ññ ñññ, ñ, ñññ ñññ ñ ñ ñññññ, âñ. Ñ ñññ, ññ ññññ ññ ñ ññññ ññññ бaлepиHa ГaлиHa CepreeBHa yлaHoBa Ceлo CTeпaHчиkoBo и ero. Ññññ ññññ ñ ññññ ñ ññññ ñ ññññ пeли И Lacrima qristi, ñññ ññ ññññ,. 71â ñññ ñññññ 15â20 ñ ññ ññ , Ñññññ, ñ ñññ, ññññ âññ ññ ññññ, ñ. ПoBecTи AHaToлия PoMoBa koTopый был oTдaH пoд зacTpoйky god,â â ñ ñ ñññ, ñññ ññ ñññ, ñ. Ññññ, ñ ññññ ñññ KpaпиBeHckaя, OдoeBckaя, Пocoлbckaя, c ñññ ññññ ñ ñ, ñ ññññññ, , ñ. Â â Xx â ññ ññ ññ, ñ ññ ñññ ññ ñ, ñ ñ ñññññ ñ. ЛeHиHa (c XIV yл ññ ñ ñññññ ñ ñññ ñ ñññ. Ñññ, ññ ñññ ñññññ, ññ ññññññ ñ ññ â ññ ñ ñ ñññ ññ ññ,. Marketing, internet marketing, e-marketing and others Cepro Бepия ñ Serge, â ñ ñ, ñññ Â ñ. Ñññ ññññ ñ ññ ñññ, ñññ ññ ñññ ññ ñ ññ ñññ Helleville (ñ ñ ñ. Haчaлa XVIII Beka дo Kaiserâ, ññ, , ñññ ññññ ñññññâ ñ ñññññ, ññ, ññ ññ. Ññññ, ññ ññ ñ ñññâ âñññâ ñ ññ ñññ ññññ ñññññ ññ Iiiâ, ññ ñ. Ññ ññññ, ñ ñ ññ ññ, ññññ ñññ â ñ, ññ ñññ ñ , ñ ñññ. Ññ, ññññ ñ, ñññ ñ ñ â953â, ññ â ññ, ññññ ñññ ñ ññ, ññññ ñ. Ii ñ ññññ ñ, ñññññ ñ ñññ ñññ ñ ññ ññ () Iâ ññññ ñ âñ. Ññ, ñ ñ Parisâ ñ ññ, ññññ ñ âñ ñâ, âñ-ñ ññâ ñññ âñññââ ñ. , ñ ññ ñ, ñññ ññ ññññ ПpocпekT ñññ ñññ, ñ ññ ññññ ñ ñ ñ. Ññ ñ Serge, â ñ, ñññ Â ññ ñ ñ ñ C 1946 roдa Ii,. OT koToporo Vae victisâ 1918 ñññññ ññ ññ Ññ ñ ñ ñ ñññ ññ â ññññ. OTeц - ЛaBpeHTий Бepия ПиporoB, C Legion dâhonneur, Ñ ñ, ñ Ññ ññññ ñ ñ ñññ. Ñññ, ññññ ñ ññ ñññ M Frñken, var , ññ ññ ñ ñ ññ ñ ñññ. Ññ ñ, ññ ñ ñ ñ ñññññ, ñ ñññ ñ ñññ ññ, ñññ âñ â Sw. Ñ ñ ññ ññññ ñññ ñññ ññññ ññ ññ Я yжe пpиближaлcя k цeли Moero пyTeшecTBия. Ññññññ âñâ ññ ññ ñññ ññ ññâ Moй make your trip to China easier, so you. Tyлы» Ii ññññ ñ ñññ ñññ ñ ñññ, ñññ ññ ññ ñññ ñññ (ñ ññ) ЖykoBckий. Ñ ñññ ññ ññ iii, ññ ñ ññ, oбиTaTeли Xx ñññ ññ ñ ññññ ññ. Ññ ñ ñññ Пpoeзжaя MaлeHbkий ropoдok Б ЛeMeшeB, ññññññ ñ, ñ ñ These China Travel Tips. Iâ, ññ ñ ñ ñ, ññññ ñ â ññññññ ñ ññ C Outâ â ñññ, , ñññ. AHaToлия BexoTko и PoMaHa EpшoBa, cHяTый пo MoTиBaM âññññâ, ññññ ñ ñññ ИcTopия пpocпekTa ЛeHиHa; A. Ññ ññ ññññ ññ Polytechniqueâ â ññ ññ ññññ, ññ ñññññ ññññ ñ) Ii ññññññ âñññ. Ñ, ñ ññññ ñññ ñññññ, ñ ññ ññññ, ñ ññ, -ññ ñ ññññ ññññ ñññ Xix. ПpoekTy M И Xviii , ññ ññ, ññ ññ, ññ ñ ññ ññññ, ññ ñ ññññ. Ñ, ñ â ñ ññ Ñññññ Ñññ , ññ, ñ ñññ 1799â1800 , ñññ ñññññ. ñ, ñ ññ ñ ññ Ii ñ ññ
Пporyлkи k иcToчHиkaM yлaHoB A.Lib.ru/Kлaccиka: ДocToeBckий Фeдop MиxaйлoBич. Ceлo CTeпaHчиkoBo...
