text:
Diiwaan yu Bennoo
Diiwaan-yu-Bennoo, walla Diiwaan-yu-Bennoo yu Aamerig ci anam gu gudd am réew la mu séddaliku ci juroom-fukki diwaan, ñent-fukk ak juroom-ñett yi ñoo taqaloo te féete ci diggante Mbàmbulaanug Atlas ak Gu-Dal gi, penku ba sowwu, Kanadaa moo féete bëj-gànnaar, Meksik nekk ci bëj-saalumam. Alaskaa ci la bokk donte taqu ci, mi ngi nekk ci sowwu Kanadaa. Hawaii moom mi ngi ci diggu mbàmbulaan Gu-Dal gi. Réew mi am na fukk ak ñenti diiwaan yu tasaaroo ci géeju karayib yi ak Gu-Dal gi. Péeyam mooy Washington.
Diiwaan-yu-Bennoo yi ci 2008, 302 ciy miliyoŋ ciy way-dëkk lañu amoon, loolu tax muy ñetteelu réew mi ëppi nit ci àdduna bi, ci ginnaawu Siin ak End. Réyaayam toll ci 9,4 junni km², di ñeenteel ci àdduna bi, ci ginnaawu Riisi, Kanadaa ak Siin. Gàddaay gi bari na fa lool, ba tax muy réew mi ëppi xeet yu jaxasoo ci Suuf si. Koom-koomam mooy bi gën a woomle ci àdduna bi, te moo am njuddéef mu ñumm mu biirum réew (NJ.Ñ.B) mi ëpp ci àdduna bi.
Tur wi[Soppi]
Turu Réew mi Thomas Paine moo ko tànnoon ci bés bi ñuy am seenug temb ci 4 sulet 1776. Woowiin wu gàtt wi, wi ñuy faral di jëfandikoo ci sunuy waxtaan, ci njàngale mi ak ci lonkoyoon yi, mooy «Diwaan-yu-Bennoo» (ci wu-angalteer di United States, ñu tënk ko ci US). Wu gudd wi ñu koy faral di jëfandikoo ci këyiti nguur gi «Diwaan-yu-Bennoo yu Aamerig».
Taariix[Soppi]
Jamono njëkk-kolomboo (Laataa 1492)[Soppi]
Ci Alaskaa lañu gise jeexiti nit ki fa njëkk a teew, ci weti 20 000 at nj.j, ci tefesu atlas ci wetu 13000 at nj.j. Nit ñi njëkk a dëkk ci réew mi ñoo nga bàyyikoo ca Goxub Asi, jaare woon ko ca xat-xatu Bering. Ci ginnaaw bi la fa waa-tugal yi ñëw.
Jamonoy canc (1492-1775)[Soppi]
Christophe Colomb moo wuññi goxub Aamerig ci 1492, at ma ca topp mu nemmeeku barab bi nekk Poortorikoo tay jii. Ci XVIu xarnu la réewi Tugal ya fa ëppoon doole doon seet ay jàlluwaay ci bëj-gànnaar-sowwu ak ay am-am, ci seeni tukki ci topp tefesu Atlas gi ñu dem ba taxawal fa ay sancu yu sax. Ci bëj-saalum waa-espaañ yi sos fa seenub sancu duppee ko Espaañ-gu-Bees, di amal ay tukki-gëstu ci biir réew mi. Ci bëj-gànnaar-sowwu waa-riisi yi sanc fa ci li topp tefesu Mbàmbulaanu Gu-Dal gi. Ci la tubaab yi tàmbalee yaxantu ak askan yi fa cosaanoo.
Ci diggante XVIIu ak XVIIIu xarnu, ndànk ndànk, la fukk ak juroom-ñetti sancu waa-angalteer taxaw ci tefesu penku gi, Lii mooy maamu Diwaan-yu-Bennoo yi. Waa-fraa yi nemmeeku pegu Misisipi dal di fay sos Luisiyaan
Ngir xóotal yëral foofu: Taariixu Aamerig


c: text/html

text:
Kiswahili
Kiswahili, walla làkku suwayli aw làkk la wees di wax ci anam gu yaatu ci Penku Afrig gi. Ci Suwayli turu làkk wi mooy Kiswahili. Moom nag aw làkk wu Bantu la.
Suwayli nag dees na ko wax ci gox bu yaatu ci Afrig, la ko dale ca bëj-saalumu Somaali ba ca bëj-gànnaaru Mosambik ak Keeñaa gépp. Lu tollook juroomi milyoŋ yu muy seen làkk wu njëkk a ngi fi (yu muy seen làkk wi ñu nàmp), ak juroom fukki milyoŋ ciy nit yu muy seen ñaareelu làkk(làkk wu ñu jàng). Suwayli mujj na di làkk wow nit ñi man nañu ciy jokkoo ci penku Afrig ak barab yi ko wër.
Suwayli tàmbali naa nekk làkk wees di wax ci Sansibaar, benn dun ci Tansaani. Suwayli làkk wu kilifawu la (officiel) ca Tansani ak Keeñaa. Moom nag làkk wu jeexiitalu la ci yeneen làkk yu bari niki wu araab. Niki làkk yu bari ci Afrig Suwayli nekkoon na di lees di binde ci arafi araab waaye leegi ci yu laatiin yi lañu koy binde.
Bennaani baat[Soppi]
Lii ci suuf ay misaal la ci làkkuw Sàuwayli:
- waaw - ndiyo
- déet - hapana
- okay (walla baax na) - sawa
yeneen dali web[Soppi]
- Kamusi Project Internet Living Swahili Dictionary

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Toolu mbëjbijjaakon
Toolu mbëjbijjaakon, ci jëmm, ab tool la buy juddoo ci teewaayu yani mbëj, banqaasu jëmm bi koy gëstu mooy mbëjbijjaakon. Ay bokkaanam (ñi bokk doon ko) ñooy ab toolu mbëj ak ab toolu bijjaakon, seen teewaay di juddal ay doole yees man a natt ci bépp tombu tool bi ci jamono ju ne. Ci fànnu gisiin wu ajoo dees na ci wuññee ne toolu mbëj ak toolu bijjaakon ñaari feeñte lañu yu wuute tur te di lenn li, lépp mbiru nosteg delluwaay la. ba tax sax su benn xoolkat bu taxaw di gis ci misaal ab toolu mbëj kepp, ab ñaareelu xoolkat buy yëngu moom dina gis ab toolu mbëj (nakka-jekk waaye bu dul tekkaaral lay doon) ak ab toolu bijjaakon.
Toolu mbëjbijjaakon bi dafay jur jenn doole ji ci wenn wàll-wàllaan wees yan, bu yamaleb Lorentz diñu jox:
Te di yanu wàll-wàllaan wi, diy xélam, toolu mbëj bi, moom di xiirtalug mbëjbijjaakon bi. Àtteb Faraday-Neumann-Lenz mooy wax ne: wuuteeg aj giy judd ci ag ndombo gu tëju dafa aju ci anam gu jonjoo ci coppite gu walug bijjaakon gi te aju itam ci diirub jamono bi muy ame. Ci yeneen kàddu dafa aju ci xél yi walug bijjaakon gi di soppikoo ci jamono ji. Doxiinu masini mbëj yu bari yu mel ne ci misaal soppalikaay yeek doxalukaayu mbëj yi ci bii àtte lañu sukkandiku.


text:
Yoonu Eŋaca
Yoonu nguuru Room wu mag wu tudd Yoonu Eŋaca (Via Egnatia) dafa demoon ci diggante Asi Minër ak Itali. Tàmbale na fu dëkku Istanbuul nekk tey ji ca Géej gu Ñuul ga, jàll Maseduwan ba egg géeju Adiratig. Bokkoon na ca yoon wu ñu jaaroon ngir dem Itali ak Room.
Tali doj la woon. Maanaam defaroon nañu ko ak ay xeex yu ñu yett ba kaare ngir seen ànd jege. Yoonu Eäaca jàll na diiwaanu Maseduwan diggante Géej gu Ñuul ak Géeju Adiratig. Dafa tàmbali woon ca Géej gu Ñuul ca dëkk bu tuddoon Bisansë (Byzanse), mooy dëkku Istanbul, jaar ca dëkki Neyapolis, Filib, Amfipolis, Apoloni, Tesalonig, ak Pela ba noppi dem ba Dirxasiyum (Dyrrhachium) ak Apoloni ca Géeju Adiratig. Guddaay ga mooy tollook 800 kilomet. Nit ñi doon nañu dugg gaal ca Dirxasiyum walla Apoloni ngir jàll géej ga te fekk yoon wa jëm Room.


text:
Dawaan bu safaanu
Dawaan bu safaanu (DS walla AC ci wu-angalteer: Alternating Current) màndargoo ag walug dawaan guy soppiku ci jamono muy ci taraay walla ci jubluwaay.
Tëraliin
Doxiin[Soppi]
Naka-jekk dawaanu mbëj suñu koy séddale, ci dawaan bu safaanu bu baraayam sax ci 50 Hz walla 60 Hz lees koy defe (+ ak - bi dañuy safaanu ci watatukaay bi juroom-fukki saa yu ne). Dawaan bi ak dendu mbëj bi, ci biir watatukaayu mbëj bi, seen Demiin dafay mel ne bu ab duusub sin.
Jëfandikoo gu dawaan bu safaanu mi gi jóge ci li jurukaayu dawaan yi, ci yaxanaay ci koom-koom ak seenug yomb a defar, di jur dawaan bu safaanu ci anam gu yomb, kon dawaan bi ci boppam kenn du ko soppiwaat laataa ag jëfandikoo.
Fi njariñ li gën a feeñee sax mooy séddaleeb dawaan bu safaanu bir na ne moo gën a yaxan dawaan bu wéy ci séddaleeb dend bu kawe (ñakkug kàttan gi ci buum yu gudd yi moo gën a néew). rawatina, ci diggante gu gennwéq walla wéq yu bari, bir na yaxanaay gu ñettiwéq di gees gën a jëfandikoo ndax néewteey ñakkug kàttan ngir njeexitu Joule (moo tax dijjaayu watatukaay yi gën a néew, maanaam wëñ yu gën a sew); jëfandikoog dawaan bu safaanu bu ñettiwéq lawal na buumi yóbb yi ci diggante yu gudd lool yi.
Genn Màndarga gu am-solo gu dawaan bu safaanu, ba waral ci genn wàll li tax ñépp jël ko, mooy yomb gee jëfandikoo fu nekk, yomb gee soppi ci lim yu wuute ci taraayu dawaan, ci ndimbalu soppalikaay yi, ak ñakkug kàttan gu digu.
Donte yenn jumtukaay yi dawaan bu wéy lañuy doxe, waaye loolu manees na koo ame ci dawaan bu safaanu, sunu jëfandikoo ab jubbantikaay.
Suñu jëfandikoo ag xaralag mbëjfeppal gu kàttan gu ñaw, manees naa jëfandikoo dawaan bu wéy ngir am dawaan bu safaanu, jur ko ci yenn anami baraay, melokaanu duus ak taraay jaare ko ciy jumtukaay yees duppee jallarbikaay.
Taariix[Soppi]
Ca njalbeenu njëfandikug kàttanu mbëj ci ndefar gi ci XIXu xarnu daawaan bu wéy lañu doon jëfandikoo, ndax li mu doonoon lu neex a rënk ciy tegle ak li mu gën a wóor dawaan bu safaanu. Tomb bu mujj bi Thomas Alva Edison mooy ki ko doon wax ci lees tuddewoon xareeb dawaan yi.
Dawaan bu safaanu, gi soloom doonoon lu beneen xaaj bi boole woon Nikola Tesla ak George Westinghouse doon aar, manul a ñakk ci njëfandiku gu ab soppalikaay, moom mi tax ñuy man jokkalante mbëj mi ci diggante yu gudd. Te itam doxalukaayu mbëj yu dawaan bu safaanu ñoo gën a wóor te gën a yaxan yu dawaan yu wéy yi.
Ci jamono jii ci àdduna bi dawaanu mbëj ci ñaari baraay lañu koy séddalee, 50 Hz(Tugal, Asi, Afrig) ak 60 Hz(Diiwaan-yu-Bennoo ak goxu Aamerig bépp ci lu daj, genn xaaju sapoŋ) ak taraay yu wuute.
Xool it[Soppi]
Téerekaay[Soppi]
- (en)Charles Proteus Steinmetz: Theory and Calculation of Alternating Current Phenomena (McGrawHill, 1900)
- (en)Charles Proteus Steinmetz: Electric Discharges, Waves and Impulses (1914) * (en)Charles Proteus Steinmetz: Theoretical Elements of Electrical Engineering (1915)
- (en)Charles Proteus Steinmetz: Theory and Calculation of Electrical Apparatus (1917)
- (en)Charles Proteus Steinmetz: Theory and Calculation of Transient Electric Phenomena and Oscillations(McGrawHill, 1920)
- (en)Louis Cohen: Formulae and Tables for the Calculation of Alternating Current Problems (McGraw-Hill, New York, 1913)
- (en)Ernst Julius Berg: Electrical Engineering, First Course (McGrawHill, New York, 1916)
- (en)Ernst Julius Berg: Electrical Engineering, Advanced Course (McGrawHill, New York, 1916)


text:
1:1 Nun Pool, Silwan ak Timote noo ngi leen di bind, yéen mbooloom ñi gëm ci dëkku Tesalonig te nekk ci Yàlla Baay bi ak Boroom bi Yeesu Kirist. Na yiw ak jàmm ànd ak yéen.
1:2 Bët bu set nu ngi sant Yàlla ndax yéen, di leen boole ci sunuy ñaan.
1:3 Dunu noppee fàttaliku ci kanam Yàlla sunu Baay jëf ji juddu ci seen ngëm, liggéey bi tukkee ci seen mbëggeel, ak muñ gi sosoo ci seen yaakaar ci sunu Boroom Yeesu Kirist.
1:4 Bokk yi, yéen ñi Yàlla bëgg, xam nanu ne Yàlla tànn na leen;
1:5 ndaxte xebaar bu baax, bi nu leen doon yégal, yemul woon ci ay wax rekk, waaye àndoon na ak kàttan ak Xel mu Sell mi ak kóolute gu mag. Xam ngeen sunu taxawaay ci seen biir ngir seen njariñ.
1:6 Te aw ngeen sunuy tànk ak yu Boroom bi, ci li ngeen nangu xebaar bi ci biir fitna yu metti, ànd ak mbég ci dooley Xel mu Sell mi.
1:7 Noonu ngeen daldi nekk royukaay ngir ñi gëm ñépp ci diiwaani Maseduwan ak Akayi.
1:8 Ndaxte kàddug Boroom bi jollee na ci seen biir, te yemul ci Maseduwan ak Akayi rekk, waaye seen gëm Yàlla siiw na fépp. Matul sax nu di ci wax dara,
1:9 ndaxte ñoom ci seen bopp ñooy seede li sunu ngan def ci seen biir. Maanaam, ni ngeen dëddoo xërëm yi, jublu ci Yàlla te di ko jaamu, moom miy Yàlla Aji Dund ju dëggu ji,
1:10 te ngeen di séentu Doomam bàyyikoo asamaan, moom Yeesu mi mu dekkal te di nu musal ci merum Yàlla, mi nar a ñëw.
2:1 Waaw bokk yi, xam ngeen ne, ngan gi nu leen ganesi woon du nganug neen.
2:2 Laata nuy ñëw, jaar nanu ci fitna ak toroxte ca dëkku Filib, ni ngeen ko xame; waaye Yàlla sunu Boroom may na nu fit, ba li tongoonte bi metti lépp it, yégal nanu leen xebaaru Yàlla bu baax bi.
2:3 Ndaxte sunu waaraate wéeruwul cig réer walla ci njublaŋ walla ciy nax.
2:4 Waaye gannaaw Yàlla moo nu seet, ba wóolu nu te dénk nu xebaar bu baax bi, kon noonu lanuy waaree, du ngir neex nit ñi, waaye ngir neex Yàlla, miy seet xol yi.
2:5 Musunoo jey kenn, yéen xam ngeen ko; sunu waare musul a ëmb bëgge, Yàlla seede na ko;
2:6 musunoo sàkku ngërëmu nit, muy ci yéen, muy ci ñeneen.
2:7 Manoon nanoo diis ci seen kaw sax, nun ñiy ndawi Kirist, waaye woyofoon nanu ci seen biir, te lewet ni jaboot buy uuf doomam.
2:8 Cofeel gi nu am ci yéen tax na, bëggunu woon a yem ci xamal leen xebaaru Yàlla bu baax bi, waaye jox leen it sunu bakkan, ndaxte sunu xol seeyoon na ci yéen.
2:9 Bokk yi, yéena ngi fàttaliku sunu coono ak sunu ñaq; xam ngeen ni nu liggéeye guddi ak bëccëg, ngir bañ a diis ci seen kaw, ci di leen yégal xebaaru Yàlla.
2:10 Naka sunu diggante ak yéen ñi gëm, doxal nanu ko doxalin wu sell te jub te amul sikk: seede ngeen ko, te Yàlla it seede na ko.
2:11 Xam ngeen ne, dénk nanu leen kenn-kenn, ni baay di def ak doomam, dëfëlal leen seen xol te dëggal ci yéen, ngeen dund dund gu neex Yàlla, moom mi leen di woo, ngeen séddu ci nguuram ak ndamam.
2:13 Te it dunu noppee sant Yàlla ci lii: ba ngeen jotee kàddug Yàlla, gi nu doon waare, nangu ngeen ko, waxuma ni kàddug nit waaye ni kàddug Yàlla, ndaxte moom la ci dëgg-dëgg, te mu ngi jëf ci yéen ñi gëm.
2:14 Ndaxte bokk yi, aw ngeen ci tànki mboolooy Yàlla, yi nekk ca réewu Yawut ya tey daje ci turu Kirist Yeesu; fitna ya ñu daj ca Yawut ya, yéen it seen waa réew teg nañu leen ko.
2:15 Ñoom Yawut yi rey nañu Boroom bi Yeesu, ni ñu reye woon yonent yi; teg nañu nu fitna yu metti; neexuñu Yàlla, ànduñu ak kenn,
2:16 di nu teree wax ak ñi dul Yawut, ngir bañ ñu mucc. Duñu noppee xuus ci biir bàkkaar, waaye merum Yàlla xëppu na ci seen kaw.
2:17 Nun nag bokk yi, ba ñu ma leen xañee ab diir --xol yi taxul may wax, waaye jëmm yi rekk — jéem nanu leen a gis ak sunu kem-kàttan, ndax namm nanu leen, ba sunu xol seey ci gis leen.
2:18 Kon jàppoon nanu leen a seetsi — man Pool sax ay yooni yoon, waaye Seytaane téq na ma.
2:19 Ndaxte bés bu Yeesu sunu Boroom dellusee, te nu fekke ko, kan mooy sunu yaakaar? Kan mooy sunu mbég? Kan mooy sunu kaala, gi nuy tiitaroo?
2:20 Xanaa du yéen? Waaw yéenay sunu ndam, yéenay sunu mbég.
3:1 Kon nag, ba nu ko mënatul a dékku, nangu nanu ñu bàyyi nu, nun doŋŋ, ca dëkku Aten,
3:2 te yónni nanu Timote, sunu mbokk ak sunu nawle ci liggéeyu Yàlla ak ci waareb xebaaru Kirist. Yónni nanu ko, ngir mu dénk leen, tey feddali seen ngëm,
3:3 ngir kenn bañ a raf ndax nattu, yi ngeen di jaar. Yéen ci seen bopp xam ngeen ne, nattu mooy sunu cér.
3:4 Ba nu nekkee ak yéen sax, waxoon nanu leen, waxati ko ne, fàww nu sonn; te noonu la ame, yéen xam ngeen ko.
3:5 Noonu ba ma ko mënatul a dékku, yónnee naa, ngir xam fu seen ngëm tollu, ngir ragal Seytaane fiir leen, ba sunu ñaq neen.
3:6 Waaye léegi Timote bawoo na ci yéen, indaale xebaar yu neex ci seen ngëm ak seen mbëggeel; xamal na nu ne, yéena ngi am pàttaliku yu rafet ci nun te namm nu lool, ni nu leen namme yéen itam.
3:7 Noonu bokk yi, ci biir tiis ak coono yi nu nekk, seen ngëm dëfël na sunu xol.
3:8 Ndaxte noo ngi dund dëgg-dëgg, ndegam yéena ngi sax ci Boroom bi.
3:9 Ndaw cant yu bare yu nu war a sant Yàlla ndax yéen! Ndaw mbég mu bare, mi nu am ci kanamam ndax yéen!
3:10 Guddi ak bëccëg nu ngi wàkkirlu ci ñaan Yàlla, ngir gis leen, ba man a mottali seen ngëm.
3:11 Na Yàlla sunu Baay moom ci boppam ak Yeesu sunu Boroom jubal sunu yoon ci yéen.
3:12 Na leen Boroom bi dolli mbëggeel gu tar, ngeen bëggante te bëgg ñépp, ni nu leen bëgge nun.
3:13 Na samp seeni xol noonu ci cell gu amul sikk fa kanam Yàlla sunu Baay, ba bés bu Yeesu sunu Boroom dellusee, ànd ak gaayam yu sell yépp.
4:1 Léegi nag bokk yi, jot ngeen ci nun, nan ngeen war a dunde ba neex Yàlla, te moom ngeen di def. Waaye ci turu Boroom bi Yeesu nu ngi leen di ñaan ak a dénk, ngeen gën koo feddali.
4:2 Ndaxte xam ngeen ndigal, yi nu leen jox ci wàllu Yeesu Boroom bi.
4:3 Lii nag mooy coobareg Yàlla: ngeen sell, maanaam ngeen moytu njaaloo;
4:4 ngeen noot seeni cér ci cell ak tedd,
4:5 te xemmem bañ leen a jiital, ni xeeti àddina yi xamul Yàlla.
4:6 Ci mbir mii nag, bu kenn ci yéen laal yëfi jaambur, ngir bañ koo tooñ. Ndaxte waxoon nanu leen bu yàgg te artu leen ne, ñiy def loolu, Boroom bi dina leen mbugal.
4:7 Ndaxte Yàlla woo na nu, nu dund ci cell, waaye du ci sobe.
4:8 Ku tanqamlu wax jii nag, defoo ko nit, Yàlla nga ko def, moom mi leen di jox Xel mu Sell mi.
4:9 Ci lu jëm ci bëggante ci seen biir, matul nu leen di bind dara, ndaxte Yàlla def na ci seen xol, ngeen bëggante.
4:10 Te moom ngeen di def ci bokk yépp, yi ci diiwaanu Maseduwan. Waaye bokk yi, maa ngi leen di xiirtal, ngeen gën cee sax.
4:11 Fullawooleen a dund ci jàmm, di topptoo seen mbiri bopp tey lekk seen ñaq, ni nu leen ko sante woon.
4:12 Noonu dingeen dund dund gu jekk ci kanamu waa àddina, te it dungeen soxlaal kenn dara.
4:13 Ci mbirum ñi nelaw nag bokk yi, bëgguñu ngeen réere mbir, ba tiis ni aji gëmul, yi amul benn yaakaar.
4:14 Ndegam gëm nanu ne, Yeesu dee na te dekki, noonu it Yàlla dina indaale ak Yeesu ñépp ñi ko gëm te nelaw.
4:15 Nu ngi leen di wax lii tukkee ci Boroom bi: nun ñiy dund te des fi, ba kera Boroom biy dellusi, dunu jiitu ñi nelaw.
4:16 Ndaxte ndigal lu jamp dina jib, baatu kilifa ci malaaka yi dégtu, liitu Yàlla jolli, te Boroom bi moom ci boppam dina wàcce ca asamaan. Booba ñi gëm Kirist te dee dinañu jëkk a dekki;
4:17 gannaaw loolu nun ñiy dund te des fi, dinañu ne fëyy ak ñoom jëm ci niir yi, taseji ak Boroom bi ci jaww ji. Te noonu dinanu nekk ak Boroom bi ba fàww.
4:18 Kon nag na ku nekk di dëfël sa xolu moroom ak kàddu yooyu.
5:1 Waaye bokk yi, ci li jëm ci jamono yi ak waxtu, yi loolu di am, matul nu leen ciy bind dara.
5:2 Ndaxte xam ngeen bu wér ne, ni sàcc di ñëwe guddi, noonu la bésu Boroom bi di ñëwe.
5:3 Fekk nit ñiy naan: «Lépp a ngi ci jàmm, ba ne leww,» booba musiba bett leen, ni aw mat di bette jigéen ju ëmb, te kenn du ci mucc.
5:4 Waaye yéen bokk yi, nekkuleen cig lëndëm, ba tax bés boobu bett leen ni sàcc.
5:5 Ndaxte yéen ñépp ci leer ak bëccëg ngeen bokk; bokkunu ci guddi ak lëndëm.
5:6 Kon nag bunu nelaw ni ñeneen ñi, waaye nanu xool te maandu.
5:7 Ndaxte ñiy nelaw, guddi lañuy nelaw, te ñiy màndi, guddi lañuy màndi.
5:8 Waaye nun ñiy waa bëccëg, nanu maandu te ràngoo ngir xare bi: ngëm ak mbëggeel, muy kiiraayu dënn, ak kóoluteg mucc, muy mbaxanam xare.
5:9 Ndaxte Yàlla jaglewu nu meram, waaye mucc la nu jagleel ndax darajay sunu Boroom Yeesu Kirist.
5:10 Deeyal na nu, ngir nu man a dund ak moom, bu nu nelawee ak bu nu nelawagul.
5:11 Kon nag nangeen dëgëralante te yokkante seen ngëm, ni ngeen koy defe.
5:12 Gannaaw loolu bokk yi, ci lu jëm ci njiit, yi Boroom bi teg ci seen kanam te ñuy liggéey ci seen biir, di leen artu, maa ngi leen di ñaan ngeen déglu leen;
5:13 rax-ca-dolli ngeen naw leen seen kem-kàttan te bëgg leen ndax seen liggéey. Na jàmm am ci seen biir.
5:14 Bokk yi, nu ngi leen di dénk, ngeen yedd ñi feñaag, dëfël ñi seen yasara yàcciku, dimbali ñi néew doole, tey muñal ñépp.
5:15 Saxleen ci baax ci seen biir ak ci ñépp, te bañ a feyantoo.
5:16 Deeleen bég
5:17 te sax ciy ñaan Yàlla,
5:18 di ko gërëm ci lépp, ndaxte loolu mooy coobareg Yàlla ci yéen ci seen bokk ci Kirist Yeesu.
5:19 Buleen fey taalu Xelum Yàlla,
5:20 di xeeb waxu yonent yi.
5:21 Waaye seetleen mbir yépp, jàpp ci li baax,
5:22 dëddu lépp lu ci bon.
5:23 Na leen Yàlla Boroom jàmm sellal, ba ngeen mat sëkk; na sàmm seen xel mépp, seen xol bépp ak seen yaram wépp, ngir dara bañ cee am sikk, ba bés bu sunu Boroom Yeesu Kirist dellusee.
5:24 Yàlla, mi leen woo ci loolu, kuy sàmm kóllëre la, te dina ko def.
5:25 Bokk yi, buleen nu fàtte ci seeni ñaan.
5:26 Nuyul-leen nu bokk yépp ak saafoonte bu laab.
5:27 Maa ngi leen di dénk ci kanamu Boroom bi, ngeen jàngal bataaxal bii bokk yépp.
5:28 Na yiwu sunu Boroom Yeesu Kirist ànd ak yéen.


text:
1:1 Man Pool, ndawul Kirist Yeesu ci coobareg Yàlla, man ak Timote sunu mbokk,
1:2 noo leen di bind, yéen gaayi Yàlla yu sell, yi dëkk Kolos te di ay bokk ci gëm Kirist. Na leen Yàlla sunu Baay may yiw ak jàmm.
1:3 Dunu noppee sant Yàlla, Baayu sunu Boroom Yeesu Kirist, saa su nu leen di ñaanal,
1:4 ndaxte yég nanu seen ngëm ci Kirist Yeesu ak seen mbëggeel ci gaayi Yàlla yépp.
1:5 Ngëm googu ak mbëggeel googu ñu ngi sosoo ci yaakaaru ëllëg, jiy cér bi leen Yàlla dencal ca asamaan. Mas ngeen a dégg yaakaar jooju ci kàddug dëgg gi, di xebaar bu baax bi.
1:6 Ni xebaar bu baax bi wàcce ci yéen, noonu lay wàcce ci àddina sépp, di meññ te di law. Te noonu lay doxale ci yéen, li dale ci bés, ba ngeen dégge xebaaru yiwu Yàlla, te xam dëggam gi mu ëmb;
1:7 moom ngeen jànge ci Epafras, miy sunu nawle ci liggéey bi te nu sopp ko, di jawriñu Kirist bu takku ngir seen njariñ.
1:8 Te moo nu yégal it mbëggeel, gi Xelu Yàlla mi sol ci yéen.
1:9 Looloo tax ci sunu wàllu bopp, ba nu ko yégee ba tey, jógunu ci di leen ñaanal. Nu ngi ñaan Yàlla, ngeen xam bu baax coobareem ci xel mu mat ak ràññee gu aju ci dooley Xelam.
1:10 Noonu dingeen dund dund gu dëppoo ak seen bokk ci Boroom bi, ba neex ko ci fànn gu nekk, di def bépp jëf yu baax, te yokk seen xam-xam ci Yàlla.
1:11 Te Yàlla dina leen dooleel ak bépp doole, mu mengoo ak kàttanu ndamam, ngir ngeen man a tegoo coono te muñ, ba fa muñ di yem.
1:12 Dingeen gërëm Yàlla Baay bi, ànd ci ak mbég, moom mi leen jagleel, ngeen bokk ci cér, bi mu dencal gaayam yu sell yi ci leer.
1:13 Yàlla musal na nu ci dooley lëndëm, yóbbu nu ci nguuru Doomam ji mu bëgg,
1:14 moom mi nu jot, maanaam baal nu sunuy bàkkaar.
1:15 Doom jooju moo di melokaanu Yàlla, ji kenn gisul. Mooy taaw bi, ki gën a màgg lépp luy mbindeef.
1:16 Ndaxte ci moom la Yàlla sàkke lépp lu nekk ci asamaan ak suuf, li ñuy gis ak li ñu mënul a gis, muy buur, njiit, kilifa mbaa boroom sañ-sañ. Lépp lu ñu sàkk, ci moom lañu ko jaarale, ci moom lañu ko jëme.
1:17 Laata dara di am, fekkoon na moom mu nekk, te lépp a ngi jàppoo ci moom.
1:18 Mooy bopp bi yilif jëmm ji, di mbooloom ñi ko gëm, ndaxte moom mooy njàlbéen gi, di taaw bi, maanaam ki jëkk a dekki, ngir muy kilifa ci bépp fànn.
1:19 Ndaxte soob na Yàlla mu dëkkal matam gépp ci moom
1:20 te jaar ci moom, jubale lépp ak boppam, muy ci kaw asamaan yi mbaa ci suuf, ba mu wàccee jàmm jaarale ko ci deret ji tuuru, bi Doom ji deeyee ca bant ba.
1:21 Te yéen ñi sore woon Yàlla te doon ay noonam ci seen xel ak seen jëf yu bon,
1:22 léegi nag Yàlla jubale na leen ak boppam jaare ko ci deewu Kirist ci yaramu nitam, ngir taxawal leen ca kanamam, ngeen sell te ñàkk sikk ak i ŋàññ.
1:23 Loolu nag na fekk ngeen wéy ci ngëm, sampu ci ba dëgër ci, tey séentu cér, bi leen xebaar bu baax bi jox. Te xebaar bu baax, boobu ngeen dégg te ñu yégal waa àddina sépp, man Pool moom laay yégle.
1:24 Léegi nag maa ngi am bànneex ci coono, yi may daj ngir seen njariñ; te li des sax ci fitnay Kirist, noonu laa koy àggalee ngir njariñu mbooloom ñi gëm, di jëmmam.
1:25 Jawriñu mbooloo moomu laa, ndaxte Yàlla sas na ma ngir yéen, may yégle fu nekk kàddoom,
1:26 maanaam ma yégle kumpa, gi nëbbu woon ay jamonoy jamono, waaye léegi Yàlla xamal na ko ay gaayam
1:27 ci xeeti àddina sépp. Ñoom nag la Yàlla bëgg a xamal ni ndamu kumpa googu màgge, maanaam Kirist a ngi dëkk ci yéen, di yaakaar ju wér ci ndamu ëllëg.
1:28 Moom Kirist lanuy yégle, di artu te di jàngal ku nekk, ànd ak xel mu mat, ngir jébbal Yàlla ku nekk ni ku mat ci Kirist.
1:29 Ci loolu laay jëmale sama liggéey, di bëree dooley Kirist, jiy yengu ci man ak kàttan.
2:1 Bëgg naa nag, ngeen xam bëre bu metti, bi may bëre ngir yéen, ngir waa Lawdise ak ñépp ñi ma musul a teg bët. Damay def sama kem-kàttan,
2:2 ngir ngeen am fit te nekk benn ci mbëggeel, ngir dajal noonu xam-xam bu mat, ba xam kumpag Yàlla, di Kirist.
2:3 Ci moom lañu denc lépp lu ñuy sàkku ci xel ak ci xam-xam.
2:4 Maa ngi wax lii, ngir kenn bañ leen a nax ci ay wax yu neex.
2:5 Jëmm ji ñëwul waaye sama xel a ngi ci yéen, di bég ci seen doxalin ak ngëm gu dëgër, gi ngeen am ci Kirist.
2:6 Kon nag, ni ngeen nangoo Kirist Yeesu ni Boroom bi, dundeleen noonu ci moom.
2:7 Saxleen ci moom, di màgg ci moom, tey gën a dëgër ci ngëm, gi ñu leen jàngal, ba seen xol di baawaan ci gërëm Yàlla.
2:8 Moytuleen ba kenn bañ leen a fàbbi ci ay xam-xami nit yuy naxi neen. Xam-xam yu mel noonu, ñu ngi soqikoo ci aada yu nit tëral, ci aaday àddina, waaye soqikoowul ci Kirist.
2:9 Ndaxte ci Kirist, maanaam ci yaramu nitam, la matug Yàlla gépp dëkk,
2:10 te mat ngeen ci moom, miy buuru kilifa yépp ak boroom sañ-sañ yépp.
2:11 Ndax seen ngëm ci moom xaraf ngeen xaraf bu loxol nit deful, maanaam Kirist summil na leen dooley bàkkaar, ji moomoon seen yaram. Loolu mooy xaraf, bi Kirist def.
2:12 Bi ñu leen sóobee ci ndox, suulaale nañu leen ak moom, te it dekki ngeen ak moom, ndaxte gëm ngeen ci dooley Yàlla, ji ko dekkal ca néew ya.
2:13 Te yéen ñi doon ndee fa kanam Yàlla ndax seeni moy ak seen ñàkka xaraf, Yàlla dundalaat na leen ak Kirist, baal nu sunuy bàkkaar yépp.
2:14 Mbind mi nu doon tiiñal, te daa nu yey ndax ay sàrtam, Yàlla far na ko, dindi ko, daajaale ko ca bant, ba Kirist deeye.
2:15 Futti na kilifa yi ak boroom sañ-sañ yi, weer leen ci kanamu ñépp, sëkktal leen niy jaam ndax ndam la Kirist jële ca bant ba.
2:16 Kon nag bu leen kenn teg tooñ ci li jëm ciy ñam mbaa naan, ci màggal mbaa xewu weer wu feeñ, mbaa ci bésu noflaay.
2:17 Loolu lépp nag takkandeer la woon buy misaal li waroon a ñëw, waaye lu dëggu li mi ngi ci Kirist.
2:18 Kuy bég ci di toroxlu ci ngistal, di jaamu ay malaaka, buleen ko may, mu àtte leen. Kooku dafay jeneer, di seet li koy feeñu, bay tiitaroo xalaatam, fekk xalaatu nit kese la, te neen.
2:19 Taqul ci Kirist, miy bopp bi yilif jëmm ji. Bopp bee tax ba jëmm jépp, ji siddit yi ak tenqo yi téye te taqale ko, di màgg màgg gi ko Yàlla di jox.
2:20 Ndegam deeyandoo ngeen ak Kirist, ba génne noonu ci aaday àddina, lu tax ngeen di nangu, ñu di leen teg ay sàrt yu mel nii: «Bul fab, bul ñam, bul laal,» ni bu seenug dund aju woon ci àddina si?
2:22 Sàrt yooyu ñu ngi aju ci ndigali nit ñi ak seen njàngale. Yëf yi ñu tudd yépp, dees na leen jariñoo, ba ñu jeex.
2:23 Dëgg la, seeni sàrt dañuy dénkaane pasteef ci jaamu Yàlla, di toroxlu ak di fitnaal seen yaram. Waaye sàrt yooyu nag amuñu benn njariñ, ngir nit ñi noot seen nafsu.
3:1 Kon nag ndegam dekkeendoo ngeen ak Kirist, wutleen yëf, ya nekk ca kaw, fa Kirist toog ca ndeyjooru Yàlla.
3:2 Fonkleen yëf ya ca kaw, te ngeen bañ a faale yi ci suuf,
3:3 ndaxte dee ngeen, te seen dund boole nañu ko ak Kirist, denc ca Yàlla.
3:4 Te bés bu Kirist miy seen dund feeñee, yéen itam dingeen feeñ ak moom ci biir ndam.
3:5 Kon nag li nekk ci yéen te bokk ci mbiri àddina, jébbal-leen ko dee, yu deme ni ndoxaanu yàqute, sobe, xemmem, bëgg-bëgg yu bon, ak bëgge, maanaam bokkaale Yàlla.
3:6 Yooyooy xëcc merum Yàlla.
3:7 Yéen itam noonu ngeen daan doxale bu jëkk, ba ngeen daan dunde noonu.
3:8 Waaye léegi bàyyileen yii yépp: mer, xadar, kiñaan ak di génne ci seen gémmiñ sos ak wax ju ñaaw.
3:9 Bàyyileen di fen seeni moroom, ndaxte summi ngeen jikko ju bon, ji ngeen judduwaale, moom ak ay jëfam;
3:10 te sol ngeen dund gu bees, gi Yàlla sàkk te di ko yeesal ba mu mel ni moom, ngir ngeen man koo xam bu wér.
3:11 Ci dund gu bees googu, amul Yawut ak ku dul Yawut, ku xaraf walla ku xaraful, jaam walla gor, ku jàngul ni Baarbaar yi, ak ku yeewuwul ni waa Sit, waaye Kirist ay lépp te dëkk ci ñépp.
3:12 Kon nag ndegam Yàlla tànn na leen, sellal leen, sopp leen, solooleen boog yërmande, laabiir, woyof, lewet ak muñ.
3:13 Muñalanteleen, di baalante, su amee kuy tawat moroomam. Baalanteleen, ni leen Boroom bi baale.
3:14 Ci kaw loolu lépp amleen mbëggeel, giy jókkaale lépp, ba mu mat.
3:15 Na jàmm ji Kirist di joxe noot seeni xol, ndaxte Yàlla woo na leen ci loolu, mel ni ay cér yu bokk benn yaram; te gërëmleen Yàlla.
3:16 Na kàddug Kirist dëkk ci yéen, bay baawaan, ngeen di jàngalante ak a artoonte ci seen biir ak xel mu mat sëkk, di woy ak a gërëm Yàlla ak seen xol bépp, ay taalifi Sabóor, ay kañ Yàlla ak ay cant yu tukkee ci Xelum Yàlla.
3:17 Te lu ngeen man a def, muy ci wax mbaa ci jëf, wéerleen ko ci turu Boroom bi Yeesu, jaare ci moom gërëm Yàlla Baay bi.
3:18 Jigéen ñi, na ku nekk nangul jëkkëram, ndaxte looloo jekk ci ñi bokk ci Boroom bi.
3:19 Góor ñi, na ku nekk bëgg jabaram te muñal ko.
3:20 Xale yi, déggal-leen seeni waajur ci lépp, ndaxte looloo rafet ci ñi bokk ci Boroom bi.
3:21 Baay yi, buleen bundaxataal seeni doom, ngir bañ a jeexal seen xol.
3:22 Jaam yi, nangul-leen ci lépp seen sang, yi ci àddina. Buleen ko def rekk ci seen kanam, di sàkku ngërëm, waaye na nekk lu dëggu ci yéen, ndax seen ragal Boroom bi.
3:23 Lu ngeen man a def, na ci seen xol tàlli; ngeen def ko ngir Boroom bi, te du ngir nit,
3:24 xam ne Boroom bi dina fey seeni jëf, mu di cér bi mu leen dencal. Kirist mooy Boroom, bi ngeen di liggéeyal.
3:25 Waaye ku def lu bon, Boroom bi dina la delloo sa jëf, te du gënale.
4:1 Sang yi, yorleen seeni jaam ci nu jub te aw yoon, xam ne, am ngeen yéen itam ab Sang ca asamaan.
4:2 Dëkkleen ci ñaan Yàlla, farlu ci, boole ci ngërëm.
4:3 Te ngeen fasaale nu ci ñaan yi itam, ngir Yàlla ubbil nu bunt, nu man a xamle kàddoom, di yégle kumpa gi di Kirist, muy kumpa gi waral ñu jéng ma.
4:4 Ñaanleen ngir ma xamle ko ni mu ware.
4:5 Jëfeleen ak xel ci seen diggante ak waa àddina, te fu ngeen ame jot, fexeleen ba jariñoo ko.
4:6 Na seen wax jépp fees ak yiw te am xorom, ngir ngeen xam nan ngeen war a tontoo ku nekk.
4:7 Tisig, sama mbokk mi ma sopp, di jawriñ ju takku ak sama nawle ci liggéeyu Boroom bi, dina leen yégal lépp lu jëm ci samay mbir.
4:8 Lii moo tax ma yebal ko ci yéen: ngeen xam xebaar bi jóge ci nun, te it mu dëfël seen xol.
4:9 Onesim lay àndal, sunu mbokk mu takku, mi nu sopp, te mu bokk ci yéen. Dinañu leen xamal lépp lu xew fii.
4:10 Aristàrk mi nekk ak man ci kaso bi, mu ngi leen di nuyu, moom ak Màrk rakku Barnabas. Jot ngeen ay ndigal ci mbirum Màrk: bu ñëwee ci yéen, teral-leen ko.
4:11 Yeesu mi ñuy dàkkentale Yustus, moom it mu ngi leen di nuyu. Ñoom rekk ñooy Yawut yiy liggéeyandook man ngir nguuru Yàlla, te ñoo féexal sama xol.
4:12 Jaamu Kirist, Epafras, mi bokk ci yéen, mu ngi leen di nuyu. Du jóg ci di leen ñaanal, farlu ci ni kuy bëre, ngir ngeen taxaw temm ci coobareg Yàlla gépp, ànd ak ngëm gu mat ak kóolute gu wóor.
4:13 Maa ngi koy seedeel ne, mu ngi sonn bu baax ngir yéen, ngir waa Lawdise ak waa Yerapolis.
4:14 Luug, doktoor bi ñu sopp, mu ngi leen di nuyu, moom ak Demas.
4:15 Nuyul-leen nu mbokk, yi nekk Lawdise. Nuyul-leen nu itam Nimfa ak mbooloom ñi gëm, miy daje ci këram.
4:16 Bu ñu jàngee bataaxal bii ci yéen, fexeleen ba ñu jàng ko it ci mbooloom ñi gëm mi nekk Lawdise, te yéen it ngeen jàng bi ma yónnee waa Lawdise.
4:17 Te neleen Arkib: «Farlul ci sas, wi la Boroom bi sédde, ba matal ko.»
4:18 Man Pool maa leen di bind nuyoo bii ci sama loxob bopp. Fàttalikuleen ne, dañu maa jéng. Na yiwu Boroom bi ànd ak yéen!


text: 1Wë, dee sëmbë, fa i si mi bi ko a unu naandë fu mi konda di woto u Gadu da unu, nöö ma bi ko kuma wan sëmbë di sabi soni tumisi e. Söseei ma bi ta fan ku unu kuma wan sëmbë di sabi u fan poi tu. Nönö. 2Biga fa mi bi dë a unu mindi dë, nöö mi buta miseei taa ma o konda oto soni möönsö möön leki di fa Masa Jesosi Keesitu bi dëdë a di lakpa pau. 3Nöö mi bi ko a unu ku saka fasi ku fëëë, ku panta a hati seei. ˻Biga ma bi sabi ee mi sa du di wooko bunu.˼ 4Nöö a di fa mi bi ta konda di buka da unu dë, nöö ma bi ta mbei kijoo fa, ta tei dee köni di libisëmbë abi u wini unu hati e. Ma mi bi kë u di kaakiti u di Akaa u Masa Jesosi hën musu tja unu ko a biibi, 5fu di biibi fuunu an musu hëngi a libisëmbë köni ma faa musu hëngi a di taanga u Gadu. 6Ma nöö hii fa ma ko a unu kuma wan könima seei, ma töku dee soni u ta taki aki, de ta lei u fa Gadu abi köni tjika. Nöö wa ta taki de da hii sëmbë, ma u ta taki de da dee sëmbë dee ko taanga kaa a di biibi. Nöö di köni u ta taki aki an dë di köni u dee hedima u di goonliba aki e, dee o go kaba a sösö. Nönö. 7Ma u ta lei sëmbë di köni u Gadu. Nöö di köni dë, hën Masa Gadu bi abi nëën pakisei gaanduwe faa heepi u fuu ko feni dee gaan bunu fëën. Bifö a mbei goonliba seei, nöö a bi sabi fa a o heepi u kaa, ma a fesi a bi dë wan tjubitjubi soni. 8Nöö na wan u dee hedima u di goonliba aki bi sabi di lö köni dë e. Biga ee de bi sabi ën, nöö de an bi o peka di gaan nëbai Masa u mundu a di lakpa pau kii. 9A dë leti kumafa de bi sikifi ën a di Buku u Gadu taa: Di soni na wan sëmbë wojo bi si, di soni na wan sëmbë jesi bi jei, ku di soni di na wan sëmbë bi mëni nëën hati wan daka taa a sa feni ën möönsö, nöö hën wë Gadu bi seeka buta a wan së kaa faa da dee sëmbë dee lobi ën. 10Nöö sö di Buku taki, nöö sö a dë tuu. Ma uu ko sabi dee soni, biga di Akaa u Masa Gadu di a manda ko da u aki, hën ta lei u de. Fa di Akaa u Gadu sai dë, dee sëmbë, hën ta öndösuku hii soni, te dou ku dee tjubitjubi soni dee dë a Gadu hati. 11Biga wë ambë sabi dee soni dee dë a wan sëmbë hati ee na di sëmbë dë seei? Söseei tu, ambë sa sabi dee soni dee dë a Gadu hati, boiti di Akaa fëën seei? 12Nöö di Akaa dë, hën Gadu manda ko buta a u hati, nöö hën ta lei u dee bunu Gadu da u ku ën bunuhati. Na ku wan libisëmbë akaa u ko sabi de e. 13Nöö dee soni di Akaa u Gadu ta lei u aki, nöö dee soni dë seei u ta tei ta lei sëmbë. Nöö wa ta lei sëmbë a di fa libisëmbë ta lei sëmbë ku de köni e, ma kumafa di Akaa ta manda u fuu kondëën, nöö sö u ta kondëën. 14Nöö ee wan sëmbë i dë nöö ja abi di Akaa u Gadu, nöö ja o piki dee soni di Akaa ta taki e. De tuu o dë kuma wan sösö soni da i, fu di ja o fusutan de. Biga fa dee soni u Gadu sai dë, di Akaa u Masa Gadu nöö sa lei i de. 15Ee wan sëmbë i dë nöö i abi di Akaa aki a i hati, nöö i sa sabi u öndösuku hii soni. ˻Biga hën ta wooko a i liba.˼ Ma dee sëmbë dee na abi di Akaa, de an o sa fusutan di libi fii dë. 16A dë leti kumafa di Buku taki: Ambë seei da di sëmbë di sa sabi andi dë a Gadu hati faa musu lei ën soni? Ma u, fu di u abi di wan seei hati kuma di u ˻Jesosi˼ Keesitu, ˻nöö u sa sabi soni fëën˼.


text:
1:1 Man njiit li, maa ngi lay bind, yaw sama xarit Gayus, mi ma bëgg ci sama xol.
1:2 Sama soppe, maa ngi ñaan, Yàlla may la jàmm ci lépp, ànd ak wér gi yaram, ju mel ni sa naataangeg xol.
1:3 Sunuy mbokk ñëw nañu, te seede ni nga fonke dëgg gi, ba wéer ci sa dund gépp, te bég naa ci lool.
1:4 Awma mbég mu ëpp lii: ma dégg ne samay doomi diine ñu ngiy jaar ci tànki dëgg.
1:5 Yaw sama xarit, sa takkute fés na ci teeru bi ngay teeru mbokk yi, te fekk xamoo leen.
1:6 Seedeel nañu sa mbëggeel fi kanam mbooloom ñi gëm. Taxawu leen nag ci seen yoon taxawu gu neex Yàlla.
1:7 Ndaxte turu Krist la leen taxa jóg, te sàkkuwuñu daray ku gëmul.
1:8 Nun nag fàww nu teeru ñu mel ni ñoom, ngir nu liggéeyandoo ak dëgg gi.
1:9 Bind naa mbooloo mi bataaxel, waaye Jotref, mi bëgg noot ñépp, du dégg sunu ndigal.
1:10 Kon nag su ma ñëwee, dinaa fàttali li mu def lépp, ci di nu sosal ci kàdduy neen yu ñaaw. Yemu foofu sax, waaye nanguwula teeru mbokk yi, rax-ca-dolli ku leen bëgga teeru, mu gàllankoor ko, dàq ko ci mbooloo mi.
1:11 Sama xarit, bul roy lu bon, waaye lu baax rekk. Kuy def lu baax, ci Yàlla nga bokk; kuy def lu bon, xamoo dara ci Yàlla.
1:12 Naka Démétrius nag, ñépp seedeel nañu ko lu baax, te dëgg gi sax seedeel na ko ko. Nun itam seedeel nanu ko te wóor na ma ne, sunu seede dëgg la.
1:13 Am na lu bare, lu ma la bëggoona wax, waaye lépp xajul ci kayit.
1:14 Kon yaakaar naa laa seetsi balaa yàgg, jàkkaarlook yaw, nu waxtaan ci.
1:15 Na jàmm ànd ak yaw. Xarit yi yépp ñu ngi lay nuyu. Nuyul nu sunuy xarit, kenn ku nekk ci turam.


text: 1Un kor ta mum, mi yiɗi ni tinîir mum pî, ha nit ta mum ni-Israyel ây aw saa, mi waarre Fay ngam waw. 2Ngam gàa gim gàa a hak waw, aw dii ni rîirra kpèw a ɗàm kpees Fay, amma a rîirra waw kpèw gi aw cèngnu mbâra ba. 3Ye tâa aw èe cèngnum kày gòyni daw Fay ɗèm da nit ây a ɗàm kpees wàa gi, aw kàmde gòyrra ɗèm ni hak waw. Hû go aw ûuni hak waw a gòynum ɗèm Fay ba. 4Kristu tâage nit gbèesum jày gàa yèk mgbèngda, ngam ha koo wun goosuwa ge kpàa gòyrra ɗèm a ɗàm kpees Fay. 5E rri yey jày kère Muusa a yèk gòyrra ɗèm ni yèk mgbèngda gi, gàa: Nit yey tèege jày gàa yèk mgbèngda gi, gû ge gûy ni erra. 6Amma a yèk gòyrra ɗèm ni goosum, gàarre kà yey: Ta mu gàa a tinîir wey ba: Wun ge naa a faktiturum, ngam e cina Kristu ya? 7Ta mu gàa ɗa ba: Wun ge cir a gook yengdiya gbèeni cen, ngam e naasa Kristu a tîim nit ây wutke gi ya? 8Amma ji gàa ya? Gàa: Yèk Fay dii gaarra a gin wey, a mgbelyèk wey ni tinîir wey. Yèk maan tâage yèk goosum yey sakna gi. 9To mu lònirre go ni mgbelyèk wey nge Yeesu tâage Nitcoorra, mu goosirre go a tinîir wey nge Fay gûysu a wurra gi, saa gum saa. 10Ngam ni tinîir wàa nirri ge goosi ha e kpàa gòyrra ɗèm. Ni mgbelyèk wàa nirri ge lòni goosum wàa ha e kpàa saarra. 11Gàa a defterre Fay: Koo wun goosu di Kristu gi, lawsam ge mòow ba. 12Ngam 'nangjum cen a tîim ni-Yude ây ni yòot ni-riiy ây kana ba. Aw pî aw dii ni Nitcoorra kpolo, hîige gbaarra mbâr wàa koo di wun 'naasu gi. 13Ngam gàarre a defterre Fay: Koo wun 'naase nîir Nitcoorra ya, kpàa ge kpàa saarra. 14Amma kà gaw 'naasi nîir Nitcoorra, to aw goosu go ba ya? Kà gaw goosu, to aw rak go yèk wàa ba ya? Kà gaw rak yèk wàa, to nit sakta cen go ba ya? 15Kà gaw sak yèk maan, to nit tèerriya cen go ba ya? Gàarre a defterre Fay: Ji hòmge della da nak nit ây dike sakta yèk kâwrra gi ya? 16Amma ti tâa aw pî ngorge Yèk Kâwrra ba. Isaya gàa mgban: Tooy Ɓèl, wun goose a sakta yèk worro ya? 17Hû go goosum ana a sakta yèy, sakta yèy ngaa ana a yèk Kristu. 18Ɗo gim gun: Mba ni-Israyel ây aw rak yèk maan ba yi? Oow, aw rage. Ngam gàa a defterre Fay: Gûn nit sakta ây yeski a deesi lang, yèk ta waw kpèrre ha a gbèeni kparri. 19Gu gim gun bak: Mba ni-Israyel ây aw cèngni yèk maan ba yi? Oow, aw cèngnige, kà yey ɗàa nà gàarra Muusa gi: Aa gim aanjunu ngèeri ni nit ây tâa aw tâa nit ta mum takundi ba. Aa gim aanjunu ngòlnji ni nit ây tâa aw cèngni jày ba. 20Isaya ɗa ti tol gàarra a yèk yey gàa Fay ba: A nit ây tâa aw kàmim ba, aw kpàame. Mi lòni hak mum a gin nit ây tâa aw gunim ba. 21Amma a hak ni-Israyel ây gàarre: Unji pî mi patɗe kàn mum mi mgbaasa daw da nit ây hàwge rakta tuy, hàanje gi.


text:
1:1 Man njiit li maa leen di bind, yaw soxna su tedd si, yaw ak say doom. Bëgg naa leen bu wér ci sama xol, jéllale naa sama bopp sax, waaye itam képp ku xam dëgg gi.
1:2 Te dëgg gee tax nuy def noonu, dëgg gi dëkk ci nun, tey ànd ak nun ba fàww.
1:3 Yàlla Baay bi ak Yeesu Krist, Doomu Baay bi, dinañu nu may yiw, yërmande ak jàmm, ànd ak dëgg ak mbëggeel.
1:4 Gis naa ci say doom, ñuy jaar ci tànki dëgg, ni nu ko Baay bi digale, te bég naa ci lool.
1:5 Léegi nag soxna si, maa ngi lay dénk lii: nun ñépp nanu bëggante, te loolu du dénkaane bu bees, waaye moom lanu jotoon ca njàlbéen ga.
1:6 Lii mooy mbëggeel: nu wéer sunug dund ci ndigali Yàlla; loolu mooy ndigalam, la nu jotoon ca njàlbeen ga, te ci lanu wara jaar.
1:7 Maa ngi wax loolu nag, ndaxte am na ñuy sànke ñu bare, ñu tasaaroo ci àddina si, te nanguwuñu ne Yeesu Krist wàcc na, nekk nit. Kooku aji sànke la, di Bañaaleb Krist.
1:8 Kon moytuleen, ngir baña ñàkk seen añub coono, waaye ngeen am yool bu mat sëkk.
1:9 Képp ku saxul ci dénkaaney Krist, xanaa di ko weesu, bokkul ci Yàlla; ku sax ci dénkaane yi, bokk nga ak Baay bi ak Doom ji.
1:10 Ku ñëw fi yaw, te indaalewul dénkaane yooyu, waxuma nga bañ koo teeru rekk, waaye bu ko nuyu sax.
1:11 Ku ko nuyu, bokk nga ciy ñaawteefam.
1:12 Bëggoon naa leena wax lu bare ci bataaxel bii, waaye lépp xajul ci kayit. Kon nag fas naa yéenee ñëw, ba jàkkaarlook yeen, nu waxtaan ci, ngir sunu mbég mat sëkk.
1:13 Say doomi rakk, ji Yàlla tànn, ñu ngi lay nuyu.


text:
Ci Senegaal, dama waxtaan ci Wolof bés bu nekk. Ci dëgg-dëgg, ci “Frolof” laa waxtaan, ndaxte sama faranse moo sut sama Wolof – waaye ci man, Wolof moo gën neex. Jàng na faranse juróomi at, te jang na Wolof benn at ak genn wàll rekk, waaye dama bëgg Wolof lool, konbook dama waxtaan ak waa Senegaal ci Wolof, du faranse. Léegi, maangi ci Amerig, te amul ku bëgg waxtaan ci Wolof ak man. Dama ragal fàtte sama Wolof. Ci Amerig, am na waa Senegaal yu bari, waaye amul fima dëkk, ci Michigan. Amaana, am na ñent walla juróom, waaya xamuma kenn. Bëgguma jaambaat bu bari. Kontaan naa lool ci sama ñenti weer ci Senegaal, ak ci samay xarit foofu. Léegi, dama war jàppandiku sama Wolof ñetti yoon ci ayubés bu nekk – walla ñenti yoon, juróomi yoon, walla bés bu nekk. Kon, ba beeneen yoon!
Share:


text: 1Orro ot nit ây tâage kpèw gi, gesina ot mgbaanji daw dàngda waw da nit ây dàngge a goosum, ta ot kàm delsum hak worro ba. 2Sey koo wuna a tîim worro e kàm jày ge delu di nit tâanjum wàa yèk mbâr wàa, ha e mgbaanju dikta ɗàm kpeesi a goosum. 3Ngam Kristu ɗa ti kàm jày ge delu di hak wàa ba. Mbire kà yey tâa kètiya a defterre Fay gi, gàa: Fak mum, tinjàmni nit ây njàmrum aw gi yaa a hak mum. 4Jày pî tâage mgban kètiya a defterre Fay gi, kère ngam e kàlnjina ha ot kpàa jàk dànda a gin Fay ni èfta tinîiri, ni yèk kpèwsum yey hîina defterre wàa gi. 5Nge Fay a gin yey ana èfta tinîiri ni kpèwsum gi, e hîinu tâam mbâra ni raknjum a tîim wun kà yey kàlnunu Yeesu Kristu, 6ha un 'misu di Fay Tooy Yeesu Kristu Nitcoorra worro, ni tinîiri kpolo, ni gûn kpolo! 7Ngam maan ngotnjin a tîim wun, kà yey ngori dun ɗa Kristu ngam e 'misu di Fay gi. 8Amma mi gàarre, Kristu ire nit tèerra tèem mgbaanjum da ni-Yude ây ngam e lòni takundi Fay, ha e gbèesi jàk ây yèe nà Fay ni yèk mòonjum kàn da wosom ta waw gi. 9Dàarage ɗa ngam a nit ây èege nà yèk Fay gi aw kpàaw 'misum di Fay yèk 'maton wàa, kà yey gàa a defterre wàa: Ngam maan 'mi gim 'misum a tîim nit ây èege yèk wey, kâa gim kâani ndûu ni nîir wey. 10Gàarre ɗa: Kâwsin tinîir wun un nit ây èege yèk Fay, 'mèmsa ni nit ta wàa! 11Gàarre bak: 'Misuwan di Tooy Ɓèl, un nit ây pî èege yèk wàa gi! Yòot nit dees ây pî sey aw 'misuwa. 12Isaya ɗa gàa: Yòot Yessa dàa ge dàara, a ge an e wûun daw da nit ây èege yèk Fay, ii gaw ii jàk dànda waw a gin wàa. 13Nge Fay Tooy hîirra jàk dànda gi e mûununu ni kâwum tinîiri, ni tâam mbâri pî a goosum, ha jàk dànda wun e iisirra 'mita ni mbinum Jungci Delliya. 14Un kor ta mum, mi cèngni mbâra a hak wun, un mûu ni mbâri, ni cèngnum jày pî, kpàa gun kpàa un yèenji a tîim wun. 15Mi kèrfa dun yèk ây 'nang 'nang, mi tol koo jâ ba, ngam ha mi ɓaysunu jày cèngnunu diga mgban. Mi mbire ɗa hû go ngam yèk mbâr yey hîim Fay gi, 16ha mi tâa nit tèerra tèem Yeesu Kristu a gin nit ây èege yèk Fay, mi tèerre tèem wàa a Yèk Kâwrra, ngam ha a nit ây èege yèk wàa aw ir jàk gurfum ngotiya a ɗàm kpees wàa, ɓetkumya ni Jungci Delliya. 17Hû go a gin Kristu mi kpàa râanum tèem mum tèemi ngam Fay gi. 18Mi tolle yèerra jàk kana sey jàk yey tèe Kristu ni miy, ngam 'maarra da nit ây èege yèk Fay gi a rakta tuy. Mbire kà yey ni yèerra yèy, ni tèerra tèem, 19ni mbinum jàk lònum ây ni kayeefi ây, ni mbinum Jungci Delliya. Kà yey mi gîre koo a cewci hâ diga Yerusalem ha Illiriku, mi sage Yèk Kâwrra Kristu. 20Mi lekni hak mum a sakta Yèk Kâwrra a gin tâa aw haa rakta nîir Kristu ba, ngam ta mi jâa a gin yey tare nit kana ba, 21amma mi mbire kà yey gàa a defterre Fay: Da nit ây tâa aw sak daw yèk wàa ba, ra gaw rabu. A nit ây tâa aw rak yèk wàa ba, cè gaw cèngnu. 22Jày njanggim dikta a gin wun nak mûsi jày, ngam tèem kà yey. 23Amma kòsòng tèem kana ngasimda a dees ây ay gi ba. Diga yeri mûsi jày un lugim nisi ɗa, mi yiɗi mi difa a gin wun mi rapnu, 24a ye gim dik a Espaniya gi. A dikta maan mi dànde hòmda a gin wun, ha un isnim a farra, a ye gim tâanji ni un unji càa, gim kpàa kâwum a gin wun gi. 25Amma yey gi mi dikɗe a Yerusalem, ha mi tèe tèem ngam nit della ta wàa di Fay tâage a farra gi. 26Ngam del dawge da ni-Makedoniya ây ni ni-Akaya ây, aw kimji seede ngam nit èca ây a tîim nit della ta wàa di Fay tâage a Yerusalem. 27Takundi del dawge kà yey, gesi daw ɗa aw mbit daw jàk mbâri da nit èca ây gi. Ngam to a nit ây èege yèk Fay aw kpàa go jàk mbâri ni Jungci Delliya a gin ni-Yerusalem ây, gesi aw tèe daw ɗa tèem da ni-Yerusalem ây, aw mgbaanji daw a gayam is waw. 28A ye gim gbèesi tèem maan, mi hîi daw go da ni-Yerusalem ây hîir yey kpàama a kimjum seede gi, fu gim futfa ot gin wun a dikta Espaniya. 29Mi cèngni, mi difa go a gin wun gi, 'maa gim 'maafa dun gbaarra mbâr Kristu. 30Un kor ta mum, mi gàanurre ni nîir Yeesu Kristu Nitcoorra worro, ni yiide yey hîi Jungci Delliya gi, 'mèmsin ni miy ot rîi kpèw a waarra Fay ngam mum, 31ha mi saa a kàn nit ây hàwgu rakta tuy di Fay, tâage a dees Yude, ngam ha mi kpàa tèerra tèem mgbaanjum mum a gin nit della ta wàa di Fay tâage a Yerusalem, tèem maan ɗa e tâa ngotiya a gin waw. 32Kà yey kpàa gim kpàafa kpèta a gin wun ni kâwum tinîiri, mi wuysi ɗa a gin wun, to Fay yiɗi go gi. 33Fay Fak tâam mbâri e tâanji ni un pî! Amen.


text: 1Unji mbona Piyèr ni Yuhanna aw naarre waarra a àay Fay saa'i maan. 2Nit wuta nay diga himni nuu wàa tâa a nin àay Fay, înuwan nin delliya. Aw 'maawrarre aw iiw a farra unji pî, ngam ha e waargi seede da nit ây leke a àay Fay. 3Ye rabe Piyèr ni Yuhanna aw lekɗe a farra, de waa daw seede. 4De gobuwan teng teng. Piyèr de gàaw: Gopna! 5Nit yey de gop daw ni hakkilo, ey dànde kpàa ge kpàa jày a kàn waw. 6Ɗo Piyèr de gàaw: Seede cenim ba. Amma jàk yey tâagim gi, hîi gim hîimu. Mi gàamde: Ni nîir Yeesu Kristu ni-Nasaret, an mu digi! 7De mòow a kàn riina de gòynuwa. Kòsòng nak nirri nà ni kòpti ta wàa ire kpèw. 8De ane kat de gòye. De ɗaa dikta. De leknjin ni aw a àay Fay. Dikɗe, ɓutɗe, 'misirre nîir Fay. 9Mûsa nit ây pî aw rabu dikɗe, 'misirre nîir Fay. 10De cèngsuwan ey tâarre nà a nin delliya, e waargi jày. De tâa daw 'nang, de kpul daw jungci isi a jàk yey mbirgu gi. 11Nit wuta nay nà aw mòonji pèn ni Piyèr, ni Yuhanna. Ngam tâa daw 'nang da nit ây, aw 'nòorarre a gin waw a minjum àay Fay înin àay Salomu. 12Piyèr ye rabe jàk yey, de ɗaa yèerra yèy da mûsa nit ây de gàa: Un ni-Israyel ây, kà tâanu 'nang a jàk yey ya? Ngam jâ un gopnarre, kà gàarra orro ni kpèw kpèw worro, koo ni coorra Fay mbirgu ot di nit yey ha e digi ya? 13Fak Abraham ni Isak ni Yakob, Fak wosom ta worro 'misuge di hàm wàa Yeesu. Un un 'maawe a kiita un hàwuge a ɗàm kpees Pilatu, koo ye tâa ey yiɗi ngin e woowa. 14Un hàwe nit della, nit mbâri. Amma un waawe di Pilatu e yuununu nit ɓàrgum nirri. 15Un ɓàre wûun jungci. Ey Fay gûysuge a wurra. Orro ot nit seedum ây ɗi a jàk yey. 16Ye tâa e goosu a nîir Yeesu, nîir maan hîigu kpèw kpèw di nit yey rapnu, cèngnu un gi. Ni goosum yey a nîir Yeesu, hîigu ndòosum pî a ɗàm kpees wun. 17Un kor ta mum, mi cèngni ray mbirgunu kà nit ɓèl ta wun, ha de mbitnu jàk maan. 18Amma koo hu go Fay gbèesige yèk nit lònum ây pî yèen nà mgban, nge Kristu wàa rii ge rii 'màari dèy. 19Mi gàanurre: Inin tinîir wun, bunjin jungci wun, ngam ha Fay e yaafunu jàk maarra! 20Hû go Tooy Ɓèl hîi ge hîinu mgbàr wèmji. Tèe ge tèera dun Kristu iiw nà diga mgban gi, Yeesu ɗi. 21Dey gese e tâa a faktiturum, kòsòng ha mgbàr mbangsusum jày pî, kà yey gàa nà Fay ni yèk nit ta wàa, lòni yèk wàa diga ɗaarra jày pî gi. 22Muusa gàa nà: Fay Tooy Ɓèl gò ge gòyni nit lònum yèy kà woy mum a tîim nit ta wun. Raguwan jày ge yèenu pî! 23Koo wun tâa ti ragu di nit lònum yèk yey gi ba, sey aw gbeesu a tîim nit ta mum. 24A nit ây pî lòni nà yèk Fay, diga Samuyel ni nit futa ây a dat wàa, aw yèe yèk mgbàr yey ɗa. 25Un nit kpolo ɗi ni nit lònum ây, un 'mèmsi ni wosom ta wun a yèk yey wasi daw Fay gi. Gàaw nà di Abraham: A yòot wey a nit dees ây pî kpàa gaw kpàa mbâri. 26Hû go Fay gòyni dun màrra lor wàa, tèewra ngam ha e hîinu mbâri, a ita koo wuna a ot kperrem wàa.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Wollof (Wolof)
Yàlla safaan na làkku àddina, mu jaxasoo
- Ci biir loolu nag waa àddina sépp a bokkoon wenn làkk, seeni wax di benn.
- Bi nit ñi toxoo, jëm penku, dañoo gis ag joor ci réewu Sineyaar, ñu sanc fa.
- Ñu ne: «Ayca, nu defar ay móol yu ñu lakk cib taal, ba mu ñor.» Noonu ñu def móol ya doji tabax, taqalee ko koltaar,
- daldi ne: «Ayca, nu tabax ab dëkk bu taax ma bëtt asamaan; kon dinanu am woy, te dunu tasaaroo ci kaw suuf.»
- Waaye Aji Sax ji wàcc, xoolsi dëkk bi ak taax, mi doom aadama yi tabax.
- Aji Sax ji da ne: «Su ñu tàmbalee nii, di menn mbooloo te bokk wenn làkk, kon dara dootu léen të.
- Ayca, nu wàcc, safaan seen làkk, ba dootuñu déggoo.»
- Ba loolu amee Aji Sax ji jële léen foofa, tasaare léen ci kaw suuf sépp, ñu yemale fa dëkk ba ñu doon tabax.
- Looloo tax ñu tudde dëkk ba Babel (mu firi Safaan), ndax foofa la Aji Sax ji safaane làkku àddina sépp, mu jaxasoo, te fa la léen tasaaree ci kaw suuf sépp.


text:
Mbëjbijjaakon
Mbëjbijjaakon mooy banqaasu jëmm biy gëstu feeñte yu mel ne mbëj ak bijjaakon ak lépp lu leen ñeel (niki ci misaal tooli bijjaakon yi juddoo ci dawaanu mbëj ak dawaani mbëj yi juddoo ci tooli bijjaakon).
Ñoo ngi ko tëgg ngir man a faramface ci anam gees boole feeñte yu mbëj ak yu bijjaakon. Ay feeñte yu mel ne xiirtalug mbëjbijjaakon ngir wone ni toolu mbëj lënkook toolu bijjaakon: ab toolu bijjaakoon buy soppiku dafay jur ab toolu mbëj, naka noonu la toolu mbëj buy soppiku di juree ab toolu bijjaakon. Yamaleb Maxwell mooy liy faramface mbëjbijjaakon te di sukkandiku ci yan ak dawaanu mbëj.
Taariix[Soppi]
William Gilber , ci téereem ba De Magnete (1600), la wone wuute gi nekk ci diggante aw yaram wu mbëj ak wu bijjaakon. Mu fésal àtte yi laqu ci bëmëxante ak xëccante yu bijjaakon yi jaare ci seeni dott ak njeexit li tàngoor am ci bijjaakon bu weñ.
ci 1831 la Michael Faraday doon gëstu doxiinu dawaan bi ci biir ab toolu bijjaakon ba gis ca ne, moom bijjaakon bi, man naa jur liggéey. Oersted moom wuññi woon na ne ab dawaanu mbëj dafay jur ab toolu bijjaakon, Faraday moom wuññi ne ab toolu bijjaakon dafay xiirtal ab dawaanu mbëj. Ci noonu la wuññee baaxi doxalukaay bu mbëj ak ni liggéey bu doolerandu man a soppeekoo kàttanu mbëj, naka-noonu mu sàkkee ca ab jurukaayu dawaan.
Mbëjbijjaakon a ngi judd ci bi James Maxwell (1864) boolee ay gisiin yu jiitu woon, niki mbëjtekkaaral, bijjtekkaaral. Bii gisiin di bees bennal moo leeral jikko yi ci yani mbëj yeek dawaani mbëj yi, bijjaakon yi, duusi mbëjbijjaakon yi, yu mel ne ag leer walla duusi rajo yi.


text: 1Wë un dee sëmbë u mi naandë, di unu ku Masa Jesosi ko di wan kaa, nöö un musu ta wai u di dë hedi. Söö. Wë nöö fa a dë taa mi ta sikifi di wan seei soni da unu hibiwanten aki, nöö ma a' toobi. Ma mi o ta du ën nöömö biga mi si taa a dë wan soni di sa tjubi unu fu sëmbë an sa feni unu ganjan. 2Nöö mi o bai unu a wan soni e, dee sëmbë. Biga mi jei taa wanlö daguhatiböö sëmbë takulibima u goonliba ta ko a unu naandë u ko poi sinkii fuunu. ˻De taa un musu koti unu sinkii buta di maaka u Isaëli ufö un sa ko sëmbë u Masa Gaangadu.˼ Ma wan musu piki de e! 3Wë biga fa u dë aki, nöö u da dee sëmbë dee Gadu ta luku apaiti e, na dee sëmbë dee abi di maaka a sinkii. U da dee sëmbë Gadu buta di Akaa fëën a u hati fuu ta begi ën ta gafa. Nöö Jesosi Keesitu, hën wanwan u ta mëni faa heepi u. Hën wanwan u ta wai da, na di maaka dë möön. 4Wë ee a dë taa Masa Gadu musu luku wan sëmbë a di fa de pai ën kiija a libisëmbë fasi, nöö misikuma sëmbë an sa möön mi a di dë. 5Biga mi da wan Isaëli sëmbë seei dju. De pai mi a di lö u Benjamin, nöö baka aiti daka fëën, nöö hën de koti mi buta di maaka. Nöö a di së u dee Isaëli wëti fuu nöö mi bi dë basi seei, biga mi kisi lei fëën te mi ko wan Faliseima. 6Ka mi bi ta du ën tjika dë, dee sëmbë, nöö mi nama ku dee Isaëli wëti fuu teee mi ko ta sitaafu dee biibima u Masa Jesosi seei ˻fu di de disa dee wëti dë u hoi˼. Ee i luku ën te i kaba, nöö i sa si taa mi bi ta hoi dee gaangaan pisi ku dee pikipiki pisi fu dee Isaëli wëti tuu. Hii sëmbë bi sa si taa mi bi dë söndö föutu a dee soni dë. 7Ma fa mi ko nama ku ˻Jesosi˼ Keesitu a baka aki, nöö dee lö soni i si mi bi ta kai gaan soni dë, nöö ma a' bisi ku de möön e. De ko dë sösö soni da mi seei. 8Nöö na de nöö, ma fa mi ko luku hii soni te mi kaba aki, nöö ma si na wan soni a mundu di dë möön bumbuu soni da mi möön leki fa mi sa ko sabi Jesosi Keesitu mi Masa. Fëën mbei hii dee oto soni tuu fia ko dë gaan sösö soni seei a mi wojo, nöö hën wë mi disa de tuu. Biga Masa Jesosi hën wanwan tö nöö mi kë. 9Fa mi ku ën ko nama aki, nöö mi kë ko bumbuu sëmbë a Masa Gadu wojo tuú, ma na fu di mi ta hoi wëti mbei e, ma fu di mi ta biibi a ˻Jesosi˼ Keesitu hedi. Wë biga te wan sëmbë i biibi nëën ufö Gadu ta tei i u bumbuu sëmbë tuutuu awaa. 10Dee sëmbë o, di soni di mi kë, hën da u mi ko sabi Masa Jesosi gaanfa e. Mi kë feni di lö kaakiti dë a mi libi di bi weki ën baka a dëdë. Mi kë nama ku ën makandi a dee sitaafu dee a bi tja. Nöö fa a piki Masa Gadu buka tefa dëdë kii ën dë, nöö mi kë djeesi ën a di dë tu. 11Biga tee mi ko dë sö kaa, nöö mi abi di biibi taa mi o feni di njunjun libi di Masa Jesosi bi feni di a hopo baka a dëdë. 12Ma nöö fa mi ta fan aki seei, ma mi sabi taa ma dou ka fu mi dou eti e. Wë biga ma ko dë wan gbelingbelin sëmbë söndö föutu eti. Ma mi ta biinga nöömö fu mi musu ko kumafa Jesosi Keesitu bi kë u mi ko, di a tei mi ko sëmbë fëën. 13Mi taki e, dee sëmbë, ma dou a di maaka dë eti e! Ma fa i si mi dë aki, a di biinga naandë nöö mi dë. Ma a' toobi ku dee soni dee bi pasa ku mi kaa, ma mi ta biinga seei ku dee soni dee dë a mi fesi ta ko. 14Biga mi kë go dou fu mi wini di paima a Masa Gadu Köndë ala di a bi kai mi fu mi ko tei, fu di mi ku Jesosi Keesitu ko di wan. 15Nöö fa mi ta fan ku unu aki, nöö uu dee sëmbë dee göö ko a fesi a di biibi, nöö be u tuu abi di wan pakisei a dee lö soni aki e. Ma ee wan sëmbë ja tifihedi ku wan pisi fëën, nöö i disëën da Gadu, nöö a o da i fusutan fëën a bakaten. 16Ma nöö di soni di u ko abi fusutan fëën kaa, nöö ku ën fuu libi e. 17Nöö dee sëmbë o, un musu luku kumafa mi ta libi, nöö un djeesi mi e. Nöö te i si wan sëmbë ta libi a di fa u bi lei unu dë kaa, nöö un nama ku ën tu. 18Biga wë fa u dë aki sömëni sëmbë an dë ku u a wan së. Leti kumafa i si mi bi taki ën da unu sömëni pasi kaa, nöö söseei mi o toona taki ën da unu wan pasi möön, ku gaan tjali a hati ku wata a wojo seei, taa sömëni sëmbë ta libi felanti ku di dëdë ˻Jesosi˼ Keesitu dëdë a di lakpa pau. De ta libi leti kuma an bi dë fanöudu faa bi musu dëdë da u. 19Nöö fa i si de sai dë, nöö kaba seei de o kaba a sösö go a didibi faja e. Biga dee taku hangi u de hati, nöö a de baka nöö de ta kule, teefa i si a ko kuma gadu u de de ta dini. A sen soni baka nöö de ta waka e, ta suku gafa. Fa de sai u de dë, dee soni u di goonliba aki tö nöö ta dë a de pakisei. 20Ma u wa dë sö e, baa. Fa u dë aki, u da goonmii u Masa Gadu Köndë, nöö ku gaan piizii seei u dë aki ta luku Masa Jesosi Keesitu di Heepima fuu, faa musu ko a u. Biga wan daka a o bazia ko a u nöömö. 21Nöö te a ko, nöö a o tooka dee goonliba sinkii fuu aki buta ko kuma di fëën seei. Nöö ku di gaan kaakiti fëën di ta mbei hii soni saka nëën basu, nöö ku ën wë a o du ën e.


text:
Polineesi
Polineesi benn la ci diwaan yi ñu seddatlee goxu Oseyaani.
Bii seddatlin nga xam ne Kureelu Mbootaayu Xeet yi sax mooy la jëfandikoo suy seddatle àdduna bi ci ay Diwaan, gëstukat yi ñoom seddatle bu bees bi la ñu taamu, moo xaaj Oseyaani ci ñaari diwaan: Oseyaani gu jege ak Oseyaani gu sori yi Polineesi box. Diwaan bi dafa am meloow ñettkoñ
Baatu Poloneesi waa faraas bii di Jules Dumont d'Uville moo ko sakk ci li jege atum 1830 (moo sakk itam baat yii di Melaneesi, Mikroneesi ak Maleesi), mi ngi jóge ci baati waa Geres yii di πoλύς (bari) ak vnσoς (dun), maanaam dun yu bari.
Diwaan bi ay dun yu baree fi ne, man nan cee lim:


text:
Agaripa
Ci angale ak ci faranse mooy Agrippa.
Buur Erodd Markus Yulyus Agaripa II bokkoon na ci juróomi buur ya tudd Erodd. Baayam itam Agaripa la tuddoon, mooy sëtu Erodd bu mag ba. Ci 27 g.K. la juddu. Yónni nañu ko Room ngir mu jàng. Ci 44 g.K., bi mu amee daanaka 16 at, baayam gaañu na. Ci 48 g.K. Erodd bu jóge Calkis (Chalcis), magu baayam dee na itam. Buur Këlódd Sesaar moo ko faloon buuru diiwaan yi baayam bu ndaw yilifoon, ba noppi ci 53 g.K. dolli ko ak yi maamam Filib ak Lisañas yilifoon. Mu nguuru ci Yude 48 ba 66 g.K.. Dafa séy ak rakkam Berenis (ñu bokk ndey ak baay). Dëj nañu Pool ci kanamam (Jëf 25:13-26:32) bi Agaripa amee daanaka 30 at te sooga jóge woon Room ngir sampu ci Yerusalem ak Sesare. Ci 65 g.K. Agaripa mënul noot yengu-yengu Yawut yi. Ci xeex bi mujj am, xare Room tas na réew mi ba dara desu ci 70 g.K.. Ci 75 g.K. nguuru Room may na Agaripa mu yilif wàll ci Siri. Gaañu na daanaka 100 g.K..
Ci Injiil Agaripa moo feeñ ci Jëf 25:13,22,23,24,26; 26:1,2,19,27,28,32.


text: 1Ngam maan mu nit yey hiiti daw da nit ây kana, koo mu wun ɗi ya, gum kpàaw hàanjum yèk wey ba. Ngam a jày hiitum di nit kana, muy ngaa mu yaanirre hak wey a kiita, ye tâa muy ɗa mu mbitɗe kà ey gi. 2Ot cèngni, Fay hii ge hiiti daw ni yèk takundi da nit ây mbirge jàk ây gi. 3Mu nit yey hiiti daw da nit ây mbirge jàk ây gi, amma muy ɗa mu mbitɗe kà aw, mu dànde gum yâa a kiita Fay gi yi? 4Koo mu luusirre gbaarra mgbergum Fay, ni woorra wàa, ni èfta tinîir wàa gi? Mu cèngni, nge mgbergum Fay 'maamde a inum tinîiri ba yi? 5Amma ye tâa mu dii ni tinîir ndèktiya, mu hàwrre inum tinîir wey gi, mu kimjirre ngòlnji Fay a hak wey ha unji ngòlnji wàa, a ye ge lòrra kiita wàa ɗèm gi. 6Ey kà ge kànsu koo di wuna kày tâa tèem wàa. 7Hîi ge hîi gûyrra tâam timgbàri da nit ây futke tèerra tèem mbâri, kàmge 'mita, ni coorra, ni jungci yey tâa ge lòo ba gi. 8Amma ii ge ii ngòlnji wàa ngaktiya da nit ây hàanje, hàwge rakta tuy a yèk takundi, rake tuy a tèem makta gi. 9'Màari ni jàk àyrriya kpè ge kpèt daw da nit ây pî tèege jàk makta, màrra da ni-Yude ây, a dat maan ɗa da yòot ni-riiy ây kana. 10Amma 'mita, ni coorra, ni tâam mbâri tâa ge tâa daw da nit ây pî tèege tèem mbâri, màrra da ni-Yude ây, a dat maan ɗa da yòot ni-riiy ây kana. 11Ngam Fay ti raptirre nis nit ây 'nang 'nang ba. 12A nit ây pî tèege jàk maarra a èca cèngnum yèk mgbèngda gi, gbee gaw gbee ɗa a èca cèngnum yèk mgbèngda. A nit ây pî tèege jàk maarra a cèngnum yèk mgbèngda, kpàa gaw kpàa kiita ni yèk mgbèngda. 13Ngam ti tâa a nit ây rake gbè yèk mgbèngda, tâage nit gòyrra ây ɗèm a ɗàm kpees Fay ba, amma a nit ây tèege jày gàa yèk mgbèngda gi. 14To a nit ây èege yèk Fay ni yèk mgbèngda, aw tèerre go ni hakkilo waw jày gàa yèk mgbèngda gi, aw mbangsirre yèk mgbèngda ngam hak waw. 15Kà yey aw kàlnirre, tèem yèk mgbèngda kètiya ɗi a tinîir waw. Dànjum tinîir waw ɗa kàlnirre kà yey, ye tâa dànda waw yèe dawrre koo suusi dawrre. 16Dànjum waw gi lò ge lòt a unji yey ge hiiti Fay ni Yeesu Kristu jày fûuge pî a tinîir nit ây, kà yey gàa Yèk Kâwrra sakmi gi. 17Amma muy mu nit yey înge hak wey mu ni-Yude ɗi gi, mu gòyrre mu wuysirre a yèk mgbèngda, mu râanirre ngam Fak wey. 18Mu cèngni jày yiɗi Fay, yèk mgbèngda ɗa kàlnjumde ha mu ɗòlnji jàk mbâri ni jày tâa ti diknji ba. 19Mu gàarre ni hak wey muy mu nit nàta râay ây ɗi, mu kayang ɗi da nit ây tâage a kulpi, 20mu nit mgbèngda ɗi da nit ây tâa aw cèngni jày ba, mu nit kàlnjum hàm ây ɗi. A yèk mgbèngda gi mu dii ni jàk kàlnum mbâra a takundi ni cèngnum jày. 21Amma muy mu nit yey kàlnji di nit kana, naa mu woofa kàlnjum hak wey naa? Muy mu nit yey sake di nit kana ta e oo ba, naa mu oorre naa? 22Muy mu nit yey gàage di nit kana, ta e ii njeenu ba, naa muy mu iirre njeenu naa? Mu nit yey yiige jàk mâri, naa mu atɗe jày a àay mâri naa? 23Muy mu nit yey râani ni yèk mgbèngda, naa mu mboysirre 'mita Fay ni yewrra a yèk maan naa? 24Gàarre kà yey a defterre Fay: Ngam yèk wun a nit ây èege yèk Fay aw maasurre nîir wàa. 25Rrèpnum jàk mbâra ɗi, to mu tèenirre go jày gàa yèk mgbèngda gi. Amma to mu yewrre go yèk maan, rrèpnum wey ire mu gàa mu rrèpni ba. 26Amma to nit yey tâa ti rrèpni ba mòorre go jày gàa yèk mgbèngda gi, Fay ge sagu a èca rrèpnum wàa kà nit rrèpnum ba yi? 27Ɗo nit yey tâa ti rrèpni diga kpàarra wàa ba tèerre go jày gàa yèk mgbèngda gi, hii ge hiitum dum ni-Yude yewge a yèk maan, koo ye tâa mu dii ni yèk maan mgban kètiya a defterre, mu rrèpni gi. 28Ngam ni-Yude yey lòni tâam wàa ni isi gbè, tâa ni-Yude takundi ba. Rrèpnum ɗa to lòt go a isi gbè, ti tâa rrèpnum takundi ba. 29Amma to nirri tâa go ni-Yude ni tinîiri, ey tâage ni-Yude takundi. Rrèpnum ɗa to tâa go a tinîiri ni Jungci Fay, e tâage rrèpnum takundi, ti tâa ni yèk kèta a defterre ba. Ni-Yude takundi kpàa ɓòlmum wàa a gin Fay, ti tâa a gin nit ây ba.


text:
Imbraatóor gu Songaay
Imbratóor gu Songaay :
Ci juroom ñaareelu xarnu g.j., la askanu Songaay wi dëkkoon ci tefesug dex gu Nijeer gi taxawaloon ag nguur gog péeyam moo nekkoon Gaawo. Mali nag moo tegoon loxo askanu Songaay wi ci xarnub fukk ak ñatt g.j., waaye ñoom jotaatoon nanu ci seenug temb te ñi ko waral di njabootug Soni gi ci xarnub fukk ak ñeent, daal di tàmbalee naat. Soni Aal-Béer (maanaam Aal mu mag mi) moo nekkoon buur bi la ko dale ca 1464 g.j., ba 1492 g.j., wutaloon na nguurug Songaay xare (armée) bu am doole, mu daa def ay ubbi (conquête) ngir yaatal nguuram gii nga xam ne mujj na tuxoo ci nguur dem cig imbraatóor gu ñu mujj tudde Songaay walla Gaawo. Bi Aal Béer dee la kenn ci ay njiiti xareem teg loxo ci nguur gi, daal di wutal boppam dàkkantalu Askiyaa (maanaam imbraatóoor bi), moom nag àtte na ba ci 1528 g.j., mu gën a rëyal mbooloom xareem mi, wéy ci ubbeem yi, bu ko defee imbraatóor gi mujj tàlleeku dale ca mbàmbulaanug atlas ba ca Borno ci penku bi, dalewaat ca Jini ci wàllug saalum gi ba ca digi Marog ci wàllug bëj-gànnaar gi. Gii imbraatóor nag àggoon na ci njobbaxtalam ci jamonoy Askiyaa Muhammad. Buur bi moo daa jox ndigal foŋsaneer yi, di lijjanti diiwaan yi, benn gongikuwaayu alal bi nguur gi amoon mooy yaxantug tàkk gi.
Nguur gi nag, réew yi mu feggool xuppoon nanu ko : ci atum 1591 g.j., buurub Marog yabaloon na ab xareem ñu jaar ci tàkk gi ngir song Gaawo, moom nag amoon na ndam ci waa Songaay ngir ngànnaayi sawaraam yi mu jénde woon ci waa Tugal yi. Ci nii la Songaay tàmbali woon di doyadi ak di dagu.


text: 1Na ornu blazh mnii Jesuuz dela de riidz ze', orze' nam rab mi de yu nu rsya' lom: 2―De ru bi rad lagy der nu nañ cyup dzi chu' sa' ni Pas. Orze' ya̱, biñ nu byac mbecy, gu' dey ya̱ yaa de mbecy par nu cut dey ya̱ lo cruuz ―nam. 3Orze' laab tiem ze' de uz zub lo gal nu de yu bel ni de mbecy Israeel byatublaazh dey yu' Caifás, yu nu riib ic de uz. 4Orze' bloo ic dey tub mod par nu shet lag dey Jesuuz pres nu nac gyel rguu, gun orze' gyicy dey nu gat mi. 5Tees na dey: ―Walagy ñi shet yaan yu lat sa' gun nis gyach de mbecy ―na dey. 6Na lat nu pcyiiñ Jesuuz Betania yu' Simo̱o̱, yu nu gurat gyedz nu la lepra, 7orze' bru'ña tub biñ mñaa lo Jesuuz nu tub lamet nu byaa nu gyita' nu la alabastro. Dza laa nañ ñi nu yu' asecy zguul nu dzi ñgyup sac. Orze' lat nu gabee zub mi rom gyit, orze' biñ mñaa ze' pcoom asecy zguul ze' too Jesuuz. 8Na ornu bzaac de yu nu rsya' lom, orze' guzi lagy dey. Orze' brugyi' rnii dey: ―¿Lagu leew la mnit lom asecy zguul re? 9Gun nde ñgyac nsa'y ñi par nu sheñ tiñ ñgyaad. Orze' tiñ ze' mbic mi ni de mbecy zi ―na dey. 10Na ornu gud lagy Jesuuz de coz nu mnii dey, orze' nam rab mi dey: ―¿Lagu ricy seed der biñ mñaa ii? Mi ii tona' la nap bicy num ya̱. 11Gun mbecy zi dub laa tiem yu'y lat der. Tees ya̱ walab dub laa tiem cyiiña̱ lat der. 12Coz nu bicy biñ mñaa ii num ya̱ ornu pcoom asecy zguul cuerp ne̱, nde' par nu rzu lily mi ya̱ par ornu cach dey ya̱. 13Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu ca zi'l lugaar ni gyishlombecy nu shaal dey riidz nu sac nu bruu lo Ñgyoozh, orze' nii ga' dey coz nu bicy nu biñ mñaa ii ya̱ par nu gyeza' lagy mbecy mi ―na Jesuuz. 14Orze' Judas Iscariote, tub yu nu bruu lat trocyup de yu nu blosu Jesuuz, gua niiy lo de yu nu riib ic de uz. 15Orze' nay rab yu dey: ―¿La be cyish der ne̱, orze' ya̱ gyabica̱ Jesuuz yaa der? ―nay. Orze' bza' lo dey nu cyish yu gal rub tii tiñ plat niy. 16Orze' nese or la ze' brugyi' ryub Judas mod par nu gu'y Jesuuz yaa dey. 17Dzi loga ni sa' nu row dey gyishtily nu sac lebadur, orze' de yu nu rsya' lo Jesuuz bru'ña dey lom. Orze' na dey rab yum: ―¿Ca rlagy ru nu cha̱ de̱ zu ye̱ coz nu gyicy na che dzi sa' ni Pas? ―na dey. 18Orze' nam rab mi dey: ―Yaa der lat gyedz. Orze' cha der lo i mbecy. Orze' ze' nii der: “Masht nam: Ya̱ byap or ne̱, nunu ya̱ nu de yu nu rsya' lo̱ ded de̱ sa' ni Pas yu'r, nam.” Ni nii der ―na Jesuuz. 19Orze' de yu nu rsya' lom bicy dey gal nu mniim. Orze' bzu ye dey tub comid ni dzi sa' ni Pas. 20Na or biche, orze' gusub Jesuuz nu de trocyup yu nu rsya' lom nu gyicy dey che. 21Orze' lat nu ricy dey che, orze' nam rab mi dey: ―Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu lat de ru gruu su tub ru nu cush cyar icha̱ ―nam. 22Orze' tona' la bicy shni de yu nu rsya' lom. Orze' tub ga dey brugyi' rgugyi' dey lom. Orze' na dey: ―Shuaana̱, ¿walab gaal ya̱? ―na dey. 23Orze' na Jesuuz rab mi dey: ―Tub yu nu rne' gyishtily laab nañ tub zi'l gya'n nu ya̱, yu ze' cush cya'y icha̱. 24Gun ya̱, biñ nu byac mbecy, rishli gata̱ gal nu pcaa de yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh. ¡Tees cuaa yu nu cush cya icha̱! Nap zir bi bicy na nu cue' ñgyal yu nu ni gyicy ze' ―nam. 25Orze' na Judas, yu nu bish cya ich mi: ―Masht, ¿walab gaal ya̱? ―nay. Orze' na Jesuuz: ―Gal nu ru mniir, nde' laab ni ―nam. 26Na lat nu gabee nguaa dey row yu gyit, orze' Jesuuz gush mi tub gyishtily. Orze' briic mi gras ni Ñgyoozh nu nac ñii. Gaze' nu blew mi ñii. Orze' briic mi ñii ni de yu nu rsya' lom. Orze' nam: ―Gush der gyishtily ii gow ru, gun nii cuerp ne̱ ―nam. 27Gaze' nu gusha̱'m tub taz nu yu' ñup urbyay. Orze' briica'm gras ni Ñgyoozh. Gaze' nu briic mi ñii ni dey. Orze' nam: ―Dela de ru go' der nu yu' nañ taz ii. 28Gun nu nii reña̱ nu gzu nap ñi trat cub nu bicy Ñgyoozh nu de mbecy. Nu nii reña̱ nu dushu par nu gruu mbañ zigy mbecy, par nu gyicy sulagy Ñgyoozh ni dela cyi dey. 29Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu rila wado' ga̱' ñup ni urbyay tuuba' tir gashtal shuub la dzi nu do̱' du̱ de ru ñup cub lugaar ze' nu riib ic Ñgyoozh, uz den ―nam. 30Na ornu blazh biil num dey tub Salmo, orze' bruu num dey yu' ze' za num dey bicy ni ya Oliva. 31Gaze' nu nam rab mi dey: ―Rel na dela de ru checa der nu gyicy cup ru consuel lo̱ nu nac de coz nu gzaca̱, gun ni rniiñ lat de riidz ni Ñgyoozh. Orze' nam: “Ya̱ duta̱ biñ nu rña shily, orze' dela shily nim grush las ma”, nam. 32Tees despuees ornu gyabaña̱, orze' ya̱ gya̱ ga̱ lo de ru par Galilea ―nam. 33Orze' na Bed rab yum: ―Mas dela dey checa dey nu gyicy cup dey consuel lor nu nac de coz nu gzac ru, tees ya̱ rila wane̱' ru ―nay. 34Orze' na ga'm rab mi yu: ―Ya̱ rishli rne̱e̱ lor nu laab rel na, anzir nu cuedz ngüel ru' loga ma, chon tir niir nu a̱' yu' lor ya̱ ―nam. 35Tees Bed bzu fert yu. Orze' nay: ―Mas gata̱ du̱ ru, tees ya̱ rila wane̱e̱ nu a̱' yu' lo̱ ru ―nay. Nunu ni' zi'l mnii de' zir de yu nu rsya' lom. 36Orze' Jesuuz gush nez mi zam nu de yu nu rsya' lom tub lugaar nu la Getsemaní. Orze' nam: ―Bzub der ii lat nu ya̱ cha̱ par re nu ne̱e̱ du̱ Ñgyoozh ―nam. 37Orze' za nu reñ mi Bed nu rup laa i'ñ Zebedeo. Orze' brugyi' ricy shnim, nunu tona' la deet rac nañ lardoom. 38Orze' nam rab mi dey: ―Ya̱ rlagy la̱ gata̱ nu tanta' shni rac nañ lardo̱o̱. Blez der ii nunu bzu der altant nu ya̱ ―nam. 39Gaze' nu gua ga'm sñuu miiñ par lo. Orze' wes saa tiily mi lo yu nunu brugyi' rnii num Ñgyoozh. Orze' nam: ―Uza̱, benu gac, ¿a wabo chur taz nu gzuub ru'? Tees cue' gac ñii gal nu rlagya̱ sinu gal nu rlagy ru ―nam. 40Na ornu bish cyam lo de yu nu rsya' lom ze', orze' byap mi dey nguaa nas yu. Orze' nam rab mi Bed: ―¿Walab gaal ni ñuu tub or wangagyee der nu nzu der altant nu ya̱? 41Bzu der altant nunu mnii nu der Ñgyoozh, gun orze' cue' gyicy de coz cyi gan der. Gun nañ lardoo der rlagy ru gyicy ru coz nap tees cuerp ni der wacyiiñ ñi ―nam. 42Orze' nu cyup la nu rzam nu rnii num Ñgyoozh, orze' nam: ―Uza̱, ben a wac co chur taz nu gzuub ru̱' o gashtal do̱' la ñii, tees gac ñii gal nu ru rlagy ru ―nam. 43Orze' bish cya ga'm tuuba' tir zam lo dey. Orze' ni' zi'l byap mi dey nguaa nas yu, gun rsuun la pcaal dey tanta' nu yeed ñi. 44Orze' bzeeñ mi dey za ga'm nu nii num Ñgyoozh tir chon la. Orze' mniim laab de riidz nu mniim or loga. 45Orze' bish cya ga'm lo dey. Orze' nam rab mi dey: ―¿Walab gaal gabee nas ru' der nunu gabee rzu lagy der? Na bi ryap or nu ya̱, biñ nu byac mbecy, gu' dey ya̱ yaa de mbecy cyi. 46Wes su der yaa na. Gun bi yad gaab yu nu cush cya icha̱ ―nam. 47Lat nu gabee rnii ru'm, lueg la bru'ña Judas, tub yu nu bruu lat trocyup de yu nu rsya' lom. Bru'ñay nu zigy mbecy nu nuu mandzicy, nu yu nu nuu garot. Yad dey par mandaar ni de yu nu zub lo ni de uz, nunu par mandaar ni de yu bel ni de mbecy Israeel. 48Ze' Judas, yu nu bish cya ich mi, bi mniiy lo dey lac mod gyicy yu par nu gad lagy dey cyu Jesuuz. Orze' mniiy: ―Yu nu da̱w chit lo, yu ze' nde'. Orze' gua nu der yu pres ―mniiy lo dey. 49Na ornu bru'ña Judas lo Jesuuz, orze' becha'y lom. Orze' nay rab yum: ―¡Masht, shnu ru! ―nay. Orze' bdow yu chit lom. 50Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Judas, bicy ca na la nu yad ru gyicy ru ―nam. Orze' becha' de mbecy lom. Bdu' yaa dey mi. Gaze' nu za nu dey mi pres. 51Tees tub yu nu zu nu Jesuuz bloo zay mandzicy niy nañ gyid yu'ñ. Orze' pcyug yu gyidag tub moz ni yu nu riib ic de uz. 52Orze' na Jesuuz: ―Bdu' choow mandzicy ze' se'ñ gun dela yu nu rgyish lo lo mandzicy gat yu nu mandzicy. 53¿A wagad lagy der nu ya̱ gac ne̱e̱ lo Ñgyoozh, uza̱, nu zeed mi zigy zir anc par trocyup nac soldad nu locyuub dey ya̱? 54Tees benu ni, ¿lac mod gac par nu gyu' ni de riidz ni Ñgyoozh gal nu rniiñ nu gac? ―nam. 55Orze' na Jesuuz rab mi de mbecy zigy ze': ―¿Lagu yad tub der ya̱ gal nu rza tub dey tub gubaan: nu mandzicy nu garot? Gun de dzi la bri̱ blyu̱u̱ ni der loli' ni yu' nu driib zily mbecy Ñgyoozh. Nunu wancu' yaa der ya̱ nu ñgya nu der ya̱ pres. 56Tees dela nii ni raac ñi par nu gyu' niñ gal nu bi cañ lat de riidz ni Ñgyoozh, gal nu mnii de yu nu mnii por cuen nim ―na Jesuuz. Orze' laab or la ze' dela de yu nu rsya' lom bzeeñ dey mi. Bruu chu dey lom zay. 57Orze' de yu nu gua tub Jesuuz gua nu dey mi yu' Caifás, yu nu riib ic de uz. Ze' byatublaazh de yu nu rlyuu leey ni Ñgyoozh, nu de yu bel ni de mbecy Israeel. 58Ze' Bed gua cay ich Jesuuz. Orze' zet zet zi'l zaab yu ich mi gashtal bri lay loli' ni yu nu riib ic ze'. Orze' gu'y gusub yu loli' ze' nu de yu nu rña yu' ze' par nu güiiy ben lac mod za' lo dey nu Jesuuz. 59Orze' de uz zub lo, nu dela de yu nu zu riiñ lat junt zub lo byub dey mod par nu griib dey cyi fals toom, gun orze' gad mod nu cut dey mi. 60Tees rila wangad ni tub la mod ni dey mas zigy mbecy gua dey briib dey gyidza toom. Orze' gal brusu gaal cyup mbecy. 61Orze' na dey: ―Yu ii nay: “Ya̱ gac tilya̱ yu' nu driib zily den Ñgyoozh, nunu nañ chon dzi gac shes su̱ ñii tuuba' tir”, nay ―na dey. 62Orze' yu nu riib ic ze' wes suy, orze' nay rab yu Jesuuz: ―¿A waniir lagu sac falt nir? ¿La ñuu cyi driib dey ic ru? ―nay. 63Tees Jesuuz ri zi'l zum. Rila waniim. Orze' na ga' yu nu riib ic ze': ―Rishli gaal ni Ñgyoozh mbañ, mnii lo̱ de̱ benu nac ru Mesías, biñ nu nac i'ñ Ñgyoozh ―nay. 64Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Laab gal nu ru mniir. Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu gzac der ya̱, biñ nu byac mbecy, zuba̱ par yaa bee Ñgyoozh, biñ nu rac ricy de lo la coz ily. Nunu gzac der ya̱ yapa̱ lat za ―nam. 65Orze' yu nu riib ic ze' pshala lay shab yu par nu gabe nu walab se'ñ mniim. Orze' nay: ―Yu ii bzat ziy Ñgyoozh. ¿La' zir be teshtig rlagy ñi par yu ii? Na bi güeñ der de riidz a̱' nap nu mniiy. 66¿La ñuu rnii too der? ―nay. ―Yu ii yu' falt niy nunu rlagy ñi gat yu ―na dey. 67Orze' brugyi' rcoo yeñ dey lom. Nunu brugyi' nu rgaaz dey mi. Ze' yu' ga' dey briich yaay lom. 68―Ru, Mesías, ¡mnii lo̱ de̱ cyu briich yaa lor! ―na dey. 69Na Bed gusub yu loli' ni ich yu' ze'. Orze' bru'ña tub criad loy. Orze' nañ rab ñiy: ―Ni' ru gusa nur Jesuuz, biñ nu bruu Galilea, ¿shiñ? ―nañ. 70Tees Bed mniiy nu walab lo rgüii la dela mbecy. Orze' nay: ―Ya̱ wagad lagya̱ la coz rniir ―nay. 71Orze' zay par gyero'. Ze' bzaac tuuba' criad yu. Orze' nañ rab ñi de mbecy nu yu' ze': ―Ni' mbecy ii gusa num Jesuuz, biñ nu bruu Nazaret ―nañ. 72Orze' ni' zi'l mnii Bed nu walab. Orze' nay: ―Ñgyoozh shiñ gyicy num ya̱ benu ya̱ walab rishli rne̱e̱. ¡Ya̱ a̱' yu' lo̱ cyu mbecy nde'! ―nay. 73Na guchi ga' sñuu nde', orze' de yu nu yu' ze' na dey rab yu Bed: ―Wanted la ni' ru nac ru tub yu nu bruu lat dey, gun rabee nu nac mod nu za riidz nu rniir ―na dey. 74Orze' Bed nay: ―Ñgyoozh shiñ gyicy num ya̱ benu walab rishli rne̱e̱. ¡Ya̱ a̱' yu' lo̱ cyu mbecy nde'! ―nay. Orze' laab or la ze' bredz ngüel. 75Orze' byeza' lagy yu de coz nu mnii Jesuuz ornu nam: “Anzir nu cuedz ngüel ru' loga ma, ru niir nu a̱' yu' lor ya̱ chon tir” ―nam. Orze' bruu Bed zay. Nunu tona' la zi ruun yu.


text:
Raaya wu Senegaal
Raaya réewum Senegaal am na ñatti rëdd yu taxaw te tolloo, wu wert, wu mboq ak wu xonk. Ab biddiw wu wert am juróomi cat a nekk ci digg rëdd wu mboq wi.
Kulóor bu wert bee ngi màndargaal kulóoru yonent Yàlla Muhammad ñeel jullit yi, wow yaakaar ñeel nasaraan yi mbaa wow njur ñeel ñi gëmul Yàlla. Nimero bi ko sistem Panton jox mooy 361 mbaa RGB 30 181 58.
- Melo (Kulóor) wu mboq wi day màndargaal am-am ak njariñal liggéey, doon it kulóoru Caada ak ladab; kulóoru xel mbaa ruu. Nimero bi ko sistem Panton jox mooy 116 mbaa RGB 252 209 22.
- Kulóor bu xonk bi day màndargaal kulóoru dereet, joj dund, joj jaayante gu askan wépp def ak joj xeex ñàkk. Nimero bi ko sistem Panton jox di 186 mbaa RGB 206 17 38.
- Biddiw bu wert bi juróomi cat yi day màndargaal mbokkoo gi ak Afrig, akug ubbeeku ñeel juróomi dénd yi. Li mu wert nag day tekki yaakaar gi judd ci moom gi Senegaal moom boppam. Day màndargaal it juróomi ponki Lislaam yi ñeel jullit yi. Nimero bi ko sistem Panton jox mooy wow rëdd wu wert wi.
Amul benn dogalu buur bu ñeel yaatuwaayu rëdd yooyu, kulóoru raaya wi ak tolluwaayu biddiw bi.
Raaya ya jëkkoon[Soppi]
Raayaw Senegaal wi njëkk, ci atum 1958, daa amoon biddiw bu mboq bu am juróomi cat te ginaaw gi wert. Mi ngi ajuwoon ci Mbooloom Jëmale Senegaal kanam (doon tey làng politig gii di Parti socialiste (PS)), amoom benn biddiw ca jamono jooja.
Ci weeru samwie 1959, réewum Sudan miy làkk faraase (doon tey réewum Mali) ak réewum Senegaal ñoo ànd sos Mbooloo mu Mali (bokk ci réew yiy wax farañse), te aw raayaam, am ñetti kulóor, wert, mboq ak xonk akub kanaga ca digg ba. Réewum Senegaal daa mujj rocciku ci mbooloo moomu, témb ci 20 ut atum 1960. Bamuy génn ca Mbooloo ma Senegaal daa yóbbale raayaw Mbooloo mu Mali ma waaye daa wuutale kanaga ba akub biddiw bu wert ngir bañ a juuyoo ak jullit yi.


text: 1Yeesu de kimji daw da lor ta wàa ra sàm cuk, de hîi daw mbinum ngam aw yuuni tindòom makta ây pî, ha aw ndòosi àyci da nit ây. 2De tèe daw aw kàl da nit ây yèk wûun Fay, aw ndòosi daw àyci. 3De gàa daw: Ta un mòo koo jâ ngam diknum a orri ba, koo suu, koo kurra, koo tiriici, koo seede. Ta nirri a tîim wun e mòo lurra cuk ba. 4Un lek go a àay nirri, tâan a farra ha mgbàr yey gun an un tay gi. 5To a gin kana aw ngotnu go ba, yuun a riiy maan, gbòsin sèerrèm a nak wun, ngam un kàlni daw aw mbire jàk maarra, ye hàwnun ngota gi. 6A lor ta wàa de tayin, de gîrin a riiy ây pî aw sak Yèk Kâwrra. De ndòosin da nit àyci ây koo u hâ. 7Herode wûun ni-Yude ây ye rage jày pî mbire Yeesu gi, ti cèngni jày ge gàa ba, ngam a nit ây kana aw yèerre a hak Yeesu, Yuhanna gûysige a wurra. 8A nit ây kana de gàan, Eliya ey lòtka. A nit ây kana ɗa de gàan: Nirri kpolo ɗi a tîim nit ây lòni nà yèk Fay, gûyse. 9Herode de gàa: Yuhanna dey njaam nà hak wàa. Amma wun ɗi nit yey rakmi yèk ây a hak wàa ya? De kàme orri e rabu di Yeesu. 10A nit ây tèe daw Yeesu ye koyran, de saguwan jày mbiran gi. Yeesu de arri daw aw dik a Betsayda, aw tâa aw kpolo waw. 11Amma mûsa nit ây ye cèngnin gi, de furrufan. Yeesu de ngori daw mbâra, de sagi daw yèk wûun Fay. De ndòosi daw da nit ây tâage ni àyci. 12A ye gàa unji e leki, a lor ta wàa ra sàm cuk de dàaran, aw gàaw: Was daw da nit ây gi aw dik a riiy ây ni àay ây, ha aw kpàa gin kûurra, ni tiriici. Ngam ay gi a nûri tâana. 13Amma Yeesu de gàa daw: Un gun hîi daw aw rii! De gàawan: Sey tàarri kèrèw ni cîici cuk tâagina. Koo mu yiɗi ot dik ot sàara tiriici ngam mûsa nit ây gi pî yi? 14Ngam mûsa nit ây aw dii nihun ây gaw kpèt ujinè kèrèw. De gàa daw da lor ta wàa: Tâanin daw da nit ây kim kim, ra kèrèw ra kèrèw. 15De iin daw da mûsa nit ây pî kà yey gàa daw gi. 16Yeesu de arre tàarri kèrèw ni cîici cuk nà. De toole nisi u faktiturum, de gàa mbew di Fay ngam tiriit maan. De mîinje tàarri ni cîici nà, de hîi daw da lor ta wàa ha aw ii a ɗàm kpees nit ây. 17Aw pî aw riiye aw ole. De atin yaatum tiriici, de mûunin tuuni ra sàm cuk. 18Yeesu ye waa Fay ey kpolo wàa, a lor ta wàa de dàaran a gin wàa. De gun daw: Mûsa nit ây kà gàan, mi wun ɗi ya? 19De goosin de gàawan: A nit ây kana aw gàarre, mu Yuhanna nit iirra baptisma ɗi. A nit ây kana aw gàarre, mu Eliya ɗi. A nit ây kana ɗa aw gàarre, mu nirri kpolo ɗi a tîim nit ây lòni nà yèk Fay, gûyse. 20De gàa daw: Amma un kà gàanu mi wun ɗi ya? Piyèr de goosi de gàaw: Muy mu Kristu Fay ɗi. 21Yeesu de njang daw, ta aw sak yèk yey koo di wuna ba. 22De gàa daw: Sey Hàm nirri e rii 'màari dèy. A toonji ây, ni nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni nit còycum ây ha gaw hawrra aw ɓàruwa. Amma a unji taanti gû ge gûysi. 23Yeesu de gàa da nit ây pî: To nirri yiɗi go e diknji ni miy, sey e hàanji hak wàa, e tok minjum kpiir wàa unji pî, e furrimi. 24Nit yey yiɗi saanum jungci wàa, gbee ge gbeesi. Amma nit yey gbeesi jungci wàa ngam yèk mum, saa ge saani. 25Nirri kpàa go jày a deesi lang, amma mboysi go hak wàa ha e gbee gi, ji ge tâaw di nit maan ya? 26To lawsam mòow go di nirri ngam yèk mum, hû go lawsam mòo ge mòow di Hàm nirri a gin nit maan gi, ye ge dàara ni 'mita wàa, ni 'mita Too wàa, ni malayka ây delliya gi. 27Mi gàanurre: Takundi, a nit ây kana aw dii a tîim nit ây gòyge ay gi, gaw wut ba, sey to aw rap go wûun Fay. 28A dat yèerra yèk ây gi, jày ge ii unji nan nan, Yeesu de arre Piyèr, ni Yuhanna, ni Yakuba aw diknji. De naan a fak gopri ngam e waa Fay. 29A ye waa gi, tiigi wàa ire 'nang. Lurra wàa ire burriya, finde ɓel ɓel. 30E rri yey a nit ây cuk aw lòrrage, Muusa ni Eliya, aw yèenjirre ni Yeesu. 31Aw lòrrurra ni 'mita waw, aw yèenji ni ey yèk gbèerra unji wàa, ye gàa e dik e wut a Yerusalem gi. 32Piyèr ni nit ây tâanjin gi, kûum bûtiya mòo dawge. Amma aw mûyrre, aw rabe 'mita wàa di Yeesu, ni 'mita nit ây nà cuk tâanjin gi. 33A nit ây nà ye gàan aw ɗòlnji ni Yeesu, Piyèr de gàaw: Nitkàlnjum, a gin mbâra tâana ay gi. Woona ot mbangsi ndûkci ây taan, kpolo woy wey, kpolo woy Muusa, kpolo ɗa woy Eliya. Ey ni hak wàa ti cèngni jày gàa gi ba. 34A ye yèe kà yey, titurum dàa butɗa dawge. A lor ta Yeesu de tolin, ye tâan a tîim titurum nà gi. 35Gûn ana a titurum de gàa: Yey tâage Hàm mum catmi gi. Raguwan! 36A ye gbèe yèerra gûn, de kpàawan di Yeesu ey kpolo wàa. Mgbàr maan de tâan baak baak, aw sak koo jâ di nirri a jàk yey rabin gi ba. 37Ndamji maan ye cisan a gopri, mûsa nit ây de kpàanjin ni aw. 38Nit kana dii a tîim waw, de bime de gàa: Nitkàlnjum, mi waamde, mu gobu di hàm mum hàm nihun, ey dim kpolo. 39E rri yey tibûu mòowrre, yooge yooge e bimi, ey yûugu ha tibufkum e fâaw a yèy. Tibûu maan ti woowrre mgban mgban ba, sey to riisu go 'màari. 40Mi waa daw da lor ta wey ha aw yuunu tibûu maan, amma aw kpàaw yuunum ba. 41Yeesu de goosi de gàa: Kay, un yòot èca goosum jòlge orri gi! Ha ningàa gim tâanji ni un ya? Ha ni-ngàa gim èf tinîir mum ngam wun ya? De gàaw di too wàa di hàm gi: 'Maawra hàm wey ay gi! 42Hàm ye hèewrra di Yeesu, tibûu de taanu e yûusuwa. Yeesu de kpânu di àyci tibûu nà, de ndòosu di hàm, de hîisu di too wàa. 43De tâa daw 'nang da nit ây, de 'misin nîir Fay. De naa daw hay koo di wuna a jày tèe Yeesu pî. De gàa daw da lor ta wàa: 44Raksin mbâra yèk yey a tuk wun: Hîi gaw hîiw di Hàm nirri a kàn nit ây. 45Amma a lor ta wàa aw cèngni yèk yey ba. Yèk maan fûu a gin waw, ngam ta aw cèngsi ba. Aw tolu gunsum di Yeesu. 46Dànda ane a tîim lor ta Yeesu, wun ge tâa nit ɓèl a tîim waw ya. 47Yeesu ye cèngni dànda a tinîir waw, de arre hàm kaa e gòyni a ɗàm kpees wàa, 48de gàa daw: Koo wun ngorgu di hàm yey ngam nîir mum ya, ngorimge dim. Nit yey ngorgim dim, ngoru di Too mum tèegima gi. Nit yey hòmge luurra a tîim wun, ey tâage nit ɓèl gi. 49Yuhanna de gàaw di Yeesu: Nitkàlnjum, ot rabe nirri yuunirre tindòom ni nîir wey. Ot njangguge ngam ti futnarre ba. 50Yeesu de goosi de gàaw: Ta un njanggu ba! To nirri ti tâa go nit yiir wun ba, ey nit tâanjum wun ɗi. 51Ye tâa unji naasum Yeesu a faktiturum hèerage, de gòyni tinîir wàa e dik a Yerusalem. 52De tèe nit ây cuk a ɗàm kpees wàa. De digin a riiy kana a dees Samariya, ha aw mbangsi gin cita wàa. 53Amma a ni-riiy ây maan aw ngoru di Yeesu ba, ngam dikɗe ot Yerusalem. 54A lor ta wàa Yakuba ni Yuhanna ye rabin kà yey, de gàan: Nitcoorra, mu yiɗi ot 'naasi ebi a faktiturum e cira, e aksi da nit ây gi yi? 55Amma Yeesu de dûri a gin waw, de kpân daw. 56De tayin a riiy kana. 57Ye digin a orri, nit kana de gàaw di Yeesu: Mi yiɗi mi furrum a gin gum diki lang. 58Yeesu de gàaw: A gbaw ây aw dii ni gooy, a jooy ây ɗa aw dii ni àay waw. Amma Hàm nirri gin kûunum hak wàa cenu ba. 59De gàaw di nit kana: Furrimi! Nit maan de gàaw: Woom mi ir, mi dik mi sipta too mum ɗà. 60Yeesu de gàaw: Woo daw da nit wuta ây aw sipti wurra waw. Amma muy, tay mu sak yèk wûun Fay. 61Nit kana ɗa de gàaw: Nitcoorra, mi yiɗi mi furrum. Amma woom mi ir, mi wasra da nit àay rra mum. 62Amma Yeesu de gàaw: To nirri mòo go kàn wàa a gbala naay, e dûr u daarri, ey ti get a tèem wûun Fay ba.


text:
Feppmaandu
Feppmaandu as wàll-wàllaanu xarefulwoon bi la. Di wenn ci wàll-wàllaan yi dàtt saalu xarefulwoon bi. Ni ko turam di junjee, feppmaandu dafa maandu moo tax amul yanu mbëj (du bu baax(+) mbaa bu bon(-)). Feppmaandu yeek feppsaal yi su ñu leen boolee ñooy nekk saalu xarefulwon bi. Ngir ab xarefulwoon, dañuy bind Z limu feppsaal yi, A di limu feppsaal + feppmaandu. Kon limu feppmaandu yi dafay doon N =A-Z.
Lefu feppmaandu mi ngi toll ci 939,56533 MmV. Ki ko wuññi mooy jëmmaan bu waa-angalteer ba James Chadwick ci 1932.


text: 1Dela yu nu rboo tiñ por cuen ni gubier Rom, gal nu reña' mbecy bdune' becha' dey lo Jesuuz par nu zuub gyidag dey de coz nu rniim. 2Ze' de mbecy fariseo gal nu de yu nu rlyuu leey ni Ñgyoozh rnid ru' dey nu nac mi. Orze' na dey: ―Yu re rnii nuy mbecy cyi nunu row nuy dey gyit ―na dey. 3Orze' Jesuuz mniim riidz tiily lo dey. Orze' nam: 4―Benu ca na de ru zu tub gaynal shily nir, se' dune' tub ma, orze' ¿a walab zeeñ der nobent zuub gaa ma ngush? Orze' gaze' nu cha der cha yub der tub bañ nu bdune' ze' gashtal gyad la ma. 5Na ornu gyad ma na, orze' tona' la gyet lagy der. Orze' riib yeñ der ma gya nur ma. 6Na ornu rir yu'r na, orze' cha te'r de amig nir gal nu de mbecy nu yu' gaab ga. Orze' nii der gab ru dey: “Bet lagy der nur ya̱, gun ya̱ byada̱ shily ne̱, bañ nu bdune'”, nii der. 7Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der, cyit zir rac gyibaa nu nac tub mbecy cyi ornu rne'y dela cyi nu ricy yu, gaze' nu nac nobent zub gaa mbecy nap nu walagy ñi nu ne' cyi nu ricy yu. 8’Gyicy peen nu tub biñ mñaa nu ricy cup tii tiñ plat. Orze' dune' tub ñi nim. Orze' ¿la coz gyicy mi? Nu loga la caam gyi candiil nim. Orze' gaze' nu lyuub mi nañ yu' nim. Orze' nap yub mi ñii gashtal gyad lañ. 9Na ornu gyad ñi nim na, orze' cuedz mi dela amig nim, gal nu dela mbecy nu yu' gaab ga. Orze' niim gab mi dey: “Tona' la yet lagya̱ gun bi byada̱ de tiñ nu bdune' ne̱”, niim. 10Orze' ya̱ rne̱e̱ lo der nu tona' la yet lagy de anc ni Ñgyoozh nu nac tub mbecy cyi nu rne'y de cyi nu ricy yu ―nam. 11Orze' Jesuuz mniim tuuba' riidz tiily lo dey. Orze' nam: 12―Zu tub mbecy. Zu cyup i'ñ yu. Orze' yu mi' ze' nay rab yu uz yu: “Tat, cuic ru gyel nap nir nu ya̱ dugyi̱”, nay. Orze' yu ze' blew yu gyel nap ze' niy lat de i'ñ yu. 13Na ornu bi rac la be tiem, orze' yu mi' ze' biit yu dela coz nu bdugyiy. Orze' gush nez yu za nuy tiñ ze' tub lugaar zet. Gashtal tuuba' nasyoong zay. Orze' ze' mniit ton yu dela tiñ niy. 14Na ornu blazh mniit yu dela tiñ niy, orze' biid tub cubiñ ily lugaar ze'. Orze' brugyi' rded yu gyel ran. 15Orze' gua yub yu riiñ lo tub mbecy guledz. Orze' yu ze' bzuu nez yuy chay ranch niy nu cha ñay cuch. 16Orze' yu mi' ze' ngulagy yu ñgyow yu gyid ich zaa nu row cuch ze' par nu dzaa nañ yu. Tees ni tub la mbecy wancuic yu nde' gow yu. 17Laab nde' la orze' mnii tooy: “De moz nu rcyiiñ lo uza̱ rad nu row dey gashtal drusuba' lañ. Ze' ya̱ se nu gat zi'la̱ gyel ran. 18Nde' nu na nap zir cush cya̱ gya̱ yu' uza̱. Orze' ne̱e̱ loy: Tat, ya̱ guch ñii ne̱ lo Ñgyoozh, nunu guch ñii ne̱ lo ru. 19A̱' yada'ñ nu nii dey nu naca̱ i'ñ ru. Orze' na bicy nu ya̱ gal nu ricy nur de moz nir, ne̱e̱ lo uza̱”, rnii tooy. 20Orze' gaze' nu gush nez yu yay lo uz yu. ’Na ornu gabee zet yay, orze' uz yu bzaac yuy. Orze' gushni lagy yuy. Gaze' nu gush nez yu zay za cheel yuy. Orze' bdu' yaay yeñ yu. Orze' bdoy chit loy. 21Orze' yu feñ ze' nay rab yu uz yu: “Tat, guch ñii ne̱ lo Ñgyoozh, nunu guch ñii ne̱ lo ru. A̱' yada'ñ ne̱ nu nii dey nu naca̱ i'ñ ru”, nay. 22Gaze' nu uz yu bicy yu mandaar lo de moz niy. Orze' nay rab yu de moz niy: “Dzach der, gua gyii der negy nu cyit zir na. Orze' zuu der yu negy ze'. Nunu rii ga' der tub bi' yaay. Nunu caa der gyid lab gyi'y. 23Orze' gua tee der chigud, bañ feñ nu re'ñ zir par lo dela ma. Orze' gyicy na sa'. 24Gun i'ña̱ ii nay gal nu na tub mbecy nu bi gut. Tees na byabañ yu. Guc yu mbecy bdune'. Tees na byad yu”, nay. ¡Orze' brugyi' nu ricy dey sa'! 25’Orze' lat ze' i'ñ yu yu gush ze' riy lat naay. Orze' bish cyay yay. Na ornu yay bi rgaab ro' na, orze' güeñ yu nu rlaa musiic. Nunu rulgyi' mbecy. 26Orze' bredz yu tub moz nu ri lo sa' ze'. Orze' bdugyi'y loy la coz rac. 27Orze' moz ze' nay rab yuy: “Bi bri bicy ru. Orze' uz ru bicy yu mandaar nu cut dey tub chigud, bañ feñ nu re'ñ zir par lo dela ma. Gun bicy ru bri nap yu, nunu bri ruub yu”, na moz ze' rab yu yu gush ze'. 28Orze' yu gush ze' tona' la guzi lagy yu. Orze' wangalagy yu ñgyu'y yu'. Orze' gaze' nu uz yu bruuy nu mnishbaay loy nu chu'y yu'. 29Orze' nay rab yu uz yu: “Ru rad lagy ru nu bi guzañ ña'n nu ya̱ ricya̱ riiñ nir. Nunu rila wangyicya̱ nu wazuub gyidaga̱ nir. Tees ru rila wancuic ru ni tub chiib feñ par nu ñgyicya̱ sa' nu de amig ne̱. 30Tees lugaar nu ni ñgyicy nur ya̱, per ca yu re biit ru chigud, bañ feñ nu re'ñ zir par nu gyicy ru sa' nu briy. Ze' yu re mniit ton yu tiñ nir lo de biñ congal”, nay. 31’Orze' na ga' uz yu rab yuy: “A uza, ru dub laa tiem nac nur ya̱, nunu dela coz nu ricy cupa̱, nde' coz nir. 32Tees na dzi nap nu gyicy na sa' nu gyet lagy na, gun bicy ru nay gal nu na tub mbecy nu bi gut. Tees na byabañ yu. Bi bdune'y, tees na byada'y”, nay.


text:
Suuf
Suuf si, mooy ñetteelu àdduna bi gën a jege jant bi, moom nag man nan koo woowee "Suuf si" walla "Àdduna bi", walla "Àddunaay Suuf" walla "Àdduna ju Baxa".
Suuf si nag bari na ay mindeef yu fi dëkk, nit ci la bokk, ci li nu xam fii rekk la ag dund am. cig xayma, boroom-xam-xam yi nee nañ, Àddunaay Suuf, mi ngi sosu am na 4,57 miliyaari at, te ag dund mi ngi juddu ci kawam ci diirub benn miliyaar ciy at. Moom nag jawwam soppikuna ci anam bu waral wërlaayam doon guy dundeef man a juddoo.
Kaw Suuf gu biti gi nag dafa séddatleku ci ay doj yu dëgër yu bari, di yëngu ci lu bari ci kawam ba leegi mat na miliyoŋi at. Daanaka 70% ci kaw Suuf si ay mbàmbulaani ndoxu xorom a ko muur, li ci des di ay gox aki dun. Ndox mu yollaakon mi ñu jàppee ne mooy yor dund, ci ni ñu ko xamee, Suuf si rekk mooy àdduna bi ñu gisagum bu ko am ci kawam. Ci biir Suuf si nag la fa na ne mooy: magma bi, ab saalub biti bu yollaakon biy jur toolu bijjaakon bi, ak saalub biir bi nga xam ne weñ la.
Suuf si day am ay digaale ag yeneen mbir yi ne ci kaw jawwu ji.
Diir bi Suuf si di def ngi man a def ab wër bu daj ci jant mooy 365,26 bés (bés di 24 waxtu)
Taariixam[Soppi]
Boroom-xam-xam yi àgg nañ ci man a xam yenn xibaar yi ci dembi Suuf si. Suuf si ak yeneen àddunaay nosteg jant bi ñoo ngi juddu am na booba ak léegi 4,57 miliyaar ciy at, doore ciw niirub jant(nébuleuse solaire), di ab donjub pënd ak gil(gaz) gu bàyyeekoo ci juddug jant bi. Ci ndoorteel gi muy ruy, wàllu Suuf si féete woon biti tambalee sedd, dem ba doon ab donj bu dëgër bi ndox tambalee dajaloo ci jawwam. Yàggul dara weer wi dal di ciy tegu, boroom-xam-xam yi, ci lu wóor jàpp nañ ne mi ngi juddoo cib mbëkkante ci diggante Suuf si ak benn mbir bu réyaam matoon 10% gu Suuf si. Benn xaaj bi des ci Suuf si(yokk réyaayam), beneen bi nekk weer wi, dend ak moom.


text:
--MALE-- Mm, aa aa aa, oh oh oh (Yeh zameen ruk jaaye, aasmaan jhuk jaaye Tera chehra jab nazar aaye Ho, tera chehra jab nazar aaye) - 2 Ho, ho Tu ijaazat de agar Tujhse thoda pyaar main kar loon, jaane jaan Baith jaa mere saamne Khaali dil khaali nazar bhar loon, jaane jaan Tu khafa ho jaaye, raat abhi ho jaaye Bin tere aanchal mein chhup jaaye, chhup jaaye Yeh zameen ruk jaaye, aasmaan jhuk jaaye Tera chehra jab nazar aaye Ho, tera chehra jab nazar aaye Tu agar keh de mujhe Chaand bhi le aaoon jaane jaan, jaane jaan Ek taara maang le Aasmaan le aaoon jaane jaan, jaane jaan Yaad tu jab aaye, neend bhi le jaaye Khwaabon ke jungle mein chhup jaaye, chhup jaaye Yeh zameen ruk jaaye, aasmaan jhuk jaaye Tera chehra jab nazar aaye Ho, tera chehra jab nazar aaye - 2 Hm, aa aa aa, hm, aa aa aa, aa aa aa
Tera Chehra Song Lyrics
Leave an Opinion


text: 1Ornu ricy falt ru' cyup dzi par nu chu' sa' ni Pas, sa' nu row dey gyishtily nu sac lebadur, orze' de uz zub lo nu de yu nu rlyuu leey ni Ñgyoozh byub dey tub mod nu shet lag dey Jesuuz pres nu nac gyel rguu, gun orze' gyicy dey nu gat mi. 2Orze' na dey rab yu losa'y: ―Walagy ñi nu shet yaan yu lat sa', gun nis gyach de mbecy ―na dey. 3Lat nu rcyiiñ Jesuuz Betania nañ yu' ni Simo̱o̱, yu nu gurat gyedz nu la lepra, lat nu zub mi lo mez, orze' bru'ña tub biñ mñaa nu tub lamet nu byaa nu gyita' nu la alabastro. Dza laa nañ ñi yu' asecy zguul. Du uub la asecy nu bruu nu tub lo gyish nu la nardo. Tona' la ñgyup sac ñi. Gaze' nu pcyug mi yeñ lamet ze'. Pcoom asecy ze' too Jesuuz. 4Orze' yu' mbecy rdza' dey. Gaze' nu na dey rab yu losa'y: ―¿Lagu leew la mnit lom asecy zguul re? 5Gun nde ñgyac nsa'y ñi ñgyup zir par chon gaaynal tiñ denario. Orze' tiñ ze' mbic mi ni de mbecy zi ―na dey. Nunu rdza' dey ni biñ mñaa ze'. 6Tees Jesuuz nam rab mi dey: ―Zaan der. ¿Lagu ricy seed der mi? Mi ii tona' la nap bicy num ya̱. 7Gun mbecy zi dub laa tiem yu'y lat der. La zi'l tiem nu galagy der gac gyicy ru coz nap nur dey. Tees ya̱ walab dub laa tiem cyiiña̱ lat der. 8Mi ii ricy mi coz nu rac ricy mi. Driily ga lam asecy cuerp ne̱ gun orze' zu lily mi ñii anzir nu cach dey ñi. 9Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu ca zi'l lugaar ni gyishlombecy nu shaal dey riidz nu sac nu bruu lo Ñgyoozh, nii ga' dey coz nu bicy nu biñ mñaa ii ya̱ par nu gyeza' lagy mbecy mi ―na Jesuuz. 10Orze' Judas Iscariote, tub yu nu bruu lat de trocyup yu nu bloo su Jesuuz, bruuy ze' zay lo de uz zub lo par nu gu' dzey mi yaa dey. 11Na ornu güeñ de uz zub lo ze' nu mnii Judas nu ni gyicy yu, orze' bet lagy dey. Gaze' nu mnii dey nu segur la cyish yu niy. Orze' Judas byub yu mod nu gu' dzey mi yaa dey. 12Dzi loga la ni sa' nu row dey gyishtily nu sac lebadur, dzi nu rut dey shily ni sa' ni Pas, orze' na de yu nu rsya' lom rab yum: ―¿Ca rlagy ru nu cha̱ de̱ zu ye̱ coz nu gyicy na che sa' ni Pas? ―na dey. 13Gaze' nu bzuu nez mi cyup dey. Orze' nam rab mi yu: ―Yaa der lat gyedz. Re dzeel der tub mbecy nu ya nu tub re' nis. Yu ze' cha ca der ich yu. 14Ze' nu chu'y nañ yu', ze' nii der lo shuaan yu' ze': “Masht nam nu yap tugyi̱' lor ben ca na cuart ze' nu gow mi gyit nu gyicy mi che ni sa' ni Pas nu de̱ ya̱, mbecy nu rsya' lom”, nii der. 15Gaze' nu yu ze' lyuuy tub cuart ily nu zub gya. Bi nguaa dela coz nu cyiiñ nañ ñi nunu bi zu lily ñii. Ze' zu ye der nu dow den comid ni sa' ni Pas ―nam rab mi dey. 16Gaze' nu bruu dey ze' ya dey lat gyedz. Guc ñi gal nu mnii Jesuuz. Gaze' nu ze' bzu ye dey comid ni sa' ni Pas. 17Na ornu becheñ na, orze' brim nu de trocyup yu nu bloo sum ze'. 18Lat nu zub nu Jesuuz dey lo mez row num dey comid ze', orze' nam: ―Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu lo dela der gal nu nguaa der nu row nur ya̱ ii, rusu tub der nu cush cyar icha̱ ―nam. 19Orze' brugyi' ricy shni de yu nu rsya' lom ze'. Orze' tub ga la dey brugyi' rgugyi' dey lom. Orze' nay: ―¿Walab gaal ya̱? ―nay. 20Orze' nam rab mi dey: ―Lo trocyup der nu rne'r gyishtily nir nañ tub zi'l gya'n nu ya̱, grusu tub der nu cush cyar icha̱. 21Gun ya̱, biñ nu byac mbecy, rishli gata̱ gal nu pcaa de yu nu mnii por cuen ni Ñgyoozh. ¡Tees cuaa yu nu cush cya ich ya̱, biñ nu byac mbecy! Nap zir benu cue' ñgyal yu nu ni gyicy ze' ―nam. 22Na lat nu gabee nguaa dey row yu gyit, orze' Jesuuz gush mi tub gyishtily. Orze' briic mi gras ni Ñgyoozh nu nac ñii. Gaze' nu blew mi ñii briic mi ni dey. Orze' nam rab mi dey: ―Gush der nii, gun nii cuerp ne̱ ―nam. 23Gaze' nu gusha'm tub taz nu yu' ñup urbyay. Orze' briica'm gras ni Ñgyoozh. Gaze' nu briica'm ñi nu go' dela dey. 24Gaze' nu nam rab mi dey: ―Nu nii reña̱ nu dushu par nu gruu mbañ zigy mbecy. Nii reña̱ nu bzu nap ñi trat nu bicy nu Ñgyoozh mbecy. 25Ya̱ rishli rne̱e̱ lo der nu rila wado̱' ga̱' ñup ni urbyay gal do̱' la̱ ñup cub ze' nu riib ic Ñgyoozh ―nam. 26Ornu blazh biil num dey tub salmo, gaze' nu bruu num dey yu' ze' za num dey bicy ni ya Oliva. 27Gaze' nu nam rab mi dey: ―Dela der checa der nu gyicy cup ru consuel lo̱, gun ni rniiñ lat de riidz ni Ñgyoozh. Orze' nam: “Ya̱ duta̱ biñ nu rña shily. Orze' dela shily nim grush las ma”, nam. 28Tees despuees nu gyabaña̱, orze' ya̱ gya̱ ga̱ lo der par Galilea ―nam. 29Orze' na Bed rab yum: ―Mas dela dey checa dey nu gyicy cup dey consuel lor, tees ya̱ rila wayeca̱ ―nay. 30Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Ya̱ rishli rne̱e̱ lor nu laab rel na, anzir nu cuedz ngüel ru' cyup ma, ru chon tir niir nu a̱' yu' lor ya̱ ―nam. 31Tees Bed fert la zuy. Orze' nay: ―Mas gata̱ du̱ ru, tees ya̱ rila wane̱e̱ nu a̱' yu' lo̱ ru ―nay. Orze' dela dey ni' zi'l mniiy. 32Orze' bruu num dey bicy ni ya Oliva za num dey tub lugaar nu la Getsemaní. Orze' nam rab mi dey: ―Bzub der ii lat nu ya̱ cha ne̱e̱ du̱ Ñgyoozh ―nam. 33Gaze' nu gua nu reñ mi Bed, nu Santiag, nu Waa. Orze' brugyi' ricy shnim, nunu tona' la deet rac nañ lardoom. 34Gaze' nu nam rab mi dey: ―Ya̱ rlagy la̱ gata̱ nu shni rac nañ lardo̱o̱. Blez der ii, nunu bzu der altant nu ya̱ ―nam. 35Gaze' nu gua ga'm sñumiiñ par lo. Wes saa tiily mi lo yu. Orze' mnii num Ñgyoozh ben a wac gyicy mi nu cue' shuub or nu zac zim ze'. 36Gaze' nu nam rab mi Ñgyoozh: ―Uza̱, ru gac gyicy ru dela coz. Orze' bloo chu taz nu rlagy ñi zuub ru̱'. Tees cue' gac ñii gal nu rlagya̱, sinu gal nu rlagy ru ―nam. 37Na ornu bish cyam lo dey, nguaa nas dey. Orze' nam rab mi Bed: ―Simo̱o̱, ¿walab gaal nas ru? ¿Walab gaal ni tub or wangagyeer nzur altant? 38Bzu der altant nunu mnii nu der Ñgyoozh, gun orze' cue' gyicy de coz cyi gan der. Gun nañ lardoo der rlagy der gyicy ru coz nap, tees cuerp ni der waccyiiñ ñi ―nam. 39Gaze' nu guam tuuba' tir mnii num Ñgyoozh gal nu mnii ga' zi'l mi nu loga. 40Orze' bish cya ga'm tuuba' tir zam lo dey. Orze' ni' zi'l byap mi dey nguaa nas yu, gun rsuun la pcaal dey tanta' nu yeed ñi. Orze' ni wangash lagy dey nu nii nu dey mi. 41Gaze' nu guam tuuba' tir mnii num Ñgyoozh. Ornu bish cya ga'm byaj chon, orze' nam rab mi dey: ―¿Walab gaal gabee nas ru' der? ¿Walab gaal gabee zu lagy ru' der? Bi bded ni nu gas der na. Na byap or nu ya̱, biñ nu byac mbecy gu' dey ya̱ yaa de mbecy cyi. 42Wes su der yaa na, gun bi yad gaab yu nu cush cya icha̱ ―nam. 43Lat nu gabee rnii ru'm lueg la bru'ña Judas, tub yu nu bruu lat trocyup yu nu bi bloo sum ze'. Bru'ñay nu zigy mbecy, nu nuu mandzicy, nu yu nu nuu garot, nu. Yad dey par mandaar ni de yu zub lo ni de uz, nu par mandaar ni de yu nu rlyuu leey ni Ñgyoozh, nu par mandaar ni de yu bel ni de mbecy Israeel. 44Ze' Judas, yu nu bish cya ich mi, briic yu tub mod nu gad lagy dey cyu Jesuuz. Anzir bi mniiy: “Yu nu da̱w chit lo ze', yu ze' nde'. Bdu' yaa der yu nunu nap ña der yu lat nu cha nu der yu”, nay. 45Na ornu bru'ña Judas lo Jesuuz, orze' becha'y lom. Orze' nay rab yum: ―¡Masht! ―nay. Orze' bdow yu chit lom. 46Orze' bdu' la yaa dey mi nu cha nu dey mi pres. 47Tees tub yu nu zu lat ze' bloo zay mandzicy niy nañ gyid yu'ñ. Orze' pcyug yu gyidag tub moz ni yu nu riib ic de uz. 48Ze' Jesuuz nam rab mi de mbecy: ―¿Lagu yad tub der ya̱ gal nu rza tub dey tub gubaan: nu mandzicy nu garot? 49Gun de dzi la bri̱ blyu̱u̱ ni der loli' ni yu' nu driib zily mbecy Ñgyoozh, nunu wancu' yaa der ya̱ nu ñgya nu der ya̱ pres. Tees ni raac ñi par nu gyu' niñ gal nu bi pca lat riidz ni Ñgyoozh ―nam. 50Orze' dela de yu nu rsya' lom bzeeñ dey mi, bruu chu dey lom zay. 51Tees tub yu feñ gua cay ich mi. Tub la' li la negy mbish yu. Orze' bdu' yaa ga' dey yu. 52Tees yu ze' bruu za laay nañ negy ze' gush yu carer zay gyid yaagy lay. 53Gaze' nu gua nu dey Jesuuz lo yu nu riib ic de uz. Ze' byatublaazh dela de uz zub lo, nu de yu bel ni de mbecy Israeel, nu de yu nu rlyuu leey ni Ñgyoozh. 54Ze' Bed gua cay ich Jesuuz. Orze' zet zet zi'l zaab yu ich mi gashtal bri lay loli' ni uz nu riib ic ze'. Gal nañ ze' guay zub nuy de yu nu rña ze' bidz nuy dey gyi. 55De uz zub lo, nu de yu nu zu riiñ lo junt zub lo byub dey mod nu riib dey cyi too Jesuuz, gun orze' gad mod nu cut dey mi, tees rila wangad ni tub la mod ni dey. 56Gun zañ mbecy briib dey gyidza toom. Tees walab tub zi'l na riidz nu mnii dey. 57Orze' yu' mbecy wes suy briib yu gyidza toom. Orze' nay: 58―De̱ ya̱ güeñ de̱ nu nay: “Ya̱ tilya̱ yu' nu driib zily mbecy Ñgyoozh, yu' nu byaa nu yaa mbecy. Orze' nañ chon dzi shes su̱ tuuba' yu' nu gya nu walab nu yaa mbecy”, nay ―na dey. 59Tees mas ni par walab tub zi'l na riidz nu rnii dey. 60Orze' yu nu riib ic de uz wes suy lat de mbecy. Gaze' nu nay rab yu Jesuuz: ―¿A waniir lagu sac falt nir? ¿La ñuu cyi driib dey ic ru? ―nay. 61Tees Jesuuz ri zi'l zum. Rila wanii lam. Ze' bdugyi' ga' yu riib ic ze' lom. Orze' na'y rab yum: ―¿A ru nac ru Mesías, i'ñ Ñgyoozh Yon? ―nay. 62Orze' na Jesuuz rab mi yu: ―Laab ya̱ nde'. Nunu ru zac ru ya̱, biñ nu byac mbecy, zuba̱ yaa bee Ñgyoozh, biñ nu rac ricy de lo la coz ily. Nunu gzac der ya̱ yapa̱ lat za ―nam. 63Orze' yu nu riib ic de uz ze' pshaa lay shab yu par nu gabe nu walab se'ñ mniim. Gaze' nu nay: ―¿La' zir be teshtig rlagy ñi par yu ii? 64De ru güeñ ru nu rzat ziy Ñgyoozh. ¿La ñuu rnii too der? ―nay. Orze' dela dey mniiy nu rlagy ñi gat mi. 65Orze' yu' mbecy brugyi' rcoo yeñ yu lom. Nunu yu' dey psoow yu lom. Gaze' nu bdi dey mi. Orze' nay rab yum: ―¡Briic raso̱o̱! ¿Cyu bdi ru? ―rnii dey. Nunu de yu nu rña yu' ni Ñgyoozh briich yaa dey lom. 66Ze' Bed byeeñ yu loli' par gyi'. Orze' bru'ña tub criad ni yu riib ic de uz ze'. 67Ornu bzaac ñi Bed zuy rbidz yu gyi, bgüiiñ loy. Gaze' nu nañ rab ñiy: ―Ni' ru rded nur Jesuuz Nazaret, ¿shiñ? ―nañ. 68Tees Bed mniiy nu walab. Orze' nay: ―A̱' yu' lo̱ ya̱ yu ze'. Ni wagad lagya̱ la coz rniir ―nay. Gaze' nu bruuy loli' guay par gyero'. Orze' bredz la ngüel. 69Ze' criad ze' bgüiiñ loy tuuba' tir. Gaze' nu brugyi' rniiñ lo de mbecy nu yu' ze'. Orze' nañ: ―Mi re tub biñ nu bruu lat de mbecy ze' ―nañ. 70Tees Bed mnii ga'y nu walab. Na or guchi ga' sñuu nde', ze', orze' de yu nu nguaa ze' nay rab yuy: ―Wanted la nu ru bruur lat de mbecy ze', gun ru nac ru mbecy Galilea ―na dey. 71Orze' Bed mniiy nu Ñgyoozh shiñ gyicy num yu benu walab rishli rniiy. Orze' nay: ―¡Ñgyoozh rad lagy mi nu ya̱ a̱' yu' lo̱ cyu mbecy nu rnii der ze'! ―nay. 72Nunu lueg la bredza' la ngüel ru' cyup ma. Orze' byeza' la lagy Bed de riidz nu mnii Jesuuz ornu nam: “Anzir cuedz ngüel ru' cyup ma, ru niir nu a̱' yu' lor ya̱ chon tir”, nam. Byeza' lagy yu nde', orze' brugyi' ruun yu.