text:
Mbootaayu Réewi Jullit yi
Mbootaayu Réewi Jullit yi gii mi ngi sosu ci saxal goo xam ne buur ak njiiti reewi jullit yi jëloon nanu ko, ci waxtaanu seen daje bi nu njëkk’a daje, te defe woon ko Ribaat, peeyub reewum Marok, ci diggante 9 – 12 /8/ 1389 g.g , deppoo ak 22 – 25 /9/ 1969 g. Ñaar-fukki reewi lislaam ak juroom bokkoon nanu ca waxtaan woowa, mbootaayug goreel Falastin (OLP) it teewe woon na ko waaye niki aji fuglu rekk .
Ndajem waxtaan moomu mi ngi amoon ci ginaaw bi nu lakkee Masjidul’Aqsaa, ci 21/8/1969 g , te ay yahuud def ko. Waxtaan wa ba muy tëj daa ñaawlu jëf ju bon jooju, nga xam ne day wone ag noonu gu nu def jullit ñi te ñàkk’a wormaal seeni gëm-gëm . ñu sàkku woon it ci Israayil mu genn ci mbooleem suufi araab yi mu tegoon loxo atum 1967 g. Te delloosi dëkkub Quds bi ci ni mu nekke woon ca xareb sue (juin) ba atum 1967 g. Mu feddali ba tay moom ndaje mi, jàpple gu miy jàpple reewi artaab yi, ci seen xeex bi nuy def ak Israayil, ak jàpple gi muy jàpple waa Palastin ci nu delloosi seen àq ak yelleef yi nu teg loxo, te goreel seeni suuf.
Kollëreg mbootaay gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Kollëreg mbootaay gi mi ngi genne ca ñatteelu waxtaan wa jëwrini bitim reew yu reewi lislaam yi amaloon ca Jidda atum 1392 gg, dëppook 29/2 - 4/3/ 1972 g. Mu sampu woon – moom kollëre gi - ci li taxoon nu sos mbootaay gi.
Li nekk ci poñ bu njëkk bi ci kollëre gi mooy “reew yi ci bokk ñi ngi sos mbootaayug reewi jullit ñi (walla mbootaayug daje gu lislaam gi)” poñ bu ñaareel bi làmboo dali mbootaay gi aki jubluwaayam. Jubluwaay yooyu nag weesuwunu woon “ amal fi jawwu ju baax, ju nu man a dëgërale dimblante ak deggoo ci diggante reew yi ci bokk, ci seen biir, ak ci seen diggante ak yeneen réew yi. Waaye dal yi nag ñoom ci nii lanu taxawe:
- Yamoo gu mat ci diggante réew yi ci bokk
- Wormaal àq ak sañ-sañu reew mu ci bokk, ci wutal boppam mujj ga ko soob, ak bañ’a dugg ci mbiri biiram.
- Wormaal moomeelug reew yi bokk ak seenug temb.
- Dëgëral dalu dimblante gu lislaam gi, ci diggante reew yi bokk.
- Dëgëral dimblante ci diggante reew yi bokk, ci wàlli: koom-koom, mboolaay, aada, xam-xam ak ci yeneen wàll yu am solo yi, ak diisoo ak yeneen reew yi bokk ci yeneen mbootaay yi.
- Jeem a far boddante ci biiru xeet, ak sanc ci mbooleem ay anamam.
- Def lépp lu man a indi jàmm ak kaaraange ci adduna bi, ci anamug maandute.
- Dëppale ak nos ligeey bi reew yi seq, ngir njonal barab yu sell yi te goreel leen , ak jàple waa Falastin ci seen xeex bi, ak dimble leen ba nu man’a delloosi seen àq ak yelleef, te jotaat seen suuf.
- Jàpple mbooleem reewi jullit yiy xeex ngir njonal seen teddnga, jot seen tèmbte, dollosi seeni yelleefi reew.
- Lijjanti xuloo yi nar a ami ci diggante reew yi bokk ci mbootaay gi, lijjanti loolu ci jàmm, niki: waxtaan, dox diggante , ak layoo .
- Réew yi ci bokk, danoo war’a bàyyi - ci seeni seqoo – di jëfandikoo doole walla xuppe ci jëfandikoo ko, jëme ko ci suufus reew mu bokk walla jëme ko ag tèmbam .
Campeefi mbootaay gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Mbootaay gi sos na ay campeef yu bari yu cosaanu niki :
- Jataayu buur yi ak njiit yi
- Jataayu jëwrini bitim reew yi
- Koolute gu matale gi
- Àttekaayu maandute bu lislaam bu adduna bi.
kureel yi ci bokk[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Kureelu Quds
- Kureel bu sax bi ñeel wàllug koppar
- Kureelu lislaam bi saytu wàllug koom, mboolaay ak aada.
- Kureel bu sax bi ñeel dimbalanteg xam-xam ak xarala
- Kureel bu sax bi ñeel dimblanteg koom ak yaxantu
- Kureel bu sax biy yëngu ci wàllug xamale ak aada
yi bànqaasoo ci mbootaay gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Nafag dimblante gu lislaam gi
- Nafag Quds
- Daaray gëstu gu lim yi ak koom, ak mboolaay.
- Barabu lislaam biy yëngu ci jàngale mecce ak xarala, ak defi gëstu.
- Cëslaayu lislaam giy saytu xam-xam xarala ak suqli koom-koom.
- Barabu àdduna biy yëngu ci yar ak njàngalem lislaam.
- Barabub lislaam biy sonn ci suqali yaxantu
- Kureelu lislaam gi saytu terute gi ci adduna bi.
- Kureel adduna gi saytu ndono lu lislaam li
- Akaademi bu xam-xamu lislaam
- Jataayu lislaam bi yor tukkib jawwu bu nit ñi
- Kureelu lislaam bu adduna bi ñeel yoon
yeneen cëslaay[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bu lii jàllee, teewul sosees na ba tay yeneen cëslaay yu bokk ci mbootaay gi, ñooy
- Banku lislaam bi
- Barabu xibaar bu lislaam bu adduna bi
- Mbootaayu rajoy reewi jullit yi
- Neegub yaxantu bu lislaam bi, ak mecce ak joqalanteg njaay yi
- Mbootaayu peeyi lislaam yi
- Suqali gu lislaam gi jëm ci boroom gaal yi
- Mbootaayug lislaam gi jëm ci yar, xam-xam ak aada.
Jagley campeef yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Jataayu buur yi ak njiit yi, mooy campeef bi ëpp solo ci mbootaay gi. Moom nag dana faral di daje saa su ko yitey xeet wi laajee, ngir gëstu ay mbiram, ak lijanti ay lëj-lëjam.
Buur yi ak njiit yi ci bokk nag, saxaloon nanu ca seen ñatteelu ndaje ma nu defoon ca Makka (mu sell mi) ak Taayif, ci diggante 19 – 22 rabihul-awal 1301 gg, dëppook 25 – 28/1/1981g, saxaloon nanu fa ne danuy def ndaje yi ñuy luy wër ci seen diggante ci ñatti at yu nekk.
Niki nu ko waxe woon, mbootaay gi, ndajeem mu njëkk, mi ngi ame woon Ribaat, diggante 9 – 12/7/1389gg, dëppook 22 – 25 /9/1969g. Mu defaat meneen ndaje ca Lahoor ca Pakistaan, diggante 29 muharram – 01 safar 1394 gg, dëppook 22 – 24/3/1974 g . Ñatteelu ndajeem mu defe ko Makka ak Taayif, diggante 19 – 22/3/1401gg , dëppook 25 – 28/1/1981g. Mu def ñeenteelu ndajeem ca Kaasa Balanka, ci diggante 13 – 17 rabiihu-saani 1404 gg, dëppook 16 – 19/1/1984g. Juroomeelu ndajeem ame Kuwet, ci Jumaadas-saaniya 1407 gg, dëppook 26 – 30/1/1987g.
Jataayu jëwrini bitim reew yi nag, mooy ñaareelu campeef bi ëpp solo ci mbootaay gi, ginaaw jataayu buur yeek njiit yi. Campeef bii nag dana faral di daje – ci anam guy wër – ci at mu nekk, ci benn ci reew yi bokk, ngir xool mbooleen bataaxel yiy doxal politigu mbootaay gi. Ak jël saxal yi war ci mbir yi am ay njariñ yu reewi mbootaay gi bokk, loolu lepp nag, fekk mu dëppoo ak jubluwaayi mbootaay gi aki bëgg-bëggam. Jataayub jëwrin yi mooy xool saxal gi nga xam ne kureelub koppar bu sax bi di na koy def, ngir saxal ko te wéyal ko. Mooy xool it njël lu yaatu lu kooluteg mbootaay gi. Bokk na ci ay ligeeyam, di sàkku ci mbootaay gi muy daje, bu jaadoo, ngir ay xew-xew yu bette, yu yitteel jullit ñi. Jataayub jawrin yi ba tay dana faral’a daje ci anam gu xotti baax, saa su ko yitte laajee.
Bu dee koolute gu matale gi nag walla, moom mooy campeef biy wéyal jëf yi ci mbootaay gi. Mi m ngi sosoo ci saxal (resolution) gu genne woon ca ndajem jëwrini bitim reew ma nu amaloon ca Jadda, diggante 23 – 25/3/1970 g. Yiteem nag mooy def ligeey yi nu ko sant, ci biir àttey kollëreg mbootaay gi. Dina dimbli tam yeneen campeef ak bànqaas yi bawoo ci mbootaay gi, ak di dëppale seeni prograam yu wuute yi. Bokk na ci yitteem ba leegi, topp ak xeeñtu saxal ak ndenkaane yi tukkee ci ñaari ndaje yii: mu mbootaay gi ak mu jëwrin yi. Kiy saytu ligeeyi koolute gi, mooy ku nu wóolu ki nga xam ne mbootaay gee koy fal, ngir diirub ñeenti at yees manul’a yeesal, bu ko defee ñeenti dimblikat ak ñeenti ñu-ñu wóolu di ko jàpple, kenn ci ñoom, jagoo mbirum Palastin ak Quds, mbootaay gi Jidda la defandi dalub kooluteem gi, ba kero nuy goreel Quds,insallaa, ngir nu def ko dal bu sax bi. Làkk yi mbootaay giy jëfandikoo ciy ligeeyam ñooy: Araab, Franse, Angle. Mbootaay gi nag mbirum Palastin yitteel na ko lool, ak mu Quds, moom mi nga xam ne moo uuf Masjidul-Aqsa, mi Yàlla teral te teral li ko wër, ak doj wu sell wa, ak miir ba nuy wax “Miiru Buraax” . Ak yeneen mbir yi aju ci diiney lislaam te nekk ci mbooleem barabi lislaam yi. Quds nag boo gisee nu fonk ko, day suuf si Yonnant bi rañaane woon yeeg, loolu nag dana waral ci jullit ñi ñu fonk ko te yittewoo ay mbiram, te aar ko ba noon yi dunu ko tilimal. Kureelub Quds mi ngi sosu ci ndigal lu tukkee ci juroom benneelu ndaje mu jëwrini bitim reew yi, mi ame woon Jidda ci diggante 12 – 15/7/1975 g. Ndajem jëwrin mu fukkeel ma nu defe woon Faas ca Marok, ci diggante 10 – 14/5/1979g, ndaje moomu dal di denk njiitug kureelu Quds bi buuru Marok bii di Asan mu ñaareel mi.
Liggéey yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Di gëstu lay xew Quds
- Di topp ak a xeeñtu doxalug saxal yi aju ci Quds, te jataayub jëwrin yi def leen,
- Di jokkoo ak mbootaayi adduna bi, yi man a dimblee ci aar Quds
- Di wax ci lu man a doxal saxal yi ci aju.
- Di indi ag saxal ci at mu nekk guy leeral ay ligeeyam aki jëfam ci jataayu jëwrin yi.
Kureelu Quds moom, njiit la ko jiite moo ko man’a dajeloo walla lu mbootaay gi. Kureel gi nag mi ngi ame ci ndawi 15 reew, yu bokk ci mbootaay gi, yoo xam ne jataayu jëwrin yee leen di tànn ngir diirub ñatti at.


c: text/html

text:
Penku Afrig
Penku Afrig mooy wàllu Afrig gi gën a féete penku. Bénn la ci diwaan yi ñu séddalee goxu Afrig.
juroom ñenti Réew a fa nekk:
Ruwandaa ak Buruundi yénn saa yi dan leen di boole ci Diggu Afrig, ndax li ñu nekk ci diggante ñaari diwaan yi.
Jibuti, Eritere, Ecoopi, Somali, ñooy réew yi ñuy woowee Bejjenu Afrig.
MelosuufModifier
Yénn barabi penku Afrik,siiw nañ ndax seeni rabi all yu bari, yu mel ne segg, gaynde, ñay,... Li ëpp ci diwaan bii nak ñaay la. Doju Kilimanjaaro ak doju Keeñaa, ñooy yi gën a kawe ci Afrig.
Ci gii xaaju Afrig, làkk yu bari lañ fay wax, kàllaama waa angalteer ak gu waa faraas ñooy yi fa gën a tas, waaye bu nu fatte kiswhili di itam làkk bu tas ca diwaan ba; baati bantu ak yu araab ñoo booloo doon ko. Diiney krist mooy bi fa gën a tas rawatina ca Ecoopi. Doon na diwaan bu bari ay xare yu junniy nit faatoo: ca Sudaan lu mat ay fukki at a ngii ñu ne ci xare, ca Ecopi ba buur ba daanoo ba tay ñu ngi xare ci seen biir. Moom Ecoopi am beneen xare bu mu sexxal ak Eriteere mi ko doon laaj tembteem te jot ko ci 1993, am na fanweeri at. Ca Somali itam ay at a gii ñuy xeex ci seen biir.
TaariixModifier
Penku Afrik teewee na ay nguur yu mag, rawatina gu Ecoopi. Man nan wax ne mooy nguur gi njëkk ci Afrig. Am na yénn taariixkat yu naan sax ña sosoon Esipt gu yagg ga fa la ñu jòge woon. Nguuru Ecoopi moo tegoon tànk ca diwaan boobu ci jamono ju yagg ja. Lu ko daleen ci xarnub XIX ba bu XX waa tugal yi ñoo leen nootoon, aakimoo woon seniy suuf. Waa portigaal yi ñooy ñi fa njëkkoon a ñéw, waa faraas yi ak waa angalteer yi dal di ci tegu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sowwu Tugal
Sowwu Tugal benn la ci diwaani Tugal yi, waaye tekki gi ñu ko jox taxu kaa jub. da ñuy jàpp ne mi ngi toll ci diggante Mbàmbulaanu Atlas yem ci peggu Bëj-saalumu Tugal ak Penku Tugal.
Waaye ci lu ëpp da ñuy boole Diggu Tugal ak Bëj-gànnaaru Tugal ci Sowwu Tugal. Soo nee waa sowwu dafa mel tugal gépp ngay wax, ba mu des gu penku. Kon ay peggi Sowwu Tugal leerul
Gis-gis yi ñuy jàppee sowwu tugal da fay wuute.
Bu njëkk[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay réewam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Almaañ
- Andoor
- Ótriis
- Beljik
- Danmaark
- Ispaañ
- Finlaand
- Faraas
- Girees
- irlaand
- Islaand
- Itaali
- Liechtenstein
- Luksembuur
- Malt
- Noorwees
- Olaand
- Portugaal
- Nguur-Yu-Bennoo
- San Marino
- Suwis
- Suweed
- Batikan
Bii gisin moo ngi judd ci ñaari dank (bu sowwu ak bu penku) yi juddoo ci xare bu sedd bi.
Ñaareel bi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Sunu xoolee ni ko Kureelu Mbootaayu Xeet yi jàppe réew yi fa ne ñooy Faraas, Almaañ, Beljik,...