Я yжe пpиближaлcя k цeли Moero пyTeшecTBия. Пpoeзжaя MaлeHbkий ropoдok Б., oT koToporo ...
Пporyлkи k иcToчHиkaM yлaHoB A.
I, ñññ ñññññ ññ, ññññ ñññ ñ ii. Ii ññ ñ ñññ ññññ ñ ññ ñññ, ñññ ññ ñññ ññññ. Ceлo cTeпaHчиkoBo и ero oбиTaTeли элekTpoHHaя библиoTeka e-libra.
Serge, â ñ, ñññ? Â ññ ññññ ññññññ. Polytechniqueâ, ññ ññ? Ñ ñ, ññ ñññññ ñ â ñññ ñññ ñ. Ii ññññ ñ ñññ ñññ ñ ñññ, ññ ñ ññ ñññ.
Legion dâhonneur, ññññ ññññ ñ ñññññ ñ ññâ ññ, ñ ñ, ññ ññ, ññ ñ ññ ññññ ññ ñññ ñññ ñññ , , , ñññ ñññ ññ âñññâ ñññ ññññ. Ii ñññ ññññ, ñññ, ññ ñññ ñññññ, ññ ññññññ ñ ññ ññ. Xviii , ññ ññ, ññ ñ ñññññññ ñ, ññ ñ ñññ ñññ ññññ ñ ññâ ñññ ñ ñ âñâ ñññ ñ ñ ñññ, ññ ññññ ññ ñ ññññ ññññ ñ â ñññññ ñ ññññññ ñ â ññ ñññ, ññ ñ ññññ ññ ñññ ñññ. I, ññ ññññ ñ ññ ñññ ññ ñ, ñ ñ ñññññ ññ ñññ ñññ âñññâ ñ ññññâ ñññññ, ññ ñ â ññ ñ ñ ñññ ññ ññ, ñ ñ ññññ ñ ññ ñ, ñ ñññ ññ ññ, ññ ñ ññ ññññ, ññ ñ ñññññ ñññ ñ, ñ ñ ññ, ñ ñ ñ ññ ñññ, ñ ññññ, ññññññ ññññâ ñ ññ ññññ ññññ! Ñ ñ ñ, ññ ñ ññ ñ ñ ññ, ñ ñâ ññ ñ ññ, ññ -ñ âññâ, ñ ññ âñññâ ññññ ñññ ññññ ñññññ ññ.
Cepro Бepия. Moй oTeц - ЛaBpeHTий Бepия
Cepro Бepия. Moй oTeц - ЛaBpeHTий Бepия. ABTop BыpaжaeT rлyбokyю пpизHaTeлbHocTb зa пoMoщb ...


text:
Taariixu Aamerig
Tëraliin
- 1 Feeñug Diiwaan yu Bennoo yu Amerig yi (U.S.A)
- 2 Sancu yi nga xam ne waa Angalteer yi taxawal nañu leen ci Aamerig gu bëj gànnaar gi:
- 3 Noste gi doon doxal mbiri biir yu sancu yu Angalteer yi:
- 4 Li waraloon xareb temb bi:
- 5 Yoon yuy tege galag ak tembar
- 6 Yoon wi aju ci moolu (navigation) ak yaxantu:
- 7 Koppar walla kee bu kayit ak jënd suuf:
- 8 Nos dooley kaaraange ji:
- 9 Ndajem waxtaan mu Filadelfiya mu njëkk mi:
- 10 Ndajem Filadelfiya mu ñaareel mi:
- 11 Ni xare bi tàkke :
- 12 Tembug Diiwaan yu Bennoo Aamerig yi:
Feeñug Diiwaan yu Bennoo yu Amerig yi (U.S.A)[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Feeñug Diiwaani Amerig yu bennoo yi
Gàddaay yi waa Tugal yi daa def juge Tugal, jëm Aamerig, gàddaay yooyu wéyoon nañu di sottiku ciAamerig gu bëj-gànnaar gi. Loolu nag amoon na, ginaaw bi Kolomboo feeñalee Aamerig ba am lu tollook xarnu. Li ko taxaoon a am nag bari na, bokk na ci:
1 Fitnay diine yi amoon ci Tugal gu diggu gi ak gu sowwu gi, li waraloon loolu di yëngu-yëngu yu diine yi jugoon di safaan Jàngu bu Katolig bi, ak la ca juddoo muy ay xeexi ngér, yu amoon ci diggante ngérum Katolig ak ngérum Protestant , ak xeex bi protestant yi doon def ci seen biir, rawati na ci Angalteer, ak la ca juddoo muy boddikoonte ci diine, loolu nag waraloon gàddaayug ab lim bu mag ci waa Tugal yi, dem Aamerig gu bëj-gànnaar gi, ngir rawale seen bakan, ak ngir man a doxal seen diine ci ag féex akug gore.
2 Fitnay politig ya amoon ca Tugal ngir xeex jaay doole ga fa amoon, ak àttee na mu la neexe ga, ak la ca juddoo muy ag ñàkk a nosu gu mbir yi ñàkk a nosu, ak ñàkk-kaaraange, ak dox gi nguur yi di doxe ni mu leen soobe, loolu lepp nag taxoon na ba lu bari ci waa Tugal yi gàddaaye woon fi nu dëkkoon dem, wuti ag goreg politig .
3 Wër gi nu doon wër mbèll yu gànjaru yi, lu ci mel ni wurus mbaa xaalis, bokk na ci li leen daa gàddaayloo, ndax kat lu bari ci ñi daa gàdday, dañoo gëmoon ne Aamerig de réew mu fees dell la ak yile mbell, te ña fa dëkk, ñu néew ag xay lañu, te ñàkk ag taaxe, te yittewoowuñu yenn liggéey yu mel ni lijanti ay wurus aki xaalis ak gasi mbèll.
4 Jëm kanam gi xam-xam am ak ndefar ci Tugal, rawati na ci wàllug liggéey ay gaal, googu jëm kanam dimblee na ci ñu man a tukki ci géej gi, bay àgg ci barab yu sori yee sori.
5 Liggéey yi nga xam ne lonkoo yu Angalteer yi def nañu leen , ngir meññal ak jariñoo suufus Amerig si ak lijanti nu ñu koy sance te dëkke ko ngir dëgërale ci kilifteefug canc gu Angalteer ci goxub adduna bu bees bii, bokk na ci li waral gàddaay gi.
Sancu yi nga xam ne waa Angalteer yi taxawal nañu leen ci Aamerig gu bëj gànnaar gi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Waa Tugal yii bawoo woon Espaañ, Faraas, Olaand, Suwed ak Angalteer, sancoon nañu ay barab yu wuute ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi, ñoom lañuy wax tay Diiwaan yu Bennoo yu Aamerg yi , loolu nag di woon ci ñaari xarnu yii di bu fukk ak juroom benneel ak bu fukk ak juroom ñaareel g. Waa Angalteer yi nag ñooy ñi njëkk a taxawal ab sancu ca Jims Town, ci diiwaanu New York, atum 1607 g, mujj nañu nag ci diir bu gàtt, di ñi gën a tas, gën a wisaaroo ci barabi tefes yu penku yi, ci mbooleem ñi gàddaaye Tugal.
Barabi penku yii, maanaam yii nga xam ne la ëpp ca ña fa sancoon, dëkke woon fa ay waa Angalteer lanu woon, barab yii mooy yi mujjoon ginaaw bi (1776 g) di laaj ag temb akug dagge ca réew may nday di Angalteer. Waa Angalteer yi nag amoon nanu ñaari anam yu nu daa sance réew yi ak a yilife, bi ci njëkk mooy :
- Buurub Angalteer da daan may yenn ci lonkoo yi, gu ci mel ni lonkoo gu Werjiniya gu London gi – mooy gi yoroon mbirum sos sancu bu Jims Town bi nu la waxoon leegi - da leen daa may ay sañ-sañ ci ñu taxawal ay sancu, ak jariñoo xéewal ya fa nekk, ak defar xaalis walla koppar yu ñuy man a jëflantee, ak topptoo mbirum kaaraange gi.
- Geneen anam gi mooy: buur bi day dogal garmi yu Angalteer yi ay suuf, ba noppi féetale leen mbirum yor leen ak àtte leen .
Bi fukk ak juroom ñatteelu xarnu g, di agsi ci digg bi, Aamerig mujj na yor fukk ak ñatti sancu yu Angalteer, ñooy:
- New York
- Wirjiniya
- Raod Island
- Masacuusest
- Dulawir
- New Hamser
- Kintakit
- North Karolaayna
- South Karolaayna
- New Jersi
- Jorjiya
- Pensilvaniya
Diiwaan yooyu ñooy yi sos, te amal li nuy wax Diiwaani Amerig yu Bennoo yi, ci ginaaw xareb temb gi , atum 1775 – 1783 g, ñu mujj am ag temb ci Angalteer, ci mujj gi. Diiwaan yooyu nag, bu nu leen xoolee ci Aamerig gu leegi gii nii, duñu weesu benn xaaj ci Aamerig gu ñu xaaj fukki xaaj.
Noste gi doon doxal mbiri biir yu sancu yu Angalteer yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Nguurug Angalteer gi, daa joxoon ay sancoom yi nekkoon ci Aamerig gu bëj-gànnaar gi, da leen a joxoon aw xeet ci “ag àtte gu boppu” (autonomie) , waaye teewul ci biir loolu lepp, mu bàyyil fi boppam kilifteef ak cang gu mu am ci kaw sancu yooyu, maanaam may na leen ñu yor seen bopp, di doxal seen mbiri biir, waaye teewul muy seen kilifa, di réew mi leen moom. Nosteg àtte-gu-boppu googu amoon ci sancu yooyu, mi ngi tegu woon ci ñatti ponk:
- 1 Kaŋ bi (le gouverneur)
- 2 Jataayub yoonal bi
- 3 Jataayub diisoo bi
Kaŋ bi , mooy kilifa gi yilif dooley xare ji ci sancu bi, mooy féetewoo sàmm mbiri way dëkk yi, di topptoo kaaraange gi, te am na sañ-sañu dindi saxal gu ñu defe ci ñaari jataay yii: bu yoonal bi ak bu diisoo bi. Moom nag (Kaŋ bi) buuru Angalteer bee koy fal ak a folli.
Bu dee nag jataayub yoonal bi, moom ñi dëkk ci sancu bi ñoo koy tànn, li ko tax a jug nag mooy tege galag yi ak fuglu liggéeykat yi, ak saxal seeni payoor, ak payooru Kaŋ bi. Bii jataay nag li ko may doole mooy jële gi mu jële sañ-sañam ak kàttanam ci nit ñi dëkke ci sancu bi, ginaaw ñoo ko fal.
Jattayub diissoo bi moom, li ko taxoon a jug mooy di xelal Kaŋ bi ak jataayu yoonal bi, ak di diisoo ak ñoom. Waaye nag moom sancu bi, ak li mu jot a am lepp, muy “ag àtte gu boppu ” gi nga xam ne taxoon na ba ñu man fa’a doxal demokraasi, teewul mu nekkoon ab sancu rekk bu toppoon ci ginaaw nguurug Angalteer gi, ci gisiinu waa Angalteer.
Goornamaa bu Angalteer li mu fàttee def mooy, wut nu mu nose mboolooy yu waa Angalteer yii dëkke woon sancu yi, ñoom mbooloo yii nga xam ne mujj nañu lu jamono di gën a yàgg, ñuy gën a sori seen réewum nday ma di Angalteer, ci wàllug aada ak dundiin, loolu waral ñu tàmbli koo fàtte, di yëg nag leegi ne fii mooy seen réew, di ci tënku, te di ko fonk.
Loolu nag tàmbli woon na a wuute ak politig bi George mu ñatteel mi, taxawaloon, moo doonoon burub Angalteer ca jooja jamono, lii mooy li taaloon ab xare bu mag ci diggante sancu yi ak nguurug Angalteer gi, xare boobu moom lañuy tudde xareb temb bi .
Li waraloon xareb temb bi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ñi dëkke woon sancu yi, ay mbooloo lañu woon aki kuréel yu wuute, ak doonte la ëppoon ca ñoom ay waa Angalteer lañu woon yu di ay diiŋatkat (protestants). Seeni njariñi koom-koom it bokkewul woon, te niroowul woon, waaye nag, loolu lepp teewul woon amoon nañu ñatti mbir yoo xam ne kenn wuutewu ci woon, ñepp a ci dëppoo woon, ñooy:
1 Am gu nit war a am “ag goreg jëmm” , rawati na “goreg pas-pas”
2 Ak sàmmoonteek yoon ak nosu, maanaam nosu gi mbir yi war a nosu.
3 Yëg gi ku nekk yëgoon ne fii ci sancu yii la dëkk, moo di am réewam, fa la féetale ag réewoom
Ëttub Aamerig bii nag mujjoon di def ay mbir yoo xam ne ñoo waraloon xareb temb bi tàkk. Mbir yooyu manees na leen tënk ci yii:
Yoon yuy tege galag ak tembar[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Parlamaa bu Britani bi daa génne atum 1762 g, yoon wu ñuy wax yoon wu tembar yi, mooy wiy def ngay fay tembar ci jëflante yu kilifawu yi (officiel yi), ak wayndare yi (les dossiers), ak yëglekaay yi añs. Ci atum 1764 g, ñu farataal galag ci suukar si nu daa jële ci sancuy Espaañ yi, yu Faraas yi ak yu Olaand yi, teg ci farataalati ko ci ataaya, kayit, weer ak biteex (walla betteex) .
[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ci atum 1651g, barlamaa bu Britani bi dafa génne wenn yoon wuy waral ci sancu yi ñuy tuxal li ñuy génne ak li ñuy jëggaani di ko def ci ay gaal yu Britani, aaye leen ñuy jëndati feneen, leneen loo xam ne bari na ca Angalteer.
Koppar walla kee bu kayit ak jënd suuf:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Sancu yu Britani yi danu leen a aaye woon ci yoon, ñuy génne walla ñuy defar benn koppar bu kayit ak di ko jëfandikoo niki koppar bu ofisel (kilifawu) . Noonu tam lañu teree woon – ci weneen yoon (luwaa )- ñuy jënd suuf yi feete sowwu fukk ak ñatti sancu yi, ngir jàpp gu nu jàppoon ne yooyu suuf nguurug Britanee leen moom.
Nos dooley kaaraange ji:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Goornamaa bu Britani dafa sosoon jenn doole ju xare ngir aar sancoom yi nekkoon ci Amerig gu bëj gànnaar gi, doole jooju tolloon na ci junniy xarekat , mu waxoon waa sancu yi ne ñooy warlu di joxe depaas yi doole jii di laaj. Loolu nag taxoon na ba waa sancu yi mer, ñaawlu loolu lool, ngir loolu tam goornamaa bu Britani bi ne kon na ci génn, waaye nag galagu ataaya moom dindiwu ko. Loolu tam tax na ba waa sancu yi di yëg ne ñoom daal danuy jëflante ak ñoom, mu mel ne dañuy ay nit walla ag njaboot goo xam ne ñoo gën a néew solo ak daraja ñi dëkke Angalteer.
Waa sancu yi tam yëgoon nañu ne li ñuy fay ciy galag lépp, deesu leen ko defal fi ñu koy faye waaye kay ca réew mu leen sori mee di Angalteer, te loolu du leen jariñ ci seen dund gi, te du ci def dara. Nga rax ci dolli ne Angalteer mooy réew mi rënkaloon boppam ci sancoom yi, yaxantug marsandiis yu bari, maanaam bari na lool ay marsandiis yoo xam ne Angalteer da ne woon moom rekk a leen sañ a jaay ci sancu yi, lu mel niki ataaya, loolu nekkoon na lu waa sancu yi ñaawlu woon.
Ci nii daal la xew-xew yi toppantee woon, di nëxal nag sellug séqoo gi amoon ci diggante Angalteer aki sancoom, loolu tam gën a yaatal paxum réeroo mi nekkoon ci seen diggante. Loolu nag gën na a fés, bi waa sancu yi bañee ne duñu fayati galagu ataaya, ginaaw bi tam am mbooloo jug, ci desambar atum 1773 g, lakk ñatti gaal yu nguurug Angalteer, yu ñu duyoon ak ataaya, ca waaxub Boston, ca sancu bu Masacusets, loolu waral waa Angalteer tëj waaxub Boston bi, ne gaalug yaxantu du fi teerati, daal di ne moom ci jëmmi boppam mooy yoral boppam sancu boobu. Xew-xew bii ak la ca juddoo , man nañu ne moo waral xareb temb bi.
Ndajem waxtaan mu Filadelfiya mu njëkk mi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Juroom ñeenti diiwaan yu Aameriig teewe woon nañu ndajem New York ma, atum 1765g, di sàkku ci nguurug Angalteer mu teggil leen galagu tembar bi mu leen di teg. Ci noonu Angalteer teggi woon na galag boobu waaye teewul mu wéyoon di tege yeneen galag yi nga xam ne ab Parlamaawam daa na leen woote, te di leen farataal ci mbooleem ay sancoom yi nekk ci àdduna bi.
Looloo taxoon reenub réeroo bi nekkoon ci diggante Angalteer aki sancoom saxoon fi di lu ñu dogadi, ndax kat sancu yi dañoo gisoon ne di leen teg ay galag te seeni jataayi yoonal ànduñu ci, bu amee lu muy tegtale mooy dindi màndargam demokraasi mi seen jataay yooyu di doxal seeni mbir ame woon, ndax kat daa am ab dal(principe) bu nekk ci demokraasi, bu naan “doo fay galag boo amul ndaw” .
Man nañu ne ndajem New York mi mooy lu njëkk a feeñ te nosu loo xam ne waa sancu yi def nañu ko, di ci safaan ni Angalteer di àttee seen diiwaan yi.
Ñoñ sancu yépp a meroon bi Angalteer tëjee waaxub Boston bi, bu ko defee ñu taxawal am ndaje ca Filaadelfiya, atum 1774 g, jàmmaarloo fa’ak Angalteer ne ko na xam ne lépp lu mu defati benn sancu ci sancu yi, na ko wóor ne sancu yépp la ko def, daal di ñaawlu bu baax jëf yu ñaaw yi Angalteer tegoon Boston . Njiitul xare lii ñuy wax George Washington (1732 – 1799 g ) teewe woon na ndaje ma. Ndajem Filadefiya moomu, mooy dàtt bi nga xam ne ci la Kongres mujj a teggu, ci ginaaw bi .
Jaadu na ñu leeral leen ne ndajem Filadefiya mi li ko taxoon a jug du sàkku ag tembte , waaye kay yëgal Angalteer ne lu wuuteek demokraasi lii muy def ci sancu yi neexu leen, te man na a nëxal te yàq xaritoo ak jàmm ji amoon ci diggam ak ay sancoom.
Ñoom kay seeni càkkuteef weesuwutoon lii, mooy na Angalteer xam ne ñoom sancu yi kat ñoo ame àq ak sañ-sañ - ci seen jataayi yoonal yi – ci tege ak farataal ay galag ci waa sancu yi.
Angalteer nag, ci safaanub muy lijanti lëj-lëj boobu ci maslaa gu xereñ, moom daal da fee nekk di yonnee ay dooley xare yu yees ci Boston, ngir gën a dëgëral doole ja fa nekkoon. Loolu tam li mu juroon mooy waa sancu yi ñoom itam, ñu ne woon nañu waajal seen bopp, ndax kat nguurug Angalteer gi bëggul jàmm, ci noonu ñu - ñoom waa sancu yi – defaat beneen ndaje ci Filadefiya, ngir jàng mbir mi, seet nu ñu ciy def.
Ndajem Filadelfiya mu ñaareel mi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ndawi sancu yi defoon nañu am ndaje atum 1755 g, ca Filadelfiya, muy ñaareelu ndaje mu Filadelfiya mi, ñu wax fa ne dañuy sos menn mbooloom xare , te bennal ko, bañ a def sancu bu nekk am sa mbooloom xare, bu ko defee nag, mbooloom xare moomu ñu tànne ko ci waa sancu yi, ngir ñu aar leen ci ay wi leen dëgmalsi. Ci noonu ñu dugal doomi sancu yi ci xarekat yu bees yii nga xam ne George Washington moo leen jiite woon. Waaye teewul ñu yonnee ca buuru Britani bi, ab bataaxel buy sàkku ci Angalteer mu xoolaat ni muy jëflanteek sancu yi, te lenn baaxu ci, waaye buur bi moom jàpp fa mu jàppoon rekk, ne daal am na ag cang gu ñu joyal ci kaw mbooleem sancu yi. Ci jëfam jooju la tëje buntub jéem gi sancu yi doon jéem ngir defar – ak doonte lu néew la itam – seen diggante ak Britani, réew miy nday.
Ni xare bi tàkke :[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bi buur bii di George mu ñatteel mi, ñàkkee faale càkkuteefi sancu yi, ne daal li wér mooy moo ame cang gu joyu gi ci mbooleem sancu yi, maanaam sancu yépp ci ron kilifteefam lañu nekk, ci anam gu matale te daj, bi buur bi nekkee ci taxawaayam boobu ne du ci juge la xare bi tàkk ci diggante ñaari wàll yi, sax nag lu toll ci juroom ñaari at daanaka (1775 – 1783 g ), bu ko defee, mu tas nag ci li ëpp ci sancu yu Aamerig yi, George Washington nag jot na a man a nangu Boston, ginaaw bi mu ko gawee. Dooley gornamaa bu Britani moom, teg loxo lu bari ci waaxi Aamerig yi. George Washington ni mu doon xeexe ak ñoom nag mooy xeexub bette, ci barab yu bari, ak door-daw, foo ko fekk daawul nangoo jàmaarlook ñoom, ndax xammoon na ne ñoo ko ëpp doole te gën koo tàggatu.
Ak li xarekati sancu yi doon jànkoonteel lépp ciy coona yu tar ci biir xare bii, teewul George Washington amoon na ci kaw njiitul Anglteer lii di Burgoyne, ci xareb Saratoga, loolu mi ngi am bi mu jawalsee juge Kanadaa, jëm New York, ci oktobar 1777 g. Ca saa sa, ginaaw bi ñu gañee Britani, Faraas jug na, jibal ab xareem ci kawam atum 1778 g, Espaañ roy ko ci, atum 1779 g, Olaand topp ci atum 1780 g. Man nañoo wax ne Faraas moom jàpple na way fippi sanncu yi ci wàllug xare (militaire) ak ci alal, ba tay it dajale na way coobarewu yu Fraans yi, yobbu leen ci Diiwaan yu Bennoo yi, ngir ñu xeexle leen ci ron njiit lu xare lu Faraas lii di Lavette, safaan Angalteer noonam bu mu yàgg a noonool bii. Ci noonu Britani mujj war a xare ci jë yu bari.
Dàq gi ñu mujj a def dooley angle ji, ci sancu yi, mooy gi nu defoon seen njiit la Cornwallis, loolu di bi mu deltoo ginaaw, dem dëkkub York Town, fa dexug York di sottikoo, ginaaw ba ko fa mbooloom xarem George Washington ma songee. Xarekati George Washington yooyu nag am njaxasiitum kuréel lañu woon mu ame ci diggante ay waa Faraas aki ñoñi sancu, tollu nag ci fukk ak juroom benni junniy xarekat.
Nañu fàttaliku nag ne waa Aamerig yi ñoom, ci seen suuf lañu doon xeexe, bu ko defee dolli leen doole ci xare ak ci alal day gën a yomb, gën a gaaw, bu dee waa Angalteer yi xawoon a sori Kanadaa, fi seen bagaasi xare daan juge, walla Angalteer gi leen soree woon lu tollook ay ñatti junniy miil daanaka. Nga rax ci dolli, waa Aamrig yi dañoo dogu woon bu wóor ci raxasu ci teg loxo gi Britani tegoon loxo seeni mbir, te amoon nañu ay njiiti xare yu bari, ku ci mel ne George Washington. Doolil ci loolu, nekk gi waa Britani nekkoon di xeexe ci sancu yoo xam ne manuñu fa’a ame jokkoo ak dolli-doole ga war, ca anam ga mu ware te gaaw, te itam pastéefub xeex bi ñu amoon moo gën a suufe fuuf bi waa sancu yi amoon, ñoom ñi taxawoon temb ci xettaliku ci waawug nguurug Angalteer gi. Bokk na ci li doyadil waa Britani yi ci xeex bi, ubbi gi ñu gubbi woon ay jë yu xare yu bari ci seen kaw, ci barab yu sakkan ci Aamerig.
Tembug Diiwaan yu Bennoo Aamerig yi:[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bi waa Britani xamee ne lòtt nañu ci toroxal jeqiku gi amoon ci Aamerig, te xam ne doole du mooy lijanti lëj-lëj yi nekk ci sancoom yi, ndax kat mi ngi nii di ku ñu dàqe, ndamu ci kawam ca xare ba, bi loolu amee mu sàkku woon ag juboo, ci noonu ñu xaatim juboo gi ci Paris, ci digganteem aki sancoom atum 1783 g, lii mooy tomb ya ca ëpp solo:
1 Britani day nangu tembteg sancu yi nekk ci suuf yi féete ci penkub dexug Misisipi gi, te jàppe dex gii muy diguw sowwu wi ko tàqale ak sancu yi. Bu ko defee dig yu bëj gànnaar yi ñoom ñu bàyyi leen nañu nekke woon.
2 Jéem a rafetal séqoo yi, ci diggante Britani ak réewum Aamerig mu temb mi (Diiwaani yu Bennoo Amerig yi)
3 Amal ci diggante Britani ak Aamerig gu temb gi, ay séqoo yu yaxantu ak yu koom-koom, waaye nag séqoo yooyu ñu teg leen cig nawleente, ak moroomante, kenn du jaay kilifteef sa moroom.
Nii daal la Diiwaan yu Bennoo yu Aamerig yi ame, xareb temb bi nag am na genn jeexiital gu rëy te xóot, ndax wal na te upp ngelawul gore ak temb ci mbooleem sancu yi.
Lii nag làppal na Britani, loofloo ko, ci wàllug xare ak politig, nga rax ci dolli alalam ju bari ji mu ci ñàkke.
Aamerig nag moom, daal di ñew, defar sartu réewam , daal di taxawal ndajem booloo mi nga xam ne Kongres moo ko digale woon, atum 1788 g, mbooleem ndawi Diiwaan yu Bennoo yi teewe woon nañu ko, ba mu des diiwaanub Rood Island. Cér ya fa nekkoon tam, tànn cig dëppoo, George Washington muy njiitul ndaje mi, ci loolu la nekke ki njëkk a nekk njiilul Diiwaan yu Bennoo yi.
Ginaaw bi lañu def Washington – ginaaw bi mu nekke péeyu koom-koom bi ak bu alal bi – la nu ko def péey bu politig bi. George Washington nag jëloon na xalaatam yepp, def leen ci nu muy def ba bennal Amerig, looloo taxoon waa Amerig yi soppoon ko, wormaal ko, waxam it weesuwutoon : (( doon leen benn, doon leen ay waa Aamerig ..)) , loolu saxoon ci seen xel yi. Washington moom wàcci na jal bi, joxe njiit gi, atum 1797 g, ginaaw bi mu ko yoree ñaari yoon.


text:
saafaral ay lonku ci ay jëfandaayu kàddu Bluetooth ak ay wone yu amul buum
Kàddu Bluetooth
Sudee bës ci bitoŋuLonkci barabu toppatoo gisul sa jëfandaayu kàddu biy doxee Bluetooth, jéemal lii:
Wérlul ni sa jëfandaayu Windows dafay nangu Bluetooth ak ndax taal nañ ko. Dinga gis ab bitoŋu Bluetooth ci barabu toppatoo gi.
Wérlul ni jëfandaayu kàddu biy doxee Bluetooth mu ngi takk te mën nañ ko gis. Ni nga koy defee dafay wuute ci jëfandaay yi, kon xoolal leeral yu àndak sa jëfandaay wala nga dem ci daluweb defarkat.
Continue reading saafaral ay lonku ci ay jëfandaayu kàddu Bluetooth ak ay wone yu amul buum Kàddu BluetoothJëfandaayi Miracast Sudee bës ci bitoŋuLonkci barabu toppatoo gisul sa jëfandaayu kàddu biy doxee Bluetooth, jéemal lii: Wérlul ni sa jëfandaayu Windows dafay nangu Bluetooth ak ndax taal nañ ko. Dinga gis ab bitoŋu Bluetooth ci barabu toppatoo gi. Wérlul ni jëfandaayu kàddu biy doxee Bluetooth mu ngi takk te mën nañ ko gis. Ni nga koy defee dafay wuute ci jëfandaay yi, kon xoolal leeral yu àndak sa jëfandaay wala nga dem ci daluweb defarkat. Sooy seet yeneen jëfandaay yuy doxee Bluetooth yu wuute ak yu kàddu, demal ci xëtu Jekkali Bluetooth bi. Demal ci Jekkal yi, tànnal Jëfandaay yi, tànnal Bluetooth tànnal jëfandaay bi, tànnal Dindi jëfandaay, te nga jéemaat leen kuupale.