text:
Wolof (làkk)
Wolof làkk la wu ñuy wax ci Gàmbi (Gàmbi Wolof), Gànnaar (Gànnaar Wolof), ak Senegaal (Senegaal Wolof). Mi ngi bokk nag moom wolof ci bànqaasub atlas bu làkki Kongóo yu kojug nit ñu ñuul ñi. Mbokkoo gi mu am ak làkku pël lu yàgg la. Am na it lumu séq ak yeneen làkk ci gox bi niki séeréer, joolaa ak basari.
Ubbite[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Bi ñu demee ba gis jëmm ja, muy ku sew, tuuti te xaw a wow, waaye di ku ñu muure ab taar, ci anam gu woyof te loyox, di ku ñu aare kàttan, sóob ko ci ag fonk-sa-bopp doonte ag neen la, solal ko yéerey yëgle ak jaral, te ma jëli loolu ca jafeem gaa jëli. Bi loolu amee, dama ne leen xanaa kay du kii ngeen ma doon wax? ñu ne ahakay, cis lëf, cig yéemu, ak ñàkk a xalaat ne dinaa sikk mukk ci moom, ma jug man, xajal leen foofa fépp.
Ma ne nag waaw ku mel nii, ci li mu làmboo ciy melo, lu ko nit di doye ? Ginnaaw bi nag dégg naa ñuy wax naan moom de bokk na ci ñi gën a jekk ci boobule gox, ànd ak jaaxle ci samaw jëfiin, ci ba ga ma ko fa ba, ma ne leen man : moo xam! Lii mooy li am ci sunu làkk wii, walla yii di yu Afrig yi, dañu di yu am solo te man a dem ni yépp di deme, am barab ci digg barabi làkk yépp, waaye li nu dal nun waa Afrig, mooy li dal sunu lépp, dalaale ci li muy dal sunu kàllaama yii nga xam ne wii de bokk na ci yi gën a nosu, gën cee nooy, gën cee nangoo defaru, yéwénu, ruy, ci ku ko ruyal, tey way nag ca nanu bëgge mu waye ni.
Ana nag ku am janq bu mel ni bii cib taar, nangoo ni, joŋee ni, jekke ni, man nee toppatoo, nangu nee jëme kanam, waaje ni ngir lemu ci say bëgg-bëgg, ana ku am ku mel nii, looy xoolati ku sewe nii, ràgge ni, te taaroodi ni?
Li ma bëgg a wax mooy naka la nu bëgg a bàyyee sunu làkk yii, rawatina wii di wolof, ca nooyam ga, ak nangoom ga, ak gàttam ga ak noppaleem ga, taaram ba, leeram ga, manam gaa leeral ak yaatoom ga, ak ruyu gi mu nangu, naan dangay jëlati weneen di ci sonn ak a sonle, naan day wa gën? Ma ne ñoom ñoo gis loolu man de déet !
Wolof mooy làkk wi ñu gën a wax ci Senegaal, waaye ngir doyodig waa Afrig yi ba leegi, frañse mii nga xam ne lu matul 30 cib téeméer ci doomi Senegaal yi rekk a koy wax moo fiy làkk wu njëkk, maanaam wi nguur gi di waxe di ci liggéeye.
Cosaanam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ni ko gëstukat yi waxe, làkku wolof am na ag mbokkoo ak yeneen làkki Afrig yu bari, yu mu bokkal i maam. làkk yi dañ leen a séddale ci ay wàll: bu ci nekk ñi am ag mbokkoo lañu fa def. Nee nañu wolof ci wàll gi ñuy woowe bànqaasub atalaas bu làkki Kongóo yu kojug nit ku ñuul la bokk. Am na ag mbokkoo ak pulaar ak séeréer ak joolaa ak yeneen.
Daanaka ñoo ngi koy làkk ci Senegaal gépp, bëj-gànnaar ba bëj-saalum, penku ba sowwu. Donte wolof da di làkku askanu ñi ñuy woowe ay wolof, waaye kàllaama wolof amul uw dig. Dem na ba romb dig (frontiere)yu Senegaal àgg ba Gàmbi, Gànnaar ba Mali, ci ñaari dëkk yu njëkk yi sax boole nañu ko ci seen i làkki réew. Daanaka gox boo dem ci Senegaal am nañu waxiinu wolof wu wuute: am na wolofi waalo-waalo, jolof-jolof, saalum-saalum, wu kajoor-kajoor, wu baol-baol ak wu lébu.
Mbindin[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
--154.0.180.65 29 Ut 2014 à 00:17 (UTC) h h
Abajada wolof[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
a - à - aa - b - bb - c - cc - d - dd- e - ee- é - ée - ë - ëe - f- g - gg - h - i - ii - j - jj - k - kk - l - ll- m - mm - mb - mp - n - nn - nc - nd - ng - nj - nk - nq - nt - ñ - ññ - ŋ - ŋŋ - o - oo - ó - óo - p - pp - q - r- rr - s - ss - t - tt - u - uu - w - ww - x - y - yy.
1- Doonte sax, li ñu téj ci biir lonk yi ngay dégg, nanga bind: xule, bu bëggee, pus, xuloo.
Xool it[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- commons:Category:Wolof pronunciation Ngir déglu waxiinu baat yi
- wikbaatukaay: ab baatukaay bu matale ci wolof
- Xibaaryi.com : Yéglekaay bi njëkk ci làkk wolof
- xLingua-Online-Dictionary German-Wolof / Wolof-German
- [: ] Yéenekaay gi léppam di wolof tàmbalee ci wolof yam ci wolof


text:
- Partie 1 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 2 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 3 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 4 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 5 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 6 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 7 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 8 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 9 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 10 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof
- Partie 11 – Leçons Chronologiques de la Bible (Yoonu Mucc gi Yàlla Tëral) en Wolof


text:
imiggere yi nek New YorkKeep ku dkk New York dina muna faju ak am taxawu ci diam te dara duko ci fekkNDIMBAL CI WALU YOON CI IMIGARASIONWoteel ActionNYC ci 800-354-0365 altine ba ajuma juroom eent wax
-status as of 01/13/2021Database/ArchiveOCLC Worldcat Discovery ServicesSummon/Primo Central Discovery IndexEBSCO EDSArchives of Sexuality Gender LGBTQ History and Culture Since 1940 Part IxxArchives
12100 Phone 310 828-1183 Fax 310 453-65621999 Harrison St Suite 2020 Oakland CA 94612Phone 510 451-9521 Fax 510 451-0384TOInterested PartiesFROMDave Metz and Miranda EverittFM3 ResearchREWashington
PUBLIC LAW 111274OCT 13 2010 LEGISLATIVEVerDate Nov 24 2008 0310 Oct 16 2010Jkt 099139PO 00274Frm 00003Fmt 6580Sfmt 6580EPUBLAWPUBL274111GPO1PsN PUBL274PUBLIC LAW 111274OCT 13 2010 The term agency mea
Private Sector Employment Decreasedby123000Jobsin DecemberROSELAND NJ January62021Privatesector employment decreasedby 123000jobs fromNovember to Decemberaccording to the DecemberADP National Employm
Heat Exchanger 12 years C Who Can Make Claims Under This Limited Warranty This Limited Warranty is available to you if you are the original retail purchaser or a subsequent owner and the Product has o
r 145- February 27 1963 St Lu1z hsital of Czrnpbell ICounty 85 Worth Grand Avenue 7t LIhomas Kentucky R t 1 2 r 31 seven 7 month summer period Aril 1 through 50000 bkf the rate is 40 per Gcf plus esca
1FX TalkingThe Teflon DollarOn a trade-weighted basis the dollar remains nears the highs of the year 150this despite the likely prospect of three Fed rate cuts this year and Congress at war The reason
EWS DEC 2017Crom the 5esk of Kathy hlsonSeMsons GreePingsIP sure doesnP seem like DecemberBunPil you wMlk inPo MillsPreMm Commons Mnd Phe dMy MfPer ThMnksgivingB We Mre grMPeful for MonicM Iynch Mnd
Download - The PPT/PDF document "" is the property of its rightful owner. Permission is granted to download and print the materials on this web site for personal, non-commercial use only, and to display it on your personal computer provided you do not modify the materials and that you retain all copyright notices contained in the materials. By downloading content from our website, you accept the terms of this agreement.
1
Ap teereep tektal ngir
imiggere yi ne
Ap teereep tektal ngir imiggere yi nek New York Keepë ku dëkk New York dina muna faju ak am taxawu ci diam te dara duko ci fekk NDIMBAL CI WALU YOON CI IMIGARASION Woteel ActionNYC ci 800-354-0365 , altine ba ajuma, juroom ñeent waxtu ci suba ba juroom been waxtu ci ngoon te do fay dara, ngir am ndimbal ci walu yoon ci imigarasion. Amal ndimbal bu bayeko ci tewalkat bu woor wala ap ni bu ñu nagul xam xamam. TAXAWU JABOOTU IMIGGERE YI Saam wergu yaram Def say niaku, fadju, saytu, wala fecc COVID-19 du aju dara ci li nga doon imiggere. Gissal barabu saytukaay bila gënë diege te do fay dara ci nyc.gov/covidtest wala wootel ci 212-COVID19 (212-268-4319) . Bindul ci assuranss ci walu weergu yaram, amna ci yoodul fay dara ci nyc.gov/getcoverednyc wala wootel ci 311 . So bokul ci ñi wara am assuranss, NYC Care di nila taxawu ak pay bu neew wala do fay dara. Li nga doon imiggere amul solo. Wootel ci 646-NYC-Care (646-692-2273) wala demal ci nyccare.nyc . Da nga tiit wala nga diaxle? Waxtanal ak beenë digalkaatu NYC Well ngir am ap taxawu ci sutura ak jokalela ak ñiiy facc feebaru xeel ak ñila muna taxali ak dorog. emal ci nyc.gov/nycwell , wootel 888-NYC-Well (888-692-9355) , wala bindal WELL ci 65173 . Njang Beepë xalee bu am ñeent a dina muna boku ci Pre-K bi ak dugu ci ekool pubilik ba bi ñuy amee niar fuku ak beenë a.Ci ay goox “3-K” dina am schools.nyc.gov/enrollment wala wootel ci 311 . Njang angalee te do fay dara ak We Speak NYC. Sa angale su tanee di nga muna dem ci wespeaknyc.cityofnewyork.us ngir bindu ci ay kalaas ci enternet. Ay niam ci lu gaaw Amna ay barap yuy joxe ñam yu amul mala, halal, ak leku kasseer ci NYC.Indil ñam ci sa kër dina muna neek ngir wa New York yiko yeloo. Xam ci lu gënë bari ci nyc.gov/getfood wala wootel ci 311 tee nga wax “Get Food.” AAR KARANGEE ASKAN WI Karangee askan wi Ci yoon, NYPD manul lacce ndax imiggere nga suñu la defe ay ñaawtéef, nga neka seedee, wala ay ni yuy saku ndimbal. Beppa ni buñu def ap ñaawtéef wala neka seedeep ñaawtéef nanga woote ci 911 . Aarate ci Wàllu Beddi Booddeku, xoxatal, ak tnal ci ap ni ndax deram, dineem, wala limu neek imiggere dess ñuko baalee ci goxu New York. Ngir bole tnal wala booddeku wootel ci NYC Mbootay biy seytu àq ak yelleefu domu adama 0197 . IDNYC IDNYC moy ap kart didantitee ak nataal bodul fayee dara ngir keepa kuy yeewoo NYC te am fukki at ak luko ëpp ak dila taxa diot ci ay njariñ ak ay waañi. Xibaari yi ci ñiy lacc IDNYC dina nekk sutura. Sa nekinu imiggere amul solo. Yeesal ko ci enternet bi wala nga diël randeewu ngir bindu ci nyc.gov/idnyc wala wootel ci 311 Ay aar ngir moytu ay metital ci kër yi Goox bi mo ngi i ngir dimbalila su feke dañu lay metital. Mun nga dem ci wala wootee Metital ci Kër yi bu NYC ci liiñ bi 800-621-HOPE . AMNGA AY YELLEEF Xamal say yelleef ak ICE (Doxalap yoon ci walup imigarasion) Gox bi du topato doxalap yoon ci walup imigarasion. Sula doxalap yoon ci walup imigarasion bu makk bi djegee, am nga ay yelleef. Demal ci nyc.gov/knowyourrights wala woowal ActionNYC ci 800-354-0365 ngir am ndimbal ci walu imigrasion ci yoon Yellefu Locateer So neke ap lokaateer ci been sitee wala nga soxla ndimbal ci jafe-jafe yi ci wallu geenee wala ak kila luwee, demal nyc.gov/tenantprotection wala wootel ci 311 ak waxal“tenant helpline” ngir am ndimbal ci walu yoon.Ngir am yeneen ndimbal ci waalu dëkuwaay demal ci nyc.gov/housing . Yelleefu liggeykaat yi Am nga yellefu am payoor soo febaree ci lu dëppoo ak sartu New York. Sa nekinu imiggere amul solo. Imiggere wu New York yi am sañ-sañu liggeey dinañu yeeloo am amu asuranss so niaka sa liggeey. Demal ci nyc.gov/workers ngir am ci yeneen xibaar wala wooteel ci 212-436-0381 . Liiñu Ask MOIA So amee ay laaj ci imigarasion wala ci noy diotee ci njariñu Gox bi, ndimbal ci suñu laakk dina am. Wootel Burop Meer biy topato Mbiru Imigarasion (MOIA) ci liiñ bi 212-788-7654 altine ba ajuma, ci juroom ñeent waxtu ci suba ba juroomi waxtu ci ngoon wala bataaxal ci internet askmoia@cityhall.nyc.gov . Rev. 01/2021 Wolof
imiggere yi nek New YorkKeep ku dkk New York dina muna faju ak am taxawu ci diam te dara duko ci fekkNDIMBAL CI WALU YOON CI IMIGARASIONWoteel ActionNYC ci 800-354-0365 altine ba ajuma juroom eent wax
imiggere yi nek New YorkKeep ku dkk New York dina muna faju ak am taxawu ci diam te dara duko ci fekkNDIMBAL CI WALU YOON CI IMIGARASIONWoteel ActionNYC ci 800-354-0365 altine ba ajuma juroom eent wax
-2 jëfandikoo xibaar ci taxawaayu imigéré yi ngir xool ñi mëna binndu. Lu yàggul, suñu barab yi jótnañu ay laaj yu jëm ci wareef goxu daara yi ak joxug cër ci ay lenket yu mëna am bawoo
Leerali Xamm Ngir Lu JmpTurDkkuwaayWootekaayu KrWootekaayu portabalE-bataaxalFaju/ Xibaaru Barabu liggeeyukaayTuru barabu liggeeyukaaybiDkkuwaayTelefonu barabu liggeeyukaaySoxnaTurTuru barabu liggeeyu
Sudee da nga ñàkk ay njuréef wala nga amoon ay njëg yu yokk co jamonoy mbasu COVID-19, te nga xaatim te jébbal yëgley jafe-jafe bii kila abal ipotek bi wala yeneen xaaji daq, duñ leen mëna d
Sudee da nga akk ay njuref wala nga am ay njg yu seer ci jamanoy mbasu COVID-19 wala nga jpp ni soo toxoo yaw wala kenn ci sa njaboot mn na ci jlee feebar bu metti wala nga faatu ci COVID-19 ndax jafe
© 2021 docslides.com Inc.
All rights reserved.


text:
Bataaxal bi Yàlla may Póol,
mu bind ko waa
Room
11 Ci man Póol miy jaamub Almasi Yeesu la bataaxal bii bawoo, man miy ndawam ci kaw woote bu ma tabb, sédd ma sasu xamle xibaaru jàmm bu Yàlla. 2 Xibaaru jàmm boobu Yàlla dige woon lu jiitu, te yóbbante ko ay yonentam ci Mbind mu Sell mi, 3 moo jëm ci Doomam, ji soqikoo ci askanu Daawuda, ci wàllu àddina. 4 Waaye ci wàllu Noo gu Sell gi, mooy ki dogal ba tabb muy Doomu Yàlla ji jagoo doole ndax ndekkiteem, te mooy sunu Sang Yeesu Almasi. 5 Ci Almasi lanu jote aw yiwu doon ay ndaw, ngir nit ñi déggal yoonu ngëm wi, ci biir mboolem xeeti àddina, ngir aw turam. 6 Te yeen ñi ñu woo ci Yeesu Almasi itam, ci ngeen bokk.
7 Bataaxal bi ñeel na mboolem yeen ña fa Room, di ñu Yàlla sopp, woo leen, ngir ngeen doon ñu sell. Aw yiw ak jàmm ñeel na leen, bawoo fa Yàlla sunu Baay, ak Sang Yeesu Almasi.
Póol sant na Yàlla
8 Ma doore sant sama Yàlla ci Yeesu Almasi ngir yeen ñépp, ndax seen ngëm siiw na ci àddina sépp. 9 Yàlla mi may jaamoo xol, ci ni may siiwtaanee xibaaru jàmm bu Doomam, moom seere na ne noppiwuma leena fàttliku. 10 Xanaa di saxoo dagaan ci samay ñaan, su ci Yàlla àndee, yoon wu jub wu ma mujj dikke ba ci yeen. 11 Yàkkamti naa leena gis, ba jottli leen mayug yiw gu bawoo ci Noo gu Sell gi, ngir dooleel leen, 12 te loolu mooy ma bokk ak yeen lu dëfal sama xol, dëfal leen, ci seen ngëm ak sama gos.
13 Bokk yi, bugguma ngeen umple ne ay yooni yoon laa leen mébéta seetsi, ba liggéey ci seen biir lu leen jariñ, ni ma ko defale yeneen xeet; waaye ay gàllankoor a ma téye ba tey jii. 14 Muy sama digg ak Gereg yu xay yi, mbaa ñu xayadi ñi, ak ñi rafet xel, mbaa ñi ñàkk xel, am na lu ma war ci ñoom ñépp. 15 Moo tax, yeen waa Room itam, ma yàkkamti leena àggesi xibaaru jàmm bi.
Manooree ngi ci xibaaru jàmm bi
16 Awma lu may rus ci xibaaru jàmm bi, ndax kat mooy manoorey Yàlla jiy musal képp ku ko gëm, dale ci Yawut bi, teg ci ki dul Yawut. 17 Ci xibaaru jàmm bi lañu feeñal ni Yàlla di joxe nit ñi àtteb ñu jub, te lépp aju ci ngëm, ca ndoorte la, ba ca njeexital la. Noonu la Mbind mi indee ne: «Ku jub ndax ngëmam mooy dunda.»
Nit ñépp a tooñ Yàlla
18 Sànjum Yàlla fa asamaan lay dale feeñ, ba wàcc ci mboolem ngëmadi, ak njubadiy nit ñiy fatt ag dëgg ci biir ag njubadi. 19 Ndaxam lees mana xam ci Yàlla, leer na ci seen biir, nde Yàlla moo leen ko leeralal. 20 Ndax kat, li gisuwul ci Yàlla, te di manooreem gi dul jeex, ak jikko ji mu wéetoo ndax li muy Yàlla, ba àddina sosoo ba tey, xel man na koo ràññee ci ay liggéeyam, te looloo leen taxa ñàkku lay.
21 Gannaaw ba ñu xamee Yàlla, taxul ñu màggal ko ngir li muy Yàlla, taxul ñu delloo ko njukkal, xanaa réer ci seen xalaati neen, ba seen xel mu wayadi far tàbbi cig lëndëm. 22 Xel mu rafet lañuy jaay ba mujj diy dof. 23 Leeru Yàlla ji dul dee lañu weccee jëmmu nit ki deeyam dul jaas, ak picc, ak boroom ñeenti tànk, ak ndëgmeent.
24 Moo tax Yàlla bërgal leen ak seen xemmemtéef yu bon yi ci seen xol, ba ñu sóobu ci jëflantey sobe juy teddadil seen yarami bopp. 25 Ñoo weccee dëggu Yàlla, aw fen, di sujjóotal ak a jaamu mbindeef, bàyyi Bindkat bi yelloo cant ba fàww. Amiin.
26 Loolu moo tax Yàlla bërgal leen ak seen bëgg-bëgg yu teddadi. Seeni jigéen sax dëddu nañu jaxasoo gi leen bindub juddu sédde, ba jublu ci lu woroo ak seen bindub juddu. 27 Naka noonu, góor ñi it noppee jaxasoo ak jigéen, ni leen ko bindub juddu sédde, bay xabtaloo ci seen biir, seen bëgg-bëggi bakkan yu tar; ay góor di séq ak seen moroomi góor jëf ju gàccelu, ba tax leena jot ci seen jëmmi bopp, seen añub réeraange.
28 Gannaaw ràññee Yàlla jaralu leen dara, Yàlla it bërgal leen ak seen xel mu doyadi, ba ñuy def jooju jëf ju jekkadi. 29 Dañoo dem ba feese gépp xeetu njubadi, akug mbon, akug bëgge, akug coxor. Noyyeewuñu lu moy kiñaan, ak pexey bóome, ak ŋaayoo, akug njublaŋ, ak jëf ju sew. Ay jëwkat lañu it, 30 te di yàqkati der, ñu bañ Yàlla lañu, ñu reew, réy, di tëggu, ñu xareñ ci fexe lu bon, te déggadil seeni waajur. 31 Amuñu xel, amuñu kóllëre, amuñu xol, amuñu yërmande. 32 Moonte xam nañu xéll ne ñiy jëfe noonu, Yàlla moo daganal àtteb dee ci ñoom, te teewul ñu di ko jëfe, rax ci dolli di farle ñi koy jëfe.


text:
Alburi Njaay
Mooy fukk ak ñeenteelu buur ca nguuru Jolof gu mag ga. Su fekkee daanug Lat Joor feeñ na ci taxawaayu jàmbaar yi ci kanamu tubaab bi, loolu terewul Alburi Njaay jël ndondol bañ ak fukki loxoom. Alburi tax na tubaab bi fattewul Lat joor. Looloo tax tubaab bi doon ko xoolee bëtu mbañeel ci fat gi mu fatoon Lat Joor.
Gàddayug AlburiModifier
Ñoñantal gu metti gi tubaab biy teg waa réew mi te Alburi manu koo faj moo taxoon mu génn rèew mi dem fekki Aamadu Taal doomu Sayxu Omar Taal ca Kolomina. Foofa la àndeek moom jàmmaarloo ak tubaab bi, ci luy dayob njàmbaar ba ci 1893 la Alburi daanu ci Doosu, baatam ni Poto!


text:
Tukkloor
Tukkloor genn giir la gu nekk Senegaal. Ñoom ci seen bopp, Halpulaar lañu tudd. Nguuru Fuuta-Tooro mooy seen i dëkk, li moo tax dañuy wax tamit FuutaŋkooBe / Fuutaŋke (ku dëkk ca Fuuta).
Ñoom dexug Niil lañu juge, ca dëkk ba ñu tuddee Nubi / Kuus, di nekk tay ca réewu Sudaan. Foofu dañoo bokkoon ak Séeréer yi. Pël yi nekkoon wàllu tukkloor ñoo nekkoon sammkat. Boobu baatu tukkloor ñëwaguloon. Ñoom ñépp dañoo mujj a gaddaay, ba agsi dexug Senegaal. Suuf si ñu agsi ba noppi, ay Sooninke ak ay naar agsi nañu fa tamit. Moo tax tay képp kuy dem ca Fuuta Tooro, xeet yooyu yépp ngay fekk. Turu Tukkloor ci lakk tubaab la juge, tukkloor lañu doon wax, ndax tur woowu nañu daan tudde seen dëkk (Tekuruur). Tukkloor mooy ku dëkk Tekruur. Am na ñu ne, wolof yi ñoo sos baat bi. Tukkloor yi Pulaar mooy seeni lakk, lislaam mooy seen diine. Tukkloor yi dañoo teel a dugg ci lislaam ca jamonoy imbraatoor gu Gana. Sooninke yi ñoo leen duggal ca lislaam. Buuru tekruur bii di War Jaabi, moo indaale lislaam ca nguuru ga, te
Ca XVIeelu¹⁶ xarnu, benn sëriñu tukuloor mu tudd Ali Elibana Saal, ak xarekatam, Jihaaroonàñu ca Fuuta-Tooro, ndax Deeniyaŋkooɓe yi ak óoih Tegaelaamiu leen jiite, ñoo yooonr nguurgai te nekkuñu woon ay jllli, aAy Ceddo lañu woon. Waaye deeniyaŋkoɓe yi, àaq añun Elibana Saal ak xarekatam. Ñoomñu daw ba Saalum, foofuldañu Jhyaar ca Séeréer ai waaye ñoom àaq añu Ali Elibana ba dexug àambi, foofu tukkloor yi tabax nañugbenn nguur mooy nguur Kabada.
Ca XVIIeelu¹⁷ xarnu, Maalig Si Daawda, tabax na nguuru Bundu, ca Senegaal, ca wetu nguuru Jolof, ak Gajaaga. Moom tamit Def na Jiyaar ca Fuuta-Tooro, deeniyaŋkooɓe yi dàq ko ca dëkk ba. Moom ak njabootam, xarekatam, daw nañu ca Njarmeew, di daje ak Waly Mbëru Mbakke Ndaw berlëp ku daan ilif dëkk boobu. Foofu la tabax nguuru Bundu. Malig Si Daawda, tooroodo la woon.
Ca XVIIIeelu¹⁸ xarnu, Tooroodo Tukkloor yi dàq nañu Deeniyaŋkooɓe yi fa doon Buur (Silatigi). Li yépp ak Suleymaan Baal ak Abdul Kader Kan la xewe. Ñoom nag, duggu nañu FutaŋkooBe yëpp ca lislaam, di fa teg ay Almamy, Almamy boobu moo yore woon nguur bi, dafa waroon na nekk Seriñ bu gëna am xam-xam ca lislaam ca FutaŋkooBe yi.
Ca XIXee xarnu, El Haaj Umar Taal, tabax na imbratoor gu Tukkloor ca Mali. Umar Taal, dem na ca Makka, foofu Xaalifa yi, def neen ko, Xaalifu Tiijaaniyaa ca reew yi nit ñu ñuul (Sudaan bu sowu jant). Umar Taal duggu na ay nit yu bare ca biir tariqa Tiijaaniyaa. Jiyaar na ca nguruu Xaaso waaye foofu tubaap yi daq neen ko. kon dem na ca Mali, xeex ak nguuru Jaara, rey fa Buur ba (Birante Karunga Jawara). Xeex na ak Buur yi Bambara yi (Fama yi), ca nguuru Segu ak Kaarta, di leen uuf ca imbratooram. Xéex na ak Amadu Bari, buuru Massina, di ko uuf tamit.
Ca XIXeelu xarnu, Maba Jaxu Ba, Almamy bu Rip la nekkoon. Rip moo doon benn diiwaan ca biir Nguuru Saalum. Ca Rip ay Buuru Mandiŋ (sant Maroon) ñoo fi nekkoon. Nguur bi Badibu la tudde woon, Maba jaxu moo ko joox tur boobu: Rip. Ndax mu mëna fa nekk Almamy, Maba jaxu jiyaar na ca badibu yepp di rey Buuri yepp. El Haaj Umar Taal, moo ko daan digal mu def loolu, ndax gis na ci moom, nit ku xam lislaam bu baax. Ca atum 1871-1875, Amadu Seexu, benn Almamy bu Fuuta-Tooro, jiyaar na ca nguruu Jolof, di fa nekk Buurba, ñeent at.
Nosteg mboolayModifier
Tukkloor seeni Nosteg mboolaay ga, nii la tëdde woon:
Rimbe yi (dimo su ne benn) ñoo doon:
- Sebbe yi, xarekat lañu woon, ñoom ay Ceddo lañu nekkoon. Sebbe yu bari ca xetu Séeréer ak Pël lañu joge. Ba XVeelu xarnu ba atum 1776 ñoom ñoo yoroon Fuuta-Tooro.
Seeni sant: Njaay, Saal, Jeŋ, Wan, Ñaŋ, Jah, Ndoom, Cimbo, Jaw, Bah, Ndaw, Caam, Waad, Mbooj.
- Torodoo yi, ñooñu ñoo daan doxal lislaam. Ca atum 1776 lañu jëkk am doole. Ñoom ñoo daq Sebbe yi. Buuru Torodoo yi Almamy la. Seeñi maam ñu bare ca xetu Sooninke ak Naar lañu juge.
Seeni sant: Sih, Lih, Kan, Aan, Ture, Siise, Aïdara, Njaay, Caam, Wan, Ja, Saal, Bah. Am na yeneen.
- JaawamBe yi, ñoo doon topp Buuri, di leen wone naka lañu yore nguur gi. Ca Pël yi lañu juge seeni sant : Jaw, Ñaan, Daf, Njim, Bokkum.Ci lu gëna siiw.
- SubalBe yi, ay nappkat lañu, te ci cosaan dañu doonoon ay xarekat mel ni Sebbe yi. Bokk neen ak Sebbe yi. Yu bare seen maam ay Séeréer lañu. Seeñi Buur, Teeñ walla Jaaltabe la tudd. Seeni Sant: Sar, Ñaŋ, Juuf, Maal, Gay, Diba, Jool, Jeey, Gey, Jaw. Am na yeneen Sant.
Ñeeno yi:
- WayilBe yi ñoo doon Tëgg yi.
Seeni sant : Caam, Mbow, Jaw, Kante, Sih, Peen.
- LawBe yi, Seen yi, ñu jefandikook bant.
Seeni sant: Sow, Jum, Gajaga, Wañ.
- SakeeBe yi, ñoo doon Wuude yi.
Seeni sant: Beey, Gakko.
- MabuuBe yi, ñoo doon Rabb y.
Seeni sant: Gise , Sangott, Kume, Jonŋ, Taal.
- Waambaabe yi, ñoo doon Xalamkat yi, woykatu xarekat yi.
Seeni sant: Bah, Jum, Gise.
- Gawlo yi, woykatu Buuri, sab lekk yi.
Seeni sant: Mbum, Samb, Sek, Jeŋ, Laam, Mbay, Joob.
Jaam yi:
- Maccudo/Kordo/JyaaBe. Tey, kenn du jaamloo jammbuur. Aada bu jëkk la woon.
Tukkloor yi, bey mooy seeni dund. Ca Fuuta-Jalon am na fa ay Tukkloor. Ca Kajoor dañu jëkkoon nekk ca diiwanu Jammbuur (Luga, Koki). Am na yu bare dañu daw Fuuta, di dem ca Dakar, Kawlax, Cees, wala Ndaar, ak yeneeni peey yu mag. Ñu ci bare ca tariqa Tiijaaniyaa lañu bokk.


text:
Na leen Yàlla buur Yàlla dolliy ngërëm, ci Abdul Asiis dolliwaat ay mayam.
Donoy mawdo jaa ngii di laa biire nit ñi, ci diine ak ug afle ciy xéewalam.
Na ngeen diglu tay jii ma wax ay meloom, bu kenn weddi ndax maa ko yar maa ko xam.
Sëriñ Aabdu day waare, tay yeete, tay, defar ay ayib loolu mooy ay mbiram.
Su dee waare day bégle tay jàqloo, ku sàggan te doo gis mu xeebum kemam.
Sëriñ Abdu doonul sëriñ buy tegee, te xam ngee yéwén na ci ab xaalisam.
Du kuy bind i leetar ngir ug sàkku ndimbal, ta nag taaratan sax mu faf jox ku am.
Bu dee way yonen bi (shw) bu baatam jibee, dangay wax ne sax moo dàq ay xalam.
taabarakta yaa ahsanal xaalixiina, neleen baarakallaahu baril nasam.
Bu fekkoon sëriñ sii dañoo doon wurus, damay wax ne moom laa fi gis muy ngalam.
Sëriñ Abdu laa gis, du fiiroo, du giiroo, du tongoo, du jengoo, te doo jis meram.
Du fab tànki mbokkam, du gor siisi rakkam, da koy def ni boppam du gottib cëram.
Du léewoo, du féewoo, du mbiicoo, ka mbàlloo, du ŋaayoo, du jélloo, du gaaral ñoñam.
Nitam yee ko tëngam, da dul tax mu bangam, te day jaamu sangam, di màggal waxam.
Iñaanul, fiñaagul, du kuy am di nay, du kuy sóxlu kenn it ngir ag bakkanam.
Du kuy boddi ñennat, du kuy jeqi nemmat, du kuy mer ba fenxat, di lox ngir meram.
Ku maandoo ni moom, mbaa nga sàmmoo ni moom, mbaa nga jaamoo ni moom Kay xanaa mas la am.
Sëriñ Abdu naa yaa di bëwkat bu mag bi, xanaa doo nelaw saasu nit ñay xeyam.
Sëtub demba bunna, na ngay xencu sunna, lu dul sunna bon na, lu bon bul ca jëm.
bu kenn tax nga juutal sa njëmbat yëgal ne, bu juutoo du jebbi du am reen itam.
Sëriñ Abdu rëbbal lëg ak jaar ju rëy, lëg ak jaar ku leen boole yaa am xorom.
Bawal déegi joor saasu gaa ñiy nelaw, nga baw déegi joor yaa yayoo ay ngërëm.
Sa tool Baay la deel bay di wattuy golo, ta bul dog dugub kon nga sàggib sagam.
Fabul tànki màkka ta bul mànki jàkka, ta ngay fonk i ràkka ndegam bëgg nga ndam.
Ku aw yoonuti jaan du wooteg wilaaya, du laaj ay àdiyya di diisal ñoñam.
Bu fekkoon dangaa woote yaw, ag wilaaya kon it yoon wi gàntal nga daal nuy ëlëm.
Te sax yoon wi xam ngeen ni ñépp ay wàlliyu, fasukran limawlaaya muulin niham.
Sëriñ Aabdu yaw as njegee ngii ma yët la, damaa xam ne yaw rekk a mat jëkkaram.
Xadinkahtukal bikkra yaa sayyidii, walaa xarwa ndax am nga ay war-waram.
muril séet bi seet ko ,damaa bañ nga teet ko, te teeyóo ba gis aw meloom ak jëfam.
Gisal ree ju neex jii, gisal saf xorom gii, ka ñuy toŋ di delloo du gii xar kanam.
Su fekkee baayay dogal nag ci doomam, ci yaw laa joyal loolu am ngab cëram.
Sa séet bii du doxkat, du waxkat, du fayi, du garmbaasu wujjam, du yab jëkkëram.
Saxal cig wayafloo ta bul dem di rëylu, ta bul woote maqaama kon doo ko am.
Ku aw yoonuti jaan du wooteg maqaama, du wooteg wilaaya bu doonee ku xam.
du fob boppam it teg ci kaw benn nawleem, du leen teg ci suuf it ni buur ak dagam.
Te nun yaa nu màndi sa mbaax gee nu làndi, sa leer gee nu gindi ba dootunu gëlëm.
Sëriñ sab goroo ngii dafay waaj a dellu, bu delloo bu ñeeñoom ya yàqub deram.
Bu fekkee ni géeram ga daa nàddi may ko, lu géeram amul yaa ko am yaa ko am.
Lu waykat yi way-way dañuy tàyyi bàyyi, ta sag sang day wëy di wëy jëm kanam.
Sii habdu lii hillatun fiifu-aadii, la koy tax mu wér yaa ko xam yaa ko am.
Bu fekkee jarag am na bennub tabiib, nde kon maa ngi nii maa la am maa la xam.
Bu ab taalubey gëm sëriñ benn yoon, kon it maa ngi nii maa la gëm maa la gëm.
Bu dollee gëmam ga ba muy ñaari yoon, kon it maa ngi nii maa la gëm maa la gëm.
Bu dollee ma dolli bu dellooti dolli, ma dolli ba dolli lu raw am xelam.
Bu fekkee ne yaaboole baax ak yéwén, nde kon man danaa boole sant ak ngërëm.
Bu way wii defee ci yaw mbég Kay xanaa, dinaa way weneen way wu xel dul xalam.
Nde man maa di waane, géwël yee di cuune, bu jàngul haruut ak bayaan ak hikam.
Ne way naa ba tàyyi te gis naa ne way yi, dabul xaaji may yi damaa faf wedam.
Fayaa rabbi sallim halal mustafaak ña gëm ay waxam teg ca Roy ay jëfam.
Sëriñ Aadi Ture.
Aji-bind ji: Sëriñ Bàlla Fëeli Njaay.


text:
Piyeer ak Yowaan daje nañook àttekat ya
41 Naka la Piyeer ak Yowaan di wax ak mbooloo ma, sarxalkat yaak jawriñu kër Yàlla gaak Sadusen ya ne jimeet ci seen kaw. 2 Fekk na leen ñéññ ca la ñuy waare ak a yégle ndekkitel Yeesu, te loolu di dëggal ne ndee-ndekki, lu am la. 3 Ñu daldi leen teg loxo, tëj leen ba ca ëllëg sa, ndax booba guddi na. 4 Fekk na nag, ñu bare ca ña jotoona dégg kàddu ga gëm nañu, ba limu gëmkat ña tollu ci juróomi junni (5 000).
5 Ca ëllëg sa kilifay Yawut yi ak mag ñi ak firikati yoon yi daje Yerusalem. 6 Anas, sarxalkat bu mag ba ca la, ak Kayif ak Yowaan ak Alegsàndar, ak mboolem bokki sarxalkat bu mag. 7 Ñu taxawal Piyeer ak Yowaan ca digg ba, laaj leen ne: «Yeen, lii ngeen def, ci ban xam-xam, ak ci wan tur ngeen ko defe?»
8 Fa la Piyeer feese Noo gu Sell gi, ne leen: «Yeen kilifay xeet wi ak mag ñi, 9 ndegam yoon moo nuy laaj lu jëm ci ndimbal lu ab lafañ jagoo, ak ci man pexe la lafañ bi mucce, 10 xamleen xéll, yeen ñépp ak bànni Israyil gépp, ne ci turu Yeesu Almasi waa Nasaret bi, ki ngeen daajoon ci bant, te Yàlla dekkal ko, ci turam doŋŋ la kii wére, ba taxaw ci seen kanam. 11 Yeesu moomu mooy:
“Doj wi ngeen beddi woon, yeen tabaxkat yi,
te mu mujj di doju coll wi.”
12 Mucc kat amul ci keneen, ndax fi asamaan tiim, mayeesul fi nit ñi weneen tur wu nu wara mucce.»
13 Ba waa kurélu àttekat ya gisee fit, wi Piyeer ak Yowaan àndal, te ñu xam ne niti neen ñu masula jàng lañu, dañoo waaru. Xamoon nañu nag ne ñook Yeesoo nekkoon. 14 Te itam ka ñu wéral a nga taxaw fa seen wet, ñuy gis. Manuñu caa tegati dara. 15 Ba mu ko defee ñu joxe ndigal, génne leen, daldi gise ci seen biir. 16 Ñu ne: «Lu nuy def ak ñii? Ndax kat firnde lu leer sottee na fi ci ñoom; leer na nàññ waa Yerusalem gépp, te manunu koo weddi. 17 Waaye kat bu mbir mi gëna siiw ci xeet wi. Nan leen tëkku, ngir aaye leen ñu waxati kenn tur woowu.»
18 Ñu woo leen nag, aaye leen, ne leen mayatuñu leen benn yoon ñu waxati lenn, mbaa ñuy jàngale ci turu Yeesu. 19 Piyeer ak Yowaan ne leen: «Ndax li jaadu fa Yàlla mooy nu déggal leen, yeen, bàyyi Yàlla? Yeenay àtte loolu. 20 Waaye nun, li nu gis, dégg ko, manunu koo baña wax.» 21 Ba loolu amee ñu tëkkuwaat leen, door leena yiwi, ñu dem, gannaaw manuñu leena mbugal te amuñu bunt ci ñoom ndax mbooloo ma, te ñépp di màggal Yàlla ca la xew, 22 ngir waa, ja kéemtaan ga wérloo amoon na lu wees ñeent fukki at.
Mbooloom gëmkat ñi ñaan na ci Yàlla
23 Gannaaw ba ñu yiwee Piyeer ak Yowaan, ñu dem ca seen bokki gëmkat, nettali leen mboolem la leen sarxalkat yu mag yaak mag ña wax. 24 Ba ko bokk ya déggee, ñoom ñépp a mànkoo, daldi yékkati kàddug ñaan fa Yàlla, ne: «Buur Yàlla, yaa sàkk asamaan ak suuf ak géej ak lépp li ci biir. 25 Yaa waxe Noo gu Sell gi ci sunu gémmiñu maam Daawuda sa jaam bi, nga ne:
“Lu xeeti àddina di riir?
Lu xeet yiy lal pexey neen?
26 Buuri àddinaa jógandoo,
kilifa yee lëkkoo ci kaw Boroom bi ak Almaseem.”
27 Dëgg la moos, ndax ci dëkk bii la Erodd ak Poñsë Pilaat lëkkoo, ànd ak xeeti àddinaak bànni Israyil ci kaw Yeesu, sa ndaw lu sell li nga fal. 28 Noonu it lañu sottale mboolem li nga dogale woon sa loxo ak sa coobare. 29 Léegi nag Boroom bi, bàyyil xel seeni tëkkoo te nga may nu, nun say jaam, nuy waxe sa kàddu fit wu mat sëkk. 30 Ngalla tàllalal sa loxo ngir di wéral ak a amal ay firnde aki kéemaan ci turu Yeesu, sa ndaw lu sell li.»
31 Ba ñu ñaanee ba noppi, bérab ba ñu daje daa yëngu, ñu feese Noo gu Sell gi ñoom ñépp; ñu daldi tàmbalee waxe fit kàddug Yàlla gi.
Gëmkat ñi ñoo bokkoon lépp
32 Ci kaw loolu mboolem gëmkat ñi bokk menn xel, ak benn xalaat. Du kenn ku ne moo moom lenn ci alalam, waaye ñoo bokkoon lépp ci seen biir. 33 Ndaw yi nag di seedee doole ju réy ne Sang bi Yeesu dekki na, yiw wu yaa di leen dikkal ñoom ñépp. 34 Kenn ci ñoom ndóolul, ndax képp ku ciy boroom suuf mbaa ay kër, da koy jaay, indi njég li, 35 teg ko ci kanam ndaw yi. Su ko defee ku nekk séddu ca la dëppook soxlaam.


text:
Mouhadimatoul Xidma lep ay salatou hala nabi la té KOU-TED-KI bind nassi you khzssida wayé bép bo ci takkol dalay rakhass banga set niodil-la ay xeweul té mom day fek fou dara nekoul mou def fa dara, fek fou amm ass mqg mou foul ko, fek fou lou barri nék mou barkel ko, Xassida gui da lay fott ba nga set, dila bidjil ay ngueneldi la diégnal ay loor ak di fadj adio you meuneu donn. Mouhadimatoul Xidma lep ay salatou hala nabi la té KOU-TED-KI bind nassi you outé wayé bép bo ci takkol dalay rakhass banga set niodil-la ay xeweul té mom day fek fou dara nekoul mou def fa dara, fek fou amm ass toutt mou foul ko, fek fou lou barri nék mou barkel ko, Xassida gui da lay fott ba nga set, dila bidjil ay nguenel , di la diégnal ay loor ak di fadj adio you meuneu donn. Trouvez simplement quelque chose pour vous et cliquez sur le bouton de téléchargement. Créer un site internet gratuit Webnode. Si Guestou Nénanou bax na lol si kouy Diangue ak kouy Dionganté examenwala concours.
Nanga defal si bilé biss ak mouthiou si ak noon ak té nga may ma ak Dal. A ce jour le mouvement compte plusieurs cellules ici au Sénégal telques dakartoubafatick tamba saint Louis louga diourbel linguere mboro thies kaolack etc. Mouhadimatoul Xidma lep ay salatou hala nabi la té KOU-TED-KI bind nassi you outé wayé bép bo ci takkol dalay rakhass banga set niodil-la ay xeweul té mom day fek fou dara nekoul mou def fa dara, fek fou amm ass toutt mou foul ko, fek fou lou barri nék mou barkel ko, Xassida gui da lay fott ba nga set, dila bidjil ay ngueneldi la diégnal ay loor ak di fadj adio you meuneu donn. Prières et salut sur le prophèteseydina mouhamed psl prophète de la paix ainsi que sur sa noble famille et sur ses nobles compagons. Nanga defal si bilé biss ak mouthiou si ak noon ak té nga may ma ak Dal.
Diéxantalou Mag Gni : khassida Cheikh Tijane Sy Al Makhtoum : Yassal allou
Ce site a été construit avec Webnode Site impressionnant gratuit pour vous aussi! Bou boba loxo bou touty bi koumou seedoul dinga yendo khif fanané fandé etc Bismillahi rahmani rahimi gloire à Allah le tout puissant. Si Guestou Nénanou bax na lol si kouy Diangue ak kouy Dionganté examenwala concours.
Infinie reconnaissance à serigne touba le serviteur agrée du prophète. Mom sama Khèet lay wax.
La page dediée à Wakeur Serigne Massamba
Si Guestou Nénanou bax na lol si kouy Diangue ak kouy Dionganté examenwala concours. Pour adhérer contacter 77 47 57 Dieureudieuf khaassida touba site officiel. Infinie reconnaissance à serigne touba le serviteur agrée du prophète. Sunou Borom nanga ma defal ak dal si biss bi té nga wane ma khasaida gui ak Medina. Bou boba loxo bou touty bi koumou seedoul dinga yendo khif fanané fandé etc Pour adhérer contacter 77 47 57 Dieureudieuf serigne touba site officiel.
Mom sama Khèet lay wax.
Mouhadimatoul Xidma lep ay salatou hala nabi la té KOU-TED-KI bind nassi you outé wayé bép bo ci takkol dalay rakhass banga set niodil-la ay xeweul té mom day fek fou dara nekoul mou def fa dara, fek fou amm ass toutt mou foul ko, fek fou lou barri nék mou barkel ko, Xassida gui da lay fott ba nga set, dila bidjil ay ngueneldi la diégnal ay loor ak di fadj adio you meuneu donn.
Pour adhérer contacter 77 47 57 Dieureudieuf serigne touba site officiel. Nanga ma defal Am Am binga ma taanal té nga guindi ma si leep loumay Doug. Barri ay salatou you kemané si biir té gaw si ay Adio.
Gji ma defal Am Am binga ma taanal té nga guindi ma si leep loumay Doug. Il faudra 2 minutes pour récupérer le fichier. Barri ay salatou you khassidx si biir té gaw si ay Khaasida. Si Guestou Nénanou bax na lol si kouy Diangue ak kouy Dionganté examenwala concours.
Daaray khassida : KHASSIDA RAJAS
Sunou Borom nanga ma defal ak dal si biss bi té nga wane ma kaba gui ak Medina. Ce site a été construit avec Webnode Site impressionnant gratuit pour vous aussi!
Barri ay salatou you kemané si biir té gaw si ay Adio. Prières et salut sur le prophèteseydina mouhamed psl prophète de la paix ainsi que sur sa noble famille et sur ses nobles compagons.
Ce site a été construit avec Webnode Site impressionnant gratuit pour vous aussi! Créer un site internet gratuit Webnode. A ce jour le mouvement compte plusieurs cellules ici au Sénégal telques dakartoubafatick tamba saint Louis louga diourbel linguere mboro thies kaolack etc.
Nanga defal si bilé biss ak mouthiou si ak noon ak té nga may ma ak Dal.
Prières et salut sur le prophèteseydina mouhamed psl prophète de la paix ainsi que sur sa noble famille et sur ses nobles compagons. S bassirou Xelcom nena S Saliou Mbacké wax nako dan na degg mak gni nann eup na diangue si ap diotay ben niit. Bismillahi rahmani rahimi gloire à Allah le tout puissant.
Infinie reconnaissance à serigne touba le serviteur agrée du prophète.
KOURELS KHASSIDA :: MAG GNI
S bassirou Xelcom nena S Saliou Mbacké wax nako dan na degg mak gni nann eup na diangue si ap diotay ben niit. Nanga defal si bilé biss ak mouthiou si ak noon ak té nga may ma ak Dal. Sunou Borom mah ma defal ak dal si biss bi té nga wane ma kaba gui ak Medina. Mouhadimatoul Xidma lep ay salatou hala nabi la té KOU-TED-KI bind nassi you outé wayé bép bo ci takkol dalay rakhass banga set niodil-la ay xeweul té mom day fek fou dara nekoul mou def fa khassiea, fek fou amm ass toutt mou foul ko, fek fou khasslda barri nék mou barkel ko, Xassida gui da lay fott ba nga set, dila bidjil ay ngueneldi la diégnal ay loor ak di fadj adio you meuneu donn.
Skip to content You are here:


text:
Lawbe
Lawbe, benn lang la. Ci xeetu Pël lañu bokk. Li ñu wuute ak yeneen Pël yi, mooy bant bi ñu liggeey. Senegaal ak Mali lañu gëna nekk.
Lawbe (baat bi)[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Lawbe walla labbo (su de kenn la), ci kallama pulaar la joge. Ci seen lakk, mooy li ñu tudde ruuj ci wolof.
Am na ay Lawbe ñu leen woo laana/laaɗe, mooy gaal ci wolof. Ndaxte, seen liggeey, mooy tabax ay gaal, ak yeneeni jumtukaay ñu jefandikoo ci wallu ndox mi ak napp gi. Ci wettu dex lañu daan dëkk, ak mool yi (subalɓe ci pulaar). Ku leen jitte, Kalmbaan lañu ko dakkantal.
Yeneen Lawbe yi, dañu leen tudd gorworo / worworɓe. Ñoom, bant lañu liggeey, waaye deeñi dëkk ci tukki, ngiir jaay li ñu def (leget, gënn, bolde, alluwa...). Ku leen jitte, maalaw mooy dakkantalam. Xam xam yu mat lañu am ci wallu gancax, ba di ci mëna faj.
Xeetu Lawbe yaatu na. Am na ci ñoom, deeñi woy, ndax dañu daan jegge buur yi. Ñoom ñooy lawbe gumbala wala Kontimpaaji.
Cosaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Pël am nañu benn leeb ngir nettali fan Lawbe yi joge. Dañu ne, bu jëkk, amoon na ñeeti rakk yu goor. Taaw bi, Dikko Hamadi la tuddoon, ku ci topp Samba, cat bi Demba. Ñoom ñepp, sammkat lañu nekkoon. Waaye benn jamono, bekkoor dikk. Dikko Hamadi, mujj bayyi samm, ngir liggeey bant yi, mooy maamu Lawbe yi. Samba moom, wey ci samm bi, mooy maamu Pël yi (pullo / fulbe). Demba, soppeku bambado.
Lawbe yi nag, ay mbam sëf lañu samm, ndax ci seen cosaan, ak boobu mala lañu daan tukki. Ci ja yi, Lawbe yi ñoo daan jaay bi mala. Ci jamono xare amoon, ay addu-kalpe yu mag lañu nekkoon.
Lawbe yi, kenn sañoon leen jap ngir def leen lu bon. Ndax dañu gëm ni, ay jig lañu woon, ay nitu karaange. Rawatina seen jigeen, ku daan sey ak Lawbe bu jiggeen, jap ne, karaange la am.
Sant yi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Tey, am na ay Lawbe, ci yeneen waaso lañu joge (sooninke...). Moo tax mën nga fekk ay Lawbe ñu yorul ay sant u Pël.
Lawbe yi bokk ci Pël yi ñooy ñu sant: Sow, Jum, Taal, Wañ... .
Ay lawbe yu bare, joge ci Sooninke yi, Gaajigo / Gaajaga, Kebe, lañu sant.


text:
Mbëjbijjaakon
Mbëjbijjaakon mooy banqaasu jëmm biy gëstu feeñte yu mel ne mbëj ak bijjaakon ak lépp lu leen ñeel (niki ci misaal tooli bijjaakon yi juddoo ci dawaanu mbëj ak dawaani mbëj yi juddoo ci tooli bijjaakon).
Ñoo ngi ko tëgg ngir man a faramface ci anam gees boole feeñte yu mbëj ak yu bijjaakon. Ay feeñte yu mel ne xiirtalug mbëjbijjaakon ngir wone ni toolu mbëj lënkook toolu bijjaakon: ab toolu bijjaakoon buy soppiku dafay jur ab toolu mbëj, naka noonu la toolu mbëj buy soppiku di juree ab toolu bijjaakon. Yamaleb Maxwell mooy liy faramface mbëjbijjaakon te di sukkandiku ci yan ak dawaanu mbëj.
TaariixModifier
William Gilber , ci téereem ba De Magnete (1600), la wone wuute gi nekk ci diggante aw yaram wu mbëj ak wu bijjaakon. Mu fésal àtte yi laqu ci bëmëxante ak xëccante yu bijjaakon yi jaare ci seeni dott ak njeexit li tàngoor am ci bijjaakon bu weñ.
ci 1831 la Michael Faraday doon gëstu doxiinu dawaan bi ci biir ab toolu bijjaakon ba gis ca ne, moom bijjaakon bi, man naa jur liggéey. Oersted moom wuññi woon na ne ab dawaanu mbëj dafay jur ab toolu bijjaakon, Faraday moom wuññi ne ab toolu bijjaakon dafay xiirtal ab dawaanu mbëj. Ci noonu la wuññee baaxi doxalukaay bu mbëj ak ni liggéey bu doolerandu man a soppeekoo kàttanu mbëj, naka-noonu mu sàkkee ca ab jurukaayu dawaan.
Mbëjbijjaakon a ngi judd ci bi James Maxwell (1864) boolee ay gisiin yu jiitu woon, niki mbëjtekkaaral, bijjtekkaaral. Bii gisiin di bees bennal moo leeral jikko yi ci yani mbëj yeek dawaani mbëj yi, bijjaakon yi, duusi mbëjbijjaakon yi, yu mel ne ag leer walla duusi rajo yi.


text:
1Kàddug Aji Sax ji dikkal na ma ne ma:
2«Yaw nag nit ki, yékkatil kàddu, jooye ko dëkkub Tir.
3Waxal Tir mi tooge buntu géej, jula yooyuy jëflanteek xeeti dun yu bare, nga ne ko: “Boroom bi Aji Sax ji dafa wax ne: Yaw Tir yaa noon: ‘Maaka matub taar!’
4Yaw mi sa kemu suuf àkki xolu géej, say tabaxkat a mottli sab taar.
5Dañu laa tabax ni ñuy tabaxe gaal, sàkke xànqi sippar fa tundu Senir, defare ca sa xott wépp, sàkk bantu seedaru Libaŋ, defare ponku diggu gaal ga.
6Ñu gorati garabu seen yu Basan, defare say joowu, kaw gaal gi, ñu defare ko banti sippar yu bawoo tefesi Géej gu mag ga, rafetale ko bëñi ñey.
7Lẽe bu bawoo Misra lañu ràbb ba mu jekk, def ko ndimoy wiiru gaal gi, nga raayawoo ko, cuub gu baxa ak cuub gu xewar bawoo dunu Elisa, di sa malaan,
8waa Sidon ak Arwàdd doonoon say joowkat. Yaw Tir, yaa yeb ñu rafet xel, ñuy say mool,
9magi Gebal ñeek nitam ñu xareñ ñi fi yaw féetewoo di jagal. Mboolem gaal yu mag yi ak ña cay liggéey di dal ak yaw, waa gaal ya di jënd sam njaay.
10Waa Pers ak waa Ludd ak waa Puut, ñépp a nga woon ca sa mbooloom xare, di wékk fa yaw seeni pakk ak seen mbaxanay xare. Ñooñoo la darajaal.
11Arwàddeen ñeek sa niti bopp a daan wattoo ca sa kaw miir yépp, Gammàddeen ñi di wattu say tata, seeni gànnaay wékke, wër say miir. Ñooñoo mottli sab taar.
12«“Tarsis dëkk baa doon sab jula ndax sa gépp xeetu alal ju bare, di indi xaalis, weñ gu ñuul ak gu weex ak beteex, di ko weccikoo seen alal.
13Waa Geres ak Tubal ak Meseg di say jula, di leen indil ay doom aadama ak ndabi xànjar yu ñuy weccikoo seen koom.
14Waa kër Togarma indi ay fas aki gawar aki berkelle, di ko weccikoo seen alal.
15Dedaneen ñi di say jula, koomu dun yu bare di jaare say loxo, ñu di la feye bëñi ñey ak bantu jalambaan.
16Waa Siri it di say jula, di jëndeek yaw lu bare loo defar, di ko wecci per yu jafe, ak ndimo yu xewar, ak séri ràbb ak lẽe ak peri koray ak peri rubi.
17Yudak réewum Israyil it di say jula, di la wecci bele bu bawoo Minit, ak dugub ak lem ak diwu togg ak diwu yaram.
18Dëkkub Damaas di la jula lu bare loo defar ak jépp alal joo barele, di la ko weccee biiñ bu jóge Elbon, ak kawaru xar gu weex.
19Waa Weden ak Yawaan bàyyikoo Usal, di la wecci sa koom weñ gu ñu tëgg, ak xasum kaas, ak barax bu xeeñ.
20Waa Dedan it di say jula, indil la seen ndimoy tegi fas.
21Waa Arabi ak mboolem garmiy Kedar it di julanteek yaw, feye la ay tàppaanga aki kuuy aki bëy.
22Julay Saba ak Raama it di julaak yaw, di la indil ngën-gi-safal ak mboolem peru gànjar, ak wurus yu ñuy weccikoo sa alal.
23Waa dëkk yii di Karan ak Kane ak Eden ñoom it di say jula, ñook julay Saba ak Asur ak Kilmàdd.
24Ñooñoo doon say jula yu lay indil yérey tànnéef, ak turki yu yolet, ak yérey ràbb, ak malaan yu yànj, ak goj yu rawaasoo yu wér.
25Ay gaali Tarsis yu mag a daan yóbbu sam njaay. Nga fees dell, diis gann fi digg xolu géej.
26Say joowkat waral la mbeex mi ne màww, ba digg géej, teewul ngelawal penku damm la.
27Sa alal ja, sab yeb, sa njaay ma, sa niti géej, say mool, say jagalkat, say jaaykat, ak mboolem sa dag yi ci sa biir, ak mboolem sa gàngoor gi ci sa biir, ñooy tàbbeendoo xolu géej keroog sa bésub jéll ba.
28Bu say mool yuuxoo, tefes yaay riir,
29képp kuy ŋàbb joowu wàcce gaalam. Nitu géejoo mboolem mool, ñépp fi suuf lañuy taxaw.
30Ñoo lay jooyal, di yuuxu yuux yu metti, xëppoo suuf, fërënqu cib dóom.
31Yaay tax ñuy nelu, sol ay saaku di ko ñaawloo, di la jooye naqaru xol ak yuux yu metti.
32Ñeey am tiis, yékkatil la kàddug jooy, jooy la ne: ‘Ana dëkk bu mel ni Tir, mi ñu wedamal nii biir géej?’
33Ba ngay yebbee géej sam koom, yaa daan reggal ñu bare. Sa alal ak sa koom gu bare nga woomale buuri àddina.
34Léegi rajaxoo nga biiri gannax ca biir xóotey géej, sa koom ak sa gàngoor gi ci sa biir, lépp jóoru.
35Waa dunoo dun a la tiisoo, seen yaramu buur ya dawa daw ba ñu ne yasar.
36Julay xeet yaa ngi muslu ci saw demin. Raglu nga mujje, te doo tekkeeti ba fàww!”»


text:
Kitsy nii pxaal Pable lo Tito
1
1 Naa nak Pable, xtsiiñ Dios xkyën, xapostle Jesucrist nakaa. Lëë Dios pxaal naa kluyaa xtiits xaa lo meñ nii kwle xaa, parñee kaknan meñ nii lëë xtiits xaa xñee nii 2 lëë no jka tu kyalmbañ nii nitylody. Por destye worñee karty kwe kislyu kwnee Dios nii lëë xaa knee kyalmbañ go aan xkëëtidy xaa. 3 Lëë nana, nii lëë tse kutsiñ, lëë Tat Tios nii pteelaa lëë no lo tol pxaal naa kluyaa xtiits xaa. 4 Lëën xal kitsy re lool, Tito. Xiñaa nakoo por chop no xniladzy xtiits Dios. Xñabaa lo Dios ni lo Jesucrist nii kakni xaa lii ni knee xaa tiits nii mbëë tsol.
Lëë Tito kso xaa nii kñabey
5 Lëën psan lii lo kislyu wiñ nii lëë Creta parñee kso xnëëzoo kchë cos nii karty kso xnëz, ni parñee kchë kyedzy nii tedyoo ksool xaa kol nii kñabey lo meñ nii xniladzy xtiits Dios, psaladzy kchë nii kwnabeyaa lii. 6 Deelñee ksool tu xaa kol, no nii kyuboo tu xaa nii ngui mbañ, parñee tsody pe jkëëkiy meñ xaa. No nii kyuboo tu xaa nii tugak kwnaa chap, wi xiñ xaa no nii kniladzy xtiits Dios ni no nii ksoob xiñ xaa tiits. 7 Xtsiiñ Dios gon xkyë xaa nii xñabey lo meñ nii xniladzy xtiits Dios. Por ngo nii kpañ xaa sinak xñabey Dios, ni no nii kon xaa tiits, ni nody nii kak ntseetsy xaa. Nody nii kyë xaa kunip, ni nody nii kyëno xaa lo tily, ni nody nii tsini xcuent tumi kik xaa. 8 No nii ktee xaa lidzy xaa kwës meñ, tu xaa nii chuñ buen kak xaa, ni xaa nii no xkyalcheñ, ni tu xaa nii xtsiiñsye Dios chuñ. 9 No nii tsiitsy so xaa lo xtiits Dios parñee kchoobladzy xaa styoo meñ ni jko xaa styoo meñ nii xñeenë xtiits Dios.
10 Por ndaly xaa nii chondy tiits no. Xñee xaa nii no tsobey meñ. Nonsyke cos nii pa xkiiñdy xñee xaa aan xkëëti xaa meñ. 11 No nii ktse no chuw kchë xaa go, porque xkëëtañ xaa meñ. No wor axte tub yu meñ xkëëtañ xaa, porñee xluuy xaa cos nii nonguialdy parñee kwii xaa tumi.
12 Misme gak tu xaa chak nii no Creta chëb tu vuelt: “Wnee xuuy meñ Creta, ni nak meñ Creta sinak chol ma tañ, chawcho meñ Creta aan xtsyaab meñ Creta kyë tsiiñ.” 13 Aan nli gaa singo nak meñ Creta. Por ngo, kwëntseeb parñee tsiitsy so meñ lo xtiits Dios, 14 ni parñee ksaldy meñ kchë cuent nii xso meñ Israel, ni ksaldy meñ nii xñabey xaa nii pchooxso lo xtiits Dios.
15 Nody cos peedy lo xaa nii tubli no kik, per par xaa nii xnilasty xtiits Dios ni no lidy kik kchësy cos xsyak xaa nii peedyo, por axte xkyalcheñ xaa nyëdy. 16 Xñee xaa nii xniladzy xaa xtiits Dios, per chuuñtsyeydy xaa nii xyo styoo Dios, mbixladzy xaa ni xsoobty xaa tiits, lëdy xaa nii kuñ tu kyalbuen nak xaa.


text:
1Yaaka rafet, xarit, yaaka taaru! Sa gët yi niy pitax, làqoo muuraay bi, njañ liy loy-loyee ngi saf géttu bëy yu ñuul yu bartaloo kaw tundu Galàdd.
2Sa gëñ yi weex ni xar yu ñu wat ñuy yéege ca sangukaay ba, ku nekk ak seexam, kenn wéetu ca.
3Sa tuñ yi mel ni wëñ gu xonq curr, ndaw gémmiñ gu jekk! Sa lex yiy tàkk ni ŋaali gërënaat, làqoo sa muuraay bi;
4sa loos wi ne coleet ni tatay Daawuda, mërgalu ba jekk, caq bay lang ni junniy kiiraayi jàmbaar.
5Sa ween yi ni ñaari tef, mbaa seexi kéwél yuy fore digg tóor-tóor yi.
6Balaa jant a fenk, ker gàddaay, ma ne coww diggante tund wa ndàbb ne bann, ak tund wa xas ma neexe.
7Xarit, sa lépp a rafet, sikk nekkul ci yaw.
8Séet sama, jógeel Libaŋ, jege ma, bawool Libaŋ, jegesi ma. Wàcceel colli Amana ak colli Senir ak Ermon. Génnal xunti gaynde yooyook tundi segg ya.
9Jigéen sama, séet sama, benn yoon nga ma xool, sama fit ne tërit. Sa benn peru caq rekk, sama fit ne tërit.
10Jigéen sama, séet sama, sa mbëggeel a neex! Sa mbëggeel a dàq biiñ, sa diw yu xeeñ dàq luy cuuraay.
11Séet sama! Lem ay xellee sa gémmiñ, lem ak meew lal sa làmmiñ. Sa xetu yére xetu àllub Libaŋ la.
12Jigéen sama, séet sama, yaay tóokër bu tëje, yaay seyaan bu tëje, di bëtu ndox bu saañe.
13Yaa di toolub gërënaat bu naat, meññ ngën-gi-meññeef ak fuddën ak reen yu xeeñ,
14muy reen yu xeeñ, safroŋ, barax, kanel, ak xasoo xas mu xeeñ, ndàbb ak alowes ak lépp lu xeeña xeeñ.
15Yaa di bëtu ndox ci tool yi, di teen bu fees ak ndox muy daw, wale tundi Libaŋ.
16Yaw, ngelawal bëj-gànnaar, yewwul, ngelawal bëj-saalum, dikkal, wolal-leen ma sama tool bi, mu gilli; sama nijaay dugg toolam, xéewloo ngën-gi-meññeefam.


text:
Nowel
Nowel
Ci bu jekk, xeetu Wolof yii maggaluwoon bësu nowel. Waaye leegi ak comercialization du lépp. Yeeneen nit ni ci Ndakaaru ak yeeneen dëkk yu mag yi dañuy maaye ay cadeew ak di def lamp yu rafet ci seen kër. Li ci genn bari ci Wolof yii du nu ay catoliq walla talibe Insa, kon dunuy fonk bësu nowel.
Ci sunu jamanoo dañuy tambali di am ay talibe Insa. Te noom noo jël bësu nowel ngir maggal judug Insa (ki nu wax nee Yeesu Krist ci faranse). Seen maggal mingi aaw ci ay woy, ak i ñaan ak lekkando.


text:
Mbas mii di Koronaa Wiris Ndakaaru la def këram gu mag, ñi doomu jàngoro ji dugg fa la ëppe. Loolu nag manees naa fekk sabab bi ci juróomi bir :
- Tancaloo gi : suufus Ndakaaru manees na koo xayma ci lu yées juróom-ñenti-junni (9000) ciy ektaar, maanaam juróom-ñett-fukk ak ñent ciy wërŋalu jun-ñay (84 km²). Nit ñi ko dëkke ñu xayma leen ci ñett ba ñenti miliyoŋ, maanaam fukki junniy nit ak ñaar (12000) ci wërŋalug jun-ñay boo jël. Mu doon lu bari lool ci bees ko mengalee ak dëkk bu mel ni Tàmbaa Kundaa, nga xam ne fukki nit ak juróom-benn (16) ñoo dëkk ci wërŋalug jun-ñay bu nekk.
- Dem bi ak dikk bi : waa Ndakaaru daanaka ñooy xëyandoo di wàccandoo. Loolu nag dafay indi dajaloo ak tancaloo ci daamar yi. Ñiy tukki itam jëm bitim-réew, ak ñiy fay jóge, ñoom ñépp Ndakaaru seen jaaruwaay la. Rax ci dolli ñi dëkke ci dëkk yi fegoo ak Ndakaaru (Cees, Sali…) nga xam ne dañuy man di xëysi Ndakaaru, di ñibbi ngoon gi. Yii yépp nag dafay yombal lawug mbas mi.
3 ak 4. Dëkkuwaay yi ak njuux li (climat) : Ndakaaru dafa xati dëkkuwaay, te bopp yi nangoo bari ci biir. Rax ci dolli njuux li (climat) nangoo sedd. Loolu di waral nit ñi di toog seen biir kër yi, bu ko defee dankaloo doon lu yomb seen bir : li doomu jàngoro ji gën a bëgg ngir law.
- Bërëbu fajuwaay yu yemb: Ndakaaru bees ko mengalee ak yeneen dëkk yi ci wàllum paju, danuy gis ne fa la bërëbu fajuwaay yi ëppee, jige nit ñi, ba tax saytu seenuw yaram yomb leen. Loolu dafay tax caytu gi jëm ci doomu jàngoro ji dafay yomb, wuute ak yeneen dëkk yoy nit man naa feebar ba wér te du dem kër-doktoor.
Ci gàttal li mooy sabab yees man a jàpp ne moo waral mbas mi wulle ñaay Ndakaaru.
Cig pàttali, nu gën a farlu ci digley ñi yore paj mi : di raxas yoxo yi, takk Alikeñ yi (masque), muytu ndaje yi.
Ay leeral yu tukkee ci Doktóor Boubacar Signate
Tekkikat bi: Seexunaa Njaay


text:
Niroo deret ci xarnu bi
Bàmba’a ñëwaat ci xarnu bi
Baayam a leeral xarnu bi
Sédde ko lii ci xarnu bi
Moo yor jaliili xarnu bi
Ba tol ni gaayi xarnu bi
Lu doy a doy waa xarnu bi
Ndax Yàlla naatal xarnu bi
Bam tol ni Jiilim xarnu bi
Ndax Yàlla naatal xarnu bi
Jant bu tiim waa xarnu bi
Ci sun So`aybum xarnu bi
Haajaatihii, ci xarnubi
«Aaamiina» warna xarnu bi
Te am ngërëm ci xarnu bi
Ndax yàlla naatal xarnu bi
Te gën a bon ci xarnu bi
Maa dikke nii ci xarnu bi
Maa dambe yii ci xarnu bi
jukki bi: daaraaykaamil.com


text:
Ibliis
Ibliis mooy ku ñu dàq ci yërmànde sunu Boroom, di ku ñu dàkku. (Yal na nu Yàlla musal ci moom, moom ak i ñoñam.
bu ñu nee Ibliis rekk kilifag saytaane yi la ñu ci namm, moom mi féttérlu woon, lànk, moy ndigalal sunu Boroom, moom nag Ibliis ci jinne yi la bokk, jinne ñoom ñépp a ngi bàyyikoo ci Suumiyaa baayu jinne yi niki ni Aadama nekkee baayu nit ñi.
Ibliis nag am na ay sóobare ci nit ni ak jinne (Saytaaney nit ñi ak saytaaney jinne yi).
Ñom nag dañoo taxaw teww ngir lajjloo nit ak jinne ba ñu yonjax ci li tax seen Boroom bind leen, su ko defe ëllëg ñu ànd ak ñoom tàbbi sawara.


text:
1Dogal yeek àttey yoon, yi ngeen di sàmmoo jëfe seen giiru dund ca suufas réew, ma leen seen Yàllay maam Aji Sax ji moomale, moo di yii:
2tasleen tasar mboolem bérab, ya xeet ya ngeen di dàq, di jaamoo seeni tuur; muy kaw tund yu mag ya, di kaw tund yu ndaw ya, di ker garab yu naat ya.
3Tojleen seeni sarxalukaay, rajaxe seen tuuri doj; seen xer yi ñuy jaamoo Asera tuur mi, ngeen lakk; seen jëmmi tuur, ngeen gor, ba far tukkal turi tuur yi ci yooyu bérab.
4Buleen jaamoo noonu seen Yàlla Aji Sax ji nag.
5Waaye seetleen bérab bu seen Yàlla Aji Sax ji di taamuji, ci mboolem seeni giir, ngir teg fa turam, dëël ko fa, te ngeen dem foofa.
6Foofa ngeen di yóbbu seen saraxi dóomal, ak yeneen sarax, ak seen céri fukkeel, ak seenub jooxe, ak seen sarax yu ngeen xas, ak seen saraxi yéene, ak seen saraxi taawug jur gu gudd ak gu gàtt.
7Foofa ngeen di lekke, yeen ak seeni njaboot fa seen kanam Yàlla Aji Sax ji, ngeen bége fa seen wépp ñaq wu leen seen Yàlla Aji Sax ji barkeelal.
8Buleen jëfe mboolem nii nuy jëfe fii tey, lu neex waay rekk, def.
9Ndax kat àggaguleen ba tey ca dal-lukaay ba, fa leen seen Yàlla Aji Sax ji sédde.
10Waaye bu ngeen jàllee dexu Yurdan, ba dëkki ca réew ma leen seen Yàlla Aji Sax ji sédde, ba mu noppal leen ci mboolem noon yi leen séq, ngeen dëkke xel mu dal,
11su boobaa bérab bu seen Yàlla Aji Sax ji taamu ngir dëël fa turam, foofa ngeen di yóbbu mboolem lu ma leen sant: seen saraxi dóomal, ak yeneen sarax, ak seen céri fukkeel, ak seenub jooxe, ak mboolem ngëneel yu ngeen di def saraxi xas yu ngeen xasoo ak Aji Sax ji.
12Su ko defee ngeen bége fi seen kanam Yàlla Aji Sax ji, yeen ak seen doom yu góor ak yu jigéen, ak seen jaam yu góor ak yu jigéen, ak Leween ñi ci seen biiri dëkk te amuñu wàll, amuñu céru suuf ci seen biir.
13Wattuleen seen bopp bala ngeena joxe seen saraxi dóomal fépp fu ngeen gis,
14ndax bérab bu Aji Sax ji taamu ci genn ci seen giir yi, foofa ngeen di joxe seen saraxi dóomal, te foofa ngeen di def lépp lu ma leen sant.
15Teewul saa yu leen soobee, sañ ngeena rendi, lekk ci lépp lu leen seen Yàlla Aji Sax ji barkeele, ak fépp fu ngeen dëkk. Ku sobewu ak ku set yépp sañ na caa lekk, mel ni bu doon kéwél mbaa kooba.
16Waaye deret ja, buleen ko lekk. Ci suuf ngeen koy tuur nim ndox.
17Seen céru fukkeelu pepp nag, ak bu biiñ bu bees, ak bu diw gu bees, ak seen taawug jur gu gudd ak gu gàtt, ak seen mboolem saraxi xas yu ngeen xasoo woon, ak seen saraxi yéene, ak ab jooxe bu ngeen sàkke ci seenu ñaq, sañuleen cee lekk lenn ci seen biiri dëkk,
18ndare ngeen lekke ko fa seen kanam Yàlla Aji Sax ji. Lekkeleen ko fa seen Yàlla Aji Sax ji di taamuji, yeen ak seen doom yu góor, ak yu jigéen, ak seen jaam yu góor ak yu jigéen, ak Leween ñi ci seen biir dëkk. Su ko defee ngeen bége seen wépp ñaq, fi seen kanam Yàlla Aji Sax ji.
19Wattuleen seen bopp nag, ngir baña sàggane Leween ñi, seen giiru dund ca seen suuf.
20Bu seen Yàlla Aji Sax ji yokkee seen suuf noonee mu leen ko waxe woon, te ngeen namma lekk yàpp, saa yu leen neexee sañ ngeena lekk yàpp.
21Bu fekkee ne fi seen Yàlla Aji Sax ji taamoo dëël turam dafa soreek yeen, man ngeena rendi ci seen jur gu gudd mbaa gu gàtt, ga leen Aji Sax ji jox, na ma leen ko waxe woon. Sañ ngeen caa lekke seen biir dëkk lu leen neex.
22Ni ñuy lekke yàppu kéwél mbaa kooba rekk ngeen koy lekke. Ku sobewu ak ku set yépp sañ na caa lekk.
23Moyuleen bu baax rekk ba baña lekk deret ji, ndax deret mooy bakkan te waruleen boole lekk bakkanu jur gi, aku suuxam.
24Buleen lekk deret ji. Ci suuf ngeen koy tuur nim ndox.
25Buleen ko lekk mukk, su boobaa dingeen baaxle, yeen ak seen doom yi leen di wuutu; ngir su boobaa yeena ngi jëfe li Aji Sax ji rafetlu.
26Waaye seen yëf yu ñu sellal, ak seen sarax yi ngeen xasoo, jël-leen ko, yóbbu ca bérab ba Aji Sax ji di taamuji.
27Te nangeen sarxe seen saraxi rendi-dóomal, yàpp wi ak deret ji, ci seen kaw sarxalukaayu Yàlla Aji Sax ji. Seen deretu yeneen sarax, tuurleen ko ca seen kaw sarxalukaayu Yàlla Aji Sax ji, yàpp wi ngeen lekk ko.
28Sàmmooleena déggal mboolem kàddu yii ma leen di dénk, ngir ngeen baaxle ba fàww, yeen ak seen doom, yi leen di wuutu, ndax kon yeena ngi jëfe lu baax li seen Yàlla Aji Sax ji rafetlu.
29Bu leen seen Yàlla Aji Sax ji sànkalee xeet yi ngeen jëm, ngir dàq leen, gannaaw bu ngeen leen dàqee ba dëkke seenum réew,
30nangeen wattu seen bopp, ba gannaaw bu xeet yooyu sànkoo ci seen kanam, dungeen tàbbi cig fiir, di leen roy, naan: «Ana nu xeet yii di jaamoo seeni tuur, ngir nun it nu def ni ñoom?»
31Buleen defe noonu ak seen Yàlla Aji Sax ji, ndax mboolem lu seexluwu lu Aji Sax ji bañ, defal nañu ko seeni tuur. Seen doom yu góor ak yu jigéen sax, lakk nañu leen, defal leen seeni tuur sarax.


text:
Afritugalasi
Afritugalasi, ci séwógaraafi ngandam gox la, mooy bi gën a ngande ci àdduna bi. Suuf Yépp yi làng doon ko, am na fenn fu ñu tàqaloowe. Moom la ñuy faral di woowee Àdduna ju yàgg ji.
Ci lu daj[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Daanaka suuf si ëpp ci àdduna bi moom la, di 55% ci lépp. Am 5,5 miliari way dëkk, maanaam di daanaka 83% gu way dëkk yu àdduna bi.
Mooy barab bi gën a yaatu ci àdduna bi soo ko mengalee ak Aamerig ak, Oseyaani, ak Dottu Bëj-gànnaar.
Seddalinam[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ni mu amee ci bépp seddale, ay deggoo rek la ñu. Lu bari dañ koy xaaj ñetti gox: Afrig, Aamerig, Asi


text:
1Waa ji nag delloo ma ca buntu néeg Yàlla ba. Gisuma lu moy am ndox muy balle ci suuf, di génne ci dëxu buntu penku bi. Kanam néeg baa ngi féete penku, ndox miy wale wetu bëj-saalumu néeg bi, fa féeteek bëj-saalumu sarxalukaay bi.
2Mu génnee ma buntu bëj-gànnaar, wërale ma ca buntu biti ba féete penku. Gisuma lu moy ndox muy wale ci suufu buntu penku bi, ci wetu bëj-saalum.
3Waa jaa nga jubal penku, ŋàbb buumu nattukaayam, daldi natt junniy xasab. Mu jàlle ma ba foofa, ndox ma yem ma ci kostan.
4Mu nattaat yeneen junniy xasab, ndox ma yem ma ciy óom. Mu dellu natt junniy xasab, jàlle ma, ndox ma yem ma ci ndigg.
5Mu nattati yeneen junniy xasab, wal ma xóot ba manatumaa xuus, ba jàll. Maneesatu koo jàlle tànk, xanaa féey.
6Mu ne ma: «Yaw nit ki, du gis nga ci?» Ba loolu amee mu delloo ma ba ca tàkkal dex ga.
7Ma agsi ca tàkkal dex ga, daldi yem ci garab yu baree bare ci ñaari weti dex gi yépp.
8Waa ji ne ma: «Ndox mii mu ngi jëm diiwaanu penku, wàcci jooru Araba, jàlli biir géeju Xorom ga. Te bu ndox mi duggee biir géej, géeju ndox mu bon ma, ndox ma day daldi neex.
9Mboolem mbindeef muy def ndiiraan day daldi mana dunde mboolem fu wal mii jëm. Jën yi day takku lool ngir la fa ndox mii àgg, ba neexal mooma ndox. Mboolem fu wal mii àkki daal, lépp a fay dund.
10La ko dale Engedi ba Eneglayim, ay nappkat lay doon. Ñu weer seeni caax ci tefes gi. Wirgoy jën wu am géej gu mag ga rekk, dina am foofa, bare lool.
11Waaye tan yaak déeg ya mu feggool du neexaat, xorom saa koy féetewoo.
12Wirgoy garab yu ñuy lekk yu nekk ñooy saxe ñaari weti wal ma. Xob ya du lax, doom ya du rag, xanaa di meññ weer wu nekk, ndax ndox mi koy suuxat ca bérab bu sell ba lay wale. Meññeef ma, ñu lekk; xob ya, ñu fajoo.»
13Boroom bi Aji Sax ji dafa wax ne: «Fukki giiri Israyil yeek ñaar nag, kemi céri suufi réew mi ñuy séddoo, nii la wara tëdde: na wàllu giirug Yuusufa di ñaari cér.
14Nangeen ko séddoo, ku nekk yem ak sa mbokk cér, ndax maa giñal seeni maam, ne dinaa leen ko jox. Kon réew mii, seen cér bu leen lew la.
15Na lii di kemu réew mi ci wetu bëj-gànnaar: géej gu mag ga lay dale, topp yoon wa jaare Ettlon ak Lebo Amat, ak Cedàdd,
16jaare dëkk yi ñuy wax Berota ak Sibrayim te nekk diggante réewum Damaas ak Amat, jaare Àccer Tikon, fa digalook Oran.
17Kon kemu googu day dale Géej gu mag ga, ba àgg gox ba ñuy wax Àccar Enan ca penku ba. Kemu bëj-gànnaaram di Damaas ak Amat. Loolooy wàllu bëj-gànnaaram.
18Kemu penku ba day dale diggante Oran ak Damaas, topp xuru Yurdan, diggante diiwaanu Galàdd ak réewum Israyil, dem ba àgg Tamar ca géeju penku ba. Loolooy wàllu penkoom.
19Wetu bëj-saalum, kemu ga day dale fa Tamar ba ca xuru Meriba ca Kades, daldi leru walu Misra ma, ba àkki géej gu mag ga. Loolooy wàllu bëj-saalumam.
20Wetu sowu, géej gu mag gaay doon kemu ga, dale bëj-saalum ba ca Lebo Amat ca bëj-gànnaar. Loolooy wàllu sowoom.
21«Suuf si ci diggante kemu yooyu, nangeen ko séddale giiri Israyil yi.
22Nangeen ko tegoo bant, séddoo ko ci seen biir, yeen ak doxandéem yi sanc ci seen digg te jaboot ci réew mi. Nangeen leen jàppe ni ay njuddu-ji-réew fi digg Israyil. Nañu am seen céru suuf ni yeen, bokk ci yem ak giiri Israyil.
23Ak giir gu ci doxandéem bi mana wàlli, foofa ngeen koy féetale céru suufam. Kàddug Boroom bi Aji Sax jee.


text:
Njaatigel njaayum garabi réew mi Aan Sekk Njaay àddu na ngir ñu fayeeku galag ci watsab bi ngir dooleel garabi paj mi ci Senegal:
Ci Senegaal ñiy jëfandikoo lënd gi ci seeni jollasu takku nañu lool. Kon war nanoo seet i pexe ba fayloo leen bataaxel ak ndéggat yiy jaar ci watsab bi ak sax yeen mbaali jokkoo yi. Loolu lépp war na ñu koo xool ngir dimbali paj mi. Ndax lépp daa war a bawoo rekk ci Nguur? Ndax waru noo seet yeneen pexe? Fan la nu war a jële yooyu pexe?», di laaj yi mu samp moom doktoor Njaay ci « Soleil ».


text:
Xeltu
Xeltu baat la bu nu doge ci « filasofia », muy baat bu cosaanoo ci làkkuw gereg, maanaa mi mu yor ci baat yi di « sopp hikma » loolu di (xel mu rafet ;sagesse ci Fr), ba ci laaj rekk ne « lan mooy xeltu ? » dees koy jàppe ab laaj bu di kojug xeltu bu nu man a yendu di ci dàggasante. Lii benn la ci màndargay xeltu yu dëgg-dëgg yi ak jeng gi mu def jëm ci laaju ak defi gëstu ci lepp lu mu man a doon te jéem a xam dëgg-dëggam aki màndargaam aki àtteem. Lii lépp a tax nag xeltu di xam-xam bu yaatu te bari ay ñall, laal daanaka ci xam-xam yépp, walla ci mbooleem wàlli dund. Waaye loolu lépp téewul muy xam-xam bu wéet ci boppam wëlif yeneen xam-xam yeek jagoo yi (specialisation). Xeltu leeg-leeg ñu melal ko ci ne mooy “xalaat ci xalaat” maanaam xalaat ci jëmmi xalaat, cib déndam ak ci settantal, dees na ko melal it ci ne mooy jéem a indi ay tontu ci laaj yi am gi di indi ak nekk gi (l’existence). Xeltu seere na ay jëm kanam yu am solo te lëw, dale ko ca waa Geres ya sos ponki xeltu yu mag yi niki xam-xam buy tabax ab gis-gis bu matale ñeel nekk gi(adduna bi) ci biir gis-gis bu di kojug li-am(réaliste), ba ca xeltukati jullit ñi nga xam ne danoo jëflanteek ndonol Geres li (li fi waa geres yu yàgg ya ba woon), jaxase kook nattu (experimentation), daal di soppi “xeltu bu kojug li-am” bi, yóbbu ko ci “xeltu bu kojug tur” ak “xeltu bu kojug xam-xam ak nattu” ci jamonoy yewwute walla judduwaat (renaissance), teg ci “xeltu yu kojug am yi” (existence) ak “yu kojug nite yi” ak “ngéri yees gi ak la ca ginaaw yeeg” ak “ñàkk” (maanaam dee walla bañ a am). Xeltu gu yees gi – ci aaday seggat ci Amerig gu bëj-gànnaar gi(USA) ak nguur gu bennoo gi (UK) (ci seen aada ji nu am ci seggat mbir yi (anaaliise ko)) – day barastiku jëm ci gën a nekk gu xarala ci gu neen rekk, moom day taxaw ci xellu (logique) ak ceggat gu dégg-dégg (conceptual analysis), looloo waral ay tërte (sujets) yi yitteem di jëm day àgg ci làmboo “gis-gis bu kojug xam” ak “jikko” ak “déndu làkk” ak “déndu xel”. Am na yeneen xam-xam ak jubluwaay yu jàppe xeltu muy jàng “fann” (walla ci Fr:art) ak xam-xam yi, bu ko defee muy gis-gis bu daj te matale, di tegtalub dund bu ubale te daj. Ci déggiin wii la xeltu di nekke di luy yittewoo xamale yoonu dund ga gën, dootul nekkati luy jéem a xam dund gi. Jamono yi jubluwaay bu seggat bi jàppee xeltu muy mbirum jëf mom fawwu nu jonjook moom, doxal ko, jëf ko, am na yeneen një (jubluwaay) yu ko jàppe muy cëslaay (base) li xam tegu, ñu war koo xam xam gu wér te xereñe ko.
Xamale luy xeltu[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Xeltu baat la bu gereg bu juge ci (fila) di tekki sopp, ak (sofia) di tekki hikma maanaam (sagesse) walla xel mu rafet, kon muy firi ((sopp hikma)). Baatub xeltu ci jamono ju yees ji ñi ngi koy wax jublu ci dox gi nit di dox ngir xam laaj yu mag yi aju cig dundam, bokk na ci yooyu dund ak dee ak li-am (realité) ak maanaa yi ak dëgg. Baatu xeltu it dees na ko di faral di jëfandikoo ngir xamalee ci li xeltukat yu mag yi def ciy liggéey yu nu bokk.
Waxtaan ci xeltu du lu waa geres jagoo ñoom rekk, waaye kay ag wàll la ci xayug (civilisation) xeet wu nekk, xeet yépp a ci bokk. Looloo tax laaj luy xeltu? Du tekki benn tontu rekk. Xeltu cig tàmaleem ca jamonoy Taalis da doon gëstu cosaanul am gi (l’existence) ak aji bind ji (le créateur), ak ne-ne (matiere) bi ñu binde mbindéef yi, ak xeet (elements) yi leen toggale, bu ko defee dàggasante gi wéy di tang ci loolu ba ci jamonoy Sinon ak (Sofistaa) yi nga xam ne danu doon jëfandikoo xeltu ci weddi Yàlla ak wëlbati maanaa yi ak dégg-déggi baat yi (li nu ciy dégge) ngir notal seeni gis-gis, waaye mi ngi tàmbali ci jamonoy Sokraat mi Siisroon doon melal ci ne mooy ((ki wàcce xeltu ci suuf si jële ko ci asamaan si)), maanaam mooy ki jële xeltu ci xalaat ci nekk gi ak ki ko sàkk, ak xeet (elements) yi mu ko toggalee (yi mu ko sàkke), yóbbu ko ci xalaat ci jëmmi nit. Moom nag soppi na lu bari ciy màndargaam, daal di tuxal ay ŋaayoom aki dàggasanteem yóbbu leen leegi ci déndub nit (nature-am) ak dëgg-dëggam, ak gëm aji bind ji te gëstu ko, te jëfandikoo tegtalu xel ci saxal ko. Sokraat nag jëfandikoo woon na xeltu ngir tas jikko yu rafet ci biir nit ñi ak dëggu ak soppante. Sokraat nag ñëw na mook Aflaton (Platon) sukkandiku ci ñaari jumtukaay yii di xel ak xellu (logique) niki cëslaayi xalaat bu sell te mucc ayib, xalaat bob day dox dëppoo ak ay ponk yuy leeral ag wéram akug neenam.
Laaj : “luy xeltu?” bii laaj Aristo tontu na ko. Ci noonu sunu wax ji amatul njariñ, ndax dafa jeex te tàmbaleegul, kon tontu bu gaaw bi ci loolu day man a taxaw ci cëslaay lii: tontu bi Aristo joxe woon ci lan mooy dëgg-dëggi xeltu du moom rekk mooy tontu bi nu ci man a joxe, ca dëgg-dëgg loolu daal benn rekk la ci tontu yi nu ci man a joxe. Nit daal - bu sukkandikoo ci ni Aristo xamalee xeltu – dina man a xalaat te firi xalaat yi jiitu Aristo ak Aflaaton ak xeltu yi ñëw ginaawam. Ànd ak loolu teewul nit ki dina seetlu ci anam gu yomb ne xeltu de ak yoon wi nu xame dëgg-dëggam soppiku nanu ci ñaari junniy at yi topp ci Aristo soppiku gu mag.
Waaye ci biir loolu jëmm ji wart a réere ne xeltu, la ko dale ca Aristo ba ca Nits dafa sax – ci cëslaayi soppiku yooyu ak yu leen moy – di moom ci jëmmi boppam, ndax kat soppiku yooyu dafa ame ci wàllug xereñ. Wattu ag yamoo ci biir moom moom la (…)
Lu wér la ne dinanu man a ame ci yoon woowu ay xam-xam yu wuute te xóot, neel yu am njariñ ci ni xeltu feeñe ànd ak taariix, waaye nag woowu yoon dunu may ñu àgg ci am tontu yu dëggu maanaam yu yoonu ci : lan mooy xeltu?
Ni Aristo firee xeltu ne mooy “sopp hikma” am na lu ëpp benn teglal walla maanaa. Tegtalub làkk bi, moom mi ngi aju ci làkku gereg wi ñu tëgge baatub filosofia, ak tegtalub xam-xam bi nga xam ne dafa wuuteek li nu nekk lool. Sikk amul ci ne tegtal bu mujj bi walla maanaa mu mujj mi mooy bi leeral maanaa mi, gaw ko ci “sopp hikma” niki melo wu nu man a wonee ñàkk gi ay am-am (donnés) yu xam-xam ñàkkoon ñeel xeltukat bi ca jamono jooja, bu ko defee hikma nekkoon benn ci pexe yi ñu daa pexee ci lu nu xamul, niki ab ne-ne bu njëkk bi nga xam ne ci la xeltukat biy sose nosteg xam-xamam, mu dëppook settantal gu xam-xam ga amoon ca jamono jooja.
Bu dee leegi nga xam ne xam-xam daa sakkan, li ñu wuññi lëw, laaj yi bari ci ëtt yu bari ak mbir yu dul jeex, ak jëm kanam gi nit def ci wàll yu bari, loolu lépp tax na ba liggéeyub xeltukat du doonati rekk sopp hikma, ak gëstu ko ci jumtukaay yi mu ko daa gëstoo ak ci ron kilimãb réer gu tar gi mu amoon ci wërlaayug àdduna gi ko wëroon ca jooja jamono… Xeltukat leegi lu sakkan ciy ngér (ecole, methode) ñoo ko tënk aki àtte yu di kojug xellu aki am-am yu di kojug péng (lu wóor), ci ron jalub ay xam-xam ak seeni doxal (pratique) yu xarala yu la dul may fenn fooy sikke seenug nekk di yoon. Ci ndabi jamono (conditions) yu mel ne yii, ak ci am-am yu nirook yii xamaleg xeltu ga nu xamoon du manatee dëppook liggéey bi xeltukat bu jamonoo bi man a def, maanaam bu sunu jamono jii nu nekk, moom mi nga xam ne ab liggéeyam daa wuuteek bu ñoñ jamono yu yàgg ya lool.
Bu nu sukkandikoo ci li jiitu danu naan manatuñoo def nenn nu dul jéem a xool nu nuy soppee dégg-dégg ak maanaam xeltu ndax mu doon leegi “juddal hikma” te bañ a doonati “sopp hikma”
Xeltug waa-afrik[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Gu jamonoy firaawna
- Xeltu gu magreb
- Daaray xeltu yu tombuktu yu jamono yu yagg ya
- Xeltuy waa-afrik yu jamono yu yees yi ak yu mujj yi
Dawani(courant) xeltug waa-afrik gu mujj gi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
yeneen Xeeti xeltu[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Xeltu leeg-leeg (nu koy melal ci ne mooy “xalaat ci xalaat” maanaam xalaat ci ni nuy xalaate ak ci jëmmi xalaat ci boppam akuw melokaanam, dees na ko melal it ci ne mooy jéem a tontu ci laaj yu mag yi nekk gi di laaj ak am gi(l'existence))
- Xeltu gu tur
- GBu xam-xam ak nattu
- Yu kojug nekk
- Yu kojug nite
- Xeltu gu yees (ni ko waa Amerig gu bëj-gànnaar gi baaxoo seggate ak Nguur gu bennoo gi(u.k) day xaw a barastiku jëm ci wàll gu xarala, bu jàllee ay wax (ay sujets) doog a digg, moom day sukkandiku ci xellu ( logique) ak seggat, kon ay yitteem day sottiku ci gis-gis bu kojug maanaa ( conceptual analysis)ak jikko ak melokaanu làkk ak wu xel.)
- Xeltug Ceggat
- xeltug waa-sapon
- Xeltug julliti-araab
- Xeltug waa-siin
- Xeltug yëwut
- xeltug waa-end
Yenn ciy xeltukat[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Kocc barma faal (Reewu Senegaal)
- Mohammed Bagayogo (Reewu mali)
- Ahmed Baba (juddoo Araun ca Mali ci 1556 )
- Anton Wilhelm Amo (rewu Gana)
- Kwasi Wiredu (Reewu Gana)
- Ibn Badjdja (Nguuru Marok)
- Ibn Battuta (Nguuru Marok)
- Ibn Khaldûn (Reewu Tinisi)
- Socrate (Reewu Geres)
- Diodore Cronos (Reewu Geres)


text:
Arkelawus
Ci angale mooy Archelaus; Ci faranse mooy Archélaüs
Erodd Arkelawus, doomu Erodd bu mag ba, moo falu woon ci diiwaani Yude, Samari ak Idume (Idumée) 4 j.K. nguuru ba 6 g.K.. Yaayam Maltas (Malthrace) la tudd. Arkelawus ak Erodd Antipas ñoo bokkoon ndey ak baay. Yawut yi ak waa Samari yi jiiñ na ko kor ci kanamu buuru Room ndax coxoram. Buur bi Ogust Sesaar moo ko fuñ ci diiwaanu Gool (Gaule), maanaam Farans, ci 6 g.K.. Gannaaw loolu def nañu Yude diiwaan ci suuf nguuru Room, te jawriñ yi buuru Room fal yilifoon fa. Jabaram Mariyamënë (Mariamne), doomu Aristobul la, ki mu fase ngir takk Galafira (Glaphyra), jëtunu Alegsàndar (Alexandre), magam.
Man nañu gis tur wi ci Mc 2:22.


text:
Diiwaani dott
Diwaani dott yu àdduna bi ñooy barab yi ne ci li wër dott yi. Goxub Dottub Bëj-gànnaar dan koy jox tekki yu bari; da nuy wax ne mooy mbooleen suuf yi ne ci bëj-gànnaaru Mbegeb dott bu Bëj-gànnaar bi, walla suuf yi ne ci rëddu tus-wu-gaar wu 60° (60 aj) ci bëj-gànnaar. Goxub Dottub Bëj-saalum moom daanaka kenn du ko yemale ci Mbegeb dott bu Bëj-saalum da nuy wax ne mooy mbooleem suuf yi ne ci rëddu tus-wu-taxaw wu 60° (60 aj) ci bëj-saalum.
Li ñuy gën a xammee diwaani dott yi ñooy seeniy jamono yuy nangoo sedd, li nuy wax klimaab dott. Diirub nawet naaj bi di na am 24 waxtu (li ñuy duppee naajub xaaju-guddi), diirub noor nak day lëndëm rekk sax-dàkk.
Bari na nak ñi dëkk ci barabi dott bu bëj-gànnaar, waaye bu bëj-saalum kenn dëkku fa, lu ko moy am na ay sañc ngir ay gëstug xam-xam, ci wàll wi gën a féete suuf ndax lu mu gën a sedd.


text:
Ñi doon kaf naan « Sàpp déggul walaf » di na ñu noppi tey ! Sëriñ Alaaji Mustafaa Géey mu Pirëm Mandaax, ca Kominotee Riraal bu Faas Cekkeen, Rondismaa Iddë Murid, depaartama Kuŋgël, firndeel na ne wëtéen làkk yëpp la dégg. Naka Sëriñ Muusaa KA daan waxe, «béppub làkk rafet na, buy tudd ci jàmm ngor la, di gindi ci nit xel ma» . Sàpp daal, li ko jig, mooy tàkku ligéey, baña sonn, baña xaddi. Te nawet wi weesu, nawetu goor tigi la.
Fanweeri ton ag ñent ag juroom ñenti barigo ag ñent fukki kilo la Alaaji Mustafaa Géey peesee, tukke ci ñaar fukki ektaar ag juroom benn ag ñaari buum (26, 5 ektaar). Génnee na randamaa bu tollu ci ton ag ñatti barigo ag fukki kiloog juroom ñaar, ektaar wu nekk (1, 317 ton/ektaar). Mashallah ! ! !
Jarawlak Sëriñ Mustafaa yaak ñi nga séeqal ligéey bi ! ! ! Yaa yoobu raaya wi ren. Te nag, mbir mi du guléet. Sëriñ Mustafaa dafa yàgg rañeeku ci mbayum sàpp ni ko àlluwa bi ci suuf firndéelee.


text:
3
Njub gu wóor
1 Kon nag samay bokk, bégleen ci Boroom bi. Duma sonn mukk ci di leen ko wax, ndax seen mucc moo ci aju.
2 Moytuleen xaj yi, waaw, moytuleen ñiy jëfe lu bon, ñoom ñi seen xarafal weesul wàññi yaramu nit. 3 Ndaxte nun noo xaraf tigi, nun ñiy màggal Yàlla ci Xel mu Sell mi, di damu ci Kirist Yeesu, te amunu benn yaakaar ci matug nit.
4 Ba tey manoon naa am yaakaar ci sama bopp; su nit doon damu, maa ciy raw. 5 Xarafoon naa ca ayu-bés ga, bokk ci bànni Israyil ci giiru Beñamin, di Ebrë ci deret ak ci meen. Bu dee ci yoonu Musaa ngeen bëgga wax, ci tariixab Farisen laa bokkoon; 6 bu dee it ci mbirum farlu, daan naa fitnaal mbooloom ñi gëm Kirist; bu dee ci njub ci sàmm yoon, awma benn gàkk.
7 Waaye loolu lépp lu ma tegoon ay njariñ fa kanam Yàlla, dëddu naa ko ngir Kirist. 8 Rax-ca-dolli dëddu naa lépp ngir xéewali xam Kirist Yeesu sama Boroom, di xam-xam bu xóot, ba xel manu koo takk. Moo tax ñàkk naa sama lépp, te def ko ni mbalit, ngir am cér ci Kirist. 9 Na ma Yàlla fekk ci moom, waxuma ci njub gu aju ci sàmm yoon, waaye gu aju ci gëm Kirist, maanaam njub gi nu Yàlla sol ci kaw ngëm. 10 Moom laay ittewoo xam, ak doole ji ànd ak ndekkiteem, ma bokk ci ay coonoom, ba fekki ko ci deeyam, 11 ngir mana séddu ci ndekkiteem, su ma ko manee am.
Farlu ci jëm kanam
12 Waxuma ne jagoo naa ko ba noppi, waxuma it ne aji mat laa, waaye maa ngi daw, ngir jot li tax Kirist jël ma. 13 Bokk yi, gëmuma ne jot naa ko ba noppi, waaye lenn lii laay def: fàtte li ma weesu, jublu ci li féete kanam, 14 di daw yen muj ga, ngir jot li ma Yàlla taxa woo, di cér bi ma Yàlla wooye te dencal ma ko ci asamaan ci darajay Kirist Yeesu.
15 Nun ñi mat nag, nanu xalaat loolu. Su ngeen ci amee werantey xol, Yàlla dina leen ko leeralal. 16 Li am daal, fa seen ngëm tolloo, na fa seen jëf àgg.
17 Kon nag bokk yi, toppleen ma te xool ñiy roy ci li nu tëral diirub sunu ngan ci yéen. 18 Ndaxte jëfi ñu bare juuyoo na ak dee gi Kirist dee; loolu wax naa leen ko ba tàyyi, maa ngi koy waxaat léegi ak i jooy. 19 Alku lañuy mujje, ñoom ñiy jaami seen biir, di wonoo lu ruslu, tey wut yëfi àddina rekk. 20 Waaye nun waa asamaan lanu, te noo ngi xaar Boroom bi Yeesu Kirist jóge fa, musalsi nu. 21 Noonu dina soppi sunu yaram wu toroxlu, def ko ni yaramam wi ànd ak ndam dëppook kàttanam, gi ko mana notal mbindeef yépp.


text:
Rajab
Rajab manees naa wax ne ci xeetu garab yi la bokk. Amna ñu ko ber it ne du garab. Bari na ay xeet lool nag, amna lu ëpp téemeeri xeet.
Xeet yiModifier
Amna ci bu ñuy wax kooyi naar, pakkub lëg, jaatoor, beñeb lëg, sawum xaj. Amna ci yu weex am ci yu yor yeneen i wirgo. Amna ci yu ñuy lekk, te muy sax ci suuf di am jëmm, am ci yoy tooke la day raye. Yooyu di raye nag Afrig la ëppe ci tàngoor wi, fu ci mel ni Senegaal, rajab ya fa nekk, kenn waru koo lekk.
Saxiin wiModifier
Moom rajab nag ci ngelaw li rekk la aw jiwoom di jaar. Jiwu wu góor wi mooy naaw daje ak wu jigeen wi ñu joxe doom. Amna ci yoy, day yàq garab da koy ray. Pëndax lay doon bu weex tuuru ci garab gi ne ci ñàpp. Pëndëx boobu it bu laalee kawari nit, da koy xus moom la ñuy wax mbay-wataan . Rajab yi tuuti ba kenn manu koo gis ak bët moo koy def. Lu bari looy gis mu xuur nag, bu dul bagteri rajab a ko waral.


text:
Way
Mbuug ak Way Mbuug nag mooy Misig (fr musique en music) mbuug nag ñu bari xamuñu baat bi ci wolof ba tax na misig rekk lañu koy wax ndax daa bokk ci baat yi nga xam ne ñépp a ko bokk niki lu mel ni widewo(video). WAY, baatu way mi ngi juge ci nit ku way maanaam nit ku yeww li tax ñu tudde nit kookii waykat dafa way ba man a sos ay wax mbaa ay nose yoo xam ne nit ñi mu nekkal bàyyiwuñu ci xel mbaa sax xamuñu ko woon, kon moo leen gën a way ba tax muy way kon ku ñuy tudde waykat dafa war a doon kuy yeete
Way batay man na tékki poesie ci wolof[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Ay Mbuugkat ci Senegaal
Ay nosekat/Taalifkat ci Senegaal


text:
Tukkib Putin ca Siiri: bataaxelub dànkaafu ñeel Trump
Mbalum Penku mii, àddina sépp ne jàkk xiiroo gi diggante Amerig ak Iraŋ, ci la Waladimiir Putin tànn a dem Siiri. Ku am seetlu xam ne, tukkig nemmiku gii, bataaxelub dànkaafu gu leer la, ñeel Amerig.
Talaata jii la Putin dem Damaas ngir, ci li ñu biral, nemmeeku sóobarey Riisi ya windewu ca réew ma, ak it gise ak Basaar al Asaat.
Néew gi mu tukki bu bette boobu néew, rawatina ci jamonoy xiiroo gii tangal gox ba, jar naa bàyyi xel. Ag pàttali la, ngir Trump xam ne amna fa boroom kàttan bu ko man a defante ak moom. Kok ëpp naa yëngal, ndax it farandoow Iraŋ la.
Tayraan ak Mosku seen ug lëngoo day yokku. Ndax, Riisi diganteem ak Tugal mi ngi gën a ñagas, ak doxalinu maslaa gi muy doxee ak siiyit ya fab ngannay di xeex, ba tax na jëmewu ñu xiixaan gi ci déndu Riisi.
Doonte, nguurug Amerig a ngi teewal xare bu rëy ca réewi naar yi, te Riisi deful lu ko tax a joŋ ca Penku boobii, jublug Putin mooy xamal Trump ne du moom rekk a nekk ci tool bi. Na mu ko gàllankoore ca Siiri, la ko man a rëccu loo song Iraŋ.
Ak lu man di xew, li wóor mooy, kenn ci ñi séq mbal mi sawarul a xeex.
Leeral
Sóobare : ku bokk ci xare bi (« soldat » ).
Siixa : « chiites »
Joŋ : daan, jël ndam li
Lokki xare : taal ab xeex, tàmbli ko.
Mbal m: la crise


text:
Yoon
Yoon moom lanuy wax ci tubaab (justice) dees na wax it yoon jublu ci li nuy wax (loi)walla (code) yoon tam dina tekki fi nit di jaar, dees na ci jublu it lu nosu maanaam tegu na ci yoon.
Yoon nag it ci nosteg penc (systeme republicuain) benn la ci ponk yi àtte gi (l'etat) di tegu di ci doxe, ponk yooyu ñaare ñatt lañu
- yoon: fii bu ñu ko waxee mooy doole jiy àtte tooñaange yi di tege ci yoon, ci biiram lañuy fekk ëtt yeek àttekaay yi ak xaali yi ak layalkat yi ak lépp li ci aju
- yoonal
- wéyal


text:
Wolofalu Sëriñ Musaa Ka Taxmiis
Sungéen déglu woon tay jii nu laabiire gaa yu baax
Yi naa ay wolof baaxul te rëy day sewal ku baax
Ku rëy bay damoo néegub ndayam mbaa baayam bu baax
Nu sew tey damoo seex bàmba ngir moo fi baaax
Te moo fiy wolof boo xam ne yaaram ya amti ko
Danuy feddaleetig cant ngir Bàmba moo nu may
Nu jébbalu ànd ak moom nde kon leegi noo ngi moy
Nde yéefër yi ak naaféq yaa ngii di moy di wéy
Te noo ngii ci lislaam nun di waareek a saddi way
Ba far noo ngi wax loo xam ne yaaram ya waxti ko
Te ag cant war nab jaam nde yàllaa ne « faskuroo »
Te cant ay waral ndollan na ngeen mel ni ñuy gëroo
Te muñ war na bépp ub jaam nde yàllaa ne « fasbiroo
Te daw jëm ci yàllaa gën nde Yàllaa ne « infiroo »
Ku daw sant muñ am lol sunuy nawle amti ko
Te wallaahi fas naa yéene man ŋoy ci Ahmadaa
Donoy « xayru xalxil laahi ahnii Muhammadaa »
Te doyloo ko wëllis ñépp tey xeeñtu lam ma daa
Digal yalfandoo taalif yi tey tagg Ahmadaa
Ku koy yoxomal nee leen ko man maa ngi jàpp ko
Te def werekaanam wow da may way di wer-weri
Di booley tagg ak jooy mbër ma saa xol di war-wari
Su may bëgg a miis ronqooñ ya far yol di car-cari
Samag naw di dog saa fit wi jaaxaan di fér-féri
Ma def waa ju wéet joo xam ne wéttal wa raw na ko
Waxal gaa yi may gotteek a suufeel ci ay taggam
Ne leen « innakum humyun wa summum mahal bakam »
Melow gumba saftil gaa yi njàccaar buleen gëlëm
Te xélleer yi jébballeen Sëriñ Bàmba seen i tum
Du moo gën palamtuy làmbtuy wéy ba teggi ko
Te waykat ba daa way Mustafaa matl a jomb a way
Ku koy jomb a way buntam la ñuy tëj ba dóotu wéy
Te man géej ga muy duusoo ca mahnaa ya laa ko fay
Li ngeen diy wolof moo tee ma def koy araab yu rëy
Te Bàmbay wolof sut bépp yaaram ba gétti ko
Bu yawmal xiyaamee bab araab puukarey waxam
Da naa wax sëriñ tuubaa lu tax bab araab wedam
Tërub wolof ak bob yaaram ak wax yi yépp a yam
Lu jóg ngir rasuulal laahi baatin ba saf xorom
Danaa xelli meew moo xam ne yaaram ya sowti ko
Xanaa yërmandee tax tay « luxay » wax yi tàggaloo
Dugoon ak Rasuulal Laahi làmmiñ yi taqaloo
Nde mbaaxam gi moo tax Alxuraan wàcc toggaloo
Di yaaram, ya maamam yay xuraysin di càllaloo
Lilee tax ba furxaan ngën gi yaaram ya wattu ko
Te làmmiñu Muusaa tax ba tawreetu saf xorom
Te làmmiñu Iisaa tax ba injiilu dib cëram
Sabuuraa taxoon Daawuuda làmmiñ wa mel ni lem
Su daa jàng nit ñeek jinne yeek rab yi bokk gëm
Ku xam lii ma wax doo suxlu waykat ba gotti ko
Dexug Kayre man laa naa ne ak Baabakar Sadeex
Nde ñoo xuus ci géejug Bàmba bay xelli ndox mu neex
Sëriñ bee di géej ug Yàlla nëxtil ba mel ni ñeex
Sëriñ boo lëmbaajey bóoti biiram mu andi téex
Sëriñ Bàmba moom saahir sa baatin ba yàqu ko
Du dóor ndaw du merloo mag manul gan tëley dëkkam
Amul xaarma-yàlla ak nit du xas nit ci waa këram
Defut xejj buy jël saahiram sànge baatinam
Xañul nit mbirum biiram xañul nit mbirum kawam
Mbirum saahiram ak baatinam darra yàqu ko
Rittax naa la paxtab Yàlla yaw waa ji may sewal
Ndegam gis nga kem seex Bàmba miy tax ma dib géwal
Ku sempal ba sellal nàttangook moom ba lëf desul
Ci bokkam yi mbaa jàmbur yi mbaa gaa yi koy dikkal
Ma jébbal ko saa mbir def muriitam te topp ko
Na kay jóg di mbër moo xam ne mbër yépp weg na ko
Dëddug bàmba ga ak diineem ja bijjaaw ba yàqu ko
Te diineem ja ak maandoom ga am-am ba dàqu ko
Te xam-xam ba ak sellal ga sañ-sañ ba yàqu ko
Boroom saahir ak baatin la moo tax nu topp ko
Lilee tax ma wuuteek gaa yu rëy yiiy sewal wolof
Wolof yaa ngi semmal naar yi daa jàng bay waliif
Sëriñ Bàmba moo gën naar ya jàngoon ba wann lef
Ñu weex ñaa ngi koy raamal ñu ñuul ñaa ngi daw di jëf
Sëriñ bee fi feeñal ceex gu gànnaar ga amti ko
Dugoon ak melow Seex Bàmba baaxug wolof du feeñ
Nde moo mel melow yonnen ba waa Màkka daa ko jiiñ
Muhammadu habdul laahi ngir aw banam la xeeñ
Da daa làq ay daahif di fat lawbe yaak i seeñ
Ku ñëw yóbb may goo xam ne seen maam ya amti ko
Adunyaa ngi mel new fel fi moom mbaate dëññu teeñ
woroom ay tëndëñ xàmmeewu leen ak woroom i téeñ
Lilee tax mu daa tuubloo dammeel ak maxaak i teeñ
Ku mel nii ku am leek moom na leen wóor ne yaa ko tooñ
Du tooñ nit te boo tooñee mu jéggal la tin la ko
Amul jàmbur ak mbokk ak mag ak ndaw ci aw meloom
Wurus mbaate xaalis mbaa bëy ak xar nag ak galéem
La daa buub di jox ñay laaj du kuy néggandeek a leem
Fu waamew ngëneelam sébbi buñ sepplee nga luum
Te loo laaj lu rëy rëy rëy mu fab loola jox la ko
Melow Bàmba wa ak xarbaax ya jaaxal na gaa yi biir
Ba ñoñ kaw ña ak ñoñ suuf ña naa Yàlla yaa di buur
Lilee tax wolof ya ak naar ya way-baax yi yépp buur
Di xaadam yu ànd ak moom mu far soppi leen i buur
Na leen wóor ne Bàmbaay waane kum sopp sopp ko
Gisal saahiras gaayam yi daa war ci naaru góor
Mu teg cay wata ak luy naaw Suleymaan la am ci nguur
Ñu naa déet mu jël waa Mbàkke def leen ñu diy lingeer
Mu far xotti Mbàkkeek Daaru ay mbedd ñuy bëngéer
Saxaar gaa ngi dem Tuubaa ku dawtil ba teggi ko
Kajoor ak Bawal Siin Saalum ak Fuuta ak Jolof
Ña ngay wal-wali jëm Mbàkke jàppoo xëlëf-xëlëf
Te ñoo yay ne Mbàkkee aaye buur Yàlla moo ko def
Ku dof bay gannaawal Bàmba nee leen ko mooka dof
Su tuubul ba dee dem naari jaanam ya màtt ko
Faral noppi yaw Muusaa ngir ag gumba ràññeewul
Guddeek bëccëg ak leer ak lëndëm gët ya gimmiwul
Borom xol bu gumbaa raw borom gët yu fettagul
Yëral « hajji, laa tahmaaŋ » fa wuy xol bu mar-maral
Maneeful a wommat kooka ngir tum ba yotti ko
Jullil nag ci yonnen ngën ci kuy doomi haasimi
Te mooy baayi ibraahiima tey baayi xaasimi
Te moo tax boroomam bind kuy doomi aadami
Halayhi salaatul laahi ba kun bi xaatami
Mahal aali wal ashaabi yaaram ya wax na ko
Aji-bind ji: seex lóo


text:
Màdd
Màdd xeetu gàncax la gu bokk ci njambootu "Apocynaceae".
Melo wi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Màdd gi xeetu lawtan la guy sax Afrig. Dees na ko bay it. Manees na koo lekk noonu mbaa nu boole ko ak suukar, xorom mbaa kaani. Bees ko boolee ak ndox ak suukar, manees na cee am ub njambaan. Manees na ci am it njar.
Dañuy aaye ku wann xoox bi. Waaye su nu xaree xoox bi, am na xeetu der bu fa nekk bees di lekk. Doom bi dafa gànjaru ak witaamin C, camin, ribofalaawin, ñasin ak witaamin B6.
Moom nag ci nawet lay sax.
Màdd bi dafa roo, ñam wu mboq moo ëmb xoox bi te dafa nooy, wex ba noppi saf suukar.
Barab yi muy sax[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Moom màdd Afrig gu soww la gën a bari. Dees na ko fekk it Afrig gu penku gi, moom màdd mbaa yu niroo ak moom, fu mel ni ca Tansani. Fii fi Senegaal kaasamaas/Sigicoor lay faral di bàyyikoo.
Turu xam-xam wi[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Saba senegalensis


text:
Géej gu Diggu
Géej gu Diggu mooy géej gi ne ci diggante goxu Afrik ak bu Tugal ak bu Asi. Guddaayam di 2,51 milyioŋ ciy km² te yaatuwaayam toll ci 3700 km.
Ci sowwu mi ngi yem ci Mbàmbulaanu Atlas, ci penku ci Géeju Marmara ak Géej gu Ñuul gi. Yenn saa yi Géeju Marmara dees koy boole ci Géej gu Diggu gi, waaye Géej gu Ñuul gi moom dees koy tàqale ak moom.
Melokaan[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
Géej gu Diggu gi dees koo seddatle ci ñaari mbalka*. Mi njëkk mooy Géej gu Diggu gu sowwu gi, yam ci yoonal* gu Sisil. Meneen mi mooy Géej gu Diggu gu penku gi.
Karmat[Soppi • soppi gongikuwaay bi]
- Yoonal: canal
- Mbalka: bassin


text:
jot
Aller à la navigation Aller à la recherche
Wolof[Soppi]
Gongikubaat[Soppi]
- jot: am na juróomi maanaa
- ag jot lees di am ngir man a doxi mbaa dallu.
- jot lu matale, niki yere yu jot.
- jot lu man a gàllankoore, niki tawat ...
- jot dab kuy dem mbaa luy dem.
- jot lees doon xaar ba mu yeg si, niki jot sag payoor.
Misaalum nees di jëfandikoo baat bi ci Wolof:[Soppi]
- nelawi bëccëg amuk jot la!
- jigéen ju baax day sol lu jot !
- diw... tay dangaa sédd lu la jot ?
- ndax jot nga ki nga doon dabi ?
- weer wii jot naa samak payoor


text:
Jëmm
Jëmm “fii muy tekki physique” baat la bob ci gereg mooy φuσιkn maanaam «fisikus» di ci wolof“kojug dénd”,moom nag mi ngi juge ci reenub φύσις «dénd». Kon «jëmm» mooy xam-xamu dénd. La ko dale ca kawaarig yi nga xam ne nu ñu tuuteewul amul ba ci nekk(àdduna)gu màgg gu tàlleeku gii,xam-xamu jëmm liy liggéeyam mooy jéem a tëgg ay àtte walla ay yoon yu matematig yuy àtte àdduna bii di bu ne-ne bu dénd,ak lambutu xóot-xóoti ne-ne ak dëgg-dëggi jikkoom ak way toggale(composants)yu mag yi ko toggale, ak doole yu dàttu (fondamental)yi nga xam ne yaram yu ndaw yi dinañu koy joqalanteek yaram yu ne-ne yi, nga boole ci njuréefi doole yii. Leeg-leeg ci xam-xamu jëmm bu bees bi danu ciy boole gëstug “xam-xamu ndendoo” ak bu “wattuwu” niki xam-xamu wattu kàttan ak “jañu”( Momentum ),ak cefkag mbëjj,looloo waral boroom xam-xami jëmm yi lu bari lanuy faral a gëstu ci feeñtey jëmm yi, dale ko ci ëtt yu yaatoodi yi ba ci yu yaatu yi, dale ko ci yaram yu ndaw yi nekk ci ron saal walla xartil, nga xam ne ca la mbooleem ne-ne yu baaryon yi di ame “jëmm bu yaram yi” ba ca gëstug sóobu walla jikkoy yaram yu jëmm yi ca adduna ju yàgg ja, ba ci jàng yëngu-yëngu gu bidiw yi ci asamaan su ne-ne si, moo xam ci biir gaawaay yi nu xam la walla yi jege gaawaayu leer, ci mujjantal gi, gëstu nekk gi (adduna bi) ci léppam.


text:
Sooninke
Saraxule walla sooninke, wenn xeet la, ci askanu Mande la bokk. Am naa yeneen tur ñu leen tudd: Wangara, Tubakai, Aswanik.
Sooninke, mooy ku juge Sooni / Sunu. Sooni (walla Sunu) benn dëkk la ca Isipt, ñu ko gëna raññe ci tur wi di Aswan. Maamu sooninke yi, dekk boobu lañu baawo, moo tax ñu yore tur wi Sooni-nke.
CosaanModifier
Yugo Xasse Diŋa Siise:
Diŋa Siise walla Diŋa Xoore, ci cosaan, bokk na ci maamu sooninke yi. Kooku moo juge woon Sooni/Sunu, te ñow ba sowu jantu afrig (Senegaal, Mali,Gànnaar). Ca jamono Isipt gu yàgg ga la woon, ci mujjam. Bi mu agsi foofu ak gangooram, moo sos imbratoor gi bu ñu naan GANA walla WAGADU.
Saraxule ñoo fi jëkk a dugg ci Lislaam, ci réewum Senegaal, Xeet woowu ñoo jur Jula yi. Jiitu nañu Wolof yi ca Kajoor ak Bawal Séeréer si ca Siin ak Saalum, foofu fépp ñoo fi njëkk a nekk. Imbraatóoru Gana moo ko tabax, ak nguuru Gajaga, nguuru Jara. Seeni buur Tunka lees leen di dàkkantale. Ci mbay lañu daan dunde, yaxantukat (jaaykat) yu mag lañu woon. Seen xeet woowu, am na ay tukkikat yu ba bari, yu daa tukki, di jaay guro, yére, takkaay, ci fépp ci Mali, Senegaal, Niseer, Gine ak Gine-bisaawóo, Gànnaar, ba Kodiwaar. Ci nit ñu nuul yi, dañu bokk ca fi jëkk ñow Tugal. Ca Gànnaar ñu bari ca dëkk ba tudd Gidimaxa lañu, ci wetu Fuuta-Tooro la, foofu tamit nekk nanu fa bu yàgg, ba Tekuruur nekkee. Mamadu Lamin Drame, Sëriñu Saraxule la bu juge Gajaga/Galam, bu ñuy wax tay tundu Bàkkel( (Departement de Bakel), xare na ak tubaab yi bëggoon a boole dëkk bi ci seen moomeel ci atum 1880. Musaa Molo buuru Fulaadu, ci nguuri Pël yu firdo yi, doomu Alfa Yaaya Molo Balde, moo ko daaneel, booba nag buuru Pël bi tubaab bi la àndaloon. Mamadu lamin, tubaab yi ñoo ko ray ca xare ba ñu tudde xareb Tubaa-Kuta, ca atum 1887.
Nosteg mbolaayModifier
Bokk na ci askanu Saraxule:
- Horon, ñoo doon buur yi.
- Ñaxamala, ñoo doon ñeeño yi, ràbbkat yi, wuude yi , tëgg yi ak seen yi.
- Jaaro, waykatu buur yi, xam nañu cosaanu Saraxule yépp, Koora ak Xalam lañuy waye buur yi (Tunka)
- Komo ñoo doon jaam yi.
Sant yiModifier
Waaye népp dañuy bay seeni tooli bopp. Seeni Sant yi gën a siiw: Ture, Siise, Baccly, Sumaare, Daraame, Kebe, Fofana, Daabo, Jaabi, Silla, Jakite, Soxna, Tunkara